Εκθεση δράσης Γ’ΣΣ ετος 1948, Γ’ΣΣ/7 Ιαν 1949


ΘΕΜΑ: Έκθεσις δράσεως Γ΄ΣΣ κατά το έτος  1948 Γ΄ΣΣ/Α2-ΙV
ΠΡΟΣ: Υ.Σ. (Γραφείον κ. Υπουργού)

Υ.Σ. (Γραφείον κ. Υφυπουργού)

Πολιτικόν Γραφείον κ. Πρωθυπουργού

Υπουργόν Γεν. Διοικητήν Β.Ε.

ΓΕΣ /Α2-ΓΕΣ/ Α1

ΓΕΣ (Διεύθυνσιν Τύπου)

Αντιστράτηγον κ. ΤΖΕΙΜΣ

Α. ΒΑΝ ΦΛΗΤ, Διοικητήν U.S.A. G.C.

Υποστράτηγον κ. Ε.Ε. ΝΤΑΟΥΝ, C.B. C.B.E. Διοικητήν Βρετ. Στρατ. Αποστολής (Ελλλάδας)

Αμερ. Στρατ. Αποστ. Γ΄ΣΣ

ΒΜΣ/Γ΄ΣΣ-2αν Βρετ. Ταξιαρχίαν Πεζικού

ΑΡΙΘΜ.1926/1

ΒΣΤ 903 τη 7.01.49

 

 

Συν. τω εγγράφω: Έκθεσις

ΚΟΙΝ: Γραφείον Στρατηγού  
  Γραφείον Επιτελάρχου  
  Α1-Α2  

Υποβάλλεται εσωκλείστως έκθεσις πολεμικής δράσεως Γ΄ΣΣ κατά το έτος 1948, δοθείσα προς δημοσίευσιν εις τον Τύπον.

Δ.ΒΕΡΡΟΣ
Αντ/χης
Διευθυντής Α2/Γ΄ΣΣ

Ν.Κ.
Ακριβές αντίγραφον
Τ.Σ.Υ.
—————————————-

Γ΄ΣΣ
Γραφείον Α1-Α2

Έ κ θ ε σ ι ς
Επί της δράσεως του Γ΄ΣΣ
κατά το έτος 1948

  1. Το Γ΄ΣΣ κατέχον την ζώνην από του όρους ΚΑΪΜΑΚΤΣΑΛΑΝ μέχρι και του ΕΒΡΟΥ ποταμού, μήκους περίπου 650 χιλιομέτρων, διέθετε από των αρχών του 1948 μέχρι και των αρχών Απριλίου του ιδίου έτους, τας κάτωθι δυνάμεις:
    -VΙΙΙ Μεραρχία
    -Χ Μεραρχία
    -ΧΙ Μεραρχία
    -51 Ανεξάρτητη Ταξιαρχία
    2.- Ο αριθμός των συμμοριτών εν τη περιοχή ταύτη του ΣΣ κατά το πρώτον τρίμηνον του έτους 1948 ανήρχετο κατά μέσον όρον εις 9.500-10.000 περίπου μετά 22 ορειβατικών πυροβόλων.
    Η συνήθης δράσις των συμμοριτών περιεστρέφετο εις:
    -Καταστροφάς οδικών και σιδηροδρομικών συγκοινωνιών.
    -Διαρπαγάς και λεηλασίας.
    -Προσβολάς κατωκημένων τόπων επί σκοπώ στρατολογίας και κάμψεως του ηθικού.
    Εις παρενοχλήσεις στρατιωτικών Τμημάτων επί σκοπώ φθοράς τούτων.
  2. Τα κύρια χαρακτηριστικά της συμμοριακής εν γένει δράσεως και της τακτικής τούτων εν τη περιοχή του ΣΣ ήσαν:
    α) Η κατοχή ορεινών σημείων η περιοχών εκ των οποίων εξόρμων και προς τα οποία κατέφευγον διωκόμενοι μετά το πέρας των επιδρομών των. Αι περιοχαί αύται προσεφέροντο καλλίτερον διά τον ανωτέρω σκοπόν όταν ευρίσκοντο παρά την μεθόριον, διότι εκτός των ευκολιών ανεφοδιασμών εκ των Βορείων γειτόνων, επέτρεπον εις τους συμμορίτας να ευρίσκωσι ασφαλές καταφύγιον όταν επιέζοντο υπό των φιλίων τμημάτων.
    β) Η πλήρης και άφθονος ανεφοδιασμός τούτων υπό των Βορείων γειτόνων.
  3. Βάσει των ανωτέρω χαρακτηριστικών η χαραχθείσα υπό του ΣΣ τακτική εναντίον τούτων ήτο:
    α) Η προσβολή και η εξόντωσις των συμμοριτών εις τας βάσεις των.
    β) Η εγκατάστασις φιλίων τμημάτων επί των βάσεων αυτών, προώθησις και εν συνεχεία εγκατάστασις εις την παραμεθόριον ζώνην.
    γ) Διά των διαθεσίμων δυνάμεων διαρκής δίωξις των εις το εσωτερικόν της ζώνης του ΣΣ διεισδυόντων συμμοριτών, εξασφάλισις των κατωκημένων τόπων και πληθυσμών και γενικώς καταπόνησις και όσον τα δυνατόν μεγαλυτέρα φθορά των συμμοριτών χωρίς να αφήνονται ούτε μίαν στιγμήν με πλήρες το αίσθημα της ασφαλείας.
  4. Ούτε βάσει των σκέψεων αυτών, ανελήφθησαν επιχειρήσεις επί των κάτωθι, κατά χρονολογικήν σειράν, περιοχών:
    ΠΙΕΡΡΙΩΝ
    Από 2 έως 25 Ιανουαρίου και ολόκληρον τον μήνα Μάρτιον με αποτελέσματα την πλήρη σχεδόν διάλυσιν ισχυρών συμμοριακών συγκροτημάτων και την προξένησιν φθοράς εις έμψυχον υλικόν ουχί μικροτέρας των 50-60% της όλης δυνάμεως των (φονευθέντες 197, συλληφθέντες και παραδοθέντες 491).
    ΚΡΟΥΣΙΩΝ – ΒΕΡΤΙΣΚΟΥ – ΦΛΑΜΟΥΡΙΟΥ
    Από 15 Ιανουαρίου – 15 Φεβρουαρίου και από 30 Μαρτίου – 6 Απριλίου 1948.
    -Διά των επιχειρήσεων αυτών επετεύχθη η καταστροφή διαφόρων αμυντικών εγκαταστάσεων και τοιούτων διαβιώσεως ας είχον οι συμμορίται εις την περιοχήν ταύτην, η φθορά μεγάλου μέρους των επί ΚΡΟΥΣΙΩΝ και ΒΕΡΤΙΣΚΟΥ ευρισκομένων δυνάμεων και γενικώς η ματαίωσις των προθέσεων των συμμοριτών επί καθόδου των εις πεδινάς περιοχάς και τελικώς η ανάληψις πρωτοβουλίας υπό των Εθνικών δυνάμεων έναντι των συμμοριτών. Κατά την αυτήν ως άνω περίοδον αντιμετωπίσθη η υπό των συμμοριτών αποτολμηθείσα εντυπωσιακή προσβολή Θεσσαλονίκης (10-2-48) διά πλήρους συντριβής τούτων.
    Συγκεκριμένως κατά τας επιχειρήσεις ταύτας περιοχής Θεσσαλονίκης (10 έως 13-2-48) οι συμμορίται επί συνόλου κινητοποιηθεισών δυνάμεών των, περίπου 600 μεθ’ ενός Πυρ/λου, απώλεσαν εις νεκρούς μόνον και συλληφθέντας 333, ανάλογον αριθμόν τραυματιών, το πυροβόλον και άφθονον παντοειδές πολεμικόν υλικόν.
    ΒΕΡΜΙΟΥ
    Καθ’ ολόκληρο τον Μάρτιον 1948.
    Διά των επιχειρήσεων αυτών επετεύχθη η πλήρης εκκαθάρισις του ΒΕΡΜΙΟΥ από των συμμοριακών δυνάμεων και η επ’ αυτού εδραίωσις των Εθνικών δυνάμεων.
    Διά της εδραιώσεως ταύτης επετεύχθη αφ’ ενός μεν ο πλήρης έλεγχος του ορεινού όγκου του ΒΕΡΜΙΟΥ και η ελευθέρα κυκλοφορία της οδικής αρτηρίας ΒΕΡΡΟΙΑΣ-ΚΟΖΑΝΗΣ, αφ’ ετέρου δε διακόπη η συνεχής επικοινωνία των συμμοριτών μεταξύ της ορεινής περιοχής ΚΑΪΜΑΚ-ΤΣΑΛΑΝ και της ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ και Νοτιώτερον.
    Η επικοινωνία αύτη των συμμοριτών περιοχής ΚΑΪΜΑΚΤΣΑΛΑΝ μετά των της ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ και Νοτιώτερον ως βασικούς σκοπούς είχεν:
    α) Τον ανεφοδιασμόν των συμμοριτών ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ και Νοτιώτερον διά παντοειδούς πολεμικού υλικού, όπερ παραλαμβάνετο εκ ΓΙΟΥΓΚΟΣΛΑΒΙΑΣ.
    β) Την οδήγησιν των βιαίως στρατολογουμένων εκ της περιοχής ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ και Νοτιώτερον προς ΒΕΡΜΙΟΝ και εκείθεν προς ΚΑΪΜΑΚ-ΤΣΑΛΑΝ.
  5. Εκτός των ανωτέρω κυρίων επιχειρήσεων αίτινες έλαβον χώραν κατά το πρώτον τρίμηνον του 1948 και μέχρις εξόδου εκ της ζώνης του ΣΣ των ως κατωτέρω δυνάμεων εγένοντο και πολλαί άλλαι μικροτέρας εκτάσεως επιχειρήσεις ιδίως εις την ζώνην Ανατολικώς ΣΤΡΥΜΩΝΟΣ ποταμού μέχρις ΕΒΡΟΥ.
  6. Από 1ης Απριλίου 1948 παρέστη ανάγκη να εξελθώσι της ζώνης του ΣΣ επ’ ωφέλει των δύο άλλων και διά τας γενικάς επιχειρήσεις ΡΟΥΜΕΛΗΣ και ΓΡΑΜΜΟΥ αι κάτωθι δυνάμεις:
    -Χ Μεραρχία
    -51 Ταξιαρχία
    Βραδύτερον δε διά την αυτήν ως άνω αιτίαν αι:
    -52 Ταξιαρχία
    -33 Ταξιαρχία
    Εν των μεταξύ και προς πλήρην απελευθέρωσιν των δυνάμεων εκστρατείας από τας στατικάς δουλείας ήρξατο από 15-11-47 η συγκρότησις των Ταγμάτων Εθνοφρουράς άτινα θα ανελάμβανον την στατικήν ασφάλειαν.
    Τοιαύτα Τάγματα εν τη ζώνη του ΣΣ συνεκροτήθησαν μέχρι της 15 Μαΐου 1948 33 εν συνόλω.
  7. Συνεχίζον το ΣΣ με τας δυνάμεις αίτινες του απέμεινον, μετά την έξοδον εκ της ζώνης του δύο Μεραρχιών Στρατού Εκστρατείας, την προσπάθειαν του και επί σκοπώ:
    α) Βελτιώσεως της καταστάσεως ασφαλείας του ΣΣ διά διαρκούς διώξεως και εξοντώσεως των συμμοριτών .
    β) Παροχής συνδρομής εις το γειτονικόν Β΄ΣΣ δι’ απαγορεύσεως κινήσεως συμμοριτών προς τον τομέα επιχειρήσεων ΓΡΑΜΜΟΥ και εξασφαλίσεως των μετόπισθεν του Β΄ΣΣ.
    Διεξήγαγε τας κάτωθι επιχειρήσεις:
    Περιοχή ΠΑΠΑΔΩΝ
    Από 13-17/4/48 και από 16-20/5/48 και από 23-29/9/48. Εκ των επιχειρήσεων αυτών αι δύο εκ τούτων απέβλεψαν εις την συντριβήν των συμμοριακών δυνάμεων, αίτινες είχον συγκεντρωθή εις την περιοχήν ταύτην και εις την καταστροφήν των εγκαταστάσεων των, η δε ετέρα (16-20/5/48) εις την απόκρουσιν επιθέσεως διενεργηθείσης υπό των συμμοριακών δυνάμεων κατά του Κέντρου αντιστάσεως ΠΑΠΑΔΩΝ και εν συνεχεία εις την καταδίωξιν και συντριβήν των επιτεθησών δυνάμεων. Διά των επιχειρήσεων αυτών επετεύχθη φθορά μεγάλου μέρους των συμμοριτών και η καταστροφή των πάσης φύσεως εγκαταστάσεων των και ιδίως των αμυντικών τοιούτων.
    Τέλος κατά την τελευταίαν επιθετικήν ενέργειαν του μηνός Σ/βρίου επετεύχθη η προώθησις των Εθνικών δυνάμεων μέχρι της μεθορίου και της εισεχούσης του ΑΝΤΙΛΑΛΟΥ, η καταστροφή απασών των αμυντικών οργανώσεων και τοιούτων διαβιώσεως και η πλήρης αποδιοργάνωσις των συγκροτημάτων αυτών.
    Αποτέλεσμα τούτου υπήρξε ο εξαναγκασμός των συμμοριτών όπως εγκαταλείψουν την περιοχήν τραπέντες προς ετέρας τοιαύτας.
    Περιοχή ΜΕΝΟΙΚΙΟΥ
    Από 10-16/5/48. Σκοπός των επιχειρήσεων τούτων ήτο η διάλυσις των συμμοριακών δυνάμεων αίτινες είχον συγκεντρωθή εις την περιοχήν ΒΡΟΝΤΟΥ – ΛΑΙΛΙΑ και εν συνεχεία η εκκαθάρισις του ΜΕΝΟΙΚΙΟΥ όρους και η εδραίωσις επ’ αυτού Εθνικών δυνάμεων.
    Πράγματι ο ανωτέρω καθορισθείς σκοπός επετεύχθη, επενεχθεισών εις τους συμμορίτας σημαντικών απωλειών.
    Περιοχή ΚΡΟΥΣΙΩΝ
    Από 24/5/48 – 2/6/48. Διά των επιχειρήσεων αυτών επετεύχθη η εκκαθάρισις της περιοχής και η οριστική εδραίωσις επί ταύτης Εθνικών δυνάμεων.
    Ούτω παρεμποδίσθη η μέχρι της εποχής εκείνης συνεχής επικοινωνία και ανεφοδιασμός των συμμοριακών δυνάμεων περιοχών ΒΕΡΤΙΣΚΟΥ – ΚΕΡΔΥΛΛΙΩΝ – ΧΑΛΚΙΔΙΚΗΣ από την τοιαύτην ΜΠΕΛΛΕΣ.
    Περιοχή Β.Α. ΚΟΜΟΤΙΝΗΣ
    Από 25/5 – 1/6/48. Σκοπός της επιχειρήσεως ταύτης ήτο η συντριβή των συμμοριακών συγκροτημάτων των συγκεντρωμένων εις την περιοχήν ταύτην, η καταστροφή των εγκαταστάσεών των, η άλωσις εφοδίων και παντοειδούς πολεμικού υλικού όπερ είχον συγκεντρώσει εις την περιοχήν ταύτην, επίσης η προώθησις της ημετέρας διατάξεως Β. και Β.Α. ΚΟΜΟΤΙΝΗΣ προς αποφυγήν προσβολής κατωκοικημένων τόπων και της ΚΟΜΟΤΙΝΗΣ έστω και διά Πυροβολικού. Επετεύχθησαν πράγματι οι ανωτέρω τεθέντες σκοποί και τμήματα Εθνικών δυνέμεων εδραιώθησαν Β. και Β.Α. και ΒΔ. ΚΟΜΟΤΙΝΗΣ.
    Περιοχή ΠΑΪΚΟΥ
    Από 22 Ιουλίου – 5 Αυγούστου 1948.
    Αι επιχειρήσεις αύται διεξήχθησαν εναντίον δύο συμμοριακών Ταξιαρχιών (ΣΟΦΙΑΝΟΥ – ΛΙΑΚΟΥ) αίτινες διαπεραιωθείσαι από ζώνης Ανατολικώς ΑΞΙΟΥ ποταμού, επροτίθεντο διά ΠΑΪΚΟΥ – ΚΑΪΜΑΚ-ΤΣΑΛΑΝ να φτάσωσι εις ΓΡΑΜΜΟΝ προς ενίσχυσιν των εκεί μαχομένων συμμοριτών. Ούτω διά των επιχειρήσεων αυτών επετεύχθησαν:
    α) Η παρεμπόδισις της αφίξεως των δύο ως άνω Ταξιαρχιών εις την περιοχήν ΓΡΑΜΜΟΥ κατά της εποχήν των επιχειρήσεων.
    β) Αποδιοργάνωσις των Ταξιαρχιών αυτών και βαρύταται απώλειαι αίτινες δεν πρέπει να υπολογίζονται μικρότεραι των 35 -40% (164 νεκροί, 138 συλληφθέντες ή παραδοθέντες, τραυματίαι 200) της όλης δυνάμεώς των.
    Περιοχή ΕΒΡΟΥ
    Από 11-22/8/48 από 3-10/9/48
    Διά των επιχειρήσεων εις την περιοχήν αυτήν επεζητήθη η εκδίωξις μεν των συμμοριτών ευρισκομένων εγγύς της σιδηρ. και οδικής αρτηρίας (ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΙΣ – Ν.ΟΡΕΣΤΙΑΣ), η φθορά των συμμοριτών, εν συνεχεία η απώθησις των συμμοριακών δυνάμεων προς την μεθόριον και η εδραίωσις των Εθνικών δυνάμεων επί του ορεινού ΜΠΟΥΚΑΤΕ.
    Οι επιδιωχθέντες ως άνω σκοποί επραγματοποιήθησαν πράγματι και ούτω απηλλάγη παντελώς σχεδόν η σιδηροδρομική και οδική αρτηρία ως και η όλη περιοχή Βως ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΕΩΣ – ΦΕΡΡΩΝ και Δως ΔΙΔΥΜΟΤΕΙΧΟΥ – ΣΟΥΦΛΙΟΥ από τας παρενοχλήσεις των συμμοριτών.
    Περιοχή ΤΖΕΝΑΣ – ΚΑΪΜΑΚΤΣΑΛΑΝ
    Από 25/8/48 με τέλος Οκτωβρίου.
    Σκοπός των επιχειρήσεων αυτών ήτο η εκκαθάρισις της περιοχής ΚΑΪΜΑΚΤΣΑΛΑΝ – ΤΖΕΝΑΣ από των συμμοριακών δυνάμεων, η καταστροφή των εγκαταστάσεων χειμερινής διαμονής, η εγκατάστασις και παραμονή επ’ αυτής μέχρις επελεύσεως του χειμώνος προς εξασφάλισιν ελέγχου της μεθοριακής γραμμής, ίνα ούτω αποφευχθή η ενίσχυσις των εις ΒΙΤΣΙ συμμοριακών δυνάμεων διά τούτων εξ Ανατολών η διαπεραίωσις τοιούτων από ΒΙΤΣΙ προς Ανατολάς. Ο τεθείς ως άνω αντικειμενικός σκοπός επετεύχθη πλήρως. Κατεστράφη το μεγαλύτερον μέρος των επί των ορεινών όγκων Κ/Τ – ΤΖΕΝΑΣ αμυντικών, χειμερινών και θερινών εγκαταστάσεων των συμμοριτών, απηγορεύθη δε απολύτως η διοχέτευσις δυνάμεων είτε εξ Ανατολών προς Δυσμάς είτε εκ Δυσμών προς Ανατολάς.
    Περιοχή ΧΑΛΚΙΔΙΚΗΣ
    Από 3/10/48 – 28/10/48
    Σκοπός της επιχειρήσεως ταύτης ήτο η εξόντωσις ή η φθορά του μεγαλυτέρου δυνατού μέρους της 20ης συμμοριακής Ταξιαρχίας διεκπεραιωθείσης τας αρχάς μηνός Οκτωβρίου εκ της περιοχής Νότια ΚΡΟΥΣΙΑ – ΚΕΡΔΥΛΛΙΑ εις την τοιαύτην ΧΑΛΚΙΔΙΚΗΣ.
    Αι προθέσεις της συμμοριακής ταύτης Ταξιαρχίας ήσαν η ευρεία αφ’ ενός στρατολογία εκ της περιοχής ΧΑΛΚΙΔΙΚΗΣ και αφ’ ετέρου συντρεχουσών ευνοϊκών περιπτώσεων και εν συνδυασμώ με άλλας δυνάμεις εξ άλλων περιοχών, εντυπωσιακή παρενόχλησις της πόλεως Θεσσαλονίκης.
    Διά των αναληφθεισών ως άνω επιχειρήσεων επετεύχθη η ματαίωσις των προθέσεων των συμμοριτών, η διάσπασις των οργανικών δεσμών της συμμοριακής Ταξιαρχίας των οργανικών δεσμών της συμμοριακής Ταξιαρχίας και η φθορά των δυνάμεων της υπολογιζομένη περίπου εις το 40% (125 νεκροί, 160 τραυματίαι, 98 συλληφθέντες ή παραδοθέντες).
    Περιοχή ΣΙΔΗΡΟΚΑΣΤΡΟΥ
    Από 4/11/48 – 25/11/48
    Οι συμμορίται ιδόντες την σημασίαν της περιοχής ΣΕΡΡΩΝ -ΣΙΔΗΡΟΚΑΣΤΡΟΥ, συνεκεντρώθησαν από των μέσων του μηνός Οκτωβρίου 1948 Βορ. της περιοχής ταύτης, τας πλέον επιλέκτους συμμοριακάς Μονάδας, εξ όλης της Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης.
    Η δύναμις τούτων συγκεκροτημένη εις διοίκησιν VΙΙ Μεραρχίας μετά μιας πλήρους Ταξιαρχίας και τινών ανεξαρτήτων σχηματισμών ανήλθεν εις 1500 περίπου μετά ορειβατικών Πυρ/λων συγκεντρωθείσα εις την περιοχήν ΑΛΗ ΜΠΟΥΤΟΥΣ – ΑΛΗ ΜΠΑΜΠΑ.
    Το ΣΣ αντιληφθέν εγκαίρως τας προθέσεις των συμμοριτών, αίτινες ως εξηκριβώθη ήσαν η διαδοχική κατάληψις στηρίγματος κέντρων αντιστάσεως της περιοχής ταύτης, εν συνεχεία δε η προσβολή της πόλεως ΣΙΔΗΡΟΚΑΣΤΡΟΥ, η λεηλασία και η ευρεία στρατολογία εντός αυτής και της πεδινής ζώνης μεταξύ ΣΕΡΡΩΝ – ΣΙΔΗΡΟΚΑΣΤΡΟΥ, συνεκεντρώθησαν δυνάμεις εξ όλης της περιοχής του και από 7/11/48 ήρξατο επιθετικών επιχειρήσεων εναντίον των συμμοριτών τούτων.
    Διά των επιχειρήσεων αυτών επετεύχθη η ματαίωσις των σκοπών των συμμοριτών, η εκδίωξις τούτων εκ της καταληφθείσης Βορ. του ΣΙΔΗΡΟΚΑΣΤΡΟΥ περιοχής και απώθησις των προς την μεθόριον.
    Αι επενεχθείσαι εις τούτους φθοραί υπολογίζονται εις 35 – 40% της δυνάμεώς των (226 νεκροί, 180 τραυματίαι, 173 συλληφθέντες και παραδοθέντες).
  8. Οι συμμορίται εις όλας τας ανωτέρω επιχειρήσεις κυρίως και βασικώς αντέδρασαν διά της διαφυγής των προς Όμορα Κράτη εφ’ όσον αι επιχειρήσεις διεξήγοντο πλησίον των συνόρων και κατόπιν σοβαράς ημετέρας πιέσεως, δευτερευόντως δε διά της κατατμήσεως των εις μικροομάδας και διαφυγής των εις ετέρας περιοχάς γειτονικώς των τοιούτων της επιχειρήσεως με αντικειμενικόν σκοπόν την ενέργειαν σαμποτάζ και μικροπροσβολών προς δημιουργίαν εντυπώσεων και συγχίσεως.
  9. Τα αποτελέσματα της όλης δράσεως του ΣΣ εναντίον των συμμοριτών εξεταζόμενα από της πλευράς της επιδράσεώς των αφ’ ενός μεν επί του στρατού και πληθυσμού εν γένει αφ’ ετέρου δε επί των συμμοριτών δύνανται να συνοψισθούν ως κάτωθι:
    α) Επί του Στρατού και των τακτικών συνθηκών
    -Αφηρέθη η πρωτοβουλία των επιχειρήσεων από τον εχθρόν, κατελήφθησαν και διετηρήθησαν σοβαραί περιοχαί δεσπόζουσαι, η αφαίρεσις των οποίων από τους συμμορίτας εστέρησεν αυτούς σημαντικής αξίας ορμητηρίων και βάσεων, εδυσχέρανε τας ενεργείας των και προπαρασκεύασεν διά τας φιλίας δυνάμεις ευνοϊκάς συνθήκας διά τας περαιτέρω ενεργείας αυτών.
    -Εκαλλιεργήθη, ανεπτύχθη και εσταθεροποιήθη το επιθετικόν πνεύμα του Στρατού.
    -Κατενοήθη ο τρόπος συνεργασίας Πεζικού – Πυρ/κού – Αεροπορίας και ναυτικού και απεκομίσθησαν πολύτιμα επ’ αυτού διδάγματα και πείρα διά τον ιδιόμορφον τούτον αγώνα.
    -Απεκτήθη η πεποίθησις επί της ανωτερότητος των διατεθημένων υπό του Στρατού όπλων και η εμπιστοσύνη προς αυτά.
    -Και τέλος εδραιώθη η πίστις επί την τελικήν νίκην.
    β) Επί του πληθυσμού
    Ηυξήθη ο βαθμός του αισθήματος ασφαλείας του πληθυσμού της υπαίθρου και η εμπιστοσύνη αυτού προς τον Εθνικόν Στρατόν με συνέπειαν την εκδήλωσιν μεγαλυτέρας παθητικής αντιστάσεως και ενεργού αντιδράσεως του πληθυσμού κατά των συμμοριτών.
    Χαρακτηριστικόν δε των ανωτέρου είναι η σημειωθείσα αθρόως αίτησις προς χορήγησιν οπλισμού διά της στερεοτύπου φράσεως αντί της μεχρι πρότινος “Θέλομεν Στρατόν΄”.
    γ) Επί των συμμοριτών
    Διεψεύθησαν ως προς τας προσδοκίας των και απώλεσαν πάσαν ελπίδα ου μόνον επικρατήσεως αλλά και επιτεύξεως σημαντικών ή έστω και εντυπωσιακών τινών αποτελεσμάτων. Απώλεσαν κατά το πλείστον την εμπιστοσύνην επί της ηγεσίας των, και μειώθη σημαντικώς το ουχί εις ευχάριστον σημείον ευρισκόμενον ηθικόν των.
    Χαρακτηριστικόν είναι η παράδοσις συμμοριτών ενόπλων και αόπλων και εις αριθμόν συνεχώς αυξανόμενον.
    Ο δε αριθμός τούτων θα ήτο κατά πολύ μεγαλύτερος, εάν δεν εξησκήτο η γνωστή ψυχολογική βία και τρομοκρατία.
    δ) Τα αποτελέσματα των επιχειρήσεων από απόψεως απωλειών εις έμψυχον υλικόν ανέρχονται εις:
    Νεκροί 4972
    Τραυματίαι 2869
    Παραδοθέντες-Συλληφθέντες 7107
    Αναλυτικώς αι ανωτέρω απώλειαι εμφαίνονται εις συνημμένον πίνακα.
  10. Το Γ΄ΣΣ εξυπηρέτησεν την Ανωτάτην του Στρατού Διοίκησιν διά την επίτευξην του ελιγμού της κατά τας επιχειρήσεις ΡΟΥΜΕΛΗΣ, ΓΡΑΜΜΟΥ και ΒΙΤΣΙ, διεθέσαν τα εν τη παραγράφω 7 δυνάμεις και διά της αναλήψεως επιθετικών και εκκαθαριστικών επιχειρήσεων, ως εις τα οικεία κεφάλαια της παρούσης αναγράφεται, με αποτέλεσμα την αγγίστρωσιν αναλόγων δυνάμεων των συμμοριακών και σημαντικήν αυτών φθοράν, επί πλέον δε εξησφάλισεν καθ’ όλην την διάρκειαν των επιχειρήσεων ΓΡΑΜΜΟΥ και ΒΙΤΣΙ και μέχρι αρτηρίας ΒΕΡΡΟΙΑΣ -ΚΟΖΑΝΗΣ και τα μετόπισθεν εν γένει του Β΄ΣΣ.
  11. Η εκτίμησις του ΣΣ διά την προσεχή δράσιν των συμμοριτών κατά τον χειμώνα του 1948 – 49 είναι ότι ούτοι θα επιδιώξουν:
    α) Να ανασυγκροτήσουν και να αναπτύξουν τας δυνάμεις των δι’ ευρείας στρατολογίας.
    β) Να εξαθλιώσουν την χώραν, διά καταστροφών των πάσης φύσεως κοινωφελών έργων, οδικών και σιδηροδρομικών συγκοινωνιών.
    γ) Να προσβάλλουν κατωκημένους τόπους διά την κάμψιν του ηθικού του πληθυσμού, αναπτέρωσιν του τοιούτου των οπαδών των και την ευρείαν στρατολογίαν.
    δ) Να προετοιμασθούν διά την απόκρουσιν επιθετικών επιχειρήσεων του Εθνικού Στρατού κατά την προσεχή άνοιξιν.
  12. Επιβάλλεται κατά συνέπειαν η αντίδρασις ημών:
    α) Δι’ εξασφαλίσεως των κατοίκων, πράγμα όπερ θα επιτευχθεί διά της παροχής οπλισμού εις τούτους και επαυξήσεως ασφαλείας.
    β) Διά παρεμποδίσεως της ενισχύσεως των συμμοριτών δι’ υλικών μέσων εκ μέρους των Βορείων γειτόνων.
    Τούτο δύναται μόνον διά της πιέσεως των Ομόρων Κρατών εκ μέρους των Δυτικών Δυνάμεων.
    γ) Διά διατηρήσεως επιθετικής δραστηριότητας καθ’ όλην την διάρκειαν του χειμώνος δι’ ισχυρών δυνάμεων.
    δ) Δι’ αναλήψεως ευρέων επιθετικών επιχειρήσεων κατά την άνοιξιν αίτινες δέον απαραιτήτων να είναι ανανεωμένοι, καλώς εκπαιδευμένοι και πλαισιωμέναι διά των απαραιτήτων στελεχών και υλικού.
  13. Συνημμένως τη εκθέσει:
    α) Σχεδιαγράμματα των σοβαρωτέρων επιχειρήσεων.
    β) Σχεδιάγραμμα μονίμου εδραιώσεως τμημάτων Εθνικού Στρατού επί διαφόρων ορεινών όγκων και περιοδικών ελέγχων άλλων τοιούτων.
    γ) Πίνακες απωλειών των συμμοριτών κατά μήνα.
    δ) Πίνακες απωλειών ημετέρων.
    ε) Πίνακες σχετικοί με την δράσιν των συμμοριτών από τις πλευράς καταστροφών, λεηλασιών, διαρπαγών κ.λ.π.

ΒΣΤ 903 τη 6-12-48
Θ. Γρηγορόπουλος
Αντιστράτηγος
Διοικητής

Ε.Δ.
ακριβές αντίγραφον
Τ.Σ.Υ.
Δ. Βέρρος
Αντ/χης
Δ/τής Α2

—————————————-

Π ί ν α ξ
Εμφαίνον τας απωλείας των συμμοριτών και αυτοαμμυνιτών

α/α Μην Νεκροί Τραυματίαι Συλληφθέντες Παραδοθέντες
    Εξηκρ Πιθαν Εξηκρ Πιθ. Ενοπ Αοπ. Ενοπ Αοπ.

 

1. Ιανουάριος 340 78 132 85 70 100 307 226
2. Φεβρουάριος 338 53 138 85 244 94 439 186
3. Μάρτιος 670 92 201 290 236 370 480 318
4. Απρίλος 471 19 123 106 221 4 233 118
5. Μάϊος 418 79 161 99 75 5 450 140
6. Ιούνιος 356 146 172 171 47 9 269 193
7. Ιούλιος 322 47 92 23 64 22 185 135
8. Αύγουστος 189 46 117 27 36 10 161 197
9. Σεπτέμβριος 455 26 286 34 76 15 217 137
10. Οκτώβριος 356 85 217 45 7 4 269 145
11. Νοέμβριος 380 6 265 108 1 251 233
  Σύνολον 4295 667 1904 965 1184 634 3261 2028

Σ η μ ε ί ω σ ι ς

Ε.Δ.
1. Την 1-10-48 η δύναμις των συμμοριτών εις την περιοχήν του ΣΣ ανήρχητο εις 10.000 περίπου. Εάν εις την δύναμιν ταύτην προστεθή η διενεργειθείσα παρά των συμμοριτών βιαία στρατολογία επισήμως εις το ΣΣ και ανερχόμενη εις 7.148, ο συνολικός αριθμός των συμμοριτών έδει να ήτο 17.148.
2. Αι εξηκριβωμένοι απώλειαι των συμμοριτών εις νεκρούς, συλληφθέντες και παραδοθέντες – υπολογιζομένων καθ’ ολοκληρίαν τραυματιών και πιθανών νεκρών – με τέλος Νοεμβρίου ανέρχονται εις 11.402. Αν ο αριθμός ούτος των απωλειών αφαιρεθή από τον αριθμόν 17.148 δίδει την εικόνα ότι η σημερινή δύναμις των συμμοριτών έδει να είναι 5.747 (δηλαδή 17.148 – 11.402).
3. Η σημερινή δύναμις των συμμοριτών φέρεται ανερχομένη εις 6.500 συμμορίτας. Η διαφορά αύτη των 754 (δηλαδή 6.500 – 5.746 οφείλεται εις την αύξησιν των συμμορικών δυνάμεων προελθούσαν από:
α) Εισόδους εις την περιοχήν του ΣΣ συμμοριτών εκ γειτονικών περιοχών.
β) Μη γνωσθείσαν βιαίαν στρατολογίαν.
γ) Διαρροήν προς τους συμμορίτας εκ των πόλεων ομοϊδεατών των ήτις επίσης είναι άγνωστος.
δ) Μη γνωσθείσας εισόδους συμμοριτών εκ των εις τα όμορα Κράτη Στρατοπέδων των.
4. Με την εκ των ανωτέρω λόγων αύξησιν της συμμοριακής δυνάμεως δικαιολογούνται και αι μη υπολογιζόμεναι ανωτέρω απώλειαι τούτων εις πιθανούς νεκρούς και τραυματίας, των οποίων τραυματιών ένα ποσοστόν βεβαίως δέον να θεωρήται ανακτηθέν.

Π ί ν α ξ
Εμφαίνων τας ημετέρας απωλείας κατά μήνα
(Στρατιωτών – Αξ/κών – ΜΑΥ – ΜΑΔ)

α/α Μην Νεκροί Τραυματίαι Σύνολον απωλειών
1. Ιανουάριος   42 165 207
2. Φεβρουάριος   28   78 106
3. Μάρτιος   73 206 279
4. Απρίλιος   57 213 270
5. Μάϊος   84 221 305
6. Ιούνιος 107 266 373
7. Ιούλιος   97 330 427
8. Αύγουστος 104 348 452
9. Σεπτέμβριος 133 488 621
10. Οκτώβριος   88 190 278
11. Νοέμβριος 108 295 403
  Σύνολον 921 2800 3721

Σημείωσις

α) Νεκροί εκ συμπλοκών 498
Νεκροί εκ ναρκών                  423
921
β) Τραυματίαι εκ συμπλοκών 1492
Τραυματίαι εκ ναρκών                   1308
2800
3721