Πανουργιάς


Το κανονικό όνομα της οικογένειάς του ήταν Ξηροδημήτρης. Την ονομασία του την
οφείλει σε λάθος του νονού του, που όντας μεθυσμένος την ώρα της βάφτισης,
νόμισε ότι βάφτιζε κορίτσι και το ονόμασε Πανούργια (Πανωραία). Την πρώτη του
πολεμική πείρα την απέκτησε στο σώμα του Ανδρούτσου, ενώ από το 1813 ήταν
αρματολός στην περιοχή των Σαλώνων (Άμφισσα). Το 1817 συνελήφθη από τον Αλή
Πασά και μόνο η παρέμβαση του Ανδρούτσου τον έσωσε από την εκτέλεση. Το 1820
δραπέτευσε από την εποπτεία του Αλή και κατέβηκε στην Άμφισσα, όπου ανέλαβε το
αρματολίκι. Όντας ήδη μυημένος στη Φιλική Εταιρεία, οργάνωσε με μυστικότητα
την κήρυξη της επανάστασης στην περιοχή του (27 Μαρτίου 1821) και στις 10
Απριλίου είχε καταλάβει την πόλη και το φρούριό της. Έλαβε μέρος στις μάχες
κατά του Ομέρ Βρυώνη και διακρίθηκε στη μάχη των Βασιλικών. Στη συνέχεια
αποσύρθηκε σταδιακά λόγω του προχωρημένου της ηλικίας του και αντικαταστάθηκε από τον γιό του Νάκο. Πέθανε το 1834.

Advertisements