Η αλήθεια για τη Μάχη τής Αμφιλοχίας (13-7-1944)

Απο τόν κ. Σπ. Γκότση
Μέ πολύ ενδιαφέρον παρακολούθησα την ανταλλαγή απόψεων, μεταξϋ τών κ. Ιωάννη Βουλτεψη καί Θεμη Μαρίνου στην Εφημερίδα σας, απο 28)7 – 30.8.84, για τη μάχη τής Αμφιλοχιας. Είμαι γιος τού φονευθέντος από τόν ΕΛΑΣ. ανθ)στού τής Χωροφυλακής Γκότση Δημητρίου, στή μάχη της Αμφιλοχίας τήν 13.7.1944, τήν οποία καί έζησα.
Απορω μέ τους ισχυρισμούς του κ. Βουλτεψη. πού ως δημοσιογράφος θα πρέπει νά ερευνά σέ βάθος καί ν αποκαθιστά τήν ιστορική αλήθεια καί όχι νά επιρρίπτει τήν ευθύνη στή «μία πλευρα» μόνον, γιά το -λάθος- τής άλλης πλευράς, τό οποίο σήμερα δημοσίως μια μεγάλη μερίδα της έχει αναγνωρισει.
Η μάχη τής Αμφιλοχίας κυριο σκοπο είχε τήν «εκπόρθηση τού κάστρου» του οπλαρχηγού τοϋ ΕΔΕΣ κ. Στ. Χούτα καί τήν εξόντωση τών εκεί διαμενόντων στελεχών του, ως καί τό φρόνημα τών κατοίκων, πράγμα ποϋ σχεδόν τό επέτυχαν. Ποιο νόημα ή σκοπό είχε ο φόνος ή τό καψιμο γερόντων γονέων ‘(Συνελλήνων στελεχών τοϋ ΕΔΕΣ; (Τσιρογιαννη Ελισσάβετ. 80 ετών, Τριανταφϋλλη Αγγελική, 80 ετών. Φλώρου Δημητρίου, 80 ετών -καί άλλων νεωτέρων). Ποια «εθνικη αντισταση» εξυπηρετούσε ο εμπρησμός τών οικιών τών αγωνιστών του ΕΔΕΣ; Συνέχεια

Εκθεση κατάστασης στην Ηπειρο, 8 ΜΕΡΑΡΧΙΑ/8 Ιαν 1949

ΘΕΜΑ: Έκθεσις επί της καταστάσεως
εν Ηπείρω                                                                                                    ΑΠΟΡΡΗΤΟΣ- ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ
ΠΡΟΣ: Β΄ ΣΣ/Α1                                                                                    VIII ΜΕΡΑΡΧΙΑ
ΚΟΙΝ: Αρχηγόν Αμερ. Στρατ.Αποστολής,                          Αριθ. Φ. 224/16/Α1/1
Στρατ. Δ/τήν-Επιτελάρχην-Α1                                                    ΣΤΓ 918 τη 8-1-49

Ι. ΕΧΘΡΟΣ
1. Διάταξις-δραστηριότης-προθέσεις
(α) ΓΡΑΜΜΟΣ
Εις την περιοχήν ταύτην ευρίσκονται εγκατεστημένοι 3 συμμοριακαί Ταξιαρχίαι της VIII Σ.Μεραρχίας υπό ΠΑΛΙΟΛΟΓΟΥ – ΦΩΚΑ και ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ δυνάμεως εκάστη 350 ανδρών.
Άνω Μεραρχία εκτός των ανωτέρω μαχίμων τμημάτων διαθέτει Κέντρο Επιμελητείας εις ΡΟΜΠΟΛΟ ΔΑΣΟΣ (Ν.1037), Λόχον Στρατηγείου και έμπεδα δυνάμεως σχηματισμών τούτων περί των 250 ανδρών.
ι) Διάταξις (3-1-49)
-Σ.Δ.VIII Μεραρχίας (Ν.1321)
-Ταξ. ΦΩΚΑ εις ΚΑΖΑΝΙ (Ν.1220)
-Ταξ. ΠΑΠΑΔΗΤΡΙΟΥ εις ΧΡΥΣΗ με λόχους ΣΔΡΑΒΟΥ εις ΠΕΤΡΑ ΜΟΥΚΑ και ΣΤΑΥΡΑΚΗ εις ΤΑΜΠΟΥΡΙ (Ν.1515).
-Ταξ. ΠΑΛΑΙΟΛΟΓΟΥ εις ΠΕΥΚΟΦΥΤΟΝ (Ν.1819).
ιι) Δραστηριότης
Κατά τον διαρρεύσαντα μήνα ανωτέρω Συμμορ. τμήματα παρηνώχλησαν Η. επί ΠΑΤΩΜΑΤΟΣ και την 1ην του έτους εξεδήλωσαν επίθεσιν κατά ΠΑΤΩΜΑΤΟΣ με τα γνωστά αποτελέσματα.

ιιι) Προθέσεις
Διεύρυνσις της ήδη κατεχομένης περιοχής με προοπτικήν την ολοκλήρωσιν της καταλήψεως ΓΡΑΜΜΟΥ. α) Δια πλήρη εξεσφάλισιν των διαδρόμων ανεφοδιασμού των διερχομένων διά κοιλάδος ΣΑΡΑΝΤΑΠΟΡΟΥ – ΖΟΥΖΟΥΛΙΩΤΙΚΟΥ. β) εξασφάλισιν βάσεως διά περαιτέρω ενεργείας προς κατάληψιν του ΣΜΟΛΙΚΑ ώστε να συμπληρώση πλέον την κυριαρχίαν του επί του ΑΩΟΥ και ούτως αφ’ ενός μεν να έχουν εξησφαλισμένην την γραμμήν ανεφοδιασμού του, αφ’ ετέρου δε και το κυριώτερον να ανασυγκροτήση το Κράτος του Γράμμου πράγμα όπερ θα έχη ολέθρια αποτελέσματα διά την εθνικήν υπόθεσιν.
(β) ΠΩΓΩΝΙ
ι) Εις την περιοχήν ταύτην δρα λόχος σαμποτέρ υπό ΛΕΥΤΕΡΗΝ δυνάμεως 65-70 κατανεμημένοος εις 5 ομάδας.
ιι) Δραστηριότης
Σαμποτάζ – ναρκοθετήσεις – παρενοχλήσεις και βιαίαι στρατολογία -επαφαί με Αλβανικάς μεθοριακάς αρχάς (ΤΣΑΤΙΣΤΣΑ) δι’ ανεφοδιασμόν και παροχήν πληροφοριών.
ιιι) Προθέσεις
Διατήρησις υπό έλεγχον των περιοχών εις ας δεν υφίστανται στρατ. τμήματα διά την εξασφάλισιν των προϋποθέσεων προς εγκατάστασιν συμμορ. τμημάτων με σύγχρονον ενέργειαν σαμποτάζ επί αρτηριών ΚΑΛΠΑΚΙΟΥ – ΚΟΝΙΤΣΗΣ, ΚΑΛΠΑΚΙΟΥ – ΠΩΓΩΝΙΑΝΗΣ και προσβολήν κινουμένων ανεφοδιαστικών φαλάγγων δι’ ενεδρών.
(γ) ΚΑΣΙΔΙΑΡΗΣ
ι) Εις την περιοχήν ταύτην δρώσιν αι ανταρτομάδες ΠΛΥΚΑ και ΜΠΑΚΑΛΗ συνολικής δυνάμεως 25-30 ανδρών. Αι φυγάδες αύται ενισχύθησαν και υπό της ανταρτοομάδος ΔΕΡΟΠΟΛΙΤΗ δυνάμεως 20 εισέτι ανδρών ης η δράσις επεκτείνεται και μέχρι δάσους ΜΠΟΥΝΑΣ.
ιι) Δραστηριότης
Προβαίνει εις τρομακτικάς ενεργείας κατά πολιτών θεωρουμένων εθνικιστών (εμπρησμοί-φόνοι) στρατολογίαν και λεηλασίας τροφίμων.
(δ) ΣΟΥΛΙ
Από της 1ης τρέχ. μηνός εγκατεστάθη περιοχήν ταύτην η Ταξ. ΠΕΤΡΙΤΗ αποτελούμενη εκ Ταγμάτων ΒΑΣΙΛΑΡΑ και ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ συνολικής δυνάμεως 250-270 εξ ων 40 γυναίκες.

ι) Διάταξις
Σ.Δ. Ταξιαρχίας (4-1-48) ΛΙΒΙΑΧΟΒΟΝ. Τάγμα ΒΑΣΙΛΑΡΑ εις ΛΙΠΑΝ και Τάγμα ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ εις ΓΚΟΡΙΛΑ.
ιι) Δραστηριότης
Βίαια στρατολογία και λεηλασίαι τροφίμων.
ιιι) Προθέσεις
Έλεγχος της περιοχής και ενέδραι και σαμποτάζ επί των αρτηριών ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ – ΠΡΕΒΕΖΗΣ και ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ – ΗΓΟΥΜΕΝΙΤΣΗΣ. Απασχόλησις ημετέρων δυνάμεων αποσπωμένων εξ άλλων περιοχών, διαρκής απειλή των πλησιεστέρων αστικών κέντρων και πιθανότατα συνεργασία μετ’ άλλων Σ. δυνάμεων προερχομένων είτε εκ ΤΖΟΥΜΕΡΚΩΝ είτε εκ περιοχής Α.ΑΧΕΛΩΟΥ επιθετική ενέργεια κατά κωμοπόλεων και πόλεων της Ν. Ηπείρου.
Πιθανή επίσης πρόθεσις να παρασύρη την μικράν διαθέσιμον δύναμιν της Μεραρχίας ώστε να ευρεθή αύτη άνευ εφεδρείας εις τυχόν σχεδιαζομένην ενέργειαν κατά ΑΡΤΗΣ- ΜΕΤΣΟΒΟΥ ή αλλαχού.
(ε) ΖΑΓΟΡΙΑ
ι) Εις την περιοχήν ταύτην δρώσιν ομάδες Λ.Π. και ανταρτομάδες υπό ΒΡΑΝΟΝ και ΖΗΚΟΝ συνολικής δυνάμεως 45-50 ανδρών.
ιι) Δραστηριότης
Λεηλασίαι τροφίμων. Βιαία στρατολογία, συλλογή πληροφοριών και σαμποτάζ.
ιιι) Προθέσεις
Εξασφάλισις των αναγκαίων προϋποθέσεων είτε διά την εγκατάστασιν τμημάτων Σ. είτε την διέλευσιν προς άλλας περιοχάς.
(ζ) ΜΕΤΣΟΒΟΝ- ΚΡΑΝΤΑ
ι) Από 25-12-48 εγκατεστάθη εις περιοχήν ΚΡΑΝΙΑΣ Τάγμα ΤΣΑΠΟΥΡΝΙΑ αναπτυσσόμενον ήδη εις Ταξιαρχίαν, Τάγμα ΑΓΡΑΦΙΩΤΗ και Λόχος Μεταφορών υπό ΝΤΑΛΙΑΝΗΝ.
ιι) Δραστηριότης
Βιαία στρατολογία – λεηλασίαι τροφίμων και παρενόχλησις ημετέρων τμημάτων.
ιιι) Προθέσεις
Διατήρησις περιοχής ΧΑΣΙΩΝ. Εφοδιασμός Σ. Τμημάτων ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ – ΑΓΡΑΦΩΝ και προσβολή αστικών κέντρων διά στρατολογίαν και λεηλασίαν τροφίμων.

(η) ΤΖΟΥΜΕΡΚΑ – ΠΕΡΙΣΤΕΡΙ
ι) Εις την περιοχήν ταύτην δρώσιν ανταρτοδιμοιρίαι υπό ΑΝΔΡΙΤΣΟΠΟΥΛΟΝ και ανταρτοομάς υπό ΜΑΚΗΝ συνολικής δυνάμεως 35-40 ανδρών.
ιι) Δραστηριότης
Βιαία στρατολογία- λεηλασίαι τροφίμων και συγκέντωσις τούτων εις καταλλήλως διασκευασθείσας κρύπτας διά την συντήρησίν των.
ιιι) Προθέσεις
Διατήρησις της περιοχής και εξασφάλισις των απαραιτήτων προϋποθέσεων διά την υποδοχήν Σ.Τμημάτων εξ οιασδήποτε περιοχής.
(θ) ΑΧΕΛΩΟΣ
ι) Άνω κοιλάδα ΑΧΕΛΩΟΥ και εις την περιοχήν ΤΖΟΥΡΤΖΑΣ ευρίσκονται συνεργεία κατεργασίας δερμάτων – συνεργεία αποκρύψεως τροφίμων και παρασκευής άρτου. Εντός του χωρίου παραμένει δύναμις περί τους 60 άνδρας και γυναίκας.
ιι) Δραστηριότης
Παραλαβή των συγκεντρουμένων τροφίμων και απόκρυψις.
ιιι) Προθέσεις: Αι αυταί ως διά την περιοχήν ΤΖΟΥΜΕΡΚΩΝ.
2. Δυνατότητες
α) Διά της προαναφερομένης διατάξεώς του ο εχθρός επεκτεινόμενος καθ’ όλην την λίαν εκτεταμένην περιοχήν ευθύνης της Μεραρχίας και δρών καθ’ όν τρόπον εξετέθη, είτε υπό την μορφήν των ανταρτοομάδων είτε ως συγκεντρωμένον ισχυρόν τμήμα εξασφαλίζει τας κάτωθι δυνατότητας:
ι) Να τηρή υπό την απειλήν των ενεδρών, των σαμποτάζ και ναρκοθετήσεων όλας σχεδόν τας οδούς συγκοινωνιών και αρτηρίας επικοινωνιών.
ιι) Να εκτελή νυκτερινάς αιφνιδιαστικάς επιδρομάς δι’ ανταρτοομάδων κατά παντός κατωκημένου τόπου μη προστατευομένου υπό στρατιωτ. δυνάμεων και να στρατολογή και λεηλατή.
ιιι) Να ενεργή διά συγκεκροτημένων ισχυρών δυνάμεων επιθετικώς κατά ημετέρων θέσεων ή και κατωκημένων τόπων υποστηριζομένων υπό μικροτέρων δυνάμεων.
ιν) Να διατηρή υπό συνεχήν τρομοκρατίαν και έλεγχον μεγάλας περιοχάς ως είναι το ΖΑΓΟΡΙ, τα ΤΖΟΥΜΕΡΚΑ, το ΣΟΥΛΙ, η περιοχή ΚΑΣΙΔΙΑΡΗ δι’ ελαχίστων δυνάμεων, εκμεταλλευόμενος την αδυναμίαν διαθέσεως δυνάμεων προς εδραίωσιν και έλεγχον εις τας ως άνω περιοχάς.
ν) Να εξασφαλίζη τας αναγκαίας προϋποθέσεις εις τας ως άνω περιοχάς διά την ενδεχομένην υποδοχήν ή διέλευσιν εξ αυτών νεοαφιχθησομένων τμημάτων αυτού.
νι) Τας ανωτέρω δυνατότητας έχει ο εχθρός διά των δυνάμεων ας διαθέτει ήδη εν τη περιοχή της Μεραρχίας. Εις περίπτωσιν όμως καθ’ ην ήθελον εισβάλει νέαι Σ.Δυνάμεις, ως τούτο είναι δυνατόν και λίαν ενδεχόμενον είτε εκ της περιοχής ΧΑΣΙΩΝ είτε εκ την περιοχής ΑΓΡΑΦΩΝ, τότε αι ανωτέρω δυνατότητες του εχθρού πολλαπλασιάζονται και η απειλή κατά ωρισμένων θέσεων ημετέρων και κατωκημένων κέντρων καθίσταται λίαν σαφής, λαμβανομένου υπ’ όψει ότι με τας διατιθεμένας δυνάμεις η Μεραρχία κατορθώνει ήδη να καλύπτη βασικάς ανάγκας και δουλείας μη έχουσα ουδεμίαν διαθεσιμότητα ως αμέσως κατωτέρω εκτίθεται.
ΙΙ. ΔΥΝΑΜΕΙΣ ΜΕΡΑΡΧΙΑΣ
3. Η Μεραρχία διαθέτει:
-Τρεις Ταξιαρχίας (9 τάγματα Πεζικού)
-Στρατ. Δσιν Πρεβέζης (2 ΕΤΠ)
-ΤΣΕΤΠ Ιωαννίνων (4 ΕΤΠ)
-Ανεξάρτητα ΕΤΠ δύο του ΜΕΤΣΟΒΟΥ και ΜΠΑΛΝΤΟΥΜΑΣ
ΕΤΠ 1 υπό την διοίκησιν 76 Ταξιαρχίας.
-Δσιν ΙΧ Σ. Αναγνωρ. με 6 Ουλαμούς θωρακισμένων.
-Ουλαμόν Αρμάτων μάχης.
-Μίαν Μοίραν Ο.Π
-Μίαν Μοίραν Π.Π
-Την 8ην Έφιππον Ίλην
-Τον 530 Λόχον Πολ/λων
Ήτοι εν συνόλω 9 Τάγματα Πεζ. και 9 ΕΤΠ.
4. Η ζώνη ευθύνης της Μεραρχίας εκτεινομένη από Βορρά προς Νότον από του κυρίως ΓΡΑΜΜΟΥ μέχρι του Αμβρακικού κόλπου εις μήκος χάρτου 150 χιλ. και από Δ. προς Α. από του όρμου της ΣΑΓΙΑΔΟΣ μέχρι κορυφογραμμής ΚΑΤΑΡΡΑΣ εις μήκος 100 χιλ. με πληθύν συγκοινωνιακών αρτηριών, τεχνικών έργων και αστικών κέντρων είναι προφανές ότι είναι λίαν εκτεταμένη και δυσανάλογος προς τας διατιθεμένας δυνάμεις, εφ΄όσον 2 Ταξιαρχίαι είναι αγκιστρωμέναι εις την περιοχήν ΓΡΑΜΜΟΥ και 3 ΕΤΠ εις την μεθόριον και συνεπώς δεν της απομένουν ειμή 1 Ταξιαρχία και 6 ΕΤΠ δι’ ολόκληρον την λοιπήν ζώνην. Ήτοι:
α) Έλεγχον της περιοχής ΦΙΛΙΑΤΩΝ – ΣΟΥΛΙΟΥ εν Τάγμα Πεζικού.
β) Εξασφάλισιν οδεύσεων και περιοχής από συνόρων περιοχής ΠΩΓΩΝΙΟΥ μέχρι δημοσίας ΑΣΠΡΑΓΓΕΛΟΙ – ΜΠΟΥΡΑΖΑΝΙ δύο ΕΤΠ.
γ) Προς εξασφάλισιν κόμβου ΜΕΤΣΟΒΟΥ και έλεγχον της αρτηρίας ΙΩΑΝΝΙΝΑ – ΜΕΤΣΟΒΟΝ και σκιώδη έλεγχον της περιοχής ΖΑΓΟΡΙΩΝ και ΠΕΡΙΣΤΕΡΙΟΥ δύο ΕΤΠ.
δ) Προς εξασφάλισιν και έλεγχον περιοχής ΑΡΤΗΣ και ΠΡΕΒΕΖΗΣ δύο Ε.Τ.Π. υπό διοίκησιν 84 Σ.Π.
ε) Διά την ικανοποίησιν της απολύτου ανάγκης της διατηρήσεως μίας ικανοποιητικής εφεδρείας προς αντιμετώπισιν εκτάκτων περιστάσεων η Μεραρχία εβασίζετο επί δύο Ταγμάτων της 76 Ταξ. (581 και 625) άτινα εξοικονόμησε κατόπιν αυστηροτάτης οικονομίας δυνάμεων και λίαν λελογισμένης κατανομής των υπολοίπων δυνάμεων της εις όλην την περιοχήν, πλην όμως με την νέαν εισβολήν συμμοριτών εις ΣΟΥΛΙ η εφεδρεία αύτη απορροφάται εξ ολοκλήρου διά την αντιμετώπισιν της καταστάσεως εις την περιοχήν ταύτην.
Εις το σημείον τούτο σημειούμεν ότι η αποτελεσματική δίωξις των Σ. εις ΣΟΥΛΙ με σκοπόν την εκκαθάρισιν ή εξόντωσιν απαιτεί 5 Τάγματα Πεζικού. Τούτο είναι συμπέρασμα θετικώτατον εξαχθέν εκ της πείρας 7 εκκαθαριστικών επιχειρήσεων εις την περιοχήν ταύτην εξ ων αι 2 υπήρξαν καρποφόροι και κατά τας οποίας διετίθοντο 5 Τάγματα.
5. Διά την εξασφάλισιν των ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ και έλεγχον της περιοχής των χρησιμοποιείται σήμερον η Πτέρυξ Ενισχύσεων με όλα τα μειονεκτήματα της ατελούς οργανώσεώς της ως οργανικού τμήματος και τούτο διά να εξοικονομηθή εξ αυτού εν ΕΤΠ, το οποίον δεν διατίθεται άνευ σοβαρών κινδύνων εια άλλην περιοχήν οπόθεν ήθελεν αφαιρεθή.
6. Εκτός των ανωτέρω βασικών αναγκών και υποχρεώσεων η Μεραρχία έχει υποχρέωσιν ν’ αντιμετωπίση την ικανοποιητικήν κάλυψιν και ασφάλειαν πολυαρίθμων αστικών κέντρων εγκατεσπαρμένων καθ’ όλην την έκτασιν της απεράντου περιοχής της, εξ ων σπουδαιότερα κατά σειράν ΑΡΤΑ – ΦΙΛΙΠΠΙΑΣ -ΠΡΕΒΕΖΑ – ΠΑΡΑΜΥΘΙΑ – ΦΙΛΙΑΤΕΣ – ΔΟΛΙΑΝΑ – ΜΕΤΣΟΒΟΝ – ΚΟΝΙΤΣΑ – ΖΙΤΣΑ, έκαστον των οποίων απαιτεί και παρουσίαν σταθερών δυνάμεων ικανών ν’ αντιμετωπίσωσιν αποτελεσματικώς επί χρονικόν διάστημα ανάλογον με το απαιτούμενον διά την άφιξην ενισχύσεων, μίαν αιφνιδιαστικήν ενέργειαν του εχθρού ή και προβλεπομένην ως πιθανήν ταύτην.
7. Σοβαρωτάτη υποχρέωσις και προβληματική παρουσιάζεται η ανάγκη όπως ελέγχηται συνεχώς το εξ 850 χιλιομ. οδικόν δίκτυον το διασχίζον την περιοχήν ευθύνης της Μεραρχίας και χρησιμοποιούμενον καθημερινώς διά κίνησιν ανεφοδιαστικών φαλάγγων και άλλων αναγκών μεταφοράς.
Επί του οδικού δικτύου τούτου υπάρχουσιν ως γνωστόν τεχνικά έργα άτινα δέον να φρουρώνται υπό αναλόγου προς τη σημασίαν των δυνάμεων. Εκατέρωθεν των οδικών αρτηριών δέον να κατέχωνται σταθερώς ωρισμένα σημεία σημασίας διά τον έλεγχον αυτών.
Τέλος το απέραντον τούτο μήκος των οδών δέον να ερευνάται καθημερινώς διά συνεργείων ναρκαλιευτών και αι κινούμεναι φάλαγγες και τα συνεργεία να συνοδεύονται υπό τμημάτων ασφαλείας.
Επίσης η αποκατάστασις των τηλεφωνικών επικοινωνιών, υφισταμένων συχνάς καταστροφάς έχει και αυτή τας απαιτήσεις ασφαλείας των εργαζομένων συνεργείων.
8. Επίσης η Μεραρχία υποχρεούται διά διαταγών του ΓΕΣ και του ΣΣ να έχη διαθέσιμα τουλάχιστον δύο Τάγματα από τούδε και εις το εξής, τα οποία να εκπαιδεύονται επί 20 ήμερον εντατικώς, ούτως ώστε μέχρι της ανοίξεως πάντα τα Τάγματα να υποστώσι την τοιαύτην εκπαίδευσιν.

ΙΙΙ. ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΕΝ ΑΝΤΙΠΑΡΑΒΟΛΗ ΜΕ ΤΑΣ ΤΟΥ ΕΧΘΡΟΥ
9. Ο εχθρός έχει την δυνατότητα να κινητοποιηθεί και να συγκεντρώση τας δυνάμεις του εις οιανδήποτε περιοχήν ήθελεν εκλέξει ως στόχον. Είναι δε αι περιοχαί αύται συνήθως εκείναι, αίτινες προστατεύονται ασθενέστερον, δημιουργών συγχρόνως αντιπερισπασμούς δι’ ανταρτοομάδων εις την υπόλοιπον περιοχήν.
Η Μεραρχία δεν δύναται να ενεργήση καθ’ όμοιον τρόπον δεσμευομένη εν πολλοίς από την ανάγκην της καλύψεως όλων των περιοχών προς αντιμετώπισιν των σαμποτάζ, των συνοδειών φαλάγγων και κυρίως της αντιμετωπίσεως της στρατολογικής δράσεως των συμμοριτών, ήτις δύναται να πραγματοποιείται και δι’ ανταρτοομάδων εκεί όπου δεν υπάρχει δύναμις προστασίας.
Η αδυναμία αύτη προέρχεται κυρίως εκ της ελλείψεως επαρκούς εφεδρικής δυνάμεως κατά περιοχάς και εν τη Μεραρχία.
10. Ο εχθρός δύναται ανά πάσαν στιγμήν να ενισχυθή εις ωρισμένας περιοχάς της περιμέτρου της περιοχής ευθύνης της Μεραρχίας, και να ανατρέψη την υφισταμένην ισσοροπίαν διά δυνάμεων μεταφερομένων εξ άλλων περιοχήν. Τούτο δύναται να συμβή εις την περιοχήν ΓΡΑΜΜΟΥ, εις την περιοχήν ΖΑΓΟΡΙΩΝ – ΜΕΤΣΟΒΟΥ και κυρίως εις την περιοχήν ΑΡΤΗΣ όπου δυνάμεις ισχυραί δύνανται να διατεθώσιν εξ ΑΓΡΑΦΩΝ.
Εις την περίστασιν ταύτην η απόκτησις υπεροχής έναντι του εχθρού εν τόπω και χρόνω δεν δύναται να είναι έγκαιρος, εφ’ όσον δεν διατίθενται εφεδρικαί δυνάμεις εν τη Μεραρχία, η δε ενίσχυσις των δυνάμεων της Μεραρχίας εκ των γειτονικών περιοχών, ως μακρά πείρα αποδεικνύει, θα πραγματοποιηθεί βραδέως, ως συνήθως, όταν το κακόν θα έχη συντελεσθή.

IV. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ
11. (α) Διά των διατιθεμένων ήδη δυνάμεων υπό της Μεραρχίας καθίσταται δυνατή η διατήρησις και εξασφάλισις των βασικών εντολών αυτής ως ανωτέρω εξετέθη και τούτο χάρις εις την λελογισμένην κατανομήν και αυστηράν οικονομίαν, και την άγρυπνον παρακολούθησιν των κινήσεων του εχθρού επί τη βάσει των οποίων πραγματοποιούνται εκάστοτε ανάλογοι αναπροσαρμογαί διατάξεως και ακινητοποιήσεως.
(β) Διά την πιθανωτάτην περίπτωσιν εισόδου νέων συμμοριακών δυνάμεων δεν θα καταστή δυνατόν να αντιμετωπισθή εγκαίρως και ικανοποιητικώς η δημιουργηθησομένη κατάστασις.
Κατά συνέπειαν είναι ανάγκη να διατεθή ημίν σχετική δύναμις προς δημιουργίαν εφεδρείας δυναμένης να επέμβη εγκαίρως εις οιανδήποτε απειλούμενην περιοχήν και κυρίως προς περιοχήν ΑΡΤΗΣ.
(γ) Εν ω κατά την αποχώρησιν της ΙΧ Μεραρχίας ανεγνωρίσθη ότι έδει να διατεθή εις την Μεραρχίαν και θα διετίθετο μία Ταξιαρχία (η 77) ου μόνον δεν εγένετο τούτο, αλλά και διατάσσεται η Μεραρχία ν’ αντιμετωπίση τας εκάστοτε δημιουργουμένας καταστάσεις επί της εκτεταμένης ζώνης της, καίτοι είναι γνωστόν ότι δεν διαθέτει ταχυκινήτους εφεδρικάς δυνάμεις.

ΓΕΝΙΚΟΝ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ
Δέον να διατεθώσι τη Μεραρχία τουλάχιστον η μία Ταξιαρχία ή εν Τάγμα και μια Μοίρα ΛΟΚ πριν δημιουργηθή κατάστασις τοιαύτη ήτις θα απαιτήση τότε ίσως Μεραρχίαν δι’ αντιμετώπισίν της.
ΜΠΑΛΟΔΗΜΟΣ ΑΝΔΡΕΑΣ
ΥΠΟΣΤΡΑΤΗΓΟΣ – ΔΙΟΙΚΗΤΗΣ
Κ.Κ./Δ.Μ.
Ακριβές αντίγραφον
Τ.Υ.

Εκθεση επιχειρήσεων ΠΩΓΩΝΙΟΥ-ΜΟΥΡΓΚΑΝΑΣ, Α’ΣΣ/ 19 Σεπ 1948

Α΄ΣΣ
ΓΡΑΦΕΙΟΝ Α1

ΕΚΘΕΣΙΣ
ΠΕΠΡΑΓΜΕΝΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΩΓΩΝΙΟΥ-ΜΟΥΡΓΚΑΝΑΣ
Από 30 Αυγούστου με 19 Σεπτεμβρίου 1948

ΕΙΣΑΓΩΓΗ
(α) Μετά την κατάληψιν ΚΛΕΦΤΗ-ΣΜΟΛΙΚΑ (1-2 Αυγούστου) υπό της VΙΙΙ Μεραρχίας και εν συνεχεία κατάληψιν υπό της ΙΧ Μεραρχίας του ορεινού όγκου ΚΑΜΕΝΙΚ-ΓΚΟΛΙΟ-ΣΤΕΝΟ-ΠΥΡΣΟΓΙΑΝΝΗ μέχρι ΒΟΥΡΜΕ ΠΙΑΝΙΤΙΚΟΥ Ποτ. (3-6 Αυγούστου) και την κατάληψιν υπό του Β΄ΣΣ της περιοχής ΤΑΜΠΟΥΡΙ-ΓΥΦΤΙΣΣΑ, η υπόθεσις ΓΡΑΜΜΟΥ ήρχισε να κρίνεται ευνοϊκώς διά τας Εθνικάς δυνάμεις.
(β) Το ΣΣ εκ παραλλήλου προς την κυρίαν προσπάθειαν του με ΙΧ και Χ Μεραρχίας, διά την ολοκλήρωσιν της κυρίας κορυφογραμμής ΓΡΑΜΜΟΥ, και ίνα μη απωλέση χρόνον διέταξε την VIII Μεραρχίαν, απηλλαγμένην πλέον των κατά ΓΡΑΜΜΟΥ ενεργειών, όπως εκκαθαρίση προκαταρτικώς τας περιοχάς ΣΟΥΛΙΟΥ-ΚΑΣΙΔΙΑΡΗ-ΠΩΓΩΝΙΟΥ και εν συνεχεία προπαρασκευάση δραστηρίως τας κατά ΜΟΥΡΓΚΑΝΑΣ κυρίας επιχειρήσεις. Συνέχεια

Έκθεση γεγονότων ΠΡΟΣΩΤΣΑΝΗΣ(27-28/8/1948), Γ’ΣΣ/6 Σεπ 1948

ΘΕΜΑ: Γεγονότα ΠΡΟΣΩΤΣΑΝΗΣ                                         ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ-ΑΠΟΡΡΗΤΟΣ
27-28 Αυγούστου 1948                                                                      Εδακτυλ/θη υπό Ταγμ. Π.
ΠΡΟΣ: ΓΕΣ/Α1                                                                                          ΔΕΛΗΒΟΡΙΑ
Αριθ. Τηλ. 80253
ΚΟΙΝ: Α2/ΙV, Α1 Αριθ. Φ. Α.Π. 1892/24                                  Γ΄ΣΣ /Α2/ΙV
ΒΣΤ 903 τη 6-9-48
Συν. τω Εγγρ. 1

Των γεγονότων της ΠΡΟΣΩΤΣΑΝΗΣ επελήφθην προσωπικώς δι’ επί τοπίου μεταβάσεώς μου εις ΔΡΑΜΑΝ την 2αν Σεπτεμβρίου 1948, κατόπιν της υπ’ αρ. Α.Π. 225499/Φ. 4011/24/31-8-48 υμετέρας.
Εκ της προσωπικής εξετάσεως διεπιστώθησαν τα κάτωθι:
Ι. Π Λ Η Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Α Ι – Ε Ν Ε Ρ Γ Ε Ι Α Ι
α. Από της πρωίας της 27 Αυγούστου 1948 εις την Ταξιαρχίαν και Μεραρχίαν είχον περιέλθει πληροφορίαι ότι δύο Τάγματα συμμοριτών, συνολικής δυνάμεως 300 περίπου, προερχόμενα εκ της περιοχής ΠΑΠΑΔΩΝ είχον σημειωθή εις το ΦΑΛΑΚΡΟΝ όρος και συγκεκριμένως εις την περιοχήν ΒΩΛΑΞ Κ (1213) ΠΥΡΓΟΙ (8406) ΚΑΛΥΒΙΑ ΜΠΟΥΤΟΥ Κ (9711).
Διά την Ταξιαρχίαν και Μεραρχίαν η συγκέντρωσις αύτη των συμμοριτών περιέκλειε το ενδεχόμενον της προσβολής εκ μέρους τούτων είτε των χωρίων των αμέσως Βορ. ΔΡΑΜΑΣ, είτε των τοιτούτων της περιοχής ΠΡΟΣΩΤΣΑΝΗΣ και αύτης ταύτης της ΠΡΟΣΩΤΣΑΝΗΣ. Συνέχεια

Έκθεση γεγονότων ΠΡΟΣΩΤΣΑΝΗΣ(27-28/8/1948), 8 ΜΕΡΑΡΧΙΑ/1 Σεπ 1948

ΘΕΜΑ :- Έκθεσις επί των γεγονότων                                           ΑΠΟΡΡΗΤΟΣ
ΠΡΟΣΩΤΣΑΝΗΣ 27-28 Αυγούστου                                            ΥΠΕΡΕΠΕΙΓΟΥΣΑ
VΙΙ ΜΕΡΑΡΧΙΑ/Α1
ΣΤΓ915 1.9.48
ΠΡΟΣ :- Γ΄ΣΣ/Α1
ΑΡΙΘ.Α.Π.6351
ΚΟΙΝ :- Α1
– Μέραρχος με αντίγραφον της
αναφοράς της 25 Ταξ. υπ’ αρίθ.
5132/28.8.48


