Εκθεση περί της δράσεως των Ευελπίδων 1940-1945

ΣΥΝΤΟΜΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ
ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΔΡΑΣΕΩΣ ΤΩΝ ΕΥΕΛΠΙΔΩΝ
ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 1940-45

Α. ΕΛΛΗΝΟΪΤΑΛΙΚΟΣ ΚΑΙ ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ – ΜΑΧΗ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ (28 Οκτωβρίου 1940 – 31 Μαΐου 1941)
1. Παραμονές του Πολέμου
Λίγες μέρες πριν από τον ύπουλο τορπιλλισμό του Καταδρομικού «Έλλη» από ιταλικό υποβρύχιο, στο λιμάνι της Τήνου (15 Αυγ. 1940) κι’ ενώ τα σύννεφα του πολέμου συσσωρεύονταν απειλητικά στον ουρανό της Ελλάδος, 289 απόφοιτοι Ευέλπιδες ορκίστηκαν (10 Αυγ. 1940) ως Ανθυπολοχαγοί ενώπιον του τότε βασιλιά Γεώργιου Β΄. Ήταν η τάξη του 1940. Δυόμηση δε μήνες αργότερα (παραμονές του πολέμου) φοιτούσαν στη ΣΣΕ τρεις (3) Τάξεις, σύμφωνα με τον ισχύοντα τότε Οργανισμό της:
– Η νεοπροαχθείσα ΙΙΙη Τάξη (από το φθινόπωρο του 1938).
– Η νεοπροαχθείσα ΙΙη Τάξη (322 μαθητές) από 29 Οκτωβρίου 1939.
– Η μόλις εισαχθείσα Ιη Τάξη (326 μαθητές) από 2 Οκτωβρίου 1940.
Υπόψη ότι σε κτίριο της Λεωφόρου Αλεξάνδρας λειτουργούσε ταυτόχρονα και η «Στρατιωτική Σχολή Αξιωματικών Σωμάτων και Υπηρεσιών» (ΣΣΑΣΥ) με 109 συνολικά μαθητές των ειδικοτήτων: Υγειονομικού, Διαχειρίσεως, Στρατολογίας και Αυτοκινήτων. Επίσης δε στις εγκαταστάσεις της Σχολής στρατωνίστηκε από τον Νοέμβριο του ‘40 ο Ουλαμός Εφέδρων Αξιωματικών. Συνέχεια

Advertisements

Επιμνημόσυνος λόγος υπέρ του ήρωα υπολοχαγού Αλεξάνδρου Διάκου

του αντισυνταγματάρχη Ιωάννη Καραβία
«Αείμνηστε Λοχαγέ Διάκε,

Την 31 ην Οκτωβρίου 1940 ήτανε μια παγερή βραδιά όταν σε συνάντησα στις βουνοπλαγιές της Ζούζουλης, στη διάβαση του Γράβου.
Ήτανε η ώρα 9 το βράδυ- τις κρίσιμες εκείνες στιγμές για την πατρίδα μας- και σκοτεινιά βαριά.
Έτρεξαν όλοι οι αξιωματικοί της διλοχίας του 4ου Συντάγματος που ήρχετο από τα Γρεβενά – προς ενίσχυσιν του αποσπάσματος Δαβάκη- κοντά μου να μάθουν τα νέα.
Ξαφνικά με πιάνει από το χέρι σφιχτά, ένας ψηλός και ωραίος νεαρός αξιωματικός και με ρωτά:
-Κύριε ταγματάρχα δεν είσαι συ ο διμοιρίτης στη Σχολή Ευελπίδων;
Αμέσως ανεγνώρισα το ζωηρό Δωδεκανησόπουλο το λεβεντόκορμο εύελπι Αλέξανδρο Διάκο.
-Ναι εγώ είμαι του απάντησα.
Και γυρίζω προς όλους για να τους καθησυχάσω και τους είπα: Αι επιχειρήσεις πάνε καλά.
-Την ξέρουμε την απάντηση μου απήντησε. Αύριο όμως θα τους δείξουμε των Μακαρονάδων. Και πλησιάζοντάς με στο αυτί μου είπε:
«Μια χάρη θέλω: Να βάλεις εμένα μπροστά..»

Η ιστορία του υπολοχαγού Αλέξανδρου Διάκου, Κ. Τριανταφυλλίδης

ΔΙΑΚΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣΟ πρώτος Ελληνας νεκρός αξιωματικός: Αλέξανδρος Διάκος, υπολοχαγός Πεζικού, Δωδεκανήσιος
Η ιστορία της θυσίας γραμμένη από τον Κώστα Τριανταφυλλίδη πολεμικό ανταποκριτή (1940-41)

«Ψηλά πάνω στο Λυκοκρέμασμα, καθώς μεσημέριαζε και ο ουρανός καθάριος πια και ολογάλανος, γελούσε σαν ανοιξιάτικος, και η φάλαγγα ξετυλιγμένη στη βουνοκορφή, συνέχιζε τη γρήγορη πορεία της, αντήχησε ακόμη ψηλότερα, στο δροσερό αέρα, ένα βουητό που ολοένα ζύγωνε και δυνάμωνε. Φτερά μετάλλινα αστράψανε στον ήλιο.

Φαντάροι, πυροβολητές και καβαλλάρηδες, με σηκωμένο το βλέμμα, κοιτούσανε περίεργοι και ανήσυχοι.

-Τι να είναι τάχα; Δικά μας ή εχθρικά;

-Έχουνε σταυρό στην ουρά. ελληνικά είναι!..

-Είναι ιταλικά βομβαρδιστικά, είπε με ήρεμη βεβαιότητα ένας μελαχρινός νέος.

Στις επωμίδες του είχε τα δυο αστέρια του υπολοχαγού και από την ανοιχτή χλαίνη του, στο χιτώνιό του επάνω, φαινότανε το σήμα με τα ανοιχτά φτερά του επίκουρου παρατηρητή. Συνέχεια

Η ιταλική αεροπορία το 1940

H ΙΤΑΛΙΚΗ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑ ΣΤΗ XEIMEPINH ΕΠΙΘΕΣΗ TOY ΜΟΥΣΟΛΙΝΙ TO 1940

Του Γιώργου Χαραλαμπόπουλου

H πρώτη φάση της ιταλικής επίθεσης κατά της Ελλάδας τον Οκτώβριο του 1940 απέτυχε. Στα άγνωστα παρασκήνια της ιταλικής στρατιωτικής ηγεσίας, η ευθύνη βάρυνε ολοκληρωτικά το όπλο της αεροπορίας. Διάφορα ντοκουμέντα, προερχόμενα από τις εκθέσεις και τις αναφορές των Ιταλών στρατηγών, αλλά και από το χώρο
του αεροπορικού τύπου, μας δίνουν την εικόνα της δράσης της Ιταλικής Αεροπορίας και τις ενέργειες της αεροπορικής ηγεσίας.

Σύμφωνα με τις εκθέσεις του αρχηγού των ιταλικών δυνάμεων στην Αλβανία στρατηγού Βισκόντι Πράσκα, η επίθεση κατά της Ελλάδας προέβλεπε τέσσερις βασικές ενέργειες. Επιχειρήσεις στα ελληνικά σύνορα, κατάληψη της Κέρκυρας, μαζική αεροπορική δράση και συγκέντρωση και προώθηση των ενισχύσεων. Από αυτές, ενώ οι επιχειρήσεις άρχισαν ευνοϊκά, ούτε η Κέρκυρα καταλήφθηκε, ούτε ενισχύσεις συγκεντρώθηκαν. Συνέχεια

Διάκος Αλέξανδρος, Υπολοχαγός Πεζικού

Ο πρώτος νεκρός αξιωματικός του ελληνοϊταλικού πολέμου

diakos-yplgosΟ Α­λέ­ξαν­δρος Διά­κος γεν­νή­θη­κε το 1911 στη Χάλ­κη της Ρό­δου. Τό­τε το νη­σί βρι­σκό­ταν υ­πό ι­τα­λική κα­το­χή και ο Α­λέ­ξαν­δρος, α­πό μι­κρό παι­δί γα­λου­χή­θη­κε με τον πό­θο και τα ι­δα­νι­κά της λευ­τε­ριάς.  Την πε­ρί­οδο αυ­τή τα Δω­δε­κά­νη­σα βρί­σκο­νταν υ­πό τον ι­τα­λι­κό ζυ­γό. Ο Α­λέ­ξαν­δρος, γεννή­θη­κε και με­γά­λω­σε με τον πόθο για τη λευ­τε­ριά της ι­διαί­τε­ρης πα­τρί­δας του και την εν­σω­μά­τω­σή της στη Μη­τέρα Ελ­λά­δα. Α­πό μι­κρό παι­δί κιό­λας, μα­θη­τής Γυ­μνα­σί­ου α­ντι­δρού­σε στις ι­τα­λι­κές δια­τα­γές και α­πα­γο­ρεύ­σεις. Χα­ρα­κτη­ρι­στι­κό πα­ρά­δειγ­μα, σε μια ε­πέ­τειο της 25ης Μαρ­τί­ου κα­τέ­βα­σε την ιτα­λι­κή σημαί­α που κυ­μά­τι­ζε στο προ­αύ­λιο του Γυ­μνα­σίου του και ύ­ψω­σε τη Γα­λα­νό­λευ­κη· ή­ταν μια με­γά­λη πρά­ξη, α­πό έ­να μι­κρό παι­δί.

Το 1929 φεύ­γει α­πό το νη­σί και φθά­νει στην Α­θή­να, ό­που και κα­τα­τάσ­σε­ται στην Στρα­τιω­τι­κή Σχο­λή των Ευελ­πί­δων. Α­πό ε­κεί α­πο­φοι­τά και ε­ντάσ­σεται στις τά­ξεις του Ελ­λη­νι­κού Στρα­τού το 1934, ο­νο­μα­ζό­με­νος Αν­θυ­πο­λο­χα­γός Πε­ζι­κού.

