Εκθεση επιχειρήσεων ΒΙΤΣΙ 1948 (23/8-3/12/1948), ΓΕΣ/Α1/21 Αυγ 1948


ΓΕΝΙΚΟΝ ΕΠΙΤΕΛΕΙΟΝ ΣΤΡΑΤΟΥ
ΕΠΙΤΕΛΙΚΟΝ ΓΡΑΦΕΙΟΝ Α1

ΕΚΘΕΣΙΣ
ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΒΙΤΣΙΟΥ 1948
(Από 23/8/1948 έως 3/12/1948)
_______________________________________________________

ΑΠΟ: ΓΕΣ/Α1

ΠΡΟΣ: Διοικητάς Α΄ και Β΄ΣΣ
Αριθμ.Α.Π.8457 Α/Φ.49/31

Μετά την ολοκλήρωσιν καταλήψεως ΓΡΑΜΜΟΥ συνεχίσατε εξερεύνησιν ολοκλήρου περιοχής προς ανεύρεσιν κρυμμένων εφοδίων, αποθηκών
Εξερεύνησις περατωθή ταχύτερον και Σώματα Στρατού αναπροσαρμόσωσι διάταξίν των εις ζώνας ευθύνης των συμφώνως 8260 Α/18ης Αυγούστου οδηγίας Γ.Ε.Στρατού.
Ιδιαιτέρα προσοχή δοθή ταχυτέραν ανασυγκρότησιν Μονάδων και παροχήν απαραιτήτου ανααπαύσεως.
Β΄ Σώμα Στρατού αρχίση ωθή δυνάμεις προς αντιμετώπισιν ΒΙΤΣΙ.
Ομοίως δέον καθαρίση ταχύτερον κατάστασιν Επαρχίας Καλαμπάκας – Επαρχίας Μετσόβου.
Α΄ Σώμα Στρατού αποσύρη 71 Ταξιαρχίαν και 4ον Λόχον Ορεινών Καταδρομών (ΛΟΚ). Μονάδες αύται από 25 Αυγούστου κινηθώσι προς Α.Σ.Δ.Σ.Ε. ως οδηγίαι ΓΕΣ.
Αναφέρατε λήψιν.-

Ελήφθη 21.8.1948 ώρα 1310΄ Αρχηγός ΓΕΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Ι
Ε Ι Σ Α Γ Ω Γ Η
1. (α) Κατά την διάρκειαν των επιχειρήσεων ΓΡΑΜΜΟΥ η πρόθεσις των ΚΣ να δημιουργήσουν την περιοχήν ΒΙΤΣΙ ελευθέραν δι’ εαυτούς μετά την προβλεπομένην απώλειαν ταύτου, ούσα επιβεβλημένη διά λόγους γενικωτέρας ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗΣ πολιτικής, δεν αιφνιδίασεν στρατηγικώς, από απόψεως πληροφοριών, την ηγεσίαν των Ενόπλων Εθνικών Δυνάμεων.
(β) Οι λόγοι οίτινες Στρατιωτικώς και Πολιτικώς επέβαλλον τας επιχειρήσεις ταύτας είναι οι αυτοί με τους επιβαλλόντος τας επιχειρήσεις ΓΡΑΜΜΟΥ 1948, περιλαμβανόμενοι εν εκτάσει εις την έκθεσιν επιχειρήσεων «ΚΟΡΩΝΙΣ».
2.- Μετά την λήξιν των αγώνων του ΓΡΑΜΜΟΥ (Ιούνιος – Ιούλιος – Αύγουστος 1948) και την ολοκληρωτικήν κατάληψιν και εκκαθάσιριν τούτου η ΓΕΝΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΙΣ είχεν ως ακολούθως:
(α) ΣΥΜΜΟΡΙΤΩΝ
-ι- Η δύναμις των Κ.Σ. κατά περιοχάς ήτο:
– ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ …………………………. 2.700
– ΣΤΕΡΕΑ ΕΛΛΑΣ (Α.Σ.Δ.Σ.Ε.) …………. 1.200
– ΜΟΥΡΓΚΑΝΑ …………………………………. 1.300
– ΖΑΓΟΡΙΑ …………………………………………. 120
– ΤΖΟΥΜΕΡΚΑ …………………………………. 500
– ΣΟΥΛΙ ……………………………………………… 400
– ΔΥΤ. ΣΤΕΡΕΑ ………………………………….. 160
– ΒΙΤΣΙ (Και εκ ΓΡΑΜΜΟΥ και ΑΛΒΑΝΙΑΣ προς
ΒΙΤΣΙ ………………………………………………… 5.000
– ΣΥΝΙΑΤΣΙΚΟ …………………………………… 150
– ΚΑΜΒΟΥΝΙΑ …………………………………… 100
– ΠΙΕΡΙΑ ……………………………………………… 300
– ΚΑΤΩ ΟΛΥΜΠΟΣ …………………………… 820
– ΚΙΣΣΑΒΟΣ – ΠΗΛΙΟΝ …………………….. 500
– ΑΓΡΑΦΑ – ΚΟΖΑΚΑΣ ……………………… 1.200
– ΧΑΣΙΑ ………………………………………………. 150
– ΝΕΣΤΟΣ – ΕΒΡΟΣ ……………………………. 2.700
– ΑΞΙΟΣ – ΝΕΣΤΟΣ …………………………….. 3.350
– ΑΞΙΟΣ – ΒΕΡΜΙΟΝ ………………………….. 1.050
– ΣΑΜΟΣ …………………………………………….. 140
– ΚΡΗΤΗ …………………………………………….. 40
– ΜΥΤΗΛΗΝΗ …………………………………… 20
Σ Υ Ν Ο Λ Ο Ν 21.900
Εφεδρεία εντός ΕΛΛΑΔΟΣ ………………. 4.000
» εκτός » ……………………. 8.000


ΓΕΝΙΚΟΝ ΣΥΝΟΛΟΝ ΠΕΡΙΠΟΥ…………. 34.000
-ιι- Αι δυνάμεις αύται ευθύς μετά την 3ην ολομέλειαν του ΚΚΕ έλαβον εντολήν να εντείνουν την δράσιν των εις ολόκληρον την χώραν. Ούτω:
Εις την Δ. ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΝ και ολίγον όπισθεν του μετώπου αι προσβολαί φαλάγγων και κατωκημένων τόπων είναι συχνόταται.
Εις την ΚΕΝΤΡΙΚΗΝ και ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΝ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΝ και ΘΡΑΚΗΝ ουδεμία ημέρα παρήλθεν άνευ Κ.Σ. δραστηριότητος.
Εις ΘΕΣΣΑΛΙΑΝ η κατάστασις είναι ακόμη χειροτέρα προσβαλλομένων διαδοχικώς των πόλεων ΚΑΛΑΜΠΑΚΑΣ – ΤΡΙΚΑΛΩΝ – ΚΑΡΔΙΤΣΗΣ.
Εις την ΣΤΕΡΕΑΝ ΕΛΛΑΔΑ κατάστασις εμπνέουσα ανησυχίας.
(β) ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ
Η διαφυγή των Κ.Σ. εκ ΓΡΑΜΜΟΥ και η εγκατάστασίς των εις ΒΙΤΣΙ, η χαώδης εις ολόκληρον την χώραν κατάστασις εκ της δράσεως των Κ.Σ., η αφόρητος ανύψωσις του τιμαρίθμου της ζωής, η πολιτική αστάθεια, η κάθοδος των κατοίκων προς τας πόλεις, αι καταστροφαί, εδημιούργησαν ατμόσφαιραν πρωτοφανούς αγωνίας εις τον Λαόν.
(γ) ΚΑΤΑΣΤΑΣΙΣ ΜΟΝΑΔΩΝ Β΄ΣΣ
-ι- Αι απώλειαι των μονάδων του Β΄ΣΣ εις ΓΡΑΜΜΟΝ ανέρχονται συνολικώς:
Αξ/κοί Νεκροί 44
Τραυμ. 196
αγνοούμ. 3
Οπλίται Νεκροί 609
Tραυμ. 3 .026
αγνοούμ. 42
ΣΥΝΟΛΟΝ 3.920
Αι ανωτέρω σοβαρώταται απώλειαι εστέρησαν τας μαχίμους μονάδας των καλλιτέρων Αξ/κών και οπλιτών, προερχόμεναι δε ιδία εκ ναρκών προσωπικού παρουσιασθείσας εις ευρείαν κλίμακα κατά τας επιχειρήσεις ταύτας, είχον σοβαρώς μειώσει το ηθικόν των μαχητών.
-ιι- Η σκληρά και συνεχής προσπάθεια δύο και πλέον μηνών εις τον ΓΡΑΜΜΟΝ κατέβαλεν σωματικώς και ψυχικώς τα τμήματα τα οποία ανέμενον με αγωνίαν την λήξιν των αγώνων τούτων.
-ιιι- Η κατάληψις και πλήρης εκκαθάρισις του ΓΡΑΜΜΟΥ και εν συνεχεία της ΜΟΥΡΓΚΑΝΑΣ, αποτέλεσμα υπερεντάσεως προσπαθειών, εγένετο δεκτή από Αξ/κούς και οπλίτας, με εξαιρετικήν ανακούφισιν και εωρτάσθη κατά τον πλέον έκδηλον τρόπον, διότι εθεωρήθη ως το τέρμα του κατά των συμμοριτών τριετούς σκληρού αγώνος και ως τελική Νίκη των Εθνικών Δυνάμεων.
Ουδείς εφαντάσθη ότι, της σπουδαίας αλλά τόσον εις αίμα πληρωθείσης Νίκης, δεν θα εγένετο ταχίστη εκμετάλλευσις προς ολοκληρωτικήν εξόντωσιν των συμ/τών και ότι νέοι σκληροί αγώνες ανέμενον τας μονάδας του ΕΘΝΙΚΟΥ ΣΤΡΑΤΟΥ εις ΒΙΤΣΙ.
3.- ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΙΣ ΤΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ «ΒΙΤΣΙ» ΥΠΟ ΤΟΥ ΓΕΣ
(α) Το ΓΕΣ από 18.8.1948 διατυπώνον τας προθέσεις του υπό τύπον οδηγιών επιχειρήσεων εις την υπ’ αριθμ. Α.Α.Π. 8260/18.8.1948 διαταγήν του βασιζομένων επί της αποδειχθείσης ορθής προϋποθέσεως ότι η επιχείρησις ΚΟΡΩΝΙΣ θα τερματισθή μέχρι 1 Σ/βρίου, παρέσχε τα απαραίτητα στοιχεία εις τας Μ.Μ. διά τον καταρτισμόν των Σχεδίων των και καθορίζει ως αποστολήν του Β΄ΣΣ.
– Την κατοχήν της Ανατ. Ζώνης του ΓΡΑΜΜΟΥ και την παρεμπόδισιν διεισδύσεων Κ.Σ. εις την περιοχήν ταύτην
– Την εκκαθάρισιν της ζώνης ευθύνης του εκ των Κ.Σ. με προτεραιότητα την περιοχήν ΒΙΤΣΙ.
– Την παρεμπόδισιν επανεισδύσεως Κ.Σ. εις την ΕΛΛΑΔΑ.
(β) Το ΓΕΣ επίσης από 21.8.1948 διά της υπ’ αριθμ. Α.Π. 5457/Φ.4009/31 210935.8.48 Διαταγήν του εντέλλεται:
-ι- Ιδιαιτέρα προσοχή να δοθή ταχυτέραν ανασυγκρότησιν μονάδων και παροχήν απαραιτήτου αναπαύσεως.
-ιι- Β΄ΣΣ αρχίση ωθή δυνάμεις προς αντιμετώπισιν ΒΙΤΣΙ. Ομοίως δέον εκκαθαρίση ταχύτερον κατάστασιν επαρχίας ΚΑΛΑΜΠΑΚΑΣ – Επαρχίας ΜΕΤΣΟΒΟΥ.
(γ) Το ΓΕΣ επίσης την 21.8.48 διά της υπ’ αριθμ. Α.Π. 8488Α/Φ.4009/31/211815 Διαταγής του προς Β΄ΣΣ διατυπώνει ως εξής τας εντολάς του:
«Επισημαίνω ιδιαιτέρως ταχείαν και δραστηρίαν λήψιν μέτρων προς ΒΙΤΣΙ (.) Ανάγκη συνεχισθή δίωξις Κ.Σ. εκ περιοχής ΒΙΤΣΙ (.) Εις πρώτην σειράν επείγοντος, εκκαθάρισις περιοχής βορείως ΦΛΑΤΣΑΤΑ – ΔΕΝΔΡΟΧΩΡΙ εις τρόπον ώστε να μη δοθή χρόνος προς ανάπαυσιν και ανασυγκρότησιν των εις την περιοχήν ταύτην καταφευγόντων μέσω ΑΛΒΑΝΙΑΣ λειψάνων του ΓΡΑΜΜΟΥ».
4.- ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΙΣ ΤΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ «ΒΙΤΣΙ» υπό του Β΄ΣΣ
(α) Το Β΄ΣΣ από 9 Αυγούστου 1948 ασχολείται ζωηρώς με το πρόβλημα ΒΙΤΣΙ, διατυπώνει δε ως εξής τας αντιλήψεις του προς ΓΕΣ διά της υπ’ αριθμ. Α.Α.Π. 752/091045/8/1948 αναφοράς του.
«Συμμορίται λόγω όγκου των δεν θα γίνουν πιθανώς δεκτοί υπό ΑΛΒΑΝΩΝ περίπτωσιν εκκενώσεως ΓΡΑΜΜΟΥ(.) Λίαν πιθανώς καταφύγουσι ΒΙΤΣΙ προς διασωσίν των(.) Ενδείκνυται όθεν ύπαρξις περιοχήν ταύτην από τούδε δυνάμεων Εθνικού Στρατού προς αντιμετώπισιν ανωτέρω ενδεχομένου(.) Σώμα Στρατού δεν δύναται να διαθέση αναγκαίας δυνάμεις δι’ άνω σκοπόν και θέτει υπ’ όψιν υμών ανωτέρω ενδεχόμενον».
(β) Επίσης το Β΄ΣΣ από 21.8.1948 αναφέρει εις ΓΕΣ διά της υπ’ αριθμ. Α.Α.Π. 829/2113/21.8.1948 αναφοράς του ότι:
«Προς αντιμετώπισιν διαρροής Κ.Σ. προς ΒΙΤΣΙ και απαγόρευσιν εγκαταστάσεώς των επί τούτου προσηνατόλισα ΧV Μ. προς ΒΙΤΣΙ. Προς ΓΡΑΜΜΟΝ δι’ εκκαθάρισιν από υπολείμματα και εξερεύνησιν τούτου διέθεσα Ι και ΙΙ Μερ/χίας(.) Υπό ΧV Μ. ετέθη προσωρινώς 35 Ταξ/χία».
(γ) Το Β΄ΣΣ την 25.8.1948 εκδίδει την διαταγήν Επιχειρήσεων ΒΙΤΣΙΟΥ.
5.- ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΙΣ του ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ «ΒΙΤΣΙ» υπό των Κ.Σ.
Η Κ.Σ. ηγεσία αποτυχούσα εις την Στρατηγικήν της επιδίωσιν «να μετατρέψη τον ΓΡΑΜΜΟΝ σε τάφο του μοναρχοφασισμού» εύρεν την λύσιν «ΒΙΤΣΙ» ως την προτιμοτέραν.
Ιδού τι γράφει σχετικώς ο ΖΑΧΑΡΙΑΔΗΣ εις το τεύχος ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΟΣ ΣΤΡΑΤΟΣ Ν/βρίου 1948.
Έτσι η ανάγκη του ελιγμού είχε αποκρυσταλλωθή και ψύχραιμα αποφασισθή και προετοιμασθή. Και ο ελιγμός αυτός είχε συλληφθή και σχεδιασθή σαν ένας κρίκος που θα μετέφερε το πεδίο της μάχης στο ΒΙΤΣΙ όπου θα συνεχιζότανε και θα ολοκληρωνότανε η Στρατηγική επιδίωξις του ΓΡΑΜΜΟΥ.
Έτσι το Σχέδιο ΓΡΑΜΜΟΣ – ΒΙΤΣΙ πρόβαλε σαν ένα οργανικά δεμένο σύνολο που απέβλεπε στο να εξαντλήση την επιθετικήν δυνατότητα του μοναρχοφασισμού, να ολοκληρώση την Στρατηγική επιτυχία και στα 1948 και, να δώση την δυνατότητα στο Δ.Σ.Ε., σε συνέχεια, να επιδοθή στο να πραγματοποιήση τις δικές του επιδιώξεις ………………………………………………………
Ο ΓΡΑΜΜΟΣ δεν έγινε ο Στρατηγικός τάφος του μοναρχοφασισμού ……………….
Εμείς, με μια υπεράνθρωπη προσπάθεια, θα μπορούσαμε να κρατήσουμε άλλο ένα μήνα το ΓΡΜΜΟ – Τότε όμως δεν θάμαστε ικανοί για το ΒΙΤΣΙ».
6. ΕΞΕΤΑΣΙΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΣ ΒΙΤΣΙ 1948
Η όλη επιχείρησις ΒΙΤΣΙ 1948 εξετάζεται ως κάτωθι:
(α) ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ ΠΡΩΤΟΝ
Εισαγωγή
(β) ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ ΔΕΥΤΕΡΟΝ
-ι- ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΠΡΩΤΗ
Έκθεσις επιχειρήσεων από 23/8/1948 έως 23/9/1948
-ιι- ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΔΕΥΤΕΡΑ
Έκθεσις επιχειρήσεων από 24/9/1948 έως 27/10/1948
-ιιι- ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΤΡΙΤΗ
΄Εκθεσις επιχειρήσεων από 28/10/1948 έως 3/12/1948
(γ) ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ ΤΡΙΤΟΝ
Παρατηρήσεις – Συμπεράσματα
(δ) ΠΙΝΑΚΕΣ – ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑΤΑ
-ι- Πίναξ «Α» εμφαίνων τας λαβούσας μέρος Μονάδας κατά περιόδους.
-ιι- Πίναξ «Β» εμφαίνων αναλυτικώς και συγκεντρωτικώς τας απωλείας εκάστης Μονάδος Στρατηγείου ή σχηματισμού.
-ιιι- Πίναξ «Γ» εμφαίνων τας απωλείας των Κ.Σ. κατά περιόδους.
-ιυ- Πίναξ «Δ» εμφαίνων συγκριτικώς τας απωλείας των Κ.Σ. και ημετέρων συνολικώς κατά τας επιχειρήσεις ΒΙΤΣΙΟΥ 1948.
-υ- Σχεδιάγραμμα «Α» εμφαίνον υπό κλίμακα 1:100.000 την διάταξιν των αντιπάλων δυνάμεων κατά την έναρξιν των επιχειρήσεων της πρώτης περιόδου και το γενικόν Σχέδιον ενεργείας των ημετέρων δυνάμεων.
-υι- Σχεδιάγραμμα «Β» ομοίως κατά την έναρξιν των επιχειρήσεων της Δευτέρας Περιόδου.
-υιι- Σχεδιάγραμμα «Γ» εμφαίνον υπό κλίμακα 1:80.000 την Ζώνην επιχειρήσεων «ΒΙΤΣΙ».
7.- Ο διαχωρισμός του ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΙΙ εις τρεις περιόδους δεν αποτελεί σαφή τοιούτον από απόψεως επιχειρήσεων. Εγένετο όμως διότι εκάστη περίοδος αναλαμβάνεται υπό ετέρου Στρατηγού και παρουσιάζει ωρισμένα χαρακτηριστικά από απόψεως αποστολών, προπαρασκευής, διαθεσίμων μέσων κ.λ.π.
ΤΕΛΟΣ ΠΡΩΤΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ ΙΙ
ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΣ Β Ι Τ Σ Ι 1948
ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΠΡΩΤΗ
Σ Κ Ο Π Ο Σ
1.- Βάσει της αποστολής του (Α.Α.Π. 8260/18.8.1948/ΓΕΣ) το Β΄ΣΣ καθώρισεν ως ΣΚΟΠΟΝ της επιχειρήσεως ΒΙΤΣΙ
(α) Την ταχυτέραν συντριβήν των εις την περιοχήν ταύτην εγκατεστημένων συμ/κών δυνάμεων και εκείνων αίτινες διέρρευσαν εις αυτήν εκ ΓΡΑΜΜΟΥ ως και την απαγόρευσιν πάσης διαφυγής τούτων προς το εσωτερικόν της χώρας.
(β) Την εγκατάστασιν ημετέρων δυνάμεων κατά μήκος της μεθορίου προς έλεγχον των από των Ομόρων Κρατών προς το ημέτερον έδαφος αγουσών οδεύσεων και απαγόρευσιν επανεισβολής κ.λ.π.
(Α.Α.Π. 1000/25.8.1948/Β΄ΣΣ).
Ε Δ Α Φ Ο Σ
2.- Καθορισμός περιοχής
Η Ζώνη των επιχειρήσεων ΒΙΤΣΙ έχει τα κάτωθι όρια:
ΒΟΡΕΙΟΝ: ΓΙΟΥΓΚΟΣΛΑΒΙΚΑ σύνορα από Λίμνης ΠΡΕΣΠΑΣ μέχρις ΑΝΩ ΚΛΕΙΝΩΝ.
ΔΥΤΙΚΟΝ: AΛΒΑΝΙΚΑ σύνορα από Λίμνης ΠΡΕΣΠΑΣ μέχρι Ν.Δ. ΙΕΡΟΠΗΓΗΣ.
ΝΟΤΙΟΝ: Από ΑΛΒΑΝΙΚΩΝ συνόρων κατά μήκος οδού Αγ. ΚΥΡΙΑΚΗ (Ν.3443) – ΜΕΣΟΠΟΤΑΜΙΑ – ΚΑΣΤΟΡΙΑ – ΚΛΕΙΣΟΥΡΑ – ΑΕΤΟΣ (Ν. 7154).
ΑΝΑΤΟΛΙΚΟΝ: Αι απτόμεναι του πεδινού διαδρόμου ΑΝΑΤΟΛΙΚΑΙ κλιτείς του ΒΑΡΝΟΥΝΤΟΣ όρους ήτοι ΑΝΩ ΚΛΕΙΝΑΣ – ΦΛΩΡΙΝΑ – ΥΔΡΟΥΣΑ – ΑΕΤΟΣ.
Το έδαφος ολόκληρον της περιοχής ταύτης είναι βαθέως διακεκομμένον με αποτόμους χαραδρώσεις και ως επί το πολύ με βραχώδεις κλιτείς. Εκτός της Ν.Δ. του περιοχής της ΚΡΟΥΣΤΑΛΛΟΠΗΓΗΣ (ορεινός όγκος ΡΑΜΠΑΤΙΝΑ – ΜΠΟΥΤΣΙ), όπου το έδαφος είναι σχετικώς ακάλυπτον, εις την λοιπήν περιοχήν παρουσιάζεται ως επί το πλείστον πυκνώτατα δασωμένον.
Εις την καθορισθείσαν ως άνω περιοχήν περιλαμβάνεται ο εισερχόμενος εκ ΓΙΟΥΓΚΟΣΛΑΒΙΑΣ ορεινός όγκος ΒΑΡΝΟΥΣ, από του οποίου διά της διαβάσεως ΠΙΣΟΔΕΡΙΟΥ εκτείνεται με γενικήν κατεύθυνσιν από ΒΟΡΡΑ προς ΝΟΤΟΝ το κυρίως ΒΙΤΣΙ ή ΒΕΡΝΟΝ (ΒΙΓΛΑ – ΔΟΥΝΤΣΑ (Ν.5067) – ΔΕΡΒΕΝ – ΚΟΥΛΚΟΥΘΟΥΡΙΑ – ύψ. 1685 – ΠΛΑΤΥ – ΚΟΥΛΑ – ΓΚΛΑΒΑΤΑ – κορυφή ΒΙΤΣΙ (Ν.5755) – ΠΡΕΚΟΠΑΝΑ – ΒΕΡΠΙΣΤΑ μέχρις αυχένος ΚΛΕΙΣΟΥΡΑΣ δι’ ου ενούται με τον ορεινόν όγκον ΣΙΝΙΑΤΣΙΚΟΥ.
Εκ της κυρίας ταύτης κορυφογραμμής ΒΑΡΝΟΥΝΤΟΣ – ΒΕΡΝΟΣ εκσπώνται:
(α) Εκ του ορεινού κόμβου ΚΝΟΙΤΣΑΤΑΣ (Ν.4872) η κορυφογραμμή ΜΠΕΛΛΑ ΒΟΔΑ (Ν.4473) – ΜΑΖΙ – ΠΡΕΒΟΛ (Ν.4167) – ΜΙΣΟΔΑΓΙΣΤΑ – ΜΑΥΡΗ ΡΑΧΗ – ΒΑΡΜΠΑ – αυχήν ΚΡΥΣΤΑΛΛΟΠΗΓΗΣ, και εκείθεν:
-και αφ’ ενός προς ΣΜΑΡΔΕΣΙ (Ν.2945) – ΤΑΛΙΚ – ΤΡΕΣΤΕΝΙΚ (Ν.2549) – ΑΛΕΒΙΤΣΑ προς ΓΡΑΜΜΟΝ.
-αφ’ ετέρου ανατολικώτερον προς ορεινόν συγκρότημα ΜΑΛΙ ΜΑΔΙ – ΡΑΜΠΑΤΙΝΑ – ΜΠΟΥΤΣΙ – ΒΟΥΤΣΙ – ΟΡΛΟΒΟ.
(β) Εκ του ορεινού ΒΙΓΛΑ ΛΟΥΤΣΑ το αντέρεισμα υψ. 1919 (Ν.4866) – υψ. 1807 – ΤΣΟΥΚΑ – ΛΕΣΙΤΣ – ΜΠΑΡΟ – ΓΙΑΜΑΤΑ.
(γ) Εκ του ορεινού Κόμβου ΠΛΑΤΥ (Ν.5559) το αντέρεισμα ΚΡΕΣΤΟΜΗΡΕΖΑ – ΓΚΛΑΒΑΤΑ – ΡΟΤΟ (Ν.4756).
(δ) Εκ της κυρίας κορυφής ΒΙΤΣΙ το αντέρεισμα ΜΑΝΚΟΒΕΤΣ – ΚΑΜΙΝΟ – ΜΑΝΙΤΟΡΕΤΣ – ΠΡΑΣΕΚΑ – ΠΑΠΑΣΚΟΒΟ (Ν.4451) ευρισκόμενον υπό την κατοχήν των ημετέρων. ΄Απαντα τα λοιπά αντερείσματα ευρίσκονται υπό την κατοχήν του εχθρού.
Μεταξύ των αναφερθεισών κορυφογραμμών και αντειρίδων ρέουν διάφοροι ποταμοί, των οποίων ο σημαντικώτερος είναι ο άνω κλάδος του ΑΛΙΑΚΜΟΝΟΣ ποτ. (ΜΠΕΛΙΤΣΑ) πηγάζων από την περιοχήν ΠΙΣΟΔΕΡΙΟΥ και διαχωρίζων τον όγκον του κυρίως ΒΙΤΣΙ από την κορυφογραμμήν ΜΙΣΟΔΑΓΙΣΤΑ – ΜΠΟΥΤΣΙ – ΡΑΜΠΑΤΙΝΑ.
Εις τους Δυτικούς πρόποδας του ΒΑΡΝΟΥΝΤΟΣ εκτείνονται αι Λίμναι των ΠΡΕΣΠΩΝ και πέραν τούτων τα όρη του ΠΥΞΟΥ εκτεινόμενα μέχρις ΙΒΑΝ.

3.- Στρατιωτική αξία του εδάφους – Ζωτικόν έδαφος
Σ υ ν ά γ ε τ α ι εκ των ανωτέρω ότι, το έδαφος προσφέρεται διά την κατά βάθος κλιμάκωσιν της αμύνης του εχθρού επί διαδοχικών τοποθεσιών, ως είναι αι:
– ΒΙΓΛΑ ΛΟΥΝΤΣΑ – υψ. 1919 – υψ. 1817 – ΤΣΟΥΚΑ – ΛΕΣΙΤΣ – ΜΠΑΡΟ – ΓΙΑΜΑΤΑ και
– ΜΠΕΛΛΑ ΒΟΔΑ – ΠΡΕΒΟΛ – ΜΕΣΟΛΑΓΙΣΤΑ – ΒΑΡΜΠΑ
4.- Η όλη περιοχή δεν είναι βατή εις τροχόν οπουδήποτε. Μόνον αι υπάρχουσαι οδοί και εκατέρωθεν τούτων στεναί ενίοτε λωρίδες είναι βαταί εις τεθωρακισμένα. Τοιαύται οδοί διασχίζουσαι την περιοχήν ΒΙΤΣΙ είναι:
(α) ΦΛΩΡΙΝΑ – ΠΙΣΣΟΔΕΡΙ – ΑΝΤΑΡΤΙΚΟΝ και εκείθεν, – είτε προς ΠΡΕΒΟΛ – ΛΑΙΜΟΝ – είτε προς ΒΑΤΟΧΕΡΙ (Ν.3759)-ΚΡΟΥΣΤΑΛΛΟΠΗΓΗΝ.
(β) ΚΑΣΤΟΡΙΑ – ΒΑΤΟΧΩΡΙ – προς ΚΡΟΥΣΤΑΛΛΟΠΗΓΗΝ, ως ανωτέρω.
(γ) ΚΑΣΤΟΡΙΑ – ΜΕΣΟΠΟΤΑΜΙΑ – ΙΕΡΟΠΗΓΗ.
5.- Σημεία δεσπόζοντα των ανωτέρω οδών και κατά συνέπειαν ζωτικοί διά τον αμυνόμενον εχθρόν χώροι είναι:
(α) ΠΙΣΣΟΔΕΡΙ
(β) ΜΙΣΟΛΑΓΙΣΤΑ – ΠΡΕΒΟΛ
(γ) ΒΑΡΜΠΑ – ΜΠΟΥΤΣΙ – ΜΑΛΙ ΜΑΔΙ
6. Γενικόν Συμπέρασμα
Εκ της όλης ως άνω εξετάσεως του εδάφους της περιοχής ΒΙΤΣΙ καταφαίνεται, ότι διά να εξαρθρωθή η άμυνα ταύτης και να συντριβή ο επ’ αυτής εχθρός πρέπει ο επιτιθέμενος να εκχυθή ταχέως αφ’ ενός προς ΛΑΙΜΟΝ και αφ’ ετέρου προς ΣΜΑΡΔΕΣΙ.
Ε Χ Θ Ρ Ο Σ
7.- Δεν πρόκειται περί σαφώς καθωρισμένου εχθρού.
΄Οτε εδόθη η αποστολή παρά του ΓΕΣ βάσει της οποίας το Β΄ΣΣ καθώρισεν τον ΣΚΟΠΟΝ της επιχειρήσεως ήτοι την 18.8.1951 ο εχθρός ευρίσκετο εν τη ενάρξει της εκτελέσεως του σχεδίου του προς εγκατάστασιν επί του ΒΙΤΣΙΟΥ (Επισυνάπτεται δελτίον πληροφοριών εμφαίνον τας κινήσεις των Κ.Σ. διά την εφαρμογήν του σχεδίου των εγκαταστάσεως επί ΒΙΤΣΙ από 17/8/1948 έως 31/8/1948).
8.- Εν συνόψει αι πληροφορείαι περί εχθρού εις περιοχήν ΒΙΤΣΙΟΥ είναι αι ακόλουθοι:
(α) -Κατά τας αρχάς Αυγούστου 1948 εσημειούτο μόνον η 18η Κ.Σ. Ταξιαρχία εκ 360 Κ.Σ.
(β) -Κατά την 10ην Αυγούστου 1948 εσημειώθησαν αι 18 και 108 Κ.Σ.Ταξιαρχίαι συνολικής δυνάμεως 1250 Κ.Σ.
(γ) -Περί την 15ην Αυγούστου 1948 προσετέθη και η Ταξιαρχία ΛΙΑΚΟΥ και ούτω το σύνολον των Κ.Σ. ανήλθεν εις 1700 περίπου.
-Εις το ανωτέρω σύνολον προσετέθησαν μετά την 21ην Αυγούστου και αι 102, 103, 105, 107, 14 και 16 Κ.Σ.Ταξιαρχίαι (Σύνολον 2500 – 3000), ως επίσης και 800 περίπου Κ.Σ. αφιχθέντες εκ ΜΠΟΥΛΚΕΣ και ενταχθέντες εις τας συμμορίας ΒΙΤΣΙ.
(δ) Την 22αν Αυγούστου 1948 υπάρχουσι εις ΒΙΤΣΙ:
-1700 Κ.Σ. ωργανωμένοι εις τρεις Ταξιαρχίας μη συμμετασχόντες εις επιχειρήσεις, καλής μαχητικής ικανότητος.
-800 Κ.Σ. εκ ΜΠΟΥΛΚΕΣ καλής μαχητικής ικανότητος
-2.500 – 3.000 Κ.Σ. εκ ΓΡΑΜΜΟΥ μειωμένης μαχητικής ικανότητος και έχοντες ανάγκην ανασυγκροτήσεως τουλάχιστον επί 10ήμερον.
9.- Γενικόν Συμπέρασμα
Επιβάλλεται ταχεία ενέργεια κατά ΒΙΤΣΙ, ίνα μη δοθή χρόνος εις τους εκ Γράμμου αφιχθέντας εις ΒΙΤΣΙ Κ.Σ. και αξιοποιηθούν.
Π Λ Η Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Α Ι
Επί Κ.Σ. από 17ης μέχρι τέλους Αυγούστου 1948
αφορώσαι την περιοχήν ΒΙΤΣΙ
(Αι πληροφορίαι αύται δίδονται ίνα αντιληφθή τις τον ελιγμόν των Κ/Σ του ΓΡΑΜΜΟΥ)
17.8.1948
Βορείως ΣΑΡΑΝΤΑΠΟΡΟΥ μετά προέλασιν Α΄ΣΣ, αι συμμοριακαί δυνάμεις συνεπτύχθησαν επί της κυρίας κορυφογραμμής ΓΡΑΜΜΟΥ και κατά σειράν από Δυσμών προς Ανατολάς 102, 103, 105, 16 Ταξιαρχίαι, μη εντοπισθείσης εισέτι της ακριβούς των θέσεως (Α1).
Διλοχία υπό ΣΕΒΑΣΤΟΠΟΥΛΟΝ κατέχει ύψ. 1310 περιοχής ΑΝΤΑΡΤΙΚΟΥ (Ν.4368).
Συμμορίται ΒΙΤΣΙΟΥ προβαίνουν εις οχύρωσιν περιοχής Δυτ. Οδού ΒΑΤΟΧΩΡΙ ΠΙΣΟΔΕΡΙ κατασκευάζοντες χαρακώματα και πολυβολεία επικαλυπτόμενα με σειράς κορμών δένδρων (Α2).
Επανήλθεν εκ ΤΡΕΣΤΕΝΙΚ (Ν.2548) η διλοχία ΑΡΓΥΡΗ (Γ2).
18.8.1948
17/8. Την κυρίως κορυφογραμμήν ΓΡΑΜΜΟΥ από υψ. 2520 (Ν.0326) ΣΚΙΡΤΣΗ (Ν.0624) – ΚΙΑΦΑ (Ν.0824) – ΤΣΙΟΥΜΑ (Ν.1123) – ΕΠΑΝΩ ΑΡΕΝΑ (Ν.1320) – ΚΑΤΩ ΑΡΕΝΑ (Ν.1516) κατέχει 16η Ταξ. ενισχυθείσα με Σχολήν Αξ/κών ΠΥΡΑΥΛΟΥ (Α2).
102, 105, 103 Ταξ/χίαι δεν ενετοπίσθησαν, πιθανώς συνεπτύχθησαν βορειότερον προς ανασυγκρότησιν.
Λοιπήν περιοχήν ΓΡΑΜΜΟΥ η διάταξις συμ/τών δεν παρουσιάζει αξιοσημείωτον μεταβολήν.
Ταξ. ΣΟΦΙΑΝΟΥ παραμένει εις περιοχήν ΙΕΡΟΠΗΓΗ (Ν.3149) ΚΡΥΣΤΑΛΛΟΠΗΓΗ (Ν/.3355) (Α1).
Σ.Δ. 18 Ταξ. ΒΑΓΕΝΑ εις ΒΑΤΟΧΩΡΙ (Ν.3758).
Διλοχίαι ΣΕΒΑΣΤΟΠΟΥΛΟΥ και ΑΡΓΥΡΗ δεν εσημειώθησαν (Α2).
19.8.1948
16.8. 103 Ταξ. ΥΨΗΛΑΝΤΗ συνεπτύχθη προς ανασυγκρότησιν εις χωρίον ΓΡΑΜΜΟΣ (Ν.080) (2).
Επί της κυρίας κορυφογραμμής ΓΡΑΜΜΟΥ αμύνονται αι κάτωθι συμ/και δυνάμεις:
-Επί ΣΚΙΡΤΣΗ (Ν.0624) ΤΑΓΜΑ ΜΑΚΕΔΩΝΟΣ – ΠΑΝΟΥ.
-Επί ΚΙΑΦΑΣ (Ν.0824) Τάγματα ΑΛΕΥΡΑ ΚΑΙ ΖΑΡΑ.
-Επί ΤΣΙΟΥΜΑΣ (Ν.1125) Τάγμα ΚΑΠΛΑΝΗ (Α2).
Κατά πληροφορίας παραδοθέντων συμ/τών Σ.Δ. 107 Ταξ. εις περιοχήν ΠΑΠΟΥΛΙ (Ν.1333).
Τάγμα ΠΑΝΟΥ εκτοπισθέν από ΑΣΠΡΗ ΠΕΤΡΑ αμύνεται επί ΜΠΑΪΡΙΑ (Ν.1925) ΤΣΑΪΡΙΑ (Ν.1927) – ΠΟΔΑΡΙ (Ν.2126) (Α2).
Περιοχή ΓΚΟΥΡΟΥΣΙΑΣ (Ν.2223) – ΣΠΑΝΟΥΔΗΣ (Ν.2123) – ΠΥΡΓΟΣ (Ν. 2024) κατέχεται υπό τριών λόχων (Α2).
Τάγματα ΤΖΑΒΕΛΑ και ΣΤΑΘΗ ενισχυθέντα, υπό Λόχων αυτοματιστών 14ης Ταξ. και ενός ετέρου λόχου νεοσυγκροτηθέντος αμύνονται επί ΞΕΚΟΜΕΝΟ (Ν.2022) – ΤΑΣΗ ΠΡΙΟΝΙ (Ν.1922) – ΓΚΟΛΙΑ (Ν.1821).
2/8. ΜΑΡΚΟΣ μετά ΚΙΚΙΤΣΑ διήλθον από ΑΓ.ΖΑΧΑΡΙΑ (Ν.1232) προς ΜΟΝΟΠΥΛΟΝ (Α2).
8/8. Αρχηγείον ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ευρίσκετο εις ΠΕΥΚΟΦΥΤΟΝ (Ν.1818) συμπτυχθέν προς ΒΟΡΡΑΝ (Α2).

20.8.1948
Τάγμα ΠΑΝΟΥ κατέχει ΤΣΑΪΡΙΑ (Ν.2027) ΜΠΑΪΡΙΑ (Ν.2025) – ΠΟΔΑΡΙ (Ν.2126).
Τάγμα ΤΖΑΒΕΛΛΑ μετά λόχου αυτοματιστών 14ης Ταξ. κατέχει ΞΕΚΟΜΕΝΟ (Ν.2023) – ΓΚΟΛΙΑ (Ν.1821).
Τάγμα ΣΤΑΘΗ κατέχει ΤΡΙΑ ΣΥΝΟΡΑ (Ν.1723) – ΠΡΟΦΗΤΗ ΗΛΙΑ (Ν.1626) (Α2).
Σ.Δ. 14ης Ταξ. εις ΠΥΡΓΟΝ (Ν.2024).
3 Ανεξ.Λόχοι εις περ. ΠΥΡΓΟΥ – ΓΚΟΥΡΟΥΣΙΑ (Ν.2223).
Λόχος ΤΖΑΒΕΛΛΑ κατέχει περιοχ. ΤΑΜΠΟΥΡΙ (Ν.1731) ΚΑΖΑΛΙΑ (Ν.1931) – ΛΕΥΚΑΔΙ (Ν.1729). Ούτος φέρεται ενταχθείς διά Τμημάτων περιοχής ΨΩΡΙΑΡΙΚΑ (Ν.1535) και ΠΥΡΓΟΥ (Ν.2024) (Α2).
Εις την λοιπή περιοχήν του Α΄ και Β΄ΣΣ ουδεμία αξιοσημείωτος μεταβολή.
21.8.1948
Κατόπιν της υπό του Α΄ΣΣ καταλήψεως της κυρίας κορυφογραμμής ΓΡΑΜΜΟΥ τα υπολείμματα των 102, 103, 105, 16 Συμ/κών Ταξ/χιών μετά της Σχολής Αξ/κών ΠΥΡΑΥΛΟΥ, συμπτύσσονται προς ΒΟΡΡΑΝ (Α2).
Λόγω των σοβαρών απωλειών των συμ/κών δυνάμεων της περιοχής ταύτης τα υπολείματα της 102 Ταξ. ΓΙΑΝΝΟΥΛΗ δυνάμεως 140 συμ/τών ενετάχθησαν υπό ΥΨΗΛΑΝΤΗΝ (103 Ταξ.) του ΓΙΑΝΝΟΥΛΗ τεθέντος εις διάθεσιν 670 Μονάδος (Α2).
Υπό 103 Ταξ. ΥΨΗΛΑΝΤΗ πιθανώς υπήχθησαν και υπολείμματα 16ης Ταξ. ΠΑΛΑΙΟΛΟΓΟΥ συγκροτήσαντα Τάγμα υπό ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ δυνάμεως 250 (Α2).
Εκ των ανωτέρω συμπτύξεων, η 670 Μονάς διαθέτει ήδη μόνον την 103 Ταξ. υπό ΥΨΗΛΑΝΤΗΝ με Τάγματα ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ – ΚΑΡΑΓΕΩΡΓΙΟΥ – ΠΑΛΑΙΟΛΟΓΟΥ δυνάμεως 600 συμ/τών περίπου και την 105 Ταξ. υπό ΤΟΜΠΟΛΙΔΗΝ με Τάγματα ΚΑΠΛΑΝΗ – ΠΑΝΟΥ – ΑΛΕΥΡΑ δυνάμεως 500 συμ/τών περίπου (Α2).
Ομοίως αι εις την περιοχήν ΠΥΡΓΟΥ (Ν.2024) κ.λ.π. συμ/και δυνάμεις υπολογιζόμεναι εις 1000 περίπου συμ/τας συμπτύσσονται από 210100 προς Β.Δ.
Παρετηρήθησαν κινήσεις συμ/κών τμημάτων εις ΣΛΗΜΝΙΤΣΑ (Ν.1232) προς ΑΛΒΑΝΙΑΝ.
Ε Ν Τ Υ Π Ω Σ Ι Σ εκ του ΓΡΑΜΜΟΥ
Η συμ/κή ηγεσία μετά την πτώσιν της κυρίας κορυφογραμμής ΓΡΑΜΜΟΥ συμπτύσσει τα υπολείμματα των δυνάμεών της προς ΒΟΡΡΑΝ με πρόθεσιν όπως κατά μικράς ομάδας διαρρεύσουν εις ΑΛΒΑΝΙΚΟΝ έδαφος.
Κατά πληροφορίας κατοίκων ΧΑΛΑΡΑΣ ΚΡΑΝΙΩΝΑΣ (Ν.4153) εις ΒΑΤΟΧΩΡΙΟΝ (Ν.3759) υπάρχει η έδρα της Μερ/χίας ΑΜΥΝΤΑ, με Ταξ. 105 αναμενομένων εκ ΓΡΑΜΜΟΥ, και 18ην ΒΑΓΕΝΑ.
-Σ.Δ. 18ης Ταξ. ΒΑΤΟΧΩΡΙΟΝ (Ν.3759).
-Τάγμα ΤΖΑΒΕΛΛΑ επί ΜΠΑΡΟ (Ν.4357).
– » ΠΟΛΥΝΙΚΗ » ΛΕΣΙΤΣ (Ν.4361).
– » ΦΩΚΑ » ΜΠΟΥΦΑΡΑ (Ν.4057).
Η Ταξ. προβαίνει συντόνως εις οχύρωσιν της ανωτέρω τοποθεσίας.
-Η Διλοχία ΑΡΓΥΡΗ περιοχήν ΑΓ. ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ (Ν.2950) ΔΕΝΔΡΟΧΩΡΙ (Ν.3649).
-Η Διλοχία ΣΕΒΑΣΤΟΠΟΥΛΟΥ εις περιοχήν ΜΠΕΛΑΒΟΔΑ (Ν.5371) (Α2).
Ε Ν Τ Υ Π Ω Σ Ι Σ εκ περιοχής ΒΙΤΣΙΟΥ
Εις την περιοχήν ταύτην από πολλών ημερών αι συμ/καί δυνάμεις ΣΟΦΙΑΝΟΥ και ΒΑΓΕΝΑ προβαίνουν εις εντατικήν οργάνωσιν του εδάφους διά κατασκευής χαρακωμάτων, πολυβολείων (μετά σκεπάστρων). Επίσης ναρκοθετούν την οδόν ΦΛΩΡΙΝΗΣ ΒΑΤΟΧΩΡΙΟΥ και ΓΑΒΡΟΥ – ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ.
Πληροφορίαι φέρουν ότι εις την περιοχήν ταύτην αναμένονται συμ/καί δυνάμεις εκ ΓΡΑΜΜΟΥ.
Είναι λίαν πιθανόν ότι η συμ/κή ήγεσία μετά την απώλειαν του ΓΡΑΜΜΟΥ να προσπαθήση να εγκατασταθή εις την περιοχήν ΠΡΕΣΠΑΣ – ΒΙΤΣΙ, συγκεντρώνουσα εκεί τα υπολείμματα των συμ/κών δυνάμεων ΓΡΑΜΜΟΥ.
22.8.1948
21/8 εις περιοχήν ΝΙΚΟΛΙΤΣΙ (Ν.0638) ευρισκόμενον εντός Αλβανικού εδάφους παρατηρείται διά γυμνού οφθαλμού μεγάλη συγκέντρωσις συμμ. μετά χιλιάδων αιγοπροβάτων (Α1).
19/8 εισήλθον διά ΦΟΥΣΙΑ (Ν.1035) εις ΑΛΒΑΝΙΚΟΝ έδαφος 2500 περίπου γυναικόπαιδα προφανώς της περιοχής ΓΡΑΜΜΟΥ (Β1).
21/8 συμμορίται ΓΡΑΜΜΟΥ προσπαθούν να διαπεραιωθώσιν εις ΒΙΤΣΙ διά ΑΛΒΑΝΙΚΟΥ εδάφους διερχόμενοι διά του παραμεθοριακού υψώματος 1425 (Ν.1737) και ΑΛΕΒΙΤΣΗΣ. Κατά την προσπάθειάν των προσέκρουσαν επί ημετέρων τμημάτων (Α1).
Κατά πληροφορίας παραδοθέντων συμμ. τα πυροβόλα περιοχής ΓΡΑΜΜΟΥ εγκατελείφθησαν υπό των συμμοριτών εις περιοχήν δάσους ΠΟΡΤΑ – ΟΣΜΑΝ (Ν.0835) (Β2).
Τα υπολείμματα των 102, 103, 106 και 107 Ταξ. συνολικής δυνάμεως 1200 περίπου συμμοριτών διαπεραιώθησαν διά ΣΛΙΜΝΗΤΣΑΣ (Ν.1337) μέσω ΑΛΒΑΝΙΚΟΥ εδάφους, αφίχθησαν εις περιοχήν ΔΙΠΟΤΑΜΙΑΣ (Ν.2240).
Επί ΒΙΤΣΙΟΥ παραμένουν αι δυνάμεις της 108 Ταξ. ΣΟΦΙΑΝΟΥ και 18 Ταξ. ΒΑΓΕΝΑ. Εις ταύτας δέον νυν να υπολογίσωμεν επί πλέον 1200 συμμ. εκ των υπολειμμάτων των 102, 103, 105 και 107 Ταξ. και 450 συμμ. Ταξ. ΛΙΑΚΟΥ ήτις ευρίσκεται εις περιοχήν ΣΚΟΠΟΣ (Ν.8177) – ΑΧΛΑΔΑ (Ν.7877). ΄Ετσι ομού μετά των βοηθητικών υπηρεσιών, εμπέδων κ.λ.π. η δύναμις των συμμοριτών επί ΒΙΤΣΙ ανέρχεται εις 3.100 περίπου συμμ.
Ούτοι επιστρατεύσαντες όλους τους κατοίκους της περιοχής προβαίνουν εις σύντομον οργάνωσιν του εδάφους διά χαρακωμάτων, πολυβολείων και λοιπών αμυντικών εγκαταστάσεων (Α2).
23.8.1948
Κατά πληροφορίας παραδοθέντων συμ/τών:
– 108 Ταξ. ΣΟΦΙΑΝΟΥ
– Σ.Δ. εις ΑΓ.ΔΗΜΗΤΡΙΟΝ (Ν.2850) 50 – Τάγμα ΣΩΤΟΥ (αντικαταστάτης ΦΟΡΤΟΥΝΑ)
εις ΚΩΣΤΕΝΕΤΣΙ (Ν.3050) 250
– Τάγμα ΦΩΤΗ εις ΚΩΣΤΕΝΕΤΣΙ (Ν. 3050) 250
– Τάγμα ΓΕΡΑΣΙΜΟΥ εις ΜΑΛΙ ΜΑΔΙ(Ν.3352)
ΚΡΥΣΤΑΛΛΟΠΗΓΗ (Ν.3255) 250 ΣΥΝΟΛΟΝ 800
– 18η Ταξ. ΒΑΓΕΝΑ
– Διλοχία ΠΟΛΥΝΙΚΗ εις ΤΣΕΡΝΟ-ΓΟΡΑ(Ν.4155) 140
– » ΑΡΓΥΡΗ » ΜΠΑΡΑ (Ν.4361) 120
– » ΦΩΚΑ » ΛΙΣΕΤΣ(Ν.4462) 130
– Τμήμα Ιππικού ΝΕΣΤΟΡΑ εις ΜΑΚΡΟΧΩΡΙ(Ν.4758) 60
– ΠΟΛΙΤΟΦΥΛΑΚΑΙ, ΓΙΑΦΚΑΙ κ.λ.π. 100
ΣΥΝΟΛΟΝ 550
Ταξ. ΛΙΑΚΟΥ.
20/8. Κινηθείσα από περιοχήν ΣΚΟΠΟΥ (Ν.8177) αφίχθη εις ΒΟΔΑ (Ν.4674) (Α1).
Δύναμις ταύτης 500 περίπου.
Τμήματα 102, 103, 105, 107, Ταξ/χιών δυνάμεως 1.200 περίπου συμ/τών κατευθύνθησαν εις ΙΕΡΟΠΗΓΗΝ (Ν.3149) (Α2).
Άπαντα Τμήματα ΒΙΤΣΙΟΥ υπάγονται υπό ΑΜΥΝΤΑΝ με Σ.Δ. εις ΒΑΛΤΟΧΩΡΙ (Ν.3758) (Α2).
24.8.1948
21.8. Κατά πληροφορίας παραδοθέντων συμ/τών 14 και 1 Ταξ/χίαι εσπέραν 21/8 διά του υπ’ αριθ. 29 φυλακείου (Ν.1637) εισήλθον εις ΑΛΒΑΝΙΚΟΝ έδαφος με πρόθεσιν κινηθώσι προς ΒΙΤΣΙ (Α2).
Τμήματα συμ/τών περιοχής ΒΙΤΣΙ παραμένουν ως εις ημέτερον δ.π. ανωτέρω 23/8 αςχολούμενα με οργάνωσιν του εδάφους και εις ανασυγκρότησιν των εκ ΓΡΑΜΜΟΥ αφιχθέντων δυνάμεων (Α2).
21/8. Κατά πληροφορίας παραδοθέντων συμ/τών ανηκόντων εις Διλοχίαν ΓΑΡΕΦΗ (πολιτικός ΣΕΒΑΣΤΟΠΟΥΛΟΣ), αύτη κατέχει ύψωμα 1310 (Ν.4268).
Μέχρι 15/8 κατεσκευάσθησαν 15-20 πολυβολεία με σκέπαστρα εξ 6-7 σειρών κορμών δένδρων. Την 15/8 εγκατεστάθη αμυντικώς εις ΜΠΕΛΑ ΒΟΔΑ (Ν. 4375) και ήρξατο κατασκευάζουσα πολυβολεία. Δύναμις Διλοχίας 110.
27.8.1948
102 Ταξ. με Τάγματα ΖΑΡΑ και έτερον υπό άγνωστον ενετοπίσθη εις περιοχήν ΑΝΑΤ. ΙΕΡΟΠΗΓΗΣ (Ν.3149) (Β2).
14 Ταξ. με Τάγματα ΑΧΙΛΛΕΑ και ΣΟΥΜΑΔΗ εκτοπίσθη εις περιοχήν ΒΟΡ. ΑΓ. ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ (Ν.2930) με πρόθεσιν κινήσεως προς ΑΓ.ΚΥΡΙΑΚΗΝ (Ν.3342) (Β2).-
103 Ταξ. εις περιοχήν ΤΣΕΡΝΑ-ΓΟΡΑ (Ν.4655), ΛΕΣΙΤΣ (Ν.4362) (Β2).
16 Ταξ. εις περιοχήν ΔΕΝΔΡΟΧΩΡΙΟΥ (Ν.3649) (Β2).
107 Ταξ. εις περιοχήν ΜΑΚΡΟΧΩΡΙΟΥ (Ν.4758) (Β2).
Ταξ. ΛΙΑΚΟΥ εις περοχήν ΤΟΥΜΠΑ (Ν.4077) ΠΑΝΕΡΙΓΑ (Ν. 4772) (α2).
Διλοχία ΓΑΡΙΧΗ εις ΜΠΕΛΛΑ – ΒΟΔΑ (Ν.4675) (Α2).
» ΑΡΓΥΡΗ » ΠΛΑΚΑ ΝΥΚΤΟΣ (Ν.4972) (Α2).
Τάγμα ΤΖΑΒΕΛΛΑ 18 Ταξ. εις ΠΑΝΙΤΟΡΕΤΣ (Ν.5254)- ΒΑΡΟΣ (Ν. 5251) ΟΝΤΡΙΤΣΙ (Ν.5552).
Εις περιοχήν ΒΙΤΣΙΟΥ δεν σημειούται η 105 Ταξ. Κατά πληφορίας πράκτορος αύτη μετά την κατάρρευσιν του ΓΡΑΜΜΟΥ εκινήθη προς Ν.Δ. (Β2).
28.8.1948
Κατά πληροφορίας, παραδοθέντος αι 102, 105 Ταξ/χίαι συνεχωνεύθησαν εις την 103 Ταξ. ΥΨΗΛΑΝΤΗ. Τινά των στελεχών 102, 106 Ταξ/χιών διατελούν υπό κατηγορίαν διά σφάλματα ΓΡΑΜΜΟΥ.
Σ.Δ. 103 Ταξ. εις ΤΣΕΡΣΚΑ ΡΕΚΑ (Ν.4157 30
Τάγμα ΠΑΝΟΥ εις ΓΙΑΚΑΤΑ (Ν.4156) 280 – » ΚΑΠΛΑΝΗ εις ΜΠΑΡΟ (Ν.4357) 280
» (υπό άγνωστον) δεν ενετοπίσθη 280
ΣΥΝΟΛΟΝ 870

29.8.1948
Η 108 Ταξ/χία ΣΟΦΙΑΝΟΥ δεν σημειούται εις περιοχήν ΙΕΡΟΠΗΓΗΣ (Ν.3140) – ΚΡΥΣΤΑΛΛΟΠΗΓΗΣ (Ν.3255) (Α2).
Η 16 Ταξ/χία κατέχει υψώματα περιοχής ΙΕΡΟΠΗΓΗΣ (Ν.3149) – ΔΕΝΔΡΟΧΩΡΙ (Ν.3549) (Α2).
Η 14 Ταξ/χία με Τάγματα ΑΧΙΛΛΕΑ – ΤΖΑΒΕΛΛΑ, Δ. Ν. ΣΟΥΜΑΔΗ και ΔΟΥΚΑ κατέχει υψώματα ΒΥΣΣΙΝΙΑΣ (Ν.5152) – ΚΑΜΙΝΟ (Ν.5455) – ΒΙΤΣΙ.
16 Ταξ. μετά Τάγματος ΑΛΕΥΡΑ εις περιοχήν ΙΕΡΟΠΗΓΗΣ (Ν.3149) – ΑΓ.ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ (Ν.2940). Τάγμα ΖΩΗ πρώην ΖΑΡΑ εις περιοχήν ΔΕΝΔΡΟΧΩΡΙΟΥ (Ν.3649).
107 Ταξ. μετά Ταγμάτων ΚΟΛΙΑ, ΜΑΔΕΤΣΙΚΟΥ και τρίτου υπό αγνώστου εις περιοχήν ΜΑΛΙ ΜΑΔΙ (Ν.3352).
14 Ταξ. την 28/8 αντικατασταθείσα υπό της 103 Ταξ. κατέλαβε περιοχήν ΤΣΕΡΝΑ – ΓΟΡΑ (Ν.4155) – ΤΣΕΣΚΑ – ΡΕΚΑ (Ν.4157), ΛΕΣΙΤΣ (Ν. 4462) εκτός Τάγματος ΤΖΑΒΕΛΛΑ όπερ πιθανώς παρέμεινεν εις περιοχήν ΒΙΤΣΙ (Ν. 5755).
103 Ταξ. μετά 3 Ταγμάτων ΠΑΝΟΥ – ΚΑΠΛΑΝΗ και υπό άγνωστον εις περιοχήν ΒΥΣΣΙΝΙΑΣ (Ν.5152), ΜΑΝΚΟΒΕΤΣ (Ν.5654) – ΚΟΥΛΑ (Ν.5658).
18 Ταξ. κατέχει από ΚΟΥΛΑΝ (Ν.5658) μέχρι ΒΙΓΛΗ (Ν.4967).
Ταξ. ΣΟΦΙΑΝΟΥ μετά 3 Ταγμάτων της εις περιοχήν ΜΠΕΛΛΑ ΒΟΔΑ (Ν. 4475).
Ταξ. ΛΙΑΚΟΥ μετά 2 Ταγμάτων της εις περιοχήν ΜΠΕΛΛΑ ΒΟΔΑ (Ν.4675) – ΤΟΥΜΠΑ (Ν.4877).
Σημειούνται δύο Ουλαμοί Πυρ/κού εις εις περιοχήν ΒΑΤΟΧΩΡΙΟΥ και έτερος εις περιοχήν ΔΥΤ.ΒΑΨΩΡΙ (Ν.5156).
Οργανώσεις: Λόχος σκαπανέων ΛΕΥΤΕΡΗ κατασκευάζει πολυβολεία και χαρακώματα εις περιοχήν (Ν.3848) – (Ν.3249) – (Ν.3148).
31.8.1948
Η πληροφορία καθ’ ην η Ταξ. ΣΟΦΙΑΝΟΥ μετεκινήθη εις περιοχήν ΒΟΡ. ΠΙΣΟΔΕΡΙΟΥ ελέγχεται ανακριβής. Αύτη παραμένει εις περιοχήν ΚΡΥΣΤΑΛΛΟΠΗΓΗΣ (Ν.3255) διαθέσασα ένα Τάγμα της προς ενίσχυσιν 16ης Ταξ. ΠΑΛΑΙΟΛΟΓΟΥ εις περ. ΒΟΡ. ΔΝΔΡΟΧΩΡΙΟΥ (Ν.3649).
Εις περιοχήν ΒΑΤΟΧΩΡΙΟΥ (Ν.3759) εξεδηλώθη ουλαμός Πυρ/κού.

ΦΙΛΙΑΙ ΔΥΝΑΜΕΙΣ
10. Διοίκησις Β΄ΣΣ
Π Ε Ζ Ι Κ Ο Ν
ΧV ΜΕΡΑΡΧΙΑ
– 45 Ταξιαρχία. Ακριβής χρόνος
– 61 » συγκεντρώσεως
– 73 » εμφαίνηται εις την
– 53 » παρ. 14 «ΠΡΟΠΑΡΑΣΚΕΥΗ»
– 33 » »
– 3 ΤΑΞΙΑΡΧΙΑ )
– 22 ΤΑΞΙΑΡΧΙΑ ) εφεδρεία
ΠΥΡΟΒΟΛΙΚΟΝ
– 104 Σ.Π.Π.
– 102 Σ.Π.Π. μείον Πυρ/χία
– Πυρ/χία 101 Σ.Π.Π.
– 151 Μ.Μ.Π.
– 142 Μ.Ο.Π.
– 2 Πυροβόλα 37 χιλ.
– 4 » 6 λιβρών.
ΤΕΘΩΡΑΚΙΣΜΕΝΑ
– ΄Ιλη Αρμάτων
– 4 Ουλαμοί (Αναγνωρίσεως).
11. -Σημειώσεις επί της μαχητικότητος των Μονάδων
Αι ελλείψεις των Μονάδων εις οπλίτας και στελέχη είναι σημαντικαί. Πολλοί Λόχοι κατά την διάρκειαν του διμήνου, καθ’ ο έλαβον χώραν αι επιχειρήσεις του ΓΡΑΜΜΟΥ, έχουσι επανειλημμένως αλλάξει διοικητάς Λόχων και Διμοιριών λόγω των συνεχών απωλειών και τελικώς πολλοί Λόχοι (45 %) διοικούνται υπό Εφέδρων Ανθ/γών.
΄Απαντες οι Λόχοι, ου μόνον έχουσι υποστή μείωσιν της δυνάμεώς των λόγω των απωλειών, αλλά έχουσι στερηθή των μαχητικωτέρων στοιχείων.
Ελάχισται ενισχύσεις εκ του εσωτερικού δι’ ανδρών νεοσυλλέκτων κατά το πλείστον συγκροτούσι μετά των παλαιών Λόχους με συνοχήν ουχί καλήν, μετρίας μαχητικότητος, καθ’ όσον τα μαχητικότερα στοιχεία έπεσαν εις τα μάχας, ή ετραυματίσθησαν και με στελέχη μειωμένα εις δύναμιν και μαχητικότητα, κατά το πλείστον εξ Εφέδρων Ανθ/γών.-
Η πτώσις του ΓΡΑΜΜΟΥ εξύψωσε σημαντικώς το ηθικόν και κυρίως η σκέψις ως διεδίδετο ότι ο κατά των συμμοριτών πόλεμος έληξε με την ήτταν, ην ούτοι υπέστησαν. Η ελπίς αύτη είχε καταστή πίστις, η διάψευσις δε ταύτης επέφερε μείωσιν του ηθικού. Εις την μείωσιν του ηθικού συνετέλεσαν έτι μάλλον αι απώλειαι τας οποίας είχον υποστή αι Μονάδες, η κόπωσις και η σκληρότης των αγώνων του παρελθόντος, ιδία όμως του ΓΡΑΜΜΟΥ και η απώλεια των γνωρίμων στελεχών, εις α η εμπιστοσύνη ήτο πολύ μεγαλυτέρα παρά εις τα απομείναντα ή τα νέα έφεδρα στελέχη, άτινα ανέλαβον τας διοικήσεις των Λόχων και Διμοιριών.
Σ Χ Ε Δ Ι Ο Ν Ε Ν Ε Ρ Γ Ε Ι Α Σ
ΕΚΔΟΘΕΙΣΑΙ ΔΙΑΤΑΓΑΙ ΑΠΟ 18/8/48 έως 28/8/48
12. (α) Την 18.8.1948 εξεδόθη υπό του ΓΕΣ η κάτωθι Διαταγή:

ΘΕΜΑ: Προθέσεις ΓΕΣ μετά την επιχείρησιν ΚΟΡΩΝΙΣ
Α.Α.Π. 8260/18.8.48
ΠΡΟΣ : Α΄, Β΄, Γ΄ Σώματα Στρατού
Α.Σ.Δ.Π., Α.Σ.Δ.Σ.Ε.
ΚΟΙΝ: Α1, Α2, Α8, Α9, Γ΄Κλάδος ΓΕΣ
ΓΕΝ/Γ΄, ΓΕΑ/Κλ. Επιχ/σεων
Β.Σ.Α. – ΣΟΗΠΕ/Αρχηγός ΓΕΣ
1.- Αι κατωτέρω παρεχόμεναι ενδείξεις βασιζόμεναι επί της προϋποθέσεως ότι η επιχείρησις ΚΟΡΩΝΙΣ θα τερματισθή μέχρι 1ης Σεπτεμβρίου, σκοπούσι μόνον όπως παράσουν τα απαραίτητα στοιχεία εις τας Μ.Μ. διά τον καταρτισμόν των σχεδίων των.
2.- Αι Εθνικαί Δυνάμεις μετά την Επιχείρησιν ΓΡΑΜΜΟΥ θα εξακολουθήσουν τας Επιχειρήσεις εις ολόκληρον την Ελλάδα προς εξόντωσιν όλων των συμμοριακών δυνάμεων προ της επελεύσσεως του χειμώνος (α΄ 15νθήμερον Δεκεμβρίου).
3.- Αποστολαί
(α) Α΄ΣΣ (αποτελούμενον εξ ουχί πλειόνων των δύο Μεραρχιών).
-ι- Να κατέχη την δυτικήν ζώνην του ΓΡΑΜΜΟΥ και να παρεμποδίση την επιστροφήν των συμμοριτών εις την περιοχήν ταύτην.
-ιι- Να εκκαθαρίση την ζώνην ευθύνης του εκ των συμμοριτών με σειράν προτεραιότητος εις περιοχήν ΜΟΥΡΓΚΑΝΑΣ – ΠΩΓΩΝΙΟΝ.
-ιιι- Δι’ εντατικής δραστηριότητος επιθετικών περιπολιών κατά μήκος της περιοχής της μεθορίου να απαγορεύση την εξ ΑΛΒΑΝΙΑΣ είσοδον συμμοριακων στοιχείων εντός της Ελλάδος.
-ιυ- Εν στενή συνεργασία μετά του Β΄ΣΣ να συντονίζη τας ενεργείας του εις τα ζωτικά κατά μήκος των ορίων μεταξύ των δύο Σωμάτων σημεία και ειδικώτερον εις την περιοχήν ΓΡΑΜΜΟΥ.
(β) Β΄ ΣΣ (αποτελούμενον εξ ουχί πλειόνων των τριών Μεραρχιών).
-ι- Να κατέχη την Ανατολικήν ζώνην του ΓΡΑΜΜΟΥ και να παρεμποδίση την διείσδυσιν των συμμοριτών εις την περιοχήν ταύτην.
-ιι- Να εκκαθαρίση την ζώνην ευθύνης του εκ των συμμοριτών με προτεραιότητα εις περιοχήν ΒΙΤΣΙ.
-ιιι- Να παρεμποδίση την εκ γειτονικών κρατών επανείσδυσιν συμμοριτών εις την Ελλάδα, δι’ εντατικής δραστηριότητος επιθετικών περιπολιών κατά μήκος της περιοχής της μεθορίου.
-ιυ- Να εξασφαλίση εν στενή συνεργασία μετά του Α΄ΣΣ τον συντονισμόν των ενεργειών κατά μήκος των ορίων μεταξύ των δύο Σωμάτων και εις τα ζωτικά σημεία αυτών ειδικώτερον εις την περιοχήν ΓΡΑΜΜΟΥ.
(γ) Γ΄ ΣΣ (αποτελούμενον εκ δύο Μεραρχιών και μιάς Ταξιαρχίας το ολιγώτερον και τριών Μεραρχιών το μέγιστον
-ι- Να εκκαθαρίση την ζώνην ευθύνης του εκ των συμμοριτών και κατά πρώτον λόγον εις την περιοχήν ΠΑΠΑΔΕΣ.
-ιι- Να εμποδίση την εκ γειτονικών Κρατών είσοδον συμμοριτών εις την Ελλάδα διά διατηρήσεως ευκινήτων επιθετικών δυνάμεων κατά μήκος της μεθορίου.
(δ) Α.Σ.Δ.Σ.ΕΛΛΑΔΟΣ (διά των ήδη διαθεσίμων δυνάμεων ενισχυομένων δι’ ολοκλήρου της 71 Ταξιαρχίας).
-ι- Να καταστρέψη τους εν τη ζώνη ευθύνης της συμμορίας ως και τα υλικά των.
-ιι- Να είναι προετοιμασμένη όπως, καθ’ οιονδήποτε χρόνον μετά την 15 Σεπτεμβρίου προειδοποιουμένη προ 7 ημερών, καταστήση διαθεσίμους τας Α΄ και Β΄ Μοίρας Καταδρομών προκειμένου να χρησιμοποιηθώσι αύται δι’ επιχειρήσεις αλλαχού, ή προς εκπαίδευσιν εις ΒΟΛΟΝ.
(ε) Α.Σ.Δ.Ν. Θα εκδοθούν ειδικαί οδηγίαι.
(στ) Γενικαί ενδείξει
-ι- Προβλέπεται όπως:
-Η 33 Ταξιαρχία αποδοθή εις Γ΄ΣΣ μέχρι 15 Σεπτεμβρίου και μία ακόμη Ταξιαρχία από 5 Σεπτεμβρίου.
-Μία Μεραρχία να κινηθή οδικώς ή διά θαλάσσης εκ της Περιοχής Α΄ΣΣ από της 5 Σεπτεμβρίου.
-Η 71 Ταξιαρχία επιστραφή εις Α.Σ.Δ.Σ.Ε. μέχρι 25 Αυγούστου.
-ιι-Αι εις ΓΡΑΜΜΟΝ εγκατεστημέναι Μονάδες θα ρυθμισθή να εναλλάσσωνται ανά δίμηνον.
-ιιι-Το ΓΕΣ λαμβάνει πρόνοιαν διά την ένδυσιν, εφοδιασμόν και στέγασιν των εις ΓΡΑΜΜΟΝ εγκατεστημένων Μονάδων.
-ιυ-Τα Α΄και Β΄ΣΣ είναι υπεύθυνα διά την εν τη ζώνη ενός εκάστου συμπλήρωσιν, της οδού ΠΕΝΤΑΛΟΦΟΝ – ΚΟΝΙΤΣΑ μέχρι 15 Οκτωβρίου εις τρόπον ώστε να είναι χρησιμοποιήσιμος υφ’ όλας τας καιρικάς συνθήκας.
4.- Το Β. Ναυτικόν έχει παρακληθή όπως είναι προετοιμασμένον:
(α) Να μεταφέρη μίαν Μεραρχίαν καθ’ οιονδήποτε χρόνον μετά την 1ην Σεπτεμβρίου (Το ΓΕΣ θα ειδοποιήση το Β.Ν. προ 10 ημερών).
(β) Να υποστηρίξη επιχειρήσεις των δυνάμεων της ξηράς.-
5.- Η Ε.Β. Αεροπορία ομοίως έχει παρακληθή να είναι προετοιμασμένη όπως:
(α) Υποστηρίξη επιχειρήσεις του Εθνικού Στρατού ιδιαιτέρως εις ΒΙΤΣΙ – Γ΄ΣΣ ή εις ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΝ.
(β) Εξασφαλίση διά ρίψεων τον εφοδιασμόν δυνάμεων επιχειρουσών εις απροσίτους περιοχάς ή αποκεκλεισμένων εκ χιόνων.-
Διά την ακρίβειαν Αντιστράτηγος Δ.ΓΙΑΤΖΗΣ
Η Γραμμ. Α1/ΓΕΣ Αρχηγός ΓΕΣ – Διοικητής

(β) Την 21.8.1948 εξεδόθη υπό του ΓΕΣ η κάτωθι Διαταγή:

ΑΠΟ: ΓΕΣ/Α1
ΠΡΟΣ: Τ.Σ./Β΄ΣΣ/Α1
Ημέρα – ΄Ωρα εκδόσεως σήματος
21.8.1948 1815΄
ΚΟΙΝ: Α1/ΓΕΣ, Α2/ΓΕΣ –
Β.Σ.Α. – ΣΟΗΠΕ/Κλ.Επιχ.
Αριθμ. Πρωτ. 8488Α/Φ.4009/31 ΑΠΟΡΡΗΤΟΝ (.)
Εν συνεχεία 8457Α/21.8.1948 σήματος (.) Επισημαίνω ιδιαιτέρως ταχείαν και δραστηρίαν λήψιν μέτρων προς ΒΙΤΣΙ (.) Ανάγκη συνεχισθή δίωξις συμμοριτών εκ περιοχής ΒΙΤΣΙ (.) Εις πρώτην σειράν επείγοντος εκκαθάρισις περιοχής Βορείως ΦΛΑΤΣΑΤΑ – ΔΕΝΔΡΟΧΩΡΙ εις τρόπον ώστε μη δοθή χρόνος προς ανάπαυσιν και ανασυγκρότησιν των εις περιοχήν ταύτην καταφευγόντων μέσω Αλβανίας λειψάνων του ΓΡΑΜΜΟΥ(.)
Διά την ακρίβειαν Αντιστράτηγος ΓΙΑΤΖΗΣ Δ.
Η Γραμμ. Α1/ΓΕΣ Αρχηγός ΓΕΣ – Διοικητής

(γ) Την 21.8.1948 υπό του Β΄ΣΣ το κάτωθι σήμα:
Β΄ ΣΩΜΑ ΣΤΡΑΤΟΥ
ΠΡΟΣ: ΓΕΣ 21.8.1948
Α.Α.Π. 829 ΄ΩΡΑ: 13.30΄

Προς αντιμετώπισιν διαρροής συμμοριτών προς ΒΙΤΣΙ και απαγόρευσιν εγκαταστάσεώς των επί τούτου προσηνατόλισα ΧV Μεραρχίαν προς ΒΙΤΣΙ.
Προς ΓΡΑΜΜΟΝ δι’ εκκαθάρισιν από υπολείμματα και εξερεύνησιν τούτου διέθεσα Ι και ΙΙ Μεραρχίας.
Υπό ΧV Μεραρχίαν ετέθη προσωρινώς 33η Ταξιαρχία.

ΚΙΤΡΙΛΑΚΗΣ ΣΤΥΛ.
ΑΝΤΙΣΤΡΑΤΗΓΟΣ
ΔΙΟΙΚΗΤΗΣ»

(δ) Την 22.8.1948 απεστάλη υπό του Β΄ΣΣ το κάτωθι σήμα:
ΑΠΟ: Τ.Σ. /Β΄ΣΣ/Α1
ΠΡΟΣ: ΓΕΣ/Α1 ΚΡΥΠΤΟΓΡΑΦΙΚΩΣ
ΚΟΙΝ: Α1 ΩΡΑ: 221000
Αριθ.Πρωτ.Α.Α.Π. 937
Υμετέρα Α.Π. 8457 και 8488 χθεσινά
Σ.Στρατού ανέφερεν ήδη υμίν διά Α.Α.Π. 829 χθεσινή ότι από χθες ήρξατο προσανατολιζομένη ΒΙΤΣΙ ΧV Μερ/χία. Ταύτης από σήμερον δύναμις πλέον δύο Ταξιαρχιών θα ευρίσκεται επί τόπου. Επιχειρήσεις άρξωνται αμέσως. Δι’ αντιμετώπισιν καταστάσεως περιοχήν ΧΑΣΙΩΝ μετακινείται 77 Ταξιαρχία ήτις εντός αύριον ευρίσκεται ΘΕΣΣΑΛΙΑΝ.
ΣΤΥΛ. ΚΙΤΡΙΛΑΚΗΣ
ΑΝΤΙΣΤΡΑΤΗΓΟΣ
ΔΙΟΙΚΗΤΗΣ»
(ε) Την 22.8.1948 εξεδόθη υπό του Β΄ΣΣ η κάτωθι διαταγή:

Β΄ ΣΩΜΑ ΣΤΡΑΤΟΥ
ΑΠΟ: Τ.Σ./Β΄ΣΣ/Α1 Ο
ΠΡΟΣ: ΧV Μεραρχίαν Κρυπτογραφικώς
ΚΟΙΝ: Α1-ΓΕΣ/Α1-Ι-ΙΙ- 221030
ΧΙ ΜΕΡ. – Α8 – Α9
Α.Α.Π. 936. Εν συνεχεία προφορικώς δοθεισών χθες Διαταγών μου.
Μεραρχία διά των οργανικών Ταξιαρχιών της (της 61 τοιαύτης διατασσομένης επανέλθη το ταχύτερον Μεραρχίαν) και των 53 Ταξιαρχίας (συγκεντρουμένης ήδη περιοχήν Ανατολικώς Λίμνης ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ (εκ δύο Ταγμάτων) θ’ αναλάβη το ταχύτερον ευρείας και συντονισμένας επιχειρήσεις προς εκκαθάρισιν περιοχής όρους ΒΙΤΣΙ. Μετρά πέρας εκκαθαρίσεως εξασφάλισις σταθερού ελέγχου άνω ορεινής περιοχής και εγκατάστασις ισχυρών δυνάμεων επί ΕΛΛΗΝΟΑΛΒΑΝΙΚΗΣ μεθορίου από ΔΙΠΟΤΑΜΙΑΣ μέχρι ΑΓ.ΓΕΡΜΑΝΟΥ προς απαγόρευσιν πάσης επικοινωνίας συμμοριτών μετά Αλβανικού εδάφους. Διάθεσιν Μεραρχίας 104 Σ.Π.Π. Μοίρα 101 Σ.Π.Π. 142 Μ.Ο.Π. 75 και Πυρ/χία 151 Μ.Π.Π. ΄Εναρξις επιχειρήσεων άμεσος.Υποβάλλατε Σ.Σ. σχέδιον επιχειρήσεων.
Ακριβές αντίγραφον ΚΙΤΡΙΛΑΚΗΣ ΣΤΥΛ.
ΑΝΤΙΣΤΡΑΤΗΓΟΣ
ΔΙΟΙΚΗΤΗΣ»

(στ) Την 23.8.1948 υπό του ΓΕΣ η κάτωθι Διαταγή:
ΑΠΟ: ΓΕΣ/Α1
ΠΡΟΣ: Τ.Σ./Δ΄ και Β΄ΣΣ Ημέρα-΄Ωρα εκδόσεως σήματος
ΚΟΙΝ: Α1, Α2/ΓΕΣ – Γ΄Κλ.ΓΕΣ 23.8.1948 18.10΄
ΒΣΑ- ΣΟΕΗΕ/Κλ Επιχ.
Αριθ. Πρωτ. 2626Β/Φ.4009/31 Απόρρητον (.)
Σχετικά 8457Α/21.8.48(.) 2580Β/23.8.48 Σήματα ΓΕΣ (.)
Δι’ ανάγκας πλήρους εδραιώσεως και εξερευνήσεως ΓΡΑΜΜΟΥ (.) Απαγορεύσεως πάσης επανεισδύσεως τυχόν καραδοκούντων συμμοριτών(.) Προέχει κατεχόμεναι ζώναι από Σωμάτων Στρατού προσωρινώς και μέχρι νεωτέρας Διαταγής παραμείνουν ως έχουν(.) Τούτο επιβάλλεται επί πλέον εκ της ανάγκης όπως Β΄ΣΣ συνεχίση αγώνα προς εκκαθάρισιν ΒΙΤΣΙ προ ανασυγκροτήσεως καταφυγόντων εκεί υπολειμμάτων ΓΡΑΜΜΟΥ(.)
Χρόνος εκτελέσεως επιχειρήσεως ΜΟΥΡΓΚΑΝΑΣ υπό Α΄ΣΣ καθορισθήσεται εγκαίρως (.)
Αντιστράτηγος ΓΙΑΤΖΗΣ Δ.
Αρχηγός ΓΕΣ – Διοικητής Στρατού

(ζ) Την 24.8.1948 εξεδόθη υπό του ΓΕΣ η κάτωθι διαταγή:

Β΄ ΣΩΜΑ ΣΤΡΑΤΟΥ
ΑΠΟ : ΓΕΣ/Α1 248.48 ΄Ωρα 1700
ΠΡΟΣ: Τ.Σ./Α΄ΣΣ και Β΄ΣΣ
ΚΟΙΝ: Α1/ΓΕΣ – ΒΣΑ – ΣΟΗΠΕ
Α.Π. 225021 (.) ΑΠΟΡΡΗΤΟΝ
Σχετικόν 2626 Β/23.8.1948 Σήμα ΓΕΣ
Προσωρινώς και μέχρι λήξεως επιχειρήσεων ΒΙΤΣΙ όρια μεταξύ Α΄ και Β΄ Σωμάτων Στρατού καθορίζονται ως εξής: ΚΟΥΡΙΑ (Ν.1036) Α΄ΣΣ- ΠΑΠΟΥΛΗ (Ν.1333) – ΤΣΑΡΝΟΝ (Ν.1431) – ΠΑΝΑΓΙΑ (Ν.1430) Β΄ΣΣ ΣΓΟΥΡΟ (Ν.1328) – ΣΟΥΦΛΙΝΑΣ – ΕΠΑΝΩ ΑΡΕΝΑ – ΚΑΤΩ ΑΡΕΝΑ Α΄ ΣΣ – ΜΠΟΥΧΕΤΣΙ Β΄ΣΣ
Εντός καθοριζομένης ζώνης έκαστον Σώμα Στρατού καταβάλη προσπαθείας δραστηρίας δι’ απαγόρευσιν επανεισδύσεως συμμοριτών. Εξερεύνησιν περισυλλογήν και μεταφοράν υλικών. καταστροφή εγκαταστάσεων και ωργανωμένων θέσεων.-
Ακριβές αντίγραφον Δ.ΓΙΑΤΖΗΣ Αντιστράτηγος
Αρχηγός ΓΕΣ – Διοικητής Στρατού

(η) Την 24.8.1948 ο Αρχηγός ΓΕΣ μετά Αντ/γου ΒΑΝ ΦΛΗΤ μετέβησαν εις ΚΟΖΑΝΗΝ ένθα έλαβεν χώραν σύσκεψις μετά του Δ/τού του Σ.Σ. διά την επιχείρησιν ΒΙΤΣΙ και την εδραίωσιν επί του ΓΡΑΜΜΟΥ.
(θ) Την 25.8.1948 εξεδόθη υπό του Β΄ΣΣ η κάτωθι διαταγή:
ΘΕΜΑ: Επιχείρησις ΒΙΤΣΙ
ΠΡΟΣ: Τον Δ/τήν ΧV Μεραρχίας ΑΠΟΡΡΗΤΟΣ-ΠΡΟΣΩΠΙΚΗ
ΚΟΙΝ : Ι, ΙΙ Μεραρχίας ΕΞΑΙΡ. ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ
Α1, Α8, Α9, Α10, Γ1 Τ.Σ./Β΄ΣΣ/25.8.1948
ΓΕΣ/Α1, ΕΣΑ, ΑΣΑ Α.Α.Π. 1000
Εν συνεχεία προς την Α.Α.Π. 936/22.8.1948 Δ/γήν μου
1.- Η Επιχείρησις ΒΙΤΣΙ έχει ως σκοπόν:
(α) Την ταχυτέραν συντριβήν των εις την περιοχήν ταύτην εγκατεστημένων συμμοριακών δυνάμεων και εκείνων αίτινες διέρρευσαν εις αυτήν εκ ΓΡΑΜΜΟΥ, ως και την απαγόρευσιν πάσης διαφυγής τούτων προς το εσωτερικόν της χώρας.
(β) Την εγκατάστασιν ημετέρων δυνάμεων κατά μήκος της μεθορίου προς έλεγχον των από των ομόρων κρατών προς το ημέτερον έδαφος αγουσών οδεύσεων και απαγόρευσιν επανεισβολής συμ/τών.
2.- Πληροφορίαι περί του εχθρού.
΄Ορα συνημμένον δελτίον.
3.- Προθέσεις του Σ.Στρατού
Ταχεία ενέργεια προς την περιοχήν Ανατολικώς της ΜΙΚΡΑΣ ΠΡΕΣΠΑΣ κατά συγκλινούσης κατευθύνσεως, ήτοι.
(α) Από Νότου προς Βορράν (ΜΕΣΟΠΟΤΑΜΙΑ Ν. 3540 – ΜΑΛΙ ΜΑΔΙ Ν.3352 – ΜΠΟΥΤΣΙ Ν.3556 – ΒΑΡΜΠΑ Ν. 3361).
(β) Από Ανατολών προς Δυσμάς (ΦΛΩΡΙΝΑ – αυχήν ΠΙΣΣΟΔΕΡΙΟΥ – ΜΠΕΛΑ ΒΟΔΑ Ν.4373 – ΑΛΙΜΟΣ Ν. 3877.
(γ) Ενδιαμέσως προς τας ανωτέρω κατά μήκος της κυρίας κορυφογραμμής του ΄Ορους ΒΕΡΝΟΥ από ΚΛΕΙΣΟΥΡΑΣ Ν.6342 – ΒΙΤΣΙ Ν. 5755 – ΒΙΓΛΑ Ν. 4967 με σκοπόν:
-ι- την απαγόρευσιν εις τας εις την περιοχήν ΒΙΤΣΙ συμ/κάς δυνάμεις να διαρρεύσουν προς Ανατολάς (ΚΑΪΜΑΚΤΣΑΛΑΝ, ΒΕΡΜΙΟΝ, ΣΥΝΙΑΤΣΙΚΟΝ).
-ιι- την συμπίεσιν τούτων προς την περιοχήν της λίμνης ΜΙΚΡΑΣ ΠΡΕΣΠΑΣ όπου και να επιζητηθή η συντριβή των.
-ιιι- εγκατάστασιν ημετέρων δυνάμεων κατά μηκος της μεθορίου και εκατέρωθεν της λίμνης ΜΙΚΡΑΣ ΠΡΕΣΠΑΣ προς εξασφάλισιν του ελέγχου της μεθορίου τόσον μετά της Αλβανίας όσον και μετά της ΓΙΟΥΓΚΟΣΛΑΥΙΑΣ.
4.- Συμπληρωματικά μέσα. Εις την Μερ/χίαν διατίθενται:
(α) Εκτός των οργανικών της Ταξιαρχιών η 53 Ταξιαρχία, ως και η εις την περιοχήν ΦΛΩΡΙΝΗΣ – ΑΜΥΝΤΑΙΟΥ 33 Ταξιαρχία (εκ δύο Ταγμάτων)
(β) Πυρ/κόν
Εις την διάθεσιν της Μεραρχίας τίθενται:
– 104 Σ.Π.Π.
– 102 Σ.Π.Π. (μείον μοίρα)
– Γ΄/Πυρ/χία 101 Σ.Π.Π.
– 151 Μ.Π. 5,5΄
– 142 Μ.Ο.Π. 15
Αι μετακινήσεις τούτων θα γίνωσιν μερίμνη Δ/τού Πυρ/κού του Σ.Σ. βάσει των δοθεισών αυτών διαταγών μου.
(γ) ΄Αρματα
Μία ΄Ιλη Αρμάτων (των 4 ή 5 αρμάτων ΚΕΝΤΑΥΡΟΣ).

(δ) Τεθωρακισμένα
Εκτός των ήδη εις την διάθεσιν της Μεραρχίας 3 Ουλαμών Τεθωρακισμένων και είς Ουλαμός εκ των εις την διάθεσιν της Ι Μεραρχίας όστις μερίμνη της Ι Μεραρχίας εις ΚΑΣΤΟΡΙΑΝ, μέχρι της εσπέρας 20 Αυγούστου.
(ε) Αντιαρματικά πυρ/λα
– Δύο των 37
– Τέσσαρα των 6 λιβρών
Ταύτα προωθούνται μερίμνη του Σ.Στρατού εις ΚΑΣΤΟΡΙΑΝ μέχρι εσπέρας 26 Αυγούστου εις την διάθεσιν της Μεραρχίας.
5.- Εφεδρεία Σώματος Στρατού η 3η Ταξιαρχία εις περιοχήν ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ – ΚΛΕΙΣΟΥΡΑΣ.
6.- Η Μεραρχία να επιζητήση ίνα αι από Νότον και Ανατολών ενέργειαι εκδηλωθώσιν συγχρόνως την 29ην Αυγούστου η δε ενδιάμεσος τοιαύτη προηγηθή τούτων εν χρόνω κατά τρόπον ώστε να συνδυασθή εν χώρω μετ’ αυτών.
7.- Αναφέρατε λήψιν.-
(Ενταύθα προστίθεται το μνημονευόμενον δελτίον πληροφοριών ως προσηρτημένον εις σελ. 23)
Διά την ακρίβειαν ΚΙΤΡΙΛΑΚΗΣ ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ
Η Γραμμ. Α1/ΓΕΣ ΑΝΤΙΣΤΡΑΤΗΓΟΣ – ΔΙΟΙΚΗΤΗΣ

(β) Την 27.8.1948 ο Αρχηγός του ΓΕΣ μετά του Αντ/γου ΒΑΝ ΦΛΗΤ μετέβησαν εις ΚΑΣΤΟΡΙΑΝ και ήλθον εις επαφήν μετά του Δ/τού Β΄ΣΣ
ΣΧΕΔΙΟΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Β΄ΣΣ
13.- Εκ των ανωτέρω (παρ. 12) αναφερθεισών ενεργειών του Β΄ΣΣ εξάγεται ότι το σχέδιον ενεργείας του συνίστατο:
(α) Εις ενεργείας επιθετικάς κατά τας κάτωθι γενικάς συγκλινούσας κατευθύνσεις:
– Από Νότου προς Βορράν: ΜΕΣΟΠΟΤΑΜΙΑ 3540 – ΜΑΛΙ ΜΑΔΙ 3352 – ΜΠΟΥΤΣΙ 3556 – ΒΑΡΜΠΑ 3361, διά της ΧV Μ.Π. (δύο Ταξιαρχίαι, 45 και 73 τοιαύται οργανικαί της Μεραρχίας), με υποστήριξιν διά τεσσάρων Πυροβολαρχιών Πεδινών, 3 Σωλήνων βαρέος πυροβολικού (μιάς Πυροβολαρχίας).
– Aπό Ανατολών προς Δυσμάς: ΦΛΩΡΙΝΑ – ΜΠΕΛΑ ΒΟΔΑ 4375 – ΑΛΙΜΟΣ 3877, διά δύο Ταξιαρχιών, υπό ενιαίαν διοίκησιν του Ταξιάρχου Διοικητού Εθνοφρουράς Δυτικής Μακεδονίας και με υποστήριξιν τριών Πυροβολαρχιών Πεδινού Πυροβολικού, μιάς βαρέος (3 σωλήνες) και τεσσάρων σωλήνων Ορειβατικού.
– Από Ν.Α. προς Β.Δ., ήτοι κατεύθυνσιν: ΒΙΤΣΙ 5757 – ΚΟΥΛΚΟΥΘΟΥΡΙΑ 5263 – ΚΑΡΥΑΙ 3869 κατεύθυνσις συνδετική των δύο προηγουμένων, διά μιάς Ταξιαρχίας, της 53 Ταξιαρχίας της ΙΙ Μεραρχίας, με υποστήριξιν 4 σωλήνων Ορειβατικού Πυροβολικού.
(β) Από απόψεως συντονισμού εν χρόνω προβλέπετο εκδήλωσις της ενεργείας της τρίτης, των ως άνω κατευθύνσεων ενωρίτερον των δύο πρώτων, αίτινες θα εξεδηλούντο άμα ως η Τρίτη θα έφθανε εις το ύψος περί την ΒΙΓΛΑΝ (5058). Η τοιαύτη πρόταξις της ενεργείας της 53 Ταξιαρχίας απετέλει διά το Σώμα Στρατού επιθετικήν αναγνώρισιν προς εξακρίβωσιν, αν τω όντι οι συμμορίται συνέδεον τας επί του ορεινού όγκου ΜΑΛΙ – ΜΠΟΥΤΣΙ αφ’ ενός αντιστάσεις των και τας τοιαύτας επί της βορείως της διαβάσεως ΠΙΣΣΟΔΕΡΙΟΥ τοιαύτης αφ’ ετέρου, διά κατοχής της τοποθεσίας ΒΙΓΛΑ – ΜΠΑΡΟ, ως έφερον αι πρώται και μέχρι της 26ης Αυγούστου υπάρχουσαι πληροφορίαι.
Κατά τας αυτάς πληροφορίας επί της τοποθεσίας ΒΕΡΝΟΝ υπήρχον προωθημένα μόνον τμήματα των συμμοριτών προς επιβράδυνσιν τυχόν προχωρήσεως ημετέρων τμημάτων διά της ως άνω κορυφογραμμής.
Ο Διοικητής του Σώματος Στρατού, έχων υπ’ όψιν του την ανάγκην ταχυτέρας ενεργείας κατά ΒΙΤΣΙ, ου μόνον διότι το τοιούτον επεβάλλετο εξ αποστολής, διά των διαταγών του Γ΄ΣΣ, αλλά και εξ όσων αναφέρονται ανωτέρω εις την ανάλυσιν του παρόντος ο εχθρός καθ’ α ούτος συν τη παρόδω του χρόνου θα επετύγχανε επί μάλλον και μάλλον (από τας πρώτας ημέρας του Σ/βρίου) την ανασυγκρότησιν και αξιοποίησιν των εκ ΓΡΑΜΜΟΥ εις το ΒΙΤΣΙ εισρευσάντων συμμοριακών συγκροτημάτων, επέσπευσε την κίνησιν της 53 Ταξιαρχίας (κατά μήκος ΒΕΡΝΟΝ όρος) από της 26ης Αυγούστου.
Αφ’ ετέρου διετάχθη η κίνησις ενός των τριών Ταγμάτων της Ταξιαρχίας οδικώς διά της Αμαξιτής ΚΛΕΙΣΟΥΡΑ – ΦΛΩΡΙΝΑ ως συνοδεία του Πυροβολικού όπερ διετίθετο εις περιοχήν ΦΛΩΡΙΝΗΣ. Κυρίως προεβλέπετο να ενεργήση το Τάγμα τούτο εις τα νώτα των συμμοριτών οίτινες τυχόν ήθελον αντιταχθή επί ΒΕΡΝΟΝ εις την κίνησιν της 53 Ταξιαρχίας προς ΒΙΓΛΑΝ από ΒΙΤΣΙ.
(γ) Από απόψεως χρόνου εκδηλώσεως των ως άνω κυρίων ενεργειών της επιχειρήσεως, ο Διοικητής του Β΄ΣΣ έκρινε ως εξής:
Ότι οι εις ΒΙΤΣΙ συμμορίται, μέχρι των πρώτων ημερών του Σ/βρίου ηδύναντο να αντιτάξωσι περί τους 2500 συμμορίτας. (ήτοι τας τρεις Ταξιαρχίας ΣΟΦΙΑΝΟΥ, ΒΑΓΕΝΑ και ΛΙΑΚΟΥ και τους εκ ΜΠΟΥΛΚΕΣ τοιούτους). Βραδύτερον όμως θα ηδύναντο να αντιτάξουν επί πλέον και τα καταφυγόντα εις ΒΙΤΣΙ συγκροτήματα ΓΡΑΜΜΟΥ (2500 – 3000 συμμορίται περίπου), άτινα είχον την δυνατότητα να αναδιοργανωθώσι μέχρι των πρώτων ημερών (5-10) Σ/βρίου.
Κατόπιν των ανωτέρω ήτο συμφέρον όπως οι επιχειρήσεις ΒΙΤΣΙ άρξωνται το ταχύτερον (μέχρι 30ης Αυγούστου το αργότερον), θα έδει δε να μη χρονίσωσι και να περατωθώσι εντός του βραχυτέρου χρονικού διαστήματος και ει δυνατόν εντός των πρώτων ημερών του Σ/βρίου (μέχρι της 5 ή 6 Σ/βρίου), με πρώτον αντικειμενικόν σκοπόν την οδικήν αρτηρίαν εξ Αλβανίας διά ΚΡΟΥΣΤΑΛΛΟΠΗΓΗΣ προς ΒΑΤΟΧΩΡΙ και είτα ΠΙΣΟΔΕΡΙ πριν οι συμμορίται αξιοποιήσωσι τα συγκροτήματα του ΓΡΑΜΜΟΥ (2500 – 3000) συμμορίται).
Ο Διοικητής του Β΄ΣΣ εκτιμών ότι τα διατεθέντα υπό τούτου μέσα δεν επήρκουν διά την σύγχρονον εκπλήρωσιν των αποστολών:
– εκκαθαρίσεως εις πρώτην σειράν επείγοντος του ΒΙΤΣΙ
– εκκαθαρίσεως συγχρόνως της Θεσσαλίας
κατήλθεν εις ΑΘΗΝΑΣ την 23ην Αυγούστου, παρουσιάσθη εις τον κ. Αρχηγόν του ΓΕΣ, εις ον εξέθεσε απάσας τας ανωτέρω σκέψεις του.
Αποκλεισθείσης της λύσεως να αναλάβη το Α΄ΣΣ την διαφύλαξιν ολοκλήρου του ΓΡΑΜΜΟΥ ο Αρχηγός του ΓΕΣ απεδέχθη την μείωσιν της ζώνης επί του ΓΡΑΜΜΟΥ, εκδοθείσης της υπ’ αριθμ. Α.Π. 225021/24.8.1948 Διαταγής ΓΕΣ διά της οποίας μειώσεως επετυγχάνετο εξοικονόμησις μιάς Ταξιαρχίας.
Κατόπιν της ως άνω εκδοθείσης διαταγής του ΓΕΣ περί αλλαγής ορίου μεταξύ Α΄ και Β΄ ΣΣ το τελευταίον διέταξε την μεταφοράν της 3ης Ταξιαρχίας Πεζικού (οργανικής της ΙΙης Μεραρχίας) εκ ΓΡΑΜΜΟΥ εις περιοχήν ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ – ΚΛΕΙΣΟΥΡΑΣ, και την τήρησιν ταύτης ως εφεδρεία του Σώματος Στρατού (υπ’ αριθ. Α.Α.Π. 1000/25.8.1948 Διαταγή Β΄ΣΣ).
ΠΡΟΠΑΡΑΣΚΕΥΗ
14. Χρονική περίοδος από 20 έως 29/8/1948
(α) Κατά το χρονικόν τούτο διάστημα συμπληρούται πλήρως η διάταξις του Σώματος Στρατού
– ΄Εναντι ΜΑΛΙ ΜΑΔΙ – ΒΟΥΤΣΙ: αι 45 και 73 Ταξ/χίαι Πεζικού.
– ΄Εναντι κορυφής ΒΙΤΣΙ: η 63 Ταξιαρχία Πεζικού.
– Εις περιοχήν ΦΛΩΡΙΝΗΣ: αι 33 και 61 Ταξιαρχίαι Περικού.
– Εις περιοχήν Ν.Α.ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ – η 3η Ταξιαρχία Πεζικού, εφεδρεία του Β΄ΣΣ
(β) Κατά την ως άνω χρονικήν περίοδον, η 53η Ταξιαρχία Πεζικού, κινηθείσα προς την κατεύθυνσιν ΒΙΤΣΙ – ΒΙΓΛΑ (κορυφογραμμή ΒΕΡΝΟΝ όρος) προσέκρουσε ευθύς εξ αρχής εις αντιστάσεις καταλαβούσα, κατόπιν αγώνος, το συγκρότημα ΓΚΟΛΙΝΑ (5752) – ΠΡΕΚΟΠΑΝΑ (5952) και παραμείνασα τελικώς εν επαφή μετά των συμμοριτών των κατεχόντων το ύψωμα ΒΙΤΣΙ (5755).
Προσπάθειαι προς κατάληψιν ΒΙΤΣΙ και των βορειότερον τούτου υψωμάτων ΓΚΛΑΒΑΤΑΣ και ΚΟΥΛΚΟΥΘΟΥΡΙΑ επέτυχον την κατάληψιν μόνον του τελευταίου τούτου υψώματος, διαπιστωθέντος πλέον σαφώς ότι η κορυφογραμμή ΒΕΡΝΟΝ νοτίως ΚΟΥΛΚΟΥΘΟΥΡΙΑ κατείχετο ισχυρώς υπό των συμμοριτών μέχρι ΒΙΤΣΙ, ως και τα δυτ/τερον τούτου υψώματα ΜΑΝΚΟΒΙΤΣ, ΚΑΜΕΝΟ και ΜΑΝΙΤΟΡΕΤΣ (5254).
Π Λ Η Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Α Ι
1.- Αι συμμοριακαί δυνάμεις περιοχής ΒΙΤΣΙ υπό ΑΜΥΝΤΑΝ είναι συγκροτημέναι:
(α) Εις τρεις Ταξ/χίας (108 ΣΟΦΙΑΝΟΥ, 18 ΒΑΓΕΝΑ ΚΑΙ ΛΙΑΚΟΥ συνολικής δυνάμεως ……………………………………………………… 2.000
(β) Εις δύο διλοχίας ΓΑΡΕΦΗ και ΑΡΓΥΡΗ δυνάμεως 260
(γ) Εις Τμήματα σαμποτέρ δυνάμεως ……… 30
(δ) Εις τμήμα Ιππικού δυνάμεως ……… 60
2.- Η διάταξις των ανωτέρω δυνάμεων είναι η κάτωθι:
(α) Ταξιαρχία ΣΟΦΙΑΝΟΥ επί υψωμάτων ΙΕΡΟΠΗΓΗΣ.
(β) Ταξιαρχία ΒΑΓΕΝΑ επί υψ. ΔΕΣΙΤΣ-ΜΠΑΡΟ και ΓΑΒΡΟΥ.
(γ) Ταξιαρχία ΛΙΑΚΟΥ επί υψ. ΤΟΥΜΠΑ (Ν.4877) – ΜΠΕΛΑ ΒΟΔΑ (Ν.5372).
(δ) Διλοχία ΓΑΡΕΦΗ επί υψ. ΒΙΓΛΑΣ (Ν.5067) – ΓΚΛΑΒΑ (Ν. 4668).
(ε) Διλοχία ΑΡΓΥΡΗ πιθανώς επί υψωμάτων ΑΓ. ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ.
3.- Τα ανωτέρω τμήματα οργανούνται αμυντικώς επί της κατεχομένης τοποθεσίας από 10ημέρου. Δέον να υπολογίζωμεν επί κατασκευασθέντων πολυβολείων με 4-5 σειράς κορμών δένδρων και χαρακωμάτων. Ναρκοπέδια δεν εσημειώθησαν μέχρι σήμερον αλλά είναι πολύ πιθανόν να χρησιμοποιηθώσιν.
4.- Από 23 Αυγούστου αφίχθησαν περιοχήν ΚΡΥΣΤΑΛΛΟΠΗΓΗΣ, αι 102, 103, 105 και 107 Ταξιαρχίαι εκ ΓΡΑΜΜΟΥ και δέον να αναμένωνται έτεραι δύο, αι 14 και 16. Συνολική δύναμις των ανωτέρω Ταξιαρχιών περίπου 2.300. Ευρίσκονται εν διαλύσει και έχουν ανάγκην τουλάχιστον 10 – 15 ημερών διά την ανασυγκρότησιν και χρησιμοποίησίν των. ΄Ητοι η χρησιμοποίησίς των θα είναι δυνατή μετά την 1ην Σ/βρίου.
5.- Οπλισμός. Ο διατιθέμενος οπλισμός υπό των συμμοριτών είναι ο συνήθης ήτοι:
΄Ολμοι 3΄΄, 2΄΄, Πολυβόλα ΦΙΑΤ, Οπλοπολυβόλα ΜΠΡΕΝ, μυδράλλια και αντιαρματικές γροθιές. Το διατιθέμενον Πυροβολικόν είναι πλέον του Ουλαμού.-
ΚΙΤΡΙΛΑΚΗΣ ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ
Αντιστράτηγος – Διοικητής

ΕΞΕΛΙΞΙΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΑΝΩΤΕΡΩ ΧΡΟΝΙΚΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟΝ 20/8/1948 έως 28/8/1948
Την νύκτα της 20/21/8.48 Κ.Σ. διαρρέοντες εκ ΓΡΑΜΜΟΥ προς ΒΙΤΣΙ δι’ ΑΛΕΒΙΤΣΗΣ (Ν.1337) (Ν.1936) προσέκρουσαν επί ημετέρων Μονάδων κατεχουσών την περιοχήν ταύτην. Μικραί Δυνάμεις τούτων κατώρθωσαν να διαρρεύσουν διά των χαραδρών ΚΟΜΝΗΝΑΔΩΝ (Ν.2343) – ΠΟΛΥΑΝΕΜΟΝ (Ν.2644). Ημέτερα τμήματα εκ ΦΛΑΤΣΑΤΑΣ (Ν. 2943) – ΧΘΙΒΑΤΙΤ (Ν.2438) – ΚΑΛΗΣ ΒΡΥΣΗΣ ευρίσκοντο εν επαφή μετά τούτων.
Την 22.8.1948 ημέτεραι δυνάμεις αναστραφείσαι εκ ΓΡΑΜΜΟΥ προς ΒΙΤΣΙ κατέλαβον τον υψ. 1015 (Ν.2443) και ΠΟΛΥΑΝΕΜΟΝ (Ν.2745).
Την 23.8.1948 τμήματα της ΧV Μεραρχίας ενεργούν προς ΒΑΡΟΣ (Ν.5251) εν ώ έτερα τηρούν την επαφήν μετά των Κ.Σ. της περιοχής ΚΟΜΝΗΝΑΔΩΝ (Ν.2343) – ΠΟΛΥΑΝΕΜΟΥ (Ν.2745) ΒΙΤΣΙΟΥ.
Την 24.8/1948 Τμήματα ΧV Μεραρχίας επιτεθέντα εκ ΓΑΒΡΟ (Ν.5446) – υψ. 1190 (Ν.5445) προς ΒΑΡΟΣ (Ν.5447) προσέκρουσαν επί ισχυρών αντιστάσεων των Κ.Σ. τας οποίας δεν ηδυνήθησαν να ανατρέψουν.
Την πρωίαν της 25.8.1948 κατελήφθη το ύψωμα ΒΑΡΟΣ (5447). Επίσης επιθετική αναγνώρισις από ΚΕΦΑΛΙ ΕΒΡΑΙΟΥ (Ν.3744) προς ύψ. ΓΡΑΣΔΙΚ (Ν. 3848) προσέκρουσεν επί ισχυρών Κ.Σ. αντιστάσεων.
Την 26.8.1948 ημέτερα τμήματα κατέλαβον άνευ αντιστάσεως υψ. ΠΡΕΚΟΠΑΝΑ (Ν. 6151) μη δυνηθέντα προχωρήσωστι περαιτέρω λόγω ισχυράς αντιστάσεως των Κ.Σ.
Από πρωίας 27.8.1948 Τμήματα της ΧV Μεραρχίας συνεχίσαντα την επίθεσίν των κατά ΒΙΤΣΙ, κατέλαβον υψ. 1381 (Ν. 5650) – 1651 (Ν.5651) – ΓΚΟΛΙΝΑ (Ν.5752) – 1867 (Ν.5353). ΄Ετεραι Μονάδες εκ ΤΡΟΠΑΙΟΥΧΟΥ ΦΛΩΡΙΝΗΣ ήχθησαν άνευ επαφής εις συψ. 1232 (Ν. 6160).
Την 28.8.1948 Τμήματα της ΧV Μεραρχίας κατέλαβον διά νυκτερινής ενεργείας υψ. 1010 ΓΙΑΝΝΗ ΚΕΦΑΛΙ (Ν.3643) και ΣΚΕΡΤΣΑ (Ν.4148). ΄Ετερα τμήματα επιτεθέντα κατά ΒΙΤΣΙ (Ν. 5755) δεν το κατέλαβον λόγω ισχυρών αντιστάσεων. Ετέρα Μονάς εξ υψ. 1232 ΚΡΙΘΑΡΙΣΙΟ ΝΕΡΟ (Ν.6221) ήχθη την μεσημβρίαν εις υψ. 1396 (Ν.5759) εν στενή επαφή μετά των Κ.Σ. κατεχόντων ΚΟΥΛΑΝ (Ν.5659). Επιθετική αναγνώρισις εκ ΔΕΡΒΕΝ (Ν. 5365) προς ΒΙΓΛΑΝ (Ν.4967) διεπίστωσεν κατοχήν του υψ. 1696 (Ν.5267).
Κατά την διάρκειαν της νυκτός 28/29.8.1948 Κ.Σ. ενήργησαν επίθεσιν κατά ημετέρων Τμημάτων υψ. 1395 (Ν.5658) αποκρουσθείσαν ως και κατά υψ. 1362 ΓΚΟΛΙΝΑ (Ν.5751) όπερ και κατέλαβον προσωρινώς.
Την πρωίαν της 29.8.1948 ημέτερα τμήματα ανεκατέλαβον υψ. ΓΚΟΛΙΝΑ και συνέχισαν την κίνησιν προς ΒΙΤΣΙ (Ν.5755) – ΜΑΝΚΟΒΕΤΣ (Ν. 5654).
(στ) Δ Ι Α Τ Α Ξ Ι Σ Κ. Σ.
Την 29.8.1948
(Βάσει των υπαρχουσών Πληροφοριών)
Γενικός Δ/τής ΒΙΤΣΙΟΥ ΑΜΥΝΤΑΣ εις ΒΑΤΟΧΩΡΙ (Ν.3758)
Ταξ. ΛΙΑΚΟΥ (2 Τάγματα)
ΤΟΥΜΠΑ (Ν.4877) – ΜΠΕΛΑ ΒΟΔΑ (Ν. 4675) – ΠΙΣΟΔΕΡΙ (Ν.4670).
18 Ταξ. ΒΑΓΕΝΑ (3 Τάγματα)
ΒΙΓΛΑ (Ν. 4967) – ΚΟΥΛΑ (Ν.5658)
103 Ταξ. ΥΨΗΛΑΝΤΗ (4 Τάγματα)
ΓΚΛΑΒΑΤΑ (Ν.5756) – ΜΑΝΚΟΒΙΤΣ (Ν.5654) – ΒΥΣΣΙΝΙΑ (Ν.5152).
107 Ταξ. ΠΑΥΛΟΥ (4 Τάγματα)
ΟΡΛΟΒΟ (Ν.3749) – ΜΑΛΙ ΜΑΔΙ (Ν. 3352)
16 Ταξ. ΠΑΛΑΙΟΛΟΓΟΥ (2 Τάγματα)
ΙΕΡΟΠΗΓΗ (Ν.3149) – ΑΓ. ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ (Ν.2940) ΔΕΝΔΡΟΧΩΡΙ (Ν. 3649).
108 Ταξ. ΙΑΝΟΥ
Περ. ΚΡΟΥΣΤΑΛΛΟΠΗΓΗ (Ν.3255)
14 Ταξ. ΓΕΩΡΓΙΑΔΗ (2 Τάγματα)
ΤΣΕΡΝΑΓΟΡΑ (Ν. 4155) – ΛΕΣΙΤΣ (Ν.4462).
Διλοχία ΓΑΡΕΦΗ
Υψ. 1310 (Ν.4268)
Λόχος Εργασίας ΛΕΥΤΕΡΗ
(Ν.3848) – (Ν.3249) – (Ν.3148)
Ουλαμοί Πυρ/κού
Είς εις ΒΑΤΟΧΩΡΙ (Ν.3759)
Είς εις ΒΑΨΩΡΙ (Ν. 5156)
(ζ) ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΙΣ – ΔΙΑΤΑΞΙΣ ΦΙΛΙΩΝ ΔΥΝΑΜΕΩΝ
Σχεδιάγραμμα υπ’ αριθμ. 1
– 45 Ταξ/χία (571, 572, 573 Τάγματα)
Την 24 Αυγούστου εις περιοχήν:
ΦΛΑΤΣΑΤΑ – ΟΙΝΟΗ – ΑΓ. ΚΥΡΙΑΚΗ – ΔΕΝΔΡΟΧΩΡΙ.
– 73 Ταξ/χία (574, 575, 591 Τάγματα)
Την 24 Αυγούστου εις περιοχήν:
ΕΒΡΑΙΟΥ ΚΕΦΑΛΙ – ΚΟΡΟΜΗΛΙΑ – ΛΕΥΚΗ – ΜΠΙΚΟΒΙΚ
– 61 Ταξ/χία (117, 603, 619 Τάγματα)
Περιοχή ΦΛΩΡΙΝΗΣ την 25 Αυγούστου.
– 53 Ταξ/χία (539, 601, 614 Τάγματα)
Την 23 Αυγούστου εις περιοχήν:
ΜΕΛΙΣΣΟΤΟΠΟΣ – ΒΕΡΜΠΙΣΤΑ
– 3 Ταξ/χία (501, 502 Τάγματα)
Την 1ην Σεπτεμβρίου εις περιοχήν:
ΚΑΣΤΟΡΙΑΝ
– 22 Ταξ/χία (508, 509 Τάγματα)
Την 1ην Σεπτεμβρίου εις περιοχήν:
ΜΕΣΟΠΟΤΑΜΙΑ.
– 33 Ταξ/χία (518, 519, 503 Τάγματα)
Από 22ας Αυγούστου εις περιοχήν:
ΦΛΩΡΙΝΗΣ.
Ε Κ Τ Ε Λ Ε Σ Ι Σ
15. 30.8.1948
(α) Επιχειρήσεις
-ι- ΄Αμα τη έω ήρξατο η εκτόξευσις της επιθέσεως.
-ιι- Ημέτεραι Μονάδες εκ περ. ΦΛΩΡΙΝΗΣ κατέλαβον το υψ. 1696 (Ν. 5267) – ΚΟΥΛΑ (Ν. 5659) και εξετέλεσαν επιθ. Αναγνωρίσεις εις περ. ΜΠΟΥΦΙ (Ν. 5273). Τα καταλαβόντα ΚΟΥΛΑ (Ν.5659) ηναγκάσθησαν το απόγευμα να επανέλθουν εις υψ. 1396 (Ν.565587) λόγω σοβαράς παρενοχλήσεως συμμοριτών διά πυρών.
-ιιι- Η επί 1694 (Ν. 5263) Μονάς απέκρουσε επανειλημμένας αντεπιθέσεις συμ/τών.
Εκ των διαφόρων μαχών απώλειαι Συμ/τών νεκροί 6, συλληφθέντες 3, παραδοθέντες 11.
Περισυνελέγησαν 1 πολ/λον, 2 αυτόματα, 7 τυφέκια και άφθονα πυρ/κά.
-ιυ- ΄Ετεραι Μονάδες εκ ΚΛΕΙΣΟΥΡΑΣ κατέλαβον ύψ. 1620 (Ν.5857). Επίσης κατά ΒΙΤΣΙ (Ν. 5541) δεν επέτυχε λόγω ισχυρών αντιστάσεων των συμ/τών.
-υ- Εις τον τομέα της 73 Ταξ/χίας εκ του αγώνος της ημέρας απώλειαι Ημετέρων νεκροί 4 (2 Αξ/κοί), τραυματίαι 28 (2 αξ/κοί). Συμμοριτών νεκροί 30, συλληφθέντες 26.
-υι- Μονάδες εκ Νότου κατέλαβον την πρωίαν το ύψ. ΓΚΡΑΔΙΣ (Ν.3847) – ύψ 1605 (Ν.3750) και ΟΣΟΪ (Ν.3951) ενώ έτερα κινηθέντα προς ΚΟΥΚΟΥΒΙΤΣΙΝΟ (Ν.3249) ανέτρεψαν τας πρώτας αντιστάσεις αλλά λόγω ισχυρών αντιστάσεων δεν ολοκλήρωσαν την κατάληψίν του. Περισυνελέγησαν 1 πολ/λον και 10 τυφέκια.
-υιι- Εις τον τομέα της 45 Ταξ/χίας αι Μονάδες κατέλαβον κατόπιν αγώνος το ΑΝΩΝΥΜΟΝ (Ν.316492) – ΑΓ. ΑΘΑΝΑΣΙΟΝ (Ν.310485) τα οποία το εσπέρας εγκατέλειψαν λόγω ισχυράς πιέσεως των συμ/τών. Απώλειαι Ημετέρων νεκροί 3, αγνοούμενοι 4 (1 αξ/κός), τραυματίαι 7 Αξ/κοί. Συμ/τών νεκροί 36, συλληφθέντες 17, παραδοθέντες 14.
Περισυνελέγησαν 1 βαρύς όλμος, 1 ατομικός, 2 πολ/λα, 3 αυτόματα, 28 τυφέκια, χειρ/δες και πυρ/κά.
(β) Διαταγαί – Αναφοραί
Το Β΄ΣΣ υπέβαλεν την κάτωθι αναφοράν:

Β΄ ΣΩΜΑ ΣΤΡΑΤΟΥ
ΑΠΟ : Β΄ Σώμα Στρατού
ΠΡΟΣ: ΓΕΣ /Α1 Δι’ ασυρμάτου
Α.Α.Π. 1007 30 23.25
Υποβάλλω παράκλησιν αμέσου διαθέσεως υμίν 596 Τάγματος πεντηκοστής δευτέρας Ταξ/χίας υπό Α΄ Σώματος Στρατού. ΄Αφιξίς του εξυπηρετήση σημαντικώς αρξαμένας επιχειρήσεις ΒΙΤΣΙ, αντιμετωπίζουσα δύναμιν επτά συμμοριακών Ταξ/χιών.
ΚΙΤΡΙΛΑΚΗΣ ΣΤΥΛ.
Αντιστράτηγος
Διοικητής

16.- 31.8.1948.
(α) Επιχειρήσεις
-ι- 45 Ταξ/χία
Από πρωίας αι Μονάδες συνέχισαν την επίθεσίν των και κατέλαβον διά δοχικών προσπαθειών το ύψ. (Ν.3551). Ο αγών συνεχίσθη μέχρι της νυκτός.
-ιι- 73 Ταξ/χία
Αι Μονάδες κατόπιν αγώνος κατέλαβον ΒΟΥΤΣΙ (Ν.3751) συνεχίσασαι προς ΜΠΕΣΚΙΝΑ (Ν. 3652). Απώλειαι Συμ/τών νεκροί 16.
-ιιι- Τομεύς Φλωρίνης
Την νύκτα 30/31.8.1948 συμ/ται παρηνώχλησαν ανεπιτυχώς Μονάδας επί ύψ. 1694 (Ν.5263) και 1396 (Ν.5659).

(β) Ε ν έ ρ γ ε ι α ι
Εκδίδεται η ύπ’ αριθμ. 1000/31.8.1948 έχουσα ούτω:

ΑΠΟ : Δ/τήν Β΄ΣΣ
ΠΡΟΣ: Δ/τήν ΧV Μερ/χίας Ο
μέσω 33 Ταξ/χίας 31 14.00
ΚΟΙΝ: Α1/Τ.Σ./Β΄ΣΣ
Α.Α.Π. 1009
Οι συμ/ται κατέχουν άπασαν κορυφογραμμήν ΤΟΥΜΠΑ – ΒΙΓΛΑ – ΒΕΡΝΟΝ όρος ΒΙΤΣΙ πλην των κόμβων ΔΕΡΒΕΝ και ΚΟΥΚΟΥΛΘΟΥΡΙΑ.
Επί ταύτης διαθέτουσι περί τα ένδεκα Τάγματα ήτοι τας Ταξ/χίας ΒΑΓΕΝΑ, ΛΙΑΚΟΥ, ΥΨΗΛΑΝΤΗ και ΒΑΣΙΛΣΚΟΥ.
Ετέρας τρεις Ταξ/χίας ΠΑΛΑΙΟΛΟΓΟΥ, ΣΟΦΙΑΝΟΥ και ΜΠΑΡΜΠΑΛΙΑ, διαθέτουσιν εις την περιοχήν ΒΑΤΟΧΩΡΙ – ΒΟΥΤΣΙ – ΜΑΛΙ ΜΑΔΙ.
Σώμα Στρατού μετά ολοκλήρωσιν κατοχής τελευταίας ταύτης περιοχής, προτίθεται: Πρώτον δημιουργίαν προγεφυρώματος εις ΛΙΝΟΣΤΑΝΑΙΣ (4357) – ΡΟΤΟ (4857) – ΠΡΑΣΕΚΑ (5053) – ΒΟΡΟ (5352).
Δεύτερον. Την εκδήλωσιν επιθετικών ενεργειών από ΠΡΟΣΕΚΑ προς ΒΙΤΣΙ. (Ταξ/χία δύο Ταγμάτων) και από ΡΟΤΟ προς ΠΛΑΤΥ (5560) (Ταξ/χία δύο Ταγμάτων).
ΧV Μερ/χία συντονίζει ενεργείας δυνάμεως ανατολικώς κορυφογραμμής ΒΙΤΣΙ ήτοι 53, 61 Ταξ/χιών, προς ανωτέρω ενεργείας ενεργούσα επιθετικώς κατά ΒΙΤΣΙ, ΓΚΛΑΒΑΤΑ, ΚΟΥΛΑ και από ΚΟΥΛΚΟΥΘΟΥΡΙΑ όπερ δεν κατέχεται πάντοτε ισχυρώς.
Δεν προβλέπεται εκδήλωσις ανωτέρω ενεργειών ενωρίτερον προσεχούς Πέμπτης δύο Σ/βρίου. Εκδοθήσεται ειδική διαταγή εκτελέσεως. Προβήτε από τούδε αναγκαίας προπαρασκευάς. Εφιστάται προσοχή τηρήσεως οπωσδήποτε σημερινών θέσεων και απαγορεύσεως διαρροής συμ/τών προς Ανατολάς και περιοχήν ΣΙΝΙΑΤΣΙΚΟΝ.
Ο ΔΙΟΙΚΗΤΗΣ
17.- 1.9.1948
(α) Επιχειρήσεις
-ι- Τομεύς Φλωρίνης
Την νύκτα 31/8/1948 απεκρούσθη αντεπίθεσις συμ/των κατά ΚΟΥΚΟΥΛΘΟΥΡΙΑ (Ν.5263). Επίσης κατά διάρκειαν της ημέρας απεκρούσθησαν έτεραι 6 αντεπιθέσεις τούτων. Απώλειαι Συμ/τών νεκροί 82
Ανευρέθη άφθονον πολεμικόν υλικόν. Ομοίως απεκρούσθη την πρωίαν αντεπίθεσις κατά ΔΕΡΒΕΝ (Ν.5365).
Συμ/ται παρηνώχλησαν τμήματα εις (Ν.5676) και (Ν.6577).
-ιι- 45 Ταξ/χία
Από πρωίας αι Μονάδες επιτεθείσαι κατέλαβον την 0945 ΜΕΣΚΙΝΑ (Ν.3652).
Συνεχίσασαι προς ΡΑΜΠΑΤΙΝΑ (Ν.3553) κατέλαβον ταύτην λόγω σοβαράς αντιστάσεως συμ/τών και κακοκαιρίας ένεκα της οποίας η Αεροπορία δεν ηδυνήθη να επέμβη.
(β) Ενέργειαι
Το ΓΕΣ εξέδωκε την υπ’ αριθμ. 225559/1.9.1948 Διαταγήν του προς το Α΄ΣΣ έχουσαν ούτω:
ΑΠΟ: ΓΕΣ/Α1 Ημέρα και ώρα εκδόσεως σήματος
ΠΡΟΣ: Α΄ΣΣ 1.9.1948 14.00΄
ΚΟΙΝ: Τ.Σ./Β΄ΣΣ, Α1/ΓΕΣ
Αριθμ. Πρωτ. 225559/Φ.4009/3/34 ΑΠΟΡΡΗΤΟΝ (.)
Λόγω σοβαρών αναγκών Β΄ΣΣ έχει ανάγκην αποσύρη εντός σήμερον 596 Τάγμα(.) Α΄ΣΣ παρακαλείται διευκολύνη ανάκλησιν 596 Τάγματος αντικαθιστών τούτο ζώνην του δι’ άλλης Μονάδος και μέχρις ότου Β Σ.Σ. αποστείλη το προβλεπόμενον 664Τάγμα (.) Αναφέρατε σχετικώς (.)
Αντιστράτηγος ΓΙΑΤΖΗΣ Δ.
Αρχηγός ΓΕΣ – Διοικητής Στρατού

Η Διοίκησις του Β΄ΣΣ διατάσσει την προώθησιν της 22ας Ταξ/χίας εις περιοχήν ΜΕΣΟΠΟΤΑΜΙΑΣ (οπίσω της 45 Τ.Π.) εκ του ΑΡΓΟΥΣ ΟΡΕΣΤΙΚΟΥ. Αφ’ ετέρου, επειγομένη διά την ταχείαν εκκαθάρισιν του ορεινού όγκου ΜΑΛΙ ΜΑΔΙ – ΜΠΟΥΤΣΙ απευθύνει την υπ’ αριθμ. Α.Α.Π. 1014/1.9.1948 Διαταγήν απ’ ευθείας προς Διοικητήν 73 Τ.Π., ως επίσης την υπ’ αριθμ. Α.Α.Π. 1016/1.9.1948 προς την ΧV Μ.Π. εχούσας ούτω:
ΑΠΟ: Διοικητήν Β΄ΣΣ
ΠΡΟΣ: Διοικητήν 73 Ταξ. Ο
ΚΟΙΝ: ΧV Μερ/χίαν – Α1/ΣΣ Εδόθη τηλεφωνικώς
Τ.Σ./Κοζ. Εις 73 Ταξ.
Α.Α.Π. 1014 1/11.15
Προχώρησις από ΒΟΥΤΣΙ προς ΡΑΜΠΑΤΙΝΑ αδικαιολογήτως βραδυτάτη. Αξιώ εκκαθάρισιν ΜΑΛΙ ΜΑΔΙ – ΡΑΜΠΑΤΙΝΑΣ – ΜΠΟΥΤΣΙ οπωσδήποτε εντός της σήμερον. Διατιθέμενα μέσα απολύτως επαρκή.
Εάν βραδύτης προέρχεται εξ ολιγωρίας ή ατολμίας ηγητόρων αναφέρατε ίνα διατάξω αντικατάστασιν τούτων. Ταύτην την στιγμήν διεξάγομεν αγώνα υπέρ της φυλής, η ανοχή συνεπώς υπέρ των ατόμων είναι καθ’ ολοκληρίαν απαράδεκτος και βαρύνει Ταξ/χίαν.
Σ. ΚΙΤΡΙΛΑΚΗΣ
Διά την ακρίβειαν Αντιστράτηγος
το Α1 Γραφείον
(Υπογραφή)
ΑΠΟ: Τ.Σ./Β΄ΣΣ Ημέρα και ΄Ωρα εκδόσεως σήματος
ΠΡΟΣ: ΧV Μερ/χίαν 1.9.1948
Α.Α.Π.: 1016
Η Μερ/χία να ενεργήση αύριον και διά του αριστερού της κατά την γενικήν κατεύθυνσιν ΚΟΥΚΟΥΒΙΤΣΙΝΑ και είτα προς ΜΑΛΙ ΜΑΔΙ (.) Είναι απόλυτος ανάγκη όπως η Μερ/χία ενεργούσα προς πλείονας κατευθύνσεις επιτύχη την εντός της 2ας Σ/βρίου εκκαθάρισιν της κορυφογραμμής ΜΑΛΙ ΜΑΔΙ – ΡΑΜΠΑΤΙΝΑ – ΜΠΟΥΤΣΙ (.)
Ο ΔΙΟΙΚΗΤΗΣ
Συγχρόνως αποστέλλει την υπ’ αριθμ. 1015/1.9.1948 τηλεγραφικήν αναφοράν προς ΓΕΣ έχουσαν ούτω:
Β΄ ΣΩΜΑ ΣΤΡΑΤΟΥ
ΑΠΟ: Τ.Σ./Β΄ΣΣ
ΠΡΟΣ: ΓΕΣ/Α1
ΚΟΙΝ: Αμερικανόν Σύνδεσμον
Συν/ρχην ΜΠΡΙΝΤΙΓΜΑΝ 1.9.1948
Βρεταννόν Σύνδεσμον
Συν/ρχην
Α.Α.Π. 1015
Σχετική υπ’ αριθμ. ΑΑΠ. 1007 και ΑΑΠ 1011
Μόνον διά λόγους υπερτάτης ανάγκης εζήτησα την ευσπευσμένην επάνοδον εις το Σώμα Στρατού του 596 Τάγματός του. Οι λόγοι ούτοι είναι λόγοι επιχειρήσεων ας διεξάγει το Σώμα παρούσαν περίοδον και προς διεξαγωγήν των οποίων το Σώμα εζήτησε και απηλλάγη της ευθύνης της ζώνης βορείως ΚΙΑΦΑΣ. Ανάληψις ήδη ευθύνης άνω ζώνης ενώ δεν εξέλιπον οι λόγοι διά τους οποίους και απηλλάγη, δεν κρίνεται σύμφορος διά τας διεξαγομένας επιχειρήσεις ΒΙΤΣΙ. Το Σώμα Στρατού επανέρχεται και αύθις πρότασίν του δι’ ης ζητεί το 596 Τάγμα του, χωρίς όμως την ζώνην ευθύνης βορείως ΚΙΑΦΑΣ καθ’ όσον η λύσις αύτη, ου μόνον δεν θεραπεύει ανάγκας παρούσης στιγμής, αλλά τουναντίον επιβραδύνει το Σώμα Στρατού με επί πλέον τοιαύτας.
Παρακαλώ διατάξατε.
ΚΙΤΡΙΛΑΚΗΣ ΣΤΥΛ.
ΑΝΤΙΣΤΡΑΤΗΓΟΣ
ΔΙΟΙΚΗΤΗΣ
18.- 2.9.1948
(α) Επιχειρήσεις
-ι- Τα ημέτερα τμήματα επιτεθέντα από πρωίας εκ ΔΕΡΒΕΝ (Ν.5365) κατέλαβον ύψ. (Ν.5266).
-ιι- Μονάδες από της 0645 ώρας εξορμήσασαι εκ 1162(Ν. 338495) κατέλαβον κατόπιν σκληρού αγώνος το 1420 (Ν.3350) το οποίον ηναγκάσθησαν να εγκαταλείψουν το απόγευμα, λόγω ισχυράς αντεπιθέσεως των συμ/τών.
΄Ετεραι Μονάδες κατέλαβον τον αυχένα ΠΟΠΟ ΒΑΝΙΒΑ (Ν.3654) ένθα περισυνέλεξαν 1 πολ/λον Γερμανικόν, 2 Μπρεν, 1 αυτόματον και 10 τυφέκια.
Συμ/τών συλληφθείς 1.
20 εκ των αγνοουμένων οπλιτών παρουσιάσθησαν την 5/9.
(β) Ενέργειαι
Την 2αν Σ/βρίου ο Αρχηγός του ΓΕΣ Αντιστράτηγος κ. ΓΙΑΤΖΗΣ και ο Αμερικανός Στρατηγός κ. ΒΑΝ ΦΛΗΤ αφίκοντο εξ ΑΘΗΝΩΝ εις το προκεχωρημένον Τακτικόν Στρατηγείον του Β΄ΣΣ εν ΚΑΣΤΟΡΙΑ. Ο Διοικητής του Β΄ΣΣ ενημέρωσε τους ανωτέρω επί των προθέσεών του και υπογράμμισε την ανάγκην ενισχύσεως του Σώματος Στρατού. Οι ανωτέρω ανεχώρησαν αυθημερόν δι’ ΙΩΑΝΝΙΝΑ ίνα μελετήσωσι την απελευθέρωσιν μιάς Ταξ/χίας του Β΄ΣΣ εκ του ΓΡΑΜΜΟΥ δι’ αντικαταστάσεώς της υπό τοιαύτης του Α΄ΣΣ.
Η Διοίκησις της ΧV Μ.Π. ωθή προς την κατεύθυνσιν της 73ης Ταξ/χίας το 573 Τάγμα της 45ης Τ.Π., όπερ ενήργει εις περιοχήν ΚΟΥΛΕ (4434), ίνα εις τούτο ανατεθή η κατάληψις του ΜΑΛΙ ΜΑΔΙ (αντικειμενικόν σκοπόν της 45ης Τ.Π.), άμα τη καταλήψει του υψώματος ΡΑΜΠΑΤΙΝΑΣ.
19.- 3.9.1948
(α) Επιχειρήσεις
-ι- Την νύκτα 2/3.9.1948 συμ/ται παρηνώχλησαν τμήματα επί ΚΟΥΚΟΥΛΘΟΥΡΙΑ (Ν. 5263).
-ιι- Μονάδες της 73 Ταξ/χίας επιτεθείσαι εκ ΜΕΣΚΙΝΑΣ (Ν.3552) προς 1600 (Ν.3654) κατέλαβον τούτο κατόπιν σκληρού αγώνος ευρισκόμεναι εν στενωτάτη επαφή μετά συμ/τών μέχρι των νυκτερινών ωρών.
-ιιι- Τμήματα επιτεθέντα κατά ΡΑΜΠΑΤΙΝΑΣ (Ν.3553) προσέκρουσαν εις ισχυράς αντιστάσεις συμ/τών καθηλωθέντα.
-ιυ- Επί της οδού ΑΓ. ΚΥΡΙΑΚΗΣ (Ν.3542) – ΙΕΡΟΠΗΓΗΣ (Ν.3149) ανευρέθησαν 10 νάρκαι.
(β) Ενέργειαι
Η Διοίκησις του Β΄ΣΣ ανησυχεί διά την βραδύτητα μεθ’ ης εξελίσσονται αι επιχειρήσεις.
Εκ των συλληφθέντων συμ/τών, κατά τας μέχρι τούδε επιχειρήσεις,, προκύπτουσι τα κάτωθι:
Οι συμ/ται αναδιοργανωθέντες και ενισχυθέντες υπό 800 και πλέον τροφίμων του Μπούλκες συνεκράτησαν επτά Ταξ/χίας εκ τριών Ταγμάτων εκάστη.
Περί τα 10 Τάγματα αμύνονται εις την περιοχήν ΜΑΛΙ ΜΑΔΙ – ΜΠΟΥΤΣΙ, ην έχουσι οργανώσει διά πολυβολείων με ισχυρά σκέπαστρα.
Τα υπόλοιπα Τάγματα (Ταξ/χίαι ΛΙΑΚΟΥ, ΒΑΓΕΝΑ, ΥΨΗΛΑΝΤΗ και μέρος της Ταξ/χίας ΒΑΣΙΛΙΚΟΥ) αμύνονται των ΒΑΡΝΟΥΣ (Βορείως διαβάσεως ΠΙΣΣΟΔΕΡΙΟΥ) και ΒΕΡΝΟΥ ορέων.
Κατά το τετραήμερον αγώνα οι συμ/ται ημύνθησαν σθεναρώς των θέσεών των, την ανακατάληψιν των οποίων πάντοτε επεζήτησαν δι’ αντεπιθέσεων, ας εκτοξεύουσι κατά τας εσπερινάς ώρας ότε η Αεροπορία δεν δύναται, λόγω του σκότους, να επέμβη εις τον αγώνα, τα δε τμήματα είναι κεκμηκότα εκ του αγώνος της ημέρας.
Κατόπιν της ως άνω καταστάσεως η Διοίκησις του Β΄ΣΣ, κρίνει ότι:
– Η ολοκλήρωσις της καταλήψεως του ορεινού όγκου ΜΑΛΙ ΜΑΔΙ – ΜΠΟΥΤΣΙ θα απαιτήση εισέτι ενδεχομένως σκληρούς αγώνας και συνεπώς θα απαιτηθή βραδύτερον ενίσχυσις ή και αντικατάστασις των ήδη ενεργουσών δύο Ταξ/χιών 45 και 73.
– Δι’ αυτήν ταύτην την εκμετάλλευσιν της επιτυχίας καταλήψεως της κορυφογραμμής ΜΑΛΙ ΜΑΔΙ – ΜΠΟΥΤΣΙ Βορειότερον προς την αμαξιτήν ΚΡΟΥΣΤΑΛΛΟΠΗΓΗ – ΒΑΤΟΧΩΡΙ και είτα προς ΒΑΡΜΠΑ (343607), θα απαιτηθώσι νέαι δυνάμεις, επί πλέον των 45 και 73 Τ.Π., δοθέντος ότι αι τελευταίαι αύται θα είναι εις αδυναμίαν διά μίαν τοιαύτην περίπτωσιν να καταβάλωσι και προσπαθείας εκμεταλλεύσεως.
– Οπωσδήποτε εις τοσούτον σκληρόν αγώνα η Διοίκησις του Σώματος πρέπει να τηρήση εφεδρείας όπισθεν των 45 και 73 Τ.Π.
– Τέλος, άνευ προηγουμένης πτώσεως του ΜΑΛΙ ΜΑΔΙ – ΜΠΟΥΤΣΙ προς κάλυψιν του αριστερού πλευρού και των νώτων, δεν ήτο δυνατή η ενέργεια των 3 και 22 Τ.Π. εκ δυσμών προς ανατολάς εναντίον του ΒΕΡΝΟΥ όρους, ως προέβλεπεν η υπ’ αριθμ. Α.Α.Π. 1009/31.8.1948 Διαταγή του Β΄ΣΣ.
Η διοίκησις του Β΄ΣΣ μη διαθέσασα ετέρας δυνάμεις, πλην των 5 Ταγμάτων (3 και 22 Τ.Π.) περιορίζει τας επιδιώξεις της προς το παρόν εις την κατάληψιν του όγκου:
ΜΑΛΙ ΜΑΔΙ – ΜΠΟΥΤΣΙ και τον έλεγχον της αμαξιτής εξ Αλβανίας – ΚΡΥΣΤΑΛΛΟΠΗΓΗ – ΒΑΤΟΧΩΡΙ. Αποφασίζει την ενίσχυσιν των προσπαθειών κατά του ως άνω ορεινού όγκου προς ταχυτέραν κατάληψιν τούτου (ει δυνατόν μέχρι της 5ης Σ/βρίου) και θέτει εις την διάθεσιν της ΧV Μ.Π. τας δύο ταύτας Ταξ/χίας (3 και 22) προς εκδήλωσιν επιθετικών ενεργειών εκατέρωθεν και παραλλήλως προς την ασκουμένην τοιαύτην υπό της 73ης Τ.Π. (ΒΟΥΤΣΙ – ΡΑΜΠΑΤΙΝΑ), ήτοι κατά τας κατευθύνσεις:
– ΤΣΟΥΤΣΕΡΑ (390525) – ΠΟΡΤΑ (3755) – ΜΠΟΥΤΣΙ (3656).
– ΟΙΝΟΗ (305420) – ΚΟΥΚΟΥΒΙΤΣΙΝΑ (320495) – ΜΑΛΙ ΜΑΔΙ.
Εις την τελευταίαν ταύτην κατεύθυνσιν διετέθη η 22α Τ.Π., ήτις έδει να ενεργήση υπερβαίνουσα την εις την περιοχήν ταύτην ενεργούσαν 45ην Τ.Π. της τελευταίας ταύτης περιερχομένης ούτω εις δεύτερον κλιμάκιον.
20- 4.9.1948
(α) Επιχειρήσεις
-ι- Την νύκτα 3/4.9.1948 συμ/ται παρηνώχλησαν ανεπιτυχώς τμήματα εις ΚΟΥΚΟΥΛΘΟΥΡΙΑ (Ν.5263) – ύψ. 1414 (Ν.5270) – ΤΡΟΠΑΙΟΥΧΟΥ (Ν.6365).
-ιι- Από της πρωίας τμήματα εκ ΚΟΥΚΟΥΛΘΟΥΡΙΑ ήχθησαν εις εγγυτάτην απόστασιν του υψ. 1685 (Ν. 5261) ένθα το απόγευμα δεχθέντα σφοδράν επίθεσιν συμ/τών συνεπτύχθησαν εις την βάσιν εξορμήσεώς των.
-ιιι- Μονάς της 3 Ταξ/χίας κατέλαβεν το ύψ. 1228 (Ν.3965).
-ιυ- Μονάδες της 22 Ταξ/χίας επιτεθείσαι από πρωίας προς 1420 (Ν.3250) 1186 (Ν. 3148) ήχθησαν κατόπιν σκληρού αγώνος εις (Ν.314484) – (Ν. 3350) ένθα καθηλώθησαν.
(β) Ενέργειαι
-ι- Εξεδόθη το υπ’ αριθμ. 225368/Φ.4009/1/4.9.48 Σήμα ΓΕΣ προς Α΄ και Β΄ Σώματα Στρατού διά μελέτην και οργάνωσιν ζωτικών σημείων διά ταχυτέραν και ασφαλεστέραν λήψιν χειμερινής διατάξεως.
-ιι- Εξεδόθη το υπ’ αριθμ. Α.Π. 22577Α/Φ.4009/3/34/ 4.9.1948 Σήμα ΓΕΣ/Α1 προς Α΄ΣΣ/Α1, ΤΣ/Β΄ΣΣ/Α1 όπως Α΄ΣΣ διαθέση μίαν Ταξ/χίαν εις Β΄ΣΣ προς αντικατάστασιν 21 Ταξ/χίας ήτις να ωθηθή το ταχύτερον προς ΒΙΤΣΙ.
-ιιι- Εξεδόθη η υπ’ αριθμ. 225779/Φ.4009/34/4.9.48 Διαταγή ΓΕΣ/Α1 προς τον Δ/τήν του Β΄ΣΣ σχετική με την ανάγκην της ταχείας εκκαθαρίσεως της περιοχής ΒΙΤΣΙ.
-ιυ- Εξεδόθη το υπ’ αριθμ. 225775/Φ.4009/34/4-9-48 Σήμα ΓΕΣ/Α1 προς Τ.Σ./Β΄ΣΣ/Α1 διά την χρησιμοποίησιν δύο διοικήσεων Μερ/χιών και εκδηλώσωσι κυρίας προσπαθείας εις ΒΙΤΣΙ καλώς συντονισμένας και προπαρασκευασμένας.
-υ- Εξεδόθη η υπ’ αριθμ. Α.Π. 225774 Διαταγή του ΓΕΣ έχουσα ούτω:

ΑΠΟ: ΓΕΣ/Α1
Ημέρα – ΄Ωρα εκδόσεως σήματος
ΠΡΟΣ: Α΄ΣΣ/Α1 – ΤΣ/Β΄ΣΣ/Α1 4.9.1948 13.30΄
ΚΟΙΝ: Α1/ΓΕΣ – ΒΣΑ – ΣΟΗΠΕ/Κλ.Επ.
Α.Π. 225774/Φ.4009/3/34 (.) ΑΠΟΡΡΗΤΟΝ (.)
Λόγω αναποτρέπτων αναγκών ΒΙΤΣΙ(.) Α΄ΣΣ διαθέση μίαν Ταξ/χίαν εις Β΄ΣΣ προς αντικατάστασιν 21 Ταξ/χίας (.) Αύτη κινηθή ταχύτερον διά συντομωτέρου δρομολογίου (.) Β΄ΣΣ ωθήση αγώνα 21 Ταξ/χίαν και διοίκησιν Μερ/χίας (.) Εκτέλεσις άμεσος (.) Αναφέρατε εκτέλεσιν (.)
Αντιστράτηγος ΓΙΑΤΖΗΣ Δ.
Αρχηγός ΓΕΣ – Διοικητής Στρατού
-υι- Το ΓΕΣ εξέδωκε επίσης την κάτωθι Διαταγήν:

ΑΠΟ: ΓΕΣ/Α1
ΠΡΟΣ: Τ.Σ./Β΄ΣΣ/Α1 Ημέρα – ΄Ωρα εκδόσεως σήματος
ΚΟΙΝ: Α1/ΓΕΣ – Β.Σ.Α. – 4.9.1948 13.55΄
ΣΟΗΠΕ/Κλ. Επιχ.
Αριθμ. Πρωτ. 225775/Φ.4009/34 (.) ΑΠΟΡΡΗΤΟΝ (.)
Εν συνεχεία 225774/4.9.1948 Δ/γής ΓΕΣ (.)
Ανάγκη επιχείρησις ΒΙΤΣΙ μη χρονίση (.) Επιβάλλεται συγκέντρωσις μέσων και εκδήλωσις κυρίας προσπαθείας καλώς συντονισμένης και προπαρασκευασμένης (.) Χρησιμοποιήσατε δύο διοικήσεις Μερ/χιών (.)
Αντιστράτηγος ΓΙΑΤΖΗΣ Δ.
Αρχηγός ΓΕΣ – Διοικητής Στρατού
(γ) Την 4 Σ/βρίου τα κύρια χαρακτηριστικά της Καταστάσεως είναι τα εξής:
– Οι συμμορίται εις περιοχήν ΒΙΤΣΙ ανέρχονται ήδη εις 5500 περίπου αξιομάχους συμμορίτας. Εκ τούτων το ήμισυ τουλάχιστον έχει συρρεύσει προς άμυναν του όγκου ΜΑΛΙ ΜΑΔΙ – ΜΠΟΥΤΣΙ.
– Αφ’ ετέρου το Β΄ΣΣ συνεκέντρωσε ολόκληρον την προσπάθειάν του προς κατάληψιν του όγκου ΜΑΛΙ ΜΑΔΙ – ΜΠΟΥΤΣΙ, προυκοδοτήσαν ταύτην με όσον ηδύνατο περισσοτέρας δυνάμεις και διαθέσαν εις τας λοιπάς περιοχάς του ΒΙΤΣΙ, ως και την λοιπήν ζώνην ενεργείας του, τας απαραιτήτους μόνον δυνάμεις.
-υιιι-Ούτω οι όγκοι των δυνάμεων τόσον των συμμοριτών, όσον και του Β΄ΣΣ περιοχής ΒΙΤΣΙ, ευρίσκονται εμπεπλεγμένοι εις σκληρούς αγώνας κατ’ αλλήλων επί του περιωρισμένου σχετικώς χώρου ΜΑΛΙ ΜΑΔΙ – ΜΠΟΥΤΣΙ.
Η είσοδος εις τον αγώνα των 3 και 22 Τ.Π. επεβλήθη εκ της ανάγκης συγκεντρώσεως μείζονος προσπαθείας του Σώματος Στρατού προς μίαν κατεύθυνσιν.
Είσοδος νέας διοικήσεως Μεραρχίας εις τον τομέα ΜΑΛΙ ΜΑΔΙ – ΜΠΟΥΤΣΙ δεν ενδείκνυται ως συμφέρουσα υπό του Β΄Σ.Στρατού. Η επιθετική ενέργεια λαμβάνει χώραν εν τη ζώνη μεταξύ της αμαξιτής ΒΑΤΟΧΩΡΙ – ΓΑΒΡΟΣ (405535) προς ανατολάς και της μεθορίου μετά της Αλβανίας προς δυσμάς, κατά τας τρεις γενικάς κατευθύνσεις:
– ΤΣΟΥΤΣΕΡΑ – ΠΟΡΤΑ – ΜΠΟΥΤΣΙ (3 Ταξ/χίαι)
– ΚΟΡΟΜΗΛΙΑ (390437) – ΒΟΥΤΣΙ – ΡΑΜΠΑΤΙΝΑ (73 Ταξ/χία).
– ΟΙΝΟΗ (305420) – ΑΓ. ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ – ΜΑΛΙ ΜΑΔΙ (45 Ταξ/χία).
Αντιθέτως εις την περιοχήν ΒΑΡΝΟΥΣ – ΒΕΡΝΟΝ ένθα ενεργούν αι 33η και 61η Ταξιαρχίαι, διατίθεται η 21η Ταξιαρχία Πεζικού (ΙΙ Μεραρχίας) και η διοίκησις όλων των δυνάμεων τούτων (από ΒΙΤΣΙ μέχρι της μετά της ΓΙΟΥΓΚΟΣΛΑΥΙΑΣ μεθορίου ανατίθεται εις την Διοίκησιν της ΙΙ Μερ/χίας.
Αι ημέραι είναι λίαν κρίσιμοι διά την επιχείρησιν, εις ην περίπτωσιν η ως άνω συγκεντρωτική προσπάθεια του Β΄ΣΣ δεν επιτύχει την κατάληψιν του ορεινού όγκου ΜΑΛΙ ΜΑΔΙ – ΜΠΟΥΤΣΙ, καθ’ όσον το Β΄ΣΣ διέθεσε απάσας τας διαθεσίμους δυνάμεις του, των λοιπών εχουσών κυρίας αποστολάς εις ετέρας περιοχάς.
(δ) Ενώπιον τοιαύτης καταστάσεως ο Διοικητής του Β΄ Σ. Στρατού συνέταξε την υπ’ αριθμ. Α.Α.Π. 1021/4.9.1948 αναφοράν, ην απέστειλε διά του Επιτελάρχου του Β΄Σ.Στρατού εις το ΓΕΣ αεροπορικώς την πρωίαν της 5ης Σεπτεμβρίου έχουσαν ούτω:
ΘΕΜΑ: Καθορισθείσαι αποστολαί ΑΠΟΡΡΗΤΟΝ-ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΝ
εις το Β΄Σ.Στρατού
ΠΡΟΣ: ΓΕΣ/Α1 Τ.Σ./Β΄ΣΣ, Α.Α.Π. 1021
ΚΟΙΝ: Αμερικ. Αποστολή Β΄Σ.Τ. 904 τη 4.9.1948
Βρετ. Στρ/κή Αποστολή
1. Με την λήξιν των επιχειρήσεων ΓΡΑΜΜΟΥ άπαντα τα συμμοριακά συγκροτήματα τούτου (102, 103, 105, 107, 14 και 16 Ταξιαρχίαι) κατέφυγον εις παραλίμνιον περιοχήν Ν.Α. των ΠΡΕΣΠΩΝ όπου ενισχυθείσαι υπό 1000 περίπου τροφίμων του ΜΠΟΥΛΚΕΣ αναδιοργανώθησαν και πάλιν εις τέσσαρας (4) Ταξιαρχίας, υπό την κάλυψιν τριών (3) Ταξιαρχιών (ΛΙΑΚΟΥ, ΒΑΓΕΝΑ και ΣΟΦΙΑΝΟΥ), αίτινες δεν μετέσχον ουδόλως εις τας επιχειρήσεις του ΓΡΑΜΜΟΥ και επομένως δεν ήσαν μειωμένης μαχητικής ικανότητος ως αι λοιπαί. Το σύνολον της δυνάμεως των ως άνω επτά (7) Ταξιαρχιών μετά των εκ ΜΠΟΥΛΚΕΣ ενισχύσεων δέον να υπολογίζωνται εις 5.500 συμμορίτας.
Οι ανωτέρω συμμορίται έχουσιν εγκατασταθή επί της γενικής γραμής: ΜΑΛΙ ΜΑΔΙ – ΡΑΜΠΑΤΙΝΑ (Ν.3553) – ΜΠΟΥΤΣΙ (Ν.3856) – ΛΙΝΟΣΤΑΝΑΙΣ (Ν.4357) – ΛΕΣΙΤΣ (Ν.4357) – ΒΙΓΛΑ (Ν.5057) – ΜΠΕΛΑ ΒΟΔΑ (Ν.4675) – ΤΟΥΜΠΑ (Ν.4877), ην έχουσι οργανώσει δι’ έργων εκστρατείας, εις τινάς δε περιοχάς (επικίνδυνοι διά τούτους κατευθύνσεις) δι’ ισχυρών πολυβολείων. Προφανώς αποβλέπουσιν εις την όσον ένεστι επί μακρότερον χρόνον διατήρησιν της περί ης πρόκειται περιοχής, ήτις επικοινωνεί μετά της Αλβανίας και Γιουγκοσλαυΐας και προσφέρεται συνεπώς διά τον ανεφοδιασμόν διά παντοίων εφοδίων, ου μόνον αυτών τούτων των 5.500 συμμοριτών του ΒΙΤΣΙ, αλλά και των τοιούτων του εσωτερικού της χώρας.
Η περίμετρος της ως άνω κατεχομένης τοποθεσίας ανέρχεται εις 60 περίπου χιλιόμετρα.
2.- Προς εκκαθάρισιν της ανωτέρω περιοχής, το Β΄ Σ.Στρατού συνεκέντρωσε αρχικώς (21 – 26 Αυγούστου):
(α) Π ε ζ ι κ ό ν
– Ολόκληρον την ΧV Μεραρχίαν (45, 73 και 61 Ταξιαρχίας).
– Την 53 Ταξιαρχίαν.
– Την εις τον Τομέα ΦΛΩΡΙΝΗΣ εγκατεστημένην 33ην Ταξιαρχίαν (δύο Τάγματα), ήτοι, εν συνόλω 14 Τάγματα Πεζικού επί συνόλου 27 Ταγμάτων Πεζικού του Σώματος.
(β) Πυροβολικόν
– 7 Πυρ/χίας Πεδινάς των 25 λιβρών, ήτοι 28 σωλήνας επί 40 υπαρχουσών εις το Σώμα Στρατού.
– 2 Πυρ/χίας Βαρείας (6 Σωλήνες), ήτοι το σύνολον των υπαρχόντων.
– 3 Πυρ/χίας Ορειβατικού (6 Σωλήνες), ήτοι το σύνολον των υπαρχόντων.
΄Απασαι αι ως άνω Μονάδες Πεζικού, ως μετασχούσαι εις τας επιχειρήσεις του ΓΡΑΜΜΟΥ επί δίμηνον και κατόπιν των σκληρών αγώνων ους διεξήγαγον κατά ταύτας, έχουσι μειωμένην δύναμιν οπλιτών και απώλεσαν κατά τας μάχας του ΓΡΑΜΜΟΥ τα δυναμικώτερα στοιχεία των Λόχων. Από απόψεως στελεχών πολλά των Ταγμάτων έχουσι χάσει σημαντικόν μέρος αυτών.
Ούτω το Β΄Σ.Στρατού ευρέθη εις την ανάγκην να διαθέση εις ΒΙΤΣΙ και ετέρας δυνάμεις, ήτοι επί συνόλου 29 Ταγμάτων Πεζικού (υπολογιζομένης και της 33 Ταξιαρχίας εκ 2 Ταγμάτων) διέθεσε τα 20 εις βάρος των λοιπών αποστολών αίτινες έχουσι ανατεθή εις το Σώμα Στρατού, και ειδικώτερον εις βάρος των δύο κυριωτέρων τούτων:
«Να κατέχη την ανατολικήν ζώνην του ΓΡΑΜΜΟΥ και να παρεμποδίζη την διείσδυσιν συμμοριτών εις την περιοχήν ταύτην»
«Να εκκαθαρίση την ζώνην ευθύνης του εκ των συμμοριτών».
3.- Πράγματι, διά τας ως άνω δύο αποστολάς το Σώμα Στρατού αφήκε:
Εις την διάθεσιν της Ιης Μεραρχίας επτά (7) Τάγματα και δύο σωλήνας Πεδινού Πυρ/κού.
Εις την διάθεσιν της ΙΙας Μεραρχίας δύο Τάγματα Πεζικού και ουδέν Πυροβόλον.
Εις την διάθεσιν της Δ.Ε.Θ. μίαν Ταξιαρχίαν (την 77 Ταξιαρχίαν) και τέσσαρας σωλήνας Πεδινού Πυρ/κού.
Συγκέντρωσις πλειόνων δυνάμεων διά την εκκαθάρισιν του ΒΙΤΣΙ αποκλείεται.
΄Οσον και αν η αποστολή προτάση διά την ζώνην του Σώματος την εκκαθάρισιν του ΒΙΤΣΙ, εν τούτοις ανακύπτει επιτακτική η ανάγκη αντιμετωπίσεως των 3.700 συμμοριτών, οίτινες δρώσιν κυρίως εις τας κάτωθι περιοχάς της ζώνης του Σώματος Στρατού:
– Περιοχή ΚΟΖΑΚΑ – ΧΑΣΙΑ, σύνολον συμμοριτών 1200
– » ΝΕΥΡΟΥΠΟΛΕΩΣ- ΑΓΡΑΦΑ, σύνολον συμ/τών 1200
– » ΟΣΣΗΣ – ΜΑΥΡΟΒΟΥΝΙΟΥ, σύνολον » 200
– » ΚΑΤΩ ΟΛΥΜΠΟΥ, σύνολον συμμ/τών 300
Η εν ΘΕΣΣΑΛΙΑ ψυχολογική κατάστασις λόγω της παρουσίας των ως άνω συμμοριών δεν είναι ευχάριστος. Οι κάτοικοι της υπαίθρου έχουν συσσωρευθή εις τα αστικά Κέντρα και πάσα καλλιέργεια σχεδόν διεκόπη εις τας περιοχάς ΤΡΙΚΑΛΩΝ – ΚΑΛΑΜΠΑΚΑΣ – ΚΑΡΔΙΤΣΗΣ.
Αι εις την ΘΕΣΣΑΛΙΑΝ ως άνω δρώσαι συμμορίαι ας ληφθή υπ’ όψιν ότι ως μη διωκόμενοι σήμερον δραστικώς, διογκούνται επί μάλλον και μάλλον και διά της βιαίας στρατολογίας ην διενεργούσιν αύται εις ευρείαν κλίμακα και εκ της εις ταύτας διαρροής των συμμοριών, αίτινες μετά τον ΓΡΑΜΜΟΝ επανέρχονται εις το εσωτερικόν της χώρας.
4.- Αι ως άνω ανακύπτουσαι, ως εκ της ελλείψεως των αναγκαίων μέσων δυσχέρειαι διά την εκπλήρωσιν των δύο κυριωτέρων αποστολών:
– εκκαθαρίσεως ΒΙΤΣΙ.
– εκκαθαρίσεως λοιπής ζώνης.
– κατοχής και ελέγχου του ΓΡΑΜΜΟΥ
Θα καταστώσι έτι μάλλον οξύτεραι εις ην περίπτωσιν ήθελον απομακρυνθή εκ του Σώματος Στρατού δυνάμεις ίσαι προς μίαν Μεραρχίαν ως προβλέπει η υπ’ αριθμ. 225300/Φ.4009 Δ/γή του ΓΕΣ.
5.- Η εκκαθάρισις της ζώνης του Β΄Σ.Στρατού εκ των συμμοριών, αίτινες ανέρχονται σήμερον εν συνόλω εις 9.000 και εκ της περιοχής ΒΙΤΣΙ εις ην έχουν συγκεντρωθή εκ των ανωτέρω οι 5.500 συμμορίται, δέον να συντελεσθή εν τω βραχυτέρω δυνατώ χρόνω.
Το Σώμα Στρατού δεν δύναται να προβή εις συγκέντρωσιν μέσων μεγαλυτέρων εκείνης την οποίαν έχει ενεργήσει σήμερον, χωρίς τον κίνδυνον να αφίση έκθετον τον ΓΡΑΜΜΟΝ.
Εν τούτοις όμως θα ενεργήση με την μεγαλυτέραν δυνατήν δραστηριότητα και με τα μέσα άτινα διαθέτει σήμερον, ή και με όσα τυχόν τελικώς ήθελον αφεθή τούτω.
Υποβάλλει όμως την γνώμην της ταχυτέρας δυνατής διαθέσεως των αναγκαιούντων μέσων διά την ταχυτέραν δυνατήν εκκαθάρισιν. Δεν συμφέρει η επί πολύ χρόνον παραμονή των συμμοριτών εις ΒΙΤΣΙ, ως θα συμβή εις ην περίπτωσιν το Σώμα Στρατού εξακολουθήσει να βαρύνεται με τας αυτάς ως σήμερον αποστολάς, χωρίς να ενισχυθή και εις μέσα, καθ’ όσον αι δυσχέρειαι εκκαθαρίσεως τούτου θα αυξάνωνται με την πάροδον του χρόνου επί μάλλον και μάλλον. Αφ’ ετέρου αι δυνάμεις κατοχής του ΓΡΑΜΜΟΥ δέον να πυκνωθώσι ίνα εκλείψη κάθε κίνδυνος αναμολύνσεώς του.
ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ ΚΙΤΡΙΛΑΚΗΣ
Ακριβές Αντίγραφον ΑΝΤΙΣΤΡΑΤΗΓΟΣ
Διοικητής Β΄ΣΣ

5-9-48
21.- (α) Από της έω της 5ης Σεπτεμβρίου η ΧV Μεραρχία διά των 73ης και 3ης Ταξιαρχιών συνεχίζει την επιθετικήν ενέργειαν. Η 73η Ταξιαρχία διά των 574, 575 και 573 Ταγμάτων επιτυγχάνει την κατάληψιν της ΡΑΜΠΑΤΙΝΑΣ περί την 1050΄ ώραν.
Η 3η Ταξιαρχία ενεργούσα εν τη κατευθύνσει (χάρτης 1:50.000) ΤΣΟΥΤΣΕΡΑ (390525) – ΠΟΡΤΑΣ ( 3755) – ΜΠΟΥΤΣΙ (3656) κατέλαβε από τας 4 Σεπτεμβρίου το ύψωμα 1228 (286544). Την 5ην Σ/βρίου συνεχίζει την επιθετικήν ενέργειαν και περί την 12ην ώραν καταλαμβάνει το ύψωμα ΠΟΡΤΑ ύψ. 1634 (368548).
Επί του μετώπου της 45ης Ταξιαρχίας απασχόλησις διά πυρών του προ του μετώπου της εχθρού προς υποστήριξιν των κατά ΡΑΜΠΑΤΙΝΑΣ της 73ης Ταξιαρχίας.
β) Αμέσως μετά την κατάληψιν της κορυφογραμμής ΡΑΜΠΑΤΙΝΑΣ – ΠΟΠΟΒΑ ΝΙΤΣΑ – ΠΟΡΤΑ, το Β΄ΣΣ διέταξε εκμετάλλευσιν της επιτυχίας. Το Β΄ΣΣ εξέδωσε τας δύο κατωτέρω διαταγάς προς την ΧV Μ.Π.:

ΑΠΟ: Τ.Σ./Β΄ΣΣ Ημέρα – ΄Ωρα εκδόσεως σήματος
ΠΡΟΣ: ΧV Μεραρχίαν 05 1225
Αριθμ. Πρωτ. 7442
Εντείνατε προσπαθείας εκμεταλλεύσεως κυριώτατα προς την γενικήν κατεύθυνσιν ΚΡΟΥΣΤΑΛΛΟΠΗΓΗΣ προς αποκοπήν συμπτύξεως των εις περιοχήν ΑΓ. ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ και ΤΙΜΠΙΣΙΝΑ – ΜΑΛΙ ΜΑΔΙ δρώντων συμμοριτών διά διαδρόμου μεταξύ συνόρων ΚΡΟΥΣΤΑΛΛΟΠΗΓΗΣ.
Επιζητήσατε διείσδυσιν δυνάμεων σημαντικών, εις δυνατόν Ταξιαρχίας, εις κατεύθυνσιν ΜΟΣΧΟΧΩΡΙ – ΒΑΡΜΠΑΣ Ν. 3561 (.)
Εις διάθεσίν σας το 599 Τάγμα, εφεδρεία του Σ.Σ. εις ΜΕΣΟΠΟΤΑΜΙΑΝ (.) Ανωτέρω κίνησις προς ΚΑΜΕΛΑ να αναληφθή το ταχύτερον από τούδε και θα εξακολουθήση έστω και την νύκτα (.) Δέον όμως να είναι όχι μόνον αδιάκοπος αλλά και δραστηρία (.) Τυχόν παρουσιασθησομένη εις πορείαν ταύτην αντίστασις δέον να αναστρέψητε άνευ δυσταγμού και απωλείας χρόνου. Εις περίπτωσιν βατότητος εις μηχανοκίνητα δρομολογίων ΠΗΛΗ – ΜΟΣΧΟΧΩΡΙ, κινήσατε μετά της φάλαγγος Πεζικού και μηχανοκίνητα.
Στρ/γός ΚΙΤΡΙΛΑΚΗΣ
ΑΠΟ: Τ.Σ./Β΄ΣΣ/Α1
ΠΡΟΣ: Διοικητάς 3 – 22 – 73 Ταξ. 05 1550΄
ΚΟΙΝ: 15 Μερ. – Τ.Σ. ΚΟΖΑΝΗΣ
Α.Π. 7444 Κατάληψις ΡΑΜΠΑΤΙΝΑΣ – ΠΟΡΤΑΣ επετεύχθη περί την μεσημβρίαν και προ ταύτης έχετε όλον τον αναγκαίον χρόνον ημέρας ενεργήσατε βαθείαν εκμετάλλευσιν την καθορισθείσαν εις έκαστον εξ ύμών. Ουδέν εμπόδιον να αναχαιτίση την ορμήν σας. Συναντώμεναι τυχόν αντιστάσεις δέον να κτυπηθούν ορμητικώς ή και να τας παρακάμψετε. Αξιοποιήσατε επιτυχίαν σας ενεργούντες τάχιστα. Κερδίζετε εδαφικόν χώρον τον οποίον άλλως θα κερδίσετε μόνον με κόπους και με αίμα πολύ.
Κινηθήτε άνευ μεταγωγικών με μόνον τα μηχανήματά σας πυρός. Η 22 Ταξ. πρέπει να κινηθή θαρραλέως και κατά την νύκτα ακόμα προς κατάληψιν καθορισθέντων αυτή αντικειμενικών σκοπών.
Πάντα ταύτα εξαρτώνται από την θέλησιν Διοικητών Ταξ. Είμαι βέβαιος ότι θα κατανοήσετε τον ρόλον σας της στιγμής ταύτης και θα ενεργήσητε μεθ’ όσης τόλμης επιβάλλεται.
Φανήτε τολμηροί.
Σ. ΚΙΤΡΙΛΑΚΗΣ
(γ) Εις εκτέλεσιν ανωτέρω διαταγών του Β΄ΣΣ η ΧV Μεραρχία διέταξε εκμετάλλευσιν της επιτευχθείσης επιτυχίας ως εξής:
(α) Υπό 73ης Ταξιαρχίας προς ΜΑΛΙ ΜΑΔΙ και ΚΡΟΥΣΤΑΛΛΟΠΗΓΗ τονιζομένης της ανάγκης εξασφαλίσεως της ΡΑΜΠΑΤΙΝΑΣ δι’ ισχυρών δυνάμεων (υπ’ αριθμ. Α.Π. 502/5.9.1948 ώρα 13), δι’ όπερ η Μεραρχία είχε μεριμνήσει συγκεντρώσασα επί της περιοχής ΒΟΥΤΣΙ – ΜΠΕΣΚΙΝΑ – ΡΑΜΠΑΤΙΝΑ τέσσαρα Τάγματα Πεζικού:
-τα 574 και 575 Τάγματα οργανικά της.
-το 573 της 45ης Ταξιαρχίας προς τον σκοπόν να ενεργήση διά τούτου κατά υψώματα ΜΑΛΙ ΜΑΔΙ αντικειμενικού σκοπού της 45ης Ταξιαρχίας και ούτινος η κατάληψις από την ζώνην της 45ης Ταξιαρχίας Πεζικού κατέστη αδύνατος.
-το 564 Τάγμα Πεζικού όπερ η ΧV Μ.Π. από της προηγουμένης προώθησε επί ΒΟΥΤΣΙ διά ΝΤΕΝΤΕΝ (385511) προβλέπουσα σκληρούς αγώνας επί της ΡΑΜΠΑΤΙΝΑΣ και την ανάγκην υποστηρίξεως δυνάμεων προς περαιτέρω εκμετάλλευσιν.
(δ) (β) Υπό της 3ης Ταξιαρχίας προς ΜΠΟΥΤΣΙ – ΠΥΡΑΜΙΔΑ (353564) (υπ’ αριθμ. Α.Π. 504 της 5.9.1948, ώραν 13 Διαταγή ΧV Μ.Π.).
(γ) Υπό 22ας Ταξιαρχίας προς ΑΓ. ΔΗΜΗΤΡΙΟΝ (292499) – ορόσημον ΣΜΑΡΔΕΣΙ (290535) – ΜΟΣΧΟΧΩΡΙ (300560).
Αι διαταχθείσαι ως άνω ενέργειαι εκμεταλλεύσεως εξεδηλώθησαν άλλαι χαλαραί και άλλαι προσέκρουσαν εις αντιστάσεις σοβαράς. Μόνον τα τμήματα της κεντρικής κατευθύσνεως ήχθησαν μέχρι ΣΑΜΟΒΙΤΣΑ ΓΚΡΕΚΑ (3354) ένθα ισχυραί του εχθρού αντιστάσεις ανεχαίτισαν την περαιτέρω προχώρησιν. Κατά τας συλλεγείσας πληφοφορίας εξ αιχμαλώτων την πρωίαν της ως άνω ημέρας (5 Σ/βρίου) αφίκετο εις ΚΡΟΥΣΤΑΛΛΟΠΗΓΗΝ εκ ΠΡΕΣΠΩΝ η Ταξιαρχία ΠΑΥΛΟΥ (Τάγμα ΜΠΑΡΜΠΑΛΙΑ, Τάγμα ΒΟΛΑΝΗ).
Η 22α Ταξιαρχία κινηθείσα λίαν βραδέως ανεχαιτίσθη κατά τα πρώτα ακόμη βήματά της εις περιοχήν Νοτίως ΙΕΡΟΠΗΓΗΣ (308494) – ΑΓ. ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ (310485).
Η 3η Ταξιαρχία μη κινηθείσα δραστηρίως ανεχαιτίσθη προ του ΜΠΟΥΤΣΙ εν επαφή με τους κατέχοντας τούτο συμμορίτας και ανέφερε τας εσπερινάς ώρας την κατάληψιν των ανωνύμων υψωμάτων (364555) και (363558). πλην ως διεπιστώθη μετά δύο ημέρας δεν είχε καταλάβει ούτε τα υψώματα ταύτα. Η κίνησις της Ταξιαρχίας ταύτης υπήρξε βραδεία από της εισόδου της εις την κατεύθυνσιν ΤΣΟΥΤΣΕΡΑ (389525) – ΠΟΡΤΑ ΜΠΟΥΤΣΙ.
(ε) Την νύκτα 5-6 Σ/βρίου οι συμμορίται διά διεισδύσεων ώθησαν το μεν Τάγμα ΜΠΑΡΜΠΑΛΙΑ διά ΚΟΡΙΤΣΙ (3351) εις περιοχήν ΜΠΑΣΚΙΝΑ ΤΟΥΜΠΑ ένθα ενήργησαν ολίγον προ της έω εναντίον του εις την περιοχήν ταύτην κατέχοντος θέσεις Τάγματος και Σ.Δ. της 73ης Τ.Π.
Το Τάγμα ΒΟΛΑΝΗ ενήργησεν συγχρόνως εις περιοχήν ΣΑΜΟΒΙΤΣΑ ΓΚΡΕΚΑ (335545) όπερ απησχόλησεν την 73ην Τ.Π. κατά μέτωπον.
Η νυκτερινή αιφνιδιαστική αύτη ενέργεια απέτυχε με μεγάλας απωλείας εις νεκρούς διά τον εχθρόν όστις εις διάφορα σημεία του μετώπου εγκατέλειψεν περί τα 70 πτώματα.
Ούτω εις την κυρίαν προσπάθειαν κατά ΜΑΛΙ ΜΑΔΙ αντιδρά ο εχθρός διά συγκεντρώσεως των διαθεσίμων δυνάμεών του ας αποσύρει εσπευσμένως εκ των λοιπών περιοχών του εις ΒΙΤΣΙ μετώπου του.
6-9-48
22.- (α) Την 6ην Σ/βρίου, επί μετώπου της 45ης Ταξιαρχίας εκκαθαρίζεται η περιοχή ΚΟΥΛΕ (245510) – ΔΕΝΔΡΟΧΩΡΙΟΥ (359490), ένθα είχον διεισδύσει και εκρύπτοντο οι διαρρεύσαντες του Τάγματος ΜΠΑΡΜΠΑΛΙΑ, του ενεργήσαντος την προσβολήν κατά ΜΠΕΣΚΙΝΑΣ – ΒΟΥΤΣΙ και συλλαμβάνονται αιχμάλωτοι.
Επί μετώπου 73ης Τ.Π. εκτός του κατά την νύκτα ενεργηθέντος αιφνιδιασμού κατά 575 και Σ.Δ. της Ταξιαρχίας, τα επί ΡΑΜΠΑΤΙΝΑΣ τμήματα υπέστησαν αλλεπαλλήλους επιθέσεις και κατά την νύκτα και κατά την ημέραν εκ κατευθύνσεως ΜΑΛΙ ΜΑΔΙ και εκ περιοχής ΜΠΙΚΟΒΙΚ ΤΣΕΣΜΑ (3354) και ΣΑΜΟΒΙΚΑ ΓΚΡΕΚΑ (3354) άπασαι αποκρουσθείσαι.
Επί μετώπου 3ης Ταξιαρχίας δεν σημειούται δράσις των συμμοριτών. Η Ταξιαρχία αφ’ ετέρου, δεν σημειώνει προχώρησιν, παρά την τεθείσαν εις την διάθεσίν της επαρκή αεροπορίαν και επαρκές πυροβολικόν.
(β) Το Β΄ΣΣ παρατηρεί εις την Μεραρχίαν ότι ο Σ.Δ. της 3ης Ταξιαρχίας Πεζικού είναι εις μεγάλην απόστασιν οπίσω του μετώπου (εις περιοχήν ΣΚΕΡΣΑ, 405478), ότι θα έπρεπε προ πολλού να είχε προωθηθή (από της 4ης Σεπτεμβρίου τουλάχιστον εις ΤΣΟΥΤΣΕΡΑ, 390523) και ότι θα έδει να προωθήση τούτον το ταχύτερον.
Ούτω παρά το πνεύμα των υπ’ αριθμ. 7442 και 7444/5.9.48 Διαταγών του Β΄ΣΣ περί ταχείας και αμέσου εκμεταλλεύσεως της επιτυχίας των καταληφθέντων υψωμάτων της ΡΑΜΠΑΤΙΝΑΣ και ΠΟΡΤΑΣ, ουδεμία εκμετάλλευσις εσημειώθη προς ΜΠΟΥΤΣΙ – ΠΥΡΑΜΙΔΑ και κατά την ημέραν ταύτην της 6ης Σεπτεμβρίου.
Προς εξακρίβωσιν του βαθμού κατοχής και οργανώσεως του υψώματος ΓΙΑΜΑΤΑ (4156) η ΧV Μ.Π. διέταξε επιθετικήν αναγνώρισιν υπό του 502 Τ.Π. (της 3ης Τ.Π. επί κατευθύνσεως ΤΟΥΜΠΑ (4149) – ΓΙΑΜΑΤΑ. Αύτη αφιχθείσα εγγύς κορυφής ΓΙΑΜΑΤΑ και βληθείσα σφοδρώς τόσον εκ ΓΙΑΜΑΤΑΣ όσον και πλευροκοπηθείσα δι’ όλμων εκ κατευθύνσεως ΜΠΡΕΝΙΤΣΑ (375565) επανέκαμψεν βάσιν της διαπιστωθείσης ισχυράς κατοχής του ως άνω υψώματος.
(γ) Εκ πληροφοριών συληφθέντων συμμοριτών διαπιστούται ότι ο εχθρός έχει συγκεντρώσει ήδη σημαντικάς δυνάμεις εις την περιοχήν ΜΑΛΙ ΜΑΔΙ – ΜΠΟΥΤΣΙ – ΒΑΤΟΧΩΡΙ – ΚΡΟΥΣΤΑΛΛΟΠΗΓΗ. Εξηκριβώθησαν ΙΙ Τάγματα συμμοριτών (Ταξιαρχίαι ΠΑΛΑΙΟΛΟΓΟΥ, ΣΟΦΙΑΝΟΥ, ΠΑΥΛΟΥ και ΒΑΓΕΝΑ).
΄Εναντι τούτων ενεργεί η ΧV Μ.Π. διαθέτουσα εν πρώτη γραμμή την 45ην Τ.Π. αριστερά (3 Τάγματα Πεζικού) την 73η Τ.Π. (3 Τάγματα Πεζικού) εις το κέντρον και την 3ηνΤ.Π. Δεξιά (3 Τάγματα). Εις Δευτέρα γραμμή την 22αν Ταξ/χίαν (3 Τάγματα).
Στην αμαξιτήν εις ΑΛΒΑΝΙΑΣ διά ΚΡΟΥΣΤΑΛΛΟΠΗΓΗΣ – ΒΑΤΟΧΩΡΙ, ήτις ενδιαφέρει απολύτως τους συμμορίτας διά τους εξ ΑΛΒΑΝΙΑΣ εφοδιασμούς των, καλύπτει η κορυφογραμμή:
ΜΑΛΙ ΜΑΔΙ – ΡΑΜΠΑΤΙΝΑ – ΠΟΠΟΒΑ ΝΙΒΑ – ΜΠΟΥΤΣΙ, της οποίας τους ακραίους ορεινούς όγκους ΜΑΛΙ ΜΑΔΙ και ΜΠΟΥΤΣΙ κατέχουσιν ακόμη οι συμμορίται.
Διά την πλήρη ολοκλήρωσίν της και εκκαθάρισιν πλέον της όλης περιοχής βορείως ταύτης μέχρι της αμαξιτής επιβάλλεται ενέργεια:
(α) είτε κατά ΜΠΟΥΤΣΙ – ΠΥΡΑΜΙΔΑ και είτα προς ΚΡΟΥΣΤΑΛΛΟΠΗΓΗ και ΒΑΤΟΧΩΡΙ.
(β) είτε προς ΜΑΛΙ ΜΑΔΙ και εν συνεχεία προς ΚΡΟΥΣΤΑΛΛΟΠΗΓΗ.
(γ) είτε σύγχρονος ενέργεια προς αμφοτέρας τας ανωτέρω κατευθύνσεις, εφ’ όσον επήρκουν τα διαθέσιμα μέσα.
Ως τοιαύτα μέσα διετίθεντο η 22α Ταξιαρχία Πεζικού (508 και 509 Τάγματα) και το 593 Τ.Π. της 53ης Τ.Π. όπερ ευρίσκεται οπίσω του αριστερού του Σώματος Στρατού, προς ανασυγκρότησιν και ανάπαυσιν.
Αι Μονάδες αύται είχον ήδη τεθή υπό του Β΄ΣΣ εις την διάθεσιν της ΧV Μ.Π. και είχον χρησιμοποιηθή υπό ταύτης προς εκμετάλλευσιν μετά την επιτυχίαν επί ΡΑΜΠΑΤΙΝΑΣ.
Αποφασίζεται κατ’ αρχήν η πρώτη εκ των ανωτέρω ενεργειών, προς κατάληψιν του ΜΑΛΙ ΜΑΔΙ. Επιφυλάσσεται δε η διοίκησις της ΧV Μεραρχίας διά τον όλον ελιγμόν μετά εκτίμησιν επί τόπου της καταστάσεως.
7-9-48
(α) Η ΧV Μερ/χία διατάσσει την προώθησιν προς ΒΟΥΤΣΙ – ΡΑΜΠΑΤΙΝΑ της 22ας Ταξ/χίας (δύο Τάγματα) και την ενίσχυσιν της 3ης Ταξ/χίας διά του 593 Τάγματος, ο δε Διοικητής της Μερ/χίας αναχωρεί την πρωίαν διά ΒΟΥΤΣΙ προς επίσκεψιν των τμημάτων και αναγνώρισιν του εδάφους.
Αφ’ ετέρου ο Διοικητής του Β΄ΣΣ από της πρωίας κατόπιν της σημειουμένης βραδείας ενεργείας της 3ης Ταξ/χίας προς ΜΠΟΥΤΣΙ, κινείται όπως επισκεφθή διαδοχικώς τας 3ην και 73ην Ταξιαρχίας και ενεργήση αναγνώρισιν του εδάφους, μεταβαίνων διά ΤΣΟΥΤΣΕΡΑ (370513) προς ΜΟΡΤΑΝ, ΡΑΜΠΑΤΙΝΑΝ προς συνάντησιν τελικώς του Διοικητού της ΧV Μ.Π. επί ΒΟΥΤΣΙ.
Εις ΤΣΟΥΤΣΕΡΑ ο Διοικητής του Β΄ΣΣ αφικνείται περί την 11.00΄ ώραν και συναντά τον Διοικητήν της 3ης Ταξ/χίας μόλις αφιχθέντα και εγκαθιστάμενον εις τον νέον Σταθμόν Διοικήσεώς του. Ούτος αναφέρει εις τον Διοικητήν του Β΄ΣΣ ότι ενεργείται υπό της Ταξ/χίας επίθεσις προς κατάληψιν του ΜΠΟΥΤΣΙ και ότι αύτη είχε διατάξει ενέργειαν και κατά την κατεύθυνσιν:
ύψ.1531 (1 χιλ. Β.Α. της ΠΟΡΤΑΣ) – αντέρεισμα ΜΠΡΕΝΙΤΣΑ (2 χιλ. Β.Α. της ΠΟΡΤΑΣ).
Εις ΠΟΡΤΑΝ, ένθα οι Σ.Δ. των 593 και 501 Ταγμάτων, αφικνείται περί την 15.00΄ ώραν ο Διοικητής του Σ.Σ. και συναντάται μετά των διοικητών των ως άνω Ταγμάτων Πεζικού, οίτινες παρηκολούθουν την μάχην των Μονάδων των. Η ΧV Μ.Π. εν όψει της αναφοράς της 3ης Ταξιαρχίας Πεζικού, ότι το εσπέρας της 5ης Σ/βρίου τα τμήματά της κατέλαβον τα ανώνυμα υψώματα ΜΠΟΥΤΣΙ: Συντεταγμένες (363558) και (364556). Διά της υπ’ αριθμ. Α.Π. 545/6.9.1948 Διαταγής της διέταξε (διά την 7ην Σ/βρίου) επιθετικήν ενέργειαν της 3ης Ταξ/χίας προς κατάληψιν του υψώματος ΠΥΡΑΜΙΣ (353564) με υποστήριξιν ολοκλήρου του Πυροβολικού και ολοκλήρου της Αεροπορίας.
(β) Η επίθεσις της 3ης Ταξ/χίας παρά την υποστήριξιν του Πυρ/κού και της Αεροπορίας δεν επέτυχεν ειμή μόνον την κατάληψιν του ανωνύμου (364556), όπερ ουδέποτε είχε καταληφθή εις το παρελθόν. Ούτω από της καταλήψεως της ΠΟΡΤΑΣ (μεσημβρία Κυριακής 5 Σ/βρίου), μέχρι της εσπέρας της 7ης Σ/βρίου τα τμήματα προωθήθησαν μόνον 800 μ., ενώ ανεμένετο παρά τούτων η υφαρπαγή τουλάχιστον του ΜΠΟΥΤΣΙ ολοκλήρου, αν όχι και της ΠΥΡΑΜΙΔΟΣ, από της εσπέρας ακόμη της 5ης Σ/βρίου.
Η σημειωθείσα βραδύτης επέτρεψεν εις τους συμμορίτας να προσανατολίσωσι δυνάμεις προς τα ως άνω υψώματα (δύο ανώνυμα εκατέρωθεν του αυχένος (358562) επί ΜΠΟΥΤΣΙ και ΠΥΡΑΜΙΣ). Είχε χαθή ήδη η ευκαιρία της αιφνιδιαστικής υφαρπαγής του ως είρηται ορεινού συγκροτήματος διά των διαθεσίμων τότε μέσων (3ης Ταξιαρχίας) από του απογεύματος της 5ης Σ/βρίου. Απητείτο ήδη ισχυρά ενέργεια προς την κατεύθυνσιν ταύτην διά νέων δυνάμεων και επαρκών, ίνα ενεργήσωσι και βαθείαν εκμετάλλευσιν προς πλείονας κατευθύνσεις (ΚΡΟΥΣΤΑΛΛΟΠΗΓΗ και ΒΑΤΟΧΩΡΙ).
(γ) Την ιδίαν εσπέραν ο Διοικητής του Β΄ΣΣ διά ΠΟΠΟΒΑ ΝΙΒΑ, ΡΑΜΠΑΤΙΝΑΣ, ΜΠΕΣΚΙΝΑ ΤΟΥΜΠΑ και μετά επίσκεψιν των κατά τόπους ηγητόρων (Διοικητάς των 574, 509 Ταγμάτων, 22ας και 73ης Ταξιαρχιών) συνηντήθη μετά του Διοικητού της ΧV Μ.Π. επί ΒΟΥΤΣΙ (370515) ένθα και διενυκτέρευσαν αμφότεροι.
(δ) Την 7/9/1948 εξεδόθη η κάτωθι διαταγή, υπό του ΓΕΣ:

ΘΕΜΑ: Αποστολαί Β΄ΣΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗ – ΑΜ.ΑΠΟΣΤΟΛΗΣ
ΠΡΟΣ: Διοικητήν Β΄ΣΣ ΕΞΑΙΡ. ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ
ΚΟΙΝ: Α1/Γ.Ε.Σ ΑΚΡΩΣ ΑΠΟΡΡΗΤΟΣ
ΒΣΑ-ΣΟΗΠΕ/Κλ.Επιχ. ΓΕΣ/Α1
μετ’ αντιγρ. Α.Α.Π. Αριθ. 225976
1021 αναφοράς Β΄ΣΣ Αριθ. Φακ. 40009/4
Β.Σ.Τ. 902/7.9.1948
Επί της υπ’ αριθμ. Α.Α.Π. 1021/4.9.1948 αναφοράς υμών
1.- Το ΓΕΣ είναι πλήρως ενήμερον των δυνατοτήτων και της μαχητικής αξίας των Μονάδων του Β΄ΣΣ, ως και της εν γένει καταστάσεως δυνατοτήτων και πιθανών προθέσεων των συμμοριτών.
Δι’ αυτόν ακριβώς τον λόγον εγκαίρως διετάξαμεν την ενίσχυσιν του Β΄ΣΣ αρχικώς μεν δι’ επεκτάσεων της ζώνης του Α΄ΣΣ, επί ΓΡΑΜΟΥ και από 4.9.1948 διά διαθέσεως εκ του Α΄ΣΣ μιάς έτι Ταξιαρχίας.
2.- Εν όψει της δυνάμεως των συμμοριτών έχομεν την γνώμην ότι, μέτωπον εκτάσεως 60 χιλιομέτρων ακάλυπτον και προχείρως ωργανωμένον δεν είναι δυνατόν να κατέχηται παντού ισχυρώς, θα υπάρχουν τα ευπαθή σημεία τα οποία είμεθα βέβαιοι, ότι θα ανεύρη το Σ.Στρατού και εις τα οποία θα εφαρμόση την κυρίαν προσπάθειάν του, ώστε να διασπάση την εχθρικήν τοποθεσίαν την οποίαν άλλωστε διάσπασιν ήρχισε ήδη διά της καταλήψεως της ΡΑΜΠΑΤΙΝΑΣ.
Τούτο άλλως τε επεσημάνθη ιδιαιτέρως διά των 225775/4.9.1948 σήματος και 225779/4.9.1948 Διαταγής μου με σκοπόν να υποβοηθήση το Σώμα όπως χρησιμοποιήση και ετέραν διοίκησιν Μεραρχίας και προπαρασκευάση την προσπάθειάν του.
3.- Το ΓΕΣ είναι επίσης εν γνώσει των αναγκών διά τας λοιπάς αποστολάς του Σ.Στρατού.
Διά τούτο επιμένει όπως η επιχείρησις ΒΙΤΣΙ περατωθή αποτελεσματικώς το ταχύτερον, ώστε να απελευθερωθούν αι δυνάμεις του Σ.Σ. διά την εκπλήρωσιν των λοιπών αποστολών του.
Πάντως το ΓΕΣ δεν είναι σύμφωνον διά τον αριθμόν των συμμοριτών εις περιοχήν ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ.
Το Σώμα αναβιβάζει τούτους εν συνόλω εις 3500 ενώ καθ’ ημάς δεν υπερβαίνουσι τους 2800.
Αι εις ΘΕΣΣΑΛΙΑΝ άλλως τε διατιθέμεναι Εθνικαί δυνάμεις (77 Ταξ. Εθνοφρουράς κ.λ.π.) καλώς χειριζόμεναι θα πρέπει να είναι εις θέσιν να τηρήσουν ισορροπίαν εις την περιοχήν ταύτην και να αποτρέψουν προσβολάς των αστικών κέντρων μέχρις ότου δυνηθή το Σ.Στρατού να επέμβη απατελεσματικώς.
4.- Εν συμπεράσματι η επιχείρισις ΒΙΤΣΙ αποτελούσα την κυρίαν προσπάθειαν του Στρατού μας παρακολουθείται ιδιαιτέρως υπό του ΓΕΣ και αποτελεί την κυρίαν μέριμνάν του.
Είμεθα βέβαιοι ότι παρά τας συναντωμένας δυσχερείας το Σ.Σ. θα φέρη αποτελεσματικώς εις πέρας την επιχείρησιν ταύτην ως και τας λοιπάς αποστολάς του και θα αναπτύξη πάσαν δυνατήν δραστηριότητα με βάσιν πάντοτε ότι το ΓΕΣ διέθεσε εις τούτο παν ότι ηδύνατο και εις βάρος των αναγκών των λοιπών Σ.Στρατού.
Ακριβές Αντίγραφον Αντιστράτηγος ΓΙΑΤΖΗΣ Δ.
Αρχηγός ΓΕΣ – Διοικητής Στρατού

(ε) Τακτική κατάστασις κατά την 7ην Σ/βρίου:
Αι υπάρχουσαι πληροφορίαι επιβεβαιούσι την ύπαρξιν ΙΙ Ταγμάτων και 4 Σωλήνων Πυρ/κού, Νοτίως της αμαξιτής ΚΡΟΥΣΤΑΛΛΟΠΗΓΗΣ – ΒΑΤΟΧΩΡΙ, εν τη περιