Εκθεση Επιχείρησης κατά Ζαχάρως, ΔΣΕ/ΑΜ/ΑΠ154/23 Οκτ 1948


ΔΣΕ

Αρχηγείο Μαινάλου

                              Σ.Δ. 23-10-48
Προς

Την ΙΙΙ Μεραρχία

Οπου
Αριθ. πρωτ. ΑΠ. 154

«Εκθεση Επιχείρησης κατά της Ζαχάρως» 12.10.48

Τμήματά μας που πήραν μέρος στην Επιχείρηση της Ζαχάρως είναι:
1) Το Ι Τάγμα (ένας λόχος, (4) τέσσερις ομάδες και ένα στοιχείο πολ/του) συν το λόχο ασφαλείας της Μεραρχίας
2) το ΙΙ Τάγμα ΔΝ
Ι. Διάταξη-Αποστολή.
Το Ι τάγμα (λοχ. Πανούση) να ενεργήσει επίθεση από την πλευρά του Νεκροταφείου κατά του Αγ. Σπυρίδωνα.
Οι 4 ομάδες του 1ου λόχου να επιτεθούν κατά του Αγ. Σπυρίδωνα, αφού ελέγξουν την τοποθεσία Γιακουμή.
Ο 2ος λόχος (διμοιρία συν πολ/λο) αφού ελέγξει το ύψωμα του Προφήτη Ηλία να εγκατασταθεί εκεί αμυντικά και με πυρά να παρενοχλεί την αντίσταση του Αγ. Σπυρίδωνα. Στη διάθεση του τάγ/τος ακόμη ήταν ένα πολ/λο και ένας ομαδικός όλμος.
Το ΙΙ Τάγμα Δ.Ν.: 6ος λόχος να επιτεθεί κατά της Στρογγυλόραχης- Η προσπάθεια του ενισχυότανε με ένα πολ/λο, που τοποθετήθηκε στο ύψωμα Γιακουμή και έναν όλμο που είχε διατεθεί στο Τάγμα. Ο 7ος λόχος είχε αναλάβει την πλαγιοφύλαξη από την πλευρά της Κυπαρισσίας. Ο 5ος λόχος και οι (4) ομάδες του 1ου λόχου εφεδρεία της Μεραρχίας.
Αναγνώριση δεν έγινε καθ’ ότι ο χώρος ήταν γνωστός από προηγουμένη μάχη.
Την προηγουμένη μέρα με επιχειρήσεις έγινε ανάλυση του σχεδίου σ’ όλες τις Δ/σεις.
ΙΙ. Εκτέλεση
Τα τμήματα έφτασαν στο χώρο της Επιχείρησης την καθορισμένη ώρα.
Ο 6ος λόχος που ενήργησε την επίθεση κατά της Στρογγυλόραχης από πολύ πρωΐ πλησίασε τις εχθρικές εστίες, όμως η παραμονή του τμήματος στην απόσταση αυτή των 30 μ. είχε την συνέπεια να τραυματισθούν πολλοί μαχητές (15-20) από τις πρώτες στιγμές από χειροβομβίδες ων χρησιμοποίησε ο εχθρός και να μην είναι σε θέση να ενεργήσει την έφοδο και την εξόντωση των εχθρικών εστιών.
Οι (4) ομάδες του 1ου λόχου που ήταν εφεδρεία της Μεραρχίας κινήθηκαν για να ενισχύσουν τον 6ο λόχο, όμως η πορεία της ήταν καθυστερημένη γιατί το δρομολόγιό της εβάλλετετο από εχθρικά πυρά.
Τον συντονισμό της εφόδου ανέλαβε ο Διοικητής του ΙΙ τάγματος ΔΝ, ύστερα από διαταγή. Τα τμήματα προωθημένα έφθασαν σε απόσταση 15 μέτρων και η εχθρική αντίσταση θα εξουδετερωνότανε αν δεν ακολουθούσε η διαταγή της Σύμπτυξης.
Ο 7ος λόχος την καθορισμένη ώρα έφτιαξε θέσεις στο χώρο 4η -Λια (μεταξύ Μπούζι-Θολού). Στις 9.30 έφτασαν ενισχύσεις 150-200 του συντηρητών τάγματος της Κυπαρισσίας τους οποίους αντιμετώπισε εφαρμόζοντας το μελετημένο σχέδιο και χτυπώντας αποφασιστικά κράτησε τις ενισχύσεις κάνοντας διάφορους ελιγμούς εις τις βραδυνές ώρες.
Το Ι Τάγμα ο λόχος του Πανούση έφτασε την καθορισμένη ώρα στο Νεκροταφείο, όμως καθυστέρησε να πλησιάσει τις αντιστάσεις (τα οχυρωμένα σπίτια γύρω από τον Αγ. Σπυρίδωνα) και έτσι έχασε αρκετό χρόνο γιατί χρειάστηκε να ανοίξει τρύπες στα σπίτια που παρεμβάλλοντο για να πλησιάσει τις αντιστάσεις.
Οι (4) τέσσερις ομάδες του 1ου λόχου, αφού έκαναν τον έλεγχο στο ύψωμα του Γιακουμή κινήθηκαν κατά τη διάρκεια της νύχτας και πέρασαν μέσα στην πόλη.
Με δ/γή της Μεραρχίας τα τμήματα άρχισαν να συμπτύσσονται την 11η περίπου ώρα. Κατά τη σύμπτυξη τα τμήματα κράτησαν τη συνοχή τους, που είχε σαν αποτέλσμα να έχουμε απώλειες σε υλικό και σε μαχητές. Η Διμοιρία του 5ου λόχου (Μελιστώνη) είχε εντολή να κρατήσει το ύψωμα του Μαυροβουνιού εώς ότου συμπτυχθούν τα τμήματα του Αρχηγείου. Η διμοιρία άφισε το ύψωμα πριν ο εχθρός πλησιάσει, ύστερα από εντολή του συν. Επιτελάρχη της Μεραρχίας (εντολή προφορική ων δόθηκε με μαχητή του στοιχείου πολ/λου του Αρχηγείου Ταϋγέτου, που είχε μαζί μας η διμοιρία).
Η εγκατάλειψη του υψώματος είχε σαν συνέπεια να βρει ελεύθερο το ύψωμα ο εχθρός να το καταλάβει και να βρεθούν τα τμήματά μας κάτω από τα εχθρικά πυρά και να αγωνιστούν σκληρά για την απαγκίστρωση.
Ο 2ος λόχος (3 ομάδες συν πολ/λο) αφού ήλεγξε το ύψωμα «Προφήτης Ηλίας», εγκαταστάθη αμυντικά καθώς είχε καθορισθεί η αποστολή του. Με τη σύμπτυξη των τμημάτων συμπτύχθηκε και αυτός χωρίς να πάρει διαταγή και χρειάστηκε να επέμβει το τάγμα για να φτάσει εκ νέου τις θέσεις του για να υποστηρίξει τη σύμπτυξη των τμημάτων.
ΙΙΙ. Συμπεράσματα:
1) Το σχέδιο ήταν μελετημένο και πέτυχε απόλυτα
2) Η επιθετικότητα και αποφασιστικότητα των τμημάτων πολύ καλή, και θα έφερναν πολύ σύντομα τη Νίκη, εάν δεν επενέβεναν εχθρικές ενισχύσεις.
3) Μεγαλύτερη προσοχή και μελέτη στην χρησιμοποίηση του οπλισμού μας ( τα πάντζερ δεν χρησιμοποιήθηκαν την κατάλληλη στιγμή- Το τμήμα δεν ήταν έτοιμο να κάνει την έφοδο, τη στιγμή που γινόταν χρησιμοποίηση των πάντζερ).
4) Τα τμήματα σε καμμιά περίπτωση δεν πρέπει να μείνουν στάσιμα, απ’ την στιγμή ων πλησιάζουμε την εχθρική αντίσταση και βαλλόμεθα από τον εχθρό με χειροβομβίδες. Απ’ την στιγμή ων φτάνουμε σε αντίσταση εφόδου τα στελέχη με αποφασιστικότητα θα πρέπει να οδηγούν τα τμήματα για την εξόντωση των αντιστάσεων, γιατί η παραμονή είναι ΄Εγκληματική (παραμονή του 6ου λόχου σε απόσταση 30 μ. είχε σαν αποτέλσμα να τραυματισθούν 15-20 μαχητές.
5) Οι διαταγές και αναφορές να είναι γραπτές και με σαφήνεια (Η διαταγή ων δόθηκε στις διμοιρίες του 5ου λόχου ήταν ασαφείς δεν γνώριζαν την κίνηση του εχθρικού τάγ/τος
Η μια διμοιρία δεν ήξερε τις θέσεις της άλλης. Η διμοιρία του Μελιστίνη συμπτύχθηκε χωρίς γραφτή διαταγή και έτσι, εγκαταλείποντας το ύψωμα άφισε εκτεθειμένα όλα τα τμήματα
6) Τα στελέχη δεν έπαιξαν το ρόλο τους στην σύμπτυξη και έτσι δεν υπήρξε συνοχή στα τμήματα
7) Ο αγώνας μέσα σε κατοικημένο χώρο και ων ο εχθρός είχε οχυρωθεί χρειάζεται χρόνο
8) Η θέση των Σ.Δ. να μην είναι νεκρές. Να είναι σε θέση να έχουν άμεση αντίληψη της καταστάσεως και να μπορούν έγκαιρα να επέμβουν (εφ’ όσον η καθορισμένη με δ/γή θέση δεν είναι εντεδειγμένη να αλλάζει και να αναφέρουμε αμέσως)
9) Χάρις στο καλό σχέδιο και καλή Δ/ση ο 7ος λόχος αντιμετώπισε τις ενισχύσεις από Κυπαρισσία.
Απώλειες του εχθρού: ανεξακρίβωτες
Απώλειες δικές μας: 13 νεκροί (1αξ/κός Ρόδης) 14 αγνοούμενοι, (1) αιχμαλωτίσθηκε και 28 τραυματίες.
Οπλισμός δικός μας που χάθηκε κατά την επιχείρηση:
1) ένα βαρύ πολυβόλο
2) τρία οπλ/λα Μπρέν
3) δύο ατομικά αυτόματα 4) δέκα εννέα ατομικά τηλέφωνα.
Απώλειεις σε ζώα
1) 9 μουλάρια πιάστηκαν από τον εχθρό και
2) ένα σκοτώθηκε κατά την σύμπτυξη (του πολ/λου).
Προτάσεις: Προτείνουμε να μνημονευτεί ο 7ος λόχος στην Ημερησία Διαταγή της Μεραρχίας για τον ομαδικό ηρωϊσμό, και την καλή διοίκηση του λόχου.

Advertisements