Έκθεση προσβολής Ν. ΠΕΤΡΙΤΣΙΟΥ(5/5/1949), Γ’ΣΣ/Α1/ 7 Μαϊ 1949


Τ.Σ./Γ΄ ΣΣ Α Π Ο Ρ Ρ Η Τ Ο Σ
Γραφ. Α1-Α2

Σ Υ Ν Ο Π Τ Ι Κ Η
Έκθεσις επί της προβολής του Ν. ΠΕΤΡΙΤΣΙΟΥ
Την 5-5-49 και ώραν 03:30

  1. ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΙ ΠΕΡΙ ΤΟΥ ΕΧΘΡΟΥ
    α) Εις περιοχήν ανατ. ΜΠΕΛΕΣ μέχρις 30/4/49 υπήρχε μία διμοιρία Κ.Σ δυνάμεως 30 κατέχουσα το οχυρόν ΙΣΤΙΜΠΕΗΚ (175-192)-ΑΡΠΑΛΟΥΚΙ (Κ.198205).
    β) Από της νυκτός 30 Απριλίου μέχρι 4 Μαίου 1949 αφίχθησαν εις περιοχήν Ανατ. ΜΠΕΛΕΣ προερχόμενοι εκ ΚΟΡΩΝΑΣ και περιοχής ΑΓΓΙΣΤΡΟΥ δυνάμεις εν συνόλω περί τους 1100 συμ/ται μετά 2 πυροβόλων ως ο συνημμένος πίνακας.
    γ) Απασα η ανωτέρω δύναμις ετέλει υπό τας διαταγάς του ΠΕΤΡΗ Διοικητού της VΙ Κ.Σ Μεραρχίας. Τα τμήματα τα προελθόντα εκ ΜΠΕΛΕΣ ως υπολείμματα της 20ης Κ.Σ Ταξιαρχίας υπό ΦΟΙΒΟΝ τα δε εξ ΑΓΓΙΣΤΡΟΥ, της 132 Κ.Σ Ταξιαρχίας υπό ΔΙΠΛΑΡΑΚΟΝ.
    δ) Το Σ. Στρατού την πληροφορίαν περί κινήσεως των δυνάμεων ΚΟΡΩΝΑΣ και ΔΥΤ. ΜΠΕΛΕΣ προς ΑΝΑΤ. ΜΠΕΛΕΣ, είχεν από 2-5-49 την πρώτην δε πληροφορίαν περί προθέσεως κινήσεως του Τάγματος ΠΟΛΙΤΗ από ΑΓΓΙΣΤΡΟΥ προς ΜΠΕΛΕΣ την 28-4-49. Η τελευταία αυτή κίνησις πράγματι εγένετο την 30-4-1/5 εγένετο δε γνωστή την 3ην Μαίου.
    ΙΙ. ΔΙΑΤΑΧΘΕΙΣΑΙ ΕΝΕΡΓΕΙΑΙ ΠΡΟ ΤΗΣ ΣΥΜ.ΕΠΙΘΕΣΕΩΣ
    α) Από των αρχών Απριλ. λόγω και άλλων πληροφοριών περί ενδεχομένης ενεργείας συμ/τών προερχομένων από Βορρά, το Σ.Στρατού είχε διατάξη την ενίσχυσιν του Ν. ΠΕΤΡΙΤΣΙΟΥ διά Δ/σεως Τάγματος και Διλοχ. συνάμα δε ελάμβανε μέτρα ταχείας ενισχύσεως του εκ περιοχής ΣΙΔΗΡΟΚΑΣΤΡΟΥ ή ΣΕΡΡΩΝ. Κατά τας αρχάς Μαίου η ενισχήσης εκ του μεν Ν.ΠΕΤΡΙΤΣΙΟΥ περιωρίσθη εις λόχον συγχρόνως όμως εδημιουργούντο δυνατότητες μεγαλυτέρας ενισχύσεως εκ περιοχ. ΣΙΔΙΡΟΚΑΣΤΡΟΥ.
    β) Την 30ην Απριλ. διετάχθη η Διλοχία του 511 Τ.Π ευρισκομένη εις περιοχή ΣΙΔ/ΚΑΣΤΡΟΥ λόγω διαθέσεώς της διά την επιχείρησιν ΑΡΗΣ να μετασταθμεύση εις ΛΟΥΤΡΑ ΣΙΔ/ΚΑΣΤΡΟΥ με την εντολήν της αμέσου επεμβάσεως εν περιπτώσει προσβολής του Ν. ΠΕΤΡΙΤΣΙΟΥ ή των χωρίων της πεδινής περιοχής.
    Το 558 Τ.Π να μετασταθμεύση εις περιοχ. ΓΚΟΛΙΑΜΑ Κ.285-150)-ΤΣΩΝΑ Κ (275-135) με ετοιμότητα να κινηθή είτε Δυτ. του ΣΤΡΥΜΩΝΟΣ, είτε προς αποκοπήν τυχόν αποπειραθησομένων να κατάλθωσιν προς Νότον προς την πεδινή περιοχή ΣΙΔ/ΚΑΣΤΡΟΥ Συμ/τών.
    γ) Αι 31 και 27 Ταξιαρχίαι είχον προσανατολισθή επί ενδεχομένης ενεργείας προς την ανωτέρω περιοχήν και είχον διαταχθή να λάβωσιν τα επιβαλλόμενα μέτρα δι’ αμοιβαίαν συνδρομήν και αναζήτησιν πληροφοριών μέχρι συνόρων.
    δ) Την 4ην Μαίου κατόπιν πληροφορίας ότι διεκπαιρεώθη εις λόχος εκ περιοχ. ΑΓΓΙΣΤΡΟΥ προς Ανατ. ΜΠΕΛΕΣ διετάχθη η άμεσος μετακίνησης της Δ/σεως 511 Τ.Π μετά μιας Διλοχ. εκ ΛΟΥΤΡΩΝ ΣΙΔ/ΚΑΣΤΡΟΥ εις Ν. ΠΕΤΡΙΤΣΙ και η μεταφορά του Τ.Στρατηγείου της 31 Ταξιαρχ. εκ ΚΙΛΚΙΣ εις ΛΕΙΒΑΔΙΑ ώστε να είναι έτοιμον να διευθύνη τον αγώνα εν περιπτώσει εκδηλώσεως συμμοριακ. ενεργείας και δη εις αντιπερισπασμόν της επικειμένης επιχειρήσεως προς ΑΓΓΙΣΤΡΟΝ.
    ΙΙΙ. ΔΙΑΤΑΞΙΣ ΔΥΝΑΜΕΩΝ περιοχής ΠΕΤΡΙΤΣΙΟΥ προ της προσβολής
    α) Διλοχία 512 Τ.Π + Λόχος 58 Τ.Ε εις Σημεία Στηρίγματος: Υψ. 208 (Κ.225125)-Υψ. 805 (Κ.215165)-ΜΙΤΣΙΤ (Κ.2417) – ΟΓΚΡΑΝΤΕΝΑ (Κ.1916) – ΘΕΡΕΤΡΟΝ ΒΛΑΧΟΠΟΙΜΕΝΩΝ (Κ.2519).
    β) Μ.Ε.Α ΠΕΤΡΙΤΣΙΟΥ (150) διατεταγμένα επί των φυλακίων του χωρίου
    ΙV. Ε Ν Ε Ρ Γ Ε Ι Α ΣΥΜΜΟΡΙΤΩΝ
    α) Κ ί ν η σ ι ς
    Άπασα η ενεργήσασα δύναμις συνεγκεντρώθη την 4ην Μαίου εις περ. ΙΣΤΙΜΠΕΗ (Κ.175193)-ΑΡΠΑΛΟΥΚΙ (Κ.2020). Εκ της ανωτέρω περιοχ. εκινήθησαν την 19:00 ώραν της 4ης Μαίου με γενικήν κατεύθυνσιν ΙΣΤΙΜΠΕΗ (Κ.175193) – ΜΠΑΤΑΚΛΗ (Κ.2018) – βορ. ύψ. 801 (Κ.215165).
    Εις το σημείον αυτό η φάλαξ κατενεμήθη εις δύο:
    ι) Διλοχία ΑΚΡΙΤΑ δυνάμ. 200 και Τάγμα ΠΟΛΙΤΗ δυν. 300 διά χαράδρας ΣΟΥΛΤΑΝΙΤΣΑ (Κ.1521)
    Λόχ. Κ/ΚΟΤΡΩΝΗ δυναμ. 100 προς Βορ.και Δυτ. τμήμα του χωρίου.
    ιι) Υπόλοιπαι δυνάμεις διά χαράδρας ΠΑΙΚΟΥΤΣΙΚΑ (Κ.1623) και ούτω περιέβαλον το χωρίων Ν. ΠΕΤΡΙΤΣΙ από Δυσμών, Βορρά και Ανατολών.-
    β) Ε Ν Ε Ρ Γ Ε Ι Α
    Ο αγών ήρξατο την 03:30 ώρα της 5ης Μαίου οπότε οι συμ/ται επετέθησαν κατά των σημ. Στηρίγματος 208 και λοιπών τοιούτων εν ω χρόνω απαρατήρητοι ή και άνευ αντιστάσεως των Μ.Ε.Α ήρχισαν εισερχόμενοι εις το χωρίoν.Τα στρατιωτ. τμήματα παρά την σφοδράν πίεσιν των Συμ/τών, εκράτησαν τας θέσεις των εν ω τα φυλάκια Μ.Ε.Α. συνεπτύσσοντο και εξουδετερούντο τάχιστα άνευ ενίοτε ουδεμίας αντιστάσεως. Ούτω από της 5ης ώρας οι συμ/ται ήσαν κύριοι του χωρίου.

V. ΓΕΝΟΜΕΝΑΙ ΚΑΙ ΔΙΑΤΑΧΘΕΙΣΑΙ ΕΝΕΡΓΕΙΑΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΝΑΦΟΡΑΝ ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΣ ΤΗΣ ΣΥΜΟΡ. ΕΠΙΘΕΣΕΩΣ (03:30 ώραν)
Διετάχθησαν να κινηθώσι πάραυτα από των πρώτων πυροβολισμών:
α) 511 Τ.Π μείον Διλοχ΄. (η κίνησις αύτη είχεν ήδη διαταχθεί) και εις λόχος 558 Τ.Π διά σιδηροδρομ. γεφύρας.
β) 558 Τ.Π μείον λόχος από Νότου και Δυσμών διά γεφύρας ΜΕΓΑΛΟΧΩΡΙΟΥ Κ (185-090).
γ) Λόχος 512 Τ.Π (ΛΕΙΒΑΔΙΑΣ) χρησιμοποιηθείς από Δυσμών.
δ) Διετάχθη η μεταφορά εκ περιοχ. ΣΕΡΡΩΝ και άλλων δυνάμεων προς ενδεχομένην χρησιμοποίησιν (555, 556 Τ.Π). Επίσης μεταφορά 554 Τ.Π εκ ΘΕΣ/ΝΙΚΗΣ εις ΛΕΙΒΑΔΙΑ.
ε) Τρεις ουλαμοί Τεθωρακισμένων.
στ) Πυροβολικόν
2 Ουλαμοί Μέσου Πυροβολικού
2 Ορειβατικαί Πυροβολαρχίαι
2 Ουλαμοί Πεδινού Πυρ/κού
VΙ. ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΑΓΩΝΟΣ
Αι αποσταλείσαι ενισχύσεις μετά σκληροτάτους αγώνας λόγω της μεγάλης σημειωθείσας αντιστάσεως των συμ/τών οι οποίοι είχον καταλάβη τα πολυβολεία και ημύνοντο τούτων, κατώρθωσαν να φθάσωσι εις την βόρειαν παρυφήν του χωρίου πλησίον του σημ. Στηρίγματος του υψ. 208 περί την 18ην ώραν (511 Τάγμα)
Από της Νοτίας και Νοτιοδυτικ. παρυφής το 558 Τάγμα επέτυχε να εισέλθη εις το χωρίον περί την 19ην ώραν. Ο αγών εσυνεχίσθη μέχρι και της 3ης πρωινής, οπότε εξεκαθαρίσθη και η τελευταία αντίστασις.
Γενικώς καθ’ όλη την ημέραν της 5ης Μαίου μέχρι και των πρωϊνών ωρών της (03:00) άπαντα τα τμήματα τόσον της ενισχύσεως όσον και το κατέχον το σημ. Στηρίγματος υψ. 208 το οποίον εδέχθη την σοβαροτέραν πίεσιν δι’ όλης της ημέρας, εξετέλεσαν μετά εξαιρετικού πείσματος την αποστολήν των, διεξήγαγον σκληροτάτους αγώνας, και έδειξαν εν γένει πολύ καλήν διαγωγήν και γενναιότητα.Αντιθέτως οι Μ.Ε.Α ουδεμίαν σχεδόν ή πολύ μικράν αντίστασιν προέβαλον.
Εκ συλληφθέντων συμ/τών διεπιστώθη ότι η πρόθεσις των Κ.Σ ήτο να παραμείνωσι επί 4ήμερον τουλάχιστον εντός του χωρίου. Τούτο ετονίσθη εις συγκέντρωσιν όλων των συμ/τών την μεσημβρίαν της 4ης Μαίου. Η επιδίωξίς των όμως επετεύχθη εντός της πρώτης ημέρας της προσβολής χάρις τα ληφθέντα μέτρα χωρίς εξ άλλου οι συμ/ται να παραμείνωσι ουδέ επί στιγμήν ήσυχοι και ελεύθεροι διά το καταστροφικόν των έργον δεδομένου ότι ο αγών ήρχισεν σχεδόν από της πρώτης στιγμής εις την παρυφήν του χωρίου υπό των αποσταλεισών ενισχύσεων.Οι συμμορίται αιφνιδιάσθησαν διότι δεν ανέμενον ότι θα κατέφθανον τόσον ισχυραί δυνάμεις εις τόσον βραχύν χρόνον.
Η ταχύτης της συγκεντρώσεως οφείλεται εις τας εγκαίρως ληφθέντα υπό του Σ.Στρατού μέτρα, αλλά και εις την ύπαρξιν εγγύς της περιοχής ταύτης πολλών δυνάμεων λόγω της επιχειρήσεως ΑΡΗΣ.
Η ισχυρά ως ανωτέρω ενέργεια των συμ/τών την παραμονήν σχεδόν της επιχειρήσεως ΑΡΗΣ, εδημιούργησεν εν αρχή την σκέψιν προσωρινής αναστολής της επιχειρησιακής ταύτης μέχρις απελευθερώσεως των χρησιμοποιηθεισών λόγω της εκτάκτου ανάγκης, δυνάμεων εκ των προβλεπομένων διά την επιχείρησιν ΑΡΗΣ. Ευθύς όμως ως εγένετο γνωστών ότι διά την κατά ΠΕΤΡΙΤΣΙΟΥ ενέργειαν είχεν χρησιμοποιηθή το μείζον μέρος των δυνάμεων ΑΓΓΙΣΤΡΟΥ, απεφασίσθη η άνευ αναβολής εκδήλωσις έστω και διά σχετικώς ολιγωτέρων δυνάμεων.
Κατόπιν τούτου η επιχείρησις ΑΡΗΣ εξεδηλώθη ως είχεν προβλεφθή, η δε εξελιξις υπήρξεν πολύ καλή.Το σύνολον των καθορισμένων αντικειμενικών σκοπών κατελήφθη εντός της πρώτης ημέρας και η εκκαθάριση της περιοχής συντελείται τάχιστα άνευ δυσχερειών.
Ούτω η αποτολμηθείσα υπό του εχθρού ενέργεια κατά ΠΕΤΡΙΤΣΙΟΥ απέβη διά τούτον αφορμή διπλής αποτυχίας.
VΙΙ. ΑΠΩΛΕΙΑΙ ΗΜΕΤΕΡΩΝ ΚΑΙ ΖΗΜΙΑΙ ΧΩΡΙΟΥ
α) Στρατός Μ.Ε.Α. ΙΔΙΩΤΑΙ
Τ.Α.= 5 Ν.=7 Ν.=5
Ν.Ο.=12 Τ.=3 Τ.=3
Τ.Ο.=51
Α.Ο.= 7
Απαχθέντες 94 ων 13 γυναίκες και 32 Μ.Ε.Α. Ο αριθμός τούτων προβλέπεται να ελαττωθή σημαντικώς διαφυγόντων πολλών εκ τούτων.
Ομοίως απήχθησαν: 20 φορτηγά κτήνη, 50 βοειδή, 100 αιγοπρόβατα, 2.500 οκ. άλευρον και γάλα εις κυτία από αποθήκην της Ούνρα.
Ελεηλατήθησαν ελάχιστοι οικίαι και καταστήματα. Υπέστησαν σοβαράς ζημίας 8 οικίαι ιδία εις τας παρυφάς του χωρίου.

VΙΙΙ. Α Π Ω Λ Ε Ι Α Ι Σ Υ Μ Μ Ο Ρ Ι Τ Ω Ν
Ν.Ε. = 47 εκ πρώτης εξερευνήσεως
Π.Σ. = 39
Λ ά φ υ ρ α: ένα (1) αντιαρματικόν τυφέκιον
πέντε (5) μυδράλια.
ΣΤΓ 903 τη 7η Μαίου 1949
Θ. ΓΡΗΓΟΡΟΠΟΥΛΟΣ
Αντ/γος – Διοικητής
Διά την ακρίβειαν
Το
Γραφείον Α1-Α2
Τ.Υ.

Advertisements