Συμπεράσματα της μάχης της Καρδίτσας, ΔΣΕ/16 ιαν 1949


ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΟΣ ΣΤΡΑΤΟΣ ΕΛΛΑΔΟΣ
ΚΛΙΜΑΚΙΟ ΓΕΝ. ΑΡΧΗΓΕΙΟΥ ΝΟΤ. ΕΛΛΑΔΟΣ
ΕΠΙΤΕΛ. ΓΡΑΦΕΙΟ 1ο
ΑΡΙΘ. ΠΡΩΤ. Α.Π. 181

ΔΙΑΤΑΓΗ

Κοινοποιούμε πιο κάτω συμπληρωματικά συμπεράσματα της μάχης της Καρδίτσας (Τα βασικά συμπεράσματα διατυπώθηκαν στο άρθρο του Διοικητή του Κλιμακίου) και παρακαλούμε να αναλυθούν σ’ όλα τα στελέχη. Τα στελέχη να βαθύνουν τη σκέψη τους πάνω σ’ αυτά. Να βγάλουν με τη σειρά τους τα δικά τους συμπεράσματα. Να αφομοιώσουν την πείρα που απόχτησαν από τις μέχρι τώρα μάχες σε κατωκημένο τόπο και να προσέξουν για να μην επαναληφθούν τα ίδια σφάλματα.

Σ.Δ. ΚΛΙΜΑΚΙΟ Γ.Α.Μ.Ε. 16/1/49
ΓΙΩΤΗΣ – ΔΙΑΜΑΝΤΗΣ
Για την ακρίβεια της αντιγραφής

το 1ο Γραφείο της 1ης Μεραρχίας

ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ / Απ’ τη μάχη της Καρδίτσας
ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ-ΕΚΤΕΛΕΣΗ

«Η ΝΙΚΗ ΣΦΥΡΟΚΟΠΙΕΤΑΙ ΜΠΡΟΣΤΑ ΑΠ’ ΤΗ ΜΑΧΗ»

Η επιτυχία μιας επιχείρησης εξαρτιέται κατά ένα μεγάλο ποσοστό απ’ την καλή προετοιμασία μέχρι την τελευταία λεπτομέρεια. Ο δε έλεγχος και η παρακολούθηση της προετοιμασίας αυξάνουν τις πιθανότητες επιτυχίας
Στη μάχη της Καρδίτσας κινητοποιήθηκαν για πρώτη φορά στα Νοτιοελλαδίτικα χρονικά τόσες δυνάμεις και από διαφορετικές Μονάδες Ι και ΙΙ Μεραρχίες και με διαφορετική πείρα.
Στο μέλλον θα χρησιμοποιηθούν ακόμη μεγαλύτερες. Θα επακολουθήσουν σφοδρότερες μάχες σε ένταση και διάρκεια. Γι’ αυτό χρειάζεται μία βαθύτερη και επιστημονικότερη προετοιμασία της κάθε επιχείρησης μέχρι την τελευταία λεπτομέρεια. Θα θίξουμε ορισμένα σημεία τα οποία στο μέλλον δεν πρέπει να παρουσιαστούν.
1) Είναι απαραίτητη η αναγνώριση για κάθε επιχείρηση.
Επειδή όμως πολλές φορές από αντικειμενικές συνθήκες δεν θα μπορέσουμε να κάνουμε την αναγνώριση, είναι ανάγκη να εξασφαλίσουμε συνδέσμους που να ξέρουν το έδαφος με όλες τις λεπτομέρειες, τόσο έξω απ’ το στόχο, όσο και μέσα. Έτσι η ακριβής γνώση της εχθρικής διάταξης. Η κατεύθυνση των μέσων πυρός που θα μας διευκολύνει πολύ σε συνδυασμό με τους καλούς οδηγούς που να γνωρίζουν όλες τος απυρόβλητες ζώνες που οδηγούν προς το στόχο.
Η παραπάνω εργασία στη μάχη της Καρδίτσας, έγινε όχι όμως στο βαθμό που απαιτούσε μιας τέτοιας έκτασης επιχείρηση. Πριν από καιρό μπορούσαμε με συνεχής κρούσεις, να είχαμε εξακριβώσει το βασικό σχέδιο του εχθρού πυρός του εχθρού στη πόλη.
2) Στη μάχη της Καρδίτσας δεν είχε προβλεφθεί καλά η ποσότητα εφεδρικών πυρομαχικών. Η εφεδρεία σε έμψυχο και άψυχο υλικό παίζει αποφασιστικό παράγοντα ιδιαίτερα σε μια επιχείρηση διάρκειας όταν χρησιμοποιηθούν σε κατάλληλο τόπο και χρόνο.
3) Στο τομέα της 1ης Μεραρχίας δεν είχε καθορισθεί και ενδιάμεσος σταθμός διακομιδής τραυματιών, πράγμα που δυσκόλεψε πολύ στη διακομιδή των τραυματιών μας. Σε κάθε τομέα είναι ανάγκη να υπάρχουν σταθμοί διακομιδής. Μέχρι το πρώτο σταθμό να προωθούνται οι τραυματίες μας με τις Διμοιρίες τραυματιοφορέων οι οποίες θα επιστρέψουν πάλι στις μονάδες τους. Η παραπέρα προώθηση των τραυματιών πρέπει να γίνεται από υπηρεσίες των μετόπισθεν.
4) Για να πετύχει η στρατολογία και η επιμελητειακή εκμετάλλευση πρέπει να υπάρχει ένας συντονισμός όλων των συνεργείων, κάτω από το συνεχή έλεγχο της Διοίκησης.
ΙΙ. Τ Α Χ Τ Ι Κ Η Τ Ο Υ Ε Χ Θ Ρ Ο Υ
1) Η ταχτική του εχθρού γύρω από την οχύρωση ήταν η ίδια την οποίαν αναλύσαμε και στα συμπεράσματα των μαχών Καλαμπάκας-Τυρνάβου-Αγυάς κλπ. με τη διαφορά ότι συνεχώς βελτιώνει τις θέσεις του και χρησιμοποιεί κάπως ευρύτερα τα ναρκοπέδια και παγιδευμένα συρματοπλέγματα.
Εφ’ όσον διαθέτει τάνκς με την έναρξη των πυρών, κινάει ένα ορισμένο αριθμό με σχετική ταχύτητα για ενίσχυση των στόχων που παρουσιάζουν σπουδαιότητα.
Έτσι με την έναρξη της μάχης της Καρδίτσας, κίνησε αμέσως 3 τάνκς από την Κεντρική πλατεία προς το σταθμό επιβητόρων, χρησιμοποιώντας την οδό Στρατώνων.
Η θέση του σταθμού επιβητόρων είναι σπουδαία σε σχέση με το Σιδ. Σταθμό. Η κατοχή του σταθμού επιβητόρων εμποδίζει την αποφασιστική ενέργεια κατά του Σιδ. Σταθμού που είχε σπουδαία σημασία για την έξοδο νεοστρατολογημένων και ειδών επιμελητείας από το δημόσιο Καρδίτσας-Παληόκαστρο. Για αυτό πρέπει κατά του Σταθμού επιβητόρων να χρησιμοποιηθούν περισσότερες δυνάμεις και να παρθούν τα κατάλληλα μέτρα, για να εμποδισθούν τα τάνκς να φθάσουν στο σταθμό επιβητόρων.
Αυτό θα γίνονταν κατορθωτό αν το τμήμα που είχε αυτή την αποστολή ενεργούσε αποφασιστικώτερα και αν έμπαινε μέσα στην πόλη πρωτού εκδηλωθούν τα πυρά στις εξωτερικές αντιστάσεις.
3. Οι αντιστάσεις που είχαν εγκαταστήσει σε διάφορα σημεία μάχονταν μέχρι που εξαντλούσαν όλα σχεδόν τα πυρομαχικά τους και κατόπιν είτε εξοντώνονταν προς άλλες θέσεις που είχαν κατασκευάσει από πρώτα (πολυβολεία κλπ.) και από τους οποίους συνέχιζε τη μάχη, είτε συμπτύσονταν σε άλλα σημεία, ανασυγκροτούνταν και σε κατάλληλη στιγμή με την ενίσχυση των τανκ ενεργούσε αντεπιθέσεις.
Είμαστε υποχρεωμένοι στην τέτοια ταχτική του εχθρού, να ενεργήσουμε κατάλληλα εμείς. Γι’ αυτό πρέπει με το ξύλωμα μίας αντίστασης να ενεργούμε με ταχύτητα για να μη δίνουμε καιρό στον εχθρό να πιάνει τις καινούριες του θέσεις και από κει να μας πολεμάει.
4. Χρησιμοποίησε κάπως ευρύτερα το πέταγμα χειροβομβίδων από τα παράθυρα των αντιδραστικών και σε μερικές περιπτώσεις χρησιμοποίησε καταπαχτές, στις οποίες κρύβονταν όταν τα τμήματά μας καταλάμβαναν την αντίσταση. Όταν δεν κινόνταν τα τμήματά μας προς τα μπρος, έβγαιναν πάλι και χτύπαγαν μεμονωμένους μαχητές μας, είτε χτύπαγαν ενεδρευτικά άλλους σχηματισμούς μας και πάλι κρύβονταν.
5. Κίνηση ενισχύσεων που έχει γενικότερη στρατιωτικοπολεμική σημασία, καταβάλλει κάθε προσπάθεια να ενισχύσει τη βάση του αυτή με κάθε θυσία και έστω και με διείσδυση μέσα από τα τμηματά μας της κάλυψης.
Έτσι στη μάχη της Αγυιάς 1) Κίνησε λόχο από το Γερακάρι, πέρασε μέσα από τη διάταξή μας και γαντζώθηκε στα κτίρια μέσα στην πόλη. 2) Κίνησε δυνάμεις απ’ τη Λάρισα και όταν χτυπήθηκε από τμήμα μας στο Γεντίκη, απασχόλησε με τμήμα του την κάλυψή μας και με τις μεγαλύτερες δυνάμεις κατευθύνθηκε για μέσα στη πόλη.
Το ίδιο περίπου έκανε και στη μάχη της Καρδίτσας τόσο από την κατεύθυνση των Τρικάλων όσο και απ’ το Σοφάδες και Λάρισα.
Έτσι αν και τονίστηκε η πιο πάνω πιθανή ενέργεια του εχθρού, εντούτοις δεν πάρθηκαν τα κατάλληλα μέτρα και ο εχθρός πέρασε και έφτασε στη Καρδίτσα.
Η εχθρική Διλοχία που κινήθηκε από την κατεύθυνση των Τρικάλων όταν πλησίασε στα τμήματά μας, στο Καππά, τα απασχόλησε με τανκς και με ελαφρή δύναμη και η υπόλοιπη δυναμή του πέρασε μεταξύ Φανάρι και Ριζάβα, ανάμεσα στη διάταξή μας και έφτασε στην παρυφή της πόλης. Και τούτο γιατί δεν είχαμε καλή διάταξη και γιατί το Ιππικό δεν χρησιμοποιήθηκε σαν Ιππικό, για να χτυπήσει αποφασιστικά ατον εχθρό.
Ο εχθρός την ίδια τακτική εφάρμοσε και από την κατεύθυνση Σοφάδων και Λάρισας.
ΙΙΙ. ΤΑΧΤΙΚΗ ΔΙΚΗ ΜΑΣ
1. Η διείσδυση ισχυρών τμημάτων μέσα στην πόλη και η αποφασιστική προχώρηση για χτύπημα του κέντρου, είτε απομόνωσή του, ανεξάρτητα από τις αντιστάσεις παρυφής, είναι αποφασιστικός παράγοντας για την επιτυχία μίας επιχείρησης σε κατωκοιμένο τόπο και πρέπει να εφαρμόζονται.
2. Η κάθε Διοίκηση πρέπει να ξεκαθαρίζει πιο είναι το βασικό, το κύριο, που η πτώση του θα σημάνει και στην πτώση μίας αλυσίδας αντιστάσεων, με ένα λόγο ξεχαρβάλωμα μίας αμυντικής οργάνωσης του εχθρού. Και εκεί να ρίχνομαι το βάρος των δυνάμεων και μέσα μας. Η εξόντωση και η αιχμαλωσία κάθε αντίστασης πρέπει να είναι η βασική σκέψη κάθε Διοίκησης.
3. Πρέπει να γίνει αποφασιστική στροφή στη χρησιμοποίηση όλων των μέσων για το άνοιγμα διαδρόμων μέσα από σπίτια, από υπόγειο σε υπόγειο για να μπορούμε έτσι να βγαίνουμε στα νώτα του εχθρού, να τον αιφνιδιάζομαι και να αποφεύγουμε τις απώλειες. Να κατασκευάζουμε οδοφράγματα και να αποφεύγεται άμυνα μέσα στα χτίρια.
4. Πρέπει να δώσουμε προσοχή στην αντιμετώπιση των εχθρικών στοιχείων που κρύβονται στα σπίτια και χτυπούν τα τμήματα που ακολουθούν τα τμήματα κρούσης. Δεν πρέπει ποτέ να μετακινούνται μέσα στην πόλη μεμονωμένοι μαχητές να ξεκαθαρίζεται καλά κάθε αντίσταση και να προσέχονται τα μέρη που είναι ενδεχόμενο να κρυφτούν τα εχθρικά αυτά στοιχεία. Αν παρ’ όλα αυτά φανερωθούν τέτοιες αντιστάσεις μετά την προχώρηση των τμημάτων κρούσης τότε η εκκαθάρισή τους πρέπει να γίνεται από εφεδρικά τμήματα που θα έχουν στα χέρια τους τα Τάγματα, είτε Ταξιαρχίες και όχι από τα τμήματα της Κρούσης, που πρέπει να συνεχίσουν την κίνησή τους προς τα μπρος χωρίς να ενδιαφέρονται για τις μικροαντιστάσεις.
5. Η μάχη διαρκείας που θα γίνονται στο μέλλον, χρειάζονται γερές εφεδρείες και δεν θα χρησιμοποιούνται παρά μόνο όταν η μάχη φθάσει στο αποφασιστικό στάδιο και η χρησιμοποίησή της θα φέρει και την πτώση του στόχου.
6. Είναι ανάγκη να χρησιμοποιούμε Ελ. Σκοπευτές, να τους προωθούμε με πολιτικά στο εσωτερικό της εχθρικής διάταξης και να χτυπάμε τον εχθρό από ταράτσες, για σύγχιση ή φθορά.
7. Να μην επιζητούμε στις πόλεις ευθυγράμμιση του μετώπου αλλά να κινούμαστε συνεχώς προς τα μπρος, να διεισδύουμε στην εχθρική διάταξη, να κυκλώνουμε και να εξοντώνουμε τον εχθρό.
8. Επειδή η σύμπτυξη των τμημάτων μας είναι και η πιο λεπτή, για αυτό πρέπει οι Διοικήσεις να κάνουν τέτοιες ασκήσεις και να παίρνουν τα μέτρα τους για τη διαδοχική αποχώρηση των τμημάτων. Πρωτού αρχίσουν να αποχωρούν, να εκδηλώνονται ισχυρές επιθέσεις για να καθηλώνουν τον εχθρό και να τον παραπλανούν. Πολύ καλή ήταν η ενέργεια των τμημάτων που συμπτύχθηκαν από την Καρδίτσα τη μέρα μέσα στον κάμπο. Παραπλάνησαν τον εχθρό με την επίθεση που ενήργησαν ακριβώς τη στιγμή που άρχισε η αποχώρηση των τμημάτων και έτσι ο εχθρός πήρε χαμπάρι τη σύμπτυξη 5 ώρες αργότερα.
Όταν πρόκειται για μάχη διαρκείας πρέπει να έχουμε ισχυρές πλαγιοφυλάξεις σε συνδυασμό με καταστροφές σε μεγάλη κλίμακα και ναρκοθετήσεις.
Τον εχθρό πρέπει να αρχίζουμε να τον χτυπάμε από όσο το δυνατό μακρύτερα. Να μην τον αντιμετωπίζουμε αμυντικά, αλλά με αντεπιθέσεις που θα ενεργούμε με εφεδρείες, για την ανατροπή του και διάλυσή του.
Το Ιππικό πρέπει να το χρησιμοποιούμε σαν Ιππικό για ταχείς ελιγμούς κατά μέτωπο στα πλευρά και νώτα του εχθρού.5