Εκθεση πεπραγμένων Επιχείρησης ΠΥΡΣΟΣ Γ’, 3 ΜΕΡΑΡΧΙΑ/9 Σεπ 1949


ΑΠΟΡΡΗΤΟΣ
Θέμα: Έκθεσις Επιχειρήσεως ΠΥΡΣΟΣ Γ΄
ΔΔΚ/25506/16/99/Α1
9.9.49
ΓΕΣ/Α1 Τηλεφ. 27.133
ΣΗΔΜ ΒΣΤ 902
Α΄ΣΣ Συν.τω εγγράφω(16)

Υποβάλλεται συνημμένως έκθεσις επιχειρήσεως «ΠΥΡΣΟΣ Γ΄» διά την ενέργειαν ΙΙΙ Μεραρχίας από 24-30 Αυγούστου.-

Τ.Υ.
ΚΑΛΙΝΣΚΗΣ ΑΝΔΡΕΑΣ
Υποστράτηγος Διοικητής
—————————————-

ΔΙΟΙΚΗΣΙΣ ΔΥΝΑΜΕΩΝ ΚΑΤΑΔΡΟΜΩΝ
ΧΑΡΤΗΣ:ΑΕΤΟΜΗΛΙΤΣΑ-ΝΕΣΤΟΡΙΟΝ
ΚΛΙΜΑΞ: 1: 50.000
ΕΚΘΕΣΙΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΣ ΓΡΑΜΜΟΥ
ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ
1. ΣΥΝΘΗΜΑΤΙΚΟΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΣ: «Πυρσός Γ΄».
2. ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: Από 24 μέχρι 30 Αυγούστου 1949
3. ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΙ:
(α) Εχθρού. Ως Ειδικόν Δελτίον Πληροφοριών Α΄ΣΣ.
(β) Φιλίων. Αι υπό τας Διαταγάς του Α΄ΣΣ. Δυνάμεις.
4. ΑΠΟΣΤΟΛΗ: Ως αυτή καθορίζεται διά της υπ’ αριθ. Α.Π.Φ. 3/36/Τ.Σ./21.8.49 παρ.3, εδ.ίίί, ήτοι:
Μετά την κατάληψιν άνω τοποθεσίας (Τσάρνο – Παπούλη – Οτορίτσε) υπέρβασις ταύτης διά της ΙΙΙ Μεραρχίας και ταχεία κίνησις επί των κατευθύνσεων.
(ίίία) ΠΑΠΟΥΛΗ – ΠΟΡΤΑ – ΟΣΜΑΝ – ΓΚΟΥΜΠΕΛ – ΓΡΑΜΜΟΣ (2520).
(ίίίβ) ΤΣΑΡΝΟ – ΦΛΑΜΠΟΥΡΟ – Χωρίον ΓΡΑΜΜΟΣ – ΦΑΡΜΑΚΗ – ΚΙΑΦΑ, προς κατάληψιν κυρίας κορυφογραμμής υψ. 2520 ΣΚΙΡΤΣΗ – ΚΙΑΦΑ.
5. ΤΡΟΠΟΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ: Μετά την διάνοιξιν σταθερού ρήγματος εν τη περιοχή από ΤΣΑΡΝΟ – υψ.1463 (Ν.1239) εις εχθρικήν αμυντικήν διάταξιν, ολόκληρος η Μεραρχία θα διεισδύση διά δύο φαλάγγων Ταξιαρχιών με σκοπόν να καταλάβη τα υψώματα ΦΛΑΜΠΟΥΡΟ (Ν.0932) και ΠΟΡΤΑ ΟΣΜΑΝ (Ν.0735). Εκείθεν ολόκληρος η Μεραρχία αντικαθισταμένη εις τους ανωτέρω αντικειμενικούς σκοπούς υπό τμημάτων των δύο ακολουθουσών Ταξιαρχιών Ι και ΙΧ Μεραρχιών, θα κινηθή επί δύο κατευθύνσεων προς Νότον ίνα αχθή επί της κυρίας κορυφογραμμής ΓΡΑΜΜΟΥ την οποίαν και θα καταλάβη από ΚΙΑΦΑΣ μέχρι υψ. 2520.
Χώροι συγκεντρώσεως: 78 Τ.ΛΕΙΒΑΔΟΤΟΠΟΣ
79 Τ. ΜΙΚΡΗ ΑΛΕΒΙΤΣΑ
6. ΜΕΘΟΔΟΣ:
(α) Διοικητής ΙΙΙ Μεραρχίας παρουσιασθείς κατόπιν υπ’ αριθ. Α.Π. 3070/151530 διαταγής ΣΗΔΜΑ1 την 161800/8 εις Α΄ΣΣ έλαβε γνώσιν αφ’ ενός μεν της υπ’ αριθ.Α.Π. Φ3/22/Τ.Σ./15.8.49 Διαταγής επιχειρήσεων Α΄ΣΣ, αφ’ ετέρου της υπ’ αριθ.Α.Π./231710/4029/39 Διαταγής Αρχιστρατήγου δι’ ης διετάσσετο να υποβάλλη ιεραρχικώς προτάσεις διά την χρησιμοποίησιν της ΙΙΙ Μεραρχίας κατά την επιχείρησιν «Πυρσός Γ΄.».
Προσέτι έλαβε γνώσιν της αποφάσεως του ΣΣ, επιβαλ-λόμενης απολύτως εκ της ανάγκης, όπως έναρξις της επιχειρήσεως Πυρσός Γ΄ πραγματοποιήθη το ταχύτερον.
Την 17/8 και 18/8 εξετέλεσε προσωπικήν αναγνώρισιν του Β.ΓΡΑΜΜΟΥ από των θέσεων ΑΛΕΒΙΤΣΑ και ΠΥΡΓΟΣ. Την 19/8 μετεσυσκέψεως εις έδραν ΣΗΔΜ (ΚΟΖΑΝΗ) σχετικήν με το σχέδιο επιχειρήσεως.
Εκ των προσωπικών αναγνωρίσεων εσχημάτισε την γνώμην ότι η διδομένη, διά της διαταγής επιχειρήσεων του ΣΣ, γενική κατεύθυνσις επιθέσεως της ΙΙΙ Μεραρχίας από ΠΥΡΓΟΥ (Ν.2024) ΤΡΙΑ ΣΥΝΟΡΑ- ΝΙΑΣΤΑ (Ν.1725) προς αυχένα ΑΝΩ ΑΡΕΝΑΣ (Ν.12521) ΤΣΙΟΥΜΙΑ (Ν.1123)-ΜΑΥΡΗ ΠΕΤΡΑ (Ν.0924)-ΚΙΑΦΑ ήτο ασύμφορος. Τούτο δε διότι έναντι της κατευθύνσεως ταύτης η εχθρική διάταξις εσχημάτιζε βαθείαν εισέχουσαν γωνίαν ής η κορυφή, ΚΙΑΦΑ, ήτο δυσπρόσιτος, λόγω διαμορφώσεως εδάφους και ισχυρώς αμυντικώς ωργανωμένη, αι δε πλευραί της γωνίας, αφ’ ενός μεν κορυφογραμμή ΜΑΥΡΗ ΠΕΤΡΑ – ΤΣΟΥΜΙΑ – ΑΝΩ ΑΡΕΝΑ, αφ’ ετέρου ΣΟΥΦΛΙΚΑΣ επίσης εκτάκτως δυσπρόσιτοι, με απότομους κλιτείς και, κατά τας υπάρχουσας πληροφορίας, ισχυρώς κατεχόμεναι και ισχυρώς αμυντικώς ωργανωμέναι.
Εν ολίγοις εζητείτο από την ΙΙΙ Μεραρχίαν κατά μέτωπον επίθεσις εναντίον του ισχυροτέρου κόμβου της εχθρικής αμυντικής διατάξεως. Επιτυχία νυκτερινής αιφνηδιαστικής διεισδύσεως διά τυχόν υπαρχόντων διακένων της εχθρικής διατάξεως επί των άνω τοποθεσιών, ως καθώριζεν η Διαταγή επιχειρήσεως ΣΣ (Μέθοδος (β), εκρίθη πλέον ή αμφίβολος διότι ούτε ακριβείς και συγκεκριμμέναι πληροφορίαι υπήρχον περί υπάρξεως τοιούτων διακένων και της θέσεως αυτών, ούτε καιρός επαρκής διετίθετο δι’ εκτέλεσιν αναγνωρίσεων και συλλογήν πληροφοριών, ουδέ καν οδηγοί κατάλληλοι διετίθεντο τη ΙΙΙ Μεραρχία. Κατόπιν τούτων υπεβλήθη η υπ’ αριθ. 25506/16/205/ΑΙ/19.8.49 πρότασις της ΙΙΙ Μεραρχίας (Βλ.Παράρτημα).
Γενομένων αποδεκτών των προτάσεων της ΙΙΙ Μεραχίας εξεδόθη η υπ’ αριθ. Α.Π.Φ.3/36/Τ.Σ/21.8.49 Διαταγή επιχειρήσεων του Α΄ΣΣ τροποποιούσα εν μέρει και συμπληρούσα την προγενεστέραν υπ’ αριθ.Α.Π. Φ.3/22/Τ.Σ./25.8.49.
Εις σύσκεψιν λαβούσαν χώραν εις ΣΔΙ Μεραρχίας (ΝΕΣΤΟΡΙΟΝ) την 21/8 ο Δ/της ΙΙΙ Μεραρχίας ετόνισεν ότι διά της καταλήψεως ΤΣΑΡΝΟ, το οποίον συμφώνως τη διαταγή επιχειρήσεων ΣΣ, ιδία δε προφορικών οδηγιών Δ/του ΣΣ απετέλει τον κατά προτεραιότητα αντικειμενικόν σκοπόν της Ι Μεραρχίας, δεν πραγματοποιούνται αι προϋποθέσεις διεισδύσεως της ΙΙΙ Μεραρχίας προς Δυσμάς, και ότι μόνον η κατάληψις των τοποθεσιών ΨΩΡΙΑΡΙΚΑ – ΟΤΟΡΙΤΣΕ – ΠΑΠΟΥΛΗ μέχρις ΑΛΙΑΚΜΩΝΟΣ και Βορείως τούτου θα διηυκόλυνε την ταχείαν διείσδυσιν της ΙΙΙ Μεραρχίας. Εις ταύτα ο Δ/της του Σ.Σ. απήντησεν ότι τα πάντα έχουσιν ήδη προσανατολισθή, κατά προτεραιότητα προς ΤΣΑΡΝΟ και δεν είναι δυνατή πλέον μεταβολή, ο δε Δ/της της Ι Μεραρχίας προσέθεσεν ότι και εις περίπτωσιν καθ’ ην η τοποθεσία ΠΑΠΟΥΛΗ δεν καταλήφθη υπό της 53 Τ.Π., μετά την κατάληψιν ΤΣΑΡΝΟ αι επ’ αυτού δυνάμεις της Ι Μεραρχίας θα επεκταθώσιν αμέσως προς Βορράν ώστε η κατάληψις ΠΑΠΟΥΛΗ να πραγματοποιηθή τάχιστα.
Η ΙΙΙ Μεραρχία εξέδωσε, βάσει των ανωτέρω, την υπ’ αριθ. 25506/16/214/Α1/21.8.49 διαταγήν επιχειρήσεων.
Ημέρα Χ καθωρίσθη υπό του Σ.Σ. η 24 Αυγούστου.
Μέχρι της 24 1700/8 αι 78 και 79 Ταξιαρχίαι είχον συγκεντρωθή αντιστοίχως εις ΛΕΙΒΑΔΟΤΟΠΟΝ και ΜΙΚΡΑΝ ΑΛΕΒΙΤΣΑΝ Σ.Δ. της ΙΙΙ Μεραρχίας εις ΑΜΜΟΥΔΑΝ από της 24 1000/8.
Συμβάντα 25/8
Μονάδες των Ι και ΙΧ Μεραρχιών κινηθείσαι από 242100/8 (Χ ημέρας), με το πρώτον φώς της 25.8 εξεδήλωσαν τας επιθέσεις των κατά των καθορισθέντων αντιστοίχων αντικειμενικών σκοπών.
Την 1200ω. κατελήφθη τοποθεσία ΨΩΡΙΑΡΙΚΑ.
Την 0700ω. κατελήφθη τοποθεσία ΟΤΟΡΙΤΣΕ.
Την 1200ω. κατελήφθη τοποθεσία ΓΚΑΦΙ.
Την 1300ω. κατελήφθη τοποθεσία ΤΣΑΡΝΟ.
Καθ’ όλην την ημέραν παρά τας καταβληθείσας επιμόνους προσπαθείας της 53 Τ.Π. και την υποστήριξιν Πυρ/κού και Αεροπορίας δεν κατέστη δυνατή η κατάληψις τοποθεσίας ΠΑΠΟΥΛΗ.
Η 79 Τ. από των πρώτων ωρών της 25/8 εκινήθη προς την κατεύθυνσιν ΟΤΟΡΙΤΣΕ-ΠΑΠΟΥΛΗ ίνα διά ΑΓ.ΖΑΧΑΡΙΑ αχθή εις ΦΟΥΣΙΑ, εκείθεν δε επιτεθή και καταλάβει ΠΟΡΤΑ ΟΣΜΑΝ. Περί την 1200ω. τα πρώτα τμήματα αυτής ανελθόντα τον πρώτον ορίζοντα ΟΤΟΡΙΤΣΕ αντελήφθησαν ότι υπόλοιπα υψώματα ΟΤΟΡΙΤΣΕ ΠΑΠΟΥΛΗ υψ.1531 – ΠΟΛΕ κατείχοντο ισχυρώς. 79 Τ. ανέφερε τούτο τη ΙΙΙ Μεραρχία. Μεραρχία δι’ υπ’ αριθ. 25506/16/258/ΑΙ/251400 σήματος διέταξεν 79 Τ. ανατροπήν αντιστάσεων δι’ ιδίων μέσων και δραστηρίαν κίνησιν προς αντικειμενικούς σκοπούς.
Εις εκτέλεσιν ανωτέρω Διαταγής 79 Τ. διέταξε:
639 Τάγμα (ΕΜΚ) να καταλάβη διά Διλοχίας το ΠΟΛΕ υποβοηθήση δε 53 Τ.Π. διά κατάληψιν 1531-ΠΑΠΟΥΛΗ, τα δε 637 και 638 Τάγματα (Γ΄ και Δ΄ΜΚ) και Διλοχία 531 Τ.Π., διά νυκτερινής κινήσεως διά κοίτης ΑΛΙΑΚΜΩΝΟΣ να φθάσωσι προ του πρώτου φωτός εις ΦΟΥΣΙΑ και ΠΟΡΤΑ ΟΣΜΑΝ.
Το 639 Τ.(Ε΄ΜΚ) κατέλαβε ΠΟΛΕ την 260500.
Κατάληψις εν συνεχεία 1531-ΠΑΠΟΥΛΗ δεν κατέστη δυνατή.
637,638 Τ.(Γ΄, Δ΄ΜΚ) και Διλοχία 521 Τ.Π. κινηθέντα νύκτα διά κοίτης ΑΛΙΑΚΜΩΝΟΣ, πυκνώς ναρκοθετημένης, έφθασαν προ ΦΟΥΣΙΩΝ όπου προσέκρουσαν προ ισχυροτάτης αντιστάσεως, βαλλόμενα συνάμα σφοδρώς από ΚΟΥΡΙΑ – υψ.ΠΑΠΟΥΛΗ – ΠΟΛΕ (μέχρι 0500ω) και ΦΛΑΜΠΟΥΡΟ. Κατόπιν ανωτέρω κατέλαβον υψ.Ανώνυμον ΠΑΠΟΥΛΗ, όπου εστερέωσαν τα νώτα αυτών μέχρι καταλήψεως ΠΑΠΟΥΛΙ – 1531.
Η 78 Τ. από 250400 εκινήθη εκ χώρου συγκεντρώσεως (ΛΕΙΒΑΔΟΤΟΠΟΣ προς ΤΑΜΠΟΥΡΙ.
Την 1530ω.Σ.Δ. της Ταξιαρχίας εις ΤΑΜΠΟΥΡΙ. Διλοχία 636 Τ.(Β΄ΜΚ) μεταξύ ΤΑΜΠΟΥΡΙ – ΤΣΑΡΝΟ. 635 Τ. (Α΄ΜΚ) εις ΤΑΜΠΟΥΡΙ. Υπόλοιπον 636 Τ. (Β΄ΜΚ) αμέσως ανατολικώς ΤΑΜΠΟΥΡΙ.
Από 1750ω. διλοχία 636 (Β΄ΜΚ) επί ΤΣΑΡΝΟ κατόπιν αιτήσεως 52 Τ.Π. διότι τα τμήματά της επί ΤΣΑΡΝΟ εδοκιμάζοντο και η κατάστασις επ’ αυτού, μάλλον επισφαλής, ως ακολούθως:
Τμήματα 52 Τ.Π. και διλοχία 636 Τ(Β΄ΜΚ) επί τριγωνομετρικού ΤΣΑΡΝΟ και αμέσως Βορείως αυτού Κ.Σ. κατείχον ισχυρώς υψ.1499 και ολόκληρον κορυφογραμμήν από αμέσως Β.ΤΣΑΡΝΟ μέχρις ΑΛΙΑΚΜΩΝΟΣ.
Νυκτερινή κίνησις 78 Τ. από ΤΣΑΡΝΟ προς ΦΛΑΜΠΟΥΡΟ απολύτως αδύνατος, προς καταλήψεως ΠΛΑΚΑΣ – ΠΑΠΟΥΛΗ, λόγω εξαιρετικώς αποκρήμνων Δυτικών κλιτύων ΤΣΑΡΝΟ – ΠΛΑΚΑΣ. Τούτο είχεν αναφερθή εις ΣΣ εκ των προτέρων.
Την 25200/8 διετυπώθη Διαταγή προς 78Τ. όπως διά νυκτερινής ενεργείας καταλάβη ΠΛΑΚΑΝ – ΠΑΠΟΥΛΗ εκείθεν δε κινηθή προς ΦΛΑΜΠΟΥΡΟ. Διαταγή αύτη, προς πρόληψιν συγχίσεως ηκυρώθη, μη διαβιβασθείσα εις 78Τ., διότι Ι Μεραρχία διά Α.Π. Φ.90/51/25214 διέτασσε νυκτερινήν ενέργειαν της 53 Τ.Π. προς κατάληψιν ΠΑΠΟΥΛΙ ΠΛΑΚΑΣ εν συνεργασία μετά διλοχίας 636 Τ.(Ε΄ΜΚ) από Βορρά.
Υποδιοικητής Ι και Επιτελάρχης Ι Μεραρχίας εβεβαίωσαν ότι ΠΑΠΟΥΛΙ θα καταληφθή οπωσδήποτε εντός της νυκτός. Κατόπιν τούτου διά 25506/16/270 και 25506/16/271 σημάτων 78 Τ. διετάχθη να είναι ετοίμη, εκμεταλλευομένη κατάληψιν ΠΑΠΟΥΛΙ – ΠΛΑΚΑΣ, να κινηθή προς ΦΛΑΜΠΟΥΡΟ.
Πλην όμως καθ’ όλην την νύκτα ουδεμία κατά ΠΑΠΟΥΛΙ ενέργειαν εξεδηλώθη παρά της 53 Τ.Π. και ουδέν σχετικόν εκοινοποιήθη παρά της Ι Μεραρχίας τη ΙΙΙ.
Κατόπιν τούτου διετάθχη 78 Τ. όπως κινουμένη από περιοχής ΤΣΑΡΝΟ, με το πρώτον φως της 26/8, ενεργήση προς κατάληψιν ΠΛΑΚΑ – ΠΑΠΟΥΛΙ, εν συνδυασμώ με ενέργειαν Διλοχίας 639 Τ. (Ε΄ΜΚ) από Βορρά.
Συμβάντα 26/8
78 Τ. διά του 636 Τ. (Β΄ΜΚ) ανατρέπουσα διαδοχικώς εχθρικάς αντιστάσεις επί κορυφογραμμής ΤΣΑΡΝΟ – ΠΑΠΟΥΛΗ προσέβαλλε την κυρίαν τοποθεσίαν περί την 1200ω. Συγχρόνως Διλοχία 639Τ (Ε΄ΜΚ) προσέβαλλε από Βορρά.
Επί πάντων ανωτέρω είχεν υποβληθή εις ΣΣ από 260600/8 το υπ’ αριθ.25506/16/273/ΑΙ σήμα.
Το ΣΣ όμως διά προσωπικού σήματος Α.Π. Φ3/108/260720 προς Δ/την ΙΙΙ Μεραρχίας εζήτει αναφοράν προς ΣΣ διά την μη εκτέλεσις διαταγής του.
Προς συντονισμόν ενεργειών κατά ΠΑΠΟΥΛΗ Ι Μεραρχία εξέδωσε την υπ’ αριθ. Α.Π. Φ90/61/261215 Διαταγήν.
ΙΙΙ Μεραρχία συνεφώνησε διά την εφαρμογήν αυτής εις περίπτωσιν καθ’ ην τα τμήματα των 78 και 79 Ταξιαρχιών δεν επετύγχανον εις την επικειμένην να εκδηλωθή την στιγμήν εκείνην προσπάθειάν των προς κατάληψιν ΠΑΠΟΥΛΗ. Όντως δεν παρέστη ανάγκη, ούτε εδόθη ο απαιτούμενος χρόνος προς εφαρμογήν την άνω διαταγής της Ι Μεραρχίας, διότι η κατάληψις ΠΑΠΟΥΛΙ ολοκληρώθη μετά μίαν ώραν υπό των τμημάτων των 78 και 79 Ταξιαρχιών. Εν συνεχεία τα τμήματα της 79 Τ. κατέλαβον υψ.1531.
Ούτω ολοκληρώθη κατοχή κορυφογραμμής από ΤΣΑΡΝΟ μέχρι ΑΛΙΑΚΜΩΝΟΣ.
78 Τ. κινηθείσα διά ΑΓ.ΖΑΧΑΡΙΑ προς ΦΛΑΜΠΟΥΡΟ συνήντησε ισχυροτάτας αντιστάσεις επί κλιτύων ΦΛΑΜΠΟΥΡΟ (ΒΕΡΤΕΝΙΚΟ υψ.1826).
Ούτω ολόκληρος η δύναμις της ΙΙΙ Μεραρχίας ευρίσκετο εις την βαθείαν γραμμήν της κοίτης του ΑΛΙΑΚΜΩΝΟΣ μεταξύ κορυφογραμμής ΤΣΑΡΝΟ – ΠΑΠΟΥΛΙ και ΦΛΑΜΠΟΥΡΟ – ΦΟΥΣΙΑ. Άπαν το διαθέσιμον Πυρ/κόν είχεν διατεθεί υπέρ ΙΧ και Ι Μεραρχιών προς ΠΟΡΤΑ ΟΣΜΑΝ και ΤΣΑΓΚΟΣ ΚΑΡΑΟΥΛΙ. Απόπειρα εξόδου προς Δυσμάς της ΙΙΙ Μερ/χίας, άνευ υποστηρίξεως Πυρ/κού θα συνεπήγετο βαρυτάτας απωλείας και η έκτασις αυτής πλέον η αμφίβολος.
78 Ταξιαρχία απεφάσισε κατάληψιν ΦΛΑΜΠΟΥΡΟ διά νυκτερινής ενεργείας. Τρείς Λόχοι αυτής κινηθέντες εν πρώτη γραμμή από τριών κατευθύνσεων προς υψ. 1826 συνήντησαν ανυπέρβλητον φραγμόν πυρός σχόντες βαρείας απωλείας εντός ελαχίστου χρόνου.
Συμβάντα 27/8
Κατόπιν συνεννοήσεως μετά ΙΙΙ Μεραρχίας 78 Ταξιαρχία προπαρεσκεύασε επίθεσιν κατά ΦΛΑΜΠΟΥΡΟ διά την 0600ω. με υποστήριξιν Πυρ/κού και Αεροπορίας. Αίτησις Αεροπορικής υποστηρίξεως ενεκρίθη, ηγγέλθη δε διά 0630-0700. Τελικώς όμως ενεφανίσθη μετά την 0800ω. Υποστήριξις Πυρ/κού προεβλέπετο, αρχικώς μέχρις 0900ω. Μετά την 0900ω. άπαν το Πυρ/κόν θα διετίθετο υπέρ ΙΧ Μεραρχίας.
Α΄ΣΣ/Α1 από Σ.Δ. του κατέστησε γνωστόν τηλεφωνικώς, περί την 0700ω. εις ΤΣ/ΙΙΙ Μερ. ότι διαταγή Δ/τού ΣΣ άπαν το Πυρ/κόν διετίθετο από της στιγμής εκείνης υπέρ ΙΧ Μεραρχίας. Δ/της ΙΙΙ Μεραρχίας ανέφερεν αμέσως εις ΣΣ ότι η μη διάθεσις έστω και μικρού μέρους του Πυρ/κού ου μόνον θα καταστήση μάταιαν την αναμενομένη επέμβασιν της αεροπορίας αλλ’ ότι και η προπαρασκευασθείσα επίθεσις κατά ΦΛΑΜΠΟΥΡΟ δεν θα καταστή δυνατον να εκδηλωθή.
Έλαβε την απάντησιν ότι Δ/της ΣΣ εμμένει εις την απόφασίν του διαθέσεως ολοκλήρου Πυρ/κού εις ΙΧ Μεραρχ.
Συγχρόνως ανεκοινώθη ότι διά διαταγής ΣΣ 79 Ταξιαρχία ετίθετο υπό Δ/σιν ΙΧ Μερ/χίας.
Περί την 0830ω.Δ/της ΣΣ αφίχθη εις Τ.Σ./ΙΙΙ Μεραρχ.
Ηκύρωσε διαταγήν διαθέσεως 79 Ταξιαρχίας υπό Δ/σιν ΙΧ Μεραρχ.Επέμεινε όμως εις την μη διάθεσιν Πυρ/κού διά κατάληψιν ΦΛΑΜΠΟΥΡΟ.
Δ/της ΙΙΙ Μεραρχ. κατόπιν συζητήσεως μετά Επιτελάρχου ΣΣ υπέβαλλε δι’ υπ’ αριθ. 25506/16/290/271145 σήματος αυτού εγγράφους προτάσεις διά την λύσιν της δημιουργηθείσης τακτικής καταστάσεως. Πεπεισμένος δε ότι μόνη και επιβεβλημμένη λύσις ήτο η κατάληψις ΦΛΑΜΠΟΥΡΟ, ήτις άλλως τε απετέλει, συμφώνως ταις προγενεστέραι Διαταγαίς Σ.Σ. και τον πρωτεύοντα αντικειμενικόν σκοπόν της ΙΙΙ Μεραρχίας, διέταξε τας 78 και 79 Ταξιαρχίας, να συνεχίσωσι διά των ιδίων των μέσων, την προσπάθειαν προς ΦΛΑΜΠΟΥΡΟ.
Κληθείς παρά του Δ/του του ΣΣ, ο Δ/της της ΙΙΙ Μεραρχ. ανέπτυξε και προφορικώς τας διατυπωθείσας εγγράφως προτάσεις του.
Διά την κατάληψιν ΦΛΑΜΠΟΥΡΟ τη υποστηρίξει Πυρ/κού και αεροπορίας έλαβε την κατηγορηματικήν απάντησιν ότι το ΣΣ δεν ενδιαφέρεται διά το ΦΛΑΜΠΟΥΡΟ και ότι «ουδέ εν πυροβόλον, ουδέ εν αεροπλάνον» θα διατεθή διά την κατάληψίν του.
Αντιθέτως ο Δ/της της ΙΙΙ Μεραρχίας ανέφερεν ότι δεν δύναται να διατάξη την επιμόνως υποδεικνυομένην παρά του Δ/του του ΣΣ και του Επιτελάρχου αυτού προσπάθειαν διεισδύσεως διά της βαθείας γραμμής μεταξύ ΦΛΑΜΠΟΥΡΟ – ΣΚΑΛΑΣ, άνευ προηγουμένη καταλήψεως ΦΛΑΜΠΟΥΡΟ και ΣΚΑΛΑΣ, ει μη μόνον κατόπιν εγγράφου διαταγής του Σώματος, διότι ήτο πεπεισμένος ότι η προσπάθεια αύτη θα ήγεν εις νέον αδιέξοδον με βαρυτάτας απωλείας.
Τελικώς ο Δ/της του ΣΣ εδέχθη να καταβληθή προσπάθεια διεισδύσεως διά Ρ.ΜΠΑΡΟΥΚΑ ΦΟΥΣΙΑ, μετά την κατάληψιν ΠΟΡΤΑΣ ΟΣΜΑΝ – ΠΕΤΡΑΣ παρά της ΙΧ Μεραρχίας και προσβολή ΦΛΑΜΠΟΥΡΟ από Δυσμών. Επί τούτου εξεδόθη η υπ’ αριθ. Φ.3/123 (ώρας) Διαταγή ΣΣ.
Ήδη όμως, και προ της εκδόσεως των σχετικών Διαταγών 79 Τ. είχε προωθήσει δύο λόχους διά Ρ.ΜΠΑΡΟΥΚΑ ΦΟΥΣΙΑ. Δεν ηδυνήθησαν όμως να προχωρήσωσι διότι εβάλλοντο σφοδρώς από των υπερκειμένων Δυτικών αντερεισμάτων ΠΟΡΤΑΣ ΟΣΜΑΝ (ΠΕΤΡΑΣ).
Περί την 1400ω. τα εντός της κοίτης του ΑΛΙΑΚΜΩΝΟΣ τμήματα της ΙΙΙ Μεραρχίας εβάλλοντο διά πυρών βαρέων όλμων από του αυχένος μεταξύ υψ. 1826 – υψ.1880. Εζήτουν επιμόνως Πυρ/κόν. Αρχηγός Πυρ/κού ΙΙΙ Μεραρχ. ανέφερεν ότι τρεις σωλήνες Μ.Π. ήσαν διαθέσιμοι. Διετάχθη να εκτελεσθή αμέσως βολή επί των θέσεων των εχθρικών όλμων. Πλην όμως, πριν αρχίσει η βολή, ανέφερεν ότι, διαταγή ΣΣ. και οι τρείς ούτοι σωλήνες διετέθησαν προς άλλην κατεύθυνσιν.
Εν τω μεταξύ όμως τα τμήματα των 78 και 79 Τ διά των ιδίων των μέσων πυρός εσυνέχιζον την προσπάθειαν προς ΦΛΑΜΠΟΥΡΟ.
Περί την 1600ω. ευρέθη διαθέσιμος μία Μοίρα Π.Π. Κατόπιν συνεννοήσεως Αρχηγών Πυρ/κού ΙΙΙ Μεραρχ. και ΣΣ διετέθη διά βραχείαν προπαρασκευήν επί ΦΛΑΜΠΟΥΡΟ, υψ.1826, παρά την διαταγή ΣΣ.
Τα τμήματα των 78 και 79 Τ. επωφεληθέντα της ευκαιρίας και κινηθέντα ταχέως, κατόπιν συντόμου σκληρού αγώνος, κατέλαβον υψ.1826 και εν συνεχεία αμέσως υψ. 1880.
Μετά ολοκλήρωσιν περιοχής ΦΛΑΜΠΟΥΡΟ, άπαντα τα τμήματα τη ΙΙΙ Μεραρχίας, πλην δύο Λόχων οίτινες παρέμεινον εις ΦΛΑΜΠΟΥΡΟ εκινήθησαν ταχέως προς Νότον, κορυφογραμμήν 2520- ΣΚΙΡΤΣΗ – ΚΙΑΦΑ.
Συμβάντα 28/8
Από 0600ω.636 Τ.(Β΄ΜΚ) εγκατέστησεν βάσιν πυρός ίνα προσβάλλη υψ.2520. Λόγω όμως συγχρόνου αφίξεως τμημάτων ΙΧ Μεραρχίας διά τα οποία είχε προκαθορισθεί, διά Διαταγής του ΣΣ. αντικειμενικός σκοπός, υψ.2520,636 Τ. διετάχθη στραφή αμέσως προς ΣΚΙΡΤΣΗ.
Μέχρις 1230ω. ολοκληρώθη κατάληψις κορυφογραμμής απο Ανα 2520 μέχρι ΚΙΑΦΑΣ υπό των τμημάτων της ΙΙΙ Μεραρχίας.
Μέχρις 2300ω. τα τμήματα 78 Τ. εγκατεστάθησαν επί ΣΤΑΥΡΟΥ και ΛΙΟΚΟΥ.
Μέχρις 1800ω. τα προκεχωρημένα τμήματα 79 Τ. εγκατεστάθησαν επι διαβάσεως ΚΟΥΚΟΥΛΙ.
Συμβάντα 29/8
78 Τ. 635 Τ.(Α΄ΜΚ) επί ΛΙΟΚΟΥ
636 Τ. (Β΄ΜΚ) εις ΟΞΥΑΝ.
79 Τ. 637 Τ.(Γ΄ΜΚ) από ΚΟΥΚΟΥΛΙ εις ΜΠΑΡΑ
638 Τ. (Δ΄ΜΚ) και 639 Τ. (Ε΄ΜΚ) την 1300ω. από ΠΛΗΚΑΤΙ διά ΟΡΛΑ – ΛΑΙΜΟΣ εις ΠΤΕΤΣΙΟ.
Άπαντα τ’ ανωτέρω κατελήφθησαν κατόπιν αγώνος.
Συμβάντα 30/8
78 Τ.παραμονή εις ιδίας θέσεις και εξερευνήσεις.
79 Τ. διά τριών φαλάγγων εις ΓΚΟΛΙΟ, ΚΑΡΔΑΡΙ και ΣΤΕΝΟ.
Συμβάντα 31/8
78 Τ. εις ΒΟΥΡΜΠΙΑΝΗΝ και εξερευνήσεις περιοχής ΟΞΥΑΣ – ΒΟΥΡΜΠΙΑΝΗΣ ΠΥΡΣΟΓΙΑΝΝΗΣ.
79 Τ. εις ΑΣΗΜΟΧΩΡΙ και εξερευνήσεις εις περιοχήν ΠΛΗΚΑΤΙ – ΧΙΟΝΑΔΕΣ – ΜΠΑΡΑ – ΓΟΡΓΟΠΟΤΑΜΟΣ.
Συμβάντα 1/9
Θέσεις και αποστολαί αι αυταί.
Συμβάντα 2/9
Κίνησις και συγκέντρωσις ΙΙΙ Μεραρχίας εις ΚΟΝΙΤΣΑΝ.
Συμβάντα 3/9
Κίνησις Μεραρχίας εκ ΚΟΝΙΤΣΗΣ εις ΠΡΕΒΕΖΑΝ και επιβίβασις επί Αρματαγωγόν 78 Τ. προς Βόλον, 79 Τ. προς ΘΕΣ/ΝΙΚΗΝ.
(β) Απώλεια (ί) Κ.Σ.
Ν.Κ.Ε.185 Σ.Κ.Σ.278
(ίί) Ημετέρων.
Ν.Α.4 Τ.Α.9
Ν.Ο.31 Τ.Ο.157.
ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ:
7. ΠΟΡΕΙΑΙ – ΜΕΤΑΦΟΡΑΙ. Εξετελέσθησαν καλώς.
8. ΦΟΡΤΟΣ ΑΝΔΡΩΝ: ΠΥΡΟΜΑΧΙΚΑ, ΣΥΝΘΕΣΙΣ ΤΜΗΜΑ-ΤΩΝ, ΣΗΜΕΙΑ ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΕΩΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΕΩΣ, ΟΠΛΙΣΜΟΣ κ.λ.π. Καλώς.
9. ΔΙΑΤΡΟΦΗ. Ως προηγουμένη έκθεσις επιχειρήσεως ΒΙΤΣΙ.
10. ΔΙΑΚΟΜΙΔΑΙ. Καλώς εξετελέσθησαν.
11. ΔΙΑΒΙΒΑΣΕΙΣ. Καλώς ελειτούργησαν.
12. ΜΕΘΟΔΟΙ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΤΟΥ ΕΧΘΡΟΥ. Ως ανεφέρθησαν εις έκθεσιν επιχειρήσεως ΒΙΤΣΙ.
13. ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕΤΑ ΦΙΛΙΩΝ ΚΑΙ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ. Υπήρξεν πλήρης και η υποστήριξις της αεροπορίας οσάκις διετέθη άριστη.
14. ΤΑΚΤΙΚΑ ΣΦΑΛΜΑΤΑ:
1. Διά της Διαταγής επιχειρήσεων της ΙΙΙ Μεραρχίας προεβλέπετο η τήρησις του 639 Τ.(Ε΄ΜΚ) εν εφεδρεία εις διάθεσιν Δ/του Μερ/ρχίας.
Τη επιμόνω αιτήσει Δ/του 79 Ταξιαρχίας από εσπέρας 24/8 και πρωίας 25/8 η Μοίρα αύτη διετέθη εις 79 Ταξιαρχίαν. Βεβαίως η Μοίρα αύτη απέδωσεν εκτάκτως ωφέλιμον έργον διά της καταλήψεως ΠΟΛΕ – υψ. 1531 και συμβολή της εις κατάληψιν ΠΑΠΟΥΛΙ. Εν τούτοις η ΙΙΙ Μερ/ρχια έχει την γνώμην ότι η διάθεσις της Μοίρας ταύτης, προ της διευκρινίσεως της καταστάσεως, αποτελεί δι’ αυτήν τακτικόν σφάλμα, και ότι διάθεσις αύτης μετά κατάληψιν ΚΑΛΥΒΙΑ ΚΑΤΣΑΡΑ παρά της ΙΧ Μεραρχίας εις την ζώνην μεταξύ ΑΛΙΑΚΜΩΝΟΣ – ΣΥΝΟΡΩΝ θα ήτο συμφερωτέρα.
2. Η προκριθείσα ζώνη διεισδύσεως της ΙΙΙ Μεραρχίας μεταξύ ΤΣΑΡΝΟ-ΠΑΠΟΥΛΙ-κοίτης ΑΛΙΑΚΜΩΝΟΣ δεν ήτο συμφερωτέρα, διότι ήγαγε τας δυνάμεις της Μεραρχίας εις την βαθείας γραμμήν κοίτης ΑΛΙΑΚΜΩΝΟΣ έναντι των ισχυρώς κατεχομένων τοποθεσιών ΣΚΑΛΑ – ΦΛΑΜΠΟΥΡΟ – ΦΟΥΣΙΑ επί των οποίων ευρίσκετο η ΙΧ Κ.Σ. Μεραρχία, με Σ.Δ. επί ΦΛΑΜΠΟΥΡΟ από 20/8, ως εξάγεται από το εις χείρας ημών περιέλθον ημερολόγιον του Δ/του της Μεραρχίας ταύτης ΠΑΛΑΙΟΛΟΓΟΥ.
Εν πάση περιπτώσει η Μεραρχία (ΔΔΚ) έχει την γνώμην ότι τούτο ουδεμία δυσμενή επίδρασιν είχε επί της όλης εξελίξεως της επιχειρήσεως διότι την ευχερεστέραν και συμφερωτέραν ζώνην κινήσεως μεταξύ ΑΛΙΑΚΜΩΝΟΣ – ΣΥΝΟΡΩΝ, εξεμεταλλεύθη επιτυχέστατα η ΙΧ Μεραρχία.
3. Η σημειωθείσα βραδύτης κινήσεως της 78 Ταξιαρχίας διά ΑΓ. ΖΑΧΑΡΙΑ προς ΦΛΑΜΠΟΥΡΟ κατά έν 24ωρον, μη αποτελούσα τακτικόν σφάλμα ως ήδη ανωτέρω ελέχθη, ωφείλεται εις την αδυναμίαν εις ην ευρέθη η Ι Μεραρχία, μετά κατάληψιν τριγωνομετρικού ΤΣΑΡΝΟ, διά την ολοκλήρωση της καταλήψεως κορυφογραμμής ΤΣΑΡΝΟ – ΠΑΠΟΥΛΗ, ως διά της διαταγής επιχειρήσεων ΣΣ προεβλέπετο. Ούτω, κατ’ ανάγκη η κίνησις της 78 Ταξιαρχίας προς ΦΛΑΜΠΟΥΡΟ ήρχισε την 261400 αντί της 25, και μετά την ολοκλήρωσιν της καταλήψεως της κορυφογραμμής διά των ιδίων της δυνάμεων.
4. Μετά την αποτυχίαν καταλήψεως ΦΛΑΜΠΟΥΡΟ διά νυκτερινής ενεργείας κατά την νύκτα 26-27, κατά την κρίσιν της ΙΙΙ Μεραρχίας – ενισχύθησαν έτι μάλλον εκ των υστέρων – επεβάλλετο η διάθεσις μέσων υποστηρίξεως, ιδία Πυρ/κού – έστω και μιας μόνον Μοίρας Π.Π. – από των πρώτων πρωϊνών ωρών της 27 διά την ταχείαν κατάληψιν ΦΛΑΜΠΟΥΡΟ.
Ουδόλως παραγνωρίζει η ΙΙΙ Μεραρχία την ανάγκην της κατά προτεραιότητα υποστηρίξεως της ταχείας κινήσεως της ΙΧ Μεραρχίας κατά μήκος συνόρων και της προσβολής διά πυρ/κού και Αεροπορίας των διά ΠΟΡΤΑΣ ΟΣΜΑΝ φευγόντων Κ.Σ. προς Αλβανίαν. Ουχ’ ήττον όμως – κατά την κρίσιν πάντοτε της ΙΙΙ Μεραρχίας – η ταχεία κατάληψις ΦΛΑΜΠΟΥΡΟ, την πρωίαν της 27, ήτοι ίσης τουλάχιστον τακτικής σπουδαιότητος, όσον και η κατάληψις ΠΟΡΤΑΣ ΟΣΜΑΝ, διότι η κατοχή ΦΛΑΜΠΟΥΡΟ θα ήγεν τας δυνάμεις της ΙΙΙ Μεραρχίας εις προσβολήν κυρίας κορυφογραμμής ΓΡΑΜΜΟΥ υψ. 2520 – ΣΚΙΡΤΣΗ από των απογευματινών ωρών της 27, αντί της πρωίας της 28, θα απεστέρει δε τας Κ.Σ. δυνάμεις, ιδία δε την ηγεσίαν αυτών, της νυκτός της 27-28 προς διαφυγήν εις Αλβανίαν.
ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ:
15. ΕΠΙ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ. Ουδέν
16. ΕΠΙ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΕΩΣ. Ουδέν.
17. ΕΠΙ ΤΩΝ ΣΥΝΘΕΣΕΩΝ. Ουδέν.
ΛΑΦΥΡΑ
Επι των καταληφθέντων αντικειμενικών σκοπών ως και κατά τας εξερευνήσεις ανευρέθη αφθονία οπλισμού και Πυρ/κών ως και κτήνη μη καταμετρηθέντα. Σημαντικός αριθμός εκ τούτων παρεδόθη εις VΙΙΙ Μεραρχίαν.
Τ.Υ.
ΚΑΛΙΝΣΚΗΣ ΑΝΔΡΕΑΣ
Υποστράτηγος Διοικητής

Advertisements