Ο Ελληνικός Εμφύλιος Πόλεμος 1946-1949

Με τον όρο Ελληνικός Εμφύλιος Πόλεμος 1946-1949 εννοούμε την περίοδο ενόπλων συγκρούσεων που πραγματοποιήθηκαν στην Ελλάδα μεταξύ του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας (υπό τον έλεγχο του Κομμουνιστικού Κόμματος Ελλάδας) και του Ελληνικού Στρατού. Διήρκεσε από τον Μάρτιο του 1946 έως τον Αύγουστο του 1949 και είχε ως αποτέλεσμα την ήττα των κομμουνιστών ανταρτών. Ο Ελληνικός Εμφύλιος θεωρείται διεθνώς ως η πρώτη πράξη του ψυχρού πόλεμου στη μεταπολεμική ιστορία και ήταν η πολεμική σύγκρουση με τις μεγαλύτερες απώλειες που γνώρισε η χώρα από το 1830 έως σήμερα[5].

Παραδοσιακά σημείο έναρξης του Εμφυλίου Πολέμου θεωρείται η επίθεση ομάδας πρώην ανταρτών του ΕΛΑΣ υπό την ηγεσία του Αλέξη Ρόσιου («Καπετάν Υψηλάντης») στο Σταθμό Χωροφυλακής Λιτοχώρου Πιερίας την νύχτα της 30ης Μαρτίου 1946. Η ομάδα του Ρόσιου σκότωσε 12 χωροφύλακες και εθνοφύλακες και πυρπόλησε τον Σταθμό, ως απάντηση στις εκτελέσεις, διώξεις, εξορίες και φυλακίσεις που υφίσταντο οι πολίτες που ανήκαν στο ΕΑΜ-ΕΛΑΣ μετά τη Συμφωνία της Βάρκιζας. Συνέχεια

Advertisements

Αρης Βελουχιώτης

 Ό Αθανάσιος Κλάρας ή  Άρης Βελουχιώτης, όπως ώνομάσθη ο ίδιος κατά την έξοδο του εις τα βουνά της Ρούμελης το 1942, έγεννήθη εις την Λαμία το 1905. Μετά την άπoφoίτησίν του εκ της Μέσης Γεωργικής Σχολής Λαρίσης, έτοποθετήθη ως πρακτικός γεωπόνος εις περιοχή Δράμας, βραδύτερο εγκατέλειψε την θέσιν του και κατέφυγε εις τάς Αθήνας, όπου ηρχισε την κομμουνιστική του δρασιν. Υπηρέτησε την θητεία του εις το Πυροβολικό, όπου καθηρέθη από τον βαθμό του Δεκανέως λόγω της κομμουνιστικής του δραστηριότητος εντός της Μονάδος του.

Μετά την άπόλυσίν του ήλθε εις τάς Αθήνας, όπου είργάσθη με ζήλο προς όφελος του «ΡΙΖΟΣΠΆΣΤΗ» και του Κ.Κ.Ε.

Ούτος, ως εμφαίνεται εκ του Ποινικού του Μητρώου, κατεδικάσθη 15 φοράς και πλέον δια κλοπές, ψευδορκία, πλαστογραφία, βιοπραγίαν και άπόδρασιν εκ των φυλακών. Το 1939 έκτίων ποινή εις τάς φυλακάς Κερκύρας υπέγραψε δήλωσιν μετανοίας (δηλωσίας), δια της οποίας άπεκήρυξε το Κ.Κ.Ε. και άπεφυλακίσθη. Ή πραξις του αυτή του έγινε εφιάλτης εις όλη του την ζωή και τον συνόδευσε μέχρι του θανάτου του, διότι εξ αίτίας αυτής εύρίσκετο πάντοτε εις μειονεκτική μοίρα έναντι των κομματικών του αντίπαλων. Πράγματι ή πραξις του αύτη απετέλεσαν, ως φαίνεται, την αιτία της άκάμπτου αδιαλλαξίας του, της αυστηρας υπακοής του εις τάς έντολάς του Κ.Κ.Ε., όπως και της πρωτοφανούς σκληρότητας του προς τούς συνανθρώπους του.

Ητο πραγματικός επαναστάτης και φανατικός κομμουνιστής με πλούσια συνωμοτική δρασιν και πείρα. Ητο ιδιόρρυθμο άτομο, με πολλά ελαττώματα και πολλές αδυναμίες, πονηρός, τολμηρός και ταχύς εις τάς αποφάσεις του.

Κατά την κατοχή, λόγω της μειονεκτικής του θέσεως έναντι της ηγεσίας του Κ.Κ.Ε., του μεγάλου κομματικού του φανατισμού και πάθους, παρουσιάζετο ως άτομο εγωπαθές και θηριώδες, στερούμενο ανθρωπισμό και ευγενών αισθημάτων. Δια τον Άρη ή ανθρώπινη ζωή δεν είχε ουδεμία αξία, δι’ αυτό εφήρμοζε την αρχή «ο σκοπός αγιάζει τα μέσα», ασχέτως εάν ταύτα ήσαν δίκαια ή άδικα, εθνικά ή αντεθνικά και απάνθρωπα. Ουδέποτε τον συνεκίνησεν ή ανθρώπινη ζωή ή ο πόνος, δι’ αυτό έβασάνιζεν, έκακοποίει και έξετέλει πολλάκις δια των ιδίων του χειρών ανθρώπους και δια μικροπαραπτώματα ακόμη, (π.χ. κλοπή προβάτου ή κυψέλης κ.λ.π.). Ήταν ανελέητα σκληρός και δεν δίσταζε ΝΑ λέει «ότι αν είναι νά γλιτώσει ένας ένοχος ας πάνε και εννιά αθώοι», όπως τον περιγράφει ο Καπετάν Νικηφόρος του ΕΛΑΣ εις την Εφημερίδα «ΤΑ ΝΕΑ» στις 23/9/75.

Λόγω της ψυχοσυνθέσεώς του ταύτης δεν ήτο δυνατόν νά προσελκύσει και ενθουσιάσει τον πληθυσμό της υπαίθρου ως πραγματικός ηγέτης, πλην βεβαίως των φανατικών κομμουνιστών, οι όποίοι είχον την αυτήν ψυχοσύνθεσιν με αυτόν, άλλά δια της χρησιμοποιήσεως σαδιστικών μεθόδων και φρικιαστικών βασανιστηρίων έπεβάλλετο, τόσο εις τούς κατοίκους της υπαίθρου, όσον και εις τούς αντάρτες του.

Εις το έργον του τον βοήθησε πολύ ο τέλειος μηχανισμός του Κ.Κ.Ε., το όποίον εργαζόμενο συνωμοτικώς από 20ετίας και πλέον είχε δημιουργήσει εις τάς κωμοπόλεις και τα χωρία οπαδούς και στελέχη πειθαρχημένα και φανατισμένα.

Ούτω ο Άρης, στηριζόμενος αρχικώς εις 20-30 τοιαύτα στελέχη (μαυροσκούφηδες), ήρχισε τον αγώνα του ΕΛΑΣ κατά το 1942 εις Ρούμελη και με το πρόσχημα του απελευθερωτικού αγώνος και δια της προπαγάνδας παρέσυρε αρκετούς κατοίκους να τον ακολουθήσουν ή τούς ήνάγκαζε προς τούτο δια της βίας και της τρομοκρατίας.

Είναι γεγονός όμως ότι, παρά την κομματική του δρασιν και την τοιαύτη της κατοχής, ουδενός ηγετικού στελέχους του Κ.Κ.Ε. την συμπάθεια κατόρθωσε νά αποσπάσει (Ζαχαριάδης, Σιάντος, Ιωαννίδης, κ.λ.π.). Αντιθέτως ούτοι συνεχώς του κατελόγιζον ευθύνες δια παρεκκλίσεις εκ της γραμμής του κόμματος και δια διαφόρους εξτρεμιστικές του ενέργειες (εγκλήματα, κ.λ.π.). Όλα αυτά ο Άρης τα γνώριζε και τα έβλεπε, άλλά δεν είχε την ψυχική και κομματική δύναμιν νά αντιδράσει, διότι τον έβάρυνεν ή κατηγορία του δηλωσία.

Το τέλος του Βελουχιώτη ήτο οικτρό, καθ’ όσον ούτος άπεκηρύχθη υπό του Κ.Κ.Ε., άπομονωμένos δε και καταδιωκόμενος υπό τωv Εθνικών Δυνάμεων έφονεύθη τον Ιούνιο του 1945 εις την Πίνδο.

Δια νά αντιληφθεί ο αναγνώστης ποία ήτό ή ψυχοσύνθεσις του Βελουχιώτη, πως ενεργούσε και πως έπεβληθη εις τον πληθυσμό της Ρούμελης κατά το πρώτοv εξάμηνο της δράσεώς του, αναφέρονται μερικά από τα πολυάριθμα εγκλήματα, τα όποία διέπραξε εις την περιοχή της Στερεάς Ελλάδος:

  • Τάς πρώτας ημέρας του Ιανουαρίου 1943 ο Ύπολ/γός Καϊμάρας απεστάλη ως σύνδεσμος των αξιωματικών της οργανώσεως εις Μαυρολιθάρι, ένθα, ως ψευδώς είχε διαδώσει το ΕΑΜ, επρόκειτο νά συναντηθεί ο Στρατηγός Ν. Ζέρβας του ΕΔΕΣ μετά του αρχηγού του ΕΛΑΣ, Άρη Βελουχιώτη προς καθορισμό του τρόπου διεξαγωγής του ανταρτοπόλεμου και ένοποίησιν των ανταρτικών ομάδων. Τον Βελουχιώτη συνήντησε καθ’ οδό μετά της ομάδος του, εις το χάνι ,Ζαγκανα, νοτίως της Καλοσκοπης, κινούμενο προς Παρνασσό. Κατά την διεξαχθείσαν συζήτησιν ο Άρης απέφυγε νά δηλώσει το πραγματικό του όνομα, ισχυρισθείς ότι ήτο ανώτερος αξιωματικός του Ιππικού. Ό μαύρος κοζάκικος σκούφος, τον όποίον έφερε τόσον αυτός, όσον και οι 20 αντάρτες του, ή φρασεολογία του, αι αναπτυχθείσαι υπ’ αυτού επιδιώξεις τού ΕΑΜ-ΕΛΑΣ και αι κατηγορίαι του κατά του δήθεν φασίστα Ζέρβα ο όποίος δεν ήθελε συνεργασία δια νά παίρνει μόνος του τις λίρες των Άγγλων έκαμαν τον Ύπολ/γόν Καϊμάραν νά αντιληφθεί ότι επρόκειτο περί κομμουνιστού ήγέτου. Μετά την συζήτησιν ταύτη ο Ύπολ/γός ούτος μετέβη εις το χωρίον Mαυρoλιθάρι δια νά βεβαιωθεί εάν ο Ζέρβας ήλθε εις Ρούμελη, πράγμα πού απεδείχθη ψευδές.
  • ΔΙΑΛΥΣΗ ΟΜΑΔΟΣ ΑΓΟΥΡΙΔΕΩΝ. Ό Καϊμάρας έπληροφορήθη κατά την εις Μαυρολιθάρι άφιξίν του την έκτέλεσιν, κατά την προηγουμένη ημέρα υπό του Άρη Βελουχιώτη και των καπεταναίων του, 14 ανταρτών της ομάδος Τζιβάρα- Άγουρίδη, τούς όποίους συνέλαβε δια δόλου. Οι κάτοικοι του χωρίου τούτου ήσαν έντρομοι και αγανακτισμένοι δια τα βασανιστήρια, τα όποία υπέστησαν οι εκτελεσθέντες εθνικόφρονες αντάρτες, δια τον μόνον λόγο, ότι δεν ήθελαν νά υπαχθούν υπό τον Άρη, του όποίου το τμήμα θεωρούν ως καθαρώς κομμουνιστικό. Αφού τούς έκάλεσεν εις Μαυρολιθάρι προς δήθεν συνεργασία και συνεννόησιν, την νύκτα τούς κατένειμε εις διαφόρους οικίας προς διανυκτέρευσιν. Μετά το μεσονύκτιο διέταξε την σύλληψιν και τον αφοπλισμό του Τζιβάρα και των ανταρτών του. Την πρωία της επομένης, παρουσία των κατοίκων του χωρίου, τούς υπεχρέωσαν νά σκάψουν πρώτον τούς τάφους των εις το Νεκροταφείο του χωρίου, εν συνεχείq. τούς έδειραν μέχρις αίματος δια μαστιγίων συρμάτινων και τούς διεπόμπευσαν εις τα μάτια των κατοίκων του χωρίου, κατηγορούντες αυτούς ως προδότες και όργανα των Ιταλών. Τέλος δε δια μαχαιρών έθραυσαν τα οστά των βραχιόνων των και απέκοψαν τα άκρα των περισσοτέρων κατά τρόπον θηριώδη, μέχρις ότου τα θύματα ταύτα υπέκυψαν από τα φρικτά βασανιστήρια. Παρά τάς γοεράς κραυγάς των ανδρών τούτων, ουδείς εκ των υποχρεωτικώς παρισταμένων χωρικών τόλμησε νά επέμβει η νά διαμαρτυρηθεί. Πάντα ταύτα εξετελέσθησαν συμφώνως προς τάς διαταγάς του Βελουχιώτη, ο όποίος έπρωτοστάτει εις το απαίσιο και θηριώδες αυτό έγκλημα.Την σύζυγο του Τζιβάρα βασάνισε και εξετέλεσεν ο ίδιος ο Άρης Βελουχιώτης δια μαχαίρας. Τα πτώματα των θυμάτων τούτων ετάφησαν εις το Νεκροταφείο του χωρίου. Οι κάτοικοι του Μαυρολιθαρίου και ιδίως αι γυναίκες ήσαν κάτωχροι και έτρεμαν από τα έργα του στυγερού εγκληματίου Άρη Βελουχιώτη. Κατά την παραμονή του εις Μαυρολιθάρι ο Καϊμάρας εφιλοξενήθη εις την οικία του Άνθ/γου Μώκου η Καλλία, την επομένη δε μετέβη εις το χωρίον Κονιάκος, όπου συνηντησε τον αρχηγό του ΕΛΑΣ Δωρίδος μόνιμο Άνθ/γόν Κατσίμπαν, πρώην συμμαθητή του και φίλον του. Τόσον εκ της γενομένης συζητήσεως μετ’ αυτού, όσον και εκ της συστηματικής προπαγάνδας, ή όποία εγένετο εις τούς άνδρας της ομάδος του (20 περίπου αντάρτες) υπό γνωστών κομμουνιστών (θεωρία κομμουνιστική, άσματα Ποπώφ κλπ) διαπίστωσε πλέον ότι πράγματι ο ΕΛΑΣ ήτο όργάνωσις καθαρώς κομμουνιστική. Τάς ανωτέρω εντυπώσεις του, αι όποίαι δεν ήσαν καθόλου ευχάριστοι, εγνωστοποίησεν ο εν λόγω Υπολοχαγός εις τούς άλλους αξιωματικούς της Επιτροπής.
  • Την 9ην Αύγούστου 1942 συνέλαβε και εξετέλεσε εις Δερελη Φθιώτιδος ένα πλανόδιο μουσικό, ονόματι Θωμά, ως ύποπτο πληροφοριοδότη των Ιταλών.
  • Την 14 Αύγούστου 1942 συνέλαβε εις περιοχή Πολυδρόσου τον εθνικόφρονα φαρμακοποιό Παν. Δρίβαν και τον έξετέλεσεν ως συνεργάτη δήθεν των Ιταλών.
  • Το δεύτερον 15νθήμερον του Αύγούστου 1942 εξετελέσθησαν κατ’ εντολή του Άρη αι δύο κόρες (12 και 13 ετών) του I.Κόρδα εκ Κοχλιών Ευρυτανίας, δια τον λόγο ότι ούτος εγκατέλειψε τον ΕΛΑΣ, εις τον όποίον είχε καταταγεί δι’ ολίγας ημέρας. Τα δύο αυτά αθώα πλάσματα εσφάγησαν δια μαχαίρας από δύο αντάρτες του ΕΛΑΣ, εις τούς όποίους δεν είχαν εμπιστοσύνη ο Άρης και τούς όποίους ήθελε νά αναμίξει εις το έγκλημα. Οι δύο αντάρτες έγιναν εκτελεσταί, παρά την θέλησίν των, της εγκληματικής και απαίσιας αυτής πράξεως, υπό την απειλή σφαγής των δια μαχαίρας υπό δύο καπεταναίων του Άρη (ή θα τα σφάξετε ή θα σφάξωμε ημείς εσάς).
  • Κατά το τέλος Οκτωβρίου 1942 ο Άρης συνέλαβε τον πρώην αντάρτη του ΕΛΑΣ Προβιαν εις το χωρίον Τσούκα Φθιώτιδος. Κατ’ εντολή του τον έδεσαν εις κορμό δένδρου και τον εξετέλεσαν κατόπιν μεσαιωνικών βασανιστηρίων (μαχαιριές, λάδι βραστό εις τάς πληγάς,κλπ.), δια τον λόγο ότι εγκατέλειψε τον ΕΛΑΣ.
  • Την 20ήν Νοεμβρίου 1942 και ενώ έγένοντο προετοιμασίαι δια την ανατίναξιν της γέφυρας του Γοργοποτάμου) ο Άρης συνέλαβε εις περιοχή Μαυρολιθαρίου την Ιωάννα Γκόγγου εκ Στρώμης Παονασσίδος, διότι δήθεν κατέδωσε τους Άγγλους της Γκιώνας εις τούς ‘Ιταλούς. Ταύτη κατάσφαξε δια μαχαίρας, κατόπιν εντολής του, αντάρτης του ΕΛΑΣ, επειδή έθεωρήθη ύποπτος φυγής από τον Άρη.
  • Την 23ην Νοεμβρίου 1942 ο Άρης έξετέλεσε δια των χειρών του εις την πλατεία του χωρίου Καστριώτισσα Παρνασσίδος τον κτηνοτρόφο Νικ. Μασσαβέτταν, απόγονο του Αθανάσιου Διάκου, εκ Μουσουνίτσης, ως ζωοκλέπτην και αφήρεσε από την οίκογένειάν του όλα τα πρόβατά της.

 

Εθνική αντίστασις, Ευάγγελος Αβέρωφ Τοσίτσας, 1982

ΟΜΙΛΙΑ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΝΕΑΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ κ. ΕΥΑΓΓΕΛΟΥ ΑΒΕΡΩΦ ΚΑΤΑ ΤΗ ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗ ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣ ΤΗΣ 17ης ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 1982

«Τιμούμε την αφανή αλλά πραγματική κατοχική αντίσταση όλων των Ελλήνων και όχι εκείνων πού έστρεψαν τα όπλα εναντίον συμπατριωτών μας»

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

Ευάγγελος Αβέρωφ-Τοσίτσας

Ευάγγελος Αβέρωφ-Τοσίτσας

 

Όταν το βράδυ της 12ης Αυγούστου ανακοινώθηκε ξαφνικά ότι στις 17 του μηνός θα γινόταν συζήτηση για το κυβερνητικό νομοσχέδιο περί Αναγνωρίσεως της Εθνικής Αντιστάσεως, πληροφορήθηκα από καλή πηγή ότι, παρά τις ρητές διατάξεις του Συντάγματος και του κανονισμού της Βουλής, πρώτος θα μιλούσε ο κ. Πρωθυπουργός. Ή διάρκεια της ομιλίας του, κατά τις πληροφορίες μου, θα διαρκούσε 35 έως 45 λεπτά της ώρας και ότι μετά θα μιλούσαν εκείνοι πού έπρεπε να μιλήσουν πρώτοι, δηλ. οι εισηγητές του νομοσχεδίου.

Ζήτησα αμέσως αναβολή της συζητήσεως τουλάχιστον για 48 ώρες και το αίτημα μου δεν έγινε δεκτό. Ζήτησα, αφού ήδη γινόταν μια παρατυπία να μιλήσω αμέσως μετά τον Πρωθυπουργό και αυτό έγινε δεκτό.

Επειδή το θέμα ήταν εθνικά εξαιρετικά σοβαρό, επειδή ήταν απόλυτα αναγκαίο ο Ελληνικός Λαός και ιδίως ή νεολαία, να μάθει έστω σε γενικές γραμμές, τις πολλές πλευρές του θέματος, ετοίμασα μια ομιλία ίσης περίπου διάρκειας μ’ εκείνη της Πρωθυπουργικής ομιλίας.

Άλλα το απόγευμα της 17ης στη Βουλή, ο κ. Πρωθυπουργός πρόβαλε περισσότερο συναισθηματική συνθηματολογία παρά λογική επιχειρηματολογία και μίλησε επί 20 περίπου λεπτά. Δεν νόμισα ότι ήταν σωστό να αγορεύσω τον διπλό χρόνο από εκείνον. Έτσι τα επιχειρήματα μου, δεν παρουσιάστηκαν όλα στη Βουλή, ούτε στην τηλεόραση, ούτε στον Τύπο. Συνέχεια

Μαργαρίτα Λαζαρίδου, Πόλεμος και αίμα. Ταξίδι στο παρελθόν-Ταξίδι στον πόνο, Μπούλκες

lazaridou-margarita-taxidi

Μαργαρίτα Λαζαρίδου, Πόλεμος και αίμα. Ταξίδι στο παρελθόν-Ταξίδι στον πόνο, Αθήνα 2007


…Τον Απρίλιο του 1946 πήραμε κι εμείς εντολή να φύγουμε για το Μπούλκες * ..

Το σπίτι που μας δώσανε να μείνουμε , ήταν μία όμορφη μονοκατοικία με μεγάλη αυλή και έναν τεράστιο λαχανόκηπο στο πίσω μέρος
..
Δεν πέρασαν παρά λίγες μέρες από την εγκατάσταση μας στο Μπούλκες και μια νύχτα  ξυπνήσαμε από έναν μεγάλο θόρυβο. Ένα αλαλάζον πλήθος, με χοντρά ξύλα, με σιδερόβεργες, με πέτρες φτυσίματα και γιουχαΐσματα έδιωχνε τους αντικομματικούς, τους «φραξιονιστές» από το Μπούλκες .. Συνέχεια

Στρατόπεδα Συγκεντρώσεως του ΕΛΑΣ:Αχαΐα

Στρατόπεδα Μπούμπα, Κούμανι, Φλώκα, σε μικρή απόσταση μεταξύ τους.
Εδώ η επιτροπή ΕΑΜ Αχαΐας εγκατέστησε στρατόπεδα που ενέκλειε τους συλλαμβανόμενους από την περιοχή Αχαΐας, καθώς και ανθρώπους που φιλοξένησαν συμμάχους Άγγλους από τις περιφέρειες Ηλείας και Καλαβρύτων. Αλίμονο σε όποιον τύχαινε να είναι σπιτονοικοκύρης Άγγλου στρατιωτικού. Η κατηγορία «εχθρός του λαού» και «πράχτορας» ήταν αρκετή για εγκλεισμό στο στρατόπεδο, βασανιστήρια και εκτέλεση. Λέγεται ότι στα τρία στρατόπεδα δολοφονήθηκαν 300(!!!) άτομα, μεταξύ των οποίων ο Ιωάννης Πολίνης, δικηγόρος Πατρών, και τα δυο αδέρφια Παναγ. και Κων/νος Φλογερός που είχαν μύλο. Συνέχεια

Στρατόπεδα Συγκεντρώσεως του ΕΛΑΣ: Λακωνία

Στρατόπεδο Γεωργιτσίου. Εγκλειστοι ήταν εκατό άτομα του Τάγματος Ασφαλείας Μιστρά «Λεωνίδας» καθώς και σημαίνοντες κάτοικοι της περιοχής Σπάρτης.  Στις 12-10-1944 παρεδόθησαν με τη συμφωνία ότι ο ΕΛΑΣ δεν θα πειράξει κανέναν. Παρά την συμφωνία οι ΕΛΑΣίτες μόλις τους αφόπλισαν ΕΣΦΑΞΑΝ ΑΜΕΣΩΣ τον επί του φορείου ευρισκόμενο τραυματία υπολοχαγό Αλέκο Δριβάκη ενώ τους άλλους τριάντα της διμοιρίας Αγίου Ιωάννου Μιστρά αφού πρώτα τους απογύμνωσαν, τους βασάνισαν και μετά τους τουφέκισαν. Αρχηγός του εκτελεστικού αποσπάσματος  ο Ναπολέων Παπαγιαννόπουλος. Τους ανώτερους αξιωματικούς του Τάγματος Ασφαλείας Μιστρά τους έκλεισαν στην έπαυλη Σαρσάνη και ετοιμαζόταν να τους ρίξουν στον Καιάδα του Ταϋγέτου. Στάθηκαν τυχεροί διότι απελευθερώθηκαν στις 5-3-1945 απο  Αγγλική μηχανοκίνητη Μονάδα.  Οταν απελευθερώθηκαν πήγαν κατ ευθείαν στην Μητρόπολη Σπάρτης όπου χωροστατούντος του Μητροπολίτου έγινε δοξολογία ενώπιον χιλιάδων λαού. Συνέχεια

Στρατόπεδα Συγκεντρώσεως του ΕΛΑΣ:Αρκαδία

  • Στρατόπεδο Χαράδρου Κυνουρίας, (κοντά στο Άστρος). Στεγαζόταν στο Δημοτικό σχολείο του χωριού και φιλοξενούσε 200 περίπου κρατουμένους της περιοχής Τριπόλεως, όλων των επαγγελμάτων και ηλικιών. Τα βασανιστήρια γίνονταν δημοσίως στο Δημοτικό Σχολείο και στη θέση ΓΟΥΡΝΑΚΙ, 300 μέτρα μακριά από το χωριό. Διοικητής ο Κων/νος Ζησιάδης, με ανταρτοδίκες-βασανιστές τον Καπετάν Παύλο (Μπουζάνη), Καπετάν Κυριάκο και Καπετάν Λέων. Ο Καπετάν Λέων έχει αναφερθεί, χωρίς να εξακριβωθεί, ότι δεν ήξερε καλά ελληνικά. Εδώ δολοφονήθηκαν πέντε άτομα, μεταξύ των οποίων και ο Ιωάννης Βουγιουκλάκης, πατέρας της ηθοποιού Αλίκης Βουγιουκλάκη.

Συνέχεια

Στρατόπεδα Συγκεντρώσεως του ΕΛΑΣ:Ηλεία

  • Στρατόπεδο Στόμιο Ολυμπίας. Μικρό προσωρινό στρατόπεδο.
  • Στρατόπεδο Βαρβάσαινας Πύργου.  Ήταν στο δημοτικό σχολείο του χωριού. Μεταξύ των συλληφθέντων και ο πρόεδρος του δικηγορικού συλλόγου Πύργου Δημήτριος Φωτόπουλος. Τον σκότωσε εν ψυχρώ στις 8-9-1944 με περίστροφο ο «λαϊκός αγωνιστής» Ηλίας Κονδύλης.
  • Στρατόπεδο Πόθου και Άσπρων Σπιτιών Ηλείας.  Εδώ συγκεντρώνονταν «εχθροί του λαού» Ηλείας, όπου κατόπιν βασανιστηρίων εκτελούντο.
  • Κοστομέρα Ολυμπίας. Μικρό προσωρινό στρατόπεδο

 

Στρατόπεδα Συγκεντρώσεως του ΕΛΑΣ:Μεσσηνία

  1. Στρατόπεδο Χαλβάτσου (σημερινό Κεφαλόβρυσο) στην Κάτω Μεσσήνη και στρατόπεδο Γαράτζας (σημερινή Μέλπεια) στην Άνω Μεσσήνη που είχαν την ονομασία Νέα Μόσχα. Το χωριό Χαλβάτσου είναι ορεινό μεταξύ των επαρχιών Τριφυλίας-Μεσσήνης. Το στρατόπεδο βρισκόταν σε οροπέδιο έξω από το χωριό. Οι έγκλειστοι προέρχονταν κυρίως από την Καλαμάτα καθώς και αιχμάλωτοι της αντιστασιακής οργάνωσης «Ελληνικός Στρατός» από τον Αετό Τριφυλίας. Μετά τα βασανιστήρια τους δολοφονούσαν και τα πτώματα τα έριχναν σε ένα ασβεστοκάμινο. Μεταξύ των δολοφονημένων και ο ιερέας του χωριού Φλώκα, Ιωάννης Γαρατζιώτης. Την Μεγάλη Παρασκευή 1944 το Τάγμα Ασφαλείας Μελιγαλά με επικεφαλής τον ταγματάρχη Στούπα ελευθέρωσε 450 κρατουμένους μεταξύ των οποίων και μικρά παιδιά. Εκεί έμαθαν ότι στη θέση «Προφήτης Ηλίας» ήταν αρκετά άτομα φυλακισμένα μέσα σε ένα εξωκλήσι, που το ονόμαζαν «στρατόπεδο της Ποταμιάς», όπου τα ελευθέρωσαν και αυτά.
  2. Στρατόπεδα Ι.Μ Βελανιδιάς και Δημιόβης στον Ταΰγετο, κοντά στην Καλαμάτα.  Μικρά στρατόπεδα όπου η ΟΠΛΑ συγκέντρωνε τους συλληφθέντες Καλαμάτας και γύρω περιοχών. Στη μονή Βελανιδιάς έδρευε το τάγμα  ΕΛΑΣ του Τάκη Αναστασόπουλου και στη Μονή Δημιόβης το τάγμα του Ηλία Καραμούζη. Πέριξ της I.M Δημιόβης βρέθηκαν 36 άταφα πτώματα. Στρατοπεδάρχης ο Τάκης Κώνστας από την Άρνα. Εδώ εγκλείσθηκαν και 50 αντάρτες του Ελληνικού Στρατού (σσ: Ανταρτικής οργανώσεως Πελοποννήσου) επί 20ήμερο, μετά τους μετέφεραν στη Βασιλική Ταϋγέτου όπου τους απελευθέρωσαν την 28-8-1943 μετά από συμφωνία για διάλυση του Ε.Σ. Τον Δεκέμβριο του 1943 μετακίνησε τους ομήρους του στην περιοχή Καστανιά Αγίου Νικολάου.  Νέος στρατοπεδάρχης ο Κων/νος Κίκηρας με βοηθό βασανιστή τον Μιχάλη Καψαλάκο. Χτυπούσαν τους κρατουμένους με αγκαθωτό σύρμα, και ξερίζωναν δόντια. Αρκετούς τους δολοφόνησαν με ξιφολόγχες στη θέση Πηγάδια Αλαγονίας Μεσσηνίας. 

    Οι δολοφόνοι καταδικάσθηκαν για τις δολοφονικές τους ενέργειες  (ο Καψαλάκος δις εις θάνατο) αλλά τελικά ευνοήθηκαν απο τα μέτρα επιείκειας.  (Τσελεσίλλα – Ιωαννίδου Λαμπέα, Με το φωτοστέφανο του Μαρτυρίου» , σελ.89).

  3. Στρατόπεδo Μπεζεστένι Μελιγαλά. Προσωρινό στρατόπεδο. «Μπεζεστένι» σημαίνει «υπαίθριο παζάρι» και είναι ένας μαντρότοιχος δίπλα στο σιδηροδρομικό σταθμό Μελιγαλά όπου γινόντουσαν εμποροπανηγύρεις. Εκεί συγκεντρώθηκαν οι εναπομείναντες άνδρες των Ταγμάτων Ασφαλείας Μελιγαλά και Καλαμάτας μετά την ήττα τους στη μάχη της Καλαμάτας, καθώς και πάρα πολλά άτομα που φοβούντο την δράση του ΕΛΑΣ και του Άρη Βελουχιώτη. Ο συνολικός αριθμός όλων των Ταγμάτων Ασφαλείας πριν την μάχη ήταν 800 άτομα. Ο Βελουχιώτης είχε εκδώσει την υπ’ αριθ. Ε.Π.Ε. 330/15-9-44 διαταγή «Πας συλλαμβανόμενος Ταγματασφαλίτης θα τουφεκίζεται επί τόπου», και οι ΕΛΑΣίτες πειθάρχησαν στην διαταγή του. Συνεπώς ο αριθμός ήταν πολύ λιγότερος από 800 άτομα λόγω απωλειών στη μάχη και της εκτελέσεως των αιχμαλώτων. Παρόλα αυτά στο Μπεζεστένι βρέθηκαν στοιβαγμένα 2.000 άτομα, όλων των ηλικιών, από μωρά μέχρι γέρους. Γι’ αυτό λοιπόν καταρτίστηκε μία επιτροπή από τα μέλη του ΕΑΜ Βασίλειο Μπράβο, Γιάννη Καραμούζη και άλλους για εκκαθάριση του στρατοπέδου. Πράγματι απελύθησαν πολλά γυναικόπαιδα, τα οποία μόλις βγήκαν έξω απο το Μπεζεστένι σκοτώθηκαν από μέλη του  ΕΛΑΣ. Πολλοί αξιωματικοί και στρατιώτες των Ταγμάτων συγκεντρώθηκαν στο χωριό Μερόπη δίπλα στο Μελιγαλά στη μάντρα του «Κριμπά». Μεταξύ των κρατουμένων στο Μπεζεστένι και ο Περικλής Μπούτος με τα δύο του παιδιά, πατέρας του πολιτευτή Γιάννη Μπούτου, ενώ στη Μερόπη ήταν ο κατοχικός Νομάρχης Μεσσηνίας Περωτής. Ο Γιάννης Καραμούζης μαζί με τον Βασ. Μπράβο συγκρότησαν εκτελεστικά αποσπάσματα του ΕΛΑΣ και της ΟΠΛΑ υπό την διοίκηση του Μάτζαρη και του Ν. Μητροπούλου. Ο ίδιος ο Γιάννης Καραμούζης αναφέρει στο βιβλίο του «Πατριώτες και προδότες στο Μωριά!».
    «Ο Άρης με τον υπασπιστή τον Τζαβέλα και 4-5 μαυροσκούφηδες επεσκέφθη στο χωριό Μερόπη τους Ταγματασφαλίτες που δεν είχαν εκτελεσθεί. Τους έγδυσε και ο ίδιος προσωπικώς έδωσε το σύνθημα για άγριο ξυλοδαρμό μέχρι αίματος. Μόλις βράδιασε τους παρέδωσε στους μαυροσκούφηδες και με την βοήθεια και άλλων ανταρτών σφαγιάσθηκαν όλοι, λίγο έξω από την Μερόπη». (σελ. 74).  Κάποιος άλλος αναφέρει ότι ο Τζαβέλας σκότωσε μερικούς πατώντας τους στα κεφάλια με τις αρβύλες του!!!
    Ο ίδιος συνεχίζει:
    «Εθεωρείτο δείγμα αφοσιώσεως και πίστεως στο κόμμα η αυτοπρόσωπος εκτέλεση κρατουμένων ή η σύμπραξης και η συμβολή δια την’ εκτέλεση. Οι οργανωθείς είχαν διαπαιδαγωγηθεί σ’ αυτό το πνεύμα.  Πολλές οργανώσεις, για να φανούν «πρότυπα» καλών και πιοτών κομματικών οργανώσεων ζητούσαν και φυσικά έπαιρναν τους συγχωριανούς των να τους «δικάσουν» και να τους εκτελέσουν στα χωριά τους. Το παράδειγμα το έδωσε η οργάνωση Οιχαλίας και Μερόπης. Πήραν τους συγχωριανούς των και εκεί με πανηγύρια και χορούς τους εκτέλεσαν. Το παράδειγμα τους το μιμήθηκε και το Νησί (Μεσσήνη): Πήραν 13 από τον Μελιγαλά τους οδήγησαν στο κέντρο της πόλεως Μεσσήνης και εκεί με χορούς και τραγούδια τους εκτέλεσαν» (σελ.77).
    Δεκαοκτώ όμως άτομα εκτελέσθηκαν κατ’ άλλο τρόπο:
    «Μεταξύ των αιχμαλώτων του Μελιγαλά ήσαν πολλοί πολιτευτές και μερικοί αξιωματικοί Ήταν πρόσωπα που η εκτέλεση των υπό κάποια «μορφή νομιμότητας» δηλαδή δι’ ανταρτοδικείων αφού δεν είχαν εκτελεσθεί κατά την «μάχη», ίσως να δημιουργούσε ζητήματα στο κόμμα. Γι’ αυτό βρέθηκε τρόπος «ανεύθυνου» εκτελέσεως των. Κατά πρόταση τον Βασ. Μπράβου, που υιοθετήθηκε από τον Κουλαμπά, θα μεταφερόντουσαν στην Καλαμάτα. Εκεί θα είχε προετοιμασθεί «αγανακτισμένο» πλήθος και θα τους εκτελούσε. Πράγματι την 16 Σεπτεμβρίου ξεχωρίστηκαν 18 άτομα δια να μεταφερθούν στη Καλαμάτα. Η κομματική όμως οργάνωση της Καλαμάτας δεν μπόρεσε να οργανώσει καλά και να προετοιμάσει τους «αγανακτισμένους». Γι’ αυτό ειδοποίησε και ανεβλήθη, δια την επομένη, η μεταφορά των εις την Καλαμάτα.  Η ΕΑΜική εφημερίδα «Ελεύθερη Μεσσηνία» στις 17 Σεπτεμβρίου έγραφε την είδηση ότι πρόκειται το απόγευμα να μεταφερθούν στην Καλαμάτα οι αρχηγοί των Ταγμάτων. Οι κομματικές οργανώσεις κινητοποίησαν τα μέλη τους και τους οπαδούς των ώστε σε ορισμένη ώρα να ευρίσκονται σε καθορισμένο μέρος των Καλαμών δια να «υποδεχθούν» τους αρχηγούς των Ταγμάτων.
    Το απόγευμα της 17 Σεπτεμβρίου, 18 εκ των αιχμαλώτων, μεταξύ των οποίων οι Περικλής Μπούτος, πολιτευτής του κόμματος των φιλελευθέρων, Ταγματάρχης Χριστόφιλος, Ταγματάρχης Χωροφυλακής Φραγκουδάκης, Γαλόπουλος αντεισαγγελέας Καλαμών, Δημήτριος Περωτής Νομάρχης Μεσσηνίας, Μορφονιός Ταγματάρχης κ.λ.π. μεταφέρθηκαν δι’ αυτοκινήτου στην Καλαμάτα. Το αυτοκίνητο σταμάτησε στην κεντρική πλατεία. Εκεί είχε συγκεντρωθεί πολύς κόσμος και τα «χωνιά» του Ε.Α.Μ. από ενωρίς καλούσαν το «λαό» να είναι συγκεντρωμένος για την «υποδοχή».  Μόλις άρχισαν να τους κατεβάζουν από το αυτοκίνητο, τους επιτέθηκαν οι «αγανακτισμένοι» και με μαχαίρια και ραβδιά τους σκότωσαν, υπό τα αλλεπάλληλα συνθήματα των χωνιών του Ε.Α.Μ. Μετά την κατακρεούργηση των προς «τέρψη» του λαού κρεμάστηκαν στα φανάρια της κεντρικής πλατείας της πόλεως». Ο δολοφονηθείς Νομάρχης Μεσσηνίας Δημ. Περωτής επικεφαλής επιτροπής γλίτωσε στις 11-2-1944 από το Γερμανικό εκτελεστικό απόσπασμα τον μεγαλύτερο αριθμό από τους 1500 συλληφθέντες Καλαματιανούς στο Γερμανικό Στρατόπεδο συγκεντρώσεως «Παπαφλέσσας» στην Καλαμάτα. Δεν μπόρεσε να κάνει τίποτα για 149 άτομα που εκτελέστηκαν από τους Γερμανούς ως αντίποινα δια τον φόνο 2-3 Γερμανών από τους αντάρτες τους ΕΛΑΣ στο χωριό Άγιος Φλώρος Μεσσηνίας.  Ο δολοφονηθείς Ταγματάρχης Χωροφυλακής Φραγκουδάκης τον Μάιο του 1944 γλίτωσε την τελευταία στιγμή από το Γερμανικό εκτελεστικό απόσπασμα 50 ΕΑΜιτες της Καλαμάτας και αυτοί για ευγνωμοσύνη τον κατακρεούργησαν.  Όσοι απέμειναν στο Μπεζεστένι τουφεκίσθηκαν όλοι «δια να μη τους κάνει χωροφύλακες ο Παπανδρέου» και τα σώματα τους ρίφθηκαν στην περιβόητη Πηγάδα του Μελιγαλά. Τα θύματα περίπου 2.000.  Αυτό ήταν το τέλος του Στρατοπέδου συγκεντρώσεως Μελιγαλά.
  4. Μανιάκι Μεσσηνίας. Στο στρατόπεδο Μανιακίου σκότωσαν τον Γιώργο Γιαννόπουλο από το Καραμανώλι (σημ. Γλυφάδα) και κάποιον γέρο 75 ετών επειδή έκανε το «μεγάλο» αδίκημα να πάρει ένα δεμάτι σιτάρι (θερισμένο) να το τρίψει να πάρει τον καρπό. Μετά απο εκκαθαριστική επιχείρηση των Ταγμάτων Ασφαλείας στη Χώρα Τριφυλίας το μετέφεραν στο Μαργέλι (σημ. Κοντογόνι).  Στο Μαργέλι οι κρατούμενοι ήταν 150 άνδρες, γυναίκες, παιδιά. Υπεύθυνοι στρατοπέδου ήταν οι Ρουσέας Παναγιώτης, Ματζώρος και Λίβας.
  5. Μινάγια Μεσσηνίας (σημ. Αμπελόκηποι).  Σκότωσαν τον Τάκη Καρβουνιάρη από την Πύλο.
  6.  Αυλώνα Τριφυλίας. Μικρό προσωρινo στρατόπεδo όπου έγιναν βασανισμοί και δολοφονίες.

Αλεξάνδρου Γιάννης (καπετάν Διαμαντής)

Ο Γιάννης Αλεξάνδρου γεννήθηκε το 1914 στην Κάτω Αγόριανη Φθιώτιδας (Λιλαία) από φτωχή αγροτική οικογένεια. Όταν ολοκλήρωσε τις εγκύκλιες σπουδές του στο Γυμνάσιο της Αμφίκλειας, μετέβη στη Θεσσαλονίκη για να σπουδάσει στη Νομική Σχολή του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου. Στα φοιτητικά του χρόνια γίνεται μέλος της Κομμουνιστικής Νεολαίας ΟΚΝΕ και έπειτα μέλος του ΚΚΕ. Υπηρέτησ τη θητεία στο 42 Σύνταγμα Ευζώνων στη Λαμία το 1935. Στην δικτατορία του Μεταξά υπέγραψε δήλωση μετανοίας στις 9/4/1940. Πολέμησε ως λοχίας στον Ελληνοϊταλικό πόλεμο. Συνέχεια

Νίκος Διένης (καπετάν Παπούας)

ΠΡΟΣΩΠΑ-Νίκος Διένης-καπετάν Παπούας.Ο Νίκος Διένης γεννήθηκε στα Καστέλλια της Ορεινής Φωκίδας το 1917. Στο Γυμνάσιο της Αμφίκλειας γνωρίζεται με τον Γιάννη Αλεξάνδρου, τον μετέπειτα Καπετάν Διαμαντή. Σπουδάζει στην Γυμναστική Ακαδημία Αθηνών όπου και οργανώνεται στο Κομμουνιστικό Κόμμα. Τον Μάρτιο του 1938 συλλαμβάνεται αλλά υπογράφει δήλωση μετανοίας και αφήνεται ελεύθερος.
Στον Ελληνοϊταλικό Πόλεμο του 1940 πολεμάει στην Αλβανία με το 65ο Σύνταγμα Πεζικού. 
Το 1942 οργανώνεται στο ΕΑΜ, και μαζί με τους Φώτη Μπάρμπαρη (γεωπόνο στην Γραβιά) και Αλέκο Δρούγκα, προσπαθούν να οργανώσουν πυρήνες αντίστασης στην περιοχή της Ορεινής Φθιώτιδας, της Φωκίδας και της Παρνασσίδας. Σε μια από τις περιοδείες τους στα χωριά του Παρνασσού,  του κολλούν το παρατσούκλι «Παπούας», καθώς στις ομιλίες του μιλούσε συχνά για αυτήν την φυλή της Νέας Γουινέας και την έφερνε ως παράδειγμα.
Το 1943 του δίνεται η εντολή από τον Τζήμα (Σαμαρινιώτη), να περάσει στην Πελοπόννησο και να βοηθήσει τον Άρη Βελουχιώτη, στις προσπάθειες για την ενίσχυση του ΕΛΑΣ στον Μοριά. Περνά με 80 αντάρτες από τον Μαραθιά απέναντι στο Αίγιο .
Γίνεται καπετάνιος της ΙΙΙ Μεραρχίας του ΕΛΑΣ Πελοποννήσου. Στις 14 Σεπτεμβρίου του 1943 μαζί με το Τάγμα του Σφακιανού (Γιώργη Αρετάκη), επιτίθεται και διαλύει τις μη-κομμουνιστικές αντιστασιακές ομάδες των Δροσόπουλου, Καρπόζηλου, Μουτούση, Σκαρτσίλα και Νιγιάννη, στο Άνω Καστρίτσι της Αχαΐας.
Λίγο πριν την απελευθέρωση αναλαμβάνει Διοικητής της Επιμελητείας του Αντάρτη (ΕΤΑ). Με την Συμφωνία της Βάρκιζας, επιστρέφει πίσω στην Ρούμελη. Κρύβεται στα Βαρδούσια, καθώς η Κυβέρνηση Παπανδρέου τον έχει καταδικάσει με έκτακτο στρατοδικείο για τα γεγονότα στο  Καστρίτσι. Βρίσκει καταφύγιο σε μια στάνη, όπου βοηθά τον γέρο-τσοπάνη στις δουλείες του. Την άνοιξη του 1946 έρχεται σε επαφή με τον Διαμαντή και τον Καραλίβανο, στο Μαύρο Λιθάρι. Καθώς ο ΔΣΕ αρχίζει να συγκροτείται στον Παπούα ανατίθεται η οργάνωση του αντάρτικου στα βουνά της Δυτικής Στερεάς (Ευρυτανία, Ναυπακτία και Τριχωνίδα). Μαζί με τον Ολύμπιο (Κ.Πεντεδέκα από το Δαδί), προωθείται στον Προυσό όπου θα εγκατασταθεί το Αρχηγείο  Δυτικής Στερεάς του ΔΣΕ.
Στο βουνό  ο Παπούας γνωρίζει και παντρεύεται με πολιτικό γάμο (από τους πρώτους που έγιναν στην χώρα μας) την Μαριάνθη Αντωνοπούλου, αντάρτισσα από το Μικρό Χωριό.
Στις 12 Γενάρη του 1947 ο Παπούας συμμετέχει στην ομάδα του ΔΣΕ που υπό τον Διαμαντή χτύπησε το τρένο στον Μπράλο. Στις 18 Γενάρη του 1947 ιδρύθηκε επίσημα το Αρχηγείο Δυτικής Στερεάς με δύναμη 45 άνδρες, διοικητή τον Παπούα και υπαρχηγό τον Χρήστο Κορόζη (Κίτσο) από το Τροβάτο. Περιοχή δράσης από την Οξυά (Σαράνταινα) μέχρι τα Αραποκεφάλα και την Κυρα-Βγένα.
Την άνοιξη του 1947 ο Παπούας καταλαμβάνει τον Πλάτανο Ναυπακτίας. Στις 26-4-1947 καταλαμβάνει την Αρτοτίνα, τον Ιούλιο το Λιδωρίκι, τον Σεπτέμβρη του ’47 την Αράχωβα των Κραβάρων. Στις 17-1-48 επιτίθεται εναντίον της έδρας του 6ου Τάγματος Εθνοφρουράς στον Πλάτανο. Μεταξύ 26 Φεβρουαρίου και 4 Μαρτίου 1948 επιτίθεται στον Μακρύβαλτο και στην Μακριά Ράχη της Ναυπακτίας το 6ο Τάγμα Χωροφυλακής και την Β΄ Μοίρα Καταδρομών. Στις 21 Απριλίου 1948 επιτίθεται εναντίον του 10ου Τάγματος Εθνοφυλακής (Καπετσώνη) στη Γέφυρα της Τέμπλας. Συμμετέχει στην κατάληψη του Καρπενησίου στις αρχές του 1949. Γίνεται θρύλος στα βουνά της Νότιας Ευρυτανίας, της Τριχωνίδας και της Ναυπακτίας. 
Πιάνεται αιχμάλωτος στις 29 Μαΐου του 1949, μέσα σε μια καλύβα που λειτουργούσε ως πρόχειρο νοσοκομείο του ΔΣΕ, στον Προφήτη Ηλία, πάνω από τον Πανουργιά. Θα οδηγηθεί στο Νοσοκομείο της Λαμίας.Θα δικαστεί από το Έκτακτο Στρατοδικείο Λαρίσης τον Ιούλιο του 1949 και θα καταδικαστεί πέντε φορές σε θάνατο, μαζί με την γυναίκα του Μαριάνθη Αντωνοπούλου. Η ποινή θα εκτελεστεί άμεσα.

Συνέχεια

ΣΥΝΕΔΡΙΟ “Ο ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΕΜΦΥΛΙΟΣ: ΑΠΟ ΤΗ ΒΑΡΚΙΖΑ ΣΤΟ ΓΡΑΜΜΟ”

Επιμέλεια δημοσιογραφικών περιλήψεων: Θανάσης Τσακίρης
(Υποψήφιος διδάκτορας Πολιτικής Επιστήμης Πανεπιστημίου Αθηνών)
τηλ. 9967543, 3284932, 0977-668136
Ε-mail: tsakthan@compulink.gr και tsakthan@hotmail.com

Τετάρτη, 20 Οκτωβρίου 1999

ΕΝΑΡΞΗ: “Ο ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΕΜΦΥΛΙΟΣ: ΑΠΟΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΕΡΜΗΝΕΙΑ”
Πρόεδρος: Ηλίας Νικολακόπουλος, Πανεπιστήμιο Αθηνών

Ο JOHN O. IATRIDES, καθηγητής του Southern Connecticut State University, στην εισήγησή του με τίτλο “Ο Ελληνικός εμφύλιος πόλεμος στο διεθνές του πλαίσιο: μια επανεκτίμηση”, τόνισε, μεταξύ άλλων, ότι “οι εμφύλιοι πόλεμοι αποτελούν βίαιες ενδο-κρατικές συγκρούσεις που, πολύ συχνά, προσδιορίζονται από εξωτερικούς παράγοντες”. Οι βαθύτερες αιτίες του συγκεκριμένου εμφύλιου πολέμου ήταν τόσο εσωτερικές όσο και εξωτερικές και εντοπίζονται στις πρώτες δεκαετίες του λήγοντα αιώνα. Όμως ο Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος αποτέλεσε τον καταλύτη μιας και απαξίωσε, διέλυσε και διασκόρπισε τους παραδοσιακούς μηχανισμούς διακυβέρνησης και τις πολιτικές ελίτ. Έτσι προσφέρθηκε μια μοναδική στα χρονικά ευκαιρία στο ΚΚΕ να επιδιώξει, από θέση σχετικής ισχύος, την υλοποίηση των επαναστατικών στόχων του, μέσω πίεσης και ένοπλης βίας, ιδιαίτερα κατά την περίοδο της απελευθέρωσης. Η βασική θέση του εισηγητή είναι ότι “ο Ελληνικός εμφύλιος πόλεμος πρέπει να μελετηθεί ως μια σειρά τριών διακριτών αλλά στενά αλληλοσυνδεόμενων φάσεων παρατεταμένης βίας όπου οι κομμουνιστές και αντίπαλοί τους πάλεψαν για την απόκτηση του κυριαρχικού ελέγχου του κράτους”. Σ’ αυτή τη μάχη για την εξουσία, “οι εξωτερικοί παράγοντες έπαιξαν αποφασιστικό ρόλο”. Οι Βρετανοί στις δύο πρώτες φάσεις στέρησαν τη νίκη από τους κομμουνιστές ενώ στην τρίτη φάση Βρετανοί και Αμερικανοί θεώρησαν αυτό τον πόλεμο ως ένα από τα κύρια πεδία του Ψυχρού Πολέμου και σε όλες τις φάσεις οι Σοβιετικοί, φοβούμενοι την αναμέτρηση με τις Δυτικές δυνάμεις, έπαιξαν μόνο έμμεσο ρόλο στη σύγκρουση. Η Σ.Ε. και οι “πελάτες” της, όπως ονομάζει τις χώρες της Α. Ευρώπης ο εισηγητής, “ενθάρρυναν την ηγεσία του ΚΚΕ που έλπιζε σε αποφασιστική ξένη διπλωματική και στρατιωτική βοήθεια που ποτέ δεν υλοποιήθηκε”. Η ήττα των Ελλήνων κομμουνιστών “είχε βαθιά επίδραση στον αναπτυξιακό και εξωτερικό προσανατολισμό της χώρας”. Συνέχεια

Ο Ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος- Σύντομη ιστορική επισκόπηση

Η λογοκριμμένη Ιστορική Μνήμη για τον Εμφύλιο

Ο  Διχασμός

 1. Γενικά: Η ιστορία της Νεότερης Ελλάδας έχει να παρουσιάσει πολιτικά και στρατιωτικά γεγονότα, τα οποία αποδεικνύουν ότι όταν οι Έλληνες ήταν ενωμένοι μεγαλούργησαν. Αντίθετα, σε περιόδους έντονων πολιτικών ανωμαλιών και στρατιωτικών κινημάτων, οι συνέπειες ήταν οδυνηρές, όχι μόνο για την πρόοδο και την ευημερία του ελληνικού λαού, αλλά κυρίως για την υπόστασή του και την ακεραιότητα της πατρίδας.

Τα διχαστικά φαινόμενα μεταξύ των Ελλήνων, υποθάλπονταν από εσωτερικούς και εξωτερικούς παράγοντες. Οι εσωτερικοί παράγοντες είχαν σχέση περισσότερο με το πολιτειακό θέμα, παρά με προσωπικές φιλοδοξίες για την κατάκτηση και νομή της εξουσίας. Οι εξωτερικοί παράγοντες που επικεντρώνονταν στις Μεγάλες Δυνάμεις, ασκούσαν ασφυκτική επίδραση στην Ελλάδα, λόγω της γεωστρατηγικής της θέσης στο σταυροδρόμι τριών ηπείρων και πέντε θαλασσών. Αποτέλεσμα των παραπάνω, ήταν να δοκιμάζεται κάθε φορά ο αναμφισβήτητος πατριωτισμός των Ελλήνων, περισσότερο από την αδυναμία των ηγετών τους να προβλέψουν την έκβαση μιας διεθνούς κρίσης, παρά από την ικανότητα τους να επιλέξουν το δρόμο εκείνο που το πραγματικό συμφέρον της Πατρίδας κάθε φορά επιτάσσει. Συνέχεια

Η αλήθεια για τη Μάχη τής Αμφιλοχίας (13-7-1944)

Απο τόν κ. Σπ. Γκότση
Μέ πολύ ενδιαφέρον παρακολούθησα την ανταλλαγή απόψεων, μεταξϋ τών κ. Ιωάννη Βουλτεψη καί Θεμη Μαρίνου στην Εφημερίδα σας, απο 28)7 – 30.8.84, για τη μάχη τής Αμφιλοχιας. Είμαι γιος τού φονευθέντος από τόν ΕΛΑΣ. ανθ)στού τής Χωροφυλακής Γκότση Δημητρίου, στή μάχη της Αμφιλοχίας τήν 13.7.1944, τήν οποία καί έζησα.
Απορω μέ τους ισχυρισμούς του κ. Βουλτεψη. πού ως δημοσιογράφος θα πρέπει νά ερευνά σέ βάθος καί ν αποκαθιστά τήν ιστορική αλήθεια καί όχι νά επιρρίπτει τήν ευθύνη στή «μία πλευρα» μόνον, γιά το -λάθος- τής άλλης πλευράς, τό οποίο σήμερα δημοσίως μια μεγάλη μερίδα της έχει αναγνωρισει.
Η μάχη τής Αμφιλοχίας κυριο σκοπο είχε τήν «εκπόρθηση τού κάστρου» του οπλαρχηγού τοϋ ΕΔΕΣ κ. Στ. Χούτα καί τήν εξόντωση τών εκεί διαμενόντων στελεχών του, ως καί τό φρόνημα τών κατοίκων, πράγμα ποϋ σχεδόν τό επέτυχαν. Ποιο νόημα ή σκοπό είχε ο φόνος ή τό καψιμο γερόντων γονέων ‘(Συνελλήνων στελεχών τοϋ ΕΔΕΣ; (Τσιρογιαννη Ελισσάβετ. 80 ετών, Τριανταφϋλλη Αγγελική, 80 ετών. Φλώρου Δημητρίου, 80 ετών -καί άλλων νεωτέρων). Ποια «εθνικη αντισταση» εξυπηρετούσε ο εμπρησμός τών οικιών τών αγωνιστών του ΕΔΕΣ; Συνέχεια

Πεσόντες κληρικοί 1941-1949

Εις μνημόσυνον αιώνιον
ΤΙΜΗΤΙΚΗ ΣΤΗΛΗ * *
ΤΩΝ ΥΠΕΡ ΠΙΣΤΕΩΣ ΚΑΙ ΠΑΤΡΙΔΟΣ ΠΕΣΟΝΤΩΝ ΚΛΗΡΙΚΩΝ (1941-1949)

1) Αρχιμ. Αναστ.Θ. Κρητικός Εφημέριος Αγ.Ανδρέου Κάτω Πατησίων. Εσφάγη υπό των Ελασιτών την 24.12.1944

2) Αρχιμ. Βασίλειος Λυμπρίτης ,Εφημέριος Αγ. Αναργύρων Ν. Ιωνίας. Εξετελέσθη κατόπιν βασάνων υπό των Ελασιτών την 24.12.44

3) Χαράλ. Παναγιωτόπουλος Εφημέριος Κοιμ. Θεοτόκου Κυνοσάργους. Εξετελέσθη υπό των κομμουνιστών την 22-12-44

4) Σαράντης Μεσάδος Ιερεύς Εφημέριος Αρχιεπ. Αθηνών. Εσφάγη υπό των κομμουνιστών την 6.12.44

5) Γερμανός Σπαχής  Ιερεύς Εφημέριος Αρχιεπ.Αθηνών. Εβασανίσθη και εξετελέσθη υπό των κομμουνιστών τον Δεκέμβριον 1944

6) Δημήτριος Τομαράς Εφημέριος Χορτιάτι. Εκάη εντός κλιβάνου υπό των Γερμανών την 2.9.1944

7) Γαβριήλ Διονυσιάδης Μοναχός. Ετυφεκίσθη υπό των Γερμανών τον Δεκέμβριον 1941

8) Χρήστος Παπαδόπουλος Εφημέριος Ναού Σταυρουπόλεως. Εξετελέσθη υπό των Γερμανών 10.9.44.

9) Αγαθάγγελος Καλλινικίδης Εφημέριος Ασσήρου. Εξετελέσθη υπό των κομμουνιστών κρεουργηθείς
28.10.44

10) Γεώργιος Παπανικολάου ΕφημέριοςΕλαιοχωρίου. Εξετελέσθη υπό των κομμουνιστών 11.9.44.

11) Χρήστος Παπανικολάου Εφημέριος Εξαμηλίου Λαγκαδά. Εξετελέσθη υπό των κομμουνιστών 6.3.44

12) Ευστράτιος Παπανικολάου . Απεβίωσεν εκ τρόμου εις τας βουλγαρικάς φυλακάς. 31.3.44

13)  Γεώργιος Ταβανιώτης  Εφημέριος του Μητροπολιτικού Ναού. Απεβίωσεν εν φυλακή, θύμα της γερμανικής θηριωδίας.

14)  Χαράλαμπος Ανθόπουλος Εφημέριος Νίψας. Απεβίωσεν εκ τρόμου, βλέπων την εκτέλεσιν του υιού του υπό των Γερμανών.

15)  Γερμανός Χίου Ιερομόναχος. Εφημέριος Κουμαριάς. Εσφάγη υπό των κομμουνιστών 15.1144

16)  Γρηγόριος Μιχαλόπουλος Ιερομόναχος. Εφημέριος Ναούσης. Εσφάγη παρά των κομμουνιστών
10.9.44

17)  Νικόδημος Σαββίδης  Εφημέριος Γεωργιανής. Κατόπιν βασάνων εσφάγη παρά των κομμουνιστών
12.12.1944.

18) Φώτιος Παπαχρήστου  Εφημέριος Κεφαλοχωρίου. Απηγχονίσθη υπό των κομμουνιστών 13.9.43

19) Γεώργιος Ντόβας Εφημέριος Μελίκης. Εσφαγιάσθη αγρίως υπό των κομμουνιστών 25.1.44

20) Κωνσταντίνος Βαϊράμης  Εφημέριος Νισελίου. Εφονεύθη εν μάχη παρά των κομμουνιστών 30.9.43

21) Αναστ. Παπαγιαννόπουλος  Εφημέριος Μονόσπιτα Κατεκρεουργήθη υπό των κομμουνιστων. Μάρτιον 1947

22) Γεώργιος Μαγαλιός  Εφημέριος Προδρόμου. Εσφαγιάσθη αγρίως υπό των κομμουνιστών. Φεβρουάριον 1948.

23) Αρχιμ.Βησσαρίων Χαϊδευτος Εφονεύθη παρά των κομμουνιστών διά χειροβομδίδος 1.8.46

24) Αθανάσιος Πέϊος Εφημέριος Άνω Κοπάνου. Μετά φρικτούς βασανισμούς εφονεύθη υπό των κομμουνιστών 4.2.48

25) Αθανάσιος Τόσκας Εφημέριος Κυδωνιών. Ετυφεκίσθη υπό των Γερμανών και κατεκρεουργήθη 7.7.44.

26) Αναστάσιος Πλιαχούρης  Εφημέριος Μηλέας Μετσόβου. Κατεσφάγη υπό των Γερμανών 13.10.43

27) Ανδρέας Τζουβάρας Εφημέριος Μοναχυτίου. Κατόπιν φρικτών βασάνων κατεκρημνίσθη εις χαράδραν υπό των κομμουνιστών 5.4.47.

28) Δημήτριος Σίττας Εφημέριος Παλαιάς Κουτσούφλιανης.Εφονεύθη εκ νάρκης στηθείσης υπό των συμμοριτών 1.9.47

29) Στέργιος Λιόλιος Εφημέριος χωρίου Δεσπότης. Εδολοφονήθη υπό των κομμουνιστών 9.9.46.

30) Αναστάσιος Καρυπίδης Εφημέριος Πλανοτόπου. Εφονεύθη παρά των Βουλγάρων 4.10.42

31) Στυλιανός Γρίπας Εφημέριος Ηρακλείτσης. Εξετελέσθη υπό των Βουλγάρων 6.10.41.

32) Γεώργιος Αλεξιάδης Εφημέριος Κοκκινογείων. Εφονεύθη υπο των Βουλγάρων 30.9.41

33) Ιάκωβος Κορυφίδης Εφημέριος Αγάπης Κιργίων. Εξετελέσθη κατόπιν βασανιστηρίων διά μαχαίρας 28.9.1941

34) Σάββας Καραγιαννίδης Εξετελέσθη υπό των Βουλγάρων 11.11.41

35) Άνθιμος Παπαδόπουλος Εφημέριος Σιταγρών. Εσφάγη υπό των Βουλγάρων 29.9.41

36) Ιωάννης Ηλιάδης Εφημέριος Πλατανιάς. Απεβίωσε κατόπιν φρικτών βασανισμών υπό των Βουλγάρων 2.8.43

37) Βασίλειος Ζωγράφος Εφημέριος Περιφ. Δράμας. Απεβίωσεν εκ κακουχιών λόγω
των Βουλγαρικών διώξεων.

38) Σωφρόνιος Ιερομόναχος Μονής Εικονοφανίσσης. Απεβίωσεν εις ομηροίαν εν Βουλγαρία λόγω κακώσεων.

39) Κωνσταντίνος Τσολακίδης Ιερεύς. Απήχθη υπό των συμμοριών και αγνοείται 30.1.48

40) Χρήστος Κιουρτίδης Εφημέριος Λάδης. Εσφάγη μετά βασάνων υπό των ανταρτοκομμουνιστών
17.2.44

41) Δημήτριος Καπετάνιος Εφημέριος Θυρέας. Μετά βασάνους εξετελέσθη υπό των ανταρτοκομμουνιστών 8.8.43

42) Παναγιώτης Παπακωνσταντίνου  Εφημέριος Μεγάλης Τράνας. Εθανατώθη αγρίως υπό των ανταρτοκομμουνιστών καείς ζων 1.4.47

43) Ιωάννης Γιαννακόπουλος Εφημέριος Μικρού Δερείου. Εξετελέσθη υπό των κομμουνιστών
28.4.48

44) Αρχιμ. Νεόφ. Σταματιάδης Απήχθη υπό των συμμοριτών και αγνοείται 7.11.48

45) Ιωάννης Καρδάμης Εφημέριος Μανδάλου. Εξετελέσθη υπό των Γερμανών 10.3.44

46) Δημήτριος Μουστίκος Εφημέριος Παναγίτσης. Εφονεύθη υπό Ελασιτών 25.7.44

47) Κωνσταντίνος Μόραλης Εφημέριος Εδέσσης. Εφονεύθη υπό των Γερμανών 21.7.44

48) Δανιήλ Μοναχός Μονής Εικοσιφοινίσσης. Κατόπιν σκληρών βασάνων εξετελέσθη υπό των Βουλγάρων. Οκτώβριον 1941.

49) Γεώργιος Γρηγοριάδης Εφημέριος Λευκοθέας. Εξετελέσθη υπό των Βουλγάρων 29.9.41.

50) Παντελεήμων Σαρασίτης Εφημέριος Νέας Φυλής. Εφονεύθη υπό των συμμοριτών . Ιούλιον 1944.

51) Δημήτριος Νικολαΐδης Εφημέριος. Απεβίωσε κατόπιν φρικτών βασανιστηρίων παρά των Βουλγάρων και συμμοριτών.

52) Παναγιώτης Θεοδωρίδης Εφημέριος. Απεβίωσεν κατόπιν βασανιστηρίων παρά των Βουλγάρων και των συμμοριτών.

53) Αθανάσιος Σοφούδης Εφημέριος. Απεβίωσεν κατόπιν βασανιστηρίων υπό των Βουλγάρων και των συμμοριτών. 25.5.44

54)  Βασίλειος Παπαγεωργίου Εφημέριος Παναγίας. Εφονεύθη υπό των κομμουνιστών 28.9.47

55) Αρχιμ. Γρηγόριος Καρυωτάκης Εφημέριος Κρήνης. Απηγχονίσθη υπό των κομμουνιστών 7.10.44

56) Γεώργιος Παπανικολάου Εφημέριος Αγ. Παρασκευής.Ετυφεκίσθη υπό των κομμουνιστών 11.9.44

57) Αθανάσιος Τζιγερίδης Ιερομόναχος. Εξετελέσθη υπό των κομμουνιστών το 1944.

58) Μιχαήλ Κυριάκης Εφημέριος Ιερεύς Κασσανδρείας Εξετελέσθη υπό των κομμουνιστών 24.12.43

59) Άνθιμος Γαλάνης Εφημέριος Κοσταραζίου. Εξετελέσθη υπό των Γερμανών 27.8.43

60) Κωνσταντίνος Κούστας Εφημέριος Νιμφαίου. Εξετελέσθη υπό των Γερμανών 6.8.44

61) Κωνσταντίνος Μήτρας Εφημέριος Κλεισούρας. Εξετελέσθη υπό των Γερμανών 5.5.44

62) Απόστολος Παπανικολάου Εφημέριος Λεχόβου. Εξετελέσθη υπό των Γερμανών 2.7.43

63) Κωνσταντίνος Βότσαρης Εφημέριος Βογατσικού. Εξετελέσθη παρά των Γερμανών.

64) Μηνάς Παπαδόπουλος Εφημέριος Κωσταραζίου. Εφονεύθη εν μάχη υπό των Ιταλών 31.7.43

65) Δαμιανός Καρακώττας Εφημέριος Γράμμου. Απεβίωσεν εκ κακώσεων υπό των Ιταλών εν φυλακαίς 2.11.43.

66) Χρήστος Παπαχρήστου Εφημέριος Λαχανοκήπων.Εξετελέσθη υπό των Ιταλών κατόπιν βασάνων
20.3.43

67) Ανδρέας Αθανασίου Εφημέριος Αγ.Δημητρίου. Υπέκυψε κατόπιν βασανισμών υπό των Ιταλών.

68) Γεώργιος Νάσκος Εφημέριος Λακκωμάτων. Εξετελέσθη υπό των κομμουνιστών τον Μαϊον του 1943

69) Κωνσταντίνος Φιλιάδης Εφημέριος Κρύων Νερών. Εξετελέσθη υπό των κομμουνιστών τον Μάϊον του 1943

70) Ιωάννης Τοτονίδης Εφημέριος Διποταμίου. Εξετελέσθη υπό των κομμονιστών κατόπιν βασανιστηρίων 15.4.47

71) Αθανάσιος Γιαννόπουλος Εφημέριος Αετού. Εξετελέσθη υπό των κομμουνιστών 9.4.47

72) Κωνσταντίνος Βρίτσος Εφημέριος Περικοπής. Εξετελέσθη υπό των αναρχικών. Απρίλιον 1947.

73) Ηλίας Τούλιος Εφημέριος Μονοπύλου. Εξετελέσθη υπό των αναρχικών 25.7.47

74) Γεώργιος Ντούλας Εφημέριος Κλεισούρας. Εφονεύθη υπό των αναρχικών 25.7.47

75) Κωνσταντίνος Μακρόπουλος Εφημέριος Χιονάτου. Εφονεύθη εκ νάρκης τεθείσης υπό των κομμουνιστών 9.9.48

76) Ιωάννης Κωστόπουλος Εφημέριος Καλής Βρύσης. Απήχθη υπό των συμμοριτών και εξηφανίσθη, πιθανόν φονευθείς 26.7.47.

77) Ηλίας Παπανικολάου Εφημέριος Σλημνίτσης. Απήχθη υπό των αναρχικών πιθανόν φονευθείς
25.7.47

78) Ιωάννης Νικολάου Εφημέριος Κωτύλης. Απήχθη υπό των αναρχικών πιθανόν φονεύθεις 26.7.47

79) Βασίλειος Λιαμίδης Εφημέριος Κάτω Νεστορίου. Απήχθη υπό των αναρχικών πιθανόν φονευθείς
15.7.47

80) Ιωάννης Ηλιόπουλος Εφημέριος Φτελιάς.Απήχθη υπό των κομμουνιστών εξαφανισθείς 12.12.47

81) Ηρακλής Αθανασίου Εφημέριος Βατοχωρίου. Απαχθείς υπό των αναρχικών εξηφανίσθη (1948)

82) Παύλος Ράμμος Εφημέριος Κώττα. Απαχθείς υπό των κομμουνιστών εξηφανίσθη (1947-1948)

83) Σπυρίδων Μπάλκος Εφημέριος Ανταρτικού. Απήχθη υπό των κομμουνιστών και εξηφανίσθη 1947

84) Δημήτριος Πάμος Εφημέριος Χαλάρας. Απαχθείς υπό των αναρχικών εξηφανίσθη 1948

85) Αθανάσιος Λίτσας Εφημέριος Μελά. Απαχθείς υπό των αναρχικών εξηφανίσθη 1947

86) Γεώργιος Γκλαβίνας Εφημέριος Φτελιάς. Απαχθείς υπό των αναρχικών εξηφανίσθη
(1947-1948)

87) Κωνσταντίνος Τσιτσιρίκος Εφημέριος Αγ.Δημητρίου Λιτοχώρου. Εξετελέσθη υπό των Γερμανών 12.7.43

88) Χρήστος Τσολάκης Εφημέριος Σκοτεινών. Εξετελέσθη υπό των Γερμανών 9.12.43

89) Ευάγγελος Βλαχόπουλος Εφημέριος Λιτοχώρου. Εξετελέσθη κατόπιν βασανισμών υπό των κομμουνιστών 18.11.1943

90) Κων/τίνος Γεωργαντόπουλος Εφημέριος Βρωμερής. Κατόπιν βασανισμών εξετελέσθη
υπό των κομμουνιστών 11.11.44

91) Τριαντάφυλλος Δημούλης Εφημέριος Σκοτεινής. Εξετελέσθη υπό των
κομμουνιστών
29.1.44.

92) Αθανάσιος Παπαδόπουλος Ιερομόναχος. Εφημέριος Λιτοχωρίου. Εξετελέσθη
υπό των αναρχικών 1.7.44

93) Θεόδωρος Παπαδόπουλος Εφημέριος ιερεύς. Κατόπιν κακώσεων, φυλακίσεων
και βασανισμών υπό των Βουλγάρων, υπέκυψε την 15.6.41

94) Δημήτριος Καβάζης Εφημέριος Κροβύλης. Εξετελέσθη υπό των Βουλγάρων
κατόπιν φρικτών μαρτυρίων 29.4.44

95) Εμμανουήλ Βαγιάννης Ετυφεκίσθη υπό των Βουλγάρων 25.6.44

96) Γεώργιος Βουλγαράκης Εφημέριος ιερεύς. Απεβίωσε συνεπεία των υπό των Βουλγάρων κακώσεων 13.1.43

97) Άγνωστος ιερεύς Έλλην Εις χωρίον Χωριστή εφονεύθη υπό των Βουλγάρων συνοδεύων κηδείαν Έλληνος φονευθέντος υπ’ αυτών.

98) Κωνσταντίνος Μπέκας Εφημέριος Ιερεύς. Απεβίωσεν εκ κακουχιών και βουλγαρικών βαναυσοτήτων.

99) Κορνήλιος Βασιλείου Εφημέριος Ιερεύς. Απεβίωσεν εκ κακουχιών και βουλγαρικών βαναυσοτήτων

100) Αυγερινός Ζήσης Εφημέριος Ιερεύς. Απεβίωσεν εκ κακουχιών και βουλγαρικών βαναυσοτήτων.

101) Δημήτριος Παπαναστασίου Απεβιώσεων εκ κακουχιών και βουλγαρικών βαναυσοτήτων.

102) Νικόλαος Σχοινάκης Απεβίωσεν εκ κακουχιών και βουλγαρικών βαναυσοτήτων.

103) Αγαθάγγελος Αγαθαγγελίδης Εσφαγιάσθη υπό των κομμουνιστών 28.10.1944

104) Γεώργιος Παπαδόπουλος Ιερεύς. Ετυφεκίσθη υπό των κομμουνιστών 17.2.44

105) Χρήστος Παπαδόπουλος Ιερεύς. Ετυφεκίσθη υπό των κομμουνιστών

106) Αριστείδης Ανδρέου Ιερεύς. Απεβίωσε λόγω κακουχιών ας υπέστη παρά των Βουλγάρων.

107) Νικόλαος Παπαχριστοδούλου Ιερεύς. Απεβίωσε λόγω κακουχιών, ας υπέστη υπό των Βουλγάρων.

108) Ιωάννης Τζαμανίδης Ιερεύς. Απεβίωσε λόγω κακουχιών, ας υπέστη υπό των Βουλγάρων

109) Ελευθέριος Ιωσηφίδης Εφημέριος Καταχλώρου. Απεβίωσε κατόπιν πολλών βασανισμών παρά των Βουλγάρων 30.9.41

110) Σάββας Προδρόμου Ιερεύς. Εξετελέσθη υπό των Ελασιτών τον Οκτώβριον του 1944.

111) Δημήτριος Ζιώγας Ιερεύς. Απεβίωσεν εκ κακουχιών εκ μέρους των Βουλγάρων.

112) Αρχιμ.Χαρίτων Τερζανίδης Εφημέριος Μαγικού. Εθανατώθη υπό των Βουλγάρων κατόπιν
ξυλοδαρμού 1943.

113) Γεώργιος Τσιπουρίδης Εφημέριος Αγ.Γεωργίου. Απεβίωσεν εκ των βουλγαρικών κακουχιών
1943.

114) Νικόλαος Χωνευτήρης Εφημέριος Λυκοδρόμου. Υπέκυψεν εκ των βουλγαρικών κακουχιών,
και μαρτυρίων 13.4.43

115) Νικόλαος Παπαδόπουλος Ιερεύς. Εφημέριος Κιλκίς. Εξετελέσθη υπό των κομμουνιστών
5.2.45.

116) Ελευθέριος Πασχαλίδης Εφημέριος Καστανά. Εβασανίσθη και εξετελέσθη υπό των κομμουνιστών 5.11.44

117) Βασίλειος Σιδηρόπουλος Εφημέριος Ξηροχωρίου. Εβασανίσθη και εξετελέσθη υπό των κομμουνιστών 12.11.44

118) Ευθ. Καραπαναγιωτίδης Εφημέριος Αγ.Αντωνίου. Εξετελέσθη υπό των κομμουνιστών
4.11.44

119) Αναστάσιος Ζαφειριάδης Εφημέριος Γεφύρας. Εξετελέσθη διά πελέκεως υπό των κομμουνιστών
16.1.45

120) Παύλος Ελευθεριάδης Εφημέριος Ακρίτας. Εξετελέσθη υπό των κομμουνιστών 7.11.44

121) Νικόλαος Νταής Εφημέριος Αγ.Πέτρου. Εξετελέσθη υπό των κομμουνιστών 16.3.44

122) Ισαάκ Παπαδόπουλος Ιερεύς. Εξετελέσθη υπό των κομμουνιστών 4.11.44

123) Χαράλ. Παπαδόπουλος Εφημέριος Κάτω Σουρμένων. Εξετελέσθη υπό των κομμουνιστών 15.11.44

124) Δημήτριος Νικολαϊδης Εφημέριος Λαοδικηνού. Εξετελέσθη υπό των κομμουνιστών 5.11.44

125) Αβραάμ Μιχαηλίδης Εφημέριος Ριζανών. Εξετελέσθη υπό των κομμουνιστών 7.2.44

126) Κωνσταντίνος Ευγενίδης Εφημέριος Φανού. Εξετελέσθη υπό των κομμουνιστών 16.8.44

127) Δημήτριος Τζρίβας Εφημέριος Βάθης. Εδολοφονήθη υπό Βουλγάρων χωρικών 9.9.43

128) Πέτρος Παπαδόπουλος Ιερεύς. Εξετελέσθη υπό των κομμουνιστών 15.9.44

129) Αρχ. Ιωακείμ Λούλιας Ιεροκήρυξ. Εξετελέσθη υπό των Γερμανών 3.8.44

130) Κωνσταντίνος Χρήστου Εφημέριος Κάτω Κώμης και Σπάρτου. Εξετελέσθη υπό των κομμουνιστών διά μαχαιρών και πολυβόλου 27-1-44

131) Ταράσιος Βογιατζίδης Εφημέριος Σκάφης. Εξετελέσθη υπό των κομμουνιστών 26.11.44

132) Ηλίας Γρίβας Εφημέριος Κήπου. Εξετελέσθη υπό των κομμουνιστών δι’ αποκεφαλισμού
1.4.47

133) Ιωάννης Αθανασιάδης Εφημέριος Ιμέρων. Κατόπιν βασανιστηρίων εσφάγη υπό των κομμουνιστών 26.11.1944

134) Ευθύμιος Λιάκος Εφημέριος Παχνάλκυα. Εξετελέσθη υπό των κομμουνιστών 6.5.47

135) Κων/νος Ελευθεριάδης Εφημέριος Εξοχής. Εσφάγη υπό των κομμουνιστών.

136) Αθανάσιος Παπαχρήστου Ιερεύς. Εφονεύθη υπό των κομμουνιστών 29.4.43

137) Γεώργιος Βήτας Ιερεύς. Εφονεύθη υπό των κομμουνιστών 4.6.47

138) Στέργιος Λιόλιος Εφημέριος χωρίου Δεσπότης. Εφονεύθη υπό των κομμουνιστών,
κατόπιν φρικωδών βασανισμών 8.11.46

139) Στέφανος Γκάρπας Εφημέριος Αγ.Πνεύματος. Εφονεύθη υπό των Βουλγάρων κατόπιν
βασάνων το 1943

140) Θεοδόσιος Θεοδοσιάδης Εφημέριος Πενταπόλεως. Απέθανεν εκ κακώσεων και
βασανιστηρίων υπό των Βουλγάρων.

141) Ευμένιος Παπαδάκης Εφημέριος Νεοχωρίου. Εθανατώθη υπό των Βουλγάρων εκ δαρμού
1942

142) Κων/νος Τριανταφυλλίδης Εφημέριος Κουμαριάς. Εθανατώθη υπό των Βουλγάρων1942

143) Αθανάσιος Τσακίρης Εφημέριος Χρυσού. Εθανατώθη υπό των Βουλγάρων, εκ κακώσεων
24.12.42

144) Γερβάσιος Φελέκης Εφημέριος Κάτω Καμήλας. Εθανατώθη υπό των Βουλγάρων εκ κακώσεων και πείνης 1944

145) Ανέστης Παπαναστασίου Ιερεύς. Εφονεύθη υπό των Βουλγάρων, 26.6.44

146) Σταύρος Χατζόπουλος Εφημέριος Καλών Δένδρων. Απέθανεν εκ Βουλγαρικών
κακουχιών
1945.

147) Ευάγγελος Χρηστοφούδης Εφημέριος Λίμνης. Απεβίωσεν λόγω τρομοκρατήσεως
και πιέσεων υπό των Βουλγάρων.

148) Χαρίσης Ντόβας ή Δόβας Εφημέριος Τριανταφυλλιάς Νιγρίτης. Απεβίωσεων
συνεπεία
τρόμου
εκ μέρους των αναρχικών 2.5.44

149) Γεώργιος Παπαγεωργίου Εφημέριος Ιβήρων Νιγρίτης. Εξετελέσθη υπό των
Γερμανών

150) Γεώργιος Παπαδόπουλος Εφημέριος Ιβήρων Νιγρίτης. Εξετελέσθη υπό των
κομμουνιστών
18.10.43

151) Βασίλειος Σαλονικός Εφημέριος Χουμνικού. Εθανατώθη υπό των κομμουνιστών
το 1943

152) Αβραάμ Μιχαηλίδης Εφημέριος Ριζανών. Εθανατώθη υπό των κομμουνιστών
7.2.44

153) Αθανάσιος Φαρμακόπουλος Εφημέριος Λευκώνος. Κατόπιν φρικτών
βασανιστηρίων
και ακρωτηριασμών εθανατώθη υπό των κομμουνιστών
8.11.44

154) Γεώργιος Παπαγεωργίου Εφημέριος Μαλακίτσης. Εξετελέσθη παρά των
κομμουνιστών
20.10.45

155) Δημήτριος Χατζούδης Ιερεύς. Εξετελέσθη υπό των Γερμανών 166)  Ισαάκ
Συμεωνίδης
Εφημέριος.
Ετυφεκίσθη
υπό των Βουλγάρων

156) Αθανάσιος Σοφούδης Εφημέριος Πρώτης. Εφονεύθη υπό των Βουλγάρων,
υποκύψας
εις κακώσεις 25.5.44

157) Μιχαήλ Ιωάννου Εφημέριος Σερρών. Απεβίωσεν εκ κακουχιών υπό των
Βουλγάρων

158) Κων/τίνος Τσακνίδης Εφημέριος Πατρικίου. Εύρεν οικτρόν θανάτον εκ
νάρκης,
τεθείσης
υπό των κομμουνιστών
7.4.48

159) Ιωάννης Ποντίκης Εφημέριος Χρυσοχωράφων. Εξετελέσθη υπό των ελασιτών
3.11.44

160) Πανάρετος Γιαματζίδης Εφημέριος Καστανούσης. Κατεκρεουργήθη υπό των
ελασιτών
16.11.44

161) Γεώργιος Παπαδόπουλος Εφημέριος Θεοδωρόβου. Εξετελέσθη υπό των
ελασιτών,
Οκτώβριον
1944

162) Ευκλείδης Καραγιάννης Εφημέριος Τριάδος. Κατεκρεουργήθη υπό των
αναρχικών
13.12.44

163) Νεόφυτος Κυομουτζίδης Εφημέριος Ομαλού. Εσφάγη υπό των κομμουνιστών 1944

164) Κυριάκος Παπαδόπουλος Εφημέριος Αχλαδοχωρίου. Κατόπιν βασάνων εφονεύθη
υπό των ελασιτών Ιανουάριον 1945

165) Αρχιμ.Ελευθέριος Πουλής Εφημέριος Άνω Πορροϊων. Εσφάγη υπό των ελασιτών 10.7.47

167) Δημήτριος Εμμανουήλ Εφημέριος ιερεύς. Απέθανεν εκ κακουχιών υπό των Βουλγάρων

168) Βασίλειος Κυζιρίδης Εφημέριος ιερεύς. Απέθανεν εκ κακουχιών παρά των Βουλγάρων

169) Αθανάσιος Φραγκόπουλος Εφημέριος ιερεύς. Εφονεύθη παρά των κομμουνιστών
1947

170) Στέφανος Χατζηφωτιάδης Εφονεύθη υπό των κομμουνιστών 13.6.49

171) Ιορδάνης Παναγιωτίδης Εφημέριος ιερεύς Άνω Πορροΐων. Απεβίωσεν λόγω κακουχιών παρά των Βουλγάρων

172) Κων. Παπαδόπουλος Εφημέριος Λούβρης. Εξετελέσθη διά κτυπημάτων εις την κεφαλήν και εις τον λαιμόν διά ξιφολόγχης υπό των Γερμανών 6.7.44

173) Αντώνιος Χριστόπουλος Εφημέριος Τριάδος. Εκάη ζων παρά των Γερμανών.1

74) Κων. Βότσαρης Εφημέριος ιερεύς. Εξετελέσθη παρά των Ιταλών 4.4.43

175) Δημήτριος Γιωτόπουλος Εφημέριος Σκαλοχωρίου. Εξετελέσθη υπό των Γερμανών 4.8.43

176) Αθανάσιος Παπαχρήστου Εφημέριος Πεπονιάς. Ετυφεκίσθη υπό των Ιταλών 25.3.43

177) Πέτρος Δανιήλ Εφημέριος Μόρφης. Εξετελέσθη υπό των κομμουνιστών κατακρεουργηθείς τον Ιούλιον του 1944

178) Σπυρίδων Μπούσιος Εφημέριος ιερεύς. Εξοντώθη παρά των κομμουνιστών
28.7.45

179) Αντώνιος Χριστόπουλος Εφημέριος Ανθούσης. Εκάη ζων υπό των
Γερμανοβουλγάρων
6.7.44

180) Κων. Παπαδόπουλος Ιερεύς. Εξετελέσθη παρά των Γερμανών 6.7.44

181) Λάμπρος Χαστάς Εφημέριος Γέρμα. Εξετελέσθη παρά των κομμουνιστών
σφαγείς
6.4.47

182) Ισίδωρος Καβατσιάδης Εφημέριος Αηλιά. Εσφάγη υπό των κομμουνιστών
4.5.47

183) Άνθιμος Μπουϊτίδης Εφημέριος Δάφνης. Εφονεύθη εκ νάρκης στηθείσης υπό
κομμουνιστών
1947

184) Ιωάν.Στεργίου ή Στεργιάδης Ιερεύς. Απέθανεν εκ κακώσεων παρά των
Γερμανών
22.9.44

185) Δημήτριος Σταμπούλης Εφημέριος Σκοπιάς . Απηγχονίσθη υπό των Γερμανών
9.8.43

186) Κων. Τούλιος Εφημέριος Άνω Κλεινών. Εξετελέσθη υπό των κομιτατζήδων
23.4.43

187) Χρήστος Σάνος Εφημέριος Πρώτης. Εσφάγη υπό των Γερμανών 30.10.44

188) Ιωάννης Μαυρογένης Εφημέριος Ανατολικού Εορδαίας. Απεκεφαλίσθη υπό των
ελασιτών
27.9.44

189) Αθανάσιος Κατσαντώνης Εφημέριος Κάτω Γραμματικού Εξετελέσθη υπό των
Γερμανών
23.4.44

190) Μάρκος Μητριάδης Εφημέριος Ολυμπιάδος. Εξετελέσθη υπό Βουλγάρων 22.7.45

191) Αρχιμ. Ευάγ. Δηλιγιάννης Εφημέριος Αγ.Παντελεήμονος. Εξετελέσθη υπό
Βουλγάρων
ανταρτών
19.5.47

192)  Νώε Παπαοικονόμου Εφημέριος Λαγκαδιάς Αλμωπίας. Εφονεύθη υπό των Βουλγάρων
20.1.44

193) Κων.Ελευθεριάδης Εφημέριος Φτελιόνας Εορδαίας . Εξετελέσθη υπό των
αναρχικών
27.9.44

194) Πρόδρομος Δεμίρης Ιερεύς. Εφονεύθη εκ κομμουνιστικής νάρκης 6.8.48

195) Παντελής Μπατόπουλος Εφημέριος Κάτω Υδρούσης. Απήχθη παρά των
κομμουνιστών
5.1.47

196) Κων. Πανταζής Εφημέριος. Εκάη ζων παρά των Γερμανών 1.4.43

197) Μιχαήλ Παπαθανασίου Εφημέριος Αλμυρού. Εξετελέσθη υπό των κομμουνιστών
5.4.43

198) Νικόλαος Βελαλής Ιερεύς. Εξετελέσθη υπό των Γερμανών 5.9.44

199) Χρήστος Ζησούλης Ιερεύς. Εθανατώθη παρά των κομμουνιστών
26.9.44.

200) Δημήτριος Ευαγγέλου Εφημέριος Δομενίκου. Ετυφεκίσθη υπό των Ιταλών
16.2.43

201) Αναστάσιος Σπανός Εφημέριος Τσαριτσάνης. Εξετελέσθη υπό των Ιταλών
12.3.43

202) Νικ. Μπαζοκογιάννης Εφημέριος Τσαριτσάνης. Εξετελέσθη υπό των Ιταλών
12.3.43

203) Αρχιμ.Νεόφυτος Σάρρος Εφημέριος Ελασσώνος. Ετυφεκίσθη υπό των Γερμανών
12.9.43

204) Γρηγόριος Τζίκας Εφημέριος Παλαιοκάστρου. Κατεκρεουργήθη υπό συμμοριτών
9.3.47

205) Αθανάσιος Τσάρος Εφημέριος Φαρμάκη Τσαπουρνιά. Εφονεύθη διά σκληρού
λιθοβολισμού
υπό ανταρτών 12.6.43

206) Αθανάσιος Καλογερόπουλος Εφημέριος Μάρκου Θεσσαλίας. Κατόπιν βασάνων
απεκεφαλίσθη
υπό των κομμουνιστών
19.6.44.

207) Ευάγγελος Καραμήτρος Εφημέριος Πετρίνου. Εξετελέσθη υπό ελασιτών
27.7.44.

208) Χρήστος Ευθυμίου Εφημέριος Καβουνάδων Καρδίτσης. Εξετελέσθη υπό των
κομμουνιστών
κατόπιν
αγρίων
βασάνων
14.9.46

209) Χρήστος Ιωάννου Εφημέριος Αλμαντάρ Καρδίτσης. Εξετελέσθη υπό των
κομμουνιστών
7.6.44

210) Απόστολος Παπαθεοδώρου Ιερεύς. Ετυφεκίσθη παρά των Ιταλών 30.3.43

211) Σωτήριος Καφετζής Ιερεύς. Εθανατώθη παρά των κομμουνιστών
13.9.44

212) Απόστολος Βεργίνης Ιερεύς. Εθανατώθη παρά των κομμουνιστών
12.7.47

213) Απόστ. Παπαγεωργίου Ιερεύς. Εσφάγη υπό των κομμουνιστών
27.7.47

214) Λεωνίδας Βακούλας Εξετελέσθη υπό των κομμουνιστών
24.12.1948

215) Αναστάσιος Καφαντάρης Ιερεύς. Εφονεύθη κατά την ώραν της θ. λειτουργίας
από νάρκην τεθείσαν παρά των συμμοριτών υπό την αγ. Τράπεζαν 10.4.49

216) Δημήτριος Τσερούκης Εφημέριος Σωτηρίου. Εξετελέσθη υπό των κομμουνιστών
15.3.43

217) Απόστολος Ντίνης Εφημέριος Συκουρίου. Εξετελέσθη υπό των κομμουνιστών
9.11.43

218) Μιχαήλ Μούσιος Εφημέριος Αρμενίου. Εξετελέσθη υπό των αναρχικών
κατακρεουργηθείς
26.4.44

219) Χρήστος Βαϊόπουλος Εφημέριος Γλαύκης. Εξετελέσθη υπό των αναρχικών
15.6.44

220) Σταύρος Τσελάς Εφημέριος Αμπελώνος. Εξετελέσθη υπό των αναρχικών 4.9.44

221) Ιωάννης Παπακωνσταντίνου Εφημέριος Κοιλάδος. Εξετελέσθη υπό αναρχικών
27.12.44

222) Γεώργιος Ντόβας Εφημέριος Σπηλιάς. Εξετελέσθη υπό αναρχικών 12.4.47

223) Δημήτριος Κολλάτος Εφημέριος Πυργετού. Εξετελέσθη υπό των αναρχικών,
αποκεφαλισθείς
7.10.47

224) Χαράλαμπος Παπαδόπουλος Ιερεύς. Ετυφεκίσθη παρά των Γερμανών, 11.9.43

225) Νικόλαος Βάϊος Ιερεύς. Εφονεύθη εκ κομμουνιστικής νάρκης 24.2.48

226) Αρχιμ. Μόδ. Αναδρομανάκος Ηγούμενος Μονής Σταγιάδων. Εξετελέσθη υπό των
αναρχικών
διά σκαπάνης (κασμά)  κατόπιν φρικτών βασανισμών 10.4.44

227) Γεώργιος Συφέκας Εφημέριος Μεγάρχης Τρικκάλων. Εξετελέσθη υπό
συμμοριτών
διά σταυρικού θανάτου και εκρεουργήθη
11.4.47 Μεγάλην
Παρασκευήν,
επί σταυροειδούς ελάτης.

228) Αθανάσιος Παλιούρας Εφημέριος Πρίνου. Εξετελέσθη υπό των συμμοριτών διά
μαχαίρας
15.10.46

229) Θεόδωρος Πουλιανίτης Εφημέριος Πυργετού Τρικκάλων. Εφονεύθη υπό των
κομμουνιστών
δ’ όλμου 12.9.44

230) Αθαν.Ευαγγελακόπουλος Εφημέριος Μεγάλης Πουλιάνης. Ετυφεκίσθη παρά των
κομμουνιστών
27.12.44

231) Αντώνιος Παπαχρήστου Εφημέριος Πουρναβών. Εξετελέσθη υπό των
κομμουνιστών
διά μαχαιρών βασανισθείς
16.5.44

232) Κων/τίνος Μαργαρίτης Εφημέριος Μεγάλου Κεφαλο βρύσου. Εξετελεσθη υπό
των κομμουνιστών, βασανισθείς φρικτώς 25.4.44

233) Σωτήριος Παπασωτηρίου Εφημέριος Ασπροκκλησιάς. Ταφείς ζων δις,
κατεσφάγη
υπό των συμμοριτών 27.6.47

234) Πολυχρόνης Θεοδοσίου Εφημέριος Τσιοτίου. Εφονεύθη παρά των Ιταλών
13.2.43

235) Αθανάσιος Πούλιος Εφημέριος Πεύκης. Εξετελέσθη υπό των Γερμανών 18.11.43

236) Χρήστος Παπαϊωάννου Εφημέριος Τρυγόνος, Καλαμπάκας Εξετελέσθη υπό των
Γερμανών
21.9.44

237) Δημήτριος Κατσαγιάννης Ιερεύς. Απέθανε τρομοκρατηθείς υπό των Γερμανών

238) Γεώργιος Νταραράς Ιερεύς. Εφονεύθη παρά των κομμουνιστών
2.8.48

239) Αρχιμ.Γερασ. Καλούτσης Ηγούμενος Μονής Μηλητών. Εκρημνίσθη υπό των
κομμουνιστών
εις χαράδραν 6.1.44

240) Γεώργιος Ζώης Εφημέριος Νησίστης. Εκρημνίσθη υπό των κομμουνιστών από
γεφύρας
και εφονεύθη 18.3.44

241) Σπυρίδων Ζαφείρης Εφημέριος Πηγών. Εφονεύθη εις συμπλοκήν μετά εαμιτών
8.11.44

242) Βασίλειος Τσουπράς Εφημέριος Σελλάδων. Εξετελέσθη υπο των Γερμανών
30.9.43

243) Λάμπρος Σταμάτης Εφημέριος Κομμένου. Εξετελέσθη υπό των Γερμανών 16.8.43

244) Ζώης Παππάς Εφημέριος Λουτροτόπου. Εξετελέσθη υπό των Γερμανών 16.8.43

245) Χρήστος Θεοχάρης Εφημέριος Ράμιας. Εφονεύθη δι’ από αέρος βομβαρδισμού
υπό Γερμανών 5.5.43

246) Νικόλαος Βαδιβούλης Εφημέριος Γλυκορρίζου. Εφονεύθη υπό των εαμιτών
23.12.44

247) Νικόλαος Μάργαρης Εφημέριος Πραμάντων. Εφονεύθη παρά των κομμουνιστών
17.7.45

248) Γεώργιος Μάλλιος Ιερεύς. Απεβίωσε λόγω κακουχιών παρά των κομμουνιστών
24.4.45

249) Γεώργιος Κιτσώνας Εφημέριος Κεφαλοβρύσου Πωγωνίου. Εκάη ζων παρά των
Γερμανών
13.7.43

250) Περικλής Τζούτης Εφημέριος Καστάνιανης. Εξετελέσθη, παρά των συμμοριτών
17.1.48

251) Αθανάσιος Γεράσης Εφημέριος Αμαράντου Κονίτσης. Εξετελέσθη παρά των
συμμοριτών
5.2.48

252) Δημήτριος Καθάριος Εφημέριος Καντσικού Κονίτσης. Εξετελέσθη παρά των
συμμοριτών
4.2.48

253) Κων/τίνος Τσάγγας Εφημέριος Ζέρμας Κονίτσης. Εξετελέσθη παρά των
κομμουνιστών
22.1.48

 254)  Νικόλαος Σγούρος Εφημέριος Αρμάτων Κονίτσης. Εξετελέσθη παρά των συμμοριτών, βασανισθείς σκληρότατα 21.7.48

 255)  Χρήστος Ζούκης Εφημέριος Οξυάς Κονίτσης.
Εξετελέσθη
υπό των συμμοριτών 4.4.49

256) Δημ.Παπαδημητρίου Εφημέριος Λυκορραχής Κονίτσης. Εξετελέσθη υπό των
συμμοριτών
28.12.47

257) Γεράσιμος Στόγιας Ιερομόναχος, Εφημέριος Πληκατίου Κονίτσης. Απήχθη
παρά των κομμουνιστών τον Ιούλιον 1949

258) Δημήτριος Τάτσης Εφημέριος Γοργοποτάμου Κονίτσης. Απήχθη υπό των
κομμουνιστών
τον Ιούλιον 1949.

259) Δημήτριος Γκιόκας Εφημέριος Δελβινακίου. Απήχθη υπό των κομμουνιστών
Οκτώβριον
1949 εξαφανισθείς
έκτοτε.

260) Δημήτριος Χούτας Εφημέριος Παλαιοπύργου Πωγωνίου. Απήχθη υπό συμμοριτών
αγνοουμένης
της τύχης του.

261) Αρχιμ. Χρυσόστομος Τσακώνας Ιεροκήρυξ. Εφονεύθη πολυβοληθείς κατά
Ελληνοϊταλικόν
πόλεμον
25.11.40

262) Ευθύμιος Ιωάννου Εφημέριος Λαλίζης. Εξετελέσθη υπό των Γερμανών 10.8.43

263) Γεώργιος Σιούλης Εφημέριος Αγ. Αναστασίας . Εξετελέσθη υπό των Γερμανών
σφαγείς
23.7.43

264) Γεώργιος Κόντος Εφημέριος Ανατολικής. Εξετελέσθη υπό των Γερμανών
25.10.43

265) Κων/τίνος Ζήκος Εφημέριος Πεντολάκκου. Εξετελέσθη υπό των ελασιτών
20.2.45

266) Γεώργιος Ζηκίδης Εφημέριος Αλποχωρίου Μπότσαρη. Εξετελέσθη υπό των
ελασιτών
25.1.45

267) Βησσαρίων Μίχας Εφημέριος Δερβιζάνων. Εξετελέσθη υπό των ελασιτών
24.1.45

268)  Κων/τίνος Παπαϊωάννου Εφημέριος Μούλων. Εξετελέσθη υπό των ελασιτών 9.2.45.

269) Ζήκος Παντύλας Εφημέριος Ελάφου. Εξετελέσθη υπό των ελασιτών 25.1.45

270) Κων/τίνος Οικονόμου Εφημέριος Βουλιάστης. Εξετελέσθη υπό των ελασιτών
7.7.45

271) Ιωάννης Μαρίνος Εφημέριος Διλόφου. Απεβίωσε ως αιχμάλωτος των
συμμοριτών
εκ κακουχιών 14.1.48

272) Νικόλαος Κατσίκης Ιερεύς. Απεβίωσε λόγω των παρά των Γερμανών κακώσεων
7.1.45

273) Ιωάννης Φλώρος Ιερεύς. Εφονεύθη παρά των κομμουνιστών
18.8.43

274) Σωτήριος Δερδεμέζης Εφημέριος Δερβιζάνων. Εφονεύθη εξ αεροπορικού
βομβαρδισμού
Ιούλιον
1943.

 275)  Νικόλαος Δημητρίου Ιερεύς. Απέθανε ως όμηρος λόγω κακουχιών και βασάνων υπό των κομμουνιστών.

276) Ανδρέας Παπαγιάννης Εφημέριος Κάτω Κοτσανοπούλου. Εφονεύθη παρά των
Γερμανών
12.8.42

277) Χριστόδουλος Πουλιάτσος Εφημέριος Φιλιππιάδος. Εξετελέσθη παρά των
συμμοριτών
κατόπιν
βασανιστηρίων
31.12.44.

278) Γρηγόριος Νάτσιος Εφημέριος Ριζοβουνίου Πρεβέζης. Κατόπιν φρικτών
μαρτυρίων
εξετελέσθη
υπό των ελασιτών 25.1.45

279) Ανδρέας Βασιλείου Εφημέριος Καρτερίου. Κατεκρεουργήθη υπό των Αλβανών
22.10.42

280) Βασίλειος Ιωάννου Εφημέριος Σίδερης Φιλιατών . Εξτελέσθη υπό των
Αλβανών
διά μαχαίρας βασανισθείς απανθρώπως 15.6.42

281) Σπυρίδων Νούτσης Εφημέριος Σπαθαρατίου. Κατόπιν εξορύσεως των οφθαλμών
εσφάγη
υπό των Ιταλών 8.12.42.

282) Νικόλαος Ιωάννου Εφημέριος Καναλακίου. Εξετελέσθη υπό των Γερμανών
14.8.43

283) Ευάγγελος Τσαμάτος Εφημέριος Σιαμετίκων. Ετυφεκίσθη υπό των Γερμανών
29.9.43

284) Αρχιμ.Φώτιος Γεωργίου Εφημέριος Τουρκοπαλούκου. Υπέκυψεν εις φρικτά
βασανιστήρια
εν γερμανική φυλακή Ιωαννίνων 20.8.43

285) Αθανάσιος Χριστοδούλου Εφημέριος Ζερβοχωρίου. Κατόπιν μαρτυρίων υπό των
Αλβανών
απεβίωσε
27.11.43.

286) Χρήστος Τζίμας ή Τζίκας Εφημέριος Μουκεΐκων. Επεσε μαχόμενος κατά των
Γερμανών
12.8.43

287) Ζήσης Παπακωνσταντίνου Εφημέριος Λειάς. Απεβίωσε λόγω κακώσεων εις
κρατητήρια
των ελασιτών 29.8.44

288) Αναστάσιος Γεωργιάδης Εφημέριος Καναλακίου. Εξετελέσθη υπό εαμιτών διά
μαχαίρας
30.1.45

289) Μιχαήλ Διαμάντης ή Παπάς Εφημέριος Αυλοτόπου. Εξετελέσθη υπό του Ελάς
βασανισθείς
και αποκεφαλισθείς 25.1.45

290) Χρήστος Βγαρδάνης Εφημέριος Αραχώβης. Εκάη ζων κατόπιν φρικτών
μαρτυρίων
12.8.44, υπό
των κομμουνιστών

291) Ιωάννης Μπαμπούρας Εφημέριος Βαθέος Αυλίδος. Εξετελέσθη υπό των
ελασιτών
κατόπιν
φρικωδών
βασανιστηρίων
9.9.44

292) Αρχιμ.Λουκάς Τσώνος Ηγούμενος Μονής Οσίου Λουκά Εξετελέσθη υπό των
ελασιτών
17.1.45

293) Σωτήριος Ζήσης Εφημέριος Διστόμου. Εξετελέσθη υπό των Γερμανών 10.6.44

294) Δημήτριος Κουτσούμπας Εφημέριος Βελεσωτών. Εξετελέσθη υπό των Γερμανών
18.4.48

295) Σπυρίδων Ξαρχάς Εφημέριος Ξυνιάδος. Εξετελέσθη υπό των Γερμανών 28.7.44

296) Δημήτριος Δημητρέσας Εφημέριος Πλατυστόμου. Εξετελέσθη υπό των Γερμανών
14.8.44

297) Πανταζής Τσάρος Εφημέριος Πελασγίας. Εξετελέσθη παρά των Γερμανών
29.7.43

298) Αχιλλεύς Διαμαντής Εφημέριος Ξυνιάδος. Ετυφεκίσθη υπό των ανταρτών
Μαϊον
1943

299) Κων/τίνος Παπαστεργίου Εφημέριος Ηρακλείας. Εξετελέθση υπό των ελασιτών
27.5.44

300) Γεώργιος Καλώστος Εφημέριος Καστανιάς. Εσφάγη υπό των κομμουνιστών
Μάιον
1947

301) Κων/τίνος Μπούστρας Εφημέριος Ανατολής. Εσφάγη υπό των συμμοριτών
Ιούλιον
1947

302) Αλέξανδρος Λάγιος Εφημέριος Δάφνης. Εσφάγη υπό των συμμοριτών Ιούλιον
1947

303) Σπυρίδων Καραΐνδρος Εφημέριος Λιαπάτας. Απέθανε κατόπιν κακώσεων εκ
μέρους
των κομμουνιστών
10.2.44

304) Αγνωστος Κληρικός Εσφάγη υπό των κομμουνιστών εις Φθιωτίδα

305) Βασίλειος Δανέλης Ιερεύς. Εξετελέσθη παρά των κομμουνιστών
13.1.48

306) Λάμπρος Λάμπρου Ιερεύς. Ετυφεκίσθη υπό των συμμοριτών
20.12.47

307) Μιχαήλ Ενωτιάδης Ιερεύς. Ετυφεκίσθη υπό των κομμουνιστών
12.1.48

308) Δήμος Παναγιωτόπουλος Ιερεύς. Ετυφεκίσθη υπό των Ιταλών 7.7.42

309) Ανάργυρος Κασούτσας Εφημέριος Κίρρας. Εξετελέσθη υπό των ελασιτών
κατόπιν
αφαντάστων
μαρτυρίων
25.6.44

310) Φώτιος Ψηλογιάννης Εφημέριος Αμφίσσης. Εξετελέσθη υπό αναρχικών 2.7.44

311) Δημήτ. Παπαβασιλείου Απέθανεν εκ κακουχιών και κακώσεων παρά των
κομμουνιστών
16.10.46

312) Κων/τίνος Παπαγεωργίου Εφημέριος Βαρετάδας. Απέθανε κατόπιν φρικτών
βασανιστηρίων
των κομμουνιστών
1.5.44

313) Αναστάσιος Κελεπούρης Εφημέριος Σπάρτου. Εξετελέσθη υπό των
εαμοκομμουνιστών
27.8.44

314) Παναγ. Παπαθανασίου Εφημέριος Μελίγκοβα.Εξετελέθση υπό εαμοκομμουνιστών
βασανισθείς
29.8.44

315) Δημ.Παπακωνσταντίνου Εφημέριος Ματαράγκας. Βασανισθείς φρικτώς υπό των
κομμουνιστών,
εσφάγη
και διεμελίσθη 20.8.44

316) Σπυρίδων Καραβίας Εφημέριος Δακμίου. Έπεσε μαχόμενος κατά των εαμιτών
13.9.44

317) Ιάκωβος Μαυροκέφαλος Ιερομόναχος Μονής Ρόμβου. Εξετελέσθη υπό των
Γερμανών,
Αύγουστον
1944

318) Γεράσιμος Μαρούδας Ιερεύς. Εφονεύθη παρά των κομμουνιστών
26.6.44

319) Φώτιος Γραμμένος Ιερεύς. Απέθανε λόγω φοβερών κομμουνιστικών
βασανιστηρίων
21.4.46

320) Γεώργιος Καμπάς Ιερομόναχος. Ετυφεκίσθη υπό των Ιταλών 31.7.41

321) Δημήτριος Βαστάκης Εφημέριος Μεγάλου Χωριού. Εκάη ζων υπό των Ιταλών
24.12.42

322) Νικόδημος Ραυτογιάννης Ιερομόναχος Μονής Προυσού. Εξετελέσθη δι’
αγχόνης
υπό των Γερμανών 12.11.43

323) Ιερόθεος Πατάπης Ιερομόναχος Μονής Αμπελακιοτίστης. Εθανατώθη υπό των
κομμουνιστών
18.11.44

324) Κων/τίνος Σπανός Εφημέριος Νεράϊδας. Υπέκυψε εις αγρίας κακώσεις και
βασανιστήρια
των κομμουνιστών
14.4.47

325) Αθανάσιος Πιάς Εφημέριος Ελατόβρυσης. Εξετελέσθη διά λογχισμών εις την
κεφαλήν
υπό των ανταρτών 15.5.47

326) Θεοφάνης Μπίκας Εφημέριος Μαραθιάς. Εξετελέσθη κατόπιν βασανιστηρίων
υπό των ανταρτών 27.4.47

327) Αργύριος Βούρβας Εφημέριος Βίνιανης. Εξετελέσθη υπό των κομμουνιστών
21.1.44

328) Χρήστος Κακαβάς Ιερεύς διδάσκαλος. Βασανισθείς κατεκρεουργήθη υπό των
κομμουνιστών
6.10.47

329) Ηλίας Αλεξιάς Εφημέριος Αγ.Χαραλάμπους. Τραυματισθείς υπό των
κομμουνιστών,
υπέκυψε
9.6.47

330) Αριστείδης Σερέτης Ιερεύς. Εφονεύθη εκ νάρκης κομμουνιστικής
9.11.48

331) Αρχιμ. Χριστοφ.Κοκκίνης Κατόπιν βασανιστηρίων, φρικτών, εξετελέσθη υπό
των κομμουνιστών
25.10.43

332) Κων/τίνος Ζάχος Εφημέριος του χωρίου Αγ.Νικόλαος. Εξετελέσθη υπό των
κομμουνιστών
κατόπιν
βασάνων
5.7.44

333)  Αριστείδης Τσίρος Εφημέριος Πευκακίων. Κατόπιν βασανιστηρίων εξετελέσθη υπό των κομμουνιστών διά σιδηρού λοστού 15.1.44

334) Κων/τίνος Γκιουλές Εφημέριος Μπούγα Κρυονερίου. Κατεσφάγη υπό των
κομμουνιστών
βασανισθείς
27.6.44

335) Βασίλειος Φράγκος Ιερεύς. Απέθανεν εκ κακώσεων παρά των κομμουνιστών 
11.4.44

336) Θεόδωρος Στασινός Εφημέριος Άνω Καρυών. Εδολοφονήθη υπό των
κομμουνιστών
12.6.43

337) Ιωάννης Πετρόπουλος Εφημέριος Τουρκολέκα. Εξετελέσθη υπό των
κομμουνιστών
προ της Αγ.Τραπέζης 20.10.47

338) Αρχιμ.Κλεώπας Σταθόπουλος Ηγούμενος Μονής Κερνίτσης. Εξετελέσθη υπό των
κομμουνιστών
22.7.43

339) Χρήστος Μαυραγάνης Ιερεύς. Εξετελέσθη παρά των Γερμανών άγνωστον πότε
ακριβώς.

340) Γεώργιος Κανελόπουλος Ιερεύς. Απέθανε συνέπεια κακώσεων παρά των
Γερμανών, άγνωστον πότε.

341) Παναγιώτης Κατσαφούρος Εφημέριος Σιδηροκάστρου Γυθείου. Εφονεύθη υπό
ανταρτών 14.1.44

342) Ευάγγελος Παυλής Εφημέριος Πηγαδίων Οιτύλου. Εφονεύθη υπό ανταρτών
10.9.44

343) Δικαίος Καψοκόλης Εφημέριος Τσικαλιών Οιτύλου. Εφονεύθη υπό ανταρτών
2.7.44

344) Παναγιώτης Σταμόπουλος Ιερεύς. Εξετελέσθη υπό των συμμοριτών 16.9.48

345) Δημήτριος Κουφόπουλος Ιερεύς. Απέθανεν συνεπεία κακουχιών παρά των
Ιταλών 17.8.42.

346) Παναγιώτης Δημόπουλος Εφημέριος Καλαβρύτων. Ετυφεκίσθη υπό των Γερμανών
13.12.43

347) Χρήστος Κανελόπουλος Εφημέριος Ρωγών. Εξετελέσθη υπό των Γερμανών
8.12.43.

348) Γαβριήλ Κόσσυφας Μοναχός Μεγάλου Σπηλαίου. Εξετελέσθη υπό των Γερμανών
9.12.43

349) Ιγνάτιος Ιωάννου Μοναχός Μεγάλου Σπηλαίου. Εξετελέσθη υπό των Γερμάνων
9.12.43

350) Θεόκλητος Αναστασόπουλος Μοναχός Μεγάλου Σπηλαίου. Εξετελέσθη υπό των
Γερμανών 9.12.43

351) Γεράσιμος Καρβουτζής Μοναχός Μεγάλου Σπηλαίου. Εξετελέσθη υπό των Γερμανών 9.12.43

352) Καλλιόπας Ασημακόπουλος Ιερομόναχος Μεγάλου Σπηλαίου. Εξετελέσθη υπό των Γερμανών 9.12.43

353) Ανανίας Θεοφυλακτόπουλος Μοναχός Μεγάλου Σπηλαίου. Εξετελέσθη υπό των Γερμανών 9.12.43.

354) Γρηγόριος Οικονόμου Μοναχός Μεγάλου Σπηλαίου εξετελέσθη υπό των Γερμανών 9.12.43

355) Γεννάδιος Βουρλής Μοναχός Μεγάλου Σπηλαίου. Εξετελέσθη υπό των Γερμανών 9.12.43

356) Βασίλειος Νασόπουλος Μοναχός Αγίας Λαύρας. Εξετελέσθη υπό των Γερμανών 13.12.43

357)  Νεόφυτος Αρφάνης Μοναχός Αγ.Λαύρας. Εξετελέσθη υπό των Γερμανών 13.12.43

358) Αγαθάγγελος Ασημακόπουλος Μοναχός Αγ.Λαύρας. Εξετελέσθη υπό των Γερμανών 13.12.43

359) Ευθύμιος Χρυσανθακόπουλος Μοναχός Αγ.Λαύρας. Εξετελέσθη υπό των Γερμανών 13.12.43

360) Παρθένιος Λουκόπουλος Μοναχός Αγ.Λαύρας. Εξετελέσθη υπό των Γερμανών 13.12.43

361) Κ.Αντωνόπουλος Μοναχός Αγ.Λαύρας. Εξετελέσθη υπό των Γερμανών 13.12.43

362) Αργύριος Σούκας Εφημέριος Παγκρατίου. Κατόπιν βασανιστηρίων εξετελέσθη
διά λόγχης υπό των Γερμανών 22.8.43

363) Παναγ. Χαραλαμπόπουλος Ιερεύς περιφερείας Κλειτορίας Εξετελέσθη υπό των
Γερμανών 23.7.43

364) Νικόλ.Παπαπαναγιώτου Εφημέριος Λειβαρζίου. Εξετελέσθη υπό των
κομμουνιστών βασανισθείς φρικτώς 12.8.1943

365) Θεόδωρος Παπαγεωργίου Εφημέριος Αιγίου. Εξετελέσθη υπό των Γερμανών
23.2.44

366) Αντώνιος Κουτρουμάνης Ιερεύς περιφερείας Καλαβρύτων. Εξετελέσθη παρά
των κομμουνιστών 16.10.45

367) Ανδρέας Καϊάφας Ιερεύς περιφερείας Καλαβρύτων. Εξετελέσθη παρά των
κομμουνιστών 29.9.48

368) Βασίλειος Κελλάρης Εφημέριος Ασπροκάμπου. Εξετελέσθη διά μαχαίρας υπό
των κομμουνιστών 21.5.44

369) Γεώργιος Αγγελόπουλος Εφημέριος Κούτσι. Εξετελέσθη παρά των
κομμουνιστών 27.6.43

370) Βασίλειος Μπούμπουλας Εφημέριος Σοφιανών. Εδολοφονήθη υπό των ανταρτών
19.1.44

371) Ιωάννης Γκιόκας Εφημέριος Καρυωτίκων. Κατόπιν αγρίου βασανισμού υπό των
ανταρτών (1.1.45)  υπέκυψε αιμόπτυσιν και απέθανεν.

 372)  Νικόλαος Μπερτσεκάς Εφημέριος Στιμάγκα. Κατόπιν φρικτών βασανιστηρίων υπό των ελασιτών εσφάγη και ετάφη ημιθανής 29.3.44

373) Παναγής Χαρλάφτης Εφημέριος Γκούρα. Εξετελέσθη υπό των ελασιτών (18.7.44) , ριφθείς
ζων εντός βαράθρου.

374) Δημήτριος Γκέλης Εφημέριος Αγγελοκάστρου. Εξετελέσθη υπό των κομμουνιστών,
σφαγείς κατόπιν φρικτών μαρτυρίων 26.6.44

375) Αρσένιος Μητρόπουλος Ιειρομόναχος Μονής Φενεού. Εσφάγη υπό των αναρχικών 7.7.44

376) Αρχιμ. Παρθ. Σταματόπουλος Ιερομόναχος Μονής Φενεού. Εσφάγη υπό των ανταρτών 9.7.44

377) Καλλίστρατος Μαγκλάρας Μοναχός Μονής Φενεού. Εσφάγη υπό των ελασιτών 12.7.44

378) Γεννάδιος Πήττας Μοναχός Μονής Φενεού. Διεμελίσθη αγρίως υπο των ελασιτών 18.7.44

379) Συμεών Σακελλαρίου Μοναχός Μονής Φενεού. Εξετελέσθη υπό των ελασιτών 19.7.44

380) Αρχιμ. Θεοστ. Ριζόγιαννης Ηγούμενος Μονής Στεφανίου Κλεωνών. Εφονεύθη υπό των κομμουνιστών Ιούνιον 1944

381) Ιωσήφ Αντωνίου Ιερεύς. Εξετελέσθη παρά των κομμουνιστών τον Ιούλιον 1944

382) Δανιήλ Στρίφτης Μοναχός Μονής Φενεού. Εθανατώθη υπό των ελασιτών 12.7.44

383) Κων/τίνος Παπαδόπουλος Ιερεύς. Εθανατώθη παρά των Γερμανώ κατόπιν πολλών βασανισμών
27.3.44

384) Ιωάννης Παπαδοπουλος Ιερεύς. Εξετελέσθη παρά των κομμουνιστών 18.9.45

385) Γεώργιος Παπανικολάου Ιερεύς. Κατεκρεουργήθη υπό των κομμουνιστών 15.1.49

386) Περικλής Παπαδόπουλος Εφημέριος Κεφαλληνού Ιθώμης Εξετελέσθη υπό των Γερμανών 10.6.44

387) Βασίλειος Κουκουλάς Εφημέριος Δεσύλλα. Εξετελέσθη παρά των ανταρτών διά πελέκεως
18.9.44

388) Ηλίας Χορταρέας Εφημέριος Καρποφόρας. Εξετελέσθη υπο των ελασιτών 9.9.44

389) Παναγιώτης Ηλιόπουλος Εφημέριος Λεΐκων. Εξετελέσθη υπό των ελασιτών κατόπιν βασάνων 9.3.44

390) Στυλιανός Αρκουδέας Εφημέριος Ραφίνας Αττικής, ανήκων εις την Ι.Μ.Μεσσηνίας. Εσφάγη βασανισθείς   υπό των ελασιτών 20.1.44.

391) Παναγιώτης Καρκαλής Εφημέριος Λυκίσσης Αινείας. Εγδάρη ζων υπό των κομμουνιστών
18.4.44

 392)  Δημ. Κωνσταντόπουλος Εφημέριος χωρίου Αγ.Λουκά Γιανίτσης. Εσφάγη υπό ανταρτών  14.11.42

 393)  Ευάγγελος Παυλής ή Πουλής Εφημέριος Πηγαδίων. Κατεκρεουργήθη υπο των ελασιτών 9.9.44.

394) Χρήστος Ανεστόπουλος Ιερεύς. Εφονεύθη εξ εκρήξεως ιταλικής νάρκης 21.9.43

395) Μιχαήλ Γεωργακόπουλος Εφημέριος Μερόπης Οιχαλίας Εξετελέσθη παρά των Γερμανών 1.5.44

396) Μιχαήλ Κατσουλίδης Ιερεύς. Εξετελέσθη παρά των κομμουνιστών 20.10.44

 397)  Γεώργιος Ξενογιάννης Ιερεύς. Εξετελέσθη υπό ελασιτών 2.8.45.

398) Νικόλαος Καρυτσιώτης Εφημέριος Καταβόθρας Ασωπού. Εξετελέσθη υπο των ανταρτοκομμουνιστών ριφθείς ζων εντός τρύπας επί του Πάρνωνος 29.12.43

399) Παναγιώτης Αρβανίτης Εφημέριος Βασσαρά Οινούντος. Εξετελέσθη υπό των ανταρτών
βασανισθείς αγρίως 22.6.48

400) Ιωάννης Γαρατζότης Εφημέριος Φλόκα Γαραλιάνων Εξετελέσθη υπό των ελασιτών 25.6.44

401)  Χρήστος Γκότσης Εφημέριος Μουζακίου. Εξετελέσθη διά μαχαίρας υπό των ελασιτών 2.10.44

402) Ιωάννης Παπαγιαννόπουλος. Εφημέριος Αετού. Εξετελέσθη υπό των ελασιτών 18.9.43

403) Δημήτριος Γεωργακόπουλος Ιερεύς. Εξετελέσθη παρά των Ιταλών 22.9.43

404) Ρήγας Γεωργακόπουλος Ιερεύς. Εξετελέθση παρά των κομμουνιστών 3.8.43

405) Χρήστος Καραχάλιος Ιερεύς. Εξετελέσθη υπό των κομμουνιστών 27.10.48

406) Γεώργιος Τζουμάνης Εφημέριος Άνω Κοπανακίου. Κατεκρεουργήθη παρά των κουμουνιστών
17.9.1944

407) Αρχιμ.Φώτιος Θεοδοσάκης Εφημέριος Αγ.Μηνά Ηρακλείου. Εξετελέσθη υπό των Γερμανών
5.6.41

408) Γεώργιος Σηφάκης Εφημέριος Μονοφατσίου. Εξετελέσθη υπό των Γερμανών Μάϊον 1942

409) Αρχιμ. Δωρόθ. Τσαγκαράκης. Εφημέριος Βασιλειών Τεμένους, Ηρακλείου. Εξετελέσθη
υπό των Γερμανών βασανισθείς 23.10.43

410) Γρηγόριος Προγούλης Εφημέριος Πλατανιά. Εξετελέσθη υπό των Γερμανών 24.5.41

411) Εμμανουήλ Κουκουράκης Εφημέριος Πρασέ Κυδωνίας. Εξετελέθση υπό των Γερμανών
1.8.41

412) Γεώργιος Παπαδάκης Ιερεύς. Εξετελέσθη παρά των κομμουνιστών 19.1.47

413) Νικόλαος Αποστολάκης Ιερεύς. Εξετελέσθη υπό των κομμουνιστών 2.8.47

414) Αλέξανδρος Τοράκης Ιερεύς Απεβίωσε λόγω κακώσεων παρά των Γερμανών 10.5.44

415) Αρχιμ.Γεννάδ.Συλλιγνάκης Ηγούμενος Μονής Τοπλού. Εξετελέσθη υπό των Γερμανών
21.8.44

416) Ευμένιος Σταματάκης Ιερομόναχος Μονής Τοπλού. Καταδικασθείς υπό γερμανικού στρατοδικείου εις θάνατον, απεβίωσε προ της εκτελέσεως του. Αύγουστον 1944

417) Καλλίνικος Παπαθανασάκης Ιερομόναχος Μονής Τοπλού. Εξετελέσθη υπό των Γερμανών
21.8.44

418) Αντώνιος Λιουδάκης Εφημέριος Καμάρας Κουμούλη. Ετυφεκίσθη υπό των Γερμανών
21.5.41

419) Σπυρίδων Κουντουράκης Εφημέριος Έλους. Εφονεύθη μαχόμενος κατά των Γερμανών

420) Γεράσιμος Μοναχός Ιεράς Μονής Κυρίας Γωνιάς. Απέθανεν εκ των κακουχιών και φυλακίσεως υπό των Γερμανών.

421) Σπυρίδων Κουνδουράκης Ιερεύς. Εδολοφονήθη παρά των κομμουνιστών 23.6.46

422) Εμμανουήλ Καλλέργης Εξετελέσθη υπό των Γερμανών 3.6.41

423) Ανδρέας Βαρδιαμπάσης Εφημέριος Λειβαδιών. Εξετελέσθη υπό των Γερμανών 5.9.43

424) Γεώργιος Παπαδάκης Ιερεύς. Απεβίωσεν εκ κακώσεων παρά των Γερμανών 29.5.41

425) Κων/τίνος Μαρκάκης Ιερεύς. Απeβίωσεν εκ κακώσεων παρά των Γερμανών 29.5.41

426) Συμεών Δρετουλάκης Εφημέριος χωρίους Βρύσες. Ιερομόναχος. Εξετελέσθη υπό των Γερμανών σφαγείς 22.8.1944

427) Αρχιμ. Αγαθ. Λαγγουβάρδας Εφημέριος Μονής Πρέβελη. Απέθανεν εις Αίγυπτον συνεπεία των πολεμικών κακουχιών

428) Λεωνίδας Πνευματικάκης Εφημέριος. Εξετελέσθη υπό των Γερμανών 14.9.43

429) Κων/τίνος Αγγελάκης Ιερεύς Ετυφεκίσθη παρά των Γερμανών 20.4.43

430) Κύριλλος Συνοδινάκης Ιερομόναχος Μονής Άρβης Εφονεύθη υπό των Ιταλών.

431)  Αντώνιος Αντωνίου Εφημέριος Κάτω Κουρουνίου Εφονεύθη υπό των κομμουνιστών, βασανισθείς σκληρότατα 14.7.44

432) Γεώργιος Λαθουράς Εφημέριος Καράβου Αλιβερίου. Εξετελέσθη υπό των κομμουνιστών
διά πελέκως 22.7.44

433) Κων/τίνος Φράγκος Εφημέριος Αμιλάντων. Εκρεμάσθη ζων, επί πενθήμερον και εφονεύθη υπό των κομμουνιστών 23.12.47

434) Νικόλαος Καράπας Εφημέριος ΄Ατταλης. Εξετελέσθη υπό των κομμουνιστών διά ροπάλων 1.6.44

435) Κων/τίνος Βλάχος Εφημέριος Βούνων. Εθανατώθη υπό των κομμουνιστών κτυπηθείς
εις την κεφαλήν δι’ όπλου 23.1.48

436) Αντώνιος Παπαϊωάννου Εφημέριος Αρτεμησίου. Απέθανε συνεπεία κακώσεων και κακουχιών υπό των κομμουνιστών.

437) Ιωάννης Αναστασίου Ιερεύς. Απεβίωσεν εκ κακώσεων παρά των Γερμανών και των ελασιτών 20.10.44

438) Σεβαστιανός Νικοκάβουρας Εφημέριος Σφακερών. Εξετελέσθη υπό των Γερμανών 10.11.43

439) Αλέξανδρος Περδικομάτης Εφημέριος Κανακάδες. Ετυφεκίσθη υπό Γερμανών εις γερμανικόν στρατόπεδον συγκεντρώσεως 6.4.45

440) Διονύσιος Γιακουμάτος Εφημέριος Διχαλέτου.Κατεκρεουργήθη υπό των ελασιτών φρικτώς
βασανισθείς. 19.2.45

441) Σπυρίδων Κολαΐτης Εφημέριος Βασιλικάτων και Μεσοβουνίων. Εξετελέσθη υπό των ελασιτών, βασανισθείς απανθρώπως και ριφθείς ζων δεμένος εις την θάλασσαν 2.3.44

442)  Γεώργιος Πεταλάς Εφημέριος Μαραντοχωρίου Λευκάδος. Εσφάγη υπό των εαμιτών και ερρίφθη ημιθανής εις την θάλασσαν 4.1.45

443) Αιμίλιος Σολδάτος Εφημέριος χωρίου Αγίου Ηλία. Εξετελέσθη υπό των κομμουνιστών 18.12.43

444) Αντώνιος Κουκούλης Εφημέριος Κοντακεϊκων. Εθανατώθη υπό των κομμουνιστών 14.8.43

445) ΠαπαΓεώργης Εφημέριος Νίτσης. Εθανατώθη υπό των Ιταλών 1943

446) Εφημέριος Ιερ. Μπρατβίστας Εθανατώθη μαρτυρικώς (1943) υπό των Αλβανοϊταλών.

447) ΠαπάΓρηγόρης Εφημέριος Μπόροβας. Εθανατώθη υπό των Γερμανών και (Μπαλιστών)  κρεμασθείς επί μίαν εβδομάδα επί γεφύρας.

448)  Οι δύο Εφημ. της Γκοστοβίστης Εσφάγησαν υπό των (Μπαλιστών)  Αλβανών εις το Άγιον Βήμα

449) Δημήτριος Πατάλης Εφημέριος Κάτω Δροβιανής Αργυροκάστρου. Εκάη από τους Γερμανούς
και Μπαλιστάς

450) ΠάπαΓεώργης Εφημέριος Άνω Δροβιανής Απέθανε μαρτυρικώς εις το στρατόπεδον
συγκεντρώσεως Κρούγιας

451) Αχιλλεύς Γραμματικός Εφημέριος Λιμποχόου.Κατεκρεουργήθη

452) Παπά-Αλέξανδρος Εφημέριος Πρεμετής. Κατεσφάγη υπό Αλβανών κομμουνιστών.

453) Ιωάννης Ντάσης Εφημέριος Τσούκας, Δελβίνου και Αγίων Σαράντα. Εβασανίσθη και εσφάγη από τους Αλβανούς κομμουνιστάς

454) ΠάπαΧρήστος Εφημέριος Σοπικίου Δελβίνου. Με τα πολλά μαρτύρια απέθανεν εις τας φυλακάς

455) Σωτήριος Κότσης Εφημέριος Μουρσίου Δελβίνου. Εσφάγη υπό των Αλβανών

456) ΠαπαΓιάννης Εκ Μουρσίου. Εφημέριος Σαγιάδων. Εσφάγη από τους κομμουνιστάς

457) ΠαπαΚυριάκος Εκ Λεσσυνίτσης, εφημέριος Σχοριάδων. Εξετελέσθη από τους Μπαλιστάς
1944

458) Λιάμης Λίτης Εφημέριος Σέλτσης. Εξετελέσθη από τους κομμουνιστάς 1944

459) ΠαπαΑλέξης Εφημέριος Σοπικίου Δελβίνου Κατεσφάγη από τους κομμουνιστάς 1944

460) Χαράλαμπος Γκίκας Εφημέριος Πολιτσάνης. Εθανατώθη από τους Ιταλούς 1941

461) ΠαπαΟικονόμος Εφημέριος Χλωμού. Εθανατώθη από τους Αλβανοϊταλούς 1942

462) Λεωνίδας Κυρίτσης Εκ Σέλτσης ιερεύς. Εσφάγη από τους κομμουνιστάς 1943

463) ΠαπαΓιάννης Εκ Δοξάτου Λούντζης. Εξετελέσθη από τους Μπαλιστάς 1944.

464) ΠαπαΒασίλειος Εφημέριος Τσούκας Αγ.Σαράντα. Εδολοφονήθη από τους κομμουνιστάς.

465) Αρχιμανδρίτης Σκευής Ηγούμενος Πέπελης. Εξετελέσθη ως Έλλην πατριώτης

466) Δημήτριος Λέκκας Εφημέριος Κούδεσι Χειμάρρας. Κατεκρεουργήθη από τους κομμουνιστάς

467) Ιωάννης Αριστοτέλους Εφημέριος Δοξατίου Λούντζης Αργυροκάστρου. Κατετεμαχίσθη
από τους κομμουνιστάς

468) Χαράλαμπος Αποστόλου Εφημέριος χωρίου Κηπαρών. Διαμελίσθη από ιταλικήν βόμβαν

469) ΠαπαΜιχάλης Εξ Ελεθεροχωρίου. Επεσε μαχόμενος εις την μάχην Δελβίνου 1943

470) Νικόλαος Κολιογιάννης Εφημέριος Καραλήμπεη Βούρκα Δελβίνου. Εξετελέσθη παρά Αλβανών κομμουνιστών

471) ΠαπαΠράθος Εκ Τεπέλης Δρυϊνουπόλεως. Εδολοφονήθη το 1947.

ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΟΣ
ΠΙΝΑΞ

 των
κατά Μητρόπολιν
εκτελεσθέντων
Κληρικών από του 1941-1949

1.
 

Αρχιεπισκοπή Αθηνών

5

2.
 

Ι.Μητρόπ. Θεσσαλονίκης

6

3.
 

Ι. Μητρόπ Αλεξ/πόλεως

3

4.
 

Ι. Μητρόπ Βερροίας και Ναούσης

10

5.
 

Ι. Μητρόπ Γρεβενών

5

6.
 

Ι. Μητρόπ Δράμας

9

7.
 

Ι. Μητρόπ Διδυμοτείχου

6

8.
 

Ι. Μητρόπ ΕδέσσηςΠέλλης

3

9.
 

Ι. Μητρόπ Ελευθερουπόλεως

1

 

Επισκοπή Λάμπης και Σφακιών

2

10

Ι. Μητρόπ Ζιχνών

5

11

Ι. Μητρόπ Ιερισσού και Αγ.Ορους

1

12

Ι. Μητρόπ Κασσανδρείας

4

13

Ι. Μητρόπ Καστορίας

28

14

Ι. Μητρόπ Κίτρους

6

15

Ι. Μητρόπ Μαρωνείας και Θάσου

5

16

Ι. Μητρόπ Νεαπόλεως και  Φιλίππων

11

17

Ι. Μητρόπ Νευροκοπίου

3

18

Ι. Μητρόπ Ξάνθης

3

19

Ι. Μητρόπ Πολυανής και  Κιλκισίου

14

20

Ι.Μητροπ. Σερβίων και Κοζάνης

10

21

Ι. Μητρόπ Σερρών

20

22

Ι. Μητρόπ Σιδηροκάστρου

13

23

Ι. Μητρόπ Σισανίου και  Σιατίστης

13

24

Ι. Μητρόπ Φλωρίνης

11

25

Ι. Μητρόπ Δημητριάδος

4

26

Ι. Μητρόπ Ελασσώνος

6

27

Ι. Μητρόπ Θεσσαλιώτιδος

10

28

Ι. Μητρόπ Λαρίσης

10

29

Ι. Μητρόπ Τρίκκης και Σταγών

13

30

Ι. Μητρόπ Άρτης

10

31

Ι. Μητρόπ Δρυϊνουπόλεως

13

32

Ι. Μητρόπ Ιωαννίνων

14

33

Νικοπόλεως και  Πρεβέζης

3

34

Ι. Μητρόπ Παραμυθίας

11

35

Ι. Μητρόπ Θηβών και Λεβαδείας

4

36

Ι. Μητρόπ Φθιώτιδος

15

37

Ι. Μητροπ.Φωκίδος

3

38

Ι. Μητρόπ Αιτωλοακαρνανίας

9

39

Ι. Μητρόπ Ναυπακτίας και  Ευρυτανίας

10

40

Ι. Μητρόπ Αργολίδος

5

41

Ι. Μητρόπ Γόρτυνος και  Μεγαλουπόλεως

5

42

Ι. Μητρόπ Γυθείου και Οιτύλου

3

43

Ι. Μητρόπ Ηλείας

2

44

Ι. Μητρόπ Καλαβρύτων και Αιγιαλείας

22

45

Ι. Μητρόπ Κορινθίας

15

46

Ι. Μητρόπ Μαντινείας

3

47

Ι. Μητρόπ Μεσσηνίας

12

48

Ι. Μητρόπ Μονεμβασίας και Σπάρτης

2

49

Ι. Μητρόπ Τριφυλίας και Ολυμπίας

7

50

Ι. Μητρόπ Κρήτης

3

51

Επισκοπή Κυδωνίας και Αποκορώνου

5

52

Ι. Μητρόπ Ιεράς και Σητείας

3

53

Ι. Μητρόπ Κισσάμου

4

54

Ι. Μητρόπ Ρεθύμνης και Αυλαποτάμου

4

56

Ι. Μητρόπ Πέτρας

3

57

Ι. Μητροπ.Καρυστίας

2

58

Ι. Μητρόπ Χαλκίδος

5

59

Ι. Μητρόπ Κερκύρας

2

60

Ι. Μητρόπ Κεφαλληνίας

2

61

Ι. Μητρόπ Λευκάδος

2

62

Ι. Μητρόπ Σάμου

1

63

Ι. Μητρόπ Βορείου Ηπείρου

28

 

ΣΥΝΟΛΟ

472

ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΟΣ
ΠΙΝΑΞ

των
θανατωθέντων
κληρικών
από τους διαφόρους εχθρούς της Πατρίδος κατά την περίοδον 1941-49.

1. Υπό των Γερμανών

 105

2. Υπό Ιταλών

22

3. Υπό Βουλγάρων

53

4. Υπό Αλβανών

27

5. Υπό Κομμουνιστών

265

Σύνολον

472

ΠΗΓΗ: Περιοδικό «ΕΝΟΡΙΑ»,10-3-1958

#πεσόντες, #νεκροί

 

Ιδρυση και διάλυση ΕΑΜ – Οι πραγματικοί σκοποί του, 28 Απρ 1955

ΑΠΟΡΡΗΤΟΝ                            Αριθμός Αντιτύπων (2)

ΠΡΟΣ: Δ/νσιν Ιστορίας               Αύξ.Αριθ. Αντιτ. 1
Στρατού/ΓΕΣ                         ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ
ΚΛΑΔΟΣ Γ/Ι

ΚΟΙΝ: Κ.Υ.Π/Γ/Ι                         Αριθ. 250/23/119

Β.Σ.Τ 902 τη 28 Απριλίου 1955

Συν. τω σχεδίω 15
Συν. τω εγγράφω 15

ΘΕΜΑ : Στοιχεία περί Ε.Α.Μ
ΣΧΕΤ : Υμέτερον Φ.70/5/402602/15-2-55

  1. Επί ύπερθεν υμετέρου, διαβιβάζεται προσηρτημένως αντίγραφον της αιτηθείσης περιληπτικής εκθέσεως περί ΕΑΜ, συν τη πληροφορία ότι αύτη συνετάγη διά το Αμερικανικόν περιοδικόν COLLIER’S και βάσει των υπ΄αυτού τεθέντων ερωτημάτων.
  2. ΄Εχομεν την γνώμην ότι τα στοιχεία ταύτα δεν θεωρούνται αρκετά διά ιστορικήν ανασκόπισιν της κατοχικής περιόδου όσον αφορά την δράσιν ωρισμένων οργανώσεων.

ΝΑΤΣΙΝΑΣ ΑΛΕΞ
Συν/ρχης – Δ/ντής
(Τ.Σ.Υ)

Κλ.Γ/Ι/Κ.Υ.Π

ΤΣΙΤΣΙΛΩΝΗΣ ΚΩΝ.
Ταγ/ρχης

ΔΙΑΝΟΜΗ
Δ/σιν Ιστορίας Στρατού /ΓΕΣ   υπ΄αριθ. 1
Κ.Υ.Π./Γ/1                               -«-       2 Συνέχεια

Δέκα χρόνια πάλης:Συμπεράσματα – Διδάγματα – Καθήκοντα, Νίκος Ζαχαριάδη

Κεφ.2 ο Δεκέμβρης και η Βάρκιζα
Εκδ.Κ.Ε του Κ.Κ.Ε α.τ. Αύγουστος  1950, σελ. 14-18

Συμφωνία της Βάρκιζας
Όροι που έπρεπε να επιβληθούν

Μπορούσαμε να επιβάλουμε τους παρακάτω όρους (στη Βάρκιζα).
(α)   Να κρατήσουν οι αντάρτες ατομικά τα όπλα τους της αντίστασης.
(β)   Να δοθή γενική δίχως κανένα περιορισμό αμνηστεία για το Δεκέμβρη.
(γ)   Ν΄αναγνωρισθή χωρίς επιφύλαξη όλη η εαμική εθνική αντίσταση.
(δ)   Ν΄αποχωρήσουν αμέσως οι Αγγλικές δυνάμεις μια και Γερμανός δεν υπήρχε πια στην Ελλάδα. ΄Ετσι θα διορθώνονταν και το αίσχος της Γκαζέρτας.
(ε)   ΄Επρεπε να ορισθή συγκεκριμένη ημερομηνία για σύντομες εκλογές που θα τις έκανε η Κυβέρνηση, όπου θα συμμετείχε και το Ε.Α.Μ (Σελ. 17)

Εισήγησις Ν. Ζαχαριάδη εις την 5ην Ολομέλειαν της ΚΕ του ΚΚΕ (Ιανουάριος 1949)

Βλ. «Η Ελλάδα στο δρόμο προς τη -νίκη μπροστά στη αποφασιστική καμπή» Εκδ. Κ.Κ.Ε, Μάρτης 1949

ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΒΑΡΚΙΖΑΣ-
σελ. 53                    ΑΝΑΣΥΝΤΑΞΗΣ ΤΩΝ ΔΥΝΑΜΕΩΝ ΤΟΥ Κ.Κ.Ε

«Ο Ε.Λ.Α.Σ όπως ήταν τότε προσανατολισμένος πολιτικά και φτιαγμένος οργανωτικά, δε θα μπορούσε να πολεμήση και τότε, η ήττα θάταν συντριφτική και θάμασταν χωρίς τη Βάρκιζα που μας έδωσε τη δυνατότητα να ανασυνταχθούμε πολιτικά και οργανωτικά και να προχωρήσουμε πατώντας στέρεα τώρα στο καινούργιο ξεσήκωμα με το Δ.Σ.Ε».
Φ.Α. 8/3/51                    Η Στρατηγική του Κ.Κ.Ε μετά τη Βάρκιζα
«Ποια ήταν η στρατηγική μας στην άμεση μεταβαρκιζιανή περίοδο; ΄Ηταν η στρατηγική που για σκοπό της έβαζε «να κερδίση χρόνο, ν΄αποσυνθέση τον αντίπαλο και να συσσωρεύση δυνάμεις για το πέρασμα κατόπιν στην επίθεση» (Στάλιν). ΄Ηταν η στρατηγική των υποχωρητικών ελιγμών για να διατηρηθούν και οι εφεδρείες.
Τη δύσκολη τότε κατάσταση, τη χειροτεύρεσε το γεγονός, ότι με την Βάρκιζα δεν πραγματοποιήσαμε μια κανονική υποχώρηση, αλλά μια συνθηκολόγηση. Αυτό το πράγμα επιδρούσε αρνητικά και αποσυνθετικά στις επαναστατικές γραμμές και στις πλατειές λαϊκές μάζες. Μέσα σ΄αυτές τις δύσκολες συνθήκες που περιπλέκονταν από το γεγονός της Αγγλικής στρατιωτικής κατοχής της χώρας, το Κ.Κ.Ε έπρεπε ν΄ανασυγκροτηθή και το ίδιο, διορθώνοντας τα στραβά που κληρονόμησε από την πρώτη κατοχή και να προχωρήση παράλληλα στην ανασύνταξη των λαϊκών δυνάμεων.»

Απόφαση της 6ης Ολομελείας του Κ.Κ.Ε (Οκτώβριος 1949)
Βλ. «Η νέα κατάσταση και                   Συμφωνία Βάρκιζας απαραίτητος
τα καθήκοντά μας»                                           ελιγμός διά το ΚΚ.Ε
Εκδ.Κ.Ε του Κ.Κ.Ε σελ. 6
Υστερα απ΄τη στρατιωτική μας ήττα, το Δεκέμβρη του 1944, η συμφωνία της Βάρκιζας στάθηκε ένας απαραίτητος ελιγμός για την ανασύνταξη των λαϊκών δημοκρατικών δυνάμεων».

Η μάχη της Κόνιτσας, ΔΣΕ/25 Δεκ 1947

Την επομένη της αναγγελίας του σχηματισμού της Προσωρινής Δημοκρατικής Κυβέρνησης (ΠΔΚ), δυνάμεις του ΔΣΕ άρχισαν επιχείρηση για την κατάληψη της Κόνιτσας. Ηταν η πρώτη μάχη τακτικού πολέμου που έδωσε ο ΔΣΕ και απέβλεπε στο να δείξει τη δύναμή του και να δώσει κύρος στην ΠΔΚ. Συνέχεια

3η ολομέλεια ΚΚΕ/2 Δεκ 1947

ΤΡΙΤΗ ΟΛΟΜΕΛΕΙΑ ΤΗΣ ΚΕ ΤΟΥ ΚΚΕ

Η πορεία της υλοποίησης

Σχετικά με την απόφαση του 2ου Κλιμακίου του ΠΓ, στις 2/12/1947

Meros42_Photo1_small.jpg

Η 3η Ολομέλεια της ΚΕ του ΚΚΕ, όπως έχουμε ήδη αναφέρει σε προηγούμενο σημείωμα, μεταξύ άλλων, αποφάσισε και τα εξής:

– Τη δημιουργία, σε συμφωνία με το τμήμα της κομματικής καθοδήγησης που βρισκόταν στην Αθήνα, δύο κλιμακίων του ΠΓ. Ενα στην πρωτεύουσα κι ένα στην Ελεύθερη Ελλάδα – εξωτερικό. Το κλιμάκιο του ΠΓ Ελεύθερης Ελλάδας – εξωτερικού (ή αλλιώς 2ο κλιμάκιο) θα αποτελούσαν οι Ν. Ζαχαριάδης, Γ. Ιωαννίδης, Μ. Βαφειάδης, Λ. Στρίγκος και Π. Ρούσος, με Γραμματεία τους Ζαχαριάδη, Ιωαννίδη, Βαφειάδη.

– Να μεταβεί ο Γ. Ιωαννίδης στο βουνό και, από κοινού με τον Μ. Βαφειάδη και τον Λ. Στρίγκο, να καθοδηγήσουν την πραγματοποίηση των αποφάσεων, που αφορούν το ΔΣΕ και την εφαρμογή του «Σχεδίου Λίμνες».
Συνέχεια

Σχέδιο ΛΙΜΝΕΣ, ΔΣΕ/ 10 Σεπ 1947

Meros41_Photo1_small.jpg

«Αυστηρά εμπιστευτικό

ΣΧΕΔΙΟ «ΛΙΜΝΕΣ»

Πολιτική κατάσταση

Κατά την παρούσα στιγμή ωρίμασαν οι συνθήκες για την εκπλήρωση του βασικού στρατηγικού καθήκοντος, που στέκεται μπροστά στο Δημοκρατικό Στρατό μας, δηλαδή τη δημιουργία ελεύθερου εδάφους στην έκταση της Μακεδονίας και την απελευθέρωση ολόκληρης της Μακεδονίας – Θράκης με κέντρο τη Θεσσαλονίκη. Στρατηγικά είναι αναγκαία να δημιουργηθούν γι’ αυτό το σκοπό ορισμένες προϋποθέσεις, όπως εκτίθενται παρακάτω.

ΕΧΘΡΙΚΕΣ ΔΥΝΑΜΕΙΣ

Α. Εμψυχο υλικό

α. Γενικά στη χώρα: Στρατός 100.000 άνδρες από τους οποίους παρατακτοί 40.000. Χωροφυλακή 30.000 άνδρες από τους οποίους παρατακτοί 15.000 άνδρες. Ενοπλοι ΜΑΥ 40.000 από τους οποίους παρατακτοί 5.000 άνδρες. Σύνολο 170.000 άνδρες, από τους οποίους παρατακτοί 60.000.

β. Περιοχή Κεντρικής και Δυτικής Μακεδονίας: Σύνολο 59.000 άνδρες από τους οποίους παρατακτοί 23.000. Δεν είναι γνωστές με ακρίβεια οι δυνάμεις στη Θεσσαλονίκη.

γ. Περιοχές Μακεδονίας – Ηπείρου – Θράκης μαζί: Σύνολο 88.000 άνδρες από τους οποίους παρατακτοί 32.000.

Β. Μέσα

α. Οπλισμός πεζικού: Σε κάθε τάγμα 45 οπλοπολυβόλα μπρεντ και 45 αυτόματα τόμσον, 2 – 4 βαρείς όλμοι (οι δύο αμερικάνικοι), 2 πολυβόλα βίκερς, 3 πίατ κατά λόχο. Αφθονία πυρομαχικών.

β. Πυροβολικό: 4 πυροβόλα στην ταξιαρχία

γ. Μηχανοκίνητες δυνάμεις: 1 σύνταγμα θωρακισμένων και ελαφρά τανκς σε κάθε μεραρχία.

δ. Διαβιβάσεις: 1 ασύρματος ισχύος 22 κατά τάγμα και ραδιοτηλέφωνα κατά λόχο και διμοιρία. Επίσης οπτικά είδη.

ε. Μεταφορικά μέσα: Σε αφθονία.

στ. Υλικά μηχανικού: Σε αφθονία.

ζ. Επιμελητεία: Καλά οργανωμένη, διαθέτει όλα τα αναγκαία.

ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΟΣ ΣΤΡΑΤΟΣ ΕΛΛΑΔΑΣ

Α. Εμψυχο υλικό

α. Γενική δύναμη στη χώρα: 24.000 μαχητές από τους οποίους παρατακτοί 18.000.

β. Περιοχή Κεντρικής και Δυτικής Μακεδονίας: 10.500 μαχητές από τους οποίους παρατακτοί 8.000.

γ. Περιοχές Μακεδονίας – Ηπείρου – Θράκης μαζί: 15.000 μαχητές από τους οποίους παρατακτοί 11.000.

Συσχετισμός δυνάμεων γενικά 1:3 σε όφελος του εχθρού.

Β. Μέσα

α. Οπλισμός πεζικού: Οπλα – αυτόματα – οπλοπολυβόλα διαφόρων τύπων με πολλές ελλείψεις στην Κεντρική και Δυτική Μακεδονία, Ηπειρο και Θράκη και με σοβαρές ελλείψεις στη Θεσσαλία, Ρούμελη (Κεντρική Ελλάδα) και Πελοπόννησο. Ολμοι από 1 – 2 κατά τάγμα στη Μακεδονία, Ηπειρο και Θράκη και από 1/2 – 1 στη Θεσσαλία, Ρούμελη και Πελοπόννησο.

β. Πυροβολικό: Συνολικά 5 πυροβόλα.

γ. Εκρηκτικό υλικό: Μηδαμινές ποσότητες στη Μακεδονία – Ηπειρο και Θράκη και εντελώς καθόλου στη Θεσσαλία – Ρούμελη – Πελοπόννησο.

δ. Μηχανοκίνητα: Δεν υπάρχουν.

ε. Διαβιβάσεις: Από ένα ασύρματο κατά Αρχηγείο Περιοχής και στην πλειοψηφία των περιφερειακών Αρχηγείων. Δεν υπάρχουν καθόλου στα τάγματα.

στ. Μεταφορικά μέσα: Εντελώς ανεπαρκή για τις υπάρχουσες ανάγκες.

ζ. Επιμελητεία: Οχι καλά οργανωμένη και με πηγές πολύ φτωχές σε σύγκριση με τις ανάγκες.

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΩΝ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΩΝ ΓΙΑ ΠΡΑΓΜΑΤΟΠΟΙΗΣΗ ΒΑΣΙΚΩΝ ΣΚΟΠΩΝ ΔΣΕ

Meros41_Photo2_small.jpg

Α. Ποσοτική ανάπτυξη

Οι δυνάμεις του ΔΣΕ με γρήγορους ρυθμούς πρέπει να αυξηθούν πολύ, ώστε προς την άνοιξη του 1948 να τριπλασιαστούν. Ιδιαίτερα αυτή η αύξηση πρέπει να επιτευχθεί στο πιο σύντομο διάστημα στην Κεντρική και Δυτική Μακεδονία ώστε να γίνει δυνατό να εξοικονομηθούν από εκεί οι αναγκαίες εφεδρικές δυνάμεις για τη δημιουργία του κύριου εκστρατευτικού σώματος, που θα επιχειρήσει την κατάληψη της Θεσσαλονίκης.

Β. Οργανωτική προετοιμασία

α. Ηδη από τώρα πρέπει να καταπιαστούμε με την οργάνωση μονάδων τακτικού στρατού, πράγμα που προοδευτικά πρέπει να επεκταθεί σε ολόκληρο το Δημοκρατικό Στρατό και να ολοκληρωθεί προς την άνοιξη.

β. Να παρθεί, μεταφερθεί και κατατμηθεί το αναγκαίο υλικό για τον πλήρη εξοπλισμό όλων των δυνάμεων του ΔΣΕ, υπολογίζοντας ότι αυτές θα φτάσουν τους 60.000 άνδρες. Λεπτομέρειες για τις αναγκαίες ποσότητες υλικού κατά κατηγορία δίνονται στο συνημμένο πίνακα.

γ. Να αναζητηθεί και εκπαιδευτεί το αναγκαίο τεχνικό προσωπικό για όλα τα όπλα και ιδιαίτερα για το μηχανικό και τις διαβιβάσεις (ασυρματιστές, σαμποταριστές, ναρκοθέτες, ναρκοσυλλέκτες κλπ.).

δ. Να αναζητηθεί το αναγκαίο υλικό για γεφυρώσεις και οχυρώσεις (λαστιχένιες βάρκες, αγκαθωτό σύρμα, εργαλεία, τσιμέντο, ελάσματα κλπ.).

ε. Αμεσα να ανευρεθούν μεταφορικά μέσα.

στ. Στο πιο σύντομο διάστημα να οργανωθεί η επιμελητεία και να εξασφαλίσει πηγές εφοδιασμού ικανές να καλύπτουν όλες τις ανάγκες του ΔΣΕ.

ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΤΟΥ ΔΣΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΚΥΡΙΟΥ ΧΤΥΠΗΜΑΤΟΣ

Αμεσος βασικός σκοπός: Σταθερή κυριαρχία του ΔΣΕ στο δρόμο Καλαμπάκα – Μέτσοβο – Γιάννενα με βασικό σκοπό την αποκατάσταση εδαφικής ενότητας μεταξύ Μακεδονίας, Ηπείρου και Θεσσαλίας. Αυτό θα επιτρέψει να μεταφέρουμε στο νότο σοβαρές ενισχύσεις σε υλικά για να πετύχουμε την ανάπτυξη των δυνάμεων του ΔΣΕ στις περιοχές Θεσσαλίας, Ρούμελης και Πελοποννήσου και των σοβαρών επιχειρήσεών τους και έτσι να εξασφαλίσουμε τη μέγιστη δυνατή διασπορά των δυνάμεων του εχθρού και, κατά συνέπεια, να ανακουφίσουμε τις περιοχές της Κεντρικής και Δυτικής Μακεδονίας.

Δεύτερος βασικός σκοπός: Κυριαρχία στις οδικές αρτηρίες Λάρισα – Ελασσόνα – Κοζάνη και Λάρισα – Τέμπη – Κατερίνη, με βασικό σκοπό την αποκατάσταση εδαφικής ενότητας μεταξύ των βουνών Χάσια – Πιέρια – Ολυμπος – Κίσσαβος.

Σταθερή κυριαρχία του ΔΣΕ στο οροπέδιο Κοζάνης μέχρι τον ποταμό Αξιό με κέντρο βάρους προς τις διόδους Εδεσσα – Αρνισα και Καστανιά με σκοπό την αποκοπή της Δυτικής Μακεδονίας από το νότο και την ανατολή. Ταυτόχρονα ενίσχυση της Κεντρικής Μακεδονίας από την πλευρά της Δυτικής και Ανατολικής Μακεδονίας.

Τρίτος βασικός σκοπός: Να αναληφθεί αποφασιστική επιθετική προσπάθεια για τη δημιουργία ελεύθερης περιοχής στο χώρο Κόνιτσα – Μέτσοβο, Γρεβενά – Τσοτύλι – Νεστώριο.

Δευτερεύοντες σκοποί:

Ηπειρος: Μόνιμη εγκατάσταση στην περιοχή Παγωνίου και Λάκα Σούλι και εξασφάλιση ελέγχου στην αρτηρία Αρτα – Πρέβεζα – Γιάννενα.

Θεσσαλία: Απώθηση του εχθρού από την κεντρική οροσειρά της Πίνδου (Κόζιακας – Αγραφα) και των εκεί θέσεων του ΔΣΕ.

Ρούμελη: Κυριαρχία του ΔΣΕ στο δρόμο Λαμία – Καρπενήσι με σκοπό την αποκατάσταση εδαφικής ενότητας μεταξύ Θεσσαλίας και Ρούμελης. Ενίσχυση του ελέγχου στο βασικό οδικό άξονα Αθήνα – Λαμία με σκοπό την αγκίστρωση κατά μήκος αυτής της αρτηρίας του μέγιστου δυνατού των δυνάμεων του εχθρού. Προώθηση προς το όρος Πάρνηθα (κοντά στην Αθήνα), ανάπτυξη των επιχειρήσεων στη νήσον Εύβοια και αποκατάσταση άμεσης επαφής με την Πελοπόννησο ώστε να επιτευχθεί η μεταφορά εκεί υλικού.

Ανατολική Μακεδονία – Θράκη: Αύξηση των δυνάμεων του ΔΣΕ μέχρι 10.000 άνδρες. Οχύρωση των δυνάμεων του ΔΣΕ στην ανατολική Μακεδονία και τέτοια διάταξή τους που να επιτρέπει τη δική μας κυριαρχία στο οροπέδιο του Ζιρνόβου. Αποκοπή της Θράκης με μόνιμη και σταθερή εγκαθίδρυση σοβαρών δυνάμεων του ΔΣΕ στον τομέα του όρους Χαϊντού.

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΚΡΑΤΗΜΑ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΥΠΕΡΑΣΠΙΣΗ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΑΠΟ ΑΕΡΟΠΟΡΙΚΕΣ ΕΠΙΔΡΟΜΕΣ ΚΑΙ ΑΠΟΒΑΣΕΙΣ.

Δημιουργία τμημάτων αντιαεροπορικού πυροβολικού με βαριά αντιαεροπορικά πυροβόλα. Εξασφάλιση καταδιωκτικής αεροπορίας. Εγκαιρη εγκατάσταση στα κυριότερα σημεία ειδικού πυροβολικού (επάκτιου). Ειδικά μέσα για το ρίξιμο θαλάσσιων ναρκών από τον αέρα και τη θάλασσα. Ελαφρά ταχυκίνητα πλωτά μέσα για τον έλεγχο των ακτών.

10 του Σεπτέμβρη 1947

Μάρκος, Διοικητής του ΔΣΕ

Λ. Στρίγκος, βοηθός του διοικητή για την πολιτική δουλιά

Στ. Παπαγιάννης, επιτελάρχης του ΔΣΕ

Γ. Κικίτσας, διοικητής του ΔΣΕ Κεντρικής και Δυτικής Μακεδονίας

Π. Ερυθριάδης, βοηθός του διοικητή του ΔΣΕ Κεντρικής και Δυτικής Μακεδονίας για την πολιτική δουλιά

Κανακαρίδης, διοικητής του ΔΣΕ Θράκης

Λασσάνης, διοικητής του ΔΣΕ Ανατολικής Μακεδονίας».

ΠΗΓΗ:ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ


ΣΗΜ 1: Καθώς πλησιάζει το τέλος Αυγούστου και η 67η Επέτειος της φρίκης της Κομμουνιστικής Ανταρσίας (Συμμοριτοπολέμου) του 1946-49, καλό είναι να θυμηθούμε τον βασικό στόχο των κομμουνιστών της Ελλάδος: Η διχοτόμηση της Ελλάδος στο ύψος του Ολύμπου και η παράδοση της Μακεδονίας και της Θράκης στους Σλάβους ως μέρος της Μακεδονικής Ομοσπονδίας. Όταν κανείς παρατηρεί τα τελευταία χρόνια το ΚΚΕ να «γιορτάζει» τα «κατορθώματα» του λεγόμενου ΔΣΕ, καλόν είναι να ενθυμείται και αυτόν τον στόχο του να παραδώσει τη Μακεδονία και τη Θράκη στους Σλάβους.

ΣΗΜ 2: Το σχέδιο έγινε στη διάρκεια των εργασιών της 3ης ολομέλειας της Κ.Ε. του ΚΚΕ στις 11 και 12 Σεπτεμβρίου 1947, κάπου στη Γιουγκοσλαβία κοντά στις λίμνες των Πρεσπών, απ’ο όπου προφανώς έλαβε και το κωδικό του όνομα. Το «Σχέδιο Λίμνες» βρίσκεται στο «Αρχείο ΚΚΕ – ΑΣΚΙ», στη Ρωσική γλώσσα και σε ελληνική μετάφραση, με αριθμό αρχειοθέτησης Κ383/Φ: 20/33/33. Το ελληνικό πρωτότυπο κείμενο δεν είναι γνωστό αν υπάρχει.