Ζαχάρω Ηλείας, οι τρεις επιθέσεις του ΔΣΕ, Αντιστράτηγος ε.α Ζήρος Ασημάκης,Μαρ 1961

ΖΑΧΑΡΩ
Και οι τρεις αποτυχούσαι επιθέσεις των Κομμουνιστοσυμμοριτών εναντίον της ανωτέρω Κωμοπόλεως.

Τα επίσημα Στοιχεία διά την Σύνταξιν της παρούσης Εκθέσεως
Ελήφθησαν
1/ Εκ της Πολεμικής Εκθέσεως.
2/ Εκ της Εκθέσεως του 616 Τάγματος Πεζικού της 72ας Ταξιαρχίας.
3/ Εκ της Εκθέσεως και Αναφορών της Υποδιοικήσεως Χωροφυλακής Ζαχάρως.
4/ Εκ των Εκθέσεων και Αναφορών του Αποσπάσματος Ζάρα Γεωργίου.
5/ Εκ της Καταθέσεως του Αρχισυμμορίτου Κονταλώνη Επιτελάρχου της Κομμονιστικής Συμμορίας Πελοπονήσου μετά την παράδωσίν του.

Συνετάγη
Παρά
του αντιστρατήγου ε.α.
Ζήρου Ασημάκη
Τ.Υ.
—————————————-
Μάρτιος
1961

ΖΑΧΑΡΩ

Η Ζαχάρω είναι Κωμόπολις τριών/3/ χιλιάδων κατοίκων. Κείται εις την Νοτιοδυτικήν Πελοπόννησον εις την επαρχίαν Ολυμπίας και εις το μέσον του Κυπαρισσιακού Κόλπου επί της Γραμμής Πύργου – Κυπαρισσίας και εις απόστασιν /30/ περίπου χιλιόμετρα εκ των ανωτέρων πόλεων.-
Είναι εκτισμένη επί αντερίσματος κατερχομένου εκ της ανατολικής πλευράς του όρους Λαπίθα, απέχουσα εκ της θαλάσσης 1500 μέτρα περίπου και εκ των Λουτρών Καϊάφα 5/πέντε/ χιλιόμετρα.
Έχει προς δυσμάς την Λίμνην του Καϊάφα και το δάσος από πεύκα /της Στροφυλιάς/ όπερ εκτείνεται επί μήκους 20 χιλιομέτρων μεταξύ της Λίμνης Καϊάφα και θαλάσσης αρχόμενον εκ Ζαχάρως και δημιουργών αμμώδη και έρημον παραλίαν.
Η θέσις της Ζαχάρως είναι κόμβος συγκοινωνιών μεταξύ Κυπαρισσίας και Πύργου και προς το εσωτερικόν της επαρχίας Ολυμπίας. Αποβιβαζόμενος τις εις την παραλίαν της Ζαχάρως δύναται διά πορείας μιας ημέρας να φθάση εις την μέσην κοιλάδα του Αλφειού εις την Γορτυνίαν. Συνέχεια

Εκθεση Επιχειρήσεως ΧΑΡΑΥΓΗ, Α’ΣΣ/19-5-1950

Α΄ΣΣ/ ΓΡΑΦΕΙΟΝ Α1

Ε Κ Θ Ε Σ Ι Σ Ε Π Ι Χ Ε Ι Ρ Η Σ Ε Ω Σ
Η ΧΑΡΑΥΓΗ
Από 14 Απριλίου με 26 Μαΐου 1948

ΕΞ.ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ
ΑΠΟΡΡΗΤΟΣ
Α΄ΣΣ/Α1
Α.Π.4019/Φ.95
Β.Σ.Τ.900 τη 19.5.50
ΠΡΟΣ: ΓΕΣ/Α1
ΚΟΙΝ: Α΄ΣΣ/Α1/Φ.95

ΘΕΜΑ: Υποβολή Εκθέσεων Επιχειρήσεων

27 Απριλίου 1948

-Κατέχουσα την γραμμήν ΚΟΝΙΑΚΟΙ ΣΥΚΙΑ – υψ. 1394 (Υ.1321) -ΜΟΥΣΟΝΙΤΣΑ – ΚΑΡΑΤΖΑ ΡΑΧΗ (Υ.1532) – ΚΑΒΑΛΑΡΙΑ – ΧΑΝΙ ΖΑΓΑΝΑ περισφίγγει τους επί ΓΚΙΩΝΑΣ ΚΣ από δυσμών βορρά και ΒΑ.

-Δι αύριον διετάχθη ερευνήση ΛΑΖΟΥ ΡΕΜΜΑ όπου πληροφορίαι φέρουν 300 περίπου ΚΣ μετά γυναικοπαίδων των και από βορρά ωθήση ισχυράς αναγνωρίσεις διά ΚΑΒΑΛΑΡΙ προς κορυφάς ΓΚΙΩΝΑΣ.

-Επί τη αιτήσει της Χ Μεραρχίας και προς δημιουργίαν ετέρου βορειότερον της Χ φράγματος, διετάχθη 71 Ταξιαρχία όπως κινήση επειγόντως 613 Τάγμα προς περιοχήν ΚΟΤΡΩΝΙ-ΣΤΡΩΜΝΗ και φράζη διαβάσεις ΑΝΩ ΜΟΡΝΟΥ απαγορεύουσα διαφυγήν ΚΣ προς βορράν εν συνδέσμω εις γέφυραν ΜΟΡΝΟΥ με 37 Ταξιαρχίαν και εις ΣΤΡΩΜΝΗ με 35 τοιαύτην. Συνέχεια

Εκθεση Επιχειρήσεων ΧΑΡΑΥΓΗ (Εκκαθάριση ΡΟΥΜΕΛΗΣ Απρίλιος – Μάιος 1948)/ΓΕΣ/Α1/ΙΑ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΣ «ΧΑΡΑΥΓΗ»
ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΚΑΤΑΝΟΜΗΣ ΥΛΗΣ
ΠΙΝΑΞ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ
Κεφαλαία
1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ
2. ΠΡΟΘΕΣΕΙΣ Γ.Ε.Σ
3. ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΙ ΕΠΙ ΣΥΜΜΟΡΙΤΩΝ
4. ΚΑΘΟΡΙΣΘΕΙΣΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΔΙΕΞΑΓΩΓΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΣ
(α) Τρόπος ενεργείας
(β) Διατεθείσαι δυνάμεις
(γ) Διάταξις – Αποστολαί
(δ) Οργάνωσις Διοικήσεως
(ε) Εκτέλεσις
(στ) Αεροπορία
(ζ) Ναυτικόν
5. ΠΡΟΚΑΤΑΡΤΙΚΑΙ ΕΝΕΡΓΕΙΑΙ
6. ΠΡΟΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΣ
(α) Εξοικονόμησις Δυνάμεων
(β) Συγκέντρωσις Δυνάμεων
(γ) Συγκέντρωσις και Μεταφορά εφοδίων
(δ) Οργάνωσις ανεφοδιασμού
(ε) Πρόβλεψις δια συγκέντρωσιν μετά την επιχείρησιν
(στ) Παραπλάνησις
(ζ) Εκκαθάρισις μετόπισθεν
7. ΚΑΤΑΡΤΙΣΘΕΝΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΤΑΓΑΙ
8. ΤΡΟΠΟΣ ΔΙΕΞΑΓΩΓΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΣ
(α) Προκαταρκτικαί επιχειρήσεις
(β) Κυρίως ενέργειαι
9. ΕΠΙΒΟΗΘΗΤΙΚΑΙ ΕΝΕΡΓΕΙΑΙ
10. ΕΝΕΡΓΕΙΑΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΝ
11. ΣΤΑΘΕΡΟΠΟΙΗΣΙΣ
12. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑΙ
13. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ
(α) Απόδοσις όπλων
(β) Ειδικαί παρατηρήσεις
14. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Συνέχεια

Παιδομάζωμα: Μαρτυρία Γάλλου δημοσιογράφου

Ο Γάλλος δημοσιογράφος Ζωρζ Κεντ που επισκέφτηκε χωριά που υπέφεραν από το παιδομάζωμα και μίλησε με μητέρες, γράφει:

Oταν οι δύο άνδρες καταπληγωμένοι και μισοπεθαμένοι από τον φόβο ξαναγύρισαν στο χωριό, κάθε αντίσταση έπαψε.

Πέρασα ένα πρωινό στο χωριό Βατοχώριο, στο σπίτι της Καλλιόπης Θεοδωρίδου. Ή ιστορία αυτής της γυναίκας είναι ίδια με την ιστορία πολλών άλλων Ελληνίδων.

Ο άνδρας της, γνωστός για τα αντικομμουνιστικά του φρονήματα, έφυγε από το χωριό όταν μπήκαν οι συμμορίτες. Έμεινε μονάχη με τα τέσσερα παιδιά της και εργαζόταν με τον κασμά και το φτυάρι στο χέρι, για την κατασκευή οχυρώσεων προορισμένων για τους συμμορίτες. Ένα βράδυ κατά τις 10 ή ώρα, τέσσερις άνδρες οπλισμένοι χτύπησαν την πόρτα της. Τα παιδιά κοιμόντουσαν. Συνέχεια

Διαταγή επιχειρήσεων ΠΕΡΙΣΤΕΡΑ αρ.4 (εκαθάρριση Πελοπονήσου), ΑΔΑ/ΑΠ721/18 Δεκ 1948

ΑΚΡΩΣ ΑΠΟΡΡΗΤΟΣ
Αποστ.: Ανωτέρα Διοίκησις Αεροπορίας
Αποδ.: Ως η Διανομή
Ημερ.: 18 Δεκεμβρίου 1948
Στ. Φακ.:ΑΔΑ/ΑΠ/46/ΕΠΙΤ/Α.Α.721
Αριθ. Αντιτ.:3

ΔΙΑΤΑΓΗ
ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΥΠ’ ΑΡΙΘΜΟΝ 4
ΣΥΝΘΗΜΑΤΙΚΟΝ «ΠΕΡΙΣΤΕΡΑ»

Ι. ΧΑΡΤΑΙ
Περιοχής ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ 1:100.000
ΙΙ. ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΙ
(α) Εχθρός
Ως εις το συννημμένον Δελτίον Πληροφοριών.
Τα αρμόδια Γραφεία των Δ/σεων του στρατού θα ενημερώνουν καθ’ εκάστην τας Διοικήσεις της Αεροπορίας επί της δυνάμεως, θέσεως και τακτικής του εχθρού.
(β) Φίλιαι Δυνάμεις
(1) Οργάνωσις
Αι φίλιαι δυνάμεις οργανούνται εις τρία συγκροτήματα.
ι) Συγκρότημα ΙΧ ΜΕΡΑΡΧΙΑΣ με Σταθμόν Δ/σεως αρχικώς ΠΑΤΡΑΙ.
ιι) Συγκρότημα Δυνάμεων Καταδρομών με Σταθμόν Δ/σεως αρχικώς ΧΙΛΙΟΜΟΔΙ.
ιιι) Συγκρότημα Α.Σ.Δ.Π. με Σταθμόν Δ/σεως ΤΡΙΠΟΛΙΣ.
Υπ’ αυτό υπάγονται: Συνέχεια

Παιδομάζωμα: Αποφάσεις ΟΗΕ

 Εξαιτίας του ανταρτοπόλεμου είχε συσταθεί με απόφαση του Ο.Η.Ε. «Ειδική Επιτροπή για τα Βαλκάνια», η όποια από την 1-12-1947 είχε εγκαταστήσει την έδρα της στη Θεσσαλονίκη.

Έτσι, μετά την ελληνική καταγγελία (27-2-1948) η ειδική αυτή Επιτροπή απασχολήθηκε στις 4-3-1948 με το θέμα του Παιδομαζώματος. Έδωσε εντολές στις «ομάδες παρατηρήσεως», πού είχε οργανώσει στις βόρειες επαρχίες, να ερευνήσουν την υπόθεση, συγκεντρώνοντας τα αναγκαία στοιχεία. Τον Απρίλιο τον ίδιου χρόνου διαπίστωσε τη βίαιη και προγραμματισμένη αρπαγή πολλών παιδιών και συμπέρανε ότι «η παρατεταμένη κατακράτηση αυτών των παιδιών, θα ήταν αντίθετη με τα διεθνή δεδομένα». Έτσι ο Γενικός Γραμματέας του Ο.Η.Ε. ζήτησε από τις Κυβερνήσεις Αλβανίας, Βουλγαρίας και Γιουγκοσλαβίας να διαπραγματευθούν με την Ελλάδα τον γρήγορο επαναπατρισμό των απαχθέντων. Οι χώρες όμως αυτές αρνήθηκαν την επιστροφή των παιδιών με το γνωστό μας ήδη ισχυρισμό, πώς τα παιδιά «θεληματικά» εγκατέλειψαν την Ελλάδα και «λόγοι ανθρωπιστικοί» τις έκαναν να τα δεχτούν. Ή ειδική Επιτροπή ήρθε σε επαφή και με την Διεθνή Ένωση για την προστασία του παιδιού στη Γενεύη. Στις 20 Αυγούστου 1948 ή Ένωση πληροφόρησε την Ειδική Επιτροπή ότι αναλάμβανε τη μεταφορά των παιδιών, πού είχαν μετακινηθεί παρά τη θέληση των γονέων τους. Ακόμα θεώρησε την αρπαγή σαν «σκανδαλώδη παράβαση τής Διακηρύξεως των δικαιωμάτων του Παιδιού», γνωστής σαν «Διακήρυξης της Γενεύης». Στις 28 Οκτωβρίου 1948 άρχισε η συζήτηση του Ελληνικού θέματος στην Πολιτική Επιτροπή του Ο.Η.Ε., με θερμό υποστηρικτή των υποδίκων χωρών τον Σοβιετικό αντιπρόσωπο Βισίνσκυ. Συνέχεια

Εκθεση Επιχείρησης κατά Ζαχάρως, ΔΣΕ/ΑΜ/ΑΠ154/23 Οκτ 1948

ΔΣΕ

Αρχηγείο Μαινάλου

                              Σ.Δ. 23-10-48
Προς

Την ΙΙΙ Μεραρχία

Οπου
Αριθ. πρωτ. ΑΠ. 154

«Εκθεση Επιχείρησης κατά της Ζαχάρως» 12.10.48

Τμήματά μας που πήραν μέρος στην Επιχείρηση της Ζαχάρως είναι:
1) Το Ι Τάγμα (ένας λόχος, (4) τέσσερις ομάδες και ένα στοιχείο πολ/του) συν το λόχο ασφαλείας της Μεραρχίας
2) το ΙΙ Τάγμα ΔΝ
Ι. Διάταξη-Αποστολή.
Το Ι τάγμα (λοχ. Πανούση) να ενεργήσει επίθεση από την πλευρά του Νεκροταφείου κατά του Αγ. Σπυρίδωνα.
Οι 4 ομάδες του 1ου λόχου να επιτεθούν κατά του Αγ. Σπυρίδωνα, αφού ελέγξουν την τοποθεσία Γιακουμή.
Ο 2ος λόχος (διμοιρία συν πολ/λο) αφού ελέγξει το ύψωμα του Προφήτη Ηλία να εγκατασταθεί εκεί αμυντικά και με πυρά να παρενοχλεί την αντίσταση του Αγ. Σπυρίδωνα. Στη διάθεση του τάγ/τος ακόμη ήταν ένα πολ/λο και ένας ομαδικός όλμος.
Το ΙΙ Τάγμα Δ.Ν.: 6ος λόχος να επιτεθεί κατά της Στρογγυλόραχης- Η προσπάθεια του ενισχυότανε με ένα πολ/λο, που τοποθετήθηκε στο ύψωμα Γιακουμή και έναν όλμο που είχε διατεθεί στο Τάγμα. Ο 7ος λόχος είχε αναλάβει την πλαγιοφύλαξη από την πλευρά της Κυπαρισσίας. Ο 5ος λόχος και οι (4) ομάδες του 1ου λόχου εφεδρεία της Μεραρχίας. Συνέχεια

Καθορισμός ζωνών επιχειρήσεων, ΓΕΣ/ΑΠ180648/18 Οκτ 1948

Θέμα: Ζώναι επιχειρήσεων

ΠΡΟΣ: Α΄, Β΄, Γ΄ΣΣ ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ
ΑΣΔΣΕ, ΑΣΔΠ/Α1 Υ.Σ./ΓΕΣ/Α1
Αρ. Πρωτ. 180648/Φ. 4024/ΙΙ
Κοιν. Α1, Α4/ΓΕΣ ΒΣΤ 902 τη 18.10.48.
Υ.Σ./ΓΔΥΣ/Ζ3

Ι. Λαβόντες υπ’ όψει Πρακτικόν επιτροπής συγκροτηθείσης διά της υπ’ αριθ. 178640/12.7.48 Δ/γής ΓΕΣ τας ΖΩΝΑΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ κατά τον αντισυμμοριακόν αγώνα από 1ης Απριλίου 1946 καθοριζόμενον ως κάτωθι διά την εφαρμογήν αποκλειστικώς και μόνον των διατάξεων της υπ’ αριθ. Φ.195502/3/10/Ζ3/ΙΙ/24.4.48 Διαταγής Υπουργείου Στρατιωτικών
ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ.
1. Από της 1ης Απριλίου μέχρι 30 Ιουνίου 1946
(α) Η περιοχή ΕΡΥΜΑΝΘΟΥ (Γ.6040)-(Γ.6060)-(Γ.8060)-(Γ.8040)
(β) Η Περιοχή ΜΕΝΑΛΟΥ (Γ.9020)-(Δ.1020)-(Δ.1010)-(Δ.000)-(Γ.9000).
(γ) Η Περιοχή ΠΑΡΝΩΝΟΣ (Ζ.3080)-(Ζ.4080)-(Ζ.4550)-(Ζ.3050).
(δ) Η Περιοχή ΤΑΫΓΕΤΟΥ (Η.9075)-(Ζ.1070)-(Ζ.2030)-(Ζ.0030)-(Η.9550)
2. Από 1ης Ιουλίου 1946 μέχρι 30 Ιουνίου 1947
Απασα η ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ πλην του τάγματος Νοτιοδυτικώς της οδού ΚΥΠΑΡΙΣΣΙΑΣ – ΚΟΠΑΝΑΚΙ – ΜΕΛΙΓΑΛΑ -ΜΕΣΣΗΝΗΣ και του τμήματος Νοτιοανατολικώς της οδού ΚΟΡΙΝΘΟΣ -ΧΙΛΙΟΜΟΔΙΟΝ – ΚΟΥΤΣΟΠΟΔΙ – ΑΡΓΟΣ.
Σημείωσις: Αι γραμμαί των ορίων περιλαμβάνονται εις την ζώνην επιχειρήσεων. Συνέχεια

Εκθεση δράσης αεροπορίας αρ.4 (1-31 Αυγ 1948), ΑΔΑ/27 Σεπ 1948

ΑΚΡΩΣ ΑΠΟΡΡΗΤΟΣ
Αποστ. : Ανωτέρα Διοίκησις Αεροπορίας
Αποδεκ.: Ως η διανομή
Ημερομ.: 27η Σεπτεμβρίου 1948
Στοιχ. Φακ.: ΑΔΑ/ΑΠ/44/ΕΠΙΤ/Α.Α 571
«ΥΠΟΒΟΛΗ ΕΚΘΕΣΕΩΣ ΥΠ’ ΑΡΙΘ. 4»
Έχομεν την τιμήν να υποβάλωμεν συνημμένως έκθεσιν επί της δράσεως της Αεροπορίας κατά την χρονικήν περίοδον από 1ης Αυγούστου μέχρι 31ης Αυγούστου 1948. Συνέχεια

Δελτίο Πληροφοριών, Επιχειρήσεις ΖΑΓΟΡΙΩΝ, 9ηΜΠ/Α2/26-9-1948

ΙΧ ΜΕΡΑΡΧΙΑ Α2 Γραφείον
Δελτίον πληροφοριών 26.9.1948

Ι. ΓΕΝΙΚΑ
Περιοχήν ΓΥΦΤΟΚΑΜΠΟΥ (Σ.0977), ΚΟΥΚΟΥΡΟΥΝΤΖΟΥ (Σ.1676), ΤΣΟΥΚΑ ΡΟΣΣΑ (Σ.2071) ευρίσκεται η ογδόη συμμοριακή Μεραρχία με Σ.Δ. πιθανώς ΒΩΒΟΥΣΑ (Σ.2278).
ΙΙ. ΔΥΝΑΜΙΣ
Συμμοριακή δύναμις ανέρχεται εις 1000 Σ.
ΙΙΙ. ΟΠΛΙΣΜΟΣ
Κατά συμμοριακόν Τάγμα 20 οπλ/λα, 25 στεν, 1-2 βαρείς όλμοι, ατομικά όπλα, ολμίσκοι 3, χειροβομβίδες, γροθιές. Πυρ/κά ελάχιστα. Συνέχεια

Διαταγή Επιχειρήσεων ΖΑΓΟΡΙΩΝ, 9ηΜΠ/ΑΑΠ83/26-9-1948

ΕΞ. ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ
ΑΚΡΩΣ ΑΠΟΡΡΗΤΟΣ
ΙΧ Μερ./Α.Α.Π. 83 /Α/Α1
ΣΤΓ 913 τη 26 Σ/βρίου 1948
Αριθ. Αντιτ. 3
ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΖΑΓΟΡΙΩΝ
1. Πληροφορίαι:
α. Οι διαφυγόντες εκ ΜΟΥΡΓΚΑΝΑΣ Σ. φέρονται εγκατασταθέντες εις ΚΟΥΚΟΥΡΟΥΝΤΖΟΝ (S.1676) TΣOYKA ΡOΣA (S.1773).΄Εχουν ηθικόν μειωμένον λόγω ήττης των και διαθέτουν περιωρισμένον αριθμόν πυρ/κών.
β. Σύνθεσις και δύναμις Σ. ως το ειδικόν Δ.Π.
γ. Είναι πιθανόν, πιεζόμενοι, να διαφύγουν προς Β.Α. διά ΒΩΒΟΥΣΗΣ (S.2278) – ΑΒΔΕΛΑΣ (S.2885) ή διά ΛΑΪΣΤΗΣ (S.1483) προς ΣΑΜΑΡΙΝΑΝ (S.2197). Ολιγώτερον πιθανή φέρεται η επιζήτησις διαφυγής των προς Νότον εις ΤΖΟΥΜΕΡΚΑ. Επίσης δεν πρέπει να αποκλείεται το ενδεχόμενον αμύνης των επί των κατεχομένων θέσεών των.
2. Πρόθεσις ΣΣ:
Εξαναγκασμός των Σ. να δεχθούν την μάχην Δυτικώς και Νοτίως του ποταμού ΑΩΟΥ αποκλειομένης της διαφυγής των πέραν του ποταμού ή προς Νότον εις ΤΖΟΥΜΕΡΚΑ.
3. Ιδέα Ελιγμού ΣΣ
α. Ισχυρά κρούσις από Δυσμών εν τη γενική κατευθύνσει ΑΣΠΡΑΓΓΕΛΟΙ-ΚΑΖΑΡΜΑ (S.0179)-ΚΟΥΚΟΥΡΟΥΝΤΖΟΣ εν συνδιασμώ με υπερκερωτικήν ενέργειαν από της κατευθύνσεως: ΔΙΣΤΡΑΤΟΝ (S.2088)-ΒΩΒΟΥΣΑ-ΚΟΥΚΟΥΡΟΥΝΤΖΟΣ με σύγχρονον απόφραξιν των διά της κοιλάδος ΚΟΥΚΟΥΡΟΥΝΤΖΟΥ Π. προς Β. αγουσών οδεύσεων, επί τω σκοπώ προσβολής των Νώτων του εχθρού και αποκοπής των οδών υποχωρήσεώς του πέραν του ΑΩΟΥ ποταμού.
β. Ισχυρά απασχόλησις από Νότου εν τη κατευθύνσει: ΜΕΤΣΟΒΟΝ-ΠΕΝΤΕ ΑΛΩΝΙΑ (S.2266)-ΤΣΟΥΚΑ ΡΟΣΑ, επί τω σκοπώ παραπλανήσεως και αγκιστρώσεως δυνάμεων. Εις ευνοϊκήν περίπτωσιν κατάληψις ΤΣΟΥΚΑ ΡΟΣΑ.
ΑΠΟΣΤΟΛΑΙ
α. 74 Ταξιαρχίας (VIII Μεραρχία).
Επιτιθεμένη εν τη γενική κατευθύνσει:
ΑΣΠΡΑΓΓΕΛΟΙ – ΚΑΖΑΡΜΑ – ΚΟΥΚΟΥΡΟΥΤΖΟΣ να συν-τρίψη τον ανθιστάμενον εχθρόν και να καταλάβη τον ΚΟΥΚΟΥΡΟΥΤΖΟΝ.
Υποχρέωσις να καλύψη την κοιλάδα ΒΑΡΔΑ Π. δι’ ενεργείας Τάγματος εν τη κατευθύνσει: ΧΑΝΙ ΧΑΜΠΕΡΑΓΑ (S.125555)-ΔΟΛΙΑΝΗ (S.125665)-ΑΛΑΤΟΧΩΡΙ (S.155715)-ΚΑΛΟΓΕΡΟΣ και να επιζητήση τον διαχωρισμόν των εχθρικών δυνάμεων ΚΟΥΚΟΥΡΟΥΤΖΟΥ και ΤΣΟΥΚΑ ΡΟΣΑ διά καταλήψεως συγκροτήματος ΚΑΛΟΓΕΡΟΣ-ΤΣΟΥΚΑ ΤΣΙΝΑ.
β. Δυνάμεων ΙΧ Μεραρχίας.
Ενεργούσαι εν τη κατευθύνσει: ΔΙΣΤΡΑΤΟΝ-ΒΩΒΟΥΣΑ να καταλάβουν την ΒΩΒΟΥΣΑ και εν συνεχεία να προσβάλουν τα νώτα του εχθρού επιτιθέμεναι τολμηρώς και δραστηρίως, διά ΚΑΡΑΟΥΛΙ (S.1878) και ΓΡΑΒΑΣ (S.2074) κατά ΚΟΥΚΟΥΡΟΥΤΖΟΥ.
Να φράξουν τας οδεύσεις κοιλάδος ΚΟΥΚΟΥΡΟΥΤΖΟΥ εις το ύψος ΛΑΪΣΤΗΣ και ΗΛΙΟΧΩΡΙΟΥ (S.105845).
γ. ΤΣΕΙ (VIII Μεραρχία)
Επιθετική ενέργεια εν τη κατευθύνσει:
ΜΕΤΣΟΒΟΝ-ΠΕΝΤΕ ΑΛΩΝΙΑ-ΤΣΟΥΚΑ ΡΟΣΑ επί τω σκοπώ παραπλανήσεως του εχθρού ως προς τον ελιγμόν ΣΣ και αγκιστρώσεως δυνάμεων.
Εις ευνοϊκάς πριπτώσεις, κατάληψις ΤΣΟΥΚΑ ΡΟΣΑ και εν συνεχεία εκμετάλλευσις προς ΤΣΟΥΚΑ ΤΣΙΝΑ-ΚΑΛΟΓΕΡΟΝ, εφ’ όσον δεν έχουσι καταληφθή υπό της 74 Ταξιαρχίας.
Κατόπιν των ανωτέρω συγκροτείται απόσπασμα υπό τας διαταγάς του Δ/του 42 Ταξιαρχίας εκ των κάτωθι Μονάδων.
α. 525 Τ.Π.
β. 526 Τ.Π.
γ. 529 Τ.Π. μείον Διλοχία.
δ. Πυρ/χία Ορειβατική.
ε. Δύο Διμοιρίαι Πολ/λων.
Το απόσπασμα τούτο να συγκεντρωθή εις περιοχήν ΠΑΔΕΣ-ΔΙΣΤΡΑΤΟΝ εντός της 28 τρέχοντος τιθέμενον από της αυτής υπό Διαταγάς VIII Μεραρχίας.
ΑΕΡΟΠΟΡΙΑ
Ενέργειαι τμημάτων θα υποστηριχθώσιν υπό της Αεροπορίας τη αιτήσει των Μονάδων.
ΔΙΑΒΙΒΑΣΕΙΣ
Η Διοίκησις Διαβιβάσεων της Μεραρχίας να μεριμνήση διά την έγκαιρον είσοδον του αποσπάσματος εις το δίκτυον VIII Μεραρχίας.
ΧΡΟΝΟΣ ΕΚΤΕΛΕΣΕΩΣ
Ημέρα εκτελέσεως επιχειρήσεως προβλέπεται η 29 τρέχοντος. Πάντως αύτη θα καθορισθή διά ειδικής διαταγής της εχούσης την διεύθυνσιν της επιχειρήσεως VIII Μεραρχίας.
ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ ΜΑΝΙΔΑΚΗΣ
ΥΠΟΣΤΡΑΤΗΓΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΗΣ

ΠΑΡΑΛΗΠΤΑΙ
42 Ταξιαρχία

ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΙΣ
Α΄ΣΣ /Α1-VIII Μερ/χία/Α1
Δ/σις Πυρ/κου-Α9/ΙΧ-Αρχ. Β.Γ. Κλάδ. Μερ.
Α1/ΙΧ

ΣΧΕΤ: Δελτίο Πληροφοριών

Επιχείρηση ΚΟΥΛΑ, Εκθεση Γ’ ΣΣ/Α1/ΑΠ26573/26-9-1948

Υπερεπείγουσα – Απόρρητος

Γ΄ΣΣ Α1

Αριθ. Α.Π. 26573

ΠΡΟΣ: ΓΕΣ Α1

ΚΟΙΝ: Αμερ. Αποστολή παρά τω ΓΕΣ
Βρετ. Αποστολή παρά τω ΓΕΣ A1

Θέμα: Εκθεσις Επιχειρήσεως «ΚΟΥΛΑ»

ΣΤ 903 τη 26-9-48
Εκθεσις επιχειρήσεως «ΚΟΥΛΑ»
Περιοχής Β. ΠΑΠΑΔΕΣ
1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ
(α) Κατόπιν διαταγής του ΓΕΣ το ΣΣ διέταξε την VII Μεραρχίαν όπως προπαρασκευάση, εντός του 1ου πενθημέρου του μηνός Σεπτεμβρίου, επιθετικήν ενέργειαν κατά των Βορ. ΠΑΠΑΔΩΝ συμμοριακών Συγκροτημάτων.
β) Η δύναμις των συμμοριτών εις την περιοχήν ταύτην ανήρχετο εις 1900 περίπου εξ ων 500 περίπου ανήκον εις μη μαχίμους σχηματισμούς. Συνέχεια

Επιστολή ΑΓΕΣ προς Στρατηγό Βαν Φλητ, ΓΕΣ/Α1/ΑΡ.227166/25-9-1948

ΑΚΡΩΣ ΑΠΟΡΡΗΤΟΣ

Προς: Τον Στρατηγόν Βάν Φλήτ
ΓΕΣ/Α1
Αριθ. 227166/Φ.4009/Ι
Κοιν: Α1/ΓΕΣ ΒΣΤ 902/25.9.48

Αγαπητέ Στρατηγέ Βάν Φλήτ
Την από 24.9.48 επιστολήν σας έλαβον και σας ευχαριστώ θερμώς διά τας ευμενείς σας κρίσεις επί της Εκθέσεως του ΓΕΣ της αφορώσης την Γενικήν Επισκόπησιν της στρατιωτικής καταστάσεως.
Εις ότι αφορά την παράγραφον 8γ της εκθέσεως ταύτης, είμεθα σύμφωνοι, ότι πρόκειται περί κακής αποδόσεως της εννοίας.
Το πνεύμα της παραγράφου ταύτης είναι απολύτως σύμφωνον προς τας υμετέρας απόψεις τας εκτιθεμένας εις την περί ης πρόκειται επιστολήν σας και υπό αυτό το πνεύμα το ζήτημα τούτο εξετέθη υπό του υποφαινομένου προφορικώς εις την Κυβέρνησιν μου. Συνέχεια

Διαταγή Επιχειρήσεων ΔΟΡΚΑΣ, 8η ΜΠ/Α1/ΑΠ41738/24-9-1948

ΕΞ. ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ
ΑΚΡΩΣ ΑΠΟΡΡΗΤΟΣ – ΠΡΟΣΩΠΙΚΗ
Θέμα: ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΔΟΡΚΑΣ

VIII ΜΕΡΑΡΧΙΑ Α1/ΑΠ 41738
ΣΤΓ 918 τη 24-9-1948
Εδακτυλογραφήθη υπό του Μον. Επιλοχίου ΑΡΣΕΝΗ Σ.
ΠΡΟΣ: Δ/τάς 74ης Ταξιαρχίας
ΤΣΕΙ Χάρτης 1.50.000
ΚΟΙΝ: Α΄ΣΣ/Α1
Διοικητήν 75ης Ταξιαρχίας
Διοικητήν ΙΧης Μεραρχίας
Διοικητήν Πυρ/κού Μεραρχίας
Αρχηγόν Β.Γ. Κλάδου Μεραρχίας
Δ/τάς Διαβιβάσεων και 714 Λ. Μηχανικού
Θα λάβουν γνώσιν από Α1 Γραφείον Μεραρχίας
Σ Χ Ε Δ Ι Ο Ν
ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΔΙ’ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΝ ΖΑΓΟΡΙΩΝ
1. ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΙ – ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΕΧΘΡΟΥ
α) Οι διαφυγόντες εκ ΜΟΥΡΓΚΑΝΑΣ συμμορίται, κατέφυγον εις ΖΑΓΟΡΙΑ και ήδη φέρονται εγκατασταθέντες επί ΚΟΥΚΟΥΡΟΥΤΖΟΥ-ΤΣΟΥΚΑ ΡΟΣΑ.
Το ηθικόν τούτων είναι σημαντικώς μειωμένον συνεπεία της ήττης των εις ΜΟΥΡΓΚΑΝΑΝ. Επί πλέον διαθέτουν πυρομαχικά εις αριθμόν περιορισμένον.
Σύνθεσις και Δύναμις του συγκροτήματος τούτου ως ειδικόν Δελτίον Πληροφοριών.
β) Κατά ταύτα το πιθανώτερον είναι ότι οι συμμορίται, πιεζόμενοι, θα επιζητήσουν να διαφύγουν μάλλον προς Β.Α. διά ΒΩΒΟΥΣΗΣ-ΑΒΔΕΛΑΣ ή διά ΛΑΪΣΤΗΣ προς ΣΑΜΑΡΙΝΑΝ. Ολιγώτερον δε πιθανή θεωρείται η επιζήτησις διαφυγής των προς Νότον εις ΤΖΟΥΜΕΡΚΑ. Συνέχεια

Απάντηση στρατηγού Βαν Φλητ προς στρατηγλος Γιατζή, 24 Σεπ 1948

ΑΚΡΩΣ ΑΠΟΡΡΗΤΟΝ
24 Σεπτεμβρίου 1948
Αγαπητέ Στρατηγέ Γιατζή,
Παρακαλώ δεχθήτε την δικαιολογίαν μου διά τας καθυστερημένας αυτάς κρίσεις επί του εγγράφου σας «Γενική επισκόπησις της Στρατιωτικής Καταστάσεως» υπ’ αριθ. 226094/4009/Ι υπό ημερομηνίαν 9-9-48, αντίγραφον του οποίου είχατε την καλοσύνην να μου κοινοποιήσετε. Λυπούμαι διότι δεν ηδυνήθην να σας διαβιβάσω ενωρίτερον τας κρίσεις μου, αλλά ως γνωρίζετε άλλα πολύ σοβαρά ζητήματα με απησχόλησαν τας τελευταίας εβδομάδας.
Μοι έκαμε ιδιαιτέραν εντύπωσιν το έγγραφο σας λόγω της σαφηνίας μεθ’ ής εκτίθετε το θέμα εν προκειμένω. Οι αξ/κοί μου οίτινες το εμελέτησαν συμφωνούν επίσης ότι είναι κάτα βάσιν ορθός εμβριθές, και παρουσιάζει την κατάστασιν κατά τρόπον ορθόν, σαφή και συνοπτικόν. Συνέχεια

Ανφορά ζημιών της Χώρας απο τον εμφύλιο, ΥΣΕΣΑ/22 Σεπ 1948

ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΥ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ
ΣΧΕΔΙΟΥ ΑΝΑΣΥΓΚΡΟΤΗΣΕΩΣ
Αθήνα τη 22α Σεπτεβρίου 1948
Γ.Ε. 13
Πληροφορίαι τηλ. 25-767
κ. Τζανετάκην
ΠΡΟΣ: Άπαντα ανεξαιρέτως τα Υπουργεία
Αφορά: Στοιχεία επί των διαπιστωθεισών, από Δημοσίας Υπηρεσίας, ζημιών
της Χώρας εκ της ανταρσίας.

Το Υπουργείον Συντονισμού συνεκέντρωσεν από μακρού χρόνου στοιχεία ζημιών της Χώρας εκ των διαφόρων Νομαρχιών. Τα στοιχεία ταύτα επεξειργάσθη εν Αθήναις, εν συνεργασία με τας διαφόρους αρμοδίας Υπηρεσίας. Η όλη εργασία έλαβε μίαν προσωρινήν μορφήν, εν συνεργασία με την ΥΣΕΣΑ, στελέχη της οποίας είχον επεξεργασθή τους πίνακας πολεμικών ζημιών της Ελλάδος.
΄Ηδη, θεωρούμεν σκόπιμον όπως, παρά την προσωρινήν μορφήν της εν λόγω εργασίας, κοινοποιήσωμεν εις άπαντα τα Υπουργεία τον πίνακα ζημιών εις τον οποίον κατελήξαμεν, με την παράκλησιν όπως:
α) Εάν έχουν οιανδήποτε παρατήρησιν γνωρίσουν ταύτην εις ημάς.
β) Εις οιανδήποτε προς τρίτους ανακοίνωσίν των χρησιμοποιούν μόνον τα στοιχεία του πίνακος τούτου.
Ευελπιστούντες ότι θέλετε αντιληφθή την σημασίαν της ενιαίας εμφανίσεως του Κράτους εις τοιαύτας περιπτώσεις, παρακαλούμεν όπως τηρήσετε τα ανωτέρω επακριβώς. Συνέχεια

Οδηγίες επιχειρήσεων, 20 Σεπ 1948

ΘΕΜΑ: ΟΔΗΓΙΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ                                                   Ε Π Ε Ι Γ Ο Υ Σ Α
ΠΡΟΣ: Δ/τάς VΙΙΙ -ΙΧ Μερ/χιών                                                     Α Π Ο Ρ Ρ Η Τ Ο Σ
ΚΟΙΝ: ΓΕΣ/Α1 – Α΄ ΣΣ/Α1 – Β΄ ΣΣ/Α1 Α΄ ΣΣ/Α1
84-86 Περιοχάς

Εδακτυλογραφήθη υπό Ανθ/γού Γ.Χ. Λιόντου
ΤΣΕΙ-Γραφείον Συνδέσεων
Αριθ. Φ3/680
ΣΤΓ 918 τη 20-9-48
Αριθ. αντ. 1

ΟΔΗΓΙΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΙ
1. Μετά κατάρρευσιν του ισχυρωτάτου συγκροτήματος ΜΟΥΡΓΚΑΝΑΣ, θεωρουμένου ως απορθήτου, οι συμμορίται υπέστησαν εν ΗΠΕΙΡΩ σοβαράν υλικήν και ηθικήν συντριβήν.
Εκ των 1800 περίπου συμμοριτών περιοχής ΜΟΥΡΓΚΑΝΑΣ διωκόμενοι συνεχώς διέφυγον.
α) Αρχηγείον ΗΠΕΙΡΟΥ με Τάγματα ΦΩΚΑ, ΣΚΕΥΗ, ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ, Ταξιαρχία ΠΕΤΡΙΤΗ με Τάγμα ΒΡΑΣΙΔΑ ανεξακριβώτου εισέτι συνολικής δυνάμεως Δυτικά ΖΑΓΟΡΙΑ ήτοι ΒΙΤΣΑ (Ρ.9674) – ΚΗΠΟΙ – ΤΣΕΠΕΛΟΒΟΝ – ΦΡΑΓΚΑΔΕΣ (Σ.0768) – ΔΙΠΟΤΑΜΟΝ.
β) Τάγμα ΛΕΠΕΝΙΩΤΗ 150 περίπου προς περιοχήν ΟΡΕΙΝΟΝ (Ρ.6288) – ΠΩΓΩΝΙΑΝΙ (Ρ.6891). Συνέχεια

Η μάχης της Δημητσάνας, 30-8-1948

Α) Σύντομη γενική ανασκόπηση:
Η μάχη για την κατάληψη του τότε ισχυρότερου οχυρού στην Πελοπόννησο, της Δημητσάνας, στις 30.08.1948 (τα Καλάβρυτα είχαν επιτυχώς χτυπηθεί στις 11.04.1948), αποτελεί την αρχή μιας σειράς αποτυχημένων πολεμικών ενεργειών του Δημοκρατικού Στρατού Πελοποννήσου (ΔΣΠ), που κατά κύριο λόγο σκόπευε:
1. Στην εκκαθάριση της υπαίθρου και ταυτόχρονα στον εγκλωβισμό των κυβερνητικών δυνάμεων στα μεγάλα αστικά κέντρα της Πελοποννήσου.
2. Στην παραπέρα εξύψωση του ηθικού των αριστερών δυνάμεων ύστερα από τα στρατιωτικά γεγονότα στην βόρεια Ελλάδα (επιτυχή αν και τρομερά αιματηρή και καθυστερημένη κατάληψη του Γράμου από τον κυβερνητικό Στρατό, επιτυχή ελιγμό του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας (ΔΣΕ) 20 – 21.08.1948 από τον Γράμο στο Βίτσι, κλπ ).
3. Στον εξαναγκασμό της Κυβέρνησης να μεταφέρει όλο και περισσότερες στρατιωτικές μονάδες στην Πελοπόννησο, έτσι ώστε να μειωθεί η πίεση του ΔΣΕ στην βόρεια Ελλάδα (αντιπερισπασμός).

Συνέχεια

Εκθεση επιχειρήσεων Αν. Μπέλες 5-10 Αυγ 1948, 31Μ. Ταξιαρχία/ΑΠ8579/27 Αυγ 1948

ΘΕΜΑ: ΕΚΘΕΣΙΣ Επιχειρήσεων επί 31 Μ. Ταξιαρχίαν/ΑΠ 8579/Α1
Ανατολικού ΜΠΕΛΛΕΣ από 5 μέχρι 10-8-48

914 Α ΣΤΓ τη 27-9-48

ΠΡΟΣ: Γ΄ΣΣ /Α1, (εις τριπλούν) ΑΕΑ
ΧΙην Μεραρχίαν/Α1 (εις τριπλούν)
ΚΟΙΝ: Α1, Α2 ΔΕΚΜ ΤΣΕΣ
511, 512, 513, 62, 95 Τάγματα

ΧΑΡΤΑΙ ΠΟΡΡΟΪΩΝ 1:100.000
ΣΕΡΡΩΝ.
1. ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΙ. Ως ΑΠ 24394/4-8-48 Δ/γή Γ΄ΣΣ και εκ διαφόρων πηγών εις Ταξιαρχίαν.
α). Εχθρού. Τάγμα ΒΡΑΧΟΥ δυνάμεως περίπου 200 επιτεθέν κατά σιδ. Γεφύρας Στρυμώνος τη νύχτα της 3 προς 4-8-48 και διαφυγών εις ΜΠΕΛΛΕΣ πιθανώς κατευθυνθή προς Δυσμάς. Συνέχεια

Εκθεση επιχειρήσεων ΚΟΡΩΝΙΣ (16/6 – 20/8/1948), 2η ΜΕΡΑΡΧΙΑ

ΕΚΘΕΣΙΣ
ΠΟΛΕΜΙΚΗ ΣΧΕΔΙΟΥ «ΚΟΡΩΝΙΣ» ΙΙ ΜΕΡΑΡΧΙΑΣ
16-6-48 με 20-8-48

Ι. ΓΕΝΙΚΟΤΗΤΕΣ
1) Βάσει των πορισμάτων της συσκέψεως ΛΑΡΙΣΗΣ (25-5-48 ώρα 10-13.30) γενομένη μεταξύ Υπαρχ/γού Επιτελείου Στρατού Αντ/γού ΚΙΤΡΙΛΑΚΗ, Διοικητού Β΄ΣΣ Αντ/γου ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΥ, και των τότε Δ/τών Ι, ΙΙ, VIΙΙ, ΙΧ, ΧV Μεραρχιών Υποστρ/γων ΠΕΝΤΖΟΠΟΥΛΟΥ, ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ, ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΥ, ΜΑΝΙΔΑΚΗ και ΛΑΪΟΥ, Α.Β.Α. Υπαρχ/γού ΓΕΣ Υποστρ/γου ΜΠΑΛΟΔΗΜΟΥ, Διευθυντού πυρ/κού ΓΕΣ Υποστ/γου ΖΑΪΜΗ και ΑΔΑ Σμηνάρχου ΚΕΛΑΪΔΗ, απεφασίσθη ο τρόπος της εκτελέσεως του Σχεδίου «ΚΟΡΩΝΙΣ» όπερ εν γενικαίς γραμμαίς αναφέρεται εις την υπ’ αριθ. Α.Α.Π. 3291/Α/Φ.4009/31/26-5-48 πρακτικού ΓΕΣ
2) Το απόγευμα της ιδίας ημέρας (25-5-48 ώρα 15-1630) συνεκροτήθη εν ΛΑΡΙΣΗ νέα σύσκεψις υπό των ιδίων, εις ην αντεμετωπίσθη η κατάστασις προ της επιχειρήσεως «ΚΟΡΩΝΙΣ» Συνέχεια