Εκθεση γεγονότων Ν. Ιωννίνων την περίοδο της κατοχής, 9 Δεκ 1952


ΕΘΝΙΚΑΙ ΟΜΑΔΕΣ ΕΛΛΗΝΩΝ ΑΝΤΑΡΤΩΝ (ΕΟΕΑ)
ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΓΩΝΟΣ ΝΟΜ.ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ

Σ Υ Ν Ο Π Τ Ι Κ Η
ΕΚΘΕΣΙΣ ΠΕΠΡΑΓΜΕΝΩΝ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΓΩΝΟΣ ΝΟΜΟΥ
ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΚΑΤΟΧΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ
ΣΥΜΦΩΝΩΣ ΤΩ Α.Ν.844/1948

Ε Ι Σ Α Γ Ω Γ Η

Εις την πόλιν των Ιωαννίνων από του Ιουλίου του 1942 αφ’ ότου εξήλθεν εις την ελευθέραν Ορεινήν Ελλάδα ο πρώτος υπό τον Στρατηγόν Ζέρβαν Ν.πυρήν Εθνικής Αντιστάσεως η οργάνωσις του ΕΑΜ, ΕΠΟΝ, ΕΑ προϋπήρχεν, είχον δε τόσον προχωρήσει από απόψεως μυήσεως στελεχών και προπαγάνδας ώστε εξέχοντα κοινωνικά πρόσωπα να αποτελούν τα ηγετικά στοιχεία των οργανώσεων τούτων και να παρασύρουν μη υπαρχούσης ετέρας οργανώσεως αρκετά άτομα εκ της πόλεως και των πλησιεστέρων ταύτην χωρίων.
Αντιθέτως η οργάνωσις του ΕΔΕΣ ουδεμίαν εκπροσώπησιν είχεν εν τη πόλει πλην μεμονωμένων ατόμων, άτινα άνευ ουδεμιάς συνοχής και αλληλουχίας και εξ ιδίας πρωτοβουλίας προσέφερον υπηρεσίας εις το Γενικόν Αρχηγείον των ΕΟΕΑ διά παροχής μόνον πληροφοριών πολλάκις αλληλοσυγκρουομένων.
Η αλματώδης ανάπτυξις των εν τη πόλει αντεθνικών οργανώσεων μεθοδικώς και συστηματικώς εργαζομένων εδημιούργησεν ατμόσφαιραν τοιαύτην, ώστε να πιστευθή υπό πολλών ότι αι οργανώσεις αύται ήσαν όντως πατριωτικαί, υπήρχον βεβαίως και τινές, οίτινες επίστευον το αντίθετον, πλην όμως ουδείς εξ αυτών είχε την ψυχικήν δύναμιν να τεθή επί κεφαλής της πραγματικής Εθνικής Οργανώσεως του ΕΔΕΣ. Ούτω η πρωτοπορεία του κατά την κατοχήν αγώνος αντιστάσεως διά την πρωτεύουσαν της Ηπείρου ανήκε δυστυχώς εις τας αντεθνικάς Οργανώσεις.
Προ τοιαύτης καταστάσεως ευρεθείς εν Ιωαννίνοις ως Διευθυντής υπηρεσίας, από την οποίαν επαύθη υπό των Ιταλικών Αρχών πληροφορηθεισών ότι ετύγχανον ανώτερος Αξιωματικός και αποτελών μέλος της οργανώσεως του ΕΔΕΣ, ότε ακόμη ιδρύετο εν Αθήναις, έλαβον κατόπιν εγκρίσεως του Γενικού Αρχηγείου την πρωτοβουλίαν της οργανώσεως εξ επιλέκτων μελών της κοινωνίας των Ιωαννίνων υπό την προεδρίαν μου ήρξατο του αγώνος τόσον κατά των εν τη πόλει αντεθνικών οργανώσεων, όσον και κατά των κατακτητών.
Η εμφάνισις συγκεκροτημένης Επιτροπής Εθνικού αγώνος, ήτις υπήγαγεν υπ’ αυτήν και τα διάφορα άτομα και τας μεμονωμένας ομάδας τας άνευ συνοχής και κεφαλής εργαζομένας εδημιούργησε σοβαράν αναταραχήν εις τους κόλπους της αντιθέτου οργανώσεως, αντιθέτως δε ενέπνευσε ζωήν και θάρρος εις τους λόγω φόβου μη δυνηθέντας να εκδηλωθούν εθνικόφρονας πολίτας, εις τα πρόσωπα των οποίων αντικατοπτρίζετο αίσθημα ψυχικής ικανοποιήσεως.

Η πρώτη εμφανισθείσα Εθνική οργάνωσις του ΕΔΕΣ αναγνωρισθείσα αμέσως και υπό του Αρχηγού των ΕΟΕΑ συνέταξε τον κανονισμόν των εργασιών της όστις αποτέλεσε την βάσιν του καθόλου έργου της και ούτω επισήμως την 1ην Απριλίου 1943 και υπό εξαιρετικώς δυσκόλους και σκληράς συνθήκας ήρξατο με βαθείαν πίστιν της εκπληρώσεως του Εθνικού της σκοπού.

Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο Ν Α΄
Η Επιτροπή βάσει του συνταχθέντος υπ’ αυτής κανονισμού κατανέμει αναλόγως των ιδιαιτέρων προσόντων εκάστου μέλους τους αντικειμενικούς σκοπούς αυτών.
Η μύησις εις τον Εθνικόν Αγώνα σημειώνει επιτυχίαν εις όλους τους κλάδους και τα κοινωνικά στρώμματα. Πλείστοι, οίτινες ανέμενον την εμφάνισιν Επιτροπής Εθνικού αγώνος σπεύδουν να ενταχθούν εις ταύτην και μετά μεγίστης προθυμίας αναλαμβάνουν να πυκνώσουν τας τάξεις της Εθνικιστικής Οργανώσεως διά της μυήσεως υπ’ αυτών και άλλων ατόμων.
Η επιτροπή αρχήσασα να κατακτά έδαφος εν τη πόλει των Ιωαννίνων έστρεψε την προσοχή της εις την συγκρότησιν Υποεπιτροπών Εθνικού αγώνος και εις τα πλησιέστερα κατ’ αρχήν των Ιωαννίνων χωρία και είτα και εις τα περισσότερον απομεμακρυσμένα.
Κατόπιν της εν βραχεί χρονικώ διαστήματι αναπτύξεως και εξαπλώσεως του Εθνικού Αγώνος η Επιτροπή διείδε την ανάγκην της εκδόσεως κατ’ αρχήν δελτίου ειδήσεων όπερ περιέχον τοιαύτας εκ των Συμμαχικών ραδιοφωνικών σταθμών διένειμε τακτικά εις άπαντα τα μέλη της διά πολυγράφου εν συνεχεία δε εθεώρησεν εκ των ούκ άνευ την έκδοσιν μυστικού τύπου τιτλοφορήσεως “ΝΕΑ ΕΛΛΑΣ”.
Η Εφημερίς αύτη όργανον της εν τη πόλει Επιτροπής Εθνικού αγώνος εξετυπούτο εις τυπογραφείον της πόλεως με σοβαροτάτους διά την οργάνωσιν κινδύνους.
Εξ ίσου σοβαρώτατα απησχόλησε συν τη παρόδω του χρόνου την Επιτροπήν η ίδρυσις της ΕΔΕΕ (Εθνική Δημοκρατική Ένωσις Ελληνοπαίδων) διότι ως εν τη αρχή της παρούσης εκτίθεται η αντεθνική οργάνωσις ευρούσα πρόσφορον έδαφος διά της μη υπάρξεως αντιθέτου οργανώσεως είχε εντάξει εις την ΕΠΟΝ πλείστους νέους και νέας ων αι οικογένειαι μάλιστα διεκρίνονται διά τα εθνικιστικά φρονήματα.
Η πρόληψις όθεν της προσχωρήσεως των νέων εις ΕΠΟΝ αποτέλεσεν ως ήτο επόμενον σοβαρώτατον μέλημα της Επιτροπής του αγώνος ήτις και προέβη εις την ίδρυσιν της ΕΔΕΕ.
Η Επιτροπή εκμεταλλευθείσα τα αντιχριστιανικά συνθήματα της ΕΠΟΝ εστήριξε την επιτυχίαν της ΕΔΕΕ επί χριστιανικής βάσεως δι’ ό και εχρησιμοποίησε διακεκριμμένους κληρικούς των Ιωαννίνων, οίτινες ομολογουμένως μετά τόλμης και μεγίστης προθυμίας απεδέχθησαν να ηγηθούν ταύτης.
Ότε ο αριθμός των μελών της ΕΔΕΕ έφθασε την πρώτην εκατοντάδα εγένετο η πρώτη συγκέντρωσις εντός εκκλησιαστικού ναού το εσωτερικόν του οποίου έδιδε την πρώτην χριστιανικήν εντύπωσιν. Κατά την συγκέντρωσιν εκείνην, ωμίλησε περί του σκοπού της ενώσεως των Ελληνοπαίδων ο τότε πρωτοσύγγελος Αθανάσιος και εκαυτηρίασε τους ενταχθέντας εις την ΕΠΟΝ ως και τους σκοπούς αυτής.
Τα αποτελέσματα της συγκεντρώσεως ήσαν τοιαύτα ώστε οι αποτελούντες την ΕΔΕΕ νέοι και νέαι ανέπτυξαν εξαιρετικήν δραστηριότητα με σκοπό αφ’ ενός μεν να μυήσουν και πολλούς άλλους, αφ’ ετέρου δε να αποσπάσουν και αρκετούς εκ της ΕΠΟΝ νέους και νέας αίτινες και ανετάχθησαν εις τη ΕΔΕΕ.
Επηκολούθησαν και άλλαι συγκεντρώσεις νέων εις διαφόρους οικίας υπό τύπον οικογενειακών εορτών και ούτω παρέχετο η ευκαιρία της ψυχικής επαφής μεταξύ των νέων και της Διοικούσης Επιτροπής του Εθνικού Αγώνος της τόσον απαραιτήτου ψυχικής επαφής κατά την απαισίαν εκείνην εποχήν της κατοχής.
Η Επιτροπή του Εθνικού Αγώνος ίνα κινήση έτι περισσότερον το ενδιαφέρον των νέων και προσδώση την αρμόζουσαν τούτων θέσιν εις τον διεξαγόμενον Εθνικόν αγώνα προέβη εις την έκδοσιν ιδίας εφημερίδος της ΕΔΕΕ τιτλοφορηθείσης “ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟΝ ΜΕΛΛΟΝ”.
Εις την Εφημερίδα ταύτην έγραφον αποκλειστικώς και μόνον οι νέοι και αι νέαι με εθνικόν περιεχόμενον.
Η Εθνικιστική Οργάνωσις ημέρα τη ημέρα επύκνωνε τας τάξεις της δι’ αθρόας προς ταύτην προσχωρήσεως εξεχόντων εν τη πόλει προσώπων, αλλά και διά μετατάξεως εις ταύτην και δυναμικών μελών της αντεθνικής οργανώσεως, άτινα ομολογούντα την οικτράν πλάνην ήν ετέλουν διά της παρεχομένης υπ’ αυτών βοηθείας εις το ΕΑΜ απέδιδον ταύτην εις την ανυπαρξίαν ετέρας αντιθέτου οργανώσεως.
Η επιτυχία ούτω της Επιτροπής Εθνικού Αγώνος ΕΔΕΣ ήτο έκδηλος μέχρι τοιούτου μάλιστα σημείου, ώστε οι ιθύνοντες την οργάνωσιν του ΕΑΜ να επιχειρήσωσιν επαφήν μετά της Επιτροπής του ΕΔΕΣ επί τω σκοπώ της συνεργασίας αμφοτέρων των οργανώσεων.
Σκοποί βεβαίως της τοιαύτης συνεργασίας ήσαν απώτεροι, δι’ ο και απερρίφθησαν διότι κατά την πραγματοποιηθείσαν μεταξύ του υποφαινομένου και του Αρχηγού του ΕΑΜ πρώτην και τελευταίαν επαφήν απεκαλήφθησαν οι σκοποί ούτοι.

Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο Β΄
Η Επιτροπή αποκτήσασα σοβαράν υπεροχήν εν τη πόλει έναντι της Οργανώσεως του ΕΑΜ απεφάσισε να αξιοποιήση το έργον της κατά την τελικήν και κρίσιμον φάσιν διά της υπ’ αυτής κατοχής πόλεως κατά την στιγμήν της εκ ταύτης αποχωρήσεως των Γερμανών.
Η εν τη Ηπειρωτική Πρωτευούση και τοις περιχώροις αυτής αποκτηθείσα υπεροχή της Εθνικής Οργανώσεως εις πάσας τας εκδηλώσεις της δράσεώς της ουδεμία αξίαν θα είχεν αν κατά την κρίσιμον στιγμήν της αποχωρήσεως των Γερμανών εκ της Πόλεως των Ιωαννίνων περιήρχετο αύτη στρατιωτικώς εις χείρας του ΕΑΜ και του ΕΛΑΣ.
Δι’ ο και η Επιτροπή του Εθνικού Αγώνος προβαίνει μετά την πολιτικήν ισχυροποίησίν της εις την συγκρότησιν αξιολόγου μαχητικού τμήματος δυνάμεως διλοχίας τουλάχιστον ως και εφεδρικού τοιούτου άλλης τόσης δυνάμεως.
Διά την πραγματοποίησιν του διά των μαχητικών τμημάτων σκοπού της συγκροτεί το κάτωθι Επιτελείον εξ Αξιωματικών εν ενεργεία και αποστρατεία προσηρμοσμένον με την κρατούσαν κατάστασιν.
ΓΡΑΦΕΙΟΝ Ι. Υπό την Διεύθυνσιν ανωτέρου εν ενεργεία Αξιωματικού με αποστολήν:
(α).  Την μύησιν οπλιτών και Αξιωματικών όλων των όπλων, υπηρεσιών και της Χωροφυλακής.
(β).  Την τήρησιν συνομωτικώ τω τρόπω των εγγεγραμμένων εις την οργάνωσιν ανωτέρω κατηγορίαν.
(γ).  Την αποστολήν μαχητών εις Ελευθέραν Ορεινήν Ελλάδα εξ Ιωαννίνων.
(δ).  Την διευκόλυνσιν της προωθήσεως εις τας Εθνικάς ανταρτικάς ομάδας των μέσω Ιωαννίνων διερχομένων εξ όλων των μερών της Ελλάδος μαχητών, δι’ ειδικού εκ στελεχών της οργανώσεως κλιμακίου προωθήσεως.
(ε).  Την εξεύρεσιν οπλισμού και πυρομαχικών.

ΓΡΑΦΕΙΟΝ ΙΙ
Με Διευθυντήν εν ενεργεία αξιωματικόν και με αποστολήν:
(α).  Την δημιουργίαν δικτύου κατασκοπείας και αντικατασκοπείας.
(β).  Την συγκέντρωσιν πληροφοριών τόσον περί της εν γένει κομμουνιστικής κινήσεως της πόλεως και των ανταρτών του ΕΛΑΣ, όσον και της τοιαύτης των κατακτητών.
(γ).  Την σύνταξιν σχεδιαγραμμάτων εμφαινόντων τας θέσεις των στρατιωτικών μονάδων των κατακτητών και τους χώρους των με πολεμικόν υλικόν αποθηκών των.

ΓΡΑΦΕΙΟΝ ΙΙΙ
Με Διευθυντήν ανώτερον εν ενεργεία αξιωματικόν και με αποστολήν:
(α).  Tην συγκρότησιν μαχητικού τμήματος εν τη πόλει και εφεδρικού τοιούτου.
(β).  Την κατανομήν του οπλισμού εις τα ως άνω Τμήματα.
(γ).  Την εκπαίδευσιν των μαχητών τούτων Τμημάτων εις την χρήσιν των νέων όπλων εν μυστικαίς συγκεντρώσεις.
(δ).  Την σύνταξιν σχεδίου ενεργείας των μαχητικών Τμημάτων κατά την στιγμήν της εκ της πόλεως των Ιωαννίνων αποχωρήσεως των Γερμανών.
(ε).  Την σύνταξιν ιδιαιτέρου σχεδίου ενεργείας κατά των εν τη πόλει κομμουνιστών εις περίπτωσιν καθ’ ην ούτοι ήθελον προβή εις την δημιουργίαν ταραχών εν τη πόλει και ήθελον εκδηλώσει τάσεις καταλήψεως της Πόλεως.
Εν τω ιδιαιτέρω τούτω σχεδίω ενεργείας προεβλέπετο και η ενέργεια των μαχητικών Τμημάτων της Πόλεως προς ματαίωσιν πάσης τυχόν ενεργείας των εγγύς της πόλεως ευρισκομένων Τμημάτων του ΕΛΑΣ προς κατάληψιν της πόλεως. Το Γραφείον τούτο συνομωτικώ τω τρόπω προέβαινεν υπό τύπον περιπάτου μετά των Διοικητών των μαχητικών Τμημάτων εις την υπόδειξιν αυτοίς των καταλλήλων σημείων και θέσεων διά την εκπλήρωσιν της αποστολής των.
Ούτοι δε μετά των ομαδαρχών διά τον αυτόν σκοπόν μέχρι και του τελευταίου μαχητού, όστις εγνώριζεν εκ των προτέρων την θέσιν του κατά την αποφασιστικήν στιγμήν της δράσεώς του.
Διά συχνών ομοίως συγκεντρώσεων λαμβανουσών χώραν εις κλειστούς χώρους ετονούτο το Εθνικόν αίσθημα και επήρχετο η ψυχική επαφή διοικούντων και διοικουμένων η τόσον απαραίτητος κατά την περίοδον της σκληράς κατοχής.
Διά των διδασκαλιών τούτων επί πλέον εκαλλεργείτο ο φανατισμός κατά παντός αντεθνικός εργαζομένους.
Η λειτουργία Υπηρεσίας Επιμελητείας με σκοπόν την εξεύρεσιν αγοράν και προώθησιν διαφόρων τροφίμων εκ της Πόλεως Ιωαννίνων εις το Γενικόν Αρχηγείον ΕΔΕΣ διά την διατροφήν των ανταρτών του.
Η υπηρεσία αύτη της Επιμελητείας εκτελουμένη υπό της Επιτροπής του Αγώνος της πόλεως υπό συνθήκας εξαιρετικώς επικινδύνους εβοήθησε μεγάλως τον αγώνα των εν τη Ελευθερία Ορεινή Ελλάδι ανταρτών, οίτινες πολλάκις ευρέθησαν εις την ανάγκην ανεφοδιασμού των δι’ ειδών διατροφής.
Διά τας υπό της Επιτροπής Εθνικού αγώνος παρασχεθείσης εις τας Εθνικάς ανταρτικάς ομάδας υπηρεσίας ανεφοδιασμού τούτων διά διαφόρων τροφίμων περιτεύει πάσα έξαρσις, επαφιεμένης της κρίσεως εις τον Γενικόν Αρχηγόν του ΕΟΕΑ.

Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο Ν Γ΄

ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΙΣ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ
Το επιστέγασμα και το αποκορύφωμα της επιτυχίας του έργου της Επιτροπής Εθνικού Αγώνος Νομού Ιωαννίνων υπήρξεν η αριστοτεχνική κατάληψις των Ιωαννίνων υπό των εν τη πόλει μαχητικών τμημάτων της οργανώσεως.
Η Επιτροπή χάρις εις το πλήρες και τέλειον δίκτυον πληροφοριών όπερ είχεν επληροφορήθη ότι η αποχώρησις των Γερμανών εκ της Πόλεως θα συνετελείτο οριστικώς την 15η Οκτωβρίου 1944 και ότι το τελευταίον τμήμα οπισθοφυλακής έδει να ευρίσκεται εν αποχωρήσει εις Πέραμα την 5ην πρωϊνήν ώραν της ημέρας ταύτης.
Προ της οριστικής όμως ταύτης πληροφορίας υπήρχον ενδεικτικά στοιχεία προ 4-5 περίπου ημερών περί επικειμένης αποχωρήσεως τούτων δι’ ο και η Επιτροπή έσπευσε να προπαρασκευάση το έδαφος της κατοχής της Πόλεως κατά την αναχώρησιν των Γερμανών υποδείξασα εις τον Διοικητήν της πλησιεστέρας προς την Πόλιν ανταρτικής μονάδος όπως μετά προηγουμένην βεβαίως έγκρισιν του Γενικού Αρχηγείου προωθήση Τμήμα και καταλάβη την νησίδα της λίμνης Ιωαννίνων ούτως ώστε να είναι έτοιμον εις πρώτην διαταγήν της Επιτροπής Εθνικού Αγώνος και εισέλθη εις την Πόλιν:
Πράγματι Τμήμα των ανταρτικών ομάδων κατέλαβε την νησίδα έτοιμον προς εκπλήρωσιν της αποστολής του.
Την προηγουμένην ημέραν της οριστικής αποχωρήσεως των Γερμανών ήτοι την 14η Οκτωβρίου 1944 ο Πρόεδρος της Επιτροπής Εθνικού Αγώνος μετά μέλους ταύτης εξήλθεν της πόλεως και συναντήσαντες τας προς την ετέραν κατεύθυνσιν της πόλεως προς συνοικισμόν Ανατολής σταθμευούσας ετέρας ανταρτικάς μονάδας κατέστησαν εις τους Διοικητάς αυτών γνωστήν την οριστικήν αποχώρησιν των Γερμανών και κατέστησαν αυτούς προσεκτικούς όπως μη κινηθώσιν προς την πόλιν άνευ σχετικής προς τούτο εντολής του υποφαινομένου ορισθέντος συγχρόνως διά διαταγής του Γεν. Αρχηγού της ΕΟΕΑ και Στρατιωτικού Διοικητού Ιωαννίνων.
Η υπό του υποφαινομένου ως Στρατιωτικού Διοικητού Ιωαννίνων δοθείσα εντολή εις τα πλησίον τούτων Τμήματα της Ε.Ο.Ε.Α. όπως μη κινηθώσιν άνευ εντολής μου σκοπόν είχε την πρόληψιν εμπλοκής των τμημάτων τούτων μετά των εν τη πόλει ετοιμαζομένων προς αποχώρησιν Γερμανικών τοιούτων ήτις εμπλοκή ως αποτέλεσμα θα είχε την τελείαν καταστροφήν της πόλεως και την εξόντωσιν του πληθυσμού.
Την νύκτα της 14ης Οκτωβρίου 1944 κινητοποιείται το μαχητικόν Τμήμα της πόλεως, οπλίζεται περιβάλλεται την στολήν και κατανέμεται εις οικίας πλησίον των θέσεων συμφώνως προς το σχέδιον ενεργείας.
Η Επιτροπή μετά των αξιωματικών συγκεντρώνεται εις το καθορισθέν σημείον δίδει τας τελευταίας οδηγίας και εντολάς, εφιστά την προσοχήν της Διοικήσεως Χωροφυλακής, το πλείστον της οποίας είχεν ενταχθή εις την οργάνωσίν μας και δίδει εις αυτήν την εντολήν της καταλήψεως του ανατεθέντος αυτή Τομέως δράσεως. Τα πάντα είναι έτοιμα εν πάση λεπτομερεία.
Την ιδίαν ημέραν της 14ης Οκτωβρίου δίδεται εντολή εις τον Διοικητήν των ανταρτών νησίδος λίμνης επιτάξεως των λέμβων ως επίσης και ομοία εντολή εις τας παρά το Φρούριον της πόλεως ευρισκομένας λέμβους οι ιδιοκτήται των οποίων ήσαν μεμυημένοι εις την οργάνωσίν μας.
Την νύκταν της αυτής ημέρας αποστέλλεται υπαξιωματικός του μαχητικού Τμήματος της πόλεως εις τον Διοικητήν της νησίδος με εντολήν προς αυτόν όπως επιβιβασθή των λέμβων μετά των υπ’ αυτού τμημάτων και αποβιβασθή εις την παρά το φρούριον της πόλεως προκυμαίαν, εις ην ειδικόν προς τούτο τμήμα της οργανώσεως θα ευρίσκετο ίνα οδηγήση τους αντάρτας εντός του φρουρίου προς διανυκτέρευσιν ετοίμους διά δράσιν την επομένην ημέραν αποχωρήσεως των Γερμανών.
Η ενέργεια αύτη εξαιρετικώς σοβαρά και τολμηρά εξετελέσθη μετά πραγματικής τάξεως και πλήρων μέτρων ασφαλείας κατά την αποβίβασιν των ανταρτών και οδήγησίν των εις το φρούριον παρά την κίνησιν κατά μήκος της παραλίας περιπόλων Γερμανικών.
Η ενέργεια αύτη παρά το εξαιρετικώς τολμηρόν επιβάλετο διότι η τελευταία φάσις του όλου έργου της Επιτροπής έδει να ολοκληρώση το έργον της, διά της τηρήσεως της τάξεως και ασφαλείας εν τη πόλει και παραδόσεως ταύτης εις τας Εθνικάς ομάδας Ελλήνων ανταρτών αμιλλόντων από το κομμουνιστικόν μίασμα.
Ούτω την νύκταν της 14ης προς την 15η Οκτωβρίου 1944 η πόλις ουσιαστικώς κατήχετο υπό των μαχητικών τμημάτων της πόλεως και του εν Φρουρίω τμήματος των ανταρτών μας, οίτινες ήδη είχον οδηγηθή εις αυτό.
Η Επιτροπή του Εθνικού αγώνος μετά των Διοικητών του Στρατιωτικού της Επιτελείου συγκεντρωμένη παρηκολούθει αγρύπνως καθ’ όλην την νύκτα της 14ης προς την 15ην Οκτωβρίου 1944 την αναχώρησιν των Γερμανικών τμημάτων.
Άμα τη ανατολή της 15ης Οκτωβρίου 1944 και περί ώραν 5.30 πρωϊνήν το τελευταίο τμήμα της οπισθοφυλακής των Γερμανικών μονάδων εξήρχετο της άνω παρυφής της πόλεως (Περάματος).
Αμέσως διατάσσεται η εμφάνισις εν στολή του μαχητικού τμήματος της πόλεως με τους επί κεφαλής εν στολή ομοίως Αξιωματικούς εγκαθίσταται ο Στρατιωτικός Διοικητής μετά της Επιτροπής και του Στρατιωτικού Επιτελείου εις το οίκημα της ΥΙΙΙ Μεραρχίας και αμέσως διατάσσεται η έπαρσις της Ελληνικής Σημαίας με ανάκρουσιν του εμβατηρίου της διά σαλπίγγων ενώ συγχρόνως αναβιβάζεται επί του φρουρίου υπό του εντός αυτού ανταρτών ετέρα σημαία.
Το εμβατήριον της Ελληνικής σημαίας και το ελεύθερον κυμάτισμα ταύτης εις την ιστορικήν πρωτεύουσαν της Ηπείρου μετά 4 ετών σκληράν κατοχήν ανακουφίζει τους παρακολουθούντας από των παραθύρων κατοίκους και πληροί την πονεμένην ψυχήν αυτών χαρά ανέκφραστον και αγαλλιάσεως ανειπώτου.
Αι εις απομεμακρυσμένας εκ του Κέντρου της Πόλεως συνοικίας ταύτης διαμένοντες κάτοικοι διαπιστώνουσι την ελευθερίαν των από τα εντός αυτών κινούμενα μαχητικά Τμήματα φέροντα την Ελληνικήν στολήν και τα γνωστά πρόσωπα τα αποτελούντα ταύτα.
Η εις τας οδούς κίνησις των κατοίκων είχεν απαγορευθή από τας πρώτας ώρας της απελευθερώσεως.
Η πόλις των Ιωαννίνων πνέει το ζείδυρον της διπλής ελευθερίας μιάς εκ της αποχωρήσεως των απαισίων Γερμανών και μιάς εκ της καταλήψεως της υπό τμημάτων της Ελευθέρας Ορεινής Ελλάδος του ΕΔΕΣ, διότι η τυχόν έστω και ολιγόωρος κατοχή της πόλεως υπό των κομμουνιστών θα εδημιούργη απαισιωτέραν τυρανίαν από την των κατακτητών διά τους κατοίκους της πόλεως.
Τα λοιπά τμήματα του ΕΟΕΑ ειδοποιηθέντα εκ των πλησίων χωρίων της πόλεως εισέρχονται εις ταύτην την 9.30 ώραν της αυτής ημέρας.
Την χαράν της απελευθερώσεως εσκίασε εκδηλωθείσα περί ώραν 11 διαδήλωσις κατά μήκος της οδού Αβέρωφ οπαδών του ΕΑΜ – ΕΠΟΝ οίτινες εκινούντο διά της οδού ταύτης προς την πλατείαν του ημιτελούς Διοικητηρίου Γεν. Διοικήσεως.
Η εμφάνισις τούτων εξηγρίωσε τους αντάρτας, οίτινες ήσαν έτοιμοι να βάλωσι κατ’ αυτών, οπότε ασφαλώς θα έρρεεν άφθονον αίμα αν δεν ετεθώμην επί κεφαλής της διαδηλώσεως ταύτης ην αφού ωδήγησα μέχρι της πλατείας διέταξα την διάλυσίν της πραγματοποιηθείσαν αμέσως.
Σκοπός της συγκεντρώσεως ταύτης ήτο να αναγκάσουν τα μαχητικά μας τμήματα να κτυπήσωσι ταύτην, να χυθή αίμα ώστε να εύρουν έδαφος κατασυκοφαντήσεως του Ε.Ο.Ε.Α. ότι δεν αφήκαν τους κατοίκους της πόλεως να διαδηλώσουν την χαράν των διά την απελευθέρωσίν των.
Τοιαύτας οδηγίας βεβαίως είχον εκ μέρους των εν τη πόλει ηγετών του κομμουνισμού: Η επιτροπή όμως του Εθνικού αγώνος υποσχεθείσα την τάξιν ασφάλειαν και την αναίμακτον παράδοσιν της πόλεως εις τας Εθνικάς Ομάδας Ελλήνων ανταρτών έδει να τηρήση την ιεράν ταύτην υπόσχεσιν και την ετήρησεν.
Το έργον της Επιτροπής έληξεν. Θα απετέλει όμως ουσιώδη παράληψίν μου αν ως Αρχηγός του όλου εν τη πόλει Ιωαννίνων αγώνος κατά το απαισίας μνήμης διάστημα της εχθρικής κατοχής δεν έκλινον ευλαβικόν γόνυ προ της ιεράς ψυχής του εκτελεσθέντος εν τη πόλει υπό αναρχοκομμουνιστών τον κατά δόλιον τρόπον συμπολεμιστού μας ΣΙΜΟΥ και δεν απέτιον ελάχιστον φόρον ευγνωμοσύνης προς τους αφανείς ήρωας συμπολεμιστάς μου οίτινες καθ’ όλον το διάστημα της απεσίας εχθρικής κατοχής νυχθημερόν εργαζόμενοι αντιμετώπιζον ανά πάσαν στιγμήν τον θάνατον άοπλοι και ανίσχυροι να πληρώσουν την ζωήν των με την ζωήν των με το όπλο αναχείρας κατακτητών, προς τους αφανείς εκείνους ήρωας οίτινες παρακολουθούμενοι εν τη πόλει υπό των καραμπινιέριδων Ιταλών και της αιμοβόρου Γερμανικής Γκεστάπο ευρίσκοντο εν διαρκεί διωγμώ και κινδύνω προς τους αφανείς ήρωας οίτινες συλαμβανόμενοι και οδηγούμενοι εις τα ανήλια υπόγεια της Ζωσιμαίας Σχολής εδέροντο ανηλεώς.
Των αφανών τούτων ηρώων όχι μόνον ουδέ προς στιγμήν εκλονίσθη παρ΄όλους τους κινδύνους η ψυχική αντοχή και η αγωνιστική Π Ι Σ Τ Ι Σ αλλά απ’ εναντίας αύται εχαλυβδούντο και εγιγαντούντο εν τη εξυπηρετήσει της Εθνικής ιδέας κατά την κρισιμωτέραν καμπήν της Ελληνικής Ιστορίας.

Ο Πρόεδρος ΕΕΑΝΙ
(Τ.Σ.)
Α. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΟΥ

Ο Γενικός Αρχηγός ΕΟΕΑ
(Τ.Σ.)
Ν.ΖΕΡΒΑΣ

Ε.Ο.Ε.Α./ΕΔΕΣ
ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΓΩΝΟΣ
ΝΟΜΟΥ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ

Κ Α Τ Α Σ Τ Α Σ Ι Σ
Εμφαίνουσα την Επιτροπή Εθνικού Αγώνος Νομού Ιωαννίνων.
ΑΠΟ 1ης ΑΠΡΙΛΙΟΥ 1943 – ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 1943

1). ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ Συν/ρχης Πρόεδρος
2). ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ ΣΠΥΡΟΣ Εφοριακός Υπάλληλος
3). ΣΤΕΡΓΙΟΠΟΥΛΟΣ ΚΩΝ/ΝΟΣ Γυμνασιάρχης
4). ΚΑΤΖΟΥΡΑΚΗΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ Πρωτοδίκης
5). ΤΖΑΛΛΑΣ ΕΥΘΥΜΙΟΣ Δημοσιογράφος
6). ΒΑΡΒΗΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ Αξκός Χωρ/κής ε.α.Βορειοηπειρώτης

ΑΠΟ ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 1943 – ΜΕΧΡΙ ΛΗΞΕΩΣ ΑΓΩΝΟΣ
1). ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ Συν/ρχης Πρόεδρος
2). ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ ΣΠΥΡΟΣ Εφοριακός
3). ΦΡΟΝΤΖΟΣ ΚΩΝ/ΝΟΣ Δικηγόρος – Πολιτευτής
4). ΔΕΤΤΕΡΑΙΟΣ Γ/Γεν. Αρχίατρος
5). ΑΓΝΑΝΤΗΣ Κ.Γεν.Αρχίατρος
6). ΠΑΠΑΖΗΣΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Πρόεδρος Επαγγελματιών
7). ΙΑΤΡΙΔΗΣ ΧΑΡΑΛ.Δντής Δημ.Ταμείου
8). ΣΑΡΑΝΤΗΣ ΘΕΟΔ. Αξκός ε.ε.
9). ΑΛΙΕΥΣ ΑΘΑΝΑΣ. Πολιτικός Μηχανικός

Εν Αθήναις τη 9η Δεκεμβρίου 1952
Ο
Πρόεδρος Ε.Ε.Α.Ν.Ι.
Τ.Σ.
Α.ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΟΥ

Ο Γενικός Αρχηγός ΕΟΕΑ
(Τ.Σ.)
Ν.ΖΕΡΒΑΣ

Advertisements