Η κή­ρυ­ξη του πο­λέ­μου βρίσκει τον Διά­κο στο βαθ­μό του Υ­πο­λο­χα­γού, να υ­πη­ρε­τεί στην Πίν­δο. Ο ί­διος ζή­τη­σε να με­τα­βεί στο μέ­τω­πο. Ο Α­λέ­ξανδρος πί­στευε πως ήταν η ευ­και­ρί­α να α­πο­δεί­ξει γι’ α­κό­μη μια φο­ρά στον ι­τα­λό κα­τα­κτη­τή, πως «του Έλ­λη­νος ο τρά­χη­λος ζυγό δεν υ­πο­μέ­νει». Ο Διά­κος ο­ρί­ζε­ται διοι­κη­τής του 2ου Λό­χου του 4ου Συ­ντάγ­μα­τος Πε­ζι­κού και ρί­χνε­ται στην πρώ­τη και τε­λευ­ταί­α του μά­χη. Συνέχεια

Η πολεμική δράση του αντισυνταγματάρχη Φριζή και η συντριβή της Ιταλικής Μεραρχίας Τζούλια

Η άμυνα του μετώπου Ηπείρου είχε ανατεθεί εξ ολοκλήρου στην 8η Μεραρχία. Η γραμμή αμύνης άρχιζε στα αριστερά από τα παράλια σύνορα Ελλάδος-Αλβανίας και στα δεξιά στηριζόταν στον Σμόλικα.

Η διαταγή της 23ης Σεπτεμβρίου του 1940 καθόριζε ότι η Μεραρχία απεφάσισε να παρασύρει τον αντίπαλο επί της άριστα οργανωμένης τοποθεσίας Ελαία-Καλαμά κι από εκεί με αντεπιθέσεις να τον απορρίψει πέραν των συνόρων. Το σχέδιο όριζε ότι οι μονάδες προκαλύψεως θα εκτελούσαν μαχόμενες υποχωρητικούς ελιγμούς μέχρι την γραμμή αμύνης παρασύροντας στην υποχώρησή τους τον εχθρό. Εκεί, οι μονάδες προκαλύψεως θα περνούσαν στα μετόπισθεν σαν εφεδρείες. Τονίζουμε ότι η την 27η Οκτωβρίου η 8η Μεραρχία ήταν  πανέτοιμη και πλήρως επιστρατευμένη. Μάλιστα δε το 39ο Σύνταγμα Ευζώνων Μεσολογγίου είχε προεπιστρατευθή και επορεύετο προς την Ήπειρο για να ενταχτεί στην 8η Μεραρχία ενώ την 28η Οκτωβρίου ήταν στο Αγρίνιο. Συνέχεια

WWII Italian offensive ; Greece says «NO»

Αθήνα 1940, οδός Πανεπιστημίου. Παρέλαση στρατιωτών που αναχωρούν στο μέτωπο

Ochi! Greek volunteers marching from Athens to the front. This picture illustrates very well the moods after the Italian invasion.

The Italian fascism saw the Balkans as a natural area of its expansion, either through direct conquest of certain lands (Dalmatia, Ionian Islands) or through their political and economical subordination. However the results of this policy were weak: apart from occupation of Albania closer relations were established only with Hungary. Their basis was in common hostility towards Yugoslavia and in Budapest’s seeking some balance to the III Reich, especially after the annexation of Austria and dismemberment of Czechoslovakia. In April 1939 Benito Mussolini, who unlike Adolf Hitler had gained nothing from creation of the Axis Rome-Berlin, and inspired by his foreign minister, count Galeazzo Ciano, decided to annect Albania. Out of Mussolini’s crippled conquests this was probably the most bizarre one. Italian expeditionary forces were created literally hastily. They had no combat experience, no adequate equipment, no precise orders and they almost blundered in face of the chaotic Albanian defence. Only the faint-heartedness of the Albanian king Zog I, as well as corruption and treason among his many ministers and generals, caused, that Albania was eventually occupied. This operetta-style invasion had brought to the Italian king, Victor Emmanuel III, yet another title – the King of Albania, to the Italian industrialists – an opportunity of unlimited exploitation of the country, and to the Italian military – a bridgehead for further conquests. But the real beneficiary was count Ciano, who practically had got his own appanage principality. Συνέχεια

Σύντομο Ιστορικό της Ελληνικής Εποποιίας του 1940

Όταν τον Οκτώβριο του 1940 η Ιταλία επετέθη κατά της Ελλάδας, είχε μόλις τότε τελειώσει η Μάχη της Αγγλίας και τα Βρετανικά Στρατεύματα είχαν υποχωρήσει από την Ευρώπη στην Δουνκέρκη. Μεταξύ Γερμανίας και Σοβιετικής Ενώσεως ίσχυε από το 1939 Σύμφωνο Φιλίας. Η Μάχη της Ελλάδας κατά των απρόκλητων Ιταλικών αρχικά από 28 Οκτωβρίου 1940 επιθέσεων αργότερα δε από και των 6 Απριλίου 1941 Γερμανικών, διήρκεσε συνολικά 216 ημέρες. Αυτό προκάλεσε παγκόσμια κατάπληξη και αιτία πολλαπλού γενικευμένου θαυμασμού και εγκωμίων. Ήταν κάτι το μεγαλειώδες, το οποίο δικαίως θεωρήθηκε ως Ελληνικό θαύμα. Όπως αναφέρει ο Peter Young στο βιβλίο του “WORLD ALMANAC BOOK OF WW II”, για την κατάληψη της Γαλλίας ο Άξονας χρειάστηκε 45 ημέρες, παρά τη στρατιωτική βοήθεια που της εδόθη με την εκεί παρουσία ισχυρών Αγγλικών δυνάμεων, του Βελγίου 185  μέρες, ενώ η Δανία υπέκυψε σε  ώρες και οι Βουλγαρία, Ουγγαρία, Ρουμανία και Αλβανία προσεχώρησαν ή παρεδόθησαν αμαχητί. Συνέχεια

Δαβάκης Κωνσταντίνος, συνταγματάρχης Πεζικού (1897-1943)

Συνταγματάρχης Δαβάκης Κωνσταντίνος

Συνταγματάρχης Δαβάκης Κωνσταντίνος

Γεννήθηκε το 1897 στο μικρό χωριό Κεχριάνικα της Μέσα Μάνης. Ήταν γιος του δασκάλου Δικαίου Ντάβου Δαβάκη. Πήγε στο Δημοτικό σχολείο της Κίττας και το 1906 εισήχθηκε στο Σχολαρχείο Κίττας. Σε ηλικία δέκα ετών του δόθηκε η αφορμή ότι έπρεπε να γίνει αξιωματικός. Όπως περιγράφει ο ίδιος: «…Ο καπετάν Γέρμας (Ανθυπολοχαγός Τσοτάκος) είχε σκοτωθεί στα Μακεδονικά. Ένα μεσημέρι, ο πατέρας μου έφερνε την εφημερίδα στη Ρούγα του χωριού και την εδιάβαζε. Ήμουνα τότε 10 χρονών… Από τότε μου γεννήθηκε η ιδέα να μπω στη Σχολή των Ευελπίδων, να γίνω Αξιωματικός!…»

Τον Σεπτέμβριο του 1913 μπήκε στην Σχολή των Ευελπίδων από την οποία αποφοίτησε και ονομάστηκε ανθυπολοχαγός πεζικού την 1 Οκτωβρίου 1916. Συμπλήρωσε την κατάρτιση του στη γαλλική Σχολή Αρμάτων, στις Ανώτερες Σχολές Πολέμου Αθηνών και Παρισίων. Έλαβε μέρος στο Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο (Μακεδονικό Μέτωπο – μάχες Σκρα και Δοιράνης), όπου και υπέστη βαρεία βλάβη η υγεία του από την επίδραση των ασφυξιογόνων αερίων. Προβιβάστηκε σε λοχαγό επί ανδραγαθεία (1918). Έλαβε μέρος στην Μικρασιατική Εκστρατεία και διακρίθηκε στην μάχη των υψωμάτων του Αλπανός (Ιούλιος 1921) και τιμήθηκε με το Χρυσό Αριστείο Ανδρείας. Μεταξύ 1922 και 1937 υπηρέτησε σε μονάδες πεζικού και σε επιτελικές θέσεις, φοίτησε και δίδαξε σε στρατιωτικές σχολές και ασχολήθηκε με την συγγραφή διατριβών σχετικών με την στρατιωτική ιστορία και την τακτική των τεθωρακισμένων, έργο που συνέχισε αργότερα ως απόστρατος (Ο στρατός του μέλλοντος,1939). Αντισυνταγματάρχης από το 1931, αποστρατεύθηκε για λόγους υγείας (έπειτα από μακρές αναρρωτικές άδειες) στις 30 Δεκεμβρίου του 1937 και μετατάχθηκε στην κατάσταση της πολεμικής διαθεσιμότητας.

Ο συνταγματάρχης Δαβάκης ήταν παντρεμένος με την Καλλιόπη Σταρόγιαννη που καταγόταν από τη Μαγούλα Σπάρτης. Συνέχεια

Οχύρωση βορείων συνόρων (Τα Οχυρά)

Στη συνοριακή γραμμή Ελλάδας – Βουλγαρίας, κατασκευάσθηκαν 21 Οχυρά (μεταξύ των οποίων η Παπαδοπούλα, το Ιστίμπεη, το Αρπαλούκι, το Ρούπελ, το Περιθώρι, το Πυραμιδοειδές κ.ά.). Το καθένα τους ήταν ενα περίκλειστο έργο ικανό να αμυνθή προς κάθε κατεύθυνση, με επιφανειακά έργα βολής (πυροβόλων, όλμων, βομβιδοβόλων, πολυβόλων κλπ.) και με ποικίλα άλλα υπόγεια έργα εγκαταστάσεων υποστήριξης (διοικητήριο, θάλαμοι, διαβιβάσεις, μαγειρεία, αποθήκες κάθε είδους, δεξαμενές, νοσοκομείο, συστήματα αερισμού και φωτισμού, αποχετεύσεις κλπ.). Ανάμεσα σε κάθε Οχυρό προς τα γειτονικά-του και προς τη μεθόριο, είχαν κατασκευασθή έργα εκστρατείας και θέσεις μάχης για την επιβράδυνση του εχθρού, μαζύ με ισχυρά αντιαρματικά κωλύματα, οδικό δίκτυο κλπ.

Συνοπτική παρουσίαση του Εργου:

  1. Περίοδος 1937-1940
  2. Δαπάνη 1,5 δισεκατομμύριο τοτινές δραχμές (η σημερινή ισοδυναμία των οποίων μπορεί να κυμαίνεται από 2 έως 20 τρισεκατομμύρια δραχμές, ανάλογα με τον τρόπο με τον οποίον θα βρεθή η αντιστοιχία).
  3. Σύνολο ημερομισθίων 3.000.000
  4. Μήκος υπογείων στοών 24.000 μ.
  5. Μήκος υπογείων καταφυγίων 13.000 μ.
  6. Υπόγειες και επιφανειακές εκσκαφές 900.000 κυβ. μ.
  7. Τσιμέντο (ειδικό 500 χγ/εκ², καί κοινό) 66.000 τόνοι
  8. Σκυροδέματα (οπλισμένα και άοπλα) 180.000 κυβ. μ.
  9. Σιδηροπλισμός 12.000 τόνοι
  10. Σωλήνες αερισμού 17.000 μ.
  11. Σωλήνες ύδρευσης 75.000 μ.
  12. Σωλήνες αποχέτευσης 24.000 μ.

Κάθε σύγκριση με τον υπόγειο σιδηρόδρομο των Αθηνών ή μ’ οποιοδήποτε άλλο σύγχρονο τεχνικό έργο, κάνει τον θαυμασμό μας να μεγαλώνη για το επίτευγμα εκείνο – ιδίως άν ληφθή υπόψη η διασπορά του έργου σε δυσπροσπέλαστα βουνά, οι δυσμενέστατες καιρικές συνθήκες (και το κράτος δυσαρέστων πολιτικών συνθηκών). Κι όμως, το δημόσιο αυτό Εργο πραγματοποιήθηκε φτηνά, σωστά και γρήγορα!

Τί είχαν παραπάνω εκείνοι οι πατεράδες κι οι παππούδες μας, που δέν το ‘χουμε εμείς; Αντε, ντέ… Μερικοί κακεντρεχείς, λένε οτι είχαν λίγο μεγαλύτερη δόση απο κείνη την ιδιότητα η οποία (λόγω εντόπιας ανεπάρκειας;) βαφτίζεται με τον αρβανίτικο όρο «μπέσα». Κι είχαν βέβαια κι έναν εμπειρότατον μάνατζερ που λεγόταν Ελληνικός Στρατός – μια αναγνώριση η οποία δέν ακούγεται όσο συχνά οφείλεται.

Οσο για την στρατηγική αποδοτικότητα του Εργου, φαντασθήτε την προοπτική πλαισίωσής-του με τον κύριο όγκο του Στρατού Εκστρατείας, για την αντιμετώπιση του βαλκανικού αντιπάλου, κατά του οποίου προοριζόταν το Εργο. Αντ’ αυτού, η οχύρωση των Βορείων Συνόρων πλαισιώθηκε μόνον με τα ανεπαρκέστατα υπόλοιπα του ελληνοϊταλικού μετώπου. Παρά ταύτα, άν εξαιρέσετε τα δύο άκρα της Γραμμής των οχυρών (το μεθοριακό Μπέλες και τον Εχίνο/Νυμφαία μετά την εκκένωση της Δυτικής Θράκης), οι Γερμανοί δέν παρεβίασαν πουθενά το φράγμα της οχυρωμένης Γραμμής Μπέλες-Νέστος. Ούτε οι βομβαρδισμοί του πολυάριθμου γερμανικού πυροβολικού, ούτε οι βολές με όπλα ευθυτενούς τροχιάς κατάφεραν τίποτα το ουσιώδες. Κι οι φρουρές των οχυρών αυτών μπόρεσαν κατ’ επανάληψη να βγούν στην επιφάνεια, και να εκκαθαρίσουν τα γερμανικά τμήματα που είχαν «επικαθήσει» στον χώρο τους. Οταν μετά την συνθηκολόγηση, ο υποστράτηγος Schneider (επικεφαλής γερμανικής επιτροπής μελέτης της οχύρωσης) θα περπατήση επι έναν μήνα τη Γραμμή, θα γράψη οτι τα οχυρά αυτά είχαν επιτύχει το βέλτιστον σε σύγκριση με οποιαδήποτε άλλη ανάλογη οχυρωματική Γραμμή στην Ευρώπη. Και θα ζητήση απ’ τον καθηγητή της Γεωλογίας Μητσόπουλον, ερμηνείαν της μεγάλης αντοχής του σκυροδέματος των έργων…

Το Εργο μελετήθηκε εξ ολοκλήρου απο το Μηχανικό του Ελληνικού Στρατού, αφού βεβαίως ο γενικός σχεδιασμός απο τακτική άποψη είχε γίνει απ’ το Πεζικό και το Πυροβολικό. Δέν είναι μέσα στους σκοπούς αυτού του Σημειώματος να περιγράψη τις άλλες εκείνες «μάχες», τις διανοητικές, οι οποίες δόθηκαν για τη σύλληψη, την τεκμηρίωση, τον υπολογισμό, τη σχεδίαση και την προδιαγραφή του όλου εγχειρήματος. (Ας θυμηθούμε και το ανάλογον του Αρχιμήδους με τους γερανούς-του στην άμυνα των Συρακουσών). Αλλ’ είναι ευχάριστο καθήκον να σημειώσουμε εδώ και τον ρόλο του Εθν. Μ. Πολυτεχνείου σ’ αυτήν την προσπάθεια, ιδίως όσον αφορά την όπλιση, τη σύνθεση και τον έλεγχο Ποιότητας του σκυροδέματος του Εργου. Ο πρώτος Καθηγητής του Ωπλισμένου Σκυροδέματος στο Πολυτεχνείο, ο αείμνηστος Περικλής Παρασκευόπουλος, ήταν ένας απ’ τους οτρηρότερους συνεργάτες αυτής της προσπάθειας.

Ο κ. Θεοδόσης Π. Τάσιος είναι ομότιμος καθηγητής του Εθνικού Μετσοβίου Πολυτεχνείου.ΤΟ ΒΗΜΑ , 03-03-2002
Κωδικός άρθρου: B13506B582

2nd World War: The Struggle of Greece (28/10/1940 – 15/10/1944)

1940 leaving for the front

Greek soldiers leaving for the front

 Άσβεστον κλέως οίδε φίλη περί πατρίδι θέντες
Αμφεβάλοντο νέφος κυάνεον θανάτου.
Ουδέ τεθνάσι θανόντες επεί σφ’αρετή καθύπερθε
κυδαίνουσ’ ανάγει δώματος εξ Αίδεω. Θουκιδίδης, Περικλέους Επιτάφιος, 431 π.Χ.

By wrapping round themselves the dusky cloud of death these men clothed their dear country with an unquenchable renown.
They died, but they are not dead, for their own virtue leads them gloriously up again from the shades. Thucydides, Pericles Epitaph, 431 BC

BEFORE THE BEGINNING…

Italy has annexed Albania in 1939. Thus Greece was the next, seemingly easy, target.

  • 1940 August 15: The Greek cruiser Helle is torpedoed and sunk, lying at anchor in Tinos harbor. Fragments of the torpedo reveal that the armament was of Italian manufacture.
  • October 15: The Italian War Council decides on the attack on Greece.
  • October 28: Greek Prime Minister Metaxas rejects an ultimatum from the Italian ambassador in Athens, demanding the passage of Italian troops to unspecified points in Greece. Italian troops poor over the Greco-Albanian frontier into Greece. Britain immediately promises help.

Συνέχεια

Fire in the Balkans

Although politicians in Rome were talking about an occupation of the whole Greece, there was barely enough troops concentrated in Albania to seize Epirus. Bigger operations had to be improvised while the hostilities were already going on. Out of 140,000 men deployed in Albania 100,000 were in combat units: five infantry divisions, one armoured, and one alpine division. Moreover three cavalry regiments, one grenadier regiment and some smaller units were used to create the Coastal Group, which more or less equalled in strength to a division. Most of those forces were concentrated along the Epirus frontier. General Sebastiano Visconti Prasca exercised the command through the Supreme Command Albania (Superalba). On 24 October his forces were divided into two army corps: 25th or Ciamuria in Epirus under the command of Gen. Carlo Rossi, and 26th in Western Macedonia under the command of Gen. Gabriele Nasci. The Ciamuria Corps had to strike with the forces of the Division Ferrara (23rd Inf.) and the Armoured Division Centauro (131st Amd.) from the area of Tepelena and Gjirokastra on Kalpakion, Yannina and Arta. The Infantry Division Siena (51st Inf.) had to force the Kalamas River, and support the advance on Yannina. Συνέχεια

WWII The Italian Offensive

When the Italian command stopped the offensive in Greece, it planned to resume it after reinforcements come from Italy. Meanwhile the Greek command, in view of the progress in mobilization, neutrality of Sofia allowing shifting some troops from the Bulgarian frontier, as well as the British control over the sea coasts, decided to go to a counter-offensive. General Aléxandros Papágos ordered to strike on 14 November 1940. The core forces – Army Western Macedonia (Gen. Ioánnis Pitsikas), III Army Corps (Gen. Geórgios Tsolákoglou), and II Army Corps (Gen. Dimitrios Papadopulos) had to take the area of Korytsa (Korca), and the left-wing I Army Corps (Gen. Panaiotis Demestichas) had to drive an auxiliary advance on Argyrokastron (Gjirokastra). The Greek offensive started as scheduled. Troops from the Army Western Macedonia in heavy fights took the Morove massif, and started the maneuver to surround Korytsa . The Italian 9th Army found itself in a critical situation, and eventually started withdrawal from the city, where on 22 November at 17:15 entered advanced units of the Greek 9th Infantry Division (Gen. Christos Ziguris). Συνέχεια

Απόψεις ΚΚΕ για τον Ιταλο-ελληνικό πόλεμο του 1940

Η Κ.Ε. του ΚΚΕ στο Μανιφέστο της 20 Απριλίου 1940 ( Ριζοσπάστης, 2 Μαΐου 1940) διεκήρυξε:

Το πέρασμα της βασιλομεταξικής δικτατορίας στην υπηρεσία των άγγλογάλλων, συντελούμενον μέσα στις συνθήκες της έντασης των σχέσεων τους με την Ίταλίαν, σημαίνει -ούτε λίγο οϋτε πολύ- πρόσκληση προς τους ιμπεριαλιστές να βγάλουν τα μάτια τους πάνω ατά ελληνικά εδάφη και εξουσιοδότηση τους νά μην αφήσουν πέτρα πάνω στην άλλη, στην δυστυχισμένη πατρίδα μας

