Έκθεση γεγονότων ΠΡΟΣΩΤΣΑΝΗΣ(27-28/8/1948), 8 ΜΕΡΑΡΧΙΑ/1 Σεπ 1948


ΘΕΜΑ :- Έκθεσις επί των γεγονότων                                           ΑΠΟΡΡΗΤΟΣ
ΠΡΟΣΩΤΣΑΝΗΣ 27-28 Αυγούστου                                            ΥΠΕΡΕΠΕΙΓΟΥΣΑ
VΙΙ ΜΕΡΑΡΧΙΑ/Α1
ΣΤΓ915 1.9.48
ΠΡΟΣ :- Γ΄ΣΣ/Α1
ΑΡΙΘ.Α.Π.6351
ΚΟΙΝ :- Α1
– Μέραρχος με αντίγραφον της
αναφοράς της 25 Ταξ. υπ’ αρίθ.
5132/28.8.48


Ι.- Από της πρωΐας της 27.8.48 περιήλθον πληροφορίαι τη Μεραρχία εκ της 25ης Ταξιαρχίας.
(α) ότι βάλλονται τα ΛΕΥΚΟΓΕΙΑ (Κ.735235) διά Πυρ/κού.
(β) ότι το ΠΑΓΩΝΕΡΙ (Κ.845222) βάλλεται διά Πυρ/κού.
(γ) ότι παρετηρήθησαν κινήσεις συμμοριτών εις τον χώρον μεταξύ ΛΕΥΚΟΓΕΙΩΝ και ΠΑΓΩΝΕΡΙΟΥ και οίτινες μάλιστα ενήργησαν ανατίναξιν και προσβολήν Στρατιωτικού αυτ/του εις θέσιν (Κ.810213) κινούμενον προς ΠΑΓΩΝΕΡΙ την 0900 ώραν.
(δ) ότι ομάδες συμμοριτών ανερχομένων συνολικώς εις 700 διέβησαν τον ΝΕΣΤΟΝ ποτ. προς Νότον και εκινούντο προς τον χώρον ΕΥΡΣΙΝΕΡΟΝ (Κ.9-50142) – ΦΑΛΑΚΡΟΝ ορ., με πρόθεσιν προσβολής χωρίου πεδιάδος ΔΡΑΜΑΣ.
(ε) ομάς συμμοριτών τας πρώτας μεταμεσημβριανάς ώρας της 27, 28 έφθασεν εις χωρίον ΠΥΡΓΟΙ (Κ.834060) προσέβαλεν μικρόν φυλάκιον MΑΥ εκεί και αφήρεσεν 300 βοοειδή βόσκοντα εκεί.
(στ) Εκ της περιοχής ΜΕΝΟΙΚΙΟΥ ορ. και Βορειότερον ουδεμία πληροφορία υπήρχεν περί παρουσίας και κινήσεως συμμοριτών.-
2.- Η Μεραρχία κατόπιν τούτων βλέπουσα ότι δημιουργείται μία νέα κατάστασις Βορείως και Β. Δυτικώς ΔΡΑΜΑΣ και Νοτίως ΝΕΣΤΟΥ, και εκτιμούσα την αξίαν των διαβάσεων περιοχής ΒΩΛΑΚΟΣ – ΓΡΑΝΙΤΟΥ εξέδωκεν την υπ’ αρίθ. Α.Π. 6239/Α1/27.8.48 ώραν 1300 τηλεγραφικήν Διαταγήν της προς την 25ην Ταξιαρχίαν διά την λήψιν των αναγκαίων μέτρων προς αντιμετώπισιν παντός ενδεχομένου χρησιμοποιουμένου του 552 Τάγματος και αφιεμένων δύο μόνον διμοιριών επί των τοποθεσιών ΙΣΜΑΗΛ ΛΟΦΟΣ και ΚΑΡΑΓΚΙΟΖ ΛΟΦΟΣ, εις περίπτωσιν δε επειγούσης ανάγκης να χρησιμοποιηθή και ο εις 1177 Λόχος του 552 Τάγματος.
(β) Ο Στρατηγός Διοικητής της Μεραρχίας προ μεσημβρίας της 27.8.48, προσωπικώς διά τηλεφώνου επικοινωνήσας μετά του Διοικητού της 25ης Ταξιαρχίας Ταξίαρχον κ. ΕΥΑΓΓΕΛΙΟΥ επέστησεν την προσοχήν τουύτου επί της σοβαρότητος των πληροφοριών και διέταξεν την λήψιν αμέσως των αναγκαίων μέτρων, τόσον διά την ματαίωσιν της προθέσεως των συμμοριτών (προσβολής χωρίου πεδιάδος ΔΡΑΜΑΣ) όσον και διά την δίωξιν και συντριβήν τούτων.
(γ) Συγκεκριμμένως διά την ασφάλειαν της Κομοπόλεως ΠΡΟΣΩΤΣΑΝΗΣ τον διέταξεν να μεταβή αμέσως ο ίδιος εις ΠΡΟΣΩΤΣΑΝΗΝ και να λάβη τα ενδεικνυόμενα μέτρα προστασίας της δι’ επιτοπίου αναγνωρίσεώς του.-
3.- Ο Διοικητής της 25ης Ταξιαρχίας πράγματι μετέβη εις ΠΡΟΣΩΤΣΑΝΗΝ το απόγευμα της 27 Αυγούστου όπου τοπικώς εγκατέστησεν τον Διοκητήν του 352 Τάγματος Αντ/ρχην ΚΟΥΝΤΟΥΡΕΛΗΝ μετά Λόχου Πεζικού, 2 Κάρριερς και ενός στοιχείου Τεθωρακισμένων, με εντολήν την προστασίαν της ΠΡΟΣΩΤΣΑΝΗΣ από προσβολήν συμμοριτών και κυρίως από Βορρά (κατεύθυνσις ΠΕΤΡΟΥΣΗΣ) απ’ όπου υπήρχον πληροφορίαι ότι θα επέδραμον οι συμμορίται.-
Διμοιρία του Λόχου τούτου εγκατεστάθη εις ΠΕΤΡΟΥΣΑΝ (Ρ.825995) το δε υπόλοιπον του Λόχου μετά των μηχανοκινήτων ήτο εις την Βορείαν παρυφήν της πόλεως εις τον χώρον (Ρ.795980).
(β) Τα τμήματα ταύτα εγκατεστάθησαν εις τας θέσεις των την 2000 ώραν της 27.8.48.-
4.- ΓΕΓΟΝΟΤΑ
(α) Η συμμορία ΚΟΣΜΙΔΗ δυνάμεως 400 – 500 περίπου ανδρών αφιχθείσα την 27.8.48 εις περιοχήν ΚΑΛΗ – ΒΡΥΣΗ (Κ.730943) εξ ΑΛΗ ΜΠΟΥΤΟΥΣ (Κ.500114) από της 2000 ώρας της 27.8.48 ήρξατο κινουμένη προς κύκλωσιν της ΠΡΟΣΩΤΣΑΝΗΣ πράγμα το οποίον επετεύχθη μέχρι της 2230 της αυτής εκ των Νοτίας, Δυτικής και Ανατολικής παρυφών.-
(β) Αμέσως μετά την 2230 ήρξατο διείσδυσις ομάδων συμμοριτών φερόντων στρατιωτικάς πλήρεις θερινάς στολάς, αίτινες ταχέως εκινήθησαν προς το Κέντρον ΠΡΟΣΩΤΣΑΝΗΣ, εξαπατήσαντες ούτω τα εξωτερικά φυλάκια των ΜΑΥ.
(γ) Ήρξατο ταυτοχρόνως από της 2330 ώρας προσβολή διά πυρών της Κωμοπόλεως τόσον εξ των παρυφών όσον και εκ των εντός καθ’ όν χρόνον έτεραι ομάδες ενήργουν την λεηλασίαν – στρατολογίαν και πυρπόλισιν.
(δ) ι. Ο Διοικητής του Τάγματος Αντ/ρχης ΚΟΥΝΤΟΥΡΕΛΗΣ, αμφιβάλων αρχικώς διά την είσοδον των συμμοριτών, δεν προέβη εις ουδεμίαν ενέργειαν.-
Μετά τινα χρόνον αφού αντελήφθη σαφώς τούτο ήρχισεν να ενεργή εκ της Βορείας παρυφής της Κωμοπόλεως κατά τρόπον χλιαρόν, εις δε το Κέντρον της πόλεως ηρκέσθη να αποστείλη μόνον το Τεθωρακισμένον Μάρμοτ μετά μικράς ομάδος Πεζικού τα οποία φθάσαντα μέχρι της πλατείας της Κωμοπόλεως και συναντήσαντα αντίστασιν επέστρεψαν.
ιι. Ουδεμίαν πληροφορίαν μετέδωσεν ο Διοικητής του 552 Τάγματος εις την 25ην Ταξιαρχίαν διά τα γεγονότα καίτοι διέθετεν ασύρματον είτε δι’ ετέρου μέσου και ούτω η Ταξιαρχία εστερείτο πληροφοριών επί τούτου μέχρι της 2300 ώρας.
(ε) Η 25η Ταξιαρχία πληροφορηθείσα τα γεγονότα εκ των άλλων χωρίων ευθύς μετά την εκδήλωσίν των, διέταξεν την μετακίνησιν 2 αρμάτων ΚΕΝΤΑΥΡΟΣ μετά Διμοιρίας Πεζικού εκ ΔΡΑΜΑΣ την 2300 ώραν άτινα φθάσαντα την 2330 εις ΠΡΟΣΩΤΣΑΝΗΝ εξετέλεσαν βολήν εις την Νότιαν παρυφήν της Κωμοπόλεως.
Το γεγονός τούτο και μόνον ηνάγκασεν τους συμμορίτας αμέσως να διακόψουν την επιδρομήν των και να συμπτυχθώσιν εσπαυσμένως προς ΜΕΝΟΙΚΙΟΝ αποτυχόντες εις το σχέδιόν των, στρατολογίας 1000 ατόμων (κατά πληροφορίας παραδοθέντων συμμοριτών).
5.- Η Μεραρχία επληροφορήθη τα γεγονότα την 2310 ώραν της 27.8.48.
6.- ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ
(α) Καίτοι προκαταρκτικώς ελήφθησαν τα αναγκαία μέτρα διά την προστασίαν της ΠΡΟΣΩΤΣΑΝΗΣ δεν απέδωκαν ταύτα διότι:
ι. Δεν ελειτούργησεν το σύστημα επιτηρήσεως και έλεγχον εισόδου ατόμων εις ΠΡΟΣΩΤΣΑΝΗΝ εκ των Νοτίας, Ανατολικής και Δυτικής παρυφών.
ιι. Ο εκεί Διοικητής του 552 Τάγματος καίτοι είχεν εστραμένην την προσοχήν του Βορείως ΠΡΟΣΩΤΣΑΝΗΣ όταν αντελήφθη την προσβολήν ταύτης εξ άλλων κατευθύνσεων δεν επέδειξεν ουδεμίαν δραστηριότητα και δεν προέβη εις τας ενδεδειγμένας ταχείας ενεργείας.
ιιι. Δεν μετεδόθη αμέσως η πληροφορία διά τα γεγονότα εις την Μεραρχίαν υπό του Διοικητού του 552 Τάγματος.
7.- ΣΥΝΕΠΕΙΑΙ
(α) Ο εμπρησμός 7 δημοσίων Καταστημάτων.
(β) Ο εμπρησμός 12 ιδιωτικών Καταστημάτων και 9 οικιών.
(γ) Η μερική λεηλασία των εμπρησθέντων καταστημάτων.-
8.- ΚΥΡΩΣΕΙΣ
(α) Αφηρέθη η Διοίκησις του 552 Τάγματος από τον Αντ/χην ΚΟΥΝΤΟΥΡΕΛΗΝ υποβληθείσης ιδιαιτέρας προς τούτο αναφοράς εις το ΣΣ
(β) Διετάχθη η ενέργεια ενόρκου προανακρίσεως διά τα γεγονότα.-

Γ. ΚΩΤΣΑΛΟΣ
Υποστράτηγος – Διοικητής
Α.Β./Μ.Ζ.
Ακριβές αντίγραφον.
Τ.Σ.Υ.

Advertisements