Ελληνικός Εμφύλιος Πόλεμος 1946-1949


Με τον όρο Ελληνικός Εμφύλιος Πόλεμος 1946-1949 εννοούμε την περίοδο ενόπλων συγκρούσεων που πραγματοποιήθηκαν στην Ελλάδα μεταξύ του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας (υπό τον έλεγχο του Κομμουνιστικού Κόμματος Ελλάδας) και του Ελληνικού Στρατού. Διήρκεσε από τον Μάρτιο του 1946 έως τον Αύγουστο του 1949 και είχε ως αποτέλεσμα την ήττα των κομμουνιστών ανταρτών. Ο Ελληνικός Εμφύλιος θεωρείται διεθνώς ως η πρώτη πράξη του ψυχρού πόλεμου στη μεταπολεμική ιστορία και ήταν η πολεμική σύγκρουση με τις μεγαλύτερες απώλειες που γνώρισε η χώρα από το 1830 έως σήμερα[5].

Παραδοσιακά σημείο έναρξης του Εμφυλίου Πολέμου θεωρείται η επίθεση ομάδας πρώην ανταρτών του ΕΛΑΣ υπό την ηγεσία του Αλέξη Ρόσιου («Καπετάν Υψηλάντης») στο Σταθμό Χωροφυλακής Λιτοχώρου Πιερίας την νύχτα της 30ης Μαρτίου 1946. Η ομάδα του Ρόσιου σκότωσε 12 χωροφύλακες και εθνοφύλακες και πυρπόλησε τον Σταθμό, ως απάντηση στις εκτελέσεις, διώξεις, εξορίες και φυλακίσεις που υφίσταντο οι πολίτες που ανήκαν στο ΕΑΜ-ΕΛΑΣ μετά τη Συμφωνία της Βάρκιζας. Συνέχεια

The Greek Civil War 1943-1949, Major Jeffrey Kotora, Marine Corps Command and Staff College, 16 Apr 1985


ABSTRACT
Author: Kotora, Jeffrey C., Major, USMC
Title: The Greek Civil War, 1943-1949
Date: April 26, 1985
Since the end of the Second World War, the frequency with which nations have fallen victim to communist insurgencies has not abated. Why have some nations been able to resist while others succumbed to wars of national liberation? The object of this paper is to examine one such conflict with a view towards analyzing the events of the war and the causative factors that made it a successful counterinsurgency.
This study of the Greek Civil War begins with a discussion of the roots of the conflict in the German occupation of Greece in 1941. Included in this discussion is the growth of the resistance and the rise of the Greek communists. The major portion of the paper deals with three separate stages, or «Rounds» of the civil war. The First Round occurred in late 1943 and was an attempt by the communists to eliminate rival resistance groups. The Second Round was precipitated by the overt attempt of the communists to seize control of Greece shortly after liberation by the Allies in late 1944.
The Third Round started in 1946 and saw the heaviest fighting, as the communists made one final attempt to seize power in Greece by means of conventional warfare. The final section of the paper offers some conclusions regarding the factors that caused the legitimate Greek Government to defeat the communists.
Because of the nature and the length of the Greek Civil War, this study is broad in scope and deals only with the most significant events. Previously printed materials were used as sources for this paper.

Συνέχεια

Ανταρτικές ομάδες στην Ελλάδα 1941-1944


Ένοπλοι Οργανώσεις Αντιστάσεως,

Ενοπλος έξέγερσις κατά των κατακτητών έξεδηλώθη πολύ πρίν αρχίση ή δράσις των οργανώσεων αντιστάσεως. Τά γεγονότα τής Δράμας καί του Δοξάτου, τά όποια έλαβον χώραν κατά τό τέλος του Σεπτεμβρίου του 1941 δύναται νά θεωρηθούν ώς αυθόρμητος έναρξις τής ενόπλου αντιστάσεως του Ελληνικού λαού κατά των κατακτητών καί Ιδιαιτέρως κατά των Βουλγάρων επιδρομέων. Ή γενομένη ένοπλος έξέγερσις των κατοίκων τής περιοχής Δράμας, συνεπεία έντεχνων ψευδών διαδόσεων τής βουλγαρικής προπαγάνδας περί στασιάσεως του Βουλγαρικού στρατού κλπ., ύπήρξεν ανοργάνωτος καί πρόωρος καί παρά τόν ήρωϊσμόν των κατοίκων άπέτυχεν. Μετά τά ώς ανω γεγονότα, εμφανίσεις ολιγάριθμων ενόπλων ομάδων είς τήν ΰπαιθρον, έσημειώΟησαν είς διάφορα σημεία τής χώρας άπό των άρχων τής ανοίξεως του 1942. ΑΙ ώς άνω ομάδες δέν κατώρθωσαν νά διατηρηθούν έπί πολύ λόγω τής αντιδράσεως τών δυνάμεων των κατακτητών καί τών άρχων ασφαλείας καθ’ ΰσον στερούμενοι δικτύου πληροφοριών, ένέπιπτον ευκόλως είς ενέδρας ή ήναγκάζοντο νά αυτοδιαλυθούν ελλείψει μέσων συντηρήσεως.

Καί αϊ πρώται ομάδες ανταρτών τών μεγάλων οργανώσεων ΕΑΜ καί ΕΔΕΣ δταν έξήλθον είς τήν ϋπαιθρον, τό θέρος του 1942, συνήντησαν τρομεράς δυσχέρειας. Μετά τάς πρώτας συγκρούσεις των ομως μετά τών κατακτητών καί Ιδίως μετά τήν άνατίναξιν τής γέφυρας του Γοργο-ποτάμου (25 Νοεμβρίου 1942) ύπό τών ανταρτών, συνεργαζομένων μετά τών Βρεταννών σαμποτέρ, ή κατάοτασις μετεβλήθη. Αξιωματικοί του Στρατου έξήρχοντο συνεχώς είς τήν ϋπαιθρον καί ένετόσσοντο είς τάς ανταρτικός ομάδας, ενώ ολόκληροι Σταθμοί χωροφυλακής, μετά του οπλισμού των, προσεχώρουν είς ταύτας.  Ενεφανίσθησαν ανταρτικαί ομάδες καί διαφόρων άλλων οργανώσεων καί οϋτω τήν άνοιξιν του 1943 τό ανταρτικόν κίνημα κυριαρχούσε είς όλόκληρον τήν ΰπαιθρον τής χώρας. Συνέχεια

Politics and Military Advice: Lessons from the Campaign in Greece 1941


By Squadron Leader David Stubbs

This paper suggests that the British decision to become involved in Greece, with a token RAF force in November 1940, helped set in train a series of events which ultimately led to the disastrous joint and coalition venture, where the military desire to satisfy the political appetite for grand strategy caused some commanders to ignore their own assessments that intervention was likely to fail without adequate air support. The paper will show how political pressure was applied to the military commanders and how their objections were gradually eroded so that they began to ignore their own rational analysis and come to believe that the impossible was possible, with ruinous consequences in terms of men and equipment. Συνέχεια

Συνοπτικό Ημερολόγιο 1941-1945


10/1/1941 Απελευθέρωση Κλεισούρας απο Ελληνικό Στρατό
15/1/1941 Γ’ επιστολή ΓΓ ΚΚΕ Ν. Ζαχαριάδη
29/1/1941 Θάνατος Ι. Μεταξά.
9/3/1941 Εαρινή Iταλική επίθεση
18/3/1941 Προκήρυξη Κ.Ε ΚKE κατά Ελληνοιταλικού πολέμου
6/4/1941 Γερμανική επίθεση εναντίον της Ελλάδος
8/4/1941 Κατάληψη Θεσσαλονίκης απο Γερμανούς
Εκκένωση Β. ‘Ηπείρου
18/4/1941 Αυτοκτονία πρωθυπουργού Κορυζή
23/4/1941 Κατάπαυση εχθροπραξιών-Κυβέρνηση Τσολάκογλου
27/4/1941 Ιδρύεται η «Αδούλωτοι Έλληνες (Α.V Ε)»
27/4/1941 Κατάληψη Αθήνας απο τους Γερμανούς
2/5/1941 Ιδρύεται η «Φιλική Εταιρεία Νέων» (ΦΕΝ)
20/5/1941 Μάχη της Κρήτης
28/5/1941 Ιδρύεται η Εθνική Αλληλεγγύη (Ε.Α)
30/5/1941 Αφαιρείται η ναζιστική σημαία της Ακρόπολης από τους Μανώλη Γλέζο και Απόστολο Σάντα.
2/6/1941 Καταστροφή της Κανδάνου από τους ΝΑΖΙ
16/7/1941 Ιδρύεται το «Εργατικό ΕΑΜ» (Ε.Ε.Α.Μ.)
1/8/1941
16/8/1941 Πυρπόληση Κομμένου Άρτας.
8/9/1941 Ιδρύεται ο ΕΔΕΣ.
9/9/1941 Υπογραφή καταστατικού του ΕΔΕΣ
14/9/1941 Ιδρύεται η «Πανελλήνια Ένωση Αγωνιζομένων Νέων» (Π.Ε.Α.Ν)
27/9/1941 Ιδρύεται το ΕΑΜ
28/9/1941 Σκηνοθετημένη εξέγερση στη Μακεδονία από τους Βουλγάρους (Βουλγαρικοί Εσπερινοί).
29/9/1941 Ομαδικές σφαγές 15.000 κατοίκων του Δοξατου Δράμας απο τους Βουλγάρους.
28/10/1941 Συλλαλητήριο στην Αθήνα για την Α’ επέτειο του ΟΧΙ.

Παρέλαση μπροστά απο το μνημείο του άγνωστου στρατιώτη, πανηγυρικός απο το καθ. Κων/νο Τσάτσο.

16/2/1942 Ιδρύεται ο ΕΛΑΣ, ένοπλη έκφραση του ΕΑΜ
25/3/1942 Διαδηλώσεις για την 25 Μαρτίου
5/6/1942 Εκτελέσεις στο σκοπευτήριο Καισαριανής
15/8/1942 Ανατίναξη από την Π.Ε.Α.Ν. φαρμακευτικής αποθήκης των κατακτητών
22/8/1942 Ανατίναξη από την Π.Ε.Α.Ν. της Ο.Ε.Δ.Ε., στην οδό Κατακουζηνού,.
Εκτέλεση στην Αγιά Χανίων απο τους Γερμανούς, του Ταγματάρχη Ραυτόπουλου Αλεξ. Αρχηγού της «Κρητικής Επαναστατικής Εθνικής Επιτροπής Ραυτόπουλου»
22/9/1942 Ανατίναξη από την Π.Ε.Α.Ν. ναζιστικής ΕΣΠΟ .Σκοτώθηκαν 84 Γερμανοί και 27 μέλη της ΕΣΠΟ.
23/10/1942
24/10/1942 Μάχη των ΕΟΕΑ-ΕΔΕΣ στη Σκουληκαριά Γαβρόβου
Δημιουργία της Ε.Κ.Κ.Α. από τον συνταγματάρχη Ψαρρό.
25/11/1942 Ανατίναξη της γέφυρας του Γοργοποτάμου και αποκοπή του ανεφοδιασμού του Ρόμελ επί ένα μήνα, από δυνάμεις ΕΛΑΣ – ΕΔΕΣ – Συμμαχικού στρατηγείου Μέσης Ανατολής. Το μεγαλύτερο σαμποτάζ της Ελληνικής Αντίστασης με ενωμένες τις δυνάμεις των ανταρτών.Επικήρυξη Ν. Ζέρβα.
6/1/1943 Καταστροφή από την Π.Ε.Α.Ν. πλοίου πόντισης ναρκών με τα στοιχεία Υ34 ,
7/1/1943 Εκτέλεση των Θ. Σκούρα, Γ. Κατεβάτη, Δ. Λόη, Δ. Παπαδόπουλου της ΠΕΑΝ για ανατίναξη της ναζιστικής ΕΣΠΟ. Σε χιτλερικό στρατόπεδο στη Γερμανία εκτελείται με πέλεκυ η αγωνίστρια της ΠΕΑΝ, που συμμετείχε στην ανατίναξη της ΕΣΠΟ, ηρωίδα της Εθνικής Αντίστασης Ιουλία Μπίμπα. Η ακριβής ημερομηνία της εκτέλεσης της δεν είναι γνωστή.
12/1/1943 Τμήματα ανταρτών της οργάνωσης «Ελληνικός Στρατός Απελευθερωτικής Προσπάθειας» εξουδετερώνουν την Ιταλική φρουρά στην Καλαμπάκα .
14/1/1943 Μετά την αποκάλυψη του καταφυγίου του, σκοτώνεται στην Αθήνα από τους Ιταλούς o Ταγματάρχης Ιωάννης Τσι­γάντες, αρχηγός της αντιστασιακής οργανώσεως «ΜΙΔΑΣ 614».
17/1/1943 Μάχη των ΕΟΕΑ – ΕΔΕΣ στην περιοχή Γκούφαλο – Ξηρόκαμπου.
2/2/1943
4/2/1943
16/2/1943 Φάλαγγα από πέντε αυτοκίνητα με Γερμανούς στρα­τιώτες, που κατευθυνόταν από Τρίπολη προς Καλαμάτα, έπεσε σε ενέδρα τάγματος του 9ου Συντάγματος ΕΛΑΣ στο χωριό Αγιος Φλώρος Μεσσηνίας. Σκοτώθηκαν 24 Γερμανοί και άλλοι 24 πιάστηκαν αιχμάλωτοι, ενώ σημαντικός αριθμός όπλων και πυρομαχικών έπεσε στα χέρια των ανταρτών. Σκοτώθηκε ένας αντάρτης. Ακολούθησαν σκληρά αντίποινα από τους Γερμα­νούς σ’ όλη την περιοχή Μεσσηνίας.
22/2/1943 Ίδρυση της ΕΣΕA. Με σκοπό την απελευθέρωση της Μακεδονίας από τους Βουλγάρους ιδρύεται στην Ανα­τολική Μακεδονία η Οργάνωση « Ενωσις Συμπολεμιστών Εθνι­κού Αγώνος» (ΕΣΕΑ), με Γενικό Αρχηγό τον Έφεδρο Αντισυνταγματάρχη Πυροβολικού Αντώνιο Φωστηρίδη. Η Οργάνωση αυτή ανέπτυξε γρήγορα επτά αρχηγεία στις ορεινές περιοχές της Ανατολικής Μακεδονίας και μέχρι την απελευθέρωση της χώρας έδωοε πολλές και σημαντικές μάχες κατά των βουλγα­ρικών δυνάμεων κατοχής.
24/2/1943 Στην Αθήνα και τον Πειραιά κηρύσσεται 2ήμερη γενική απεργία λόγω της εξαγγελίας στις εφημερίδες περί εφαρμογής, από τους κατακτητές της Ελλάδας του μέτρου της πολιτικής επιστρατεύσεως. Επακολούθησαν βίαιες διαδηλώσεις και πο­ρείες προς το Υπουργείο Εργασίας που πυρπολήθηκε. Ομοιες εκδηλώσεις επαναλήφθηκαν στις 5-3-1943, με αποτέλεσμα την αναστολή και τη ματαίωση του μέτρου της πολιτικής επι­στρατεύσεως.
27/2/1943 Πέθανε o Εθνικός Ποιητής Κωστής Παλαμάς.
27/2/1943 Τμήμα Ελλήνων ανταρτών του ΕΣΑΠ εξουδετερώνει τη γερμανική φρουρά των μεταλλείων Τσαγκλή Φαρσάλων και καταστρέφει τα μηχανήματα που υπάρχουν σ’ αυτά.
28/2/1943 Κηδεία εθνικού Ποιητή Κωστή Παλαμά. Με την αυθόρμητη συμμετοχή χιλιάδων Αθηναίων μετατράπηκε σε μεγαλειώδη εκδήλωοη Εθνικής Αντίστασης. O άλλος Εθνικός Ποιητή Αγγελος Σικελιανός απάγγειλε το γνωστό ποίημά του:

«Ηχήστε οί Σάλπιγγες οϊ σημαιες οϊ φοβερές, στής Λευτεριάς ξεδιπλωθείτε τόν άέρα» και το πλήθος, αγνοώντας την παρουοία των κατοχικών στρατευμάτων, έψαλε τον Εθνικό Υμνο.

1/3/1943 Διάλυση εθνικών ομάδων συνταγμ. Κωστόπουλου από τον ΕΛΑΣ. Ο Σαράφης προσχωρεί στον ΕΛΑΣ.
4/3/1943 Γενική Απεργία στην Αθήνα
5/3/1943 Περίπου 100 αντάρτες της ΠΑΟ και 800 οπλισμένοι χωρικοί της περιοχής Βοίου-Σιάτιστας-Γρεβενών και Παλαιο­κάστρου, υπό τον Αντισυνταγματάρχη Πεζικού Ιωάννη Κοντο­νάριο και άλλους ανώτερους και κατώτερους Ελληνες αξιω­ματικούς επιτίθενται αιφνιδιαστικά, στη Θέση Φαρδύκαμπος, εναντίον κινούμενης από τα Γρεβενά προς τη Σιάτιστα, πεζο­πόρας ιταλικής φάλαγγας, από ένα τάγμα πεζικού και μία πυροβολαρχία και πετυχαίνουν τη διάλυση και παράδοση 598 Ιταλών μαζί με τον οπλισμό τους. Απώλειες Ιταλών νεκροί 38, τραυματίες 67, αιχμάλωτοι 598. Ελλήνων νεκροί 3,τραυματίες 9.
8/3/1943 Διάλυση και σφαγή ανταρτικής ομάδας Σιδηρόπουλου απó τóν ΕΛΑΣ.
10/3/1943 Διάλυση και σφαγή ανταρτικής ομάδας Αγουριδάκη άπó τον ΕΛΑΣ.
11/3/1943 H ιταλική φρουρά Καρδίτσας, κυκλωμένη από ισχυρές ανταρτικές ομάδες, υποχρεώνεται να εκκενώοει την πόλη και να αποσυρθεί στη Λάρισα.
Απελευθέρωση της Καρδίτσας από τον ΕΛΑΣ Θεσσαλίας. Ανακηρύσεται πρώτη πρωτεύουοα της Ελεύθερης Ελλάδας. H Καρδίτσα θα παραμείνει ελεύθερη, μέχρι το τέλος Οκτωβρίου 1943, οπότε ανακαταλαμβάνεται από τους Γερμανούς. Σε όλο αυτό το χρονικό διάοτημα η Καρδίτοα, μαζί με το αεροδρόμιο της Αντιστάσεως δίπλα της, οτο όρο­πέδιο της Νευροπόλεως, θα διαδραματίοει σημαντικό ράλο οτον αγώνα κατά των δυνάμεων της κατοχής.
Ιταλικες δυνάμεις πυρπολούν, σε αντίποινα για την προσ­βολή φάλαγγάς τους από ανταρτικό τμήμα, τα χωριά Αγία Ευθυμία και Βουνιχώρα Παρνασσίδας, φονεύοντας πάνω από 50 κατοίκους (άντρες και γυναίκες) των χωριών αυτών.
20/4/1943 Συγκρότηση του 5/42 Συντάγματος Ευζώνων. Στην τοποθεσία Λυκόχωρος της Βουνιχώρας Παρνασσίδας υψώνεται η Ελληνική Σημαία και γίνεται η επίσημη τελετή της ορκομωσίας των αντρών του 5/42 Συντάγματος Ευζώνων με Διοικητή το Συνταγματάρχη Δημήτριο Ψαρρό, που ήταν και αρχηγος της οργανωσεως «Εθνική Και Κοινωνικη Αλληλεγγύη» (ΕΚΚΑ) με έδρα την Αθήνα. Τον πυρήνα του Συντάγματος αποτέλεσαν οι αξιωματικοί και οπλίτες της Οργανώσεως «Ελ­ληνικος Απελευθερωτικος Στρατός» (ΕΑΣ) που είχε συσταθεί από αξιωματικούς της περιοχής αυτής από τους πρώτους μήνες της Κατοχής, με σκοπό τον αγώνα για την απελεωθέρωση της χώρας.
13/5/1943 Α’ διάλυση 5/42 Συντάγματος Ευζώνων απο τον ΕΛΑΣ
14/5/1943 Διάλυση τμημάτων Υγου Δροσόπουλου απο τον ΕΛΑΣ
16/5/1943 Διάλυση  της ομάδας ΧΟΥΤΑ απο τóν ΕΛΑΣ
17/6/1943 Μάχη των ΕΔΕΣ – ΕΟΕΑ στο Κακούρι
23/6/1943 Β’ διάλυση 5/42 Συντάγματος Ευζώνων απο τóν ΕΛΑΣ
25/6/1943 Γενική απεργία στην Αθήνα
4/7/1943 Δύναμη 5000 Ελλήνων ανταρτών του ΕΔΕΣ, συμμετέχοντας στο σχέδιο παραπλανήσεως των δυνάμεων του  Αξονα ως προς την περιοχή αποβάσεως των Συμμάχων (Συμμαχική Επιχείρηση «Τα ζώα»), αρχίζουν εκτεταμένες επιχειρήσεις εναντίον των δυνάμεων κατοχής, που κράτησαν κατά διαστή­ματα ως το τέλος Ιουλίου 1943. H σφοδρότητα των επιθέσεων των Ελλήνων ανταρτών συντέλεσε στην πλήρη επιτυχία του παραπάνω σχεδίου, με αποτέλεσμα την καθήλωση των δυνά­μεων του Αξονα στην Ελλάδα (10 γερμανικές και 10 ιταλικές Μεραρχίες) και επιπλέον στην προώθηση προς τον Ελληνικό χώρο δύο ακόμη γερμανικών τεθωρακισμένων Μεραρχιών.
12/7/1943 Σύμφωνο μεταξύ ΕΛΑΣ- Βουλγάρων για εγκαθίδρυση Σοβιετικής Δημοκρατίας.
13/7/1943 Μάχες των ΕΟΕΑ – ΕΔΕΣ στη Γέφυρα Αχελώου – Μακρυνόρος.Το Σύνταγμα Βάλτου των ΕΟΕΑ/ΕΔΕΣ προξενεί βαρύ­τατες απώλειες και επιβραδύνει πολύ την κίνηση της ιταλικής Μηχανοκίνητης Μεραρχίας «Μπρένερο» στη στενωπό του Μακρυνόρους. H Μεραρχία αυτή προερχόμενη από την Απική και κινούμενη δια του δρομολογίου Αγρίνιο –Αμφιλοχία- Αρτα, είχε ως αποστολή, μέσω Ηπείρου και Αλβανίας, να αποβι­βαστεί στη Συκελία, για να ενισχύσει τις εκεί δυναμεις του  Αξονα. Αφθονο πολεμικό υλικό περιήλθε στους αντάρτες.
22/7/1943 Αντιβουλγαρικές διαδηλώσεις στην Αθήνα
22/7/1943 Μετά την υπογραφή κοινής συμφωνίας στο χωριό Περ­τούλι Τρικάλων, μεταξύ των μεγάλων ανταρτικών οργανώσεων ΕΔΕΣ, ΕΛΑΣ και της Βρετανικης Στρατιωτικής Αποστολής (ΒΣΑ) ιδρύεται τριμελές κοινό Στρατηγείο για συντονισμό της βράσεώς τους κατά του κατακτητή. Στη συμφωνία αυτή προσχώ­ρησε αργότερα και η οργάνωση της ΕΚΚΑ (5/42 Σύνταγμα), εκπρόσωπος της οποίας συμμετείχε στο κοινό Στρατηγείο.
24/7/1943 Τμήματα Ελλήνων ανταρτών της ΠΑΟ επιτίθενται και τρέπουν σε φυγή βουλγαρικές δυνάμεις στο Ορος Κερκίνη (Μπέ­λες), προκαλώντας σ’ αυτές σοβαρές απώλειες σε νεκρούς και αιχμαλώτους.
8/8/1943 Συνέρχεται το Συνέδριο της Μεμόραχης, στο οποίο παίρνουν μέρος 84 αντιπρόσωποι απ’ όλες τις περιοχές της B. Ηπείρου, όπου παίρνεται ομόφωνα απόφαση για τη συγκρότηση οργανώσεως αντιστάσεως με απώτερο σκοπό την ένωση με την Ελλάδα.
10/8/1943 Σύμφωνο ΕΛΑΣ και ΚK Αλβανίας.
16/8/1943 Γερμανική δύναμη 400 περίπου αντρών καταστρέφει ολο­κληρωτικά το χωριό Κομμένο της Αρτας και εξοντώνει τους περισσότερους από τους κατοίκους ανεξάρτητα από φύλο και ηλικία (317 άτομα,από τα οποία 172 γυναίκες και 145 άντρες) με την ατrκιλογία ότι οι κtrrοαοι συνεργdιζανταν με τις ομάδες των ανταρτών.
Σεπτέμβριος 1943 Παράδοση Ιταλικών δυνάμεων Κατοχής
Σεπτέμβριος 1943 Ανταρτικές ομάδες του 5/42 Συντάγματος Ευζωνων συνά­πιουν σφοδρές μάχες με ιταλικές και κυρίως γερμανικές δυ­νάμεις στο Λιδορύκι, τα χωριά Σκαλούλα και Βουνιχώρα και στις τοποθεσίες Ανάθεμα και Τσακόρεμα στην οδό Αμφισσα-Λιδο­ρίκι, προκαλώντας σοβαρές απώλειες στον αντίπαλο. Απώ­λειες ανταρτών 2 νεκροί και 16 τραυματίες.
8/9/1943 Ανακοινώνεται επίσημα,από τους ραδιοφωνικούς σταθμούς των Συμμάχων η «άνευ όρων συνθηκολόγηση της Ιταλίας. Μέσα σε μικρό χρονικό διάστημα, οι παλικές δυνάμεις κατο­χής στην Ελλάδα (1lη Ιταλική Στρατιά) αφοπλίζονται, διαλύον­ται ή εξοντώνονται άγρια από τους Γερμανούς συμμάχους τους. Λίγες ιταλικές μονάδες παραδίνονται στις ελληνικές αντάρτι­κες ομάδες, ενώ μεγάλος αριθμός Ιταλών στρατιωτων κατα­φεύγει στην ύπαιθρο ζητώντας καταφύγιο από τους κατοί­κους της.
9/9/1943 Τμήμα από 15 περιπου Γερμανούς, που είχε πάει στο χωριό Αετός Τριφυλίας, προσβλήθηκε από λόχο του 9ου Συντάγματος του ΕΛΑΣ και εξουδετερώθηκε στο σύνολό του.

Την ίδια μέρα οι Γερμανοί εκτέλεσαν σε αντίποινα στην έδρα τους, στο Δώριο Τριφυλίας, 2 Ελληνες αγωνιστές που κρα­τούσαν υπόδικους και στις επόμενες ημέρες έκαψαν στο σύνολό του το χωριό Αετός, όπου βρήκαν μαρτυρικό θάνατο 5 ηλικιωμενοι οτη φωτιά και 5 ηλικιωμένοι που δεν μπόρεσαν να φύγουν έγκαιρα.

