Έκθεσις επιχειρήσεως ΛΑΓΚΑΔΑ-ΣΩΧΟΥ(24-26 Δεκ 1948), ΔΕΚΜ/27 Δεκ 1948


ΘΕΜΑ: Έκθεσις επιχειρήσεως                               Δι εκτ. αγγελιαφόρου
24-26 Δεκεμβρίου 1948                                               Απόρρητος
ΠΡΟΣ: Γ΄ΣΣ/Α1                                                                 Αριθ.Τηλ. 22-85
ΦΔΕΚΜ/Α1-Α2
ΚΟΙΝ: Γ΄ΣΣ/Α2                                                                   Αριθ. Α.Π./4886/3701/α
ΔΕΚΜ/Α1-Α2
ΒΣΤ 903 Τη 27-12-48

  1. Την 241350 συμμορίται δυνάμεως 300 υπό ΔΙΠΛΑΡΑΚΟΝ κινούμενοι προς ΛΟΦΙΣΚΟΝ (Ρ.1357) συνεπλάκησαν εκ συναντήσεως μετά μικρών τμημάτων στατικής ασφαλείας φάλαγγος ΣΩΧΟΥ εις 18ον χιλιόμετρον δημοσίας οδού ΛΑΓΚΑΔΑ – ΣΩΧΟΥ.
    Αναφερθείσης αμέσως της πληροφορίας εκινήθη στοιχείον τεθωρακισμένων μετά διμοιρίας εκ ΛΑΓΚΑΔΑ και κατώρθωσε μετά ημίωρον αγώνα να ανατρέψη τους συμμορίτας οίτινες συνεπτύχθησαν προς Νότον.
    Εφονεύθη εις συμμορίτης και συνελήφθη εις ομαδάρχης όστις και εξετασθείς παρέσχε πληροφορίας αναφερθείσας εις το Γ΄ΣΣ την 242200 διά των Α.Π. 14631/3482α/Φ.8 και Α.Π.14634/3485α/24-12-48 εκτάκτων δελτίων πληροφοριών ΔΕΚΜ.
  2. Ενέργειαι κατόπιν των πληροφοριών.
    α) Διετάχθη επιφυλακή τμημάτων Προκαλύψεως 97 Τ.Ε. πλήρης επαγρύπνησις και εκπομπή περιπόλων προς συμπλήρωσιν επιτηρήσεως ιδιαιτέρως ετονίσθη η προσοχή εις την περιοχήν ΦΙΛΛΥΡΟΥ και υψ. 520.
    β) Ελήφθησαν κάτωθι μέτρα προς προστασίαν ΛΑΓΚΑΔΑ και μέτρα διά τυχόν κίνησιν συμμοριτών προς ΘΕΣ/ΝΙΚΗΝ.
    ι) Απόσπασμα ΚΜΕΑ Ν.ΔΟΡΚΑΝΟΣ εκινήθη αμέσως εις ΑΣΗΡΟΝ και εκείθεν εις Παλαιάν ΧΡΥΣΑΥΓΗΝ.
    ιι) Διμοιρία εκ ΛΑΓΚΑΔΑ μετά τμήματος ΚΜΕΑ Ν.ΣΑΝΤΑΣ εις ΧΡΥΣΑΥΓΗΝ (Ρ.0157).
    ιιι) Διμοιρία εκ ΚΡΙΘΙΑΣ εις Λουτρά ΛΑΓΚΑΔΑ ένθα εγκαταστάθη ενεδρευτικώς.
    ιν) Υπό Γ΄ΣΣ προωθήση στοιχείον τεθωρακισμένων εις ΛΑΓΚΑΔΑ.
    ν) Διετάχθη επαγρύπνησις απάντων τμημάτων Στρατού και ΜΕΑ. περιοχής ΚΡΙΘΙΑΣ – ΑΣΗΡΟΥ – ΛΑΓΚΑΔΑ – ΠΡΟΦΗΤΟΥ -ΛΑΓΚΑΔΙΚΙΩΝ – ΑΓΚΛΙΒΕΡΙΟΥ.
  3. Την 242030 προσεβλήθη υπό λόχου τάγματος ΔΙΠΛΑΡΑΚΟΥ χωρίον ΑΝΑΛΗΨΙΣ (Ρ.0952) και παρηνωχλήθη από 242330 ΛΑΓΚΑΔΑΣ διά πυρών όλμου και μυδραλλίων. Πυρά κατά ΛΑΓΚΑΔΑ και ΑΝΑΛΗΨΕΩΣ κατέπαυσαν την 250100. Προς ενίσχυσην ΑΝΑΛΗΨΕΩΣ και αποκοπήν συμμοριτών ενηργήθησαν αι κάτωθι κινήσεις.
    α) ΜΕΑ ΣΧΟΛΑΡΙΟΥ και τμήμα ΚΜΕΑ ΠΡΟΦΗΤΟΥ προς ΑΝΑΛΗΨΙΣ προς ενίσχυσιν.
    β) ΜΕΑ ΠΡΟΦΗΤΟΥ και ΚΜΕΑ Φωτιάδη προς ΑΡΕΤΗΝ (Ρ.1755) προς αποκοπήν.
    γ) Λόχος εκ ΣΩΧΟΥ προς ΚΡΥΑ ΝΕΡΑ (Ρ.1861) προς αποκοπήν.
    δ) Διμοιρία Χωροφυλακής ΟΣΣΗΣ προς ΠΕΝΤΕ ΒΡΥΣΕΣ (Ρ.0862) προς αποκοπήν.
    ε) Διμοιρία ΧΡΥΣΑΥΓΗΣ προς (Ρ.0556) και βορείως προς αποκοπήν. Αυτή συμπλακείσα μετά ενέδρας συμμοριτών εις (Ρ.0357) καθηλώθη. Ωσαύτως Στοιχείον τεθωρακισμένων κινηθέν εκ ΛΑΓΚΑΔΑ επί Δημοσίως οδού ΣΩΧΟΥ προς ΚΟΛΧΙΚΟΝ υπέστη επίθεσιν ενεδρευούσης ομάδος βληθέντος του ενός τεθωρακισμένου διά μπαζούκας και τραυματισθέντων 3 οπλιτών του ενός βαρέως.
  4. Από 250110 μέχρι 250150 συμμοριακόν πυροβόλον έβαλλε περίπου 20 βλήματα κατά ΘΕΣ/ΝΙΚΗΣ.
    α) Ελήφθησαν αμέσως μέτρα προς αποκοπήν συμπτύξεως συμμοριτών ως η Α.Π. 14636/3487α 250400 διαταγή ΔΕΚΜ.
    β) Επιπροσθέτως: Διμοιρία ΛΑΓΚΑΔΙΚΙΩΝ και ΜΕΑ ΓΕΡΑΚΑΡΟΥ εκινήθησαν προς απόφραξιν διαβάσεων ΑΡΔΑΜΕΡΙ – ΒΑΣΙΛΟΥΔΙ εν συνεργασία με αποσταλείσαν εις ΒΑΣΙΛΟΥΔΙ Διμοιρίαν συγκροτηθείσαν εκ του αποσπάσματος εφοδίων και Λόχου Στρατηγείου ΔΕΚΜ.
    -Διμοιρία Χωρ/κής ΜΑΔ και ΜΕΑ ΖΑΓΚΛΙΒΕΡΙΟΥ διετάχθησαν φράξουν διαβάσεις από ΣΑΡΑΚΙΝΑΣ (Ρ.1136) μέχρι χωρίου ΑΔΑΜ.
    -Διμοιρία ΔΟΥΜΠΙΩΝ εκινήθη εις ΠΑΝΤΕΛΕΗΜΟΝΑ (Ρ.205290) διά τον αυτόν σκοπόν.
    γ) Διατεθείσα υπό Γ΄ΣΣ διλοχία 556 Τ.Π. και Ουλαμός τεθωρακισμένων εκινήθησαν ΑΓΙΟΝ ΒΑΣΙΛΕΙΟΝ ίνα εκείθεν ενεργήσωσι κατόπιν βάσει πληροφοριών.
  5. Από νυκτός το Τ.Σ.- ΔΕΚΜ μετεκινήθη εις υψ. ΔΕΡΒΕΝΙ.
    Μέχρι της 0930 ώρας ουδεμία πληροφορία είχεν ληφθή εισέτι περί της κατευθύνσεως της συμπτύξεως του εχθρού. Την 930 μας εδόθησαν αι πρώται πληροφορίαι υπό παρουσιασθέντων περί της κατευθύνσεως, αφίξεως εχθρού και προθέσεως πιθανής συμπτύξεως εκ του αυτού δρομολογίου, κατόπιν τούτου τα τμήματα προσηνατολίσθησαν προς την κατεύθηνσιν ΣΩΧΟΥ.
    Μετά τον προσανατολισμόν των τμημάτων τούτων (Διλοχία 556 Τ.Π. και τμήματα ΤΣΕΛ) Τ.Σ.- ΔΕΚΜ μετεκινήθη την 1045 εις ΛΑΓΚΑΔΑ ένθα αφίχθη την 1130 εις ΛΑΓΚΑΔΑΝ ελήφθησαν αι πληροφορίαι την ανωτέρω ώραν, ότι:
    «Λόχος κινηθείς εκ ΣΩΧΟΥ συνεπλάκη εις περιοχήν ΚΡΥΑ ΝΕΡΑ μετά τμήματος Λόχου ΛΥΚΟΥΡΓΟΥ όστις ευρίσκετο εκεί προς υποστήρηξιν συμπτύξεως υπολοίπου Συγκροτήματος ΔΙΠΛΑΡΑΚΟΥ και πυροβόλου. Διετάχθησαν αμέσως ανάλογοι κινήσεις προς αποκοπήν συμμοριτών και προσβολήν τούτων Β.Α. ΛΑΓΚΑΔΑ, εν τω μεταξύ δε διασαφηνισθείσης πλήρως της καταστάσεως εξ ης προέκυψεν ότι συμμορίται μετά πυροβόλου ευρίσκοντο εις περιοχήν υψωμ.ΚΑΡΤΑΛ (Ρ.1058), Τμήματα ΤΣΕΛ (ΚΜΕΑ ΑΣΗΡΟΥ – Διμοιρία εθνοφρουράς 67 Τ.Ε. στοιχ. τεθωρακισμένων) εκινήθησαν αμέσως επί της Δημοσίας οδού ΣΩΧΟΥ εις 15 χιλ. ένθα ευρίσκετο και το εφ. απόσπασμα ΛΑΓΚΑΔΑ από ενωρίς με εντολήν προς ΚΑΡΤΑΛ.
    Τα τμήματα ταύτα συνεπλάκησαν με ετέραν διμοιρίαν Λόχου ΛΥΚΟΥΡΓΟΥ εις 17ον χιλ. ήτις ήτο μάλλον οπισθοφυλακή λόχου του.
    -αφιχθείς εν συνεχεία λόχος 556 Τ.Π. εκινήθη επί της αυτής κατευθύνσεως προς ΚΑΡΤΑΛ.
    -Εν συνεχεία αφίχθη εις Λόχος ΓΚΕΥΒ (Βλάχου) ούτος εκινήθη αμέσως διά ΚΟΛΧΙΚΟΝ προς περιοχήν ΚΑΡΤΑΛ.
    -Εν συνεχεία αφιχθείς έτερος Λόχος ΓΚΕΥΒ μετά τμήματος Ζαρντινίδη εκινήθησαν διά ΠΕΝΤΕ ΒΡΥΣΕΣ προς ΟΣΣΑΝ – ΛΟΦΟΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΗ.
    -Έτερος Λόχος 556 αφιχθείς αργά λόγω αποφράξεως οδού υπό αρμάτων εκινήθη προς ανάλυψιν ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΝ.
    -Τμήματα ΣΕΡΡΩΝ εκινήθησαν από ΞΥΛΟΥΠΟΛΙΝ – ΒΕΡΤΙΣΚΟΝ – ΚΑΡΝΑ.
    -Τμήματα ΤΣΕΛ – λόχος 556 Τ.Π. – Λόχος Βλάχου αφιχθέντα εις περιοχήν ΚΑΡΤΑΛ εξηρεύνησαν περιοχήν ταύτην συλλαβόντα ένα ομαδάρχην μετά Μπρέντ.
    -Λόχος Χαλβατζή μετά τμήματος Ζαρντινίδη αφίχθησαν ΟΣΣΑΝ.
    -τμήμα ΣΕΡΡΩΝ εις ΒΕΡΤΙΣΚΟΝ και έτερος Λόχος 556 Τ.Π. εις ΕΥΑΓΓΕΛΙΑΜΟΝ άπαντα τμήματα παρέμεινον κατά την νύκτα εις ανωτέρω περιοχάς.
    -Καθ’ όλην την ημέραν ταύτην χιών έπιπτε και πυκνή ομίχλη μέχρι ορατότητος μηδέν εκάλυπτεν.
    Διατεθείς Ουλαμός αρμάτων παρέμεινε ΔΕΡΒΕΝΙ μη δυνηθείς κινηθή λόγω ολισθηρότητος οδού, παρεμποδίσας μάλιστα κίνησιν τμημάτων.
    -Διά την επομένην διετάχθη η εξερεύνησις των κάτωθι περιοχών:
    -Τμήμα ΣΕΡΡΩΝ περιοχήν ΒΕΡΤΙΣΚΟΣ – ΚΑΡΥΣ – ΛΟΦΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΗ.
    -Λόχος ΓΚΕΥΒ (Χαλβατζή μετά τμήματος Ζαρντινίδη περιοχήν ΟΣΣΑ -ΛΟΦΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΗ- ΧΑΡΒΑΤΑ – ΣΩΧΟΝ αφιχθείς εκεί την νύκτα.
    -Λόχος 556 Τ.Π. και Λόχος ΚΕΥΒ (Βλάχου) περιοχή ΚΑΡΤΑΛ – ΛΟΦΙΣΚΟΣ – ΚΟΛΧΙΚΟΝ.
    -Λόχος 556 Τ.Π. από ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΚΟΝ μέχρι ΛΑΓΚΑΔΑ εξερευνητικώς.
    -Λόχος ανωτέρω τμημάτων επανήλθον βάσιν των εσπέρας πλην λόχου Βαθμοφόρων μετά αποσπάσματος Ζαρντινίδη διανυκτερεύουσα ΣΩΧΟΝ και τμήματα ΣΕΡΡΩΝ διανυκτερεύσαντα ΞΥΛΟΥΠΟΛΗΝ και επανελθόντα επομένην.
  6. Εκ της συνθέσεως των πληροφοριών συλληφθέντων και παρουσιασθέντων προκύπτει:
    α) Την 221500 εκινήθη εκ ΚΕΡΔΥΛΛΙΩΝ με επί κεφαλής ΔΙΠΛΑΡΑΚΟΝ η κάτωθι δύναμις συμμοριτών:

Λόχος ΜΑΥΡΟΒΟΥΝΙΩΤΗ δυνάμεως 70
» ΛΥΚΟΥΡΓΟΥ » 60
» υποψηφίων βαθμοφόρων δυν. 65-70
Τμήμα σαμποτέρ Δυν. 30
» Πυροβολικού » 25 μεθ’ ενός μάλλον πυροβόλου
» Ελευθ. σκοπευτών » 20
Σύνολον 270
β) Η δύναμις αύτη κινηθείσα έφθασε την 232200 εις ΛΟΦΟΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΗ (Ρ.1864) ένθα συνηνώθη μετά λόχου ΘΟΔΩΡΟΥ και απετελέσθη δύναμις 300-320 συμμοριτών.
γ) Από πρωΐας 24-12-48 άπασα ανωτέρω δύναμις εκινήθη εκ ΣΕΒΑΣΤΕΙΑΣ προς περιοχήν ΛΟΦΙΣΚΟΥ (Ρ.1357) ένθα συνεπλάκη η οπισθοφυλακή των εκ συναντήσεως μετά τμημάτων στατικής ασφαλείας ως εν αρχή εκτίθεται εις θέσιν (Ρ.1261).
Μετά την συμπλοκήν λόχος ΘΟΔΩΡΟΥ μετά ΔΙΠΛΑΡΑΚΟΥ παρέμεινε περιοχήν νοτίως ΚΑΡΤΑΛ (Ρ.1057), Λόχος ΜΑΥΡΟΒΟΥΝΙΩΤΗ εκινήθη προς προσβολήν ΑΝΑΛΗΨΕΩΣ, λόχος ΛΥΚΟΥΡΓΟΥ πρωθήθη προς ΚΡΥΑ ΝΕΡΑ (Ρ.1861) προς κάλυψιν συμπτύξεως συμμοριτών προς περιοχήν ΣΕΒΑΣΤΕΙΩΝ.
Λόχος βαθμοφόρων – τμήμα σαμποτέρ και ομάδες ελευθέρων σκοπευτών μετά του πυροβόλου εκινήθησαν προς ΚΟΛΧΙΚΟΝ ένθα και έφθασαν την 241900 και εκείθε προς θέσιν (Ο.9951).
Το τμήμα σαμποτέρ μετά διμοιρίας βαθμοφόρων παρέμειναν ενεδρευτικώς εις (Ο.9951), αι ομάδες ελευθέρων σκοπευτών παρηνώχλησαν ΛΑΓΚΑΔΑΝ. Η λοιπή δύναμις ήτοι περίπου μετά του πυροβόλου διά δρομολογίου (Ο.9951) – (Ο.9850) – (Ο.9649) αφίχθη εις θέσιν (Ο.R447) οπόθεν ενηργήθη η βολή κατά ΘΕΣ/ΝΙΚΗΣ.
Από 250200 περίπου ήρξατο η αποχώρησις των συμμοριτών οίτινες διά του αυτού δρομολογίου έφθασαν την 250900 εις περιοχήν ΚΑΡΤΑΛ (Ρ.1058) όπου είχεν ορισθή σημείον συγκεντρώσεως των ως ανωτέρω τμημάτων.
(Διήλθον την 0330 εις το ύψος της λίμνης και την 0630 περίπου ΚΟΛΧΙΚΟΝ). Τμήμα προωθηθέν διά την βολήν κατά ΘΕΣ/ΝΙΚΗΣ είχε λάβει σαφή εντολήν να συμπτηχθή εις ΚΑΡΤΑΛ εντός της νυκτός. Η συγκέντρωσις επραγματοποιήθη την 250900 περίπου εις ΚΑΡΤΑΛ (Ρ.1058).
Το αρχικόν σχέδιον ΔΙΠΛΑΡΑΚΟΥ ήτο η σύμπτυξις προς περιοχήν ΣΕΒΑΣΤΕΙΩΝ (δι’ ο και η προώθησις ΛΥΚΟΥΡΓΟΥ) πλήν λόγω της πρωϊνής συμπλοκής τούτου εις ΚΡΥΑ ΝΕΡΑ μετά τμημάτων μας ηναγκάσθη να κινηθή από 251000 περίπου προς ΑΣΚΟΝ (Ρ.2652) ένθα και διενυκτέρευσε κινηθείς εν συνεχεία από 260300 προς ΚΕΡΔΥΛΛΙΑ (Η πληροφορία αύτη ελήφθη την 261200).
7. Συμπέρασμα
α) Δεν κατέστη δυνατόν να πληροφορηθώμεν τας λεπτομερείας των γεγονότων της ΑΝΑΛΗΨΕΩΣ παρά μόνον την επομένην ελλείψει μέσων επικοινωνίας.
β) Δεν κατωρθώθη η αποκάλυψις της διεισδύσεως των συμμοριτών λόγω διαθέσεως δυνάμεων μη επαρκουσών δι’ εγκατάστασιν πυκνών ενεδρών εις τα πιθανά σημεία διεισδύσεως άτινα ως εκ της φύσεως του εδάφους εις την περιοχήν ταύτην είναι πολλά, και συμπαρομαρτούντος και του γεγονότος διεισδύσεως λίαν ελαφρού τμήματος των συμμοριτών ακριβώς ίνα μη γίνωσι αντιληπτοί.
-Η παντελής έλλειψις ορατότητος την επομένην μας κατέστησεν αδύνατον την λήψιν εγκαίρως πληροφοριών και εξ ιχνών (λόγω συνεχούς πτώσεως χιόνος) και εκ της αεροπορίας.
8. ΑΠΩΛΕΙΑΙ
α) Απώλειαι ημετέρων από 24-12-48 μέχρι 26-12-48:
Ν.Ο.=1 Τ.Ο.=2 του 58 Τ.Ε. Εκ πυρ/λου όπλων και Μπαζούκας
Τ.Ο.=3 ων 1 βαρέως XI Σ.Α
Εκ ναρκών Τ.Ο.=4 ως 1 βαρέως και 3 λίαν ελαφρώς του ΧΙ Σ. Αναγνωρίσεως
β) Απώλειαι συμμοριτών
Ν.Ε=3
Τ.Ε.=4
Σ.Ε.=3
Π.Ε.14
Π.Α.=7
Σύνολον παρουσιασθέντων και συλληφθέντων 24.
Εκ τούτων οι 15 ανήκον εις το τμήμα ασφαλείας του πυροβόλου (2 διμοιρίαι του Λόχου βαθμοφόρων).
Σύνολον απωλειών συμμοριτών 31.

Α.Μ./Α.Γ.                                                   ΟΛΥΜΠΙΟΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ
Διά την ακρίβειαν                                               Υποστράτηγος
Το                                                                                           Διοικητής
Γραφείον /Α1
Τ.Σ.Υ.