Ι.- Από της πρωΐας της 27.8.48 περιήλθον πληροφορίαι τη Μεραρχία εκ της 25ης Ταξιαρχίας.
(α) ότι βάλλονται τα ΛΕΥΚΟΓΕΙΑ (Κ.735235) διά Πυρ/κού.
(β) ότι το ΠΑΓΩΝΕΡΙ (Κ.845222) βάλλεται διά Πυρ/κού.
(γ) ότι παρετηρήθησαν κινήσεις συμμοριτών εις τον χώρον μεταξύ ΛΕΥΚΟΓΕΙΩΝ και ΠΑΓΩΝΕΡΙΟΥ και οίτινες μάλιστα ενήργησαν ανατίναξιν και προσβολήν Στρατιωτικού αυτ/του εις θέσιν (Κ.810213) κινούμενον προς ΠΑΓΩΝΕΡΙ την 0900 ώραν.
(δ) ότι ομάδες συμμοριτών ανερχομένων συνολικώς εις 700 διέβησαν τον ΝΕΣΤΟΝ ποτ. προς Νότον και εκινούντο προς τον χώρον ΕΥΡΣΙΝΕΡΟΝ (Κ.9-50142) – ΦΑΛΑΚΡΟΝ ορ., με πρόθεσιν προσβολής χωρίου πεδιάδος ΔΡΑΜΑΣ.
(ε) ομάς συμμοριτών τας πρώτας μεταμεσημβριανάς ώρας της 27, 28 έφθασεν εις χωρίον ΠΥΡΓΟΙ (Κ.834060) προσέβαλεν μικρόν φυλάκιον MΑΥ εκεί και αφήρεσεν 300 βοοειδή βόσκοντα εκεί. Συνέχεια

Μέτρα μετά την αποχώρηση των Γερμανών, ΕΔΕΣ/22 οκτ 1944

Α Ν Α Κ Ο Ι Ν Ω Σ Ι Σ

Μετά την εκδίωξιν των Κατακτητών από την Ηπειρον, εις τας περιφερείας τας ελεγχομένας υπό των Εθνικών Ομάδων Ελλήνων Ανταρτών (ΕΔΕΣ), ο Λαός επανέρχεται εις τα έργα του και αι Λαϊκαί ελευθερίαι της ειρηνικής περιόδου αποκαθίστανται πλήρως. Η τόσον ποθουμένη Εθνική Ενότης δεν θα πραγματοποιηθή παρά μόνον υπό μίαν καλώς εννοουμένην και καθολικήν Ελευθερίαν και σεβασμόν της θελήσεως και της σκέψεως του Ελληνικού Λαού χωρίς διακρίσεις.
1. Ούτω το ΕΑΜ και αι συναφείς προς αυτό οργανώσεις ως και το Κομμουνιστικόν Κόμμα ΕΛΛΑΔΟΣ δύνανται εις την περιοχήν μας να κινούνται ελευθέρως, να εκδίδουν τα έντυπα των, και να αναπτύσσουν τας απόψεις των. Η καθ’ ημάς υπηρεσία παρεχώρησε και Γραφεία εις τα οποία θα στεγάζωνται αι υπεύθυνοι υπηρεσίαι των ως άνω οργανώσεων.- Συνέχεια

Δελτίο στρατιωτικής καταστάσεως, ΕΟΕ-ΟΕΑ/4 Σεπ 1944

ΕΛΕΥΘΕΡΑ ΟΡΕΙΝΗ ΕΛΛΑΣ
ΚΑΙ ΟΜΑΔΕΣ ΕΛΛΗΝΩΝ ΑΝΤΑΡΤΩΝ
ΓΕΝΙΚΟΝ ΑΡΧΗΓΕΙΟΝ
ΕΠΙΤΕΛΙΟΝ-Γραφ.ΙΙΙον
ΑΡΙΘ.ΠΡΩΤ.13915

ΔΕΛΤΙΟΝ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΣ 4.9.44

Συνεχίσθη συστηματική εξόντωσις του εχθρού ΣΤΟΠ.
Άπασαι οδοί Ηπείρου εκλείσθησαν υπό γενναίων Τμημάτων μας ΣΤΟΠ. Επί τετραήμερον Τμήματά μας χωρίς ανάπαυσιν κτυπώσιν τους Γερμανούς ΣΤΟΠ
1. Οδός ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ-ΗΓΟΥΜΕΝΙΤΣΗΣ ΣΤΟΠ 02.30 ώραν Τμήματα 15 Συντ/τος προσέβαλον αιφνηδιαστικώς Γερμανικήν φάλαγγα 25 αυτοκινήτων κατευθυνομένων προς ΗΓΟΥΜΕΝΙΤΣΑΝ ΣΤΟΠ 10 αυτοκίνητα κατεστράφησαν των λοιπών αναγκασθέντων επιστρέψωσιν εις ΙΩΑΝΝΙΝΑ ΣΤΟΠ Απώλειαι εχθρού δεν εξηκριβώθησαν ΣΤΟΠ.
ΕΙΣ ΜΕΝΙΝΑΝ ανταλλαγή πυρών πυρ-κού και όλμων Γερμανών και 16 Συ/τος ΣΤΟΠ.
2. Οδός ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ-ΦΙΛΙΠΠΙΑΔΟΣ ΣΤΟΠ Συνέχεια

Επίθεση ΕΛΑΣ κατά ΕΔΕΣ στο χ. ΖΑΓΟΡΙΑ και αιχμαλωσία, ΕΔΕΣ/12 Απρ 1944

ΕΚΘΕΣΙΣ
Λοχαγού Πεζικού Αυγεράκη Γεωργίου Διοικητού Υπαρχηγείου Ζαγορίου Κονίτσης περί των γεγονότων Ζαγορίου των προηγηθέντων της γενικής κατά του ΕΔΕΣ επιθέσεως του Ε.Λ.Α.Σ.-

ΜΕΡΟΣ Α΄ ΠΡΟΗΓΗΘΕΝΤΑ ΤΗΣ ΣΥΡΡΑΞΕΩΣ
Ι. Τας αρχάς παρελθόντος Οκτωβρίου εξ αφορμής της εκ μέρους του Ε.Λ.Α.Σ συλλήψεως του Αλβανού Λοχαγού Δέλφο-Τάκα καταταγέντος εις τας Ε.Ο ΕΔΕΣ Τμήματος Κονίτσης παρά του Υπολ/γού κ. Ντέτσικα άνευ εγκρίσεως του Γεν. Αρχηγείου (ως και σχετική διαταγή μου προς τον ως άνω Υπολ/γόν κοινοποιηθείσα και υμίν) και της απελευθερώσεώς του παρά του Τμήματός μας Βρυσοχωρίου εδημιουργήθη σοβαρόν επεισόδιον εν Τσεπελόβω διευθετηθέν τελικώς το εσπέρας της 3ης του ιδίου μηνός.-
Την ιδίαν ημέραν έλαβον τηλεγράφημα του Άγγλου Λοχαγού κ.Πίτερ όπως την επομένην ανυπερθέτως ευρίσκομαι εις Καστανώνα προς συνεδρίασιν του Κοινού Υπαρχηγείου Ζαγορίου Κονίτσης διά ζητήματα της περιοχής αυτής.-
Την Τετάρτην πράγματι ανεχώρησα προς Καστανώνα με συνοδείαν 15 περίπου ανδρών όπου και έφθασα την 5ην του ιδίου μηνός. Συνέχεια

Παραβάσεις συμφωνίας απο ΕΛΑΣ, ΕΔΕΣ/ΓΑ/9 Απρ 1944

ΕΛΕΥΘΕΡΑ ΟΡΕΙΝΗ ΕΛΛΑΣ
ΕΘΝΙΚΑΙ ΟΜΑΔΕΣ ΕΛΛΗΝΩΝ ΑΝΤΑΡΤΩΝ
ΓΕΝΙΚΟΝ ΑΡΧΗΓΕΙΟΝ
ΓΡΑΦΕΙΟΝ ΥΠΑΡΧΗΓΟΥ
Αριθ.Πρωτ.3912                                                                             Π Ρ Ο Σ
Το Γενικό Στρατηγείον του Ε.Λ.Α.Σ
Ό π ο υ

Έχομεν την τιμήν να σας γνωρίσωμεν τας κάτωθι παραβάσεις πραχθείσας παρά τμημάτων σας ή ανδρών σας.
Ι. Την 3ην τρέχοντος 18 αντάρται του ΕΛΑΣ παρά την συμφωνίαν διέβησαν τον ποταμόν Άραχθον διά λέμβου εις θέσιν ΄Άγιος Γεώργιος΄΄ κατευθυνθέντες προς Ζάλογγον.
ΙΙ. Την 2αν Απριλίου ο αντάρτης του ΕΛΑΣ Καρίνος ηγούμενος ομάδος αφίχθη εις Νεοχώριον και παρέλαβε τους εκεί δισμένοντας ισραηλίτας συναποκομίσας και πάντα τα είδη τροφίμων και ρουχισμού αυτών. Μέχρι σήμερον αγνοείται η τύχη των. Συνέχεια

Μέτρα προστασίας Βρεττανών συνδέσμων, ΕΔΕΣ/8 ΜΕΡΑΡΧΙΑ/18 Μαρ 1944

VIII MEΡΑΡΧΙΑ
ΓΡΑΦΕΙΟΝ Ι ον ΔΙΑΤΑΓΗ
Αριθμ.Πρωτ…………..

Την 1ην τρέχοντος μηνός και ώραν 18ην έλαβεν χώραν δολοφονική απόπειρα κατά του Βρεττανού Συνδέσμου Αντ/ρχου κ. ……………….πλησίον του χωρίου Λίππα.-
Δεν θέλω να πιστεύω ότι της τοιαύτης πράξεως τυγχάνουν ένα και Έλληνες Πατριώται αλλά πρόκειται ασφαλώς περί ατόμων ξένης κατασκοπείας με σκοπόν να διαταράξουν τας σχέσεις μας με την συμμαχικήν αποστολήν.-
Φαίνεται ότι διέλαθον της επιτηρήσεώς μας και επαγρυπνήσεως άτομα άτινα εισελθόντα εις την περιοχήν μας έχουν ως σκοπόν να ενεργήσουν δολοφονικάς πράξεις κατά μελών της Βρεττανικής Αποστολής και άτινα κρύπτονται εις τινα χωρία.
Επομένως επιβάλλεται άγρυπνος φύλαξις, έρευνα επισταμένη και προ παντός κατάληψις των εξόδων και εσόδων παντός χωρίου διά φυλακείων ώστε ουδείς να διαφεύγη τον έλεγχό μας. Τούτο να τεθή αμέσως εις εφαρμογήν.-
Ουδείς του λοιπού πρέπει να κινήται εις την περιοχήν της Μεραρχίας χωρίς φύλλον πορείας και ητιολογημένην αιτίαν. Συνέχεια

Μάχη της Πετροβίτσας, ΕΔΕΣ/3ΓΡ/5 Μαρ 1944

ΕΛΕΥΘΕΡΑ ΟΡΕΙΝΗ ΕΛΛΑΣ
Ε.Ο ΕΛΛΗΝΩΝ ΑΝΤΑΡΤΩΝ Ε.Δ.Ε.Σ
ΑΡΧΗΓΕΙΟΝ ΗΠΕΙΡΟΥ
ΓΡΑΦΕΙΟΝ ΙΙΙ ον

ΑΝΑΚΟΙΝΩΘΕΝ 5-3-44

Την 3ην τρέχ.μηνός και από 6ης πρωϊνής ώρας μικτή Γερμανοτουρκοαλβανική δύναμις εκ 350 Γερμανών και 86 Τουρκοαλβανών επετέθη εναντίον τμημάτων ημετέρων εις Πετροβίτσαν, Μονήν Παγανιούς και Τσουρίλαν.
Τα ημέτερα τμήματα απέκρουσαν τον εχθρόν και μετά σκληρόν αγώνα 12 ωρών απώθησαν τούτον κατορθώσαντα ν’ αποφύγωσι τον εμπρησμόν του χωρίου Πετροβίτσης και Μονής Παγανιούς. Ανερεύθησαν δε μόνον τέσσαρες οικίαι του χωρίου Πετροβίτσης.
Απώλειαι εχθρού Νεκροί Γερμανοί 5 Οθωμανοί 3.
Τραυματίαι εξακριβωθέντες Γερμανοί 10, Οθωμανοί 8.
Απώλεια ημετέρων νεκροί 2.

Εκ του Αρχηγείου Ηπείρου Ε.Ο.Ε.Δ.Ε.Σ
Ο
Αρχηγός Ηπείρου

Συμφωνία της Πλάκας , 28 Φεβ 1944

Την συμφωνία αυτή υπέγραψαν στη Γέφυρα της Πλάκας, στην Ήπειρο, στις 29 Φεβρουαρίου 1944, οι αντάρτες και η ΣΣΑ, για να τερματίσουν την κατάσταση εμφυλίου πολέμου μεταξύ ΕΛΑΣ και ΕΔΕΣ.

ΠΡΑΚΤΙΚΟ
ΣΥΜΦΩΝΙΑΣ ΣΥΣΚΕΨΕΩΣ ΠΛΑΚΑΣ

Διά την ολοκληρωτικήν και απερίσπαστον διεξαγωγήν του Εθνικού αγώνος εναντίον των κατακτητών και των οργάνων των, την συμβολήν εις την επιτυχίαν του Συμμαχικού αγώνος. την απελευθέρωσιν της Ελλάδος και την κατοχύρωσιν των λαϊκών ελευθεριών, τέλος διά την δημιουργίαν όρων διευκολυνόντων την προσπάθειαν ενοποιήσεως του ανταρτικού στρατού της Ελλάδος, οι κάτωθι εντεταλμένοι αντιπρόσωποι εις τας διαπραγματεύσεις διά την ελληνικήν ενότητα αποφασίζουν :
1) Δέχονται την πρότασιν του ΕΑΜ-ΕΛΑΣ περί τελειωτικής καταπαύσεως των εχθροπραξιών μεταξύ των δυνάμεων ΕΑΜ-ΕΔΕΣ.
2) Τα Τμήματα του ΕΑΜ-ΕΛΑΣ και του ΕΔΕΣ θα διατηρήσουν τας σήμερον κατεχομένας θέσεις. Συνέχεια

Συνεργασία με ΕΔΕΣ εναντίον Γερμανών, ΕΛΑΣ/13 ΜΕΡΑΡΧΙΑ/ 26 Οκτ 1943

ΧIΙΙ ΜΕΡΑΡΧΙΑ ΣΤΕΡΕΑΣ                          Επιβεβαίωσις
ΕΠΙΤΕΛΕΙΟΝ – Γραφείον ΙΙΙον                  Απολύτου προτεραιότητος
Αριθ. Α.Π. 228                                                 Αμέσου επιδόσεως
26-10-43 ώρα 12.45
Εκστρατευτικόν Συγκρότημα Ηπείρου
Ο π ο υ
Κατόπιν της Ε.Π.Ν. 154/26-10-43 διαταγής Γεν. Στρατηγείου, γνωρίζομεν υμίν ότι κύριος εχθρός είναι οι Γερμανοί και εναντίον αυτών πρέπει να στρέφονται αι κύριαι ενέργειαί μας Στοπ. Εάν τμήματα ΕΔΕΣ συνεργάζονται με Γερμανούς εις επιχειρήσεις εναντίον μας, να κτυπηθούν όπως και οι Γερμανοί Στοπ. Εάν είναι πρόθυμα ενεργήσουν κατά Γερμανών να μην ενοχληθούν εις προσπάθειά των ταύτην αλλά να επιζητηθή επαφή και συνεργασία διά από κοινού επιχειρήσεις Στόπ. Συνέχεια

