Ibrahim Pasha (1789 – 10 Νοε 1848)


Με αναμφίβολες στρατιωτικές και πολιτικές ικανότητες, ο Ιμπραήμ πασάς αποτελεί έναν από τους καλύτερους στρατηγούς στην ιστορία της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και ευτυχώς – για την Ελλάδα – αναχαιτίστηκε δύο φορές, από επέμβαση των ευρωπαϊκών δυνάμεων, που φοβήθηκαν τις επιτυχίες του.

Γεννήθηκε το 1789 στην Καβάλα. Η Ελληνίδα μητέρα του, ξαναπα­ντρεύτηκε τον ανερχόμενο Αλ­βανό πασά, Μωχάμετ Άλι, που αμέσως ανέλαβε να μεγαλώσει τον ανήλικο γιο της σα δικό της παιδί. Τον έκανε μου­σουλμάνο και τον ονόμασε Ιμπραήμ.

Το 1805 και όσο ο Μωχάμετ Άλι αγωνι­ζόταν για να επικρατήσει στην Αίγυ­πτο, ο Ιμπραήμ ήταν «φιλοξενούμε­νος» του Σουλτάνου. Αμέσως μετά του επετράπη να γυρίσει στην Αίγυπτο και όταν ο οίκος των Σαούντ επαναστά­τησε στην Αραβία, ο Ιμπραήμ ανέλα­βε τα ηνία της Αιγύπτου, αφού ο πατέ­ρας του κινήθηκε κατά των Αράβων.

Το 1816 ανέλαβε προσωπικά τη διοί­κηση του στρατού εναντίον των Αράβων και αφού έκανε απόβαση στη Γιανμπού, το επίνειο της Μεδίνας, κατέλαβε τις ιε­ρές πόλεις Μέκκα και Μεδίνα και καταδί­ωξε τους Σαούντ στην έρημο. Στο τέλος Σεπτεμβρίου του 1818 μπήκε νικητής στην Ντέρια, αναγκάζοντας τον Σαούντ να παραδοθεί, σε μια εξαιρετικά εκτελεσμένη επιχείρηση. Το 1824 και ενώ η Ελληνική Επανάσταση κέρδιζε έδαφος, ο Οθωμανός Σουλτάνος Μαχμούντ Β’, ανέθεσε στον Ιμπραήμ τη διακυβέρνηση της επαναστατημένης Πελοποννήσου, με την ελπίδα και την πεποίθηση ότι ο νεαρός στρατηγός, που κάποιοι ήδη αποκαλούσαν «ο Ναπολέων της Ασί­ας», θα κατέπνιγε τον ελληνικό αγώνα.

Γνωρίζοντας τη συντριβή του εξαδέλφου του, Μαχμούτ Δράμαλη Πασά στα Δερβενάκια, ο Ιμπραήμ έφθασε στην Πε­λοπόννησο με 17.000 άνδρες εκπαιδευ­μένους σε ευρωπαϊκά πρότυπα. Νίκησε σε όλες τις μάχες, έστω και δύσκολα, ξε­κινώντας από το Κρεμμύδι, βόρεια του Νεοκάστρου και εισήλθε στην Τριπολιτσά στις 11 Ιουνίου 1825. Στις 10 Απρι­λίου 1826 κατέλαβε το Μεσολόγγι, που μέχρι τότε άντεχε εμβληματικά σε μια ασφυκτική πολιορκία. Τα μέτρα όμως που έλαβε εναντίον του ντόπιου πλη­θυσμού, σε συνδυασμό με την ανερχόμενή του φήμη και την αντίδραση της ευρωπαϊκής κοινής γνώμης, οδήγησαν στην επέμβαση της Αγγλίας, της Γαλλί­ας και της Ρωσίας, που προσπάθησαν να δώσουν τέλος στην ελληνοτουρκι­κή διένεξη. Η καταστροφή του τουρκο- αιγυπτιακού στόλου στο Ναβαρίνο τον Οκτώβριο του 1827 οδήγησε στην απο­μάκρυνσή του από την Πελοπόννησο.

Το 1831, όταν ο πατέρας του ήρθε σε ανοικτή ρήξη με το Σουλτάνο, οι Αιγύ­πτιοι υπό την ηγεσία του Ιμπραήμ κινήθηκαν εναντίον της Συρίας. Εκεί, δείχνο­ντας το καλύτερό του πρόσωπο, νίκησε τους Οθωμανούς στην Άκρα, εισήλθε στη Δαμασκό το Μάιο του 1832 και ξαναδιέλυσε δυο τουρκικές στρατιές στη Χομς στις 8 Ιουλίου και στη Μπεϊλάν στις 29 Ιουλίου 1832. Κατόπιν εισέβα­λε στη Μικρά Ασία και νίκησε τον μέγα βεζίρη Ρασίντ Μεχμέτ Πασά στο Ικόνιο στις 21 Δεκεμβρίου 1832. 0 Οθωμανός Σουλτάνος, αναγκάστηκε υπό την πί­εση των όπλων, να υπογράψει τη συν­θήκη της Κιουτάχειας, αφήνοντας τη Συρία και φυσικά την Αίγυπτο, στα χέ­ρια του Μωχάμετ Αλί. Ο ίδιος παρέμεινε για ένα χρόνο κυβερνήτης της Συρίας.

Το 1838, οι Οθωμανοί προσπάθη­σαν να ανακτήσουν τα χαμένα εδάφη και έστειλαν στρατό στη Νεζίμπ, αλλά ξαναηττήθηκαν από τον ικανότατο Αι­γύπτιο στρατηγό στις 24 Ιουνίου 1839. Παρόλα αυτά, για μια ακόμα φορά ο Ιμπραήμ, αναγκάστηκε να υποχωρή­σει υπό την πίεση των ευρωπαϊκών δυ­νάμεων και με επέμβαση της Μεγάλης Βρετανίας, της Πρωσίας, της Ρωσίας και της Αυστροουγγαρίας εγκατέλειψε τη Συρία, τη Μικρά Ασία, αλλά και την Κρήτη. Επέστρεψε στην Αίγυπτο και δεν ξαναπολέμησε. Όταν ο πατέ­ρας του ασθένησε, ανέλαβε την αντιβασιλεία της Αιγύπτου, αλλά την κράτη­σε μόλις για πέντε μήνες, αφού πέθανε στις 10 Νοεμβρίου 1848 στο Κάιρο.

Advertisements