Επιχείρηση ΕΡΜΗΣ (αεραπόβαση στην Κρήτη)


H αερομεταφερόμενη επίθεση των Γερμανών για την κατάληψη της Κρήτης απετέλεσε ακρογωνιαίο λίθο για την μελλοντική ανάπτυξη και διαμόρφωση των δυνάμεων αλεξιπτωτιστών έως και σήμερα. Το αλεξίπτωτο ως υλικό ήταν  γνωστό από τον A’ Παγκόσμιο Πόλεμο στις διάφορες στρατιωτικές υπηρεσίες, οι οποίες το Θεωρούσαν μόνον ως ένα διασωστικό μέσο και μάλιστα κακής υπόληψης, καθώς κάποιοι θεωρούσαν δειλία την εγκατάλειψη ενός φλεγόμενου αεροσκάφους! Σε κάποια ανήσυχα και διορατικά μυαλά, ωστόσο, απετέλεσε την  αφορμή για την εκπόνηση νέων στρατηγικών και τακτικών μάχης, οι οποίες σήμερα, στην πλέον εξελιγμένη μορφή τους, έχουν προκαλέσει μια πλήρη μεταβολή του σύγχρονου πεδίου μάχης, των αρχών και των μηχανισμών διεξαγωγής του πολέμου.
Σε συνδυασμό με το πρωτοεμφανιζόμενο σε οργανωμένη και μαζική μορφή αεροπορικό όπλο, το αλεξίπτωτο Θα συνέβαλε στην εμφάνιση του λεγόμενου «κάθετου ελιγμού», ο οποίος, απαλλάσσοντας τις επίγειες δυνάμεις από την δουλεία του εδάφους, Θα προσέδιδε νέο περιεχόμενο στην έννοια του ελιγμού στο πεδίο της μάχης και Θα παρείχε επιχειρησιακές δυνατότητες ανήκουστες έως τότε.
H αλήθεια είναι ότι οι Σοβιετικοί είχαν πρώτοι οργανώσει αερομεταφερόμενες δυνάμεις και πρώτοι είχαν χρησιμοποιήσει αλεξιπτωτιστές σε πολεμικές επιχειρήσεις καταδρομικού χαρακτήρα (1929, Κεντρική Ασία εναντίον ισλαμιστών επαναστατών) ή συμβατικής μορφής (Νοέμβριος 1939, στο Πετσάμο της Φινλανδίας). Οι Γερμανοί και οι ιταλοί είχαν ακολουθήσει το παράδειγμα του ιδεολογικού αντιπάλου τους και ως το 1939 διέθεταν οργανωμένες μονάδες επιπέδου μεραρχίας με προοπτική για μεγαλύτερη επέκταση και αύξηση.
Εκείνοι όμως που πρώτοι χρησιμοποίησαν τους αλεξιπτωτιστές και γενικά τα αερομεταφερόμενα στρατεύματα (για να μην ξεχνάμε το πεζικό που εμεταφέρετο με ανεμοπλάνα) ως στρατηγικό όπλο με πλήρη ένταξή τους σε συνδυασμένες επιχειρήσεις, ήταν οι Γερμανοί. Στα πλαίσια της επαναστατικής, για την εποχή, θεωρίας του «κεραυνοβόλου πολέμου», ο οποίος επανέφερε τον ελιγμό στο πεδίο της μάχης μετά την περίοδο ντροπής της στρατηγικής τέχνης στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο, το όπλο, μπορούμε να πούμε, των αερομεταφερόμενων δυνάμεων, ήταν το τέλειο συμπλήρωμα.
Περιφρονώντας τις οχυρώσεις και τις μάζες των εχθρικών στρατευμάτων, ο «κεραυνοβόλος πόλεμος» στόχευε τα  ευαίσθητα σημεία του αντιπάλου για να προκαλέσει ολοκληρωτική κατάρρευση με πλήγματα ακριβείας βαθιά στα εχθρικά μετόπισθεν. Κέντρα διοίκησης και επικοινωνιών καθώς και οι γραμμές και οι πηγές ανεφοδιασμού έπρεπε να προσβληθούν γα να παραλύσουν και να αποσυντεθούν τα μάχιμα στρατεύματα στο μέτωπο. Αυτό επετυγχάνετο με εστίαση της ισχύος του επιτιθεμένου σε ένα σημείο της αμυντικής γραμμής του αντιπάλου (προτιμητέον ασθενές σημείο) ώστε να επιτευχθεί ρήγμα από το οποίο θα εξεχύνοντο ταχυκίνητες θωρακισμένες δυνάμεις που Θα προήλαυναν βαθιά και Θα προσέβαλαν τα κρίσιμα σημεία και κέντρα του αμυνομένου.
Στα πλαίσια αυτά, τί πιο κατάλληλο μέσο από κάποιες δυνάμεις που υπερπηδούσαν τα εμπόδια των χερσαίων αμυντικών γραμμών και της φύσης (ποτάμια, βουνά, έλη κ.λπ.) για να προσγειωθούν από τον ουρανό  αιφνιδιαστικά, ακριβώς
επάνω στα κεφάλια του εχθρού! ‘Ετσι ακριβώς χρησιμοποίησε τους αλεξιπτωτιστές του ο Γερμανικός Στρατός, ο οποίος τότε είχε την τύχη να διευθύνεται από μια
πληθώρα «πεφωτισμένων» στρατιωτικών εγκεφάλων υπό την εύνοια του Χίτλερ, ο οποίος ήταν οπαδός κάθε επαναστατικής ιδέας στην τέχνη του πολέμου, τουλάχιστον στην αρχή της σύρραξης.
Με την διεξαγωγή ωστόσο των πρώτων αερομεταφερομένων επιχειρήσεων διαπιστώθηκε ότι η νέα αυτή μέθοδος πολέμου, εκτός από εκπληκτικά πλεονεκτήματα, ενείχε και πολλά προβλήματα, ιδιαίτερα στην αρχή της που η πρακτική εφαρμογή σε αληθινές επιχειρήσεις εμφάνιζε τις αδυναμίες σε υλικό-τεχνικό, οργανωτικό, σχεδιαστικά και διοικητικό  επίπεδο.
Ως εκ τούτου, η διαδικασία της άμεσης συγκέντρωσης διδαγμάτων και συμπερασμάτων και της άμεσης επίσης εφαρμογής λύσεων στο πρακτικό πεδίο, Θα διαδραμάτιζε σημαντικό ρόλο στην εξέλιξη του αερομεταφερόμενου όπλου. ‘Οπως Θα δούμε από τα συμπεράσματα αυτά ωφελήθηκαν περισσότερο οι Σύμμαχοι, που παρουσιάσθηκαν καθυστερημένοι αρχικά στις στρατιωτικές εξελίξεις και ελάχιστα οι πρωτοπόροι Γερμανοί. Οι τελευταίοι, αν και κατόρθωσαν να εντοπίσουν εγκαίρως τις αδυναμίες των αερομεταφερομένων επιχειρήσεων δεν μπόρεσαν να εφαρμόσουν τις απαραίτητες διορθώσεις, καθώς ο Χίτλερ, ως ερασιτέχνης, απογοητεύθηκε άμεσα και ολοκληρωτικά από τις απώλειες που υπέστησαν οι Γερμανοί αλεξιπτωτιστές στην Κρήτη, με αποτέλεσμα να «κάψει» ουσιαστικά τον στρατηγικό αυτό «άσσο» που είχε από την αρχή στο μανίκι του.
H Κρήτη, ως εκ τούτου, Θα αποτελούσε ένα ορόσημο στον αερομεταφερόμενο πόλεμο, καθώς Θα εξήγοντο διδάγματα που Θα διαμόρφωναν  τον μελλοντικό τρόπο διεξαγωγής αερο μεταφερόμενων επιχειρήσεων. H επί  δραση της μάχης Θα είχε αποτέλεσα  αντιστρόφως ανάλογο επί των πρω ταγωνιστών σε αυτήν, καθώς τους  νικητές Γερμανούς απογοήτευσε  και ουσιαστικά εγκατέλειψαν τον
κάθετο ελιγμό στην μάχη αν και  πρωτοπόροι, ενώ τους ηττημένους  ενθουσίασε και οδήγησε στην  ραγδαία αύξηση των αερομεταφερομένων δυνάμεων των Συμμάχων και στην σημαντική συμβολή τους στην εξέλιξη του πολέμου.

