Εκθεση δράσης ΕΔΕΣ Φθιώτιδος, Φωκίδας,Ευρυτανίας, ΝΑΠ. ΖΕΡΒΑΣ/6 Δεκ 1952


ΝΑΠΟΛΕΩΝ ΖΕΡΒΑΣ
ΓΕΝΙΚΟΣ ΑΡΧΗΓΟΣ ΕΘΝΙΚΗΣ
ΑΝΤΙΣΤΑΣΕΩΣ ΕΔΕΣ – ΕΟΕΑ
Π Ρ Ο Σ
Το Γεν. Επιτελείο Στρατού Δνσιν Β/4
Ε ν τ α ύ θ α

Θ έ μ α:  Περί αναγνωρίσεως του ΕΔΕΣ Νομών Φθιωτιδοφωκίδος και Ευρυτανίας, ως Εθνικής Οργανώσεως Εσωτερικού.
Εν Αθήναις τη 6/12/1952

Έχω την τιμήν να υποβάλω Υμίν την παρούσαν έκθεσίν μου, αναφερομένην εις την διοίκησιν και δράσιν του Ε.Δ.Ε.Σ. των Νομών Φθιωτιδοφωκίδος και Ευρυτανίας, ως Εθνικής οργανώσεως Αντιστάσεως εσωτερικού, εκθέτων τα κάτωθι:

Διοικητική διάρθρωσις
Α. Κατά Μάϊον 1942, κατόπιν εντολής μου διαβιβασθείσης εις τον τοπογράφον Μηχανικόν κ. Διονύσιον Κόκκινον, συνεστήθη εν Λαμία η Διοικούσα Επιτροπή της οργανώσεως ταύτης αποτελεσθείσα εκ των κάτωθι:
1.- Διονύσιον Γ.Κόκκινο ως Πρόεδρο αυτής.
2.- Κων/νον Θεμ.Κεφάλαν Νομομηχανικόν Φθιωτιδοφωκίδος και
3.- Κων/νον Ν.Καρυαμπάν ιατρόν.
Η Επιτροπή αύτη, ούτω συντεθειμένη έδρασε μέχρι του Απριλίου 1943, οπότε επήλθε μεταβολή εις την σύνθεσιν ταύτης συνεπεία της αποχωρήσεως του κ.Διον.Κοκκίνου διά τας Ε.Ο.Ε.Α. επί τω σκοπώ όπως προπαρασκευάση την συγκρότησιν εις την ορεινήν περιοχήν των Νομών Φθιωτιδοφωκίδος και Ευρυτανίας ενόπλων ανταρτικών ομάδων του Ε.Δ.Ε.Σ.6 Δεκ
Ούτω, κατόπιν διαταγής μου, ανεσυνεστήθη η εν λόγω Επιτροπή και απετελέσθη εκ των κάτωθι:
1/.- Κων/νον Θεμ.Κεφάλαν Νομομηχανικόν Φθιωτιδοφωκίδος, ως Προέδρου αυτής.
2/.- Κων/νον Ν.Καρθαμπά ιατρόν.
3/.- Αιμίλιον Γ. Παγουρόπουλον μηχανικόν και
4/.- Γεώργιον Κ. Παπαναστασίου Δημοσίου υπαλλήλου.
Η Επιτροπή υπό την σύνθεσιν ταύτην έδρασεν από του Απριλίου 1943 μέχρι τέλους Νοεμβρίου 1943.
Εν συνεχεία η ως άνω Διοικούσα Επιτροπή υπέστη και νέαν ανασύνθεσιν, ευρυνθείσα κατόπιν σχετικής διαταγής μου, λόγω της μεγάλης αναπτύξεως του Ε.Δ.Ε.Σ. εις τας ανωτέρω περιοχάς των Νομών Φθιωτιδοφωκίδος και Ευρυτανίας, και αποτελεσθείσα εκ των κάτωθι:
1/.- Κων/νον Θεμ.Κεφάλας Νομ/κόν Φθιωτιδοφωκίδος ως Πρόεδρον αυτής.
2/.- Αιμίλιον Γ.Παγουρόπουλον μηχανικόν.
3/.- Ευάγγελον Κοψαχείλην ιατρόν
4/.- Ιωάννην Βλαχάκην ταγματάρχην Πεζικού εν ενεργεία.
5/.- Χρίστον Παπανικολάου αντχη Πεζικού εν αποστρατεία.
6/.- Λουκά Μπουτσιβάλην προϊστάμενον Τ.Τ.Τ.και
7/.- Δημ.Κασσίμην προϊστάμενο Γεωργίας.
Υπό την σύνθεσιν ταύτην η εν λόγω επιτροπή έδρασε από των αρχών Δεκεμβρίου 1943 μέχρι τέλους του αγώνος.
Β.-1. Από της πρώτης στιγμής το έργον της Διοικούσης Επιτροπής υπήρξεν η με ταχύν και συντονιστικόν ρυθμόν μύησις ελλήνων πατριωτών, καθ’ όλας τας περιοχάς των εν λόγω Νομών, διά την δημιουργίαν μεγάλης δυνάμεως εμψύχου υλικού προς επιδίωξιν και πραγμάτωσιν των σκοπών του Ε.Δ.Ε.Σ. ως Εθνικής οργανώσεως, στρεφομένη κατά των κατακτητών. Και οι πατριώτες έλληνες αθρόοι και με ενθουσιασμόν ενετάσσοντο εις τον Ε.Δ.Ε.Σ. αποφασισμένων να αγωνισθούν υπό την σημαίαν του.
Συνεκροτήθησαν καθ’ όλας τας περιοχάς της υπαίθρου των ως άνω νομών υποεπιτροπαί αγώνος, εξαρτόμεναι εκ της Δ. Επιτροπής Λαμίας, με τον σκοπόν της εν καιρώ επιστρατεύσεως τούτων και προωθήσεως αγωνιστών προς ενίσχυσιν των Ε.Ο.Ε.Α. ως και της συγκροτήσεως ενόπλων ανταρτικών ομάδων εις την περιοχήν Ρούμελης.
Συνεκροτήθησαν εν Λαμία αι κάτωθι επιτροπαί:
(α). Επιτροπή Αγώνος με τας υποεπιτροπάς περιθάλψεως, διαφυγών και αποστολής υλικού και ανδρών εις Ε.Ο.Ε.Α.
(β). Δεύτερον Γραφείον με υποεπιτροπάς δολιοφθορών, πληροφοριών και προπαγάνδας.
(γ). Επιτροπή Τύπου έργον της οποίας ήτο η διανομή των αποστελλομένων υπό της Κεντρικής Διοικήσεως των Αθηνών Γεν.Αρχηγείου Ε.Ο.Ε.Α.εντύπων, ως επίσης η έκδοσις δελτίων ειδήσεων και η κατά νυκτερινάς ώρας αναγραφή συνθημάτων εις τους τοίχους των οικιών.
(δ). Οικονομική Επιτροπή.
(ε). Ομάς συνδέσμων, διά των οποίων η Διοικούσα Επιτροπή Λαμίας ήρχετο εις επαφήν με το Γεν.Στρατηγείον Ε.Ο.Ε.Α.την Κεντρικήν Διοίκησιν του Ε.Δ.Ε.Σ. Αθηνών και τας εν τη περιοχή συνταχθείσας Επιτροπάς και Αρχηγεία προς συντονισμόν και διεξαγωγήν του αγώνος, λαμβάνουσα οδηγίας και διαταγάς και διαβιβάζουσα πληροφορίας και εντολάς.
Δράσις της οργανώσεως.
Κατά την άνοιξιν του έτους 1943, ότε εκ σπουδαίων στρατιωτικών λόγων επεβάλλετο η επί μακρόν διακοπήν της σιδ/κής συγκοινωνίας Αθηνών – Θεσσαλονίκης, δι’ ης κυρίως ο εχθρός ανεφοδίαζε τα εν Αφρική στρατεύματά του, υπεδείχθη η καταστροφή της σιδ/κής γεφύρας Ασωπού, ως της μοναδικής δολιοφθοράς, ικανής να επιτύχη τον επιδιωκόμενον σκοπόν, λόγω του αδυνάτου της προσπελάσεως ή της παρακάμψεως της γεφύρας ταύτης.
Υιοθετηθείσης της υποδείξεως υπό του εν Καρπενησίω Βρεττανικού Συνδέσμου Ανχου κ.ALMONDS, ελήφθησαν μέσω του σιδ/κού υπαλλήλου κ.Δημ.Τσεγρά αντίγραφα των σχεδίων της ως άνω γέφυρας Ασωπού, συνελέγησαν αι αναγκαίαι πληροφορίαι περί των εκεί οχυρώσεων και δυνάμεως της φρουράς του εχθρού, περί των συνθηκών προσπελάσεως της γεφύρας και του ενδεδειγμένου τρόπου ασφαλούς καταστροφής της και εν γένει εμελετήθη και οργανώθη η επιχείρησις αύτη.
Άπαντα τα σχετικά στοιχεία τη βοηθεία των συνδέσμων Γεωρ.Α.Κοκκίνου και Σταύρου Φ.Ντούβα διεβιβάσθηκαν μέσω του Κ.Ντίνου Δ.Κοκκίνου αρμοδίως, μετά τινάς δε ημέρας δύο Άγγλοι στρατιωτικοί ειδικοί, μεταβάντες αφ’ εσπέρας εις το χωρίον Οίτη Φθιώτιδος, συνηντήθησαν μετά των μελών του Ε.Δ.Ε.Σ. Δημ.Αθ.Παναγή και Ευθ.Χρ.Ευσταθίου Προέδρου Κοινότητος Οίτης και ωδηγηθέντες υπό τούτων διά νυκτός επέτυχον, διά μέσου της αποκρήμνου κοίτης του χειμάρου Ασωπού, να προσεγγίσουν απαρατήρητοι τα βάθρα της γέφυρας και καθ’ ον χρόνον αεροπλάνον περιίπτατο και είχεν αποσπάσει την προσοχήν της φρουράς, ν’ ανατινάζουν ταύτην, χωρίς ο εχθρός ν’ αντιληφθή καν πώς κατεστράφη η γέφυρα.
Βραδύτερον όμως οι Ιταλοί κατώρθωσαν να πληροφορηθούν τα διατρέξαντα, να συλλάβουν και να εκτελέσουν εις το Νεκροταφείο Λαμίας τους ανωτέρω δύο πατριώτες Παναγήν και Ευσταθίου, τους ήρωας αυτούς, οι οποίοι εξετελέσθησαν χωρίς να προδώσουν την οργάνωσίν των, καταβροχθίσαντες τα εις χείρας των σημειώματα.
Η γέφυρα αύτη, ως γνωστόν, δεν κατέστη δυνατόν να ανακατασκευασθή υπό του εχθρού ειμή μετά πάροδον εξαμήνου και επιπλέον χρόνου η δε καταστροφή της ήσκησε μεγάλην επίδρασιν επί του αποτελέσματος των κατά την περίοδον εκείνην εν Αφρική επιχειρήσεων.
Μέχρι του Αυγούστου 1943 είχον μυηθή με όλην την επιβαλλομένην μυστικότητα εις την οργάνωσιν Ε.Δ.Ε.Σ., καθ’ άπασαν την περιοχήν των Νομών Φθιωτιδοφωκίδος και Ευρυτανίας, πλέον των πέντε χιλιάδων πατριωτών, οι οποίοι ήσαν έτοιμοι και εναγωνίως ανέμενον την ευκαιρίαν να προσφέρουν τας υπηρεσίας των εις την πατρίδα.
Ωργανώθησαν τα κάτωθι Αρχηγεία προς τον σκοπόν της δημιουργίας και εις την περιφέρειαν Ρούμελης ενόπλων ανταρτικών ομάδων του Ε.Δ.Ε.Σ.
1/.- Φθιώτιδος υπό την Διοίκησιν του μονίμου Ταγματάρχου Πεζικού Ιωάννη Βλαχάκη, δολοφονηθέντος κατά το θέρος του 1944 υπό της Ο.Π.Α.Λαμίας.
2/.- Λοκρίδος υπό την διοίκησιν του εν πολεμική διαθεσιμότητι Λοχαγού Δημ.Γ.Ραχούλη.
3/.- Παρνασσίδος υπό την διοίκησιν του μονίμου Ταγματάρχου Πεζικού Αριστείδη Κρανιά.
4/.- Ευρυτανίας υπό την διοίκησιν του μονίμου Ταγματάρχου Πεζικού Ευθυμίου Κατσαβού και
5/.- Υπάτης υπό την διοίκησιν του μονίμου Τχη Πεζικού Αθαν.Πιτσώλα, αποχωρήσαντος του Ε.Λ.Α.Σ. κατόπιν ενεργείας του Μηχανικού Αιμ.Παγουροπούλου.
Υπεβοηθήθη μεγάλως η διαφυγή πλείστων όσων πατριωτών, ιδία στρατιωτικών, εκ της περιοχής των Νομών Φθιωτιδοφωκίδος και Ευρυτανίας και εξ Αθηνών και η αποστολή των προς ενίσχυσιν των Ε.Ο.Ε.Α. εν οις του Μπέη Αντωνοπούλου, Ντίνου Κοκκίνου Ποιμενίδου, Κουρτικάκη, Αθανασούλια, Ζαρονικόλα, Διαμαντοπούλου, Τσεκούρα, Βουρλάκη, Κολοκύθα κ.λ.π.
Κατά Ιούνιον του έτους 1943 οι Κων.Θ.Κεφάλας, Νομ/κός Φθιωτιδοφωκίδος, Ανχης Διον.Κόκκινος διοικητής αρχηγείου Ρούμελης και Τχης Ιωάννης Βλαχάκης μετέβησαν εις Γαρδίκιον Ομιλαίων επί σκοπώ όπως συνεννοηθούν και πείσουν τον εκεί ευρισκόμενον Βρεττανόν ALMONDS ίνα εγκρίνη την συγκρότησιν πλέον ενόπλων ανταρτικών ομάδων του Ε.Δ.Ε.Σ. υπέρ και τελικώς επέτυχον, εκανονίσθησαν δε ρίψεις οπλισμού και ιματισμού από αεροπλάνων, αι οποίαι όμως ατυχώς κατά μικρόν μόνο μέρος εξεπληρώθησαν κατά μήνα Αύγουστον 1943, συγκεντρωθέντων μικρών ενόπλων τμημάτων εις Ευρυτανία και Φθιώτιδα υπό την διοίκησιν των Ταγματαρχών Ευθυμίου Κατσαβού και Παναγιώτου Γραμματίκα.
Τα ως άνω μικρά ένοπλα τμήματα μη ενισχυθέντα περαιτέρω εις οπλισμόν παρά τας επανειλημμένας επιμόνους παρακλήσεις και απαιτήσεις της Διοικούσης Επιτροπής, προς τον Βρεττανόν σύνδεσμον Ανχη ALMONDS καίτοι προσεφέρετο άφθονον και ενθουσιώδες έμψυχον υλικόν εθνικοφρόνων πολιτών όπως συγκροτήση ισχυράς μονάδας κρούσεως, διελύθησαν ενόπλως υπό του Ε.Λ.Α.Σ. την 7ην Οκτωβρίου 1943, κατόπιν αθετήσεως υπό τούτου του συμφώνου φιλίας και συνεργασίας μεταξύ των οργανώσεων Ε.Δ.Ε.Σ. και Ε.Λ.Α.Σ.
Από της ρίψεως του ως άνω οπλισμού δι’ ου συνεκροτήθησαν τα πρώτα μικρά ένοπλα τμήματα του Ε.Δ.Ε.Σ. εις Ευρυτανία και Φθιώτιδα, ήρχισεν εντονώτερος και συστηματικώτερος διωγμός των μελών του ΕΔΕΣ, τα οποία εν τω μεταξύ είχον εκδηλωθή είναι δε τόσον πολλά τα μέλη τα οποία υπέστησαν διωγμούς, συλλήψεις, φυλακίσεις, ομηρίας, κακώσεις και εκτελέσεις ώστε δεν είναι δυνατόν να μνημονευθούν εν τη παρούση εκθέσει. Παρ’ όλας όμως τας διώξεις το φρόνημα των μελών παρέμεινεν ακμαίον μέχρι τέλους.
Η Διοικούσα Επιτροπή κατά την τελευταίαν ταύτην κρίσιμον περίοδον ευρέθη εις την ανάγκην να παράσχη πάσαν βοήθειαν και ενίσχυσιν εις δεινοπαθήσαντα μέλη της οργανώσεως.
Ως σύνδεσμοι προσέφερον πολυτίμους και διακεκριμμένας υπηρεσίας οι Αιμίλιος Παγουρόπουλος, Γεώργιος Παπαναστασίου, Αλέξανδρος Νέλλας, Σταύρος Ντούβας, Αλέξανδρος Τσεβελάκος, Ζαχαρίας Κωτσίκης, Γεώργιος Κόκκινος, Νικόλαος Αλεξιάς, Δημήτριος Αλεξιάς, Γεώργιος Μπούρλος, Ευάγγελος Παληούρας, Ιωάννης Παπανικολάου, Ευάγγελος Γραββάνης, Ευάγγελος Πέτσας και Επαμ.Πανόπουλος.
Κατά τα ανωτέρω και δυνάμεις του άρθρου 3 του Α.Ν. 971/1949 ως ούτος ετροποποιήθη και εκυρώθη υπό του Ν.Δ. 1104/49 εν συνδυασμώ προς τον Νόμον 2272/1952.
Ε Ξ Α Ι Τ Ο Υ Μ Α Ι
1/. Να αναγνωρισθή ο Εθνικός Δημοκρατικός Ελληνικός Σύνδεσμος (ΕΔΕΣ) των Νομών Φθιωτιδοφωκίδος και Ευρυτανίας ως Εθνική οργάνωσις εσωτερικού, υποτεταγμένη εις εμέ.
2/. Να αναγνωρισθή η υπό την Προεδρίαν Διονυσίου Κοκκίνου και Κων.Θ.Κεφάλα υποτεταγμένη Διοικούσα Επιτροπή, αποτελουμένη εκ των εν τη εκθέσει αναφερομένων προσώπων, αγωνισθέντων από του Μαΐου 1942 μέχρι πέρατος του αγώνος υπό τας σημειουμένας εν τη εκθέσει μεταβολάς ως προς τα πρόσωπα και χρόνον εκάστου τούτων.
Ο Γενικός Αρχηγός Εθν.Αντιστάσεως
των Ε.Δ.Ε.Σ. και Ε.Ο.Ε.Α.
Στρατηγός ΝΑΠΟΛΕΩΝ ΖΕΡΒΑΣ
(Τ.Σ.)

Advertisements