Σχέδιο επιχειρήσεων ΓΡΑΜΜΟΥ, Α’ΣΣ/ΑΑΠ164/7 Αυγ 1949


ΣΗΔΜ 7.VIII.1949
αρ. ακρ. απορρ. 164 άκρως απόρρητος
Προς
Αρχιστράτηγον ΓΕΣ
Σχετική Α.Α.Π. 245225/25. VII. 49 υμετέρα

1. Υποβάλλεται το υπ’ αρ. Α.Α.Π. Φ.1/7/Τ.Σ./R. VΙΙΙ. 49 σχέδιον επιχειρήσεων του Α΄ΣΣ. διά τας επιχειρήσεις ΓΡΑΜΜΟΥ.
2. Η εκ αυτού γνώμη του ΣΗΔΜ συνοψίζεται εν γενικαίς γραμμαίς ως εξής:
3. ΠΡΩΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΙΣ
Συμφωνούμεν ότι η κυρία προσπάθεια θα είναι κατά γενικήν έννοιαν από Βορρά προς Νότον με πρώτον αντικειμενικόν σκοπόν την κατάληψιν ΚΙΑΦΑ – ΣΚΙΡΤΣΗ – ΓΡΑΜΜΟΣ.
Την προσπάθεια ταύτην θα εξυπηρετήσουν αι κάτωθι κατευθύνσεις:
ι- ΜΟΝΟΠΥΛΟ (Ν.1437) – ΣΚΑΛΑ (Ν.1030) – ΦΑΡΜΑΚΗ (Ν.0927) – ΚΙΑΦΑ (Ν.0924).
Δυνάμεις: Μεραρχία μείον ταξιαρχία.
ιι- ΜΥΡΟΒΛΗΤΗΣ (Ν.1524) – ΤΣΙΟΥΜΑ (Ν.1123) – ΚΙΑΦΑ (Ν.0824).
Δυνάμεις: Μεραρχία.
ιιι- Η κατά μήκος της μεθορίου κατεύθυνσις ΚΑΛΥΒΙΑ ΚΑΤΣΑΡΑ (Ν.105396) – ΠΟΡΤΛΟΣΜΑΝ (Ν.0735) – ΓΚΟΥΜΠΕΛ (Ν.0533) – ΓΡΑΜΜΟΣ (Ν.0326)
Δυνάμεις εν τη κατευθύνσει ταύτη ταξιαρχία Καταδρομών συν ταξιαρχία Πεζικού της ΜΟΝΟΠΥΛ προς ΚΙΑΦΑΝ ενεργούσης Μεραρχίας.
ιυ- Ως προς την από Νότου προς Βορράν ενέργειαν είμεθα σύμφωνοι με το Α΄ΣΣ.
υ- Διά τον άνω ελιγμόν είναι φανερόν ότι αναγκαιοί πλέον της XV Μεραρχίας και μία τουλάχιστον ταξιαρχία Καταδρομών ην το ΣΗΔΜ νομίζει ότι εγκαίρως θα έχη. Αν θα καταστή δυνατή η διάθεσις περισσοτέρων δυνάμεων Καταδρομών, αύται θα διατεθώσιν επ’ ωφελεία της κυρίας προσπαθείας.
4. ΔΕΥΤΕΡΑ ΠΕΡΙΠΤΩΣΙΣ
α) Δεν συμφωνούμεν προς το Α΄ΣΣ ως προς την χρησιμοποίησιν μιας δευτέρας Μεραρχίας εις επίθεσιν εν τη κατευθύνσει ΧΡΥΣΗΝ (Ν.1916) – αυχήν ΠΡΙΑΣΠΟΥ (Ν.1615) – ΚΑΤΩ ΑΡΕΝΑ (Ν.1517) – ΠΕΤΡΑ ΜΟΥΚΑ (Ν.1119) – ΑΗΤΟΜΗΛΙΤΣΑ (Ν.0921).
Τούτο διότι, η επίθεσις αυτή είναι μετωπική και απωθητική των Κ.Σ. δυνάμεων κατά την έννοιαν του μεγαλυτέρου βάθους της εχθρικής τοποθεσίας. Δεν έχει πιθανότητας επιτυχίας λόγω τραχυτάτου ορεινού εδάφους.
Θα αντιμετωπίση σοβαράς δυνάμεις Κ.Σ. και οχυρωμένας τοποθεσίας.
Δεν οδηγεί προς εκμεταλλευσίμους αντικειμενικούς σκοπούς.
β) Την χρησιμοποίησιν της Μεραρχίας αύτης κρίνομεν ως εξής:
ι- Διά μιας Ταξιαρχίας θα αντικαταστήση τα Ανατολ. ΣΑΡΑΝΤΑΠΟΡΟΥ τμήματα της VIII Μεραρχίας ώστε αύτη να ενεργήση δι’ όλων των δυνάμεων της εν τη κατευθύνσει που ορίζει το Α΄ΣΣ.
ιι- Θα ενεργήση επιθετικώς εν τη κατευθύνσει ΠΡΟΦ. ΗΛΙΑΣ ΟΞΥΑΣ (Ν.0615) ΛΙΟΚΟΥ (Ν.0519).
Σκοπός
Να καταλάβη ΛΙΟΚΟΥ και να απαγορεύση εκείθεν την διαφυγήν των Κ.Σ. (ΜΠΟΥΧΕΣΙ, ΖΕΡΜΑΣ, ΛΥΚΟΡΑΧΗΣ, ΠΕΤΡΑ ΜΟΥΚΑ κ.λ.π.) προς Αλβανίαν διά ΜΠΑΡΑΣ (Ν.9820) και ΚΟΥΚΟΥΛΗ (Ν.0223)
Να διευκολύνη τας προς ΣΤΕΝΟΝ (Ν.0012) επιθετικάς προσπαθείας VIII Μεραρχίας.
Να αγκιστρώση Κ.Σ. δυνάμεις επ’ ωφελεία της από Βορρά ημετέρας κυρίας προσπαθείας και της από Νότου τοιαύτας της VIII Μεραρχίας μετά την κατάληψιν ΣΤΕΝΟ – ΚΑΡΔΑΡΙ.
Η λεπτομερής μελέτη των παραγόντων διά την επιθετικήν ταύτην προσπάθειαν θα δείξη πως θα συντονισθή εν χρόνω με την επίθεσιν της VΙΙΙ Μεραρχίας.
γ) Αι εις τας περιοχάς ΕΠΤΑΧΩΡΙΟΥ, ΚΑΝΤΖΙΚΟΥ, ΚΑΣΤΑΝΙΑΝΗΣ δυνάμεις μετά του 8 Ε. συντάγματος θα αναλάβουν τας αποστολάς:
ι- Πυκνώσεως της διατάξεως μάχης, ώστε να απαγορευθή και συντριβή πάσα Κ.Σ. προσπάθεια διαφυγής από Βορρά προς Νότον.
ιι- Δι’ επιθετικών ενεργειών να αγκιστρωθή ο εχθρός εις τας θέσεις του, επ’ ωφελεία της προσπαθείας επί των κυρίων κατευθύνσεων.
δ) ΠΥΡΟΒΟΛΙΚΟΝ
ι- Η διά πυροβολικού Πεδινού και Μέσου υποστήριξις της Κυρίας προσπαθείας δεν είναι ικανοποιητική. Υποστηρίζεται μόνον από περιοχής ΣΠΑΝΟΥΔΕΣ (Ν.2223) η κατεύθυνσις ΜΥΡΟΒΛΗΤΗ – ΤΣΟΥΜΑ – ΚΙΑΦΑ μέχρι ύψους ΓΚΡΟΠΑ ΔΟΥΓΚΑ (Ν.1324).
ιι- Θα καταβληθή προσπάθεια διανοίξεως οδού από ΓΛΥΚΟΝΕΡΙ (Ν.2129) διά ΠΕΥΚΟΣ (Ν.1829) προς ΤΣΑΡΝΟ (Ν.1431) ώστε να αναπτυχθή το πυροβολικόν εις την μεταξύ ΤΣΑΡΝΟ – ΤΑΜΠΟΥΡΙ περιοχήν. Προς τον σκοπόν αυτόν διετάχθησαν ήδη αι σχετικαί αναγνωρίσεις.
Πυροβολικόν επίσης επί των τροχών δύναται ταχέως να αναπτυχθή εις την περιοχήν ΕΠΤΑΧΩΡΙΟΥ προς υποστήριξιν των αποστολών παραγ. γ.
Προβλέπεται επίσης ενίσχυσις διά πυροβολικού επί τροχών προς υποστήριξιν της επιθέσεως των από νότου προς Βορράν Μονάδων (περιοχή Ηπείρου).
ε) ΔΙΟΙΚΗΣΙΣ
Εάν αι ανωτέρω απόψεις εγκριθούν και διατεθούν 4 Μεραρχίαι και πλέον συν 2-3 Ταξιαρχίαι, τότε λόγω των γεωγραφικών δυσκολιών, η ενιαία διοίκησις θα είναι ανέφικτος. Θα είν’ απείρως προτιμοτέρα η διά 2 διοικήσεων Σωμάτων Στρατού. Μιας από Νότον και άλλης από Βορρά.

Αντιστράτηγος Βεντήρης
Τ.Υ.