Είδη αερομεταφερομένων επιχειρήσεων  καί «Ερμής»

H κατανόηση της ιδιαιτερότητας και της σημασίας της Επιχείρησης «Ερμής», προϋποθέτει μια σύντομη αναφορά στα είδη των γερμανικών αερομεταφερόμενων επιχειρήσεων κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Οι επιχειρήσεις αυτές ταξινομούνται γενικά σε δύο κατηγορίες:
α) στις επιχειρήσεις προωθημένης δύναμης στα πλαίσια συμβατικών χερσαίων επιχειρήσεων, με σκοπό την αιφνιδιαστική κατάληψη στρατηγικών σημείων και της υπεράσπισής τους έως την άφιξη των χερσαίων δυνάμεων (συνήθως μηχανοκίνητων) και
β) στις επιχειρήσεις ανεξάρτητης μορφής, όπου τα αερομεταφερόμενα στρατεύματα είχαν την  κύρια (ίσως και αποκλειστική) ευθύνη και αποστολή  για την επίτευξη του Αντικειμενικού Σκοπού (ΑΝΣΚ).
Στις δεύτερες υπάγονται επιχειρήσεις κατάληψης νήσων. Οι δύο πραγματοποιηθείσες έγιναν σε ελληνικό έδαφος (Κρήτη και Λέρος) ενώ είχε σχεδιασθεί και μια για την κατάληψη της Μάλτας. Στις πρώτες υπάγονται οι επιχειρήσεις στην Ολλανδία, στο Βέλγιο (Εμπέν-Εμαέλ) στην Νορβηγία και στην διώρυγα της Κορίνθου.
H Επιχείρηση «Ερμής» ήταν η πρώτη παγκοσμίως επιχείρηση για την ολοκληρωτική κατάληψη ενός μεγάλου νησιωτικού στόχου όπου η ναυτική υπεροχή ανήκε στον αντίπαλο, γεγονός που εσήμαινε ότι οι γραμμές ανεφοδιασμού και μεταφοράς ενισχύσεων ήταν ευάλωτες. Αυτό εσήμαινε ότι η επιτυχία ανήκε αποκλειστικά στην εναέρια γερμανική ισχύ όπως αυτή υλοποιείτο από τα τρία στοιχεία που περιείχε: τα μαχητικά αεροσκάφη, τον μεταφορικό στόλο και τους αλεξιπτωτιστές. Τα προβλήματα και τα αντίστοιχα συμπεράσματα εμφανίσθηκαν και εξήχθησαν σε τρία κυρίως γενικά στάδια: της σχεδίασης, της εκτέλεσης και της υλικοτεχνικής υποστήριξης των αλεξιπτωτιστών.

Σχεδίαση Επιχείρησης «Ερμής»

Την σχεδίαση της επίθεσης των Γερμανών στην Κρήτη θα απασχολούσαν τρία κυρίως θέματα: οι πληροφορίες, η μέθοδος επίθεσης από αέρας και οι τακτικές αυτής.
Πληροφορίες: Στον τομέα αυτόν η γερμανική σχεδίαση υστέρησε και από τις δύο «όψεις του νομίσματος», καθώς δεν έγινε δυνατό να συλλεχθούν ακριβείς πληροφορίες για τον εχθρό και τον στόχο, αλλά και δεν  επετεύχθη η ασφάλεια πληροφοριών από γερμανικής πλευράς ώστε να εξασφαλισθεί ο απαραίτητος αιφνιδιασμός, που ήταν απαραίτητη προϋπόθεση κάθε αερομεταφερόμενης επιχείρησης.
Συλλογή πληροφοριών: Οπως απεδείχθη εχ των υστέρων, οι πληροφορίες που είχαν συλλέξει οι Γερμανοί για την Κρήτη ήταν ανεπαρκείς και παραπλανητικές. H συλλογή στηρίχθηκε κυρίως σε αεροφωτογραφίσεις, οι οποίες δεν συμπληρώθηκαν με επίγεια και επί τόπου αναγνώριση από ομάδες αναγνώρισης και πράκτορες. Ως εχ τούτου, αρκετή από την προπαρασκευή του πεδίου της μάχης από την Λουφτβάφφε κατευθύνθηκε σε εικονικές θέσεις αντιαεροπορικών και άλλων οχυρωματικών έργων. Άλλες βρετανικές θέσεις εξελήφθησαν ως αρτεσιανά φρέατα ενώ η φυλακή στον δρόμο προς τα Χανιά θεωρήθηκε ότι ήταν αποθήκη τροφίμων των Βρετανών και ως εκ τούτου περιελήφθη στους στόχους. Επιπλέον, η ατελής αναγνώριση οδήγησε στον μη εντοπισμό των αμυντικών έργων που είχαν προετοιμάσει οι Βρετανοί σε όλες τις Ζώνες Ρίψεως που θα ερρίπτοντο οι αλεξιπτωτιστές, καθώς ο διοικητής των βρετανικών δυνάμεων, Υποστράτηγος Μπέρναρντ Φράϋμπεργκ, είχε προειδοποιηθεί σαφώς από τις υπηρεσίες πληροφοριών για μια γερμανική επίθεση από αέρας.
Ασφάλεια Πληροφοριών: H βρετανική προβλεπτικότητα ήταν η συνέπεια της αποτυχίας των Γερμανών να εξασφαλίσουν το στοιχείο του αιφνιδιασμού, απαραίτητο για την επιτυχία κάθε αερομεταφερόμενης επιχείρησης. H προώθηση αεροσκαφών, ανεμοπλάνων, καυσίμων και αλεξιπτωτιστών σε αεροδρόμια της ηπειρωτικής Ελλάδος, εντοπίσθηκαν από πράκτορες των Βρετανών στην περιοχή. Μάλιστα τις τελευταίες νύκτες πριν από την ημέρα εξαπόλυσης της επίθεσης βρετανικά βομβαρδιστικά έπληξαν χώρους συγκέντρωσης, αλλά με πολύ μικρή επιτυχία.
Πέραν τούτων, οι Γερανοί σχεδιαστές είχαν εκτιμήσει λανθασμένα ότι το σύνολο των 50.000 ανδρών που διέφυγαν από την Ελλάδα είχε μεταφερθεί στην Αίγυπτο, κρίνοντας ότι η φρουρά της Κρήτης ήταν μικρή. Επιπλέον, δεν έλαβαν υπόψιν τους την συμμετοχή στις μάχες του τοπικού πληθυσμού, κάτι το οποίο πολλαπλασίασε την μαχητική ισχύ των αμυνομένων και μετέτρεψε κάθε σπιθαμή του εδάφους της Κρήτης σε πιθανό πεδίο μάχης. Οι Γερμανοί πίστευσαν ότι ο πληθυσμός Θα είχε χαταπτοηθεί από την ήττα στην ηπειρωτική Ελλάδα και θα διεκρίνετο από πολύ χαμηλό ηθικό. H πραγματικότητα απεδείχθη ότι ήταν ακριβώς η αντίθετη.
Μέθοδος επίθεσης από αέρας: Οι Γερμανοί είχαν αναπτύξει τρεις μεθόδους επίθεσης από αέρος: την ρίψη αλεξιπτωτιστών, την προσεδάφιση ανεμοπτέρων και την αερομεταφορά στρατευμάτων. Οι δύο πρώτες ήταν μέθοδοι εφόδου ενώ η τρίτη προϋπέθετε μηδενική ή ελαχιστότατη αντίσταση και απαιτούσε την ύπαρξη ασφαλών αεροδρομίων για την προσγείωση μεταγωγικών αεροσκαφών. Κάθε μια από τις μεθόδους εφόδου παρουσίαζε πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα, τα οποία δεν επέτρε παν την ξεκάθαρη απόφαση για το ποιά είναι η καλύτερη.
Η ρίψη αλεξιπτωτιστών επέτρεπε την ταυτόχρονη προσγείωση στο έδαφος μεγάλου αριθμού ανδρών και μάλιστα επί του στόχου, εάν αυτό ήταν τακτικά δυνατό. H μέθοδος αυτή παρουσίαζε επιχειρησιακή ευελιξiα καθώς ο διοικητής μπορούσε να ανταποκριθεί εύκολα σε αιφνίδιες μεταβολές της κατάστασης στο έδαφος και να αλλάξει την τοποθεσία ρίψης.
Αυτό δεν μπορούσε να γίνει εύκολα από τα ανεμόπτερο, καθώς η άφεσή τους από τα ρυμουλκά αεροπλάνα γινόταν μακρά από τον στόχο και ως εκ τούτου δεν είχαν ούτε την ευκαιρία να αντιληφθούν εγκαίρως τί συνέβαινε στο έδαφος, ούτε την δυνατότητα (εφόσον δεν είχαν κινητήρα) να αλλάξουν την Ζώνη Προσγείωσης.
Όμως η ρίψη με αλεξίπτωτα είχε και μεγάλα μειονεκτήματα, όπως την μεγάλη διασπορά των δυνάμεων στο έδαφος, η οποία μείωνε την μαχητική αξία μιας μονάδας τις πρώτες κρίσιμες ώρες έως την ανασυγκρότησή της σε συγκεκριμένα σημεία συνάντησης και προκαλούσε χρονικές καθυστερήσεις ως προς την ανάληψη χερσαίων επιχειρήσεων. Το φαινόμενο αυτό διογκώνετο στην γερμανική περiπτωση, καθώς τεχνικές δυσκολίες εξανάγκαζαν τους αλεξιπτωτιστές να προσγειώνονται ξεχωριστά από το σύνολο του φορητού οπλισμού και των βασικών φόρτων πυρομαχικών τους!
H προσεδάφιση με ανεμόπτερο αντιθέτως, εξασφάλιζε μεγάλη συγκέντρωση, αυξημένη μαχητική ισχύ και ταχύτητα ανάληψης αποστολών στο έδαφος. Επιπλέον, επετύγχανε μεγαλύτερη ακρίβεια προσγείωσης και επέτρεπε την μεταφορά βαρέων μηχανημάτων μάχης μαζί με τις αερομεταφερόμενες μονάδες. ‘Όμως, τα ανεμόπτερο προϋπέθεταν μεγάλο αεροπορικό στόλο για την ρυμούλκησή τους, καθιστούσαν την αεροπορική αρμάδα πολύ δυσκίνητη και ως εκ τούτου ευάλωτη σε εχθρικά αντιαεροπορικά πυρά και επιθέσεις καταδιωκτικών αεροσκαφών. Οι Ζώνες Προσγείωσης έπρεπε επίσης να ήταν καθαρές από εμπόδια ενώ τα ανεμοπλάνα και με την πλέον καλή προσγείωση, σχεδόν κατεστρέφοντο και έπρεπε να κατασκευασθούν καινούργια.
Στην Κρήτη Θα εχρησιμοποιούντο και οι τρεις μέθοδο. Μονάδες ανεμοπτέρων Θα κατελάμβαναν ευαίσθητα στρατηγικά σημεία και θα ακολουθούσαν αλλεπάλληλα κύματα αλεξιπτωτιστών που Θα διόγκωναν και Θα εξάπλωναν τα υφιστάμενα αεροπρογεφυρώματα ή Θα δημιουργούσαν νέα. Τα αεραποβατικά στρατεύματα (στην περίπτωση της Κρήτης η 5η Ορεινή Μεραρχία) Θα επροσγειώνοντο στα καταληφθέντα αεροδρόμια από τους αλεξιπτωτιστές ώστε να ακολουθήσει η φάση της εκμετάλλευσης και ολοκληρωτικής εξουδετέρωσης της άμυνας της νήσου.
Τακτικές αεροπορικής εφόδου: Οι Γερμανοί είχαν αναπτύξει διάφορες τακτικές επίθεσης στόχων με αερομεταφερόμενα στρατεύματα. O Στρατηγός Στουντέντ ήταν υπέρ των «τακτικών κηλίδων λαδιού», σύμφωνα με τις οποίες εδημιουργούντο πολλά μικρά αεροπρογεφυρώματα στην γενική περιοχή του στόχου, χωρίς κανένα συγκεκριμένο σημείο κύριας προσπάθειας. Εν συνεχεία ετροφοδοτούντο με συνεχείς ενισχύσεις ώστε να «απλωθούν» και να συνενωθούν. Αντιθέτως, ο Στρατηγός Μάιντλ υποστήριζε ότι τα αερομεταφερόμενα στρατεύματα πρέπει να χρησιμοποιούνται όπως οι τεθωρακισμένες δυνάμεις, συγκεντρωνόμενα σε ένα συγκεκριμένο σημείο δημιουργώ ντος μια εστία ισχύος.
Στην Κρήτη εφαρμόσθηκε η άποψη του Στουντέντ, όπως και στην Ολλανδία (η μέθοδος του Μάιντλ δεν εφαρμόσθηκε ποτέ), καθώς η τακτική των «κηλίδων λαδιού» εθεωρείτο ευνοϊκή όταν το έδαφος ήταν άγνωστο και διότι προκαλεί παράλυση της εχθρικής αντίδρασης.
Μέθοδοι επίθεσης εναντίον στόχου: Για την κατάληψη ενός στόχου οι Γερμανοί αλεξιπτωτιστές είχαν καθορίσει τρεις μεθόδους επίθεσης:

α) Ρίψη επί του στόχου,

β) ρίψη πλησίον του στόχου και

γ) ρίψη μακριά από τον στόχο.

Η πρώτη μέθοδος εθεωρείτο προτιμητέα όταν ο ΑΝΣΚ ήταν μικρός και ελαφρά οχυρωμένος εναντίον αεροπορικής εφόδου, η δεύτερη μέθοδος επροτιμάτο όταν έπρεπε να καταληφθεί ένα αεροδρόμιο ή μια γέφυρα. Οι αλεξιπτωτιστές έπεφταν γύρω από τον στόχο δημιουργώντας ένα σχήμα κώδωνα στο κέντρο του οποίου ευρίσκετο ο ΑΝΣΚ. Εν συνεχεία οι αλεξιπτωτιστές συνέκλιναν προς τον στόχο. Η τρίτη μέθοδος εχρησιμοποιείτο όταν ο στόχος ήταν πολύ μεγάλος και έπρεπε οι αερομεταφερόμενες δυνάμεις να οργανωθούν σε ασφαλή περιοχή ώστε να τον καταλάβουν με συστηματικές επιθέσεις πεζικού.
Στην μάχη της Κρήτης χρησιμοποιήθηκαν και οι τρεις μέθοδοι αναλόγως του ΑΝΣΚ. Για παράδειγμα, στοιχεία του Συντάγματος Ανεμοπτέρων του Συντάγματος Εφόδου (Sturmregiment) επιτέθηκαν ακριβώς επάνω σε Θέσεις αντιαεροπορικών όπλων πλησίον της πόλης των Χανίων, στο Μάλεμε οι αλεξιπτωτιστές προσγειώθηκαν κοντά στον στόχο, ενώ το 3ο Σύνταγμα Αλεξιπτωτιστών έπεσε μακριά από την πόλη των Χανίων που είχε ως ΑΝΣΚ, για να επιτεθεί συγκροτημένο εναντίον της.
Βάσει των ανωτέρω, στο γερμανικό Γενικό Επιτελείο υποβλήθηκαν δύο σχέδια, το ένα από την Λουφτβάφφε και συγκεκριμένα από τον 4ο Αεροπορικό Στόλο και το άλλο από το Χ1 Αερομεταφερόμενο Σώμα, δηλαδή τον Στουντέντ. Το πρώτο προέβλεπε την μαζική ρίψη όλων των αλεξιπτωτιστών στο δυτικό τμήμα της Κρήτης, μεταξύ Μάλεμε και Χανίων  και εν συνεχεία την κατάληψη της νήσου με επίθεση προς Ανατολάς, έως το άλλο άκρο. Το δεύτερο προέβλεπε την ταυτόχρονη ρίψη αλεξιπτωτιστών σε 7 σημεία εκ των οποίων τα κυριότερα ήταν το Μάλεμε, τα Χανιά, το Ηράκλειο και το Ρέθυμνο ώστε να καταληφθούν αιφνιδιαστικά όλα τα στρατηγικά σημεία της νήσου και κυρίως τα αεροδρόμια στα οποία Θα επροσγειώνοντο ενισχύσεις για να ακολουθήσουν εκκαθαριστικές επιχειρήσεις.
Τελικά υιοθετήθηκε το σχέδιο του Στουντέντ αλλά με περιορισμένους ΑΝΣΚ: το αεροδρόμιο του Μάλεμε, τα Χανιά, το Ρέθυμνο και το Ηράκλειο.

Εκτέλεση του σχεδίου και διεξαγωγή της επιχείρησης

Κατά την εκτέλεση των ανωτέρω σχεδίων εμφανίσθηκαν ποικίλα προβλήματα εκ των οποίων εξήχθησαν πολύτιμα συμπεράσματα και διδάγματα για την διεξαγωγή των αερομεταφερομένων επιχειρήσεων στο μέλλον.
Ρίψεις: Οι καθ’ αυτές ρίψεις αλεξιπτωτιστών στην Κρήτη επηρεάσθηκαν από τεχνικούς παράγοντες, οι οποίοι με την σειρά τους επηρέασαν την τακτική κατάσταση των αλεξιπτωτιστών όταν αυτοί επροσγειώνοντο και εισήρχοντο στην μάχη.
Αλεξίπτωτα:. O τύπος του αλεξιπτώτου που χρησιμοποίησαν στην Κρήτη οι Γερμανοί αλεξιπτωτιστές ήταν το RZ 20, του οποίου η διαρρύθμιση εξανάγκαζε τους αλεξιπτωτιστές να εκτελούν μια πολύπλοκη και επικίνδυνη προσγείωση. O αλεξιπτωτιστής κρεμώταν  από ένα μόνο σημείο και έγερνε ελαφρά εμπρός με το πρόσωπο προς τα κάτω, δημιουργώντας προϋποθέσεις προσγείωσης με το πρόσωπο στο έδαφος. Ως εκ τούτου, ο αλεξιπτωτιστής έπρεπε να προσγειωθεί με τα δύο χέρια και τα δύο πόδια ταυτόχρονα και αμέσως να εκτελέσει μια τούμπα αλεξιπτωτιστή για να απορροφήσει το σοκ της κρούσης. Η όλη διαδικασία ήταν μια απαιτητική και επικίνδυνη γυμναστική άσκηση, η οποία απαιτούσε από τον αλεξιπτωτιστή να μην φέρει επάνω του διάφορα αντικείμενα, καθώς έτσι ήταν λίαν πιθανός ο τραυματισμός του. Ως εκ τούτου, οι Γερμανοί αλεξιπτωτιστές έπεφταν φέροντας μόνο ένα πιστόλι και 2 χειροβομβίδες.
Σύμφωνα με άλλες πηγές, αυτός ο φόρτος του Γερμανού αλεξιπτωτιστή επιβάλετο από την μικρή ανυψωτική ικανότητα του RΖ-1, την στενή Θύρα εξόδου του αεροσκάφους Ju-52 και την μικρή του μεταφορική ικανότητα. Ως εκ τούτου, ο φορητός οπλισμός και τα πυρομαχικά των Γερμανών αλεξιπτωτιστών έπεφταν ξεχωριστά από τους στρατιώτες, μέσα σε ειδικά κιβώτια.
Κιβώτια οπλισμού: O οπλισμός και τα πυρομαχικά αποθηκεύοντο σε κιβώτια μήκους 1,2 μέτρο, διαμέτρου 40 εκατοστών και βάρους 118 κιλών, τα οποία τοποθετούντο κάτω από τις πτέρυγες των Ju-52. Για μία διμοιρία αλεξιπτωτιστών (42 άνδρες) χρειάζονταν 14 κιβώτια για τον φορητό οπλισμό και τα πυρομαχικά της. Αν υπολογισθεί η μεταφορική ικανότητα του Ju-52 (13 άνδρες) τα κιβώτια εφορτώνοντο ανά 4 στις πτέρυγες. Τα κιβώτια ήταν βαμμένα με έντονα χρώματα ή ερίπτοντο με χρωματιστά αλεξίπτωτα ώστε να εντοπίζονται εύκολα από τους αλεξιπτωτιστές. Επιπλέον, διέθεταν τροχίσκους και χειρολαβές για να σύρονται γρήγορα σε ασφαλή τοποθεσία ώστε να παραληφθεί το περιεχόμενο από τους αλεξιπτωτιστές.
Οι συνέπειες εκ των ανωτέρω τεχνικών προβλημάτων και μεθόδων στις ρίψεις, ήταν ότι οι Γερμανοί αλεξιπτωτιστές στην Κρήτη έφθασαν στο έδαφος έχοντας μόνο ένα πιστόλι και 4 χειροβομβίδες. O αριθμός των χειροβομβίδων είχε αυξηθεί μετά την επιχείρηση της Ολλανδίας, ώστε να ενισχυθεί κάπως η αυτοάμυνα των αλεξιπτωτιστών. Επιπλέον, ανά 3 περίπου άνδρες ένας έφερε πολυβόλα ΜΡ-38 ή MP-40 κρεμασμένο στο λαιμό του ή αποσυναρμολογημένο και αποθηκευμένο στις τσέπες της ειδικής φόρμας. Μερικοί γεμιστήρες εφέροντο σε θήκες γύρω από τις κνήμες ή σε παλάσκες γύρω από την μέση.
Ωστόσο, απεδείχθη ότι και αυτά ήταν ημίμετρα, καθώς η γερμανική δύναμη αλεξιπτωτιστών όπου έπεσε ήταν ευάλωτη ακόμη και σε επιθέσεις πολιτών εξοπλισμένων με κυνηγετικά τυφέκια, δρεπάνια και αξίνες! Οι Βρετανοί, έχοντας υπόψιν τους την εμπειρία από τις ρίψεις της Ολλανδίας, γνώριζαν ότι τα έγχρωμα αλεξίπτωτα περιέχουν τον οπλισμό των αλεξιπτωτιστών και εστίαζαν εκεί τα πυρά πυροβόλων και όλμων, προκαλώντας βαρειές απώλειες στους αλεξιπτωτιστές που πλησίαζαν να παραλάβουν τα κιβώτια οπλισμού. Αλλα κιβώτια απλώς εξαφανίζοντο μέσα σε πυκνά χόρτα και πτυχώσεις του εδάφους, αποκρυπτόμενα δια παντός από τους αλεξιπτωτιστές.
Ως εκ τούτου, μετά τις μεγάλες απώλειες στο έδαφος, οι Γερμανοί αλεξιπτωτιστές μετά το 1942 άρχισαν να εκπαιδεύονται στις ρίψεις με τα όπλα προσαρμοσμένα επάνω τους συν έναν βασικό φόρτο πυρομαχικών.

Καιρός – Ζώνες Ρίψεως

Σύμφωνα με τον Στουντέντ, πολλές απώλειες υπέστησαν οι αλεξιπτωτιστές λόγω των ανέμων, οι οποίοι έπνεαν από το εσωτερικό της νήσου προς το πέλαγος, με αποτέλεσμα αρκετοί να καταλήξουν στην Θάλασσα. Επιπλέον ο Στουντέντ κάνει λόγο για «κακές» Ζώνες Ρίψεως στο ορεινό έδαφος της Κρήτης. Προσπάθειες των πιλότων να αποφύγουν την κατάληξη των αλεξιπτωτιστών στην θάλασσα τους οδήγησαν στην ρίψη αρκετά μέσα από την ακτή, με αποτέλεσμα αρκετοί να πέσουν σε ορεινές περιοχές και εντός των βρετανικών γραμμών.
Αρχηγοί Ρίψεων: Συμβολή στις απώλειες είχε και η κακή ποιότητα των αρχηγών ρίψεων των Γερμανών αλεξιπτωτιστών. Οι μονάδες συνήθιζαν να αποστέλουν τους χειρότερους στρατιώτες για την εκπαίδευση των «αφετών» (Absetzer). Το ίδιο κακοί ήταν και οι εκπαιδευτές τους από την Λουφτβάφε, για τους ίδιους λόγους. Οι αρχηγοί ρίψεων παρέμεναν εν αχρηστία, αποσπασμένοι στις μονάδες μεταφορικών αεροσκαφών έως ότου γίνει κάποιο άλμα, ως εκ τούτου ξεχνούσαν όσα είχαν μάθει. Το αποτέλεσμα στην Κρήτη ήταν να ριφθεί τουλάχιστον μία διμοιρία σε κάθε τάγμα εκτός ΖΠ. Καθώς οι αρχηγοί ρίψεων εφοβούντο τα αντιαεροπορικά πυρά των Βρετανών, άφηναν πολύ νωρίς τους αλεξιπτωτιστές.
Ανεμόπτερο: Το ανεμόπτερο που χρησιμοποιήθηκε από τους Γερμανούς στην Κρήτη ήταν το DFS230, χωρητικότητας 10 ανδρών. Τα ανεμόπτερο μετέφεραν στοιχεία του Συντάγματος Εφόδου για την αιφνιδιαστική κατάληψη του αεροδρομίου του Μάλεμε όπως και διαφόρων στρατηγικών σημείων (γεφυρών, οδών και αντιαεροπορικών θέσεων), καθώς μπορούσαν να επιτυγχάνουν μικρή διασπορά δυνάμεων και ακρίβεια στην προσγείωση. Στην Κρήτη, ωστόσο, δεν επαναλήφθηκε η επιτυχία του Εμπέν Εμαέλ, καθώς δεν υπήρχε ο απαραίτητος αιφνιδιασμός. Τα ανεμοπλάνα απετέλεσαν εύκολο στόχο των αντιαεροπορικών πυρών και ελαφρών όπλων στον αέρα και στο έδαφος, με αποτέλεσμα την πρόκληση μεγάλων απωλειών.
Μέθοδοι και τακτικές αεροπορικής επίθεσης: Οι επιλογές των Γερμανών στην σχεδίαση επιχειρήσεων είχαν τις ακόλουθες συνέπειες κατά την διάρκεια της εκτέλεσής τους.
Το σχέδιο του Στουντέντ να ριχθούν ταυτόχρονα αλεξιπτωτιστές και στα τρία αεροδρόμια της Κρήτης ώστε να εγκατασταθούν προγεφυρώματα, αν και εμπνευσμένο, απέτυχε γιατί ο εχθρός είχε προειδοποιηθεί εγκαίρως από τις μυστικές υπηρεσίες και γνώριζε τις τακτικές των Γερμανών αλεξιπτωτιστών, αφού οι διαταγές επιχειρήσεων στην επιχείρηση της Ολλανδίας είχαν περιέλθει στα χέρια των Συμμάχων. O Στουντέντ αργότερα δήλωσε ότι αν το ήξερε Θα μετέβαλε το σχέδιό του και θα προσγείωνε όλες τις δυνάμεις του στην δυτική Κρήτη. Αν είχε επιτευχθεί αιφνιδιασμός, το σχέδιο θα ήταν εκπληκτικό, καθώς τα αεροπρογεφυρώματα θα λειτουργούσαν ως «πύλες εισόδου» δυνάμεων που Θα κατέφθαναν με αεροπλάνα και uα εδραίωναν τις γερμανικές θέσεις. Ταυτόχρονα, καθώς τα αεροπρογεφυρώματα ήταν παράκτια, θα χρησίμευαν και για την αποβίβαση ισχυρών μηχανοκίνητων δυνάμεων. H ταυτόχρονη ρίψη, παρολ’ αυτά, έκοψε το νησί σε τρία τμήματα και καθήλωσε εχθρικές δυνάμεις που δεν μπορούσαν να μετακινηθούν ως ενισχύσεις σε κρίσιμα σημεία της μάχης.
H μέθοδος αεροπορικής επίθεσης επί του στόχου απεδείχθη στην Κρήτη λανθασμένη, καθώς αυτή προϋποθέτει απόλυτο αιφνιδιασμό και ελαφριά έως ανύπαρκτη αντιαεροπορική άμυνα. Στην Κρήτη, όπως προ-ελέχθη, οι αλεξιπτωτιστές έπεσαν επάνω σε μάχιμα τμήματα προετοιμασμένα γι’ αυτό, με αποτέλεσμα να προκληθούν μεγάλες απώλειες.
‘Οσον αφορά τις τακτικές «κηλίδων λαδιού», αυτές επίσης αντιμετώπισαν σοβαρά προβλήματα καθώς, όπως προελέχθη, δεν υπήρχε αιφνιδιασμός. Ωστόσο, πέτυχαν, όπως προεβλέπετο, την παράλυση του εχθρού και την αδυναμία μετακινήσεων και ελιγμών.
Την απόδοση των ανωτέρω τακτικών και μεθόδων επηρέασαν επίσης σε μεγάλο βαθμό τα τεχνικά προβλήματα που προαναφέρθηχαν (αλεξίπτωτα, φόρτος πυρομαχικών, κιβώτια πυρομαχικών, αρχηγοί ρίψεων, διασπορά και καιρός).
Διοίκηση και Έλεγχος Αερομεταφερόμενων Επιχειρήσεων: Κατά  την εκτέλεση της Επιχείρησης «Ερμής» διαπιστώθηκαν τα κάτωθι, όσον αφορά την διοίκηση και τον έλεγχο αερομεταφερόμενων επιχειρήσεων.
Πρώτον, οι ανώτατοι διοικητές (συνταγματάρχες, μέραρχοι) πρέπει να προσγειώνονται με τις πρώτες δυνάμεις ώστε να δίδονται ξεκάθαρες διαταγές μάχης εξ αρχής. Ωστόσο, η ανώτατη διοίκηση της όλης επιχείρησης πρέπει να διοικεί από την βάση εκκίνησης ώστε να επηρεάζει τις εξελίξεις με έγκαιρες παρεμβάσεις, όπως όσον αφορά το σημείο εστίασης της κυρίας προσπάθειας ή την αποστολή ενισχύσεων. Ως εχ τούτου, είναι απαραίτητο ένα αξιόπιστο και ασφαλές δίκτυο επικοινωνίας μεταξύ αρχηγείου και μαχίμων τμημάτων.
Δεύτερον, καθώς αερομεταφερόμενες και χερσαίες επιχειρήσεις αποτελούν μία φυσική συνέχεια για τους αλεξιπτωτιστές, είναι καλό να τίθενται και οι δύο επιχειρήσεις υπό την αυτή διοίκηση. Στην Κρήτη την διεξαγωγή των αερομεταφερόμενων επιχειρήσεων είχε αναλάβει η Λουφτβάφφε ενώ το Αρχηγείο Χερσαίων Δυνάμεων στην Ελλάδα και το Γενικό Επιτελείο Στρατού (ΟΚW) στην Γερμανία δεν είχαν καμμία ανάμιξη. Αυτό απεδείχθη λάθος. Αντίθετα, οι αεροπορικές δυνάμεις πρέπει να τίθενται υπό την διοίκηση του διοικητή των χερσαίων επιχειρήσεων, ο οποίος θα εκδίδει εντολές για αεροπορική αναγνώριση, για άφιξη κυμάτων αλεξιπτωτιστών, για εγγύς αεροπορική υποστήριξη και για ανεφοδιασμό από τον αέρα.
O Πτέραρχος Κέσσελρινγκ ωστόσο, είχε διαφορετική άποψη όσον αφορά της ανεξάρτητες αερομεταφερόμενες επιχειρήσεις. Ενώ συμφωνούσε να υπάγονται στον χερσαίο διοικητή οι επιχειρήσεις αλεξιπτωτιστών σε συνεργασία με μηχανοκίνητες δυνάμεις, πίστευε ότι ανεξάρτητες αερομεταφερόμενες επιχειρήσεις όπως της Κρήτης, της Ολλανδίας και του Οσλο (Νορβηγία) έπρεπε να διευθύνονται από ένα ειδικό αρχηγείο με επικεφαλής έναν Αεροπορικό Διοικητή πλαισιωμένο από αεροπορικά επιτελείο. Αυτός Θα αποφάσιζε για ό,τι είχε σχέση με τις αεροπορικές δυνάμεις από τις ρίψεις, τον ανεφοδιασμό, την εγγύς υποστήριξη έως την εκκένωση τραυματιών.
Υποστήριξη Μάχης. Βαρέα «Οπλα Πεζικού – Πυροβολικό: Οι Γερμανοί αλεξιπτωτιστές εβίωσαν στην Κρήτη με ιδιαίτερη ένταση το πρόβλημα της έλλειψης βαρέων όπλων πεζικού και πυροβολικού καθώς οι τεχνικές δυσκολίες σε αεροσκάφη και αλεξίπτωτα απαγόρευαν την ρίψη τέτοιων οπλομηχανημάτων.
Αντιαρματικά όπλα: Ο μεγαλύτερος κίνδυνος για τους ελαφρά οπλισμένους αλεξιπτωτιστές είναι οι τεθωρακισμένες δυνάμεις. Στην Κρήτη οι αλεξιπτωτιστές υπέστησαν στην αρχή ισχυρό κλονισμό όταν εμφανίσθηκαν τα λίγα βρετανικά άρματα. Χαρακτηριστική είναι η επίθεση 2  αρμάτων στο Μάλεμε, στην περιοχή του υψώματος 107, η οποία προκάλεσε πανικό στους Γερμανούς. Ομως για καλή τους τύχη τεχνικά προβλήματα απέ τρεψαν την συνέχιση της επίθεσής τους. Σύμφωνα με άλλη μαρτυρία όμως κατεστράφησαν από πυροβόλα άνευ οπισθοδρομήσεως (ΠΑΟ) των αλεξιπτωτιστών. Οι τελευταίοι ήταν εφοδιασμένοι με το LG 40 των 72 mm καθώς και με το βαρύ αντιαρματικό τυφέκιο των ΟΜ ΡΖ Β41 των 28 mm. Επίσης αναφέρεται και ένα ΠΑΟ των 105 mm, αλλά δεν είναι γνωστό αν έλαβε μέρος στην μάχη της Κρήτης.
Τα μειονεκτήματα των όπλων αυτών, ωστόσο, ήταν ανάλογα με αυτά των σημερινών σε επιχειρήσεις αλεξιπτωτιστών: ο φόρτος πυρομαχικών τους απαιτούσε για την μεταφορά του μηχανοκίνητα μέσα, αν και τα ίδια διέθεταν τροχίσκους για ρυμούλκηση από στρατιώτες. H επέμβασή τους στη μάχη ήταν επομένως περιορισμένη και δεν μπορούσαν να αναχαιτίσουν μία σοβαρή αρματική επίθεση. Επιπλέον, ως όπλα ΠΑΟ είχαν μεγάλο οπτικό – ακουστικό ίχνος, με αποτέλεσμα να εντοπίζονται εύκολα, ενώ η εκτόνωση αερίων απαγόρευε και την ικανοποιητική κάλυψή  τους.
Πυροβολικό αλεξιπτωτιστών: Τα όπλα αυτά ωστόσο, δεν μπορούσαν να βάλλουν υπό γωνία και να εκτελέσουν βολές καμπύλης ή λίαν καμπύλης τροχιάς. Αν και οι αλεξιπτωτιστές απολάμβαναν αεροπορικής  υποστήριξης, τίποτε δεν μπορούσε να αντικαταστήσει την έγκαιρη και πάντα διαθέσιμη υποστήριξη οργανικού πυροβολικού. Στην Κρήτη χρησιμοποιήθηκαν ρουκέτες των 105 rnm, οι οποίες επυροδοτούντο απευθείας από ξύλινους φορείς – εκτοξευτήρες. Αυτές οι ρουκέτες απεδείχθησαν ελάχιστα αποτελεσματικές καθώς παρουσίασαν μεγάλη διασπορά και μπορούσαν να βληθούν εναντίον στόχων περιοχής.
Διαβιβάσεις: Οι αλεξιπτωτιστές εβασίζοντο σε υλικό επικοινωνίας του στρατού το οποίο ήταν ογκώδες και βαρύ. Οι αλεξιπτωτιστές από το 1942 είχαν ζητήσει την κατασκευή ελαφρών συσκευών, ιδιαίτερα για την επικοινωνία μεταξύ λόχων. Οι συσκευές που εχρησιμοποιούντο ήταν οι  ασύρματοι «Dora» και «Friedrich» που ήταν αξιόπιστοι. Στην διάρκεια της  μάχης της Κρήτης το μεγαλύτερο μέρος του υλικού διαβιβάσεων εθραύσθη στην διάρκεια των ρίψεων, με αποτέλεσμα να δημιουργηθούν σοβαρά προβλήματα συντονισμού των επιχειρήσεων. Οι αλεξιπτωτιστές χρησιμοποιούσαν επιπροσθέτως ταχυδρομικά περιστέρια και σκύλους για την μεταφορά μηνυμάτων.
Τεθωρακισμένα αλεξιπτωτιστών: Αμέσως μετά την μάχη της Κρήτης οι αλεξιπτωτιστές ζήτησαν την κατασκευή ενός ειδικού «λιλλιπούτι ου άρματος» («Lilliput panzer»), το οποίο θα μπορούσε να μεταφερθεί με  μεγάλα ανεμοπλάνα. Το 1942 εμφανίσθηκε ένα άρμα 2 ανδρών σε σχήμα «χελώνας», του οποίου όμως η ανάπτυξη σταμάτησε στα τέλη του ιδίου έτους. H απαίτηση αυτή αντανακλούσε την εμπειρία των αλεξιπτωτιστών  στις ΖΠ, όπου βρέθηκαν απροστάτευτοι υπό το εχθρικό πυρ. H ύπαρξη τέτοιων αρμάτων τότε, θα προσέφερε μία επιθετική δυνατότητα εναντίον εστιών πολυ-βόλων και πεζικού ή προστασίας στρατηγικών στόχων που έχουν καταληφθεί.
Αεροπορικές Δυνάμεις: H Αεροπορία στις αερομεταφερόμενες επιχειρήσεις αποτελεί την πεμπτουσία αυτού του είδους του πολέμου, καθώς οι αλεξιπτωτιστές στηρίζονται στα αεροσκάφη για μεταφορές, εγγύς υποστήριξη, ανεφοδιασμό και εκκένωση τραυματιών. H χρησιμοποίηση όμως των αερο}ιεταφερόμενων δυνάμεων, η ένταξη και η διοίκησή τους στις αερομεταφερόμενες επιχειρήσεις, ήταν ένα πρόβλημα που απασχόλησε τους στρατηγούς από εκείνη την εποχή έως και σήμερα.
Αεροπορική Υπεροχή: Καμμία αερομεταφερόμενη επιχείρηση δεν είναι δυνατόν να διεξαχθεί χωρίς να έχει εξασφαλισθεί έστω και περιορισμένα τοπικά ή/ και χρονικά η αεροπορική υπεροχή στην περιοχή των ρίψεων. H αεροπορική υπεροχή δεν πρέπει να περιορίζεται στην καταπολέμηση των εχθρικών μαχητικών στον αέρα, αλλά να επεχτείνεται και στην προσβολή  αεροδρομίων του εχθρού εντός ακτίνας των ΖΠ/ ΖΠ, στα πλαίσια επιθετικών αντιαεροπορικών επιχειρήσεων.
Καταστολή εχθρικής αεράμυνας: Πρέπει να κατασταλεί αποτελεσματικά η εχθρική αεράμυνα με την καταστροφή των ραντάρ και των αντιαεροπορικών όπλων στην περιοχή των ρίψεων.
Απαγόρευση Πεδίου Μάχης: H αεροπορία πρέπει να προσβάλει γέφυρες και οδούς από τις οποίες μπορούν να διέλθουν ενισχύσεις εναντίον του αεροπρογεφυρώματος, απαγορεύοντας κινήσεις του εχθρού και γενικά την εφαρμογή των αμυντικών του σχεδίων.
Προπαρασκευαστικοί βομβαρδισμοί: Είναι αναγκαία η καταστροφή αποθηκών πολεμοφοδίων, καυσίμων, τροφίμων, αποθεμάτων ανταλλαχτικών, εγκαταστάσεων ενδιαίτησης, αρχηγείων, ηλεκτροπαραγωγικών μονάδων, μεταφορικών μέσων κ.ά. από την Αεροπορία, στην γενική περιοχή του στόχου των αλεξιπτωτιστών και ιδιαίτερα όταν πρόκειται για απομονωμένο στόχο (όπως ένα νησί).
Συνοδεία: H συνοδεία των μεταφορικών αεροσκαφών και η προστασία τους κατά την διαδρομή και την εκτέλεση των  ρίψεων είναι απαραίτητη. Το ίδιο ισχύει και στην ή στις φάσεις ανεφοδιασμού των αλεξιπτωτιστών από τον αέρα.
Αεροπορική Αναγνώριση: Οι Γερμανοί αλεξιπτωτιστές σε όλη την διάρκεια του πολέμου έχαιραν της πληροφόρησης από την Αεροπορία μέσω αεροφωτογραφιών, κατά την σχεδίαση των επιχειρήσεών τους. Σε ευρεία χρήση ευρίσκοντο ιδιαίτερα οι στερεοσκοπικές φωτογραφίες. Ως εκ τούτου, υιοθετήθηκε ο εφοδιασμός έως και των ταγμάτων αλεξιπτωτιστών με στερεοσκοπικές συσκευές «αναγνώρισης» αεροφωτογραφιών και η αποστολή αξιωματικών και υπαξιωματικών στην Σχολή Αεροφωτογραφίας της Λουφτβάφφε.
Εγγύς Αεροπορική Υποστήριξη: Η Λουφτβάφφε, στις αερομεταφερόμενες επιχειρήσεις αλεξιπτωτιστών διαδραμάτιζε ρόλο «ιπτάμενου πυροβολικού», καθώς όλες οι επιχειρήσεις (εκτός αυτής των Αρδεννών) διεξήχθησαν εκτός του βεληνεκούς πυροβολικού. Η παροχή ωστόσο εγγύς αεροπορικής υποστήριξης, ήτοι προσβολής εχθρικών τμημάτων ευρισκομένων σε επαφή με φιλια στρατεύματα κατόπιν σχετικής κλήσης, εκείνη την εποχή δεν ήταν εύκολη υπόθεση. Για να επιτύχει η συνεργασία αέρας – εδάφους, απαπείτο εκπαίδευση των πιλότων και των χερσαίων δυνάμεων καθώς και αξιόπιστες επικοινωνίες. Στην Κρήτη το πρόβλημα λύθηκε χάρις στην εφευρετικότητα του διοικητή του V111 Αεροπορικού Συντάγματος Πτέραρχο Φον Ριχτχόφεν.
Από Αέρος Ανεφοδιασμός: Οι δυνάμεις αλεξιπτωτιστών δεν έφεραν μαζί τους παρά βασικό φόρτο πυρομαχικών και ίσως και τρόφιμα για 2 έως 3 το πολύ ημέρες. Ως εκ τούτου, έπρεπε να συνενωθούν με χερσαίες δυνάμεις ώστε να αποκατασταθεί μία οδός ανεφοδιασμού με τους αλεξιπτωτιστές, αλλά και για να αντικατασταθούν από άλλες δυνάμεις καθώς αυτοί ήταν πολύτιμοι και δεν έπρεπε να «φθαρούν» σε παρατεταμένες μάχες πεζικού. Στην Κρήτη η περίπτωση ήταν ιδιόμορφη, καθώς δεν υπήρχε ξηρά από την οποία θα έφθαναν οι μηχανοκίνητες δυνάμεις, αλλά Θάλασσα στην οποία κυριαρχούσε ο πανίσχυρος βρετανικός στόλος.
Η συνένωση αυτή στην Κρήτη θα γινόταν από τον αέρα, με «πύλες» τα αεροδρόμια Μάλεμε, Ηρακλείου και Ρεθύμνου και εν συνεχεία με ελαφρές ναυτικές μεταφορικές δυνάμεις. ‘Ομως και στο διάστημα αυτών των 2-3 ημερών, η συντήρηση των αλεξιπτωτιστών θα ήταν ζωτική για την επιβίωσή τους. Οι απαιτήσεις σε αεροπορικές δυνάμεις για να επιτευχθεί ο ανεφοδιασμός των αλεξιπτωτιστών, ήταν μεγάλες. Οι Γερμανοί υπολόγιζαν ότι μία μονάδα αλεξιπτωτιστών, για να αναπληρώσει τα πυρομαχικά της μετά από μία ημέρα έντονης μάχης, απαιτούσε τον ίδιο αριθμό αεροσκαφών με εκείνων που χρησιμοποιήθηκαν κατά την ρίψη της.
Στην Κρήτη παρατηρήθηκαν μεγάλα προβλήματα στις ρίψεις εφοδίων καθώς η μεγάλη διασπορά, οι λανθασμένες ΖΡ και η καταστροφή των ασυρμάτων, δυσχέραναν τον εντοπισμό των φιλfων τμημάτων. Σε μερικές περιπτώσεις ‘Ελληνες και Σύμμαχοι χρησιμοποίησαν πλαίσια σηματοδοσίας για να παραλάβουν από τον αέρα γερμανικά εφόδια!
Διοίκηση και ‘Ελεγχος: Στην Ολλανδία οι Γερμανοί αντελήφθησαν το μειονέκτημα της αδυναμίας του διοικητού των αερομεταφερόμενων δυνάμεων να εξασκήσει έλεγχο στις μοίρες μεταφορικών αεροσκαφών. Στην Κρήτη οι μοίρες αυτές ενσωματώθηκαν στο Σώμα Αλεξιπτωτιστών, του οποίου απετέλεσαν οργανικό τμήμα, υπό την διοίκηση ειδικού αξιωματικού της Λουφτβάφφε. Αν και ιδανική ως σύλληψη, η διευθέτηση αυτή στην Κρήτη αντιμετώπισε προβλήματα καθώς εφαρμόσθηκε λίγες ημέρες πριν την διεξαγωγή της επιχείρησης, με αποτέλεσμα νο μην υπάρχει αλληλοκατανόηση των δυνατοτήτων, των αδυναμιών και των ιδιαιτεροτήτων των δύο υπηρεσιών. Χαρακτηριστικό ήταν και το παράδειγμα του 2ου Τάγματος του 1ου Συντάγματος Αλεξιπτωτιστών, το οποίο σχεδόν εξοντώθηκε ολοσχερώς καθώς ο διοικητής του υπερεκτίμησε τις πτητικές δυνατότητες των πληρωμάτων και των αεροσκαφών, ενώ ο διοικητής των αεροσκαφών δεν κατανόησε το πολύπλοκο σχέδιο του διοικητή του τάγματος, με τον οποίον μάλιστα δεν είχε καν γνωρισθεί!

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

Η Μάχη της Κρήτης αποτελεί την κορυφαία και πλέον θρυλική επιχείρηση αλεξιπτωτιστών έως σήμερα. Υπήρξαν φυσικά και άλλες μεγάλες και μεγαλύτερες αερομεταφερόμενες εmχειρήσεις, αλλά αυτή της Κρήτης ήταν η πρώτη – και μάλιστα εναντίον νήσου – όντας ανεξάρτητη, με το βάρος της επιτυχίας ή της αποτυχίας να πέφτει αποκλειστικά στους ώμους των αλεξιπτωτιστών.
‘Οπως διαπιστώθηκε ανωτέρω, η Επιχείρηση «Ερμής» χαραχτηρίσθηκε από προβλήματα τα οποία ήταν φυσιολογικά καθώς το νέο όπλο των αλεξιπτωτιστών ευρίσκετο ακόμη σε νηπιακή μορφή. Θα μπορούσαμε νο πούμε ότι αναλόγως των δυσκολιών και της πρωτοτυπίας της επιχείρησης, οι Γερμανοί σχεδιαστές επέδειξαν υψηλή ικανότητα προβλεπτικότητος και αυτοσχεδιασμού στην διάρκεια της μάχης. Τρία έτη αργότερα οι Σύμμαχοι, αν και με πληθώρα καταλλήλων υλικών και εμπειρίας, δεν επέδειξαν ανάλογες αρετές στην δική τους μεγάλη αιματηρή Επιχείρηση «Μάρκετ Γκάρντεν» στο Αρνεμ.
Η νίκη των Γερμανών αλεξιπτωτιστών στην Κρήτη, όντως Θα μπορούσε νο πει κανείς ότι ήταν αποτέλεσμα ιδιαίτερης εύνοιας της τύχης, καθώς ο εχθρός ετήρησε παθητική στάση, παρουσίασε περιορισμένη πρωτοβουλία και αυτοσχεδιασμό αν και ήταν αρκούντως προειδοποιημένος. ‘Ομως δεν μπορεί να παραβλεφθεί ένας κύριος παράγοντας, ο οποίος διέσωσε την όλη επιχείρηση και απέτρεψε την εξαφάνιση των γερμανικών αερομεταφερόμενων στρατευμάτων: ο Γερμανός αλεξιπτωτιστής.
Η επιλογή, η εκπαίδευση, το πνεύμα μονάδας, το πάθος και η προσήλωση στον σκοπό του πολέμου, απετέλεσαν μία διαδικασία που απέδωσε έναν από τους καλύτερους τύπους μαχητών δια μέσου των εποχών, παγκοσμίως. Χάρις σε αυτές τις ιδιότητες οι απομεμονωμένες ομάδες αλεξιπτωτιστών, διαθέτοντας μερικά πιστόλια και χειροβομβίδες κατόρθωσαν όχι μόνο να επιβιώσουν αλλά και να προσπαθήσουν να ει ι ι ιύχουν τους αντικειμενικούς  τους σκοπούς. Σε συνδυασμό με την αδράνεια, την κακή εκτίμηση της κατάστασης και το χαμηλό ηθικό των Βρετανών οι οποίοι απογοητεύθηκαν ταχύτατα, οι αλεξιπτωτιστές κατόρθωσαν να αδράξουν την ευκαιρία και να ανατρέψουν την οικτρή κατάσταοή τους, πετυχαίνοντας την τελική επικράτησή τους.
Σε στρατηγικό επίπεδο η Μάχη της Κρήτης απετέλεσε σταθμό ο ιην ιστορία και την εξέλιξη των αερομεταφερόμενων δυνάμεων. ‘Ομως τα συμπεράσματα ήταν εκ
διαμέτρου αντίθετα από τους νικητές και τους νικημένους . Οι νικητές Γερμανοί απογοητεύθηκαν από τις απώλειες και δεν ξαναχρησιμοποίησαν τους αλεξιπτωτιστές τους σε μεγάλες επιχειρήσεις πλέον. Αντίθετα, οι Σύμμαχοι εντυπωσιάσθηκαν από την επίθεση και ανέπτυξαν μεγάλες αερομεταφερόμενες δυνάμεις τις οποίες χρησιμοποίησαν σε μεγάλης κλίμακας εmχειρήσεις.
Αν τελικά η απόφαση του Χίτλερ ήταν διαφορετική, ίσως οι εξελίξεις να ήταν διαφορετικές στο θέατρο του πολέμου, ο ιιiν Μεσόγειο τουλάχιστον. O Στουντέντ είχε
προτείνει στον Χίτλερ μία επίθεση από αέρας σεην Κύπρο και από εχει στο Δέλτα του Νείλου. Σε ουνδυασμό με τις επιτυχίες του Ρόμμελ στην Δυτική ‘Ερημο, μία επίθεση αλεξιπτωτιστών στα μετόπισθεν των Βρετανών ίσως να είχε χαρίσει τη νίκη στους Γερμανούς και ο πόλεμος να είχε λάβει διαφορετική εξέλιξη και κατάληξη.

Οι μεγάλες απώλειες των Γερμανών αλεξιπτωτιστών στην Επιχείρηση «Ερμής», απεθάρρυναν τον ερασιτέχνη Χίτλερ, ο οποίος ουσιαστικά έθαψε μόνος του ένα από τα σημαντικότερα όπλα που ο ίδιος είχε αναδείξει.

O τρόπος προσαρμογής του αλεξιπτώτου RZ 20, δεν επέτρεπε απολύτως  κανέναν έλεγχο από την πλευρά του αλεξιπτωτιστού, ο οποίος ήταν έρμαιο  των ανέμων που έπνεαν στην ΖΡ. Αυτή ήταν μία από τις αιτίες πολλών  τραυματισμών Γερμανών αλεξιπτωτιστών