Η Εθνική αντίσταση Κρήτης


Η ΕΘΝΙΚΗ ΑΝΤΙΣΤΑΣΙΣ ΚΡΗΤΗΣ
Ο κ. ΝΙΚ. ΣΚΟΥΛΑΣ ΩΣ τ. ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΗΣ ΕΟΚ
ΑΠΑΝΤΑ ΕΙΣ ΤΟΝ κ. ΣΤΥΛ. ΔΕΡΜΙΤΖΑΚΗΝ
ΟΛΟΚΛΗΡΟΝ ΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟΝ ΤΗΣ ΟΡΓΑΝΩΣΕΩΣ
ΚΑΙ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΙΣ ΠΡΟΣ ΤΟΝ κ. ΑΛΥΓΙΖΑΚΗΝ

Πρός
Την Εφημερίδα «Παρατηρητής»
Ενταύθα
Κύριε Διευθυντά,
Εις άρθρον του δημοσιευθέν εις το από 4 τρέχοντος μηνός φύλλον της εφημερίδος σας, υπό τον τίτλον «Οι ιδρυταί και Πρωταγωνισταί της Ε.Ο.Κ.» ο κ. Στυλιανός Δερμιτζάκης, επί τη εκδόσει του από 9 Οκτωβρίου Ε.Ε.Β. Δ/τος «περί αναγνωρίσεως Εθνικών Ανταρτικών Ομάδων και Εθνικών Οργανώσεων Αντιστάσεως περιοχής Κρήτης», παραπονείται διότι ως γράφει, τα παρασχεθέντα επίσημα στοιχεία εις την αρμοδίαν Επιτροπήν του Υπουργείου Εθνικής Αντιστάσεως του Νομού Χανίων, ήσαν ανακριβή.
Τούτο δε συνετέλεσε κατ’ αυτόν, εις το να μη συμπεριληφθή και εκείνος ως «πρώτος δημιουργός και οργανωτής της Ε.Ο.Κ. Σελίνου, από του Ιουλίου 1943», εις την Διοικούσαν εικοσαμελή Επιτροπήν της Ε.Ο.Κ., τα ονόματα της οποίας ανεγνωρίσθησαν και ανεγράφησαν εις το ως άνω Β.Δ/γμα.
Επειδή ο κ. Δερμιτζάκης ομιλών περί μονοπωλήσεως της Εθνικής Αντιστάσεως εν τω Νομώ Χανίων και περί παραλείψεως των ονομάτων των λοιπών μελών της Επιτροπής της Εθνικής Αντιστάσεως εν τω αυτώ Νομώ, μεταξύ των οποίων συμπεριλαμβάνεται και εκείνος, υπαινίττεται εμέ, ως πρόεδρον της Οργανώσεως, όστις υπέβαλον εις το Υπουργείον Εθνικής Αμύνης τα αιτηθέντα στοιχεία και παρέστην εις Αθήνας ενώπιον της Επιτροπής κατόπιν προσκλήσεως του Αντιπτεράρχου κ. Κελαϊδή, προς ην εξέθηκα τους λόγους οίτινες συνηγόρουν υπέρ της επισήμου αναγνωρίσεως της Ε.Ο.Κ., θεωρώ υποχρέωσίν μου να θέσω υπ’ όψει των ενδιαφερομένων και διά του τύπου τα στοιχεία ταύτα ως υπεβλήθησαν εις το Υπουργείον διά να εκτιμήσουν προσηκόντως την μομφήν περί μεροληψίας και αδικίας, την οποίαν αποδίδει ο κ. Δερμιτζάκης εις μίαν έκθεσιν ιστορικήν, αμερόληπτον και αντικειμενικήν.
Είναι θλιβερόν ότι το προσωπικόν συμφέρον του κ. Δερμιτζάκη τον ώθησεν εις το να διαμφισβητήση την ακρίβειαν στοιχείων απολύτως ακριβών, αποδεικνυομένων εξ αποφάσεων της Διοικούσης Επιτροπής της Οργανώσεως, τηρουμένων εις το αρχείον μας.
Εαν ο κ. Δερμιτζάκης ως ισχυρίζεται, έχει προϋπηρεσίαν εις την επαρχίαν Σελίνου, ας αποτανθή εις την Ε.Ο.Κ. Σελίνου ήτις ανεγνωρίσθη ως ανεξάρτητος, διά την διεκδίκησιν των τυχόν επί πλέον δικαιωμάτων του.
Εφ’ όσον λοιπόν, η Επιτροπή του άρθρου 7 του Α.Ν. 1971/51, εις την οποίαν υπεβλήθη παρ’ εμού η κατωτέρω αναφορά, προέκρινεν ως αναγνωριστέαν 20μελή Επιτροπήν, και ουχί την 40μελή, μεταξύ της οποίας συμπεριλαμβάνεται και ο κ. Δερμιτζάκης, νομίζω ότι ουδεμίαν ευθύνην υπέχω διά τούτο.
Η προς το Υπουργείον Εθνικής Αμύνης αναφορά μου υπ’ αριθ. Πρωτ. 1 και χρονολογίαν 8 Φεβρουαρίου 1949, εκθέτει τα εξής μεταξύ άλλων, αναφορικώς προς τα θιγέντα υπό του κ. Δερμιτζάκη:
«Περί τα τέλη Ιουλίου 1941 κατηρτίσθη το πρώτον εν Χανίοις η Ανωτάτη Επιτροπή Αγώνος Κρήτης (Α.Ε.Α.Κ.) εκ των 1) Ιωάννου Παΐζη, 2) Ανδρέα Παπαδάκη, 3) Νικολάου Ζουδιανού, 4) Ιωάννου Ιωαννίδου, 5) Αριστομένους Καρακουλάκη, 6) Ανδρέα Πολέντα, ως Παγκρήτιος τοιαύτη, εις ην εμυήθη ο υποφαινόμενος από τα μέσα Νοεμβρίου 1941, ήτις και αντικατεστάθη κατά το δεύτερον δεκαήμερον Ιουλίου 1943, υπό της Οργανώσεως Ε.Ο.Κ.
Την Νομαρχιακήν Επιτροπήν της Ε.Ο.Κ. διά τον Νομόν Χανίων απετέλεσαν 1) ο υποφαινόμενος διά την επαρχίαν Κυδωνίας, 2) Χαρίδημος Πολυχρονίδης διά την επαρχίαν Κισσάμου, 3) Ιωσήφ Βολουδάκης διά την επαρχίαν Σφακίων, 4) Ιωάννης Σταυριανός διά την επαρχίαν Αποκορώνου, αντικατασταθείς βραδύτερον διά λόγους υγείας υπό του Μιχαήλ Μποτονάκη, και 5) Εμμανουήλ Μπασσιάς διά την επαρχίαν Σελίνου. Της Επιτροπής ταύτης συμμετέσχεν επί πλέον ο Λοχαγός Μάρκος Σπανουδάκης, χρησιμοποιημένος και ως σύνδεσμος μεταξύ Οργανώσεως και του εκάστοτε αντιπροσώπου του Συμμαχικού Στρατηγείου. Παρόμοιαι οργάνωσεις υπό τον αυτόν τίτλον συνεστήθησαν και εις τους λοιπούς Νομούς της Κρήτης.
Η Ε.Ο.Κ. ανεγνωρίσθη υπό των εκάστοτε αντιπροσώπων του Συμμαχικού Στρατηγείου Μέσης Ανατολής και των αντιπροσώπων της εν Καϊρω Ελληνικής Κυβερνήσεως μεθ’ ων συνειργάζετο.
Η ως άνω εξαμελής Επιτροπή της Ε.Ο.Κ. διηυρύνθη βραδύτερον, περί τα τέλη 1943 και αρχάς 1944, εις 15μελή προστεθέντων νέων 10 μελών (του Ιωάννου Σταυριανού αποχωρήσαντος διά λόγους υγείας) ως ακολούθως: 1) Αγγελάκη Δημητρίου, εκτελούντος και χρέη Γραμματέως, 2) Βαλαδάκη Ματθαίου, 3) Ησυχάκη Αντωνίου. 4) Κωνσταντινίδου Κ. 5) Μητσοτάκη Κων/νου, 6) Μποτονάκη Μιχαήλ, 7) Νικολακάκη Ιωάννου, 8) Νιαουνάκη Θεοδώρου, 9) Νικολούδη Εμμανουήλ και 10) Χαζίρη Εμμανουήλ.
Από 1ης Νοεμβρίου 1944 (Σημείωσις: ενταύθα γίνεται λάθος δύο ημερών διότι η πραγματική χρονολογία είναι η 28η Οκτωβρίου) μέχρι 9 ιδίου, η 15μελής ως άνω Επιτροπή λόγω ευρείας επεκτάσεως της Οργανώσεως, διηυρύνθη εις 40μελή τοιαύτην προστεθέντων των εξής μελών αναγραφομένων κατ’ αλφαβητικήν σειράν των κ.κ. Αλιγιζάκη Λεωνίδου, Βασιλαντωνάκη Πέτρου, Γαλάνη Κωνσταντίνου, Δερμιτζάκη Στυλιανού, Καρτεράκη Στυλιανού, Κελαϊδή Σταύρου, Κορκίδου Ευτυχίου, Κλάδου Εμμανουήλ, Κοντινάκη Ευτυχίου, Καρπουζά Γεωργίου, Κοντουδάκη Ελευθερίου, Μπορτολή Ιωάννου, Μπιτσάκη Αντωνίου, Μαρκουλάκη Γεωργίου, Μαυρακάκη Ιωάννου, Μαλινδρέτου Γεωργίου, Ντουντουλάκη Ιωάννου, Ποθουλάκη Σταματίου, Πεντάρη Πρικλέους, Ποντικάκη Ιωάννου, Συνολάκη Κωνσταντίνου, Σκουλά Εμμανουήλ του Μιχαήλ, Σγουρομάλη Νικολάου, Σκουλά Γρηγορίου, Τσουρή Νικολάου και Χατζιδάκη Ιωάννου. Εκ των ανωτέρω ο Στυλιανός Δερμιτζάκης εκτός του Ευτυχίου Κοντινάκη διωρίσθη Γραμματεύς της Οργανώσεως.