ΠΗΓΗ: έκδοση της Κ.Ε. του ΚΚΕ με τίτλο: «Το ΚΚΕ άπό το 1918 ώς το 1931», τόμ. Α’ «Το ΚΚΕ άπό το 1918 ώς το 1926» εις παράρτημα κειμένων της περιόδου 1932-1941, σελ. 498).
Το ΚΚΕ την 30η Απριλίου 1940 κυκλοφορεί προκήρυξη προς τον Έλληνικό Λαό, που έλεγε τα ακόλουθα:

Ό πόλεμος, όπου ή δικτατορία ετοιμάζεται να σκοτώσει τα παιδιά σου, να φέρει τον θάνατον στα γυναικόπαιδα και την καταστροφή και τον αφανισμό σε ολόκληρη τή χώρα, δεν είναι αγώνας για την πατρίδα μας… Ό πόλεμος πού ετοιμάζει ή δικτατορία θα μας οδηγήσει ατή μοίρα του Πολωνικού λαού. Ή δικτατορία κατεβαίνει στον πόλεμο αυτό με μοναδικό «σύμμαχο» την ίμπεριαλιστικήν Αγγλία

ΠΗΓΗ: έκδοση της Κ.Ε. του ΚΚΕ με τίτλο: «Το ΚΚΕ άπό το 1918 ώς το 1931», τόμ. Α’ «Το ΚΚΕ άπό το 1918 ώς το 1926» εις παράρτημα κειμένων της περιόδου 1932-1941, σελ. 507-508).
Οταν μας έπετέθησαν οι Ιταλοί, η Κ.Ε. του ΚΚΕ έξέδωσε Μανιφέστο (7 Δεκεμβρίου 1940) όπου διεκήρυττε τα έξης:

Ό πόλεμος αυτός πού προκλήθηκε από τή βασιλο-μεταξική σπείρα, πού διατάχτηκε από τους εγγλέζους ιμπεριαλιστές, δεν μπορεί να έχει την παραμικρή σχέση με την υπεράσπιση της πατρίδος μας. Ούτε είναι βέβαια «πόλεμος κατά του φασισμού», όπως δήλωσε κυνικά ό άρχιφασίστας Μεταξάς, ό δήμιος τοϋ λαού μας. Μα ούτε και πόλεμος γιά την απελευθέρωση των ελληνικών μειονοτήτων της Αλβανίας απ το ζυγό τοϋ ιταλικού φασισμού και τής Αλβανικής άστοτσιφλικάδικης κλίκας, γι αυτό ό πόλεμος αυτός δεν μπορεί νάχει καμμιά σχέση με την ελευθερία

ΠΗΓΗ: έκδοση της Κ.Ε. του ΚΚΕ με τίτλο: «Το ΚΚΕ άπό το 1918 ώς το 1931», τόμ. Α’ «Το ΚΚΕ άπό το 1918 ώς το 1926» εις παράρτημα κειμένων της περιόδου 1932-1941, σ. 509-510).
Για το ΚΚΕ υπεύθυνος του πολέμου ήταν «η Βασιλομεταξικη σπειρα» και σε κυριο άρθρο του «Ριζοσπάστη» (17 Ιουνίου 1941) γράφουν:

Μόνον ό τύπος του κόμματος μας στάθηκε ό μοναδικός και ατρόμητος πολέμιος των μεγάλων αυτών έχτρων της Ελλάδας κι’ ανάμεσα στο διωγμό το φοβερό που οργάνωσαν εναντίον τον τα όργανα της διχτατορίας, κατάφερε ώς το τέλος να συνεχίσει την έκδοση τον και να χτυπά αλύπητα κι’ ανειρήνευτα τον πρώτο εχτρό της χώρας μας, τη μισητή Βασιλο-μεταξική σπείρα. Μόνον ό τύπος μας ξεσκέπασε έγκαιρα τό ξεπούλημα της χώρας μας ατούς Εγγλέζους ληστές ιμπεριαλιστές και συνεπούμενα την έξοδο της Ελλάδας άπ’ την ουδετερότητα. Μόνον ό «Ρίζος» μας βροντοφώναξε για τον κίνδυνο που διέτρεχε ή χώρα μέ την έξοδο της στον ιμπεριαλιστικό πόλεμο στο πλευρό των Εγγλέζων και ενάντια στον άξονα, χωρίς κανένα συμφέρον για το Λαό μας μα μονάχα για τα συμφέροντα τοϋ Εγγλέζικου κεφαλαίου, της Βασιλομεταξικής κλίκας και μιας γκρούπας της ντόπιας πλουτοκρατίας και καλούσε το λαό μας να παλαίιρει για την ουδετερότητα τον κι ανεξαρτησία της χώρας μας. Και μέσα στη συνέχεια τον καταστροφικού για το λαό μας πολέμου, μέσω τοϋ «Ρίζου» υπέδειξε το κόμμα μας σαν μοναδική σωτηρία για τη χώρα μας την ανατροπή της πουλημένης διχτατορικής σπείρας, την ανάληψη της εξουσίας άπό μια Κυβέρνηση Μετώπου Εθνικής – Σωτηρίας -Ειρήνης, πού θά υπέβαλλε προτάσεις ειρήνης στον «Αξονα» χωρίς προσαρτήσεις κι αποζημιώσεις και θά προσανατολίζονταν οικονομικά και πολιτικά μέ τήν Ε.Σ.Σ.Δ.

Υπόθεση Νταούτ Χότζα

Για να γινει μια εισβολη σε καποια χωρα πρεπει να  «φτιαχτει» το κλιμα. Στην περιπτωση της προετοιμασιας της επιθεσεως σε βαρος της χωρας μας από την Ιταλια εγιναν πολλα.

Μια από αυτές τις ενεργειες ηταν και το υπερβολικο «ενδιαφερον» της Ιταλιας για τα εθνικα δικαιωματα των Τσαμηδων της Θεσπρωτιας. Ιδιαίτερο «ενδιαφερον» εδειξαν για τον φονο ενός Αλβανου εγκληματια, του Νταουτ Χοτζα. Το περίεργο είναι ότι πολύ πριν την ανακοίνωση είχε βρεί τους ενόχους, Αλβανους και αυτους, που όμως εκρυπτοντο σε Ελληνικο εδαφος και που η Ελλαδα τους συνελαβε και εκκρεμουσε η εκδοση τους στην Αλβανικη δικαιοσυνη. Τον Νταουτ Χοτζα τον βαφτισαν Αλβανο Εθνικιστη.

Η φραστικη επιθεσις κατά της Ελλαδος εγενετο από την Αλβανικη εφημεριδα Τομορι και το Ιταλικον πρακτορειον ειδησεων Στεφανι Συνέχεια

Οδυσσέας Ελύτης: Πορεία προς το μέτωπο (από το Αξιον Εστί)

Ξημερώνοντας του Αγιαννιού, με την αύριο των Φώτων, λάβαμε τη διαταγή να κινήσουμε πάλι μπροστά, για τα μέρη όπου δεν έχει καθημερινές και σκόλες. Έπρεπε, λέει, να πιάσουμε τις γραμμές που κρατούσανε ως τότε οι Αρτινοί, από Χειμάρρα ως Τεπελένι. Νύχτα πάνω στη νύχτα βαδίζαμε ασταμάτητα, ένας πίσω από τον άλλο, ίδια τυφλοί. Και τις λίγες φορές όπου κάναμε στάση να ξεκουραστούμε, μήτε που αλλάζαμε κουβέντα, μονάχα σοβαροί και αμίλητοι, φέγγοντας μ ένα μικρό δαδί, μία-μία μοιραζόμασταν τη σταφίδα. Ή φορές πάλι, αν ήταν βολετό, λύναμε βιαστικά τα ρούχα και ξυνόμασταν με λύσσα ώρες πολλές, όσο να τρέξουν αίματα. Τι μας είχε ανέβει η ψείρα ως το λαιμό, κι αυτό ήταν πιο κι απ την κούραση ανυπόφερτο. Συνέχεια

Πλαστογράφοι της ιστορίας του Β’ ΠΠ

ΤΙ ΚΡΥΒΟΥΝ ΑΠΟ ΤΟ ΛΑΟ

Κάθε χρόνο, αυτό τον καιρό, η προπαγάνδα του ΠΑΣΟΚ και των άλλων αριστερών δυνάμεων», μέσω της Τηλεοράσεως και του Ραδιοφώνου, αλλά και μέσω διαφόρων εντύπων, επιδίδεται στην πλαστογράφηση της ιστορίας του B’ Παγκόσμιου Πολέμου. Σκοπός της είναι να καλλιεργήσει και να εδραιώσει στο λαό και κυρίως στην νεολαία την εντύπωση:

  • Ότι η Σοβιετική ‘Ένωση και τα κατευθυνόμενα από αυτήν μαρξιστικά κινήμα­τα στις διάφορες χώρες, πρωτοστάτησαν στον αντιφασιστικό αγώνα και επωμίσθη­καν το κύριο ,βάρος του.
  • Ότι οι Δυτικές Δυνάμεις έπαιξαν έναν εντελώς δευτερεύοντα ρόλο στη συ­ντριβή του Ναζισμού. ‘Ότι άφησαν, μάλιστα, αβοήθητη τη Σοβιετική ‘Ένωση για να εξουθενωθεί και να της επιβάλουν μετά τον πόλεμο τις θελήσεις τους.
  • Ότι το «λαϊκό κίνημα στην Ελλάδα – του οποίου το ΠΑΣΟΚ εμφανίζεται σήμερα σαν κύριος εκπρόσωπος – όχι μόνο μπήκε μπροστά, από την πρώτη στιγμή στον αγώνα του ‘Έθνους κατά του φασισμού αλλά σήκωσε και το κύριο βάρος της εθνικής αντιστάσεως.

Οφείλουμε, λοιπόν, να θυμίσουμε ορισμένα γεγονότα σε όσους τα αγνοούν ή τα έχουν ξεχάσει για να τους βοηθήσουμε να κρίνουν τη βασιμότητα των ισχυρισμών της πασοκικής και της κομμουνιστικής προπαγάνδας.

Το εισιτήριο για τον πόλεμο

 Στις 23 Αυγούστου του 1939 έπεσε σαν βόμβα στην ανθρωπότητα η είδηση της υπογραφής του γερμανοσοβιετικού συμφώνου φιλίας και μη επιθέσεως. Κανένας δεν αμφέβαλε για τη ση­μασία του. Ήταν ουσιαστικά το εισιτήριο για το μακελειό του B’ Παγκόσμιου Πολέμου. Έχουν γραφεί και έχουν λεχθεί πολλά από τότε για να δικαιολογηθεί η απροσδόκητη εκείνη -και μοιραία – σοβιετική ενέργεια. Αφήνουμε στον καθένα να τα κρίνει. Εμείς Θα περιοριστού­με στα γεγονότα. Και τα γεγονότα λένε ότι τη στιγμή που το Κρεμλίνο διαπραγματευόταν με το Χίτλερ την υπογραφή του συμφώνου, βρίσκονταν ήδη στη Μόσχα δυτικές αντιπροσωπείες για να εξετάσουν από κοινού με τους Σοβιετικούς τρόπους… αναχαιτίσεως της χιτλερικής επιθετικό­τητας. Και ότι στο γερμανοσοβιετικό σύμφωνο περιελήφθη μία μυστική συμφωνία για τη δια­νομή της Πολωνίας και προσαρτήθηκαν κατόπιν μυστικά πρωτόκολλα, με τα οποία η Σοβιε­τική Ένωση ανέλαβε την υποχρέωση να προμηθεύσει στη Γερμανία πετρέλαιο, σιτάρι και άλλες στρατηγικές ύλες, αναγκαίες για την πολεμική μηχανή του Χίτλερ.

Άρα, δεν επρόκειτο απλώς για ένα σύμφωνο μη επιθέσεως. Επρόκειτο για συμμαχία που απέβλεπε στη διανομή της Ανατολικής Ευρώπης. Πραγματικά, οκτώ μόλις μέρες μετά την υπογραφή του συμφώνου, η ναζιστική Γερμανία επετέθη εναντίον της Πολωνίας. Έπειτα από 17 μέρες εισέβαλαν από τα ανατολικά στην άτυχη χώρα και οι Σοβιετικοί. Τα στρατεύ­ματα των δύο επιδρομέων συναντήθηκαν στο Μπρεστ Λιτόφσκ, μέσα σ’ ένα κλίμα χαράς, ενθουσιασμού και «συναδέλφωσης». Και η Πολωνία διαμελίσθηκε.

Στη συνέχεια η Σοβιετική Ένωση, με τις ευλογίες του Βερολίνου, επετέθη εναντίον της Φιλανδίας, κατέλαβε τα τρία Βαλτικά κράτη, Εσθονία, Λετονία και Λιθουανία και άρπαξε από τη Ρουμανία τη Βεσσαραβία.

Οριστική η διανομή

H Αγγλία και η Γαλλία, που είχαν εγγυηθεί τα σύνορα της Πολωνίας, κήρυξαν τον πόλεμο στη ναζιστική Γερμανία. H Σοβιετική Ένωση αντέδρασε στην ενέργειά τους. Αξίωσε να δε­χθούν τα τετελεσμένα γεγονότα και να τερματίσουν τον πόλεμο. Στις 28 Σεπτεμβρίου του 1939 εκδόθηκε κοινό ανακοινωθέν με τις υπογραφές του Ρίμπεντροπ και του Μολότωφ, που έλεγε:

«Αφού η κυβέρνηση του Γερμανικού Ράιχ και της Σοβιετικής Ρωσίας ερρύθ­μισαν τελικά με τη συνθήκη που υπεγράφη σήμερα, τα προβλήματα που ανέ­κυψαν από τη διάλυση του Πολωνικού Κράτους και δημιούργησαν έτσι ασφαλή θεμέλια μιας μακροχρόνιας ειρήνης στην Ανατολική Ευρώπη, εκφράζουν από κοινού την πεποίθηση ότι θα είναι πραγματικό συμφέρον όλων των λαών να τεθεί τέρμα στον πόλεμο, o οποίος υπάρχει μεταξύ Γερμανίας αφ’ ενός και Αγγλίας και Γαλλίας αφ’ ετέρου. Εάν ωστόσο οι προσπάθειες των δύο Κυβερνή­σεων μείνουν άκαρπες, αυτό θα σημαίνει ότι η Αγγλία και η Γαλλία ευθύνονται για τη συνέχιση του πολέμου, οπότε, σε περίπτωση συνεχίσεώς του, οι Κυβερ­νήσεις της Γερμανίας και της Σοβιετικής Ρωσίας θα συσκεφθούν με σκοπό την από κοινού λήψη των αναγκαίων μέτρων».

Φυσικά ούτε η Αγγλία ούτε η Γαλλία δέχθηκαν να τερματίσουν τον πόλεμο με τους όρους του Βερολίνου και της Μόσχας. Καταλάβαιναν ότι αν εξακολουθούσαν να ανέχονται τις αρπακτικές επιθέσεις του Χίτλερ, οι συνέπειες θα ήταν καταστρεπτικές για όλο τον κόσμο. Και ότι o πόλεμος που έκαναν ήταν αναγκαίος και δίκαιος. H Σοβιετική  Ένωση, εν τούτοις, ξεσπάθωσε εναντίον τους και πήρε ουσιαστικά το μέρος του Χίτλερ.

O ίδιος o Στάλιν σε συνέντευξή του στην «Πράβδα» στις 30 Νοεμβρίου 1939 υποστήριξε ότι:

«Δεν επετέθη η Γερμανία εναντίον της Αγγλiας και της Γαλλίας, αλλά η Αγ­γλiα και η Γαλλία εναντίον της Γερμανίας.

»Μετά Την έναρξη των στρατιωτικών επιχειρήσεων, η Γερμανία έκανε διαβήματα προς τις κυβερνήσεις της Βρετανίας και Της Γαλλίας, προτείνοντάς τους τη σύ­ναιμη ειρήνης. Η Σοβιετική Ρωσία υποσπριξε την πρόταση ειρήνης».

»Οι κυβερνήσεις της Αγγλίας και Της Γαλλίας απέρριψαν ωμά τις προτάσεις Της Γερμανίας και τις προσπάθειες της Σοβιετικής Ρωσίας».

Ειρηνόφιλος, λοιπόν, κατά το Κρεμλίνο o Χίτλερ και … εμπρηστές του πολέμου οι Αγγλογάλλοι.

Ένα μήνα νωρίτερα, o Β.Μ. Μολότωφ μιλώντας στην 5η Έκτακτη Σύνοδο του Ανωτάτου Σοβιέτ της ΕΣΣΔ δεν εδίστασε να χαρακτηρίσει τους Αγγλογάλλους «επιτιθέμενους» και τους Γερμανούς αμυνόμενους». Μετάφραση του λόγου του εκείνου δημοσιεύθηκε στο «Ελεύθερο Βήμα» – το σημερινό «Βήμα» – την 1η   Νοεμβρίου 1939. Από κει παίρνουμε το παρακάτω απόσπασμα:

…«Είναι γνωστόν … ότι κατά τους τελευταίους τούτους μήνας έννοιαι ως «επίθεσης», «επιτιθέμενος» έλαβαν νέον σαφές περιεχόμενον… Αντιλαμβάνεταί τις ευκό­λως ότι δεν δυνάμεθα πλέον να χρησιμοποιήσωμεν τους όρους αυτούς υπό την έννοιαν υπό την οποίον εχρησιμοποιούντο προ τριών ή τεσσάρων μηνών (!) Εάν ομιλεί κανείς σήμερον περί ων μεγάλων Ευρωπαϊκών Δυνάμεων, βλέπει ότι η Γερ­μανια ευρίσκεται εις την καταστασιν ενος κρατους το οποιον  αποβλεπει εις την ταχυτέραν κστάπαυσιν του πολέμου και εις την ειρήνη ενώ η Αγγλία και η Γαλλία, αι οποίαι χθες ακόμη διεκήρυσσον οτι είναι κατά της επιθέσεως, είναι σήμερον κατά της συνεχίσεως του πολέμου και κατά της συνάψεως ειρήνης. Οι ρόλοι μεταβλήθηκαν όπως βλέπετε !

Η απόπειρα των κυβερνήσεων Αγγλίας και Γαλλίας, όπως δικαιολογήσουν την νέα στάσιν των, επικαλούμενα τις έναντι της Πολωνίας αναληφθείσες υποχρεώ­σεις των, είναι, εννοείται καλώς, σαφώς αστήρικτοι. Δεν είναι δυνατόν να υπάρχει ζήτημα – o καθείς το εννοεί – αποκαταστάσεως της παλαιάς Πολωνίας. ‘Ώστε είναι αφροσύνη το να συνεχίζεται o πόλεμος υπό το πρόσχημα αποκαταστάσεως του παλαιού Πολωνικού Κράτους».

Απ’ αυτό βγαίνει καθαρά ότι η Σοβιετική Ένωση δεν εισέβαλε στην Πολωνία για να την προστατεύσει τάχα και για να οργανώσει την άμυνά της μακριά από τα σύνορά της. Δεν πίστευε, άλλωστε, τότε ότι o Χίτλερ Θα επιτεθεί και σ’ αυτή. Σκοπός της ήταν να κρατήσει οριστικά το τμήμα της Πολωνίας που κατέλαβε. Να το ενσωματώσει στα εδάφη της, όπως έκανε τελικά και με τα τρία Βαλτικά κράτη. Γι’ αυτό το λόγο εκτέλεσε 11.000 περίπου αιχμαλώτους Πολωνούς αξιωματικούς και τους έθαψε σε ομαδικούς τάφους στο δάσος του Κατύν. Γι’ αυτό το λόγο εκτόπισε χιλιάδες άλλους στο εσωτερικό της. Το τρομερό εκείνο και ανεξιλέωτο ακόμα έγκλη­μά της ήταν μία … πράξη προνοίας. Ήθελε να απογυμνώσει την Πολωνία από τα πιο πατριωτικά, εκπαιδευμένα και μαχητικά στοιχεία της που θα μπορούσαν να της δημιουργήσουν ιστορίες μελλοντικά.

Συνοδοιπόροι του Χίτλερ

Από τον Αύγουστο του 1939 ως τον Ιούνιο του 1941 ολόκληρο το βάρος του πολέμου ενα­ντίον της ναζιστικής Γερμανίας και της φασιστικής Ιταλίας το επωμίσθηκε η Βρετανία. H Γαλλία κατέρρευσε πολύ γρήγορα. H μόνη χώρα που βρέθηκε στο πλευρό των Άγγλων, από τον Οκτώβριο του 1940 ως το Μάιο του 1941, επειδή δέχθηκε την επίθεση του Μουσολίνι αρχικά και κατόπιν του Χίτλερ, ήταν η Ελλάδα. Και η ηρωική της αντίσταση, που προκάλεσε τον παγκόσμιο θαυμασμό, επηρέασε σε σημαντικό βαθμό την πορεία του πολέμου. Συνέτριψε την ιταλική επί­θεση. Γελοιοποίησε το Μουσολίνι. Έδειξε ότι δεν ήταν τόσο τρομερός όσο εμφανιζόταν. Και προξένησε μεγάλη καθυστέρηση στις επιχειρήσεις του Χίτλερ, που αποδείχτηκε μοιραία για τα σχέδιά του εναντίον της Σοβιετικής Ενώσεως.

Τι έκαναν στο διάστημα αυτό εκείνοι που εμφανίζονται σήμερα σαν πρωτοπόροι στον αντιφασιστικό αγώνα; Τι έκανε η Μόσχα; Τι έκαναν τα κομμουνιστικά κόμματα; Τι έκανε το «λαϊκό κίνημα» στην Ελλάδα, που έχει σήμερα σαν κύριο φορέα και συνήγορό του το ΠΑΣΟΚ; Έγιναν για δύο σχεδόν χρόνια συνοδοιπόροι του Χίτλερ και του πρόσφεραν ανεκτίμητες υπηρεσίες.

Αμέσως μετά την υπογραφή του γερμανο-σοβιετικού συμφώνου η Μόσχα έκανε μιαν ιλιγγιώ­δη στροφή στη διεθνή προπαγάνδα της. Εγκατέλειψε την τακτική των «αντιφασιστικών μετώ­πων» που είχε εγκαινιάσει επίσημα το 7ο Συνέδριο της Κομμουνιστικής Διεθνούς τον Αύγουστο του 1935. Έγινε συνήγορος του Χίτλερ. Και επέβαλε νέα γραμμή σε όλα τα κομμουνιστικά κόμματα. Απ’ αυτήν ξεκίνησε η αντιδυτική και φιλοναζιστική εκστρατεία του διεθνούς κομμου­νιστικού κινήματος εκείνης της περιόδου. Απ’ αυτήν ξεκίνησε και το περιβόητο σύνθημα «πουρκουά» που έριξε το Κ.Κ. Γαλλίας, καλλιεργώντας την ηττοπάθεια στον πληθυσμό της χώ­ρας του.

Το περιοδικό «Μπολσεβίκος», διερμηνεύοντας την επίσημη άποψη του σοβιετικού κομμουνιστικού κόμματος στο 19 τεύχος του έγραφε:

«Η Βρεταννική Κυβέρνηση επιστρατεύει όλες τις δυνάμεις εκτάκτου ανάγκης και καταπνίγει την ελεύθερη σκέιμη και κάθε διαμαρτυρία εναντίον του άδικου κα­τακτητικού πολέμου….

(‘Άδικος και κατακτητικός ήταν o πόλεμος που κήρυξαν οι Αγγλογάλλοι εναντίον του Χίτλερ!).

»Τρομοκρατημένες και έκπληκτες οι εργαζόμενες τάξεις στη Βρετανία και τη Γαλλία, ρωτούν: «Τι θα ακολουθήσει; Για τίνος το συμφέρον πρέπει να πάμε στα χαρακώματα;»

Και τον ίδιο καιρό η «Ισβέστια» στο φύλλο της της 9 Οκτωβρίου 1939 έγραφε:

«Πόλεμος ή ειρήνη. Αυτό είναι το δίλημμα. «Όσοι υποστηρίζουν το σύνθημα «Πόλεμος ως την τελική νίκη» (δηλαδή οι Αγγλογάλλοι) υποστηρίζουν τη συνέχιση του πολέμου. Υποστηρίζουν τον πόλεμο εναντίον της ειρήνης»!

Νέα γραμμή για τα Κ.Κ.

Τα κομμουνιστικά κόμματα αιφνιδιάστηκαν και σάστισαν από τη νέα και απροσδόκητη τροπή που πήραν τα πράγματα. Ορισμένα παρουσίασαν συμπτώματα συγχύσεως και άλλα εξακολουθού­σαν να κινούνται στα πλαίσια της παλαιάς γραμμής του 7ου Συνεδρίου της ΚΔ. Το «λάθος» αυτό το διέπραξε ακόμα και το Κ.Κ. Γαλλίας που ψήφισε στη Βουλή τις πολεμικές δαπάνες της Κυ­βερνήσεως Νταλαντιέ και δέχθηκε να στρατευθούν τα στελέχη του, μεταξύ των οποίων και o αρχηγός του Μωρίς Τορέζ. Αλλά και το Κ.Κ. Αγγλίας έκανε το «λάθος» να υποστηρίξει την κήρυξη πολέμου κατά της Γερμανίας από τη Βρετανική κυβέρνηση. Πολύ γρήγορα όμως τα «λάθη» αυτά επανορθώθηκαν.

H Γραμματεία της Κομμουνιστικής Διεθνούς έσπευσε να αποστείλει οδηγίες σε όλα τα Κ.Κ. με τις οποίες ξεκαθάρισε ότι:

  • Ο πόλεμος είναι ιμπεριαλιστικός και από τις δύο πλευρές. Δηλαδή και από την πλευρά της Γερμανίας και από την πλευρά της Αγγλίας και της Γαλλίας.
  • Την ευθύνη για την έκρηξη και τη συνέχισή του την φέρουν οι Αγγλογάλλοι. Οι κομμουνιστές δεν έχουν καμιά θέση σ’ αυτό τον πόλεμο. Οφείλουν να αγωνισθουν για το σταματημα του  στρεφοντας τα κύρια πυρα της πολεμικής τους ενάντιον της Αγγλίας και της Γαλλίας.

Αλλά και o γενικός γραμματέας της Κ.Δ. Γκεόργκι Δημητρώφ, σε άρθρο του που δημοσιεύ­θηκε στο επίσημο όργανό της «Κομμουνιστική Διεθνής», τον Οκτώβριο του 1939, έδινε τις ακόλουθες κατευθύνσεις στα Κ.Κ.:

«Μέσα στη νέα κατάσταση που δημιουργήθηκε από τη φιλειρηνική πολιτική της Σοβιετικής ‘Ενωσης… δεν υπάρχει για την εργατική τάξη παρά μία μονάχα σωστή πολιτική, η πολιτική της αδιάλλακτης και θαρραλέας πάλης ενάντια στον ιμπεριαλιστικό πόλεμο, της πάλης ενάντια στους υπεύθυνους και εμπρηστές του πολέμου. Καθένας στην ίδια του τη χώρα οφείλει να αγωνιστεί για να τεθεί τέρμα σ’ αυτό το ληστρικό πόλεμο. Σήμερα οι ιμπεριαλιστές της Αγγλίας και της Γαλλίας άρχισαν την επίθεση. Έριξαν τους λαούς των σ’ ένα πόλεμο ενάντια στη Γερμανία και προσπαθούν με όλα τα μέσα να παρασύρουν και ορισμένα άλλα κράτη

» Σήμερα διαπιστώνουμε τούτο, ότι οι ‘Άγγλοι και οι Γάλλοι ιμπεριαλιστές επι­θυμούν με όλα τα μέσα να συνεχίσουν και να επεκτείνουν την πυρκαγιά του πολέ­μου. Η κατάσταση δεν είναι πια η ίδια. Τα καθήκοντα των κομμουνιστικών κομμάτων άλλαξαν. Η τακτική, συνεπώς, πρέπει v’ αλλάξει κι αυτή».

Και o Δημητρώφ, που ήταν o κύριος εισηγητής της τακτικής των «αντιφασιστικών λαϊκών με­ τόπων» στο 7ο Συνέδριο της Κ.Δ. το 1935, έλεγε τώρα στο άρθρο του:

«Αυτή η τακτική είναι πια ανεφάρμοστη. Επειδή πρόκειται να κινητοποιήσουμε τις μεγάλες μάζες ενάντια στο σημερινό πόλεμο, για να βάλουμε τέρμα σ’ αυτó τον πόλεμο, δεν μπορούμε να συμμαχήσουμε με τους σοσιαλιστές και ριζοσπά­στες μικροαστούς οι οποίοι από τις πρώτες ημέρες του πολέμου, τοποθετήθηκαν κυνικά, όπως και το 1914-1918, στην ιερή συμμαχία με τους εμπόλεμους καπιταλι­στές. Αντίθετα, πρέπει να διεξάγουμε λυσσαλέο αγώνα ενάντιά τους, αγώνα χωρίς διακοπή. Η κατάσταση σήμερα είναι ευνοϊκότερη από την εποχή του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου, γιατί η ύπαρξη της Σοβιετικής ‘Ένωσης δεκαπλασιάζει τη δύ­ναμη της εργατικής τάξης και οι μαζες έχουν ολοένα και μικρότερη εμπιστοσύνη στη σοσιαλδημοκρατία. ‘Έτσι o δρόμος είναι πιο ελεύθερος και η επιτυχία πιο εξα­σφσλισμένη εάν οι κομμουνιστές κατανοήσουν την πραγματική φύση αυτού του πολέμου, αν διαλύσουν το μύθο ότι o πόλεμος αυτός είναι αντιφασιστικός, ότι είναι δίκαιος. Τούτο εrnτρέπει βάσιμα να κάνουμε την προοπτική ότι το προλεταριάτο Θα νικήσει σε μια καινούργια Οκτωβριανή Επανάσταση και αυτή τη φορά σε παγκόσμια κλίμακα».

Υπονομευτές του αντιφασιστικού αγώνα

Αποτέλεσμα της νέας γραμμής της Κομιντέρν ήταν να κινητοποιηθούν τα κομμουνιστικά κόμματα της Αγγλίας και της Γαλλίας για να παρεμποδίσουν την πολεμική προσπάθεια των χω­ρών τους, αξιώνοντας τη σύναψη ειρήνης με το Χίτλερ σύμφωνα με τους όρους του Βερολίνου και της Μόσχας. O τερματισμός του «ιμπεριαλιστικού πολέμου» έγινε το ζήτημα της ημέρας. O Τορέζ λιποτάκτησε από το στρατό.. Οργανώνονταν συλλαλητήρια υπέρ της «ειρήνης». Γινόταν προσπάθεια να εξασθενίσει το ηθικό των μαχόμενων, να σαμποταριστεί η πολεμική πα­ραγωγή με απεργίες κλπ., να προκληθούν διχόνοιες στο στρατό, να καλλιεργηθεί η ηποπάθεια στον πληθυσμό.

Και το μεν Κ.Κ. Αγγλίας, μικρό και ασήμαντο, δεν κατάφερε να προξενήσει άξια λόγου ζημιά. H κυβέρνηση, άλλωστε, πήρε μέτρα εναντίον του και το απομόνωσε. Γι’ αυτό και κατηγορήθηκε από τη Μόσχα ότι «καταπνίγει την ελεύθερη σκέψη». Αλλά το Κ.Κ. Γαλλίας, που ήταν πολύ ισχυρό, πέτυχε με το σύνθημα «ρoυrqυois – πουρκουά» να καλλιεργήσει την ηποπάθεια σε μεγάλη έκταση στο στρατό και τον πληθυσμό. Κι αυτό συνέβαλε σημαντικά στη γρήγορη κατάρρευση της γαλλι­κής άμυνας και το σάρωμα της Γαλλίας μέσα σε 25 μέρες από τις χιτλερικές δυνάμεις.

Στις άλλες ευρωπαϊκές χώρες, που αποτελούσαν υποψήφια θύματα του Χίτλερ, αλλά και στις ΗΠΑ, τα κομμουνιστικά κόμματα προπαγάνδιζαν την πολιτική της ουδετερότητας. Προσπαθού­σαν να τις κρατήσουν μακριά από τον αγώνα εναντίον του Ναζισμού και του Φασισμού, υποστη­ρίζοντας ότι δεν είχαν κανένα λόγο να αναμιχθούν στον «ιμπεριαλιστικό» πόλεμο των Γερμανών και των Αγγλογάλλων.

M’ αυτή την πολιτική συμμορφώθηκε και το ΚΚΕ. H ηγεσία του άρχισε να δημοσιεύει στον παράνομο «Ριζοσπάστη» άρθρα και αποφάσεις της, χαρακτηρίζοντας τον πόλε­μο σαν «ιμπεριαλιστικό και από τις δύο πλευρές» και υποστηρίζοντας ότι o ελληνικός λαός δεν έχει καμία θέση σ’ αυτό τον πόλεμο.

 Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά κείμενα εκείνης της περιόδου είναι το Μανιφέστο της Κε­ντρικής Επιτροπής του ΚΚΕ της 20ής Απριλίου 1940 που δημοσιεύθηκε στο «Ριζοσπάστη» στις 2 Μαΐου του 1940. Αυτό έλεγε μεταξύ άλλων:

«Οι εργάτες και οι άλλοι εργαζόμενοι δεν έχουν τίποτε να κερδίσουν από το μακελειό αυτό και μονάχα η σπείρα των παρασίτων και των κερδοσκόπων πλουτίζει από το αίμα και τα δεινά των εργατών και όλων των εργαζομένων. Καταστραμμένοι και εξαθλιωμένοι δεν έχουν κανένα συμφέρον από το αν Θα νικήσουν οι Αγγλογαλ­λοι είτε οι Γερμανοί ιμπεριαλιστές….

…. Το πέρασμα της Βασιλομεταξικής δικτατορίας στην υπηρεσία των Αγγλογάλ­λων, συντελούμενο μέσα στις συνθήκες της έντσοης των σχέσεών τους με την Ιταλία σημαίνει – ούτε λίγο ούτε πολύ – πρόσκληση προς τους ιμπεριαλιστές να βγάλουν τα μάτια τους πάνω στα ελληνικά εδάφη και εξουσιοδότηση τους να μην αφήσουν πέτρα πάνω στην άλλη, στη δυστυχισμένη πατρίδα μας».

Και το Μανιφέστο έδινε τη λύση για να προληφθεί η έξοδος της Ελλάδας στον πόλεμο ενα­ντίον του  Άξονος:

«Άμεσο συμφέρον του λαού μας είναι να σώσει την ειρήνη του, την ακεραιότη­τα και ανεξαρτησία της χώρας του και να γκρεμίσει τη βασιλομεταξική δικτατορία, που προκαλεί τον πόλεμο και την υποδουλώση».

Με άλλα λόγια δεν ήταν η Ιταλία του Μουσολίνι που είχε επεκτατικά σχέδια εναντίον της χώρας μας. Ήραν οι Αγγλογάλλοι «ιμπεριαλιστές» που υποκινούσαν το Μεταξά να προκαλέ­σει την Ιταλία και να την αναγκάσει να μας επιτεθεί. Ειρηνόφιλος o Μουσολίνι. Αλλά τι να κάνει αφού o Μεταξάς τον προκαλούσε! Το πράγμα καταντούσε γελοίο. Οι ίδιοι αυτοί, που πριν από το γερμανοσοβιετικό σύμφωνο παρουσίαζαν το Μεταξά σαν πράκτορα του Χίτλερ και μιμη­τή του Ναζισμού, τώρα τον εμφάνιζαν σαν πράκτορα των Αγγλογάλλων, για να Θεμελιώσουν τη φιλοαξονική πολιτική τους.

Οι Ελληνες λοιπόν, κατά το ΚΚΕ, δεν είχαν κανένα λόγο και κανένα συμφέρον να αγωνι­σθούν εναντίον του φασισμού!

Το «ανοικτό γράμμα» του Ζαχαριάδη

Μοναδική παραφωνία σ’ εκείνο το αντιδυτικό και φιλοαξονικό παραλήρημα του ΚΚΕ ήταν το «ανοικτό γράμμα» του Ζαχαριάδη που δημοσιεύθηκε στον ελληνικό Τύπο, με εντολή της κυ­βερνήσεως, πέντε μέρες μετά την επίθεση της φασιστικής Ιταλίας εναντίον της χώρας μας. Το γράμμα εκείνο ήταν σαφώς έξω από τη γραμμή της Κομμουνιστικής Διεθνούς αλλά και της ως τότε γραμμής του ΚΚΕ. Ελεγε ότι:

«Στον πόλεμο συτό, που τον διευθύνει η κυβέρνηση Μεταξά, όλοι πρέπει να δώσουμε όλες μας τις δυνάμεις δίχως επιφύλαξη».

Γι’ αυτό και προκάλεσε μεγάλη σύγχυση, ερωτηματικά και απορίες μεταξύ των στελεχών και των μελών του κόμματος. Ορισμένοι μάλιστα, κι ανάμεσά τους και o Πλουμπίδης, έσπευσαν να το χαρακτηρίσουν σαν «πλαστό». H πραγματικότητα είναι ότι o Ζαχαριάδης, που βρισκόταν τότε φυλακισμένος στην Ασφάλεια, παγιδεύτηκε από το Μανιαδάκη και το έγραψε. Πολύ γρήγορα όμως κατάλαβε το «λάθος» του και το διόρθωσε μ’ ένα δεύτερο γράμμα του, με ημερομηνία 26 Νοεμβρίου και μ’ ένα «σχέδιο απόφασης της Κεντρικής Επιτροπής του κόμματος», με τα οποία επανέφερε το ΚΚΕ στην τροχιά της Κομμουνιστικής Διεθνούς. Επίσης μ’ ένα τρίτο γράμμα του, που έγραψε στις 15 lανoυαρioυ του 1941, κατηγορούσε την κυβέρνηση ότι «από την πρώτη στιγμή έκανε φασιστικό καταχτητικό πόλεμο», επειδή τα στρατεύματά μας πέρασαν τα σύνορα της Αλβανίας και κυνήγησαν τους Ιταλούς στο εσωτερικό της. Και στα τρία αυτά ντοκουμέντα o αρχηγός του ΚΚΕ ζητούσε από το λαό και το στρατό, σε ώρα πολέμου, να κάνουν … κίνημα και να ανατρέψουν την Κυβέρνηση Μεταξά!

O «ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ» σε κύριο άρθρο του που δημοσιεύθηκε στις 17 loυvioυ 1941 – δηλαδή λίγες μέρες πριν από την επίθεση του Χίτλερ εναντίον της ΕΣΣΔ – έγραφε ότι:

«Οι τύραννοι» για « να ξεγελάσουν το λαό οργάνωσαν ένα χαφιέδικο κατασκεύασμα που παρουσιάσθηκε σαν προσωρινή διοίκηση του ΚΚΕ και με τον τίτλο του «Ριζοσπάστη» έβγαλαν ένα χαφιέδικο έντυ­πο που προπαγάνδιζε τη φιλοπόλεμη και αντιλαϊκή πολιτική της διχταχτορίας. Πλαστογραφώντας παράλληλα και γράμματα των ηρωικών ηγετών του κόμματός μας Νεφελούδη, Παρτσαλίδη και Σιάντου καθώς και του άξιου αρχηγού σ. Ζαχαριάδη κατάφεραν στην αρχή να ξεγελάσουν ένα μέρος του λαού και να τον σύρουν σο μακελειό με την ιδέα ότι o πόλεμος ήταν αντιφασιστικός.

Μόνο o τύπος μας ξεσκέπασε έγκαιρα το ξεπούλημα της χώρας μας στους Εγγλέζους ληστές ιμπεριαλιστές και συνεπόμενα την έξοδο της Ελλάδος απ’ την ουδετερότητα. Μόνο o «Ρίζος» μας βροντοφώναξε για τον κίνδυνο που διέτρεχε η χώρα με την έξοδό της στον ιμπεριαλιστικό πόλεμο στο πλευρό των Εγγλέζων και ενάντια στον άξονα, χωρίς κανένα συμφέρον για το λαό μας παρά μονάχα για τα συμ­φέροντα του Εγγλέζικου κεφαλαίου, της Βασιλομεταξικής κλίκας και μιας γκρού­πας της ντόπιας πλουτοκρατίας… Και μέσα στη συνέχεια του καταστροφικού για το λαό μας πολέμου, μέσού του «Ρίζου» υπέδειξε το κόμμα μας σαν μοναδική σωτη­ρiα για τη χώρα μας την ανατροπή της πουλημένης δικτατορικής σπείρας, την ανά­ληψη της εξουσίας από ένα Μέτωπο Εθνικής Σωτηρίας – Ειρήνης, που Θα υπέβα­λε προτάσεις ειρήνης στον Αξονα, χωρίς προσαρτήσεις και αποζημιώσεις και Θα προσανατολιζόταν οικονομικά και πολιτικά με την ΕΣΣΔ»!

H νέα στροφή

Αυτή ήταν η πολιτική της μαρξιστικής Αριστεράς στα δύο πρώτα κρίσιμα χρόνια του πολέ­μου. Πολιτική που δημιουργούσε μεγάλα πλεονεκτήματα, πολιτικά, ψυχολογικά και στρατηγικά για τη ναζιστική Γερμανία. O Χίτλερ μπορούσε να υπολογίζει ότι σε κάθε χώρα, που ήταν υποψή­φιο θύμα του ή μπορούσε να στρατευθεί εναντίον του υπήρχε ένας μηχανισμός προπαγάνδας που τον παρουσίαζε σαν «ειρηνόφιλο» και προσπαθούσε να την κρατήσει ουδέτερη. Και ότι στο εσωτερικό των κυρίως αντιπάλων του τα κομμουνιστικά κόμματα αγωνίζονταν να κάμψουν το ηθικό του λαού τους και να υπονομεύσουν την άμυνά τους.

Ας σημειώσουμε εδώ ότι όταν η φασιστική Ιταλία και κατόπιν η ναζιστική Γερμανία επετέ­θησαν εναντίον της Ελλάδας, η Σοβιετική Ενωση όχι μόνο δεν διαμαρτυρήθηκε αλλά έδω­σε και τις ευλογίες της στους δύο επιδρομείς. Και όμως ήταν η χώρα που ωφελήθηκε αμεσό­τερα και ουσιαστικότερα από την καθυστέρηση που προκάλεσε η ελληνική αντίσταση στα σχέδια του Χίτλερ. Αν οι γερμανικές δυνάμεις δεν είχαν καθηλωθεί στην Ελλάδα ως το Μάιο του 1941 Θα μπορούσαν να έχουν επιτεθεί νωρίτερα στην ΕΣΣΔ και να συντρίψουν την άμυνά της πριν τις προλάβει o φοβερός ρωσικός χειμώνας.

H Μόσχα ζούσε μέσα σε αυταπάτες. Δεν έβλεπε ότι η θύελλα την πλησίαζε. Και ότι αν έπε­φτε και η Αγγλία μετά τη Γαλλία Θα αντιμετώπιζε ολόκληρη την πολεμική μηχανή του Χίτλερ, χωρίς να ελπίζει σε καμιά βοήθεια από τη Δύση. Νόμιζε ότι όταν o Χίτλερ Θα τακτοποιούσε τους λογαριασμούς του με τους Αγγλογάλλους Θα την άφηνε ήσυχη να χωνέψει ό,τι είχε αρπάξει και ό,τι είχε μοιράσει μαζί του. Πολύ γρήγορα όμως και με τρόπο οδυνηρό η ναζιστική Γερμανία την ξύπνησε από τις αυταπάτες της.

Στις 22 loυvioυ του 1941 οι σιδερόφρακτες ορδές του Χίτ­λερ κινήθηκαν εναντίον της Σοβιετικής Ενώσεως. Και τότε, ως δια μαγείας, o πόλεμος άλ­λαξε μέσα σε μια νύχτα χαρακτήρα. Από «ιμπεριαλιστικός και από τις δύο πλευρές» που ήταν ως εκείνη τη στιγμή, έγινε «ιμπεριαλιστικός μόνο από την πλευρά της Γερμανίας, και «απελευθερωτικός» από την πλευρά των Συμμάχων. O «αγγλικός ιμπεριαλισμός μεταμορ­φώθηκε σε σύμμαχο της ΕΣΣΔ. Και τα κομμουνιστικά κόμματα υποχρεώθηκαν να κάνουν νέα ιλιγγιώδη στροφή στους προσανατολισμούς τους.

Τότε μόλις το ΚΚΕ αποφάσισε να στραφεί εναντίον του Άξονος. Αλλά και τότε κύριος στό­χος του ήταν η υπεράσπιση της «σοβιετικής πατρίδας».

«Η υπεράσπιση της Σοβιετικής ‘Ένωσης, η υποστήριξη της νίκης της με όλα τα μέσα είναι ύψιστο καθήκον κάθε κομμουνιστή, κάθε εργαζόμενου, κάθε ανθρώπου που θέλει τη λευτεριά της χώρας του από το φασιστικό ζυγό».

Αυτό διακήρυσσε σε μιαν έκκλησή του που απηύθυνε στο λαό την 1η Ιουλίου 1941. Και σε μιαν απόφαση της Πανελλαδικής Συνδιάσκεψης του ΚΚΕ το Δεκέμβριο του 1942 διαβάζουμε:

«Η επίθεση του φασιστικού άξονα κατά της Σοβιετικής ‘Ένωσης αλλάζει τον αρχικό χαρακτήρα του πολέμου, τον μετατρέπει σε καθαρά απελευθερωτικό και προοδευτικό και αυτό βάζει στους κομμουνιστές, στους εργάτες και σ’ όλη τη φιλελεύθερη ανθρωπότητα το μεγάλο καθήκον να πολεμήσουν με όλες τις δυνά­μεις και τα μέσα ως την τελευταια σταλαγματια του αίματος τους κατα του φασι­στικού άξονα, για τη νίκη της Σοβιετικής ‘Ένωσης και των συμμάχων της».

Αν o Χίτλερ δεν είχε επιτεθεί κατά της ΕΣΣΔ, o πόλεμος Θα παρέμενε «ιμπεριαλιστικός». Και το ΚΚΕ Θα εξακολουθούσε να παρουσιάζει το Γερμανό δικτάτορα σαν «ειρηνόφιλο», να βρίζει τους Άγγλους «ιμπεριαλιστές» και να απέχει από την αντίσταση κατά της γερμανοίταλικής κατοχής.

Αυτά τα γεγονότα έπρεπε να τα γνωρίζει πολύ καλά o ελληνικός λαός. Κυρίως έπρεπε να τα γνωρίζει η ελληνική νεολαία. Αλλά η πασοκική τηλεόραση και το πασοκικό ραδιόφωνο τα κρύ­βουν, ή τα διαστρέφουν. Μας δίνουν μια πλαστή, ψεύτικη εικόνα του B’ Παγκόσμιου Πολέμου κομμένη και ραμμένη στα μέτρα της αριστερής προπαγάνδας.

28 Οκτωβρίου 1940, Η μαρτυρία ενός Χαλκιδαίου

Φώτης Χρυσοστάλης:

Ναι! Πήρα μέρος στον πόλεμο της Αλβανίας!… Είμαι της κλάσης του 1936 και το καλοκαίρι του 1940, θυμάμαι, όταν οι Γερμανοί πήρανε το Παρίσι, μας είχαν καλέσει από την εφεδρεία για γυμνάσια. Ήταν μια πραγματικά χρήσιμη άσκηση. Ασχέτως αν ο πόλεμος μας φαινότανε μακρυά, ο στρατώνας, η πορεία, τα πυρά μας έδωσαν μια γεύση του.

Θυμάμαι, την παραμονή, Κυριακή βράδυ, είχα πάει στον κινηματογράφο -στο «Κεντρικόν» του Μάτσα, στην Αβάντων. Ύστερα βόλτα στην παραλία. Ποιος το έλεγε ότι το βαπόρι που περνούσε κατάφωτο τη γέφυρα για τη Θεσσαλονίκη γεμάτο επιβάτες που βλέπανε τη Χαλκίδα θα ήταν το τελευταίο για τόσα χρόνια. Ότι τα φώτα θα σβήνανε. Συνέχεια

Ελληνικά ανακοινωθέντα 22-23/4/1941

180.  22.4.41
Η προς τα οπίσω προσαρμογή των γραμμών μας συνετελέσθη άνευ σοβαρας παρενοχλήσεως. Η εχθρική αεροπορική δρασις συνεχίσθη Εντονος, αλλ’ ό εχθρός υπέστη σημαντικός άπωλείας απο τής αεροπορίας καί του αντιαρματικού πυροβολικοΰ. Συνέχεια

Ιταλικά ανακοινωθέντα, 22 Απρ – 1 Μαϊ 1941

320. 22 Απριλίου
Επί τού ελληνικού μετώπου τα στρατεύματα μας, συνεχίζοντα ακαταπόνητα τήν νικηφόρον προέλασίν των, εξεπέρασαν πανταχού τα αλβανικά σύνορα καί είσέδυσαν εις το εχθρικόν Εδαφος. ‘Η αεροπορία μας διά 400 καί πλέον αεροπλάνων διώξεως, βομβαρδισμοί καί καθέτου έφορμήσεως, έξηκολούθησε νά σφυροκοπά αδιάκοπος τον έν υποχωρήσει έλληνικόν στρατών φάλαγγες οχημάτων, μεταγωγικά καί στρατεύματα έν πορεία εβλήθησαν μέ αποτέλεσμα νά προξενηθοΰν εις τον έχθρόν αναρίθμητοι άπώλειαι. ‘Εβομβαρδίσθησαν επίσης οί λιμένες τής Πρεβέζης, Αρτης, Κερκύρας καί Παξών καί έπροξενήθησαν ζημίαι εις τάς εγκαταστάσεις καί τα εχθρικά σκάφη. Έν άτμόπλοιον έπυρπολήθη. Σμήνη βομβαρδιστικών μας εβομβάρδισαν εις τήν Σούδαν ελλιμενισμένα εχθρικά σκάφη καί τάς εγκαταστάσεις τής βάσεως. Συνέχεια