Συμφωνία Σιαδάδων ΕΔΕΣ-ΕΛΑΣ, 22 Οκτ 1943

ΣΥΜΦΩΝΗΤΙΚΟΝ

Εν Σιαδάδες* σήμερον την 22αν Οκτωβρίου 1943 οι κάτωθι υπογεγραμμένοι αντιπρόσωποι α) εκ μέρους του ΕΔΕΣ οι : 1) Στρατηγός Ν.Ζέρβας 2) Συνταγ/χης Πυροβ/κού Ολύμπιος Δημ. 3) Αντ/χης Ιππικού Νικολόπουλος Πέτρος και β) εκ μέρους του ΕΛΑΣ οι μέχρι χθές κρατούμενοι 1) Ταγ/χης Αναγνωστόπουλος Ευαγ.αντιπρόσωπος της YΙΙΙ Μεραρχίας ΕΛΑΣ, 2) Ταγ/χης Παπασπύρου Παντ. τέως Στρατ.Αρχηγός του 3/40 Συντ/τος ΕΛΑΣ και 3) Γεράσιμος Τζουμερκιώτης τέως Καπετάνιος του 3/40 Συντ/τος ΕΛΑΣ. Συνέχεια

Συνεργασία με Αλβανούς, ΕΛΑΣ/8 ΜΕΡΑΡΧΙΑ/31 Αυγ 1943

 Ε.Λ.ΑΣ.                                                                                             Εμπιστευτική
ΥΙΙΙ Μεραρχία Ηπείρου
Αρχηγείον Γκραμπάλας – Καλαμά
Αριθ.Πρωτ. 904
Π ρ ο ς
Τον Βρεττανόν Σύνδεσμον Λοχαγόν κ. ΙΑΝ
Ο Π Ο Υ
Εις απάντησιν του υπ’ αριθ. 5/29-8-43 εγγράφου υμών έχομεν την τιμήν να σας γνωρίσωμεν τα κάτωθι:
Ι. Διά της από 14-8-43 υπ’ αριθ. Απορρήτου 108 Διαταγής της ΥΙΙΙ Μεραρχίας Ηπείρου ελάβομεν την εντολήν όπως διά καταλλήλων Αξ/κων έλθωμεν εις επαφήν με τας εκείθεν των συνόρων Αλβανικάς Αντιφασιστικάς Ανταρτικάς δυνάμεις, επί τω σκοπώ συγκροτήσεως Κοινών Υπαρχηγείων διά κοινήν κατά των κατακτητών δράσιν. Συνέχεια

Μη συμμετοχή ΕΛΑΣ σε επιχειρήσεις εναντιον Γερμανών, ΕΟΕΑ/ΓΑ/14 Ιουλ 1943

ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΟΡΕΙΝΗ ΕΛΛΑΣ
ΕΘΝΙΚΑΙ ΟΜΑΔΕΣ ΕΛΛΗΝΩΝ
ΑΝΤΑΡΤΩΝ ΤΑΞΙΑΡΧΟΥ ΕΝΤΥ
ΓΕΝΙΚΟΝ ΑΡΧΗΓΕΙΟΝ
ΓΡΑΦΕΙΟΝ ΥΠΑΡΧΗΓΟΥ                                            Αρχηγείον Βρεττανικής Στρατιωτικής
Αριθ. Πρωτ. 5039 Αποστολής
Όπου
Έχω την τιμήν να σας γνωρίσω ότι κατά τας ημέρας της κρούσεως των τμημάτων των Εθνικών Ομάδων μετά του εχθρού, αι ομάδες του ΕΛΑΣ δεν μετέσχον των συμπλοκών αλλ’ εθεώντο εκ του μακρόθεν, αντιδράσασαι μάλιστα εις πολλά σημεία της Ηπείρου, ως δι’ άλλων μου εγγράφων εγνώρισα.
Το λυπηρόν είναι ότι κατά τας ημέρας της συμπλοκής μας μετά των κατακτητών αι ομάδες του ΕΛΑΣ, είχαν εκτραπή ανά την πεδιάδα της Άρτης και αλλαχού διά την διαρπαγήν ποιμνίων, βούν και δημητριακών. Τελευταίως εκβιασμοί διά προστίμων λύτρων διαρπαγών και άλλων αυθαιρέτων μέσων αρχίζουν να λαμβάνουν διαστάσεις. Τας συνεπείας των οποίων δεν δεν δυνάμεθα να προΐδωμεν. Πολλαί εκαντοτάδες εκατομμυρίων επίσης έχουν αφαιρεθεί παρά των κατοίκων κατά τον ανωτέρω τρόπον. Πολλαί δεκάδες χιλιάδες οκάδες σίτου έχουν διαρπαγή διά την άνω μεθόδον.
Μας εδόθει η ευκαιρία και άλλοτε να σας γνωρίσωμεν τας αυθαιρεσίας ταύτας, όχι διά να σας καταγγείλωμε τας πράξεις του ΕΛΑΣ, όσον διά να σας δώσουμε μιαν εικόνα της καταστάσεως, η οποία πολύ απέχει από του να προάγη και να συντελέση στον Εθνικόν και συμμαχικόν αγώνα. Συνέχεια

Ανακοίνωση ΕΛΑΣ/Αρχηγείο Ανατολικής Ηπείρου, 20 Μαϊ 1943

Ε.Α.Μ.
Ε.Λ.Α.Σ.
Αρχηγείον Ανατολικής Ηπείρου
Κάπου 20 Μαϊου 1943

Α ν α κ ο ί ν ω σ ι ς

Επί του υπ’ αριθ.’3564/25-5-43 εγγράφου του κ. Ζέρβα τοιχοκολληθέντος εις διάφορα χωρία, ανακοινούμεν εις τον λαόν του Ν. ΄Αρτης και την περιοχήν Ξηροβουνίου, Τζουμέρκων και Μαλακασίου τα κάτωθι:
1) Εις την οργάνωσιν του Ε.Α.Μ. δεν υπάρχουν ανεύθυνοι παράγοντες και οργανώσεις. Επομένως ο κ. Ζέρβας είναι κακώς πληροφορημένος επ΄αυτού. Πάντες είναι απολύτως υπεύθυνοι.
2) Εις ουδεμίαν δέσμευσιν της προσεχούς εσοδίας δημητριακών προέβημεν και επομένως το έγγραφον που αφορά ημάς ως προς το σημείον αυτό είναι κακόβουλον.
3) Ο κ. Ζέρβας μόνον εις τας οργανώσεις του δύναται να προβαίνη εις απαγορεύσεις και όχι εις το ΕΑΜ. Ημείς μόνον μίαν δύναμιν αναγνωρίζομεν, τον ΛΑΟΝ, και ουδένα άλλον. Συνέχεια