11/9/1943
14/9/1943 Τα γερμανικά στρατεύματα κατοχής καταστρέφουν 11 χωριά και εκτελούν 352 άντρες στην Επαρχία Βιάννου της Κρή­της σε αντίποινα των σοβαρών απωλειών που είχαν υποστεί στη μάχη της 12/9/1943 με τις ανταρτικές ομάδες του Μπαντου­βά. Η πρόθεση των Γερμανών, να εκτελέσουν και άλλους 400 ομήρους από ολόκληρη την Επαρχία ματαιώθηκε την τελευταία στιγμή, μετά από επέμβαση του μετέπειτα Αρχιεπισκόπου Κρητης Ευγένιου Ψαλιδάκη
4/10/1943 Υπογραφή συμφώνου μεταξύ ΕΛΑΣ- Γερμανών για κατά­παυση Εχθροπραξιών.
5/10/1943 Γενική Επίθεση  κατά ΕΔΕΣ απο τόν ΕΛΑΣ
23/10/1943 Διάλυση τμημάτων ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΣΤΡΑΤΟΣ του Καραχάλιου απο τόν ΕΛΑΣ
28/10/1943 Επίθεση καί σφαγή ομάδος Βρετάκου Τηλέμα­χου απο ΕΛΑΣ
30/10/1943 Δύναμη από 300 περίπου αντάρτες του ΕΔΕΣ υπό τον ίδιο το Στρατηγό Ναπολέοντα Ζέρβα, συνάπτει διήμερη σκληρή μάχη με τους Γερμανούς στην περιοχή Νεράιδας Τρικάλων. O αγώνας όμως είναι άνισος και τελικά οι Έλληνες αντάρτες υποχρεώνονται να συμπτυχθούν.
10/11/1943 Επίθεση  κατά των Μολάων (Τρύπου του Ταράτσα) άπó τον ΕΛΑΣ
26/11/1943 Τα γερμανικά στρατεύματα εκτελούν 118 Έλληνες ομή­ρους στο Μονοδένδρι της Λακωνίας. Μεταξύ των ομήρων ήταν o γιατρός N. Καρβούνης, στον οποίο οι Γερμανοί πρότειναν να φύγει. Αυτός όμως αρνήθηκε την πρόταση των Γερμανών και εκτελέστηκε, αφού στάθηκε μόνος του μπροστά στο εκτε­λεστικό απόσπασμα.
8/12/1943 Τμήμα Γερμανών μπαίνει στη Μονή του Μεγάλου Σπη­λαίου των Καλαβρύτων και εκτελεί μοναχούς και προσκυνητές.
13/12/1943 Η τραγωδία των Καλαβρύτων. Τα γερμανικά στρα­τεύματα εκτελούν 848 κατοίκους των Καλαβρύτων και 200 περίπου από τα γύρω χωριά, πολλά από τα οποία πυρπολούν. Τα γεγονότα των Καλαβρύτων αποτελούν μια από τις μεγαλύ­τερες θυσίες της Ελλάδας στο βωμό της ελευθερίας στη διάρκεια της περιόδου της Κατοχής.
18/12/1943 Γερμανικά στρατεύματα κατοχής εκτελούν 118 κατοίκους του χωριού Δράκεια της Μαγνησίας
20/12/1943 Δολιοφθορά και καταστροφή 53 μηχανών «Στούκας», σε μονάδα επισκευών του Πυριτιδοποιείου, από την Π.Ε.Α.Ν.
‘Ιανουάριος 1944 Σύμφωνο Καρυών Εδεσσας μεταξύ ΕΛΑΣ- Βουλγάρων (Τζίμας-Κάλτσεφ)
11/1/1944 Δύναμη Ελλήνων ανταρτών του 5/42 Συντάγματος Ευζώνων επιτίθεται κατά ισχυρής γερμανικής φάλαγγας στο 51ο χιλιό­μετρο της οδού Γραβιάς-Άμφισσας. Μετά δίωρο σκληρό αγώνα οι Γερμανοί αναγκάζονται να επιστρέψουν στη Γραβιά με σημαντικές απώλειες.
1/2/1944 Μάχη της Άμφισσας από δυνάμεις ΕΚΚΑ και ΕΑΑΣ.
16/2/1944
Με επέμβαση του Συμμαχικού Στρατηγείου Μέσης Ανατολής, υπογράφεται, στη γέφυρα Πλάκα του ποταμού Αράχθου, συμφωνία για τον τερματισμό των αντιθέσεων μεταξύ των μεγάλων Ομάδων Ανταρτών της Εθνικής Αντιστάσεως.
Μάρτιος 1944 Ίδρυση της ΠΕΕΑ
Απρίλιος 1944 Κομμουνιστική στάση στις Ελληνικές Στρατιωτικές Δυνάμεις στην Μ. Ανατολή
5/4/1944 Γερμανικά στρατεύματα κατοχής εκτελούν 270 κατοί­κους της κοινότητας Κλεισούρας της Καστοριάς σε αντίποινα για το φόνο 2 Γερμανών στρατιωτών.
16/4/1944 Εξολοθρεύεται το 5/ 42 απο τον ΕΛΑΣ
26/4/1944 Απαγωγή του στρατηγού Κραϊπε στην Κρήτη
4/5/1944 Γερμανικά στρατεύματα κατοχής καταστρέφουν ολοκληρωτικά το χωριό Σακτούρια του Ρεθύμνου και κλείνουν στις φυλακές όλους τους άντρες άνω των 15 ετών.
6/5/1944 Ισχυρές βουλγαρικές δυνάμεις επιχειρούν εκκαθάριση της περιοχής βόρεια της γέφυρας Παπάδων της Δράμας από τις Εθνικές Ανταρτικές Ομάδες της ΕΣΕΑ. Ύστερα όμως από ισχυρή αντίσταση των ανταρτικών ομάδων, αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τον αγώνα στις 15/5/1944. Απώλειες Βουλγά­ρων 42 αξιωματικοί και 702 οπλίτες.
14/5/1944 Τμήματα Ελλήνων ανταρτών του Ιερού Λόχου Πάρου (ΙΛΠ) επιτίθενται αιφνιδιαστiκά, εξουδετερώνουν τη γερμανική φρουρά του αεροδρομίου Πάρου και συλλαμβάνουν αιχμάλωτο το διοικητή τους.
21/5/1944 Συμφωνία Λιβάνου
24/5/1944 Τμήματα Ελλήνων ανταρτών και Βρετανών Καταδρομέων επιτίθενται στη γερμανική φρουρά Νάξου, προκαλώντας ση­μαντικές απώλειες.
10/6/1944 Σφαγές στο Δίστομο
10/6/1944 Οι Γερμανοί εκτελούν στο Δίστομο 218 άτομα, από τα οποία 20 βρέφη, 15 παιδιά και 42 υπερήλικες, σε αντίποινα για δολιοφθορές ανταρτών.
15/6/1944 Ο ΕΛΑΣ επιτίθεται κατά του Βαλτετσίου.
19/7/1944 Ενέδρα σε Γερμανική Φάλαγγα  από 13 αυτοκίνητα,στη Θέση Μανούσου έξω από το χωριό Χώρα Μεσσηνίας από 1/9 Συντάγματος ΕΛΑΣ

Σε αυτά επέβαιναν δια­κόσιοι περίπου Γερμανοί . O αιφνιδιασμός ήταν πλήρης και στη μάχη που ακολούθησε φονεύθηκαν περί τους 150 Γερμα­νούς και συνελήφθησαν 12 αιχμάλωτοι. Από πλευράς ανταρτών οι απώλειες ήταν 18 νεκροί μεταξύ των οποίων και o Διοικητής του Τάγματος Ταγματάρχης Σφακιανάκης Ηλίας. Την επόμενη μέρα οι Γερμανοί σε αντίποινα έκαψαν αρκετά σπίτια στα χωριά Χώρα και Αγορελίτσα και σκότωσαν όσους από τους κατοίκους δεν μπόρεσαν να απομακρυνθούν.

13/8/1944 Γερμανική δύναμη απó 7.000 άντρες με την υποστήριξη πυροβολικού και αεροπορίας, καταλαμβάνει τα Ανώγεια της Κρήτης. H κωμόπολη καταστρέφεται ολοκληρωτικά εκτός από τις εκκλησίες. Οι απώλειες των Ανωγειανών σε νεκρούς και τραυματίες ήταν σημαντικές.
17/8/1944 Μεγάλη μάχη των ΕΟΕΑ – ΕΔΕΣ στη Μενίνα Ηπείρου.

Δυνάμεις του 3/40 Συντάγματος Ευζώνων και του 16ου Συντάγματος Πεζικού του ΕΔΕΣ, υπό τη διοίκηση του Συνταγματάρχη Βασιλείου Καμάρα, επιτίθενται εναντίον Γερμανών που είχαν οχυρωθεί στο χωριό Μενίνα (254 άντρες), τους οποίους εξουδετέρωσαν μετά από διήμερο αγώνα. Απώλειες Γερμανών 87 νεκροί και 109 αιχμάλωτοι. Απώλειες ανταρτών 25 νεκροί και 40 τραυματίες.

1/9/1944 Αρχίζει η αποχώρηση των ΝΑΖΙ
1/9/1944 Σύμφωνο ΕΛΑΣ Μακεδονίας καί Γερμανών
Σεπτέμβριος 1944 Σφαγή της ΠΑΟ υπό του ΕΛΑΣ
3/9/1944 Αρχίζει ή αποχώρηση των Βουλγάρων
4/9/1944 Α’ Διακήρυξη Ελληνικής κυβερνήσεως άπο την Νεάπολη
5/9/1944 Ομαδικές εκτελέσεις στην Καισαριανή
7/9/1944 Η Βουλγαρία κηρύσσει τον πόλεμο κατά της Γερμα­νίας καί παραμένει στην Α. Μακεδονία.
8/9/1944 Επίθεση εναντίον της Καλαμάτας απο τον ΕΛΑΣ
8/9/1944 Εκτελείται στο Χαϊδάρι Αθηνών από τους Γερμανούς η ηρωίδα της Αντιστάσεως Λέλα Καραγιάννη, αρχηγός της μυ­στικής οργανώσεως «ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΙΝΑ». Μαζί της εκτελέστηκαν 72 ακόμη Έλληνες και Ελληνίδες
13/9/1944 Επίθεση εναντίον του Μελιγαλά από τον ΕΛΑΣ
14/9/1944 Η μάχη του Ρίμινι
18/9/1944 Επίθεση εναντίον του Αχλαδόκαμπου από τον ΕΛΑΣ
20/9/1944 Σύμφωνο Μελισοχωρίου μεταξύ ΕΛΑΣ-Βουλγάρων
26/9/1944 Συνέρχονται σε σύσκεψη, υπό την προεδρία του Αρχιστράτηγου των Συμμαχικών Δυνάμεων Μεσογείου Ουίλσον, o Πρωθυπουργός της Ελλάδας Γεώργιος Παπανδρέου, ο Βρε­τανός Υπουργός Μακ Μίλαν και οι αρχηγοί των ανταρτικών δυνάμεων Στρατηγοί Ναπολέων Ζέρβας και Στέφανος Σαρά­φης. Οι παραπάνω υπέγραψαν συμφωνία, γνωστή ως «Σύμφωνο της Καζέρτας», σύμφωνα με την οποία όλες οι τακτικές και ανταρτικές ελληνικές δυνάμεις τέθηκαν υπό τις διαταγές του Βρετανού Στρατηγού Σκόμπυ και οι αρχηγοί των ανταρτι­κών ομάδων υπόσχονταν ότι θα απαγορεύσουν κάθε από­ πείρα καταλήψεως της Αρχής από τις δυνάμεις τους, ενώ αναμενόταν απελευθέρωση της Ελλάδος
27/9/1944 Επίθεση κατά της Πύλου από τον ΕΛΑΣ
28/9/1944 O Πρόεδρος της Κυβερνήσεως Εθνικής Ενότητας Γεώρ­γιος Παπανδρέου απευθύνει από το ραδιόφώνο διάγγελμα προς τον ελληνικά λαό, με το οποίο γνωστοποιεί τη συμφωνία μεταξύ Κυβερνήσεως και ανταρτικών δυνάμεων και κάνει έκκληση για ενότητα στην τελευταία φάση του αγώνα εναντίον του κατακτητή.
1/10/1944 Επίθεση κατά άνταρτ. ομάδας Φωστερίδη άπο τον ΕΛΑΣ Μακεδονίας.
5/10/1944 Ένοπλα τμήματα κατοίκων της Καρπάθου, με τη συν­δρομή ολόκληρου του λαού του νησιού, ξεσηκώνονται και επιτίθενται κατά των τοπικών γερμανικών και ιταλικών δυνάμεων, τις οποίες υποχρεώνουν να παραδοθούν στην επαναστατική επιτροπή που είχε συγκροτηθεί. Όσοι παραδόθηκαν μεταφέρ­θηκαν στην Αίγυπτο και στο νησί εγκαταστάθηκαν αγγλικές και ελληνικές Αρχές.
12/10/1944 Αρχίζει η αποχώρηση των γερμανικών δυνάμεων κατοχής από την Αθήνα και η είσοδος των πρώτων ελληνικών και συμ­μαχικών δυνάμεων σ’ αυτή.
15/10/1944 Απελευθερώνεται η Θεσσαλονίκη
15/10/1944 Δυνάμεις του ΕΔΕΣ, μετά από συνεχόμενες μάχες ε­ναντίον των γερμανικών στρατευμάτων που αποχωρούσαν από την Ελλάδα, καταλαμβάνουν τα Ιωάννινα.
17/10/1944 Ορκίστηκε η πρώτη μετακατοχικη κυβέρνηση υπό τον Γεώργιο Παπανδρέου
18/10/1944 Άφιξη Ελληνικής κυβερνήσεως στην Αθήνα
18/10/1944 H Κυβέρνηση Εθνικής Ενότητας φτάνει από τη Μέση Ανατολή (μέσω Τάραντα Ιταλίας) στην Αθήνα. Στη συνέχεια ανεβαίνει στην Ακρόπολη, όπου o Πρωθυπουργός Γεώργιος Παπανδρέου υψώνει και πάλι την Ελληνική Σημαία.
19/10/1944 Απελευθέρωση Αθήνας
23/10/1944 Παραιτείται η κυβέρνηση του Γ. Παπανδρέου για να ανασχηματισθεί. Απο τα 23 υπουργεία δόθηκαν στο ΕΑΜ (ΠΕΕΑ), ο Σβώλος πήρε το Υπουργείο Οικονομικών και ο Αγγελόπουλος το Υπουργείο Εργασίας.
10/11/1944 Άφιξη στην Αθήνα της 3ης Ορεινής Ταξιαρχίας , η οποία έγινε δεκτή με ενθουσιασμό απο τον αθηναϊκό λαό
4/12/1944 Αρχίζουν τα Δεκεμβριανά με ένοπλες επιθέσεις του ΕΛΑΣ εναντίον ελληνικών και συμμαχικών μονάδων χωροφυλακής
24/12/1944 Αρχίζουν επιθέσεις του ΕΛΑΣ κατά του ΕΔΕΣ
19/1/1945 Το ΚΚΕ ζητάει ανακωχή
12/2/1945 Υπογράφεται η Συμφωνία της Βάρκιζας μεταξύ του ΕΑΜ-ΚΚΕ και της Ελληνικής Κυβερνήσεως.

Σύμφωνα με αυτήν το ΚΚΕ απολάμβανε:

·         Ατιμωρησία της ηγεσίας του

·         Άρση στρατιωτικού νόμου

·         Διεξαγωγή δημοψηφίσματος για το πολιτειακό

·         Εκκαθάριση του κρατικού μηχανισμού

·         Νομιμότητα δράσεως κλπ

Εκτός απο Γενική Αμνηστία

30/5/1945 Ο ΓΓ ΚΚΕ Ν. Ζαχαριάδης επιστρέφει στην Ελλάδα

Γερμανικές απώλειες στην Ελλάδα


ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΩΝ                                  ΕΠΙΣΗΜΟΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΙΣ ΑΡ.27610

ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΗΣ ΟΔ ΓΕΡΜΑΝΙΑΣ ΣΤΟ ΒΕΡΟΛΙΝΟ

ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΤΩΝ ΣΥΓΓΕΝΩΝ

ΤΩΝ ΠΕΣΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΒΕΡΜΑΧΤ (WEHRMACHT)

EICHBORNDAMM 167, D-1000 ΒΕΡΟΛΙΝΟ 51

Προς τον…………………..

Ελλάδα

Για πληροφ.: Τμήμα IV/RL/BV-11                           Ημ/νία: 26.2.1985

Αξιότιμε κ.

Επί της από 27.11.1984 ερώτησής σας (ενδιάμεση επιστολή μας από 10.1.85), σας πληροφορούμε, ότι σχετικά με την επιθυμία σας να μάθετε τον αριθμό των πεσόντων γερμανών στρατιωτών, μπορούμε να σας βοηθήσουμε μόνον βάσει των δηλώσεων ταφέντων, που έχουμε στο αρχείο μας.

Οι αριθμοί ωστόσο αυτοί δεν μπορούν επ’ουδενί λόγω να είναι δεσμευτικοί, διότι:

α) Στρατιώτες, δηλωθέντες σαν αγνοούμενοι, οι οποίοι δεν έχουν ακόμα επιστρέφει στην πατρίδα τους και οι οποίοι πιθανότατα έχουν πεθάνει, δεν μπορούν να συμπεριληφθούν στους αριθμούς που ακολουθούν*

β) Στρατιώτες που τραυματίσθηκαν στην Ελλάδα, υπέκυψαν στα τραύματά τους και σε τόπους εκτός της επικράτειας της Ελλάδας*

γ) Άγνωστοι στρατιώτες, δηλ. νεκροί που δεν μπορούν πλέον να αναγνωριστούν, δεν μπορούσαν να συμπεριληφθούν, γιατί δεν έχει δηλωθεί η αιτία του θανάτου τους

δ) Και τέλος οι δηλώσεις των ταφέντων που έχουμε, δεν είναι πιθανότατα πλήρεις. Συνέχεια

Battle of Greece – Operation Marita


 The Battle of Greece (also known as Operation Marita, German: Unternehmen Marita) was a World War II battle that occurred on the Greek mainland and in southern Albania. The battle was fought between the Allied (Greece and the British Commonwealth) and Axis (Nazi Germany, Fascist Italy and Bulgaria) forces. With the Battle of Crete and several naval actions, the Battle of Greece is considered part of the wider Aegean component of the Balkans Campaign of World War II.

The Battle of Greece is generally regarded as a continuation of the Greco-Italian War, which began when Italian troops invaded Greece on October 28, 1940. Within weeks the Italians were driven from Greece and Greek forces pushed on to occupy much of southern Albania. In March 1941, a major Italian counterattack failed, and Germany was forced to come to the aid of its ally. Operation Marita began on April 6, 1941, with German troops invading Greece through Bulgaria in an effort to secure its southern flank. The combined Greek and British forces fought back with great tenacity, but were vastly outnumbered and outgunned, and finally collapsed. Athens fell on April 27. However, the British Commonwealth managed to evacuate about 50,000 troops. The Greek campaign ended in a quick and complete German victory with the fall of Kalamata in the Peloponnese; it was over within twenty-four days. Nevertheless, both German and Allied officials have expressed their admiration for the strong resistance of the Greek soldiers. Συνέχεια

Εκθεση περί της δράσεως των Ευελπίδων 1940-1945


ΣΥΝΤΟΜΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ
ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΔΡΑΣΕΩΣ ΤΩΝ ΕΥΕΛΠΙΔΩΝ
ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 1940-45

Α. ΕΛΛΗΝΟΪΤΑΛΙΚΟΣ ΚΑΙ ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ – ΜΑΧΗ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ (28 Οκτωβρίου 1940 – 31 Μαΐου 1941)
1. Παραμονές του Πολέμου
Λίγες μέρες πριν από τον ύπουλο τορπιλλισμό του Καταδρομικού «Έλλη» από ιταλικό υποβρύχιο, στο λιμάνι της Τήνου (15 Αυγ. 1940) κι’ ενώ τα σύννεφα του πολέμου συσσωρεύονταν απειλητικά στον ουρανό της Ελλάδος, 289 απόφοιτοι Ευέλπιδες ορκίστηκαν (10 Αυγ. 1940) ως Ανθυπολοχαγοί ενώπιον του τότε βασιλιά Γεώργιου Β΄. Ήταν η τάξη του 1940. Δυόμηση δε μήνες αργότερα (παραμονές του πολέμου) φοιτούσαν στη ΣΣΕ τρεις (3) Τάξεις, σύμφωνα με τον ισχύοντα τότε Οργανισμό της:
– Η νεοπροαχθείσα ΙΙΙη Τάξη (από το φθινόπωρο του 1938).
– Η νεοπροαχθείσα ΙΙη Τάξη (322 μαθητές) από 29 Οκτωβρίου 1939.
– Η μόλις εισαχθείσα Ιη Τάξη (326 μαθητές) από 2 Οκτωβρίου 1940.
Υπόψη ότι σε κτίριο της Λεωφόρου Αλεξάνδρας λειτουργούσε ταυτόχρονα και η «Στρατιωτική Σχολή Αξιωματικών Σωμάτων και Υπηρεσιών» (ΣΣΑΣΥ) με 109 συνολικά μαθητές των ειδικοτήτων: Υγειονομικού, Διαχειρίσεως, Στρατολογίας και Αυτοκινήτων. Επίσης δε στις εγκαταστάσεις της Σχολής στρατωνίστηκε από τον Νοέμβριο του ‘40 ο Ουλαμός Εφέδρων Αξιωματικών. Συνέχεια

Αναμνήσεις στην Αθήνα, Την Καρδιά της Αντίστασης, Γιάννης Ιωαννίδης


σελίδες 140-141

Θυμάμαι τή θέση τοΰ Γληνοΰ. Αυτός ιδιαίτερα τόνιζε τά πρόβλημα των βουλγάρων γιατί και περισσότερο άπό όλους αισθανόταν τήν πίεση τών άλλων πάνω σ’ αυτό. Μετά βγήκε καί ή υπόθεση εκείνη, ή προβοκάτσια τών γερμανών μέ τό σύμφωνο Ίωαννίδη – Δασκάλοφ.

Αυτοί θέλαν να τήν πατήσουμε μέ τό Βαλκανικό. Είδαν όμως ότι δεν πέσαμε σέ τέτοια προβοκάτσια, νά κάνουμε Ενα τέτοιο σύμφωνο μέ όλους μαζί. Ή Ίντέλιτζενς Σέρβις τά ήξερε, τά παρακολούθησε όλα αυτά. Άφοϋ λοιπόν είδε ότι άπό έκεΐ δέ βγαίνει τίποτα έπρεπε νά σκαρωθεί κάτι άλλο γιά νά καρφώσουν τόν Ίωαν­νίδη καί σκάρωσαν τό σύμφωνο Ίωαννίδη – Δασκάλοφ. Συνέχεια

Επιμνημόσυνος λόγος υπέρ του ήρωα υπολοχαγού Αλεξάνδρου Διάκου


του αντισυνταγματάρχη Ιωάννη Καραβία
«Αείμνηστε Λοχαγέ Διάκε,

Την 31 ην Οκτωβρίου 1940 ήτανε μια παγερή βραδιά όταν σε συνάντησα στις βουνοπλαγιές της Ζούζουλης, στη διάβαση του Γράβου.
Ήτανε η ώρα 9 το βράδυ- τις κρίσιμες εκείνες στιγμές για την πατρίδα μας- και σκοτεινιά βαριά.
Έτρεξαν όλοι οι αξιωματικοί της διλοχίας του 4ου Συντάγματος που ήρχετο από τα Γρεβενά – προς ενίσχυσιν του αποσπάσματος Δαβάκη- κοντά μου να μάθουν τα νέα.
Ξαφνικά με πιάνει από το χέρι σφιχτά, ένας ψηλός και ωραίος νεαρός αξιωματικός και με ρωτά:
-Κύριε ταγματάρχα δεν είσαι συ ο διμοιρίτης στη Σχολή Ευελπίδων;
Αμέσως ανεγνώρισα το ζωηρό Δωδεκανησόπουλο το λεβεντόκορμο εύελπι Αλέξανδρο Διάκο.
-Ναι εγώ είμαι του απάντησα.
Και γυρίζω προς όλους για να τους καθησυχάσω και τους είπα: Αι επιχειρήσεις πάνε καλά.
-Την ξέρουμε την απάντηση μου απήντησε. Αύριο όμως θα τους δείξουμε των Μακαρονάδων. Και πλησιάζοντάς με στο αυτί μου είπε:
«Μια χάρη θέλω: Να βάλεις εμένα μπροστά..»

Η ιστορία του υπολοχαγού Αλέξανδρου Διάκου, Κ. Τριανταφυλλίδης


ΔΙΑΚΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣΟ πρώτος Ελληνας νεκρός αξιωματικός: Αλέξανδρος Διάκος, υπολοχαγός Πεζικού, Δωδεκανήσιος
Η ιστορία της θυσίας γραμμένη από τον Κώστα Τριανταφυλλίδη πολεμικό ανταποκριτή (1940-41)

«Ψηλά πάνω στο Λυκοκρέμασμα, καθώς μεσημέριαζε και ο ουρανός καθάριος πια και ολογάλανος, γελούσε σαν ανοιξιάτικος, και η φάλαγγα ξετυλιγμένη στη βουνοκορφή, συνέχιζε τη γρήγορη πορεία της, αντήχησε ακόμη ψηλότερα, στο δροσερό αέρα, ένα βουητό που ολοένα ζύγωνε και δυνάμωνε. Φτερά μετάλλινα αστράψανε στον ήλιο.

Φαντάροι, πυροβολητές και καβαλλάρηδες, με σηκωμένο το βλέμμα, κοιτούσανε περίεργοι και ανήσυχοι.

-Τι να είναι τάχα; Δικά μας ή εχθρικά;

-Έχουνε σταυρό στην ουρά. ελληνικά είναι!..

-Είναι ιταλικά βομβαρδιστικά, είπε με ήρεμη βεβαιότητα ένας μελαχρινός νέος.

Στις επωμίδες του είχε τα δυο αστέρια του υπολοχαγού και από την ανοιχτή χλαίνη του, στο χιτώνιό του επάνω, φαινότανε το σήμα με τα ανοιχτά φτερά του επίκουρου παρατηρητή. Συνέχεια

Η ιταλική αεροπορία το 1940


H ΙΤΑΛΙΚΗ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑ ΣΤΗ XEIMEPINH ΕΠΙΘΕΣΗ TOY ΜΟΥΣΟΛΙΝΙ TO 1940

Του Γιώργου Χαραλαμπόπουλου

H πρώτη φάση της ιταλικής επίθεσης κατά της Ελλάδας τον Οκτώβριο του 1940 απέτυχε. Στα άγνωστα παρασκήνια της ιταλικής στρατιωτικής ηγεσίας, η ευθύνη βάρυνε ολοκληρωτικά το όπλο της αεροπορίας. Διάφορα ντοκουμέντα, προερχόμενα από τις εκθέσεις και τις αναφορές των Ιταλών στρατηγών, αλλά και από το χώρο
του αεροπορικού τύπου, μας δίνουν την εικόνα της δράσης της Ιταλικής Αεροπορίας και τις ενέργειες της αεροπορικής ηγεσίας.

Σύμφωνα με τις εκθέσεις του αρχηγού των ιταλικών δυνάμεων στην Αλβανία στρατηγού Βισκόντι Πράσκα, η επίθεση κατά της Ελλάδας προέβλεπε τέσσερις βασικές ενέργειες. Επιχειρήσεις στα ελληνικά σύνορα, κατάληψη της Κέρκυρας, μαζική αεροπορική δράση και συγκέντρωση και προώθηση των ενισχύσεων. Από αυτές, ενώ οι επιχειρήσεις άρχισαν ευνοϊκά, ούτε η Κέρκυρα καταλήφθηκε, ούτε ενισχύσεις συγκεντρώθηκαν. Συνέχεια

Ιερός Λόχος (1942 – 1945)


Ο Ιερός Λόχος συγκροτήθηκε το Σεπτέμβριο του 1942 στη Μέση Ανατολή με την αρχική ονομασία «Λόχος Επιλέκτων Αθανάτων», από εθελοντές αξιωματικούς όλων των Κλάδων των Ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων και των Σωμάτων Ασφαλείας, που διέφυγαν από την υπόδουλη Ελλάδα.  Σκοπός τους ήταν να πολεμήσουν τα στρατεύματα του Άξονα και να συμβάλουν στην απελευθέρωση της Πατρίδας.  Προσωρινός Διοικητής ορίστηκε ο Επίλαρχος Αντώνιος Στεφανάκης.

Στις 15 Σεπτεμβρίου ανέλαβε τη διοίκηση του Λόχου ο Συνταγματάρχης Χριστόδουλος Τσιγάντες. Με ενέργειά του μετονομάστηκε η μονάδα σε «Ιερός Λόχος», καθιερώθηκε ιδιαίτερο έμβλημα με τη ρήση «Η ΤΑΝ Η ΕΠΙ ΤΑΣ» και άρχισε η εκπαίδευσή του στις καταδρομικές επιχειρήσεις.

Το πρώτο τμήμα του Ιερού Λόχου που έλαβε μέρος σε καταδρομικές επιχειρήσεις, ήταν μια ομάδα από 8 αξιωματικούς, με επικεφαλής τον Αντισμήναρχο Αλεξανδρή Γεώργιο, το οποίο έδρασε από 17 Νοεμβρίου 1942 μέχρι 27 Ιανουαρίου 1943 στην Κυρηναϊκή. Συνέχεια

Αντιστασιακές οργανώσεις 1941 – 1944


Η ελληνική Εθνική Αντίσταση άρχισε από τις πρώτες ημέρες της εχθρικής κατοχής. Αναπτύχθηκε βαθμιαία με τη δημιουργία αντιστασιακών οργανώσεων, οι οποίες αρχικά δρούσαν ως οργανώσεις πληροφοριών – δολιοφθορών, κυρίως στην περιοχή των Αθηνών. Μετέπειτα με τη δημιουργία ένοπλων ομάδων, εμφανίστηκε ο αντάρτικος στρατός με ευρύτερη παρουσία και δράση στην ύπαιθρο.

Οι κυριότερες Ένοπλες Αντιστασιακές Οργανώσεις (ΕΑΟ) ήταν:

1.    ο ΕΔΕΣ (Ελληνικός Δημοκρατικός Εθνικός Στρατός) με τη στρατιωτική του οργάνωση ΕΟΕΑ (Εθνικές Ομάδες Ελλήνων Ανταρτών),

2.    το ΕΑΜ (Ελληνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο) με τη στρατιωτική του οργάνωση ΕΛΑΣ (Ελληνικός Λαϊκός Απελευθερωτικός Στρατός),

3.    η ΕΚΚΑ (Εθνική Και Κοινωνική Απελευθέρωση) που συγκρότησε το 5/42 Σύνταγμα. Συνέχεια

Τάγματα Ευζώνων – Τάγματα Ασφαλείας: Μύθοι και Πραγματικότητα, Μ. Μανωλέας


Τα «Τάγματα Ευζώνων» και τα «Τάγματα Εθελοντικής Χωροφυλακής -Τάγματα Ασφαλείας» είναι από τις πλέον αισχρά συκοφαντημένες στρατιωτικές μονάδες στην ιστορία της χώρας μας. Η δράση των σχηματισμών αυτών,όπως και άλλα συμβάντα της ιστορίας του Β’ Π.Π, πήρε διαστάσεις τις οποίες δεν είχε .

Τα «Ευζωνικά Τάγματα», ήσαν μονάδες πιστές στην κυβέρνηση της χώρας με αποστολή την αντιμετώπιση της επικείμενη αναρχίας και μόνο. Κατηγορήθηκαν ως συνεργάτες και «συμπλήρωμα» των αρχών κατοχής. Ωστόσο η αξία τους για τις δυνάμεις της Βέρμαχτ είναι συζητήσιμο μέγεθος. Οι γερμανικές δυνάμεις δεν είχαν σοβαρή αντίσταση από τους αντάρτες του Ε.ΛΑ.Σ.. Δεν επεδίωξαν την δημιουργία των εν λόγω σχηματισμών. Σε πολλές μάλιστα περιπτώσεις τους έβλεπαν με δυσπιστία. Αντιθέτως η Ελληνική κυβέρνηση των Αθηνών, έθεσε απαραίτητο όρο υπάρξεως της, την δημιουργία των «Ταγμάτων ευζώνων». Η ορατή αποχώρηση των δυνάμεων κατοχής και το γεγονός ότι μέχρι να φτάσουν ελληνικές στρατιωτικές δυνάμεις από την Μ. Ανατολή, θα χρειαζόταν απαραίτητα ένα εύλογο χρονικό διάστημα, καθιστούσε αναγκαία την ύπαρξη συγκροτημένων σωμάτων που θα αναχαίτιζαν τους συμμορίτες.
Αυτή την αποστολή εκτέλεσαν με επιτυχία τα Τ.Ε. και τα Τ.Α. Συνέχεια

Μπούλκες (σημ. Μαγκλίτς, Σερβία)


bulkes2Το Μπούλκες (σήμερα Μαγκλίτς) ήταν ένα πλούσιο χωριό γερμανόφωνων της τέως Γιουγκοσλαβίας βόρεια του Βελιγραδίου,  στα σύνορα με την Ουγγαρία. Σύμφωνα με τις Γιουγκοσλαβικές πηγές της εποχής οι κάτοικοί του συνεργάστηκαν, με τους Ναζί. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα, όλοι οι άντρες να εκτελεστούν και οι γυναίκες να σταλθούν σε στρατόπεδα εργασίας, μακριά από τα σπίτια τους, στα οποία δεν επέστρεψαν ποτέ.

Από το 1945 και ως το τέλος του Εμφυλίου (συμμοριτοπόλεμου) λειτούργησε αρχικά ως χώρος φιλοξενίας μέλών του ΚΚΕ και του ΕΛΑΣ μετά τη Συμφωνία της Βάρκιζας και Στρατόπεδο Εκπαίδευσης ανταρτών του ΔΣΕ. Οι Γιουγκοσλάβοι δεν ανακατεύτηκαν σε τίποτα, εκτός από την τελευταία φάση, μετά τη ρήξη Στάλιν – Τίτο, όπου έπρεπε να αποφασιστεί που θα πάνε οι πρόσφυγες που απόμειναν στο χωριό.

Στο Μπούλκες έμειναν για μήνες περί τα 5.000-7.000 στελέχη του ΚΚΕ και αντάρτες του ΔΣΕ. Στην τελευταία φάση, στο χωριό ήρθαν και γυναικόπαιδα. Υπήρξε λοιπόν μια μικρή περιοχή, στο Μπούλκες και τη γύρω εύφορη πεδιάδα, όπου η ηγεσία του ΚΚΕ είχε απόλυτη εξουσία. Αποκαλούσαν μάλιστα το Μπούλκες 7η Δημοκρατία της Γιουγκοσλαβίας. Συνέχεια

Ο Τρίτος Γύρος (1946-1949) – Συνοπτική επισκόπηση


Έτος 1946

Οργάνωση-Δύναμη Ένοπλων Κομμουνιστών:
Το Φεβρουάριο του 1946, ο Ζαχαριάδης επέβαλε στην Ολομέλεια της Κεντρικής Επιτροπής του ΚΚΕ τη μοιραία απόφαση »να προχωρήσει στην οργάνωση της νέας ένοπλης λαϊκής πάλης ενάντια στο μοναρχοφασιστικό κατεστημένο», με τη δικαιολογία ότι η δεξιά προέβαινε σε διώξεις κομμουνιστών.
Ένα μήνα αργότερα, μετά την απόφαση για επανάληψη του ένοπλου αγώνα, ο Ζαχαριάδης έφυγε για την Πράγα.
Περνώντας από τη Θεσσαλονίκη έδωσε εντολή στον πρώην καπετάνιο του ΕΛΑΣ Μάρκο Βαφειάδη να αρχίσει αμέσως την πολεμική εξόρμηση
Από το Μάρτιο άρχισε στις παραμεθόριες κυρίως περιοχές, η οργάνωση και ανάπτυξη ισχυρότερων ένοπλων κομμουνιστικών μονάδων, των λεγόμενων »Συγκροτημάτων».
Η δύναμη κάθε συγκροτήματος ανερχόταν σε 60-80 ενόπλους, οργανωμένους σε 2-3 διμοιρίες, με δύο ομάδες κατά διμοιρία. Δύο ως τρία »Συγκροτήματα» συνιστούσαν έν »Υπαρχηγείο» ή Τάγμα δυνάμεως 200-250 ενόπλων, με προϊστάμενα κλιμάκια τα »Περιφερειακά Αρχηγεία» και τα »Αρχηγεία Περιοχών».
Η αρχική δύναμη των 800 ενόπλων το Μάρτιο, συνεχώς αυξανόταν και μέχρι το Δεκέμβριο έφτασε τους 9.000 περίπου ενόπλους. Συνέχεια

Σύμφωνο Πετριτσίου (12 Ιουλ 1943):Απάντηση Μαρίνου στον Οικ. ταχυδρόμο


ΤΟ ΣΛΑΒΟΜΑΚΕΔΟΝΙΚΟ ΚΑΙ ΤΟ ΚΚΕ

Του ΓΙΑΝΝΗ ΜΑΡΙΝΟΥ

ΘΑ ΘΕΛΑΜΕ να δείξουν κατανόηση οι αναγνώστες μας εκείνοι, οι οποίοι θεωρούν περιττό να αχολείται η στήλη αυτή με την ιστορία του Κομμουνιστικού Κόμματος Ελλάδας, και τις σκοτεινές σελίδες της, αφού ήδη – όπως πιστεύουν – ο μαρξισμός – λενινισμός κατέρρευσε ως ιδεολογία και ως σύστημα διακυβέρνησης και συνεπώς είναι περιττό και σκληρό να πλήττεις ένα πτώμα. Εν πρώτοις εμείς διαφωνώντας με την άποψη αυτή υποστηρίζουμε ασταμάτητα ότι δεν θεωρούμε καθόλου νεκρή την άρχουσα ιδεολογία, που καταδυνάστευσε την ανθρωπότητα κατά τον 20ον αιώνα. Αφού το 1/3 περίπου του πληθυσμού της γης εξακολουθεί να τελεί υπό το σύστημα αυτό υποχρεωτικά. Εξάλλου πρόσφατα εκλογικά αποτελέσματα σε ορισμένες χώρες (λ.χ. Λιθουανία, Σερβία κ. ά.) δείχνουν αναβίωση των κομμουνιστικών δυνά¬μεων, έστω και με δημοκρατικό προσωπείο. Μη μας διαφεύγει ότι οι φανατικότεροι οπαδοί της ιδεολογίας αυτής εξακολουθούν να είναι αιχμάλωτοι της και εξαιρετικά οργισμένοι για την ήττα τους. Απλώς λουφάζουν υπό διάφορες μεταμφιέσεις και αναμένουν τις ευκαιρίες δριμύτερης επανόδου (όπως ακριβώς συνέβη και με τον ναζισμό φασισμό που όλοι νομίζαμε νεκρό καταδικαστέο από την ιστορια και στις ανθρώπινες συνειδήσεις, κι όμως νατος πετιέται και ξαναρχίζει να απειλεί την Ευρώπη με την αποτρόπαιη ρεβάνς του). Συνέχεια

Διάκος Αλέξανδρος, Υπολοχαγός Πεζικού


Ο πρώτος νεκρός αξιωματικός του ελληνοϊταλικού πολέμου

diakos-yplgosΟ Α­λέ­ξαν­δρος Διά­κος γεν­νή­θη­κε το 1911 στη Χάλ­κη της Ρό­δου. Τό­τε το νη­σί βρι­σκό­ταν υ­πό ι­τα­λική κα­το­χή και ο Α­λέ­ξαν­δρος, α­πό μι­κρό παι­δί γα­λου­χή­θη­κε με τον πό­θο και τα ι­δα­νι­κά της λευ­τε­ριάς.  Την πε­ρί­οδο αυ­τή τα Δω­δε­κά­νη­σα βρί­σκο­νταν υ­πό τον ι­τα­λι­κό ζυ­γό. Ο Α­λέ­ξαν­δρος, γεννή­θη­κε και με­γά­λω­σε με τον πόθο για τη λευ­τε­ριά της ι­διαί­τε­ρης πα­τρί­δας του και την εν­σω­μά­τω­σή της στη Μη­τέρα Ελ­λά­δα. Α­πό μι­κρό παι­δί κιό­λας, μα­θη­τής Γυ­μνα­σί­ου α­ντι­δρού­σε στις ι­τα­λι­κές δια­τα­γές και α­πα­γο­ρεύ­σεις. Χα­ρα­κτη­ρι­στι­κό πα­ρά­δειγ­μα, σε μια ε­πέ­τειο της 25ης Μαρ­τί­ου κα­τέ­βα­σε την ιτα­λι­κή σημαί­α που κυ­μά­τι­ζε στο προ­αύ­λιο του Γυ­μνα­σίου του και ύ­ψω­σε τη Γα­λα­νό­λευ­κη· ή­ταν μια με­γά­λη πρά­ξη, α­πό έ­να μι­κρό παι­δί.

Το 1929 φεύ­γει α­πό το νη­σί και φθά­νει στην Α­θή­να, ό­που και κα­τα­τάσ­σε­ται στην Στρα­τιω­τι­κή Σχο­λή των Ευελ­πί­δων. Α­πό ε­κεί α­πο­φοι­τά και ε­ντάσ­σεται στις τά­ξεις του Ελ­λη­νι­κού Στρα­τού το 1934, ο­νο­μα­ζό­με­νος Αν­θυ­πο­λο­χα­γός Πε­ζι­κού.

Η κή­ρυ­ξη του πο­λέ­μου βρίσκει τον Διά­κο στο βαθ­μό του Υ­πο­λο­χα­γού, να υ­πη­ρε­τεί στην Πίν­δο. Ο ί­διος ζή­τη­σε να με­τα­βεί στο μέ­τω­πο. Ο Α­λέ­ξανδρος πί­στευε πως ήταν η ευ­και­ρί­α να α­πο­δεί­ξει γι’ α­κό­μη μια φο­ρά στον ι­τα­λό κα­τα­κτη­τή, πως «του Έλ­λη­νος ο τρά­χη­λος ζυγό δεν υ­πο­μέ­νει». Ο Διά­κος ο­ρί­ζε­ται διοι­κη­τής του 2ου Λό­χου του 4ου Συ­ντάγ­μα­τος Πε­ζι­κού και ρί­χνε­ται στην πρώ­τη και τε­λευ­ταί­α του μά­χη. Συνέχεια

Τό σχέδιο κατάληψης της Αθήνας, Ιωαννίδης Απομνημονεύματα


Γιάννης Ιωαννίδης (1900-1967)

Γιάννης Ιωαννίδης (1900-1967)

ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ: Υπάρχει και μιά άλλη επιβεβαίωση τοϋ ότι έτσι βλέπαμε καί θέταμε τό ζήτημα.
Από τά μέσα τοϋ 1943 έγώ είπα στον Θόδωρο, στόν Εκτορα, νά kάνει ενα σχέδιο κατάληξης των Αθηνών μέ βάση τίς δυνάμεις πού υπάρχουν καί πού μπορούμε έμεϊς νά έχουμε καί τίς δυνάμεις πού Εχουν αυτοί καί που μπορούνε νά φέρουνε. Τό σχέδιο αυτό έγινε. Τό σχέδιο αυτό τό κράτησα έγώ όλον τόν καιρό.
Τό είχα κρυμμένο κάπου. Αυτό τό σχέδιο δέν τό πήρε υπόψη του του ό Σιάντος. Τό διάβασε φυσικά. Τό διάβασε καί δέν είπε ότι δέν είναι καλό καί επιστημονικά καμωμένο. Τό εϊχαν κάνει οί στρατιωτικοί πού αυτοί τά κανόνιζαν αυτά. Ήταν ένα σχέδιο πολύ καλό, πού αν έμεϊς τό χρησιμοποιούσαμε κατά τό Δεκέμβρη θά εΐχαμε όχι βέβαια ριζικές αλλαγές, αλλά καλύτερη κατάσταση. Δέ θά παθαίναμε αυτό τό πράγμα. Δέ θά βγαίναμε έτσι από την Αθήνα, δέ θά παθαίναμε αυτό νά βγούμε έτσι καί μάλιστα νά ΰποχρεωθοΰμε νά παραδώσουμε τά όπλα. Κατάλαβες;
Εμείς την Αθήνα θά τήν εΐχαμε πιασμένη, θά την εΐχαμε πάρει προτοϋ αυτοί προλάβουν νά πιάσουνε τίς θέσεις καί τά αϋτά τους. Αυτοί συγκέντρωσαν δυνάμεις από παντοΰ καί τίς φέράνε στην Αθήνα. Καί άπό τη Θεσσαλονίκη φέραν. Κατάλαβες;
‘Εμεΐς τους είπαμε νά τους χτυπήσουν, αυτοί όμως δέν τους χτύπησαν τους εγγλέζους καί τους άφησαν νά έρθουν στην Αθήνα. Τώρα αυτά είναι άλλη υπόθεση.. Συνέχεια