Η 40μελής αύτη Επιτροπή εξέλεξε βραδύτερον 12μελή εκτελεστική τοιαύτη εκ των 1) Νικολάου Σκουλά, ως Προέδρου, διά δεύτερον φοράν, 2) Βολουδάκη Ιωσήφ, ως αντιπροέδρου, 3) Αντωνίου Ησυχάκη, 4) Χαριδήμου Πολυχρονίδη, 5) Εμμανουήλ Μπασιά, 6) Μιχαήλ Μποτονάκη, 7) Θεοδώρου Νιαουνάκη, 8) Ιωάννου Μαυρακάκη, 9) Λεωνίδα Αλιγιζάκη, 10) Ευτυχίου Κορκίδη, 11) Σταύρου Κελαϊδη, 12) Κωνσταντίνου Συνολάκη, ως μελών με Γραμματείς τους Ευτύχιον Κοντικάκην και Δημήτριον Αγγελάκην.
Ίνα καταδειχθή ποίον προσωπικόν συμφέρον συνώδευσε τας υπέρ της αναγνωρίσεως της Ε.Ο.Κ. Χανίων ενεργείας μου προσθέτω ότι, ένω ως εμφαίνεται εκ της ως άνω προς το Υπουργείον αναφοράς μου, η ανάμιξίς μου εις την Εθνικήν κίνησιν του Νομού Χανίων χρονολογείται πολύ προ του χρόνου όστις μοι ανεγνωρίσθη διά του Διατάγματος, ουδέν διετύπωσα παράπονον, διότι ολόκληρος η προσπάθειά μου ως Προέδρου της Οργανώσεως υπήρξεν η ηθική δικαίωσις του ιστορικού εν γένει αγώνος του Νομού Χανίων και όχι η μερική των συμμετασχόντων προσώπων ικανοποίησης.
Τελευτών παραθέτω το μέρος της εκθέσεως μου προς το Υπουργείον Εθνικής Αμύνης, το αφορών την οργάνωσιν της Ε.Π.Ε.Κ. έχον ούτω: «Κατά Μάρτιον 1944 ιδρύθη εις την Πόλιν Χανίων υπό Εθνικοφρόνων Οργάνωσις υπό την επωνυμίαν «Εθνική Πατριωτική Ένωσις Κρήτης», απαρτισθείσα εκ των Σταύρου Κελαϊδή, Ευτυχίου Κορκίδη, Δικηγόρων, Λεωνίδου Αλυγιζάκη Ιατρού, Κ. Συνολάκη Δικηγόρου και Εμμανουήλ Κλάδου Αγρονόμου. Λόγω όμως του ότι η Ε.Ο.Κ. είχεν επιβληθή εις όλον τον Εθνικόφρονα λαόν της Κρήτης, συνεχωνεύθη μετ’ αυτής την 9.11.1944 η Ε.Π.Ε.Κ. ως εμφορουμένη υπό των αυτών αρχών. Βραδύτερον τα τρία πρώτα μέλη της προσελήφθησαν εις την12μελή Εκτελεστικήν Επιτροπήν της Ογρανώσωες Ε.Ο.Κ.»
Και ναι μεν συνεχωνεύθη η Ε.Π.Ε.Κ. με την Ε.Ο.Κ. κατόπιν αιτήσεώς της, από 9 Νοεμβρίου 1944, ως προκύπτει εκ της σχετικής αποφάσεως, η υπηρεσία της όμως εν τη Ε.Ο.Κ. κατά την κρίσιν της Επιτροπής του άρθρου 7 του Α.Ν. 1971/51 ως αναγράφεται εις το Διάταγμα προϋπελογίσθη από του Μαρτίου 1944.
Ταύτα διά την αποκατάστασιν της αληθείας.

Χανιά 8 Δ/βρίου 1952
Μετά τιμής
Ο τ. Πρόεδρος της Ε.Ο.Κ.
ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΣΚΟΥΛΑΣ