Εκθεση επιχειρήσεων ΠΕΡΙΣΤΕΡΑ(19/12/1948-29/1/1949) εκκαθάριση Πελοποννήσου, Α’ΣΣ/Α1/29 Ιαν 1949


Α΄ ΣΩΜΑ ΣΤΡΑΤΟΥ
ΓΡΑΦΕΙΟΝ Α1

ΕΚΘΕΣΙΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ
ΣΧΕΔΙΟΝ «ΠΕΡΙΣΤΕΡΑ»
Από 19 Δεκεμβρίου 1948 με 29 Ιανουαρίου 1949

  1. Διά Α.Α.Π. 230523/18.11.48 διαταγής ΓΕΣ διετάχθη η ανάληψις ευθύνης της τότε ζώνης Α΄ΣΣ υπό του Β΄ΣΣ. Στρατηγείον Α΄ΣΣ να μετασταθμεύση μέχρι 28-11-48 εκ Κοζάνης εις Αθήνας προς λήψιν οδηγιών.
  2. Λήψις εντολής υπό Σ.Σ.
    Εις Αθήνας εδόθη εις ΣΣ η εντολή της εκκαθαρίσεως της ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ διά του υπ’ αριθ. Α.Α.Π. 231150/30.11.48 σχεδίου επιχειρήσεων «ΠΕΡΙΣΤΕΡΑ» δι’ ου προεβλέπετο καταστροφή των εν ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΩ συμμοριακών δυνάμεων και αποκατάστασις της τάξεως.
    -Έναρξις επιχειρήσεων αρχικώς εις τον βόρειον τομέα με σκοπόν την πίεσιν των συμμοριτών και περίσφιξιν αυτών εις ΜΑΙΝΑΛΟΝ προς συντριβήν των. Συνέχισις των επιχειρήσεων διά την τελικήν συντριβήν των συμμοριτών εις τα κρυσφύγετα του ΠΑΡΝΩΝΟΣ και ΤΑΫΓΕΤΟΥ ή όπου αλλαχού ήθελον καταφύγει.
  3. Διατεθείσαι Δυνάμεις
    Άπασαι αι υπό διαταγάς ΑΣΔΠ δυνάμει, ήτοι
    -72 Ταξιαρχία (τρία Τάγματα)
    -13 ελαφρά Τάγματα Πεζικού
    -Ε.Τ.Α.Ξ. και διλοχία Σκαπανέων ΜΑΚΡΟΝΗΣΟΥ
    -3 Τάγματα Χωρ/κής
    -Α΄ Σύνταγμα Αναγνωρίσεως
    -Μοίρα μείον Πυρ/χία 105 Σ.Π.Π.
    -ΙΧ Μεραρχία μεταφερόμενη εκ μετώπου ΒΙΤΣΙ
    -41-42-43 Ταξιαρχίαι
    -144 ΜΟΠ
    -704 Λόχος Μηχ/κού
    -Δ.Δ. Καταδρομών με Α΄ Β΄ Γ΄ και Δ΄ Μοίρας
    -101 Σ.Π.Π. μείον Μοίρα
    -711 Λόχος Μηχ/κού
  4. Μεταφοραί
    (α) ΤΣ/Α΄ΣΣ μετεφέρθη αεροπορικώς εκ Κοζάνης εις ΑΘΗΝΑΣ την 4.12.48 όπου κατατοπισθέν με την εν ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΩ κατάστασιν ήρξατο καταστρώνων, το σχέδιο ενεργείας του.
    (β) ΚΣ/Α΄ΣΣ και Τάγμα Διαβιβάσεων μετεφέρθη οδικώς εις ΘΕΣ/ΝΙΚΗΝ και εκείθεν θαλασσίως εις ΠΕΙΡΑΙΑ την 5-12-48.
    (γ) 42.43 Ταξ/ρχιαι. 144 ΜΟΠ. 101 ΣΠΠ Μοίρα 704 Λ.Μηχ/κού μετεφέρθησαν οδικώς εις ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΝ και εκείθεν θαλασσίως αποβιβασθείσαι εις ΚΑΛΑΜΑΚΙ την 14.12.48.
    (δ) 41 Ταξιαρχία και 511 Λόχος Μηχ/κού μετεφέρθη εκ ΠΡΕΒΕΖΗΣ και απεβιβάσθη εις ΠΑΤΡΑΣ την 12-12-48.
    (ε) Το Στρατηγείον Σ.Σ. μετεφέρθη εξ ΑΘΗΝΩΝ εις ΚΟΡΙΝΘΟΝ την 19-12-48.
  5. Σχέδιον ενεργείας Σώματος Στρατού
    (α) Εχθρός
    (ι) Αι δυνάμεις των συμμοριτών υπελογίζοντο εις 2800 μαχίμους ωργανωμένους εις μίαν Μερ/χίαν (ΙΙΙ) με δύο Ταξιαρχίας τας 22 και 55 και αρχηγεία ΕΡΥΜΑΝΘΟΥ-ΑΡΟΑΝΕΙΟΝ-ΜΑΙΝΑΛΟΥ-ΤΑΫΓΕΤΟΥ-ΠΑΡΝΩΝΟΣ ως και 600 εις έμπεδα και επιμελητείας. Σύνολον 3400.
    (ιι) Συνήθης τακτική των συμμοριτών των εις περίπτωσιν εκκαθαριστικών επιχειρήσεων, αποφυγή της μάχης και προσπάθεια διεισδύσεως εις τα νώτα των ημετέρων διά κατατμήσεως εις οργανικά τμήματα. Μετακινούνται συνεχώς και δεν έχουν περιοχάς μονίμου εγκαταστάσεως εξαιρέσεις των τοπικών συγκροτημάτων.
    -Οπλισμόν διαθέτουν τον συνήθη με ελάχιστον αριθμόν πολυβόλων, όλμων και Α/Α εκτοξευτών.
    (β) Πληθυσμός
    Εξαιρέσει μικρού ποσοστού το σύνολον σχεδόν είναι εθνικόφρονες. Η μακρά όμως παραμονή υπό τον ζυγόν των συμμοριτών και η έλλειψις συνεχούς ασφαλείας τους ήγαγε εξ ανάγκης εις σιωπηράν ανακωχήν και αρκετόν αριθμόν εις αδιαφορίαν έναντι του αγώνος του Έθνους.
  6. ΠΡΟΘΕΣΕΙΣ ΣΣ
    Απαλλαγή το ταχύτερον της ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ από τον συμμοριτισμόν διά της πλήρους συντριβής τούτου, αποκατάστασις της τάξεως και ασφαλείας, αποκατάστασις συγκοινωνιών και εξύψωσις του ηθικού του πληθυσμού ώστε να συμβάλη και ούτος δι’ όλων του των μέσων εις την παγίωσιν της τάξεως.
    -Ιδιαιτέρα και συνεχής προσπάθεια διά την πλήρη εξουθένωσιν της αυτοαμύνης.-
  7. ΓΕΝΙΚΑΙ ΓΡΑΜΜΑΙ ΣΧΕΔΙΟΥ
    -Η έκτασις της ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ (120.000 τ.χιλ) εν συγκρίσει με τας διατεθείσας δυνάμεις δημιουργεί διά το ΣΣ την ανάγκην περιορισμού του χώρου τούτου διά προκαταρκτικών επιχειρήσεων και προσβολής ακολούθως των συμμοριτών εις στενότερον χώρον. Η αχίλλειος πτέρνα δεν είναι οι συμμορίται αλλά ο χώρος εντός του οποίου η διαφυγή των είναι πάντοτε δυνατή.
    Με βάσιν τ’ ανωτέρω καθωρίσθη η διαξαγωγή των επιχειρήσεων εις τρεις φάσεις ως κάτωθι:
    (α) ΦΑΣΙΣ
    Εκκαθάρισις της ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ από ύψους ΤΡΙΠΟΛΕΩΣ ΝΕΔΑ ποταμού και βορείως διά συγκλινουσών κατευθύνσεων εκ δυσμών βορρά-Ανατολών και Νότου προς ΜΑΙΝΑΛΟΝ όρος με σκοπόν την συντριβήν των εν τη περιοχή ταύτη συμμοριτών εξόντωσιν της αυτοαμύνης και αποκατάστασιν των συγκοινωνιών.
    -Βαθεία κλιμάκωσις των ενεργουσών δυνάμεων προς συντριβήν προσπαθείας διεισδύδεως συμμοριτών εις τας εκκαθαριζομένας περιοχάς.
    -Της φάσεως ταύτης θα προηγούντο εκκαθαριστικαί ενέργειαι της παραλιακής ζώνης εις αρκετόν βάθος τη πρωτοβουλία των Μ. Μονάδων προς τον σκοπόν περιορισμού και αποκαταστάσεως των κυρίων οδικών συγκοινωνιών.
    -Ταυτοχρόνως προσβολή διά των διαθεσίμων δυνάμεων των περιοχών ΠΑΡΝΩΝΟΣ και ΤΑΫΓΕΤΟΥ προς δημιουργίαν εντυπώσεως ταυτοχρόνου προσβολής εις ολόκληρον την ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΝ και παρεμποδίσεως του εκεί συμμοριακού όγκου να προσβάλη αστικά κέντρα κατά την περίοδον της κυρίας από βορρά ενεργείας.
    (β) ΦΑΣΙΣ
    -Προεβλέπετο εκκαθάρισις της νοτίας ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ διά νέου σχεδίου βάσει των αποτελεσμάτων Α΄ φάσεως. Ως βάσις της Β΄ φάσεως ετέθη η κλιμάκωσις ισχυρών δυνάμεων επί κεντρικής και βορρείας ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ διά συμπλήρωσιν εκκαθαρίσεως και παρεμπόδισιν κινήσεως συμμοριτών από Νότου προς Βορράν.
    (γ) ΦΑΣΙΣ
    -Εδραίωσις δυνάμεως διά την αξιοποίησιν των αποτελεσμάτων Α΄ και Β΄ φάσεων. Οργάνωσις και εξοπλισμός κατοίκων διά την εξόντωσιν των υπολειμμάτων συμμοριτών και πλήρη εμπέδωσιν της τάξεως και ασφαλείας.
    (δ) Οργάνωσις Διοικήσεως και Δυνάμεις
    -Διά την διαξαγωγήν των επιχειρήσεων ωργανώθησαν 3 τακτικά συγκροτήματα.
    (ι) Συγκρότημα ΙΧ Μεραρχίας
    -ΙΧ Μεραρχία (41,42,43 Ταξιαρχίαι)
    -21, 22, 75 ΕΤΠ.
    -5ον Τάγμα Χωρ/κής
    -Διλοχία Α΄ Τάγματος Σκαπανέων
    -101 Σ.Π.Π. μείον Μοίρα και 144 ΜΟΠ.
    -704 και 711 Λόχοι Μηχ/κού
    -1η Ίλη τεθ/νων
    (ιι) Συγκρότημα Α.Σ.Δ.Π.
    -Τακτικόν συγκρότημα ΚΟΡΙΝΘΙΑΣ
    -72 Ταξιαρχία
    ΤΣΕΤΠ Άργους (72, 76, 77 ΕΤΠ)
    -2α Ίλη Τεθ/νων
    -Νότιον Συγκρότημα ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ
    -ΤΣΕΤΠ Σπάρτης (74, 19, ΕΤΠ)
    -ΤΣΕΤΠ Καλαμών (13 ΕΤΠ)
    -14, 20, 54, 73, ΕΤΠ.
    -15 Τάγμα Χωρ/κής και Μηχ/τον Τάγμα Χωρ/κής ΕΤΑΞ Μοίρα μείον Πυρ/χία 105 ΣΠΠ.
    -Α΄ Σύντ/μα Αναγνωρίσεως μείον 1η και 2α Ίλαι.
    (ιιι) Εφεδρίαι
    -Διοίκησις δυνάμεων καταδρομών (Α΄, Β΄, Γ΄, Δ΄ Μοίραι)
    (ε) Όρια -Ζώναι-Αποστολαί-Γραμμαί συντονισμού ως το συννημένον σχεδιάγραμμα.
  8. ΕΚΤΕΛΕΣΙΣ
    (α) Προληπτικά μέτρα. Το Α.Σ. έχον υπ’ όψιν ότι η Αχίλλειος πτέρνα του συμμοριτισμού είναι η αυτοάμυνα και αι ποικιλώνυμοι οργανώσεις διά των οποίων παρέχονται αι περί κινήσεων του Στρατού πληροφορίαι και εξασφαλίζεται ο ανεφοδιασμός εις τρόφιμα και παντοειδές υλικόν διέταξε και την νύχτα της 27-28/12/48 επραγματοποιήθη όλως αιφνιδιαστικώς η σύλληψις 4500 περίπου ατόμων εκ των αστικών κέντρων εξ ων 2500 περίπου μεταφέρθησαν αμέσως (δι’ εξασφαλισθέντων εκ των προτέρων πλωτών μέσων) εις στρατόπεδα ΤΡΙΚΕΡΙ και ΜΑΚΡΟΝΗΣΟΝ, οι υπόλοιποι δε 2000 συνεκετρώθησαν εις οργανωθέντα εν ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΩ στρατόπεδα.-Διά του τρόπου τούτου εδόθη το πρώτον πλήγμα κατά της συμμοριακής οργανώσεως ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ και εξηρθρώθη, κυρίως, το δίκτυον πληροφοριών των.
    (β) Έναρξις επιχειρήσεων:
    Την 21-12-48 αι Μ. Μονάδες είχον λάβη την διάταξίν των και την 22-12-48 ήρξατο η εκκαθάρισις της παραλιακής ζώνης συντελεσθείσα βραδέως αλλά ριζικώς.
    Την 3-1-49 τα τμήματα ήχθησαν επί της καθωρισθείσης γραμμής εξορμήσεως ΚΑΤΩ ΦΥΓΑΛΙΑ – ΛΥΚΟΥΡΕΣΙ – ΛΑΛΑ – ΦΟΛΟΗ-ΠΡΟΣΤΑΒΙΤΣΑ – ΕΡΥΜΑΝΘΟΣ – ΚΑΛΑΒΡΥΤΑ – ΤΡΙΚΚΑΛΑ-Λ.ΣΤΥΜΦΑΛΙΑ – ΑΧΛΑΔΟΚΑΜΠΟΣ, απ’ όπου το ΣΣ ανέλαβε την διεύθυνσιν και τον συντονισμόν του αγώνος.
    Κατά το από 22-12-48 με 3-1-49 χρονικόν διάστημα διεξήχθησαν μικροσυμπλοκαί με συγκροτήματα αρχηγείων ΕΡΥΜΑΝΘΟΥ και ΑΡΟΑΝΕΙΩΝ, επραγματοποιήθη ριζική εξόντωσις της αυτοαμύνης της εκκαθαρισθείσης περιοχής και ήρχισε η αποκατάστασις του οδικού δικτύου ΑΧΑΪΑΣ και ΗΛΕΙΑΣ. Οι συμμορίται επεζήτησαν ν’ αποφύγουν την μάχην.
    -Επιτευχθέντα αποτελέσματα κατά την άνω περίοδο:

Νεκροί Συλληφθ. Παραδ. Σύνολον
Συμμορίται 57 57 134 248
Αυτοαμυνίται 2 443 65 510
Σύνολον 59 500 199 758

(γ) Από της 3-1-49 ήρξατο με βραδύ ρυθμόν η προώθησις των τμημάτων προς το ορεινόν όγκον του ΜΑΙΝΑΔΟΥ.
Διετηρήθη βαθεία κλιμάκωσις των δυνάμεων προς παρεμπόδισιν διεισδύσεως συμμοριτών εις τα μετόπισθεν. Η ΙΧ Μεραρχία διέθεσε τας απαραιτήτους δυνάμεις διά την εξόντωσιν του συγκροτήματος αρχηγείου ΕΡΥΜΑΝΘΟΥ και, ενός Τάγματος της 22 Ταξιαρχίας Σ. όπερ εισέδυσε εις την περιοχήν ΗΛΕΙΑΣ.
(δ) Την 11-1-49 συγκρότημα αρχηγείου ΑΡΟΑΝΕΙΩΝ μεθ’ ενός Τάγματος της 22 Ταξιαρχίας Σ. επιχείρησε να εισδύση εις τα νώτα της 72 Ταξιαρχίας εις ορεινήν ΚΟΡΙΝΘΙΑΝ. Το ανωτέρω συγκρότημα κατεδιώχθη νυχθημερόν συνεχώς μέχρι σήμερον αι δε απώλειαι του είναι τοιαύται ώστε να θεωρείται εξοντοθέν κατά τα 3/4.
(ε) Την 13-1-49 αι υπόλοιποι δυνάμεις 22 Ταξιαρχίας Σ. μετά της Δ/σεως ΙΙΙ Μεραρχίας Σ. και Σχολής Αξ/κών επεχείρησαν να εισδύουν εις την περιοχήν ΣΤΥΜΦΑΛΑΙΑΣ. Το ανωτέρω συγκρότημα αποκλεισθέν και καταδιωχθέν ανεστράφη προς Δυσμάς και την 15-1-49 ενετοπίσθη υπό δυνάμεων της ΙΧ Μεραρχίας περιοχήν ΔΑΡΑ ΔΑΦΝΗΣ.
Μετά την επακολουθήσασα μάχην το ανωτέρω συγκρότημα κατετμήθη εις τρία και τα μεν δύο κατευθύνθησαν προς τον ΕΡΥΜΑΝΘΟΝ και τελικώς εισέδυσαν εις την περιοχήν ΗΛΕΙΑΣ το δε τρίτον κατευθύνθη προς ΜΑΙΝΑΛΟΝ.
(στ) Κατόπιν της ανωτέρω διεισδύσεως σοβαρών δυνάμεων εις τα νώτα της ΙΧ Μεραρχίας διετάχθη υπό του Σ.Σ. η αναστροφή των δυνάμεων ταύτης διά την καταδίωξιν και εξόντωσιν των ανωτέρω συμμοριακών συγκροτημάτων. Χάρις εις την μεγάλην κατά βάθος διάρθρωσιν των τμημάτων ΙΧ Μεραρχίας η αναστροφή και δίωξις επετεύχθη εντός ελαχίστου χρόνου με αποτέλεσμα να αναγκασθούν να δώσουν συνεχείς μάχας με σοβαρωτέρας απωλείας. Αι δυνάμεις της ΙΧ Μεραρχίας κινούμενοι νυχθημερόν δεν αφήσαν ουδ’ επί στιγμήν ανενοχλήτους τους συμμορίτας τηρούσαι καθημερινώς την επαφήν χάρις εις την μεγάλην κατά βάθος κλιμάκωσίν των. Εις μίαν σειράν αλλεπαλήλων κτυπημάτων η Δ/σις ΙΙΙ Συμμοριακής Μεραρχίας, η 22 Ταξιαρχία, Η Σχολή Αξ/κών και τα τοπικά συγκροτήματα ΕΡΥΜΑΝΘΟΥ και ΠΑΝΑΧΑΪΚΟΥ, εις τον χώρον μεταξύ Δυτικής ΑΡΚΑΔΙΑΣ και ορεινής ΗΛΕΙΑΣ υπέστησαν πραγματικήν εξάρθρωσιν και απώλεσαν τα 2/3 της δυνάμεώς των. Ήδη έπαυσαν να αποτελούν οργανωμένα τμήματα, διελύθησαν κατά μικροομάδας και διαρκώς αποδεκατίζονται υπό των τμημάτων, των αποσπασμάτων Χωρ/κής και των ενόπλων χωρικών.
-Ιδιαιτέρως κατά τας μάχας 27 και 28 τρέχοντος τα μαχητικώτερα τμήματα συμμοριτών ήτοι Σχολή Αξ/κών και Λόχος Ασφαλείας ΙΙΙ Μεραρχίας εις περιοχήν εις ΦΟΛΟΗ ΧΕΡΩΜΑ (Σ.5838) ΛΑΛΑ υπέστησαν αληθή πανωλεθρίαν αφήσαντα επί τόπου 107 νεκρούς και 97 συλληφθέντας και παραδοθέντας 4 ασυρμάτους και ολόκληρον αρχείον ΙΙΙ Μεραρχίας και Σχολής Αξ/κών ελαχίστων υπολειμμάτων συνεχίζεται η δίωξις.
(ζ) Η ΑΣΔΠ διά των υπό διαταγάς της δυνάμεως (7 Ελαφρά Τάγματα Πεζικού-2 Τάγματα Χωρ/κής) διετήρησε εις Νότιον ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΝ μίας κατάστασιν ισορροπίας.
Αι εφεδρίαι του ΣΣ Β΄ Γ΄ και Δ΄ Μ.Κ. διετέθησαν διά την συνεχή καταδίωξιν των εις ΠΑΡΝΩΝΑ και ΤΑΫΓΕΤΟΝ συμμοριακών συγκροτημάτων κυρίως δε της 55 Ταξιαρχίας Σ. ούτως ώστε να προληφθή πάσα απειλή κατά των αστικών κέντρων και του συγκοινωνιακού δικτύου. Ούτω την 22 Ιανουαρίου διά νυκτερινής ενεργείας αι Γ΄ και Δ΄ Μ.Κ. διέβησαν τον ΠΑΡΝΩΝΑ και δι’ αιφνιδιαστικής ενεργείας επέτυχον την ολοσχερή εξόντωσιν ενός Τάγματος και της επιμελητείας της 55 Ταξιαρχίας Σ. εις ΑΓΙΟΝ ΒΑΣΙΛΕΙΟΝ ΠΑΡΝΩΝΟΣ φονευθέντος και του Δ/ του Τάγματος Τσακοπούλου και όλων των στελεχών αυτού και Στρατηγείου 55 Ταξιαρχίας. 181 νεκροί και 78 συλληφθέντες υπήρξε το αποτέλεσμα της τοιαύτης αιφνιδιαστικής ενεργείας. Η δίωξις της 55 Ταξιαρχίας συνεχίζεται άνευ αναπαύλας με σκοπόν την καταπόνησιν και φθοράν εις τρόπον ώστε κατά την Β΄ φάσιν κυρίας κατά ΠΑΡΝΩΝΟΣ και ΤΑΫΓΕΤΟΥ ενεργείας διά των δυνάμεων της ΙΧ Μεραρχίας να είναι εύκολος η πλήρης εξόντωσίς των.
9. Μηχανικόν:
-Διά δύο λόχων Μηχ/κού (300 άνδρες) και του αποσπάσματος Μηχ/κού ΑΣΔΠ (70 άνδρες) και διά διατεθέντων 6 προωθητήρων γαιρών απεκαταστάθησαν τα κάτωθι οδικά δίκτυα εντός 40 ημερών.
1. ΠΑΤΡΑΙ – ΧΑΛΑΝΔΡΙΤΣΑ – ΚΑΛΑΒΡΥΤΑ -ΠΡΙΟΛΙΘΟΣ – ΚΑΤΩ ΚΛΕΙΤΟΡΙΑ – ΒΛΑΧΕΡΝΑ – ΛΕΒΙΔΙ – ΤΡΙΠΟΛΙΣ.
2. ΠΑΤΡΑΙ-ΜΠΟΥΚΟΒΙΝΑ-ΛΑΜΠΙΑ.
3. ΠΥΡΓΟΣ-ΠΛΑΤΑΝΟΣ-ΛΑΔΑ-ΛΑΜΠΙΑ-ΠΡΙΟΛΙΘΟΣ.
4. ΠΥΡΓΟΣ-ΚΡΕΣΤΑΙΝΑ.
5. ΠΛΑΤΑΝΟΣ – ΑΡΧΑΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑ – ΣΤΑΥΡΟΔΡΟΜΙ-ΛΑΓΚΑΔΙΑ – ΚΑΡΚΑΛΟΥ – ΒΥΤΙΝΑ.
6. ΒΥΤΙΝΑ-ΤΡΙΠΟΛΙΣ-ΠΙΑΝΑ.
7. ΔΗΜΗΤΣΑΝΑ-ΚΑΡΚΑΛΟΥ.
8. ΜΕΓΑΛΟΥΠΟΛΙΣ-ΚΑΡΥΤΑΙΝΑ.
9. ΣΕΛΑΣΙΑ-ΒΑΣΣΑΡΑΣ.
10. ΚΙΑΤΟΥ-ΚΑΣΤΑΝΙΑΣ.
Σύνολον 800 Χιλιόμετρα οδών.
-Κατασκευάσθησαν 250 μ. γεφυρών εξ υλικού ΜΠΑΙΛΕΥ όπερ αντικαθίσταται προοδευτικώς υπό ετέρων υλικών μερίμνη Μονομηχανικών.
-Ομοίως 150 τρ. μ. τοίχων αντιστηρίξεως.
Διετέθησαν εις Επιθεωρητάς Δ. Έργων (ΙΙ και ΙΙΙ περιφερειών) περιοχής ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ 1.000.000.000 δραχ. δι’ εκτέλεσιν μονιμοτέρων εργασιών εις οδικά δίκτυα.
Ήρθησαν υπερεκατόν δενδροτομίαι επί των οδών.
Ομοίως υπερεκατόν κρατήρες εκ καταστροφών.
Κατασκευάσθησαν νέος διάδρομος προσγειώσεως εις αεροδρόμιον ΛΕΧΑΙΟΥ επισκευασθέντος και του υπάρχοντος τοιούτου μήκους 700μ.
10. ΠΥΡΟΒΟΛΙΚΟΝ
Λόγω της αποφυγής της μάχης υπό συμμοριτών και της μεγάλης εκτάσεως δεν παρουσιάσθη ανάγκη σοβαράς επεμβάσεως πυρ/κού, πλην της περιοχής ΠΑΡΝΩΝΟΣ όπου και εκεί ελάχιστα επενέβη.
11. ΑΕΡΟΠΟΡΙΑ
Συνέβαλε τα μέγιστα διά αεροπλάνων αναγνωρίσεως, άτινα κατ’ επανάληψιν απεκάλυψαν τα συμμοριακά συγκροτήματα και ακολούθως προσεβλήθησαν ταύτα υπό μαχητικών και των φιλίων τμημάτων.
Καταθέσεις αιχμαλώτων αναφέρουν σοβαράς απωλείας εκ της μαχητικής αεροπορίας.
Η οργάνωσις των Διαβ/σεων επέτρεψε ταχίστην επέμβασιν και πλήρη σύνδεσμον τμημάτων και αεροπλάνων. Η συνεργασία αντιπροσώπων ΑΔΑ και Επιτελείου Σώματος αρίστη.
12. ΝΑΥΤΙΚΟΝ
-Παρά την σφοδράν κακοκαιρίαν ο αποκλεισμός των ακτών ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ υπήρξε πλήρης.
-Επενέβησαν ταχύτατα και υπεστήριξαν αποτελεσματικώς φίλια τμήματα περιοχήν ΛΕΩΝΙΔΙΟΥ η απόκρουσις δε της προσβολής οφείλεται κατά μέγα μέρος εις τα πυρά των πολεμικών.
-Εξεπληρώθησαν μετά ταχύτητος και πλήρους καταννοήσεως αι εις μεταφοράς ανάγκαι του Σ.Στρατού, μη παρουσιασθείσης ουδεμίας δυσκολίας.
-Το παρά τω ΣΣ απεσπασμένον ΓΕΝ/ΠΚ. συνειργάσθη με το Επιτελείον του Σώματος με πλήρη καταννόησιν και ευσυνειδησίαν.
13. ΧΩΡΟΦΥΛΑΚΗ
(α) Εις την εκκαθαρισθείσαν περιοχήν ΑΧΑΪΟΗΛΙΔΟΣ και ΑΡΓΟΛΙΔΟΚΟΡΙΝΘΙΑΣ ωργανώθησαν 34 Αποσ/ματα Χωρ/κής Δυνάμεως μεταξύ 15 και 35 έκαστον άτινα συνέβαλον τα μέγιστα εις την εκκαθάρισιν αυτοαμύνης και υπολειμμάτων συμμοριτών εις εκκαθαριζομένας υπό στρατού περιοχάς.
(β) Οργάνωσις και άλλων αποσπασμάτων διά διαλύσεως 15 Τ. Χωρ/κής και διλοχίας 5 Τ.Χ. συνεχισθή προοδευτικώς και βάσει προόδου εκκαθαρίσεως κεντρικής και Νοτίας ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ υπό των τμημάτων του Στρατού.
(γ) Παραλλήλως συνεχίζεται και η οργάνωσις και εξοπλισμός των κατοίκων συν τη προόδω της εκκαθαρίσεως των περιοχών.
(δ) Γενικώς η Χωρ/κή ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ επέδειξε πλήρη καταννόησιν διά την βοήθειαν των ενεργειών του Στρατού, εξετέλεσε πάντοτε μετά προθυμίας τας διαταγάς του Σώματος, συνειργάσθη ειλικρινώς με τας Μονάδας αυτού και ελπίζεται ότι θα προσφέρη σοβαράς υπηρεσίας διά την πλήρη εδραίωσιν της τάξεως και ασφαλείας εν ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΩ
14. ΔΙΑΒΙΒΑΣΕΙΣ
-Ελειτούργησαν όπως πάντοτε κατά τρόπον λίαν ικανοποιητικόν. Αι επικοινωνίαι μεταξύ Σ.Στρατού και μονάδων αεροπορικών βάσεων και Ναυτικών Μονάδων υπήρξαν πολύ καλαί.
-Αι καταστραφείσαι λόγω σφοδράς χιονοθυέλλης τηλεφωνικαί γραμμαί απεκατεστάθησαν με ταχύ ρυθμόν.

  1. ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΙ
    (α) Χάρις εις τα αποσπασθέντα εις το Σ. Στρατού Επιτελεία Αεροπορικής υποστηρίξεως, Ναυτικού (ΓΕΝ/ΠΚ) και Χωρ/κής και την δημιουργηθείσαν πλήρη καταννόησιν εις τους Αξ/κούς των Επιτελείων τούτων η συνεργασία υπήρξεν αρίστη χωρίς καμμίαν παραφωνίαν με λαμπράν απόδοσιν.
  2. ΑΝΕΦΟΔΙΑΣΜΟΙ-ΔΙΑΚΟΜΙΔΑΙ
    -Ελειτούργησαν άνευ ουδεμιάς διαταραχής, ουδέν εφόδιον έλλειψε από τας Μονάδας παρά την ενσκύψασαν τελευταίας ημέρας σφοδράν χιονοθύελλαν.
  3. ΔΙΚΑΣΤΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ:
    -Το Δικαστικό τμήμα του Σώματος ειργάσθη με μέθοδον και ευσυνειδησίαν.
    (α) Παρακολούθησε και συνετόνισε το έργον των Στρατοδικείων εντός των αντιλήψεων του Σ. Στρατού.
    (β) Κατήρτησε ανακριτικά συνεργεία διά την ταχείαν εξέτασιν συλλαμβανομένων αιχμαλώτων, αυτοαμυνιτών και παραδιδομένων, τον καταρτισμόν ατομικών φακέλλων και καταλογισμόν ευθυνών.
    (γ) Εμερίμνησε διά την αποσυμφόρησιν και τακτοποίησιν των Στρ. Φυλακών Κορίνθου.
    (δ) Επέβλεψε διά συστηματικήν οργάνωσιν Στρατοπέδων αιχμαλώτων και οργάνωσε τας επιτροπάς επανεξετάσεως των προληπτικώς συλληφθέντων.
  4. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ από 19.12.48 με 29.1.49.
    Απώλειαι Ημετέρων.
    Νεκροί Τραυματίαι Αγνοούμενοι Σύνολον
    Αξ/κοί 2 9 – 11
    Οπλίται 30 74 – 104
    Χωρ/κες – 4 – 4
    Μ.Ε.Α. 9 18 – 27
    Σύνολον 41 105 – 146
    Απώλειαι Συμμοριτών
    Νεκροί Συλληφθ. Παραδοθ. Σύνολον
    Συμμορ. 672 465 510 1647
    Αυτοαμ. 7 1136 118 1261
    Σύνολον 679 1601 628 2908

-Επίσης συνελήφθησαν και κρατούνται προληπτικώς 4300 συνεργάται των συμμοριτών και επικίνδυνοι εις την Δημοσίαν ασφάλειαν.
Λάφυρα
Πολ/λα 2 Ασύρματοι 5
Οπλ/λα 40 Τη/να 4
Αυτομ. 22 Τηλ. Πίναξ 1
Τυφέκια 597 Μηχ.Πλη. Συσσωρ. 1
Πιστόλια 18 Κτήνη 39
Ολμίσκοι 2

-Πολλά υλικά, τρόφιμα και υγειονομικόν υλικόν. Οι τελευταίως παρουσιαζόμενοι ή συλλαμβανόμενοι συμμορίται πάσχουν εκ κρυοπαγημάτων και ευρίσκονται εις αθλίαν κατάστασιν αναφέρουν ότι το πλείστον των εναπομεινάντων συντρόφων των ευρίσκονται εις κατάστασιν απογνώσεως λόγω κακουχιών και συνεχούς διώξεως.
19. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ
(α) Οι Συμμορίται ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ μη έχοντες ουδαμού εξησφαλισμένα νώτα και πλευρά, χωρίς σοβαρόν αριθμόν βαρέως οπλισμού με ανεπάρκειαν πυρομαχικών διά παρατεταμένον και έντονον αγώνα, με έμψυχον αγώνα, υλικόν μη αντέχον εις σοβαράν κρούσιν δεν επεχείρησαν, ουδαμού να δημιουργήσουν μέτωπον και προβάλουν σοβαράν αντίστασιν προς διατήρισιν ζωτικού τινός χώρου.
(β) Η προσπάθειά των απέβλεπεν εις την παρακολούθησιν των τμημάτων μας δι’ ελαφρών ιδικών των τοιούτων και αυτοαμυνιτών εις την σύμπτυξην αρχικώς εις μέγα βάθος από της παραλίας προς την κεντρικήν ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΝ και ακολούθως μετά την κίνησιν του όγκου των ημετέρων τμημάτων την οποίαν προέβλεπον ταχείαν προς την περιοχήν ΜΑΙΝΑΛΟΥ, επαναστροφή προς τα ημέτερα μετόπισθεν και αποφυγή του αγώνος. Αντιληφθέντες ότι ο όγκος ημετέρων δυνάμεων θα ενήργει από Βορρά Ανατολών και Δυσμών προς Κεντρικήν ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΝ, επεχείρησαν αντιπερισπασμόν διά μετακινήσεως από των πρώτων ημερών επιχειρήσεων της καλλιτέρας Μονάδος των τουτέστιν της 55 Ταξιαρχίας προς ΠΑΡΝΩΝΑ-ΤΑΫΓΕΤΟΝ, προς τον σκοπόν όπως αναγκάσουν το Σ. Στρατού και διαταράξη το αρχικόν του σχέδιον διά μεταφοράς, δυνάμεων προς Νότον, εις βάρος της κυρίας επιχειρήσεως εις τας, περιοχάς ΑΧΑΪΟΗΛΙΔΟΣ και ΑΡΓΟΛΟΔΟΚΟΡΙΝΘΙΑΣ. Ο τοιούτος ελιγμός γενόμενος αντιληπτός δεν παρέσυρε το Σ. Στρατού εις μεταβολήν του σχεδίου του.
(γ) Βασική προϋπόθεσις επιτυχίας (εξαχθείσα και εκ της πείρας επιχειρήσεως ΡΟΥΜΕΛΗΣ) εναντίον συμμοριτών ελισσομένων εντός ευρέως χώρου και διά των πληροφοριών προσπαθούντων ν’ αποφύγουν τον αγώνα απεδείχθη:
(ι) Ριζική εξόντωσις αυτοαμύνης και των ποικίλων άλλων συνεργατών του συμμοριτισμού διά την αφαίρεσιν από τους συμμορίτας του κυρίου στοιχείου επιτυχίας των, της ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ.
(ιι) Μεγάλη κατά βάθος κλιμάκωσις των τμημάτων ίνα μη καθίσταται δυνατή η επαναστροφή των συμμοριτών εις τα μετόπισθεν εντός μιας νυκτός και ίνα οι συμμορίται ευρίσκονται πάντοτε εντός της ημετέρας διατάξεως κυκλούνται διά ταύτης και προσβάλλονται διαδοχικώς και συνεχώς. Η κατά βάθος αύτη κλιμάκωσις τους αποστερεί της πληροφορίας και εμπίπτουν ευχερέστερον εις ημετέρας ενέδρας. Τρία κλιμάκια κατανεμημένα εις βάθος δύο σταθμών πορείας αποτελούν επιβαλλομένην ενέργειαν εις αγώνα ως ο της ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ
(ιιι) Εδραίωσις ελαφροτέρων τμημάτων και αποσπασμάτων Χωρ/κής εις την εκκαθαριζομένην ζώνην διά συμπλήρωσιν εκκαθαρίσεως και εξασφάλισιν της τάξεως.
(ιν) Η βραδεία προχώρισις επιτρέπουσα συστηματικήν εξερεύνησιν, συντονισμόν ενεργειών, συλλογήν πληροφοριών και ρύθμισιν περαιτέρω ενεργειών βάσει τούτων.
Σπουδή εις την προχώρισιν με σκοπόν κατάληψιν γραμμών, επιτρέπει την παραμονήν οπίσω σοβαρών συμμοριακών συγκροτημάτων άτινα εκτός της αποφυγής του αγώνος, δύνανται να προσβάλλουν ευχερώς μετόπισθεν ημετέρων τμημάτων.
(ν) Η λήψις σοβαρών μέτρων διά τον τακτικόν σύνδεσμον των γειτονικών τμημάτων, ιδία εις τα όρια διαχωρισμού της ζώνης ευθύνης των και ο συντονισμός των ενεργειών υπό της προϊσταμένης διοικήσεως και προς τον σκοπόν τούτον και μόνον επιβάλλονται αι καθοριζόμεναι γραμμαί συντονισμού.
(νι) Η νυκτερινή ενέργεια και ο αιφνιδιασμός.
Κλασικόν παράδειγμα εξαιρετικής αποδόσεως των νυκτερινών ενεργειών και πλήρης επιτυχίας του αιφνιδιασμού αποτελεί η ολοσχερής εξόντωσις του Τάγματος Τσακοπούλου και Επιτελείου 55 συμμοριακής Ταξιαρχίας εις ΑΓΙΟΝ ΒΑΣΙΛΕΙΟΝ ΠΑΡΝΩΝΟΣ.
Ουδέποτε οι συμμορίται εφαντάσθησαν ότι εν μία νυκτί τα ΛΟΚ θα διέβαινον τον χιονοσκεπή ΠΑΡΝΩΝΑ και θα εκύκλωνον πλήρως μέχρι 0400 πρωϊνής τον ΑΓΙΟΝ ΒΑΣΙΛΕΙΟΝ όπου αμέριμνοι και άνευ σοβαρών μέτρων ασφαλείας εκοιμώντο οι συμμορίται.
Αι νυκτεριναί ενέργειαι, υπό την προϋπόθεσιν ότι θα εκτελώνται υπό τμημάτων άριστα εκπαιδευμένων και πειθαρχικών, πρέπει να αποτελέσουν τον κανόνα του κατά των συμμοριτών αγώνος.
ΕΠΙΒΑΛΛΕΤΑΙ όθεν όπως εις τα ΚΕΝ και αλλαχού η ανάλογος βαρύτης εις την νυκτερινήν εκπαίδευσιν.
(νιι) Η συνεχής και άνευ ουδεμιάς διακοπής δίωξις των συμμοριτών απεδείχθη η καλλιτέρα μέθοδος εξοντώσεώς των, εξουθενώνει τούτους εκ της κοπώσεως, πείνης και ψύχους και τους καθιστά ωρίμους προς διάλυσιν και παράδοσιν. Οι εκάστοτε παραδιδόμενοι ή συλλαμβανόμενοι απετέλουν ανθρώπινα ράκη εκ του εφαρμοσθέντος αδιακόπου κυνηγητού.
(δ) Υπέρ παν όμως σχέδιον ενέργειας, υπέρ πάσαν λαμπράν μέθοδον τακτικής χρησιμοποιήσεως των Στρατευμάτων επιβάλλεται έντονος και διαρκής προσπάθεια όλης της ιεραρχικής κλίμακος διά την διατήρησιν εις υψηλόν ηθικόν επίπεδον των Μονάδων, το οποίον και μόνον εξασφαλίζει την επιτυχίαν και την νίκην.
-Όλα τα μέτρα υλικής διαβιώσεως ηθικής διαπαιδαγωγήσεως ηθικών αμοιβών και υπό καλάς συνθήκας διεξαγωγής του αγώνος ώστε να είναι ούτοι επιτυχείς δέον να λαμβάνωνται άνευ φειδούς προς επιτυχίαν του σκοπού τούτου.

Τ.Υ.
Θ.ΤΣΑΚΑΛΩΤΟΣ
ΑΝΤΙΣΤΡΑΤΗΓΟΣ
ΔΙΟΙΚΗΤΗΣ
Διά την ακρίβεια
Το
Α1/Α΄ΣΣ
Τ.Υ.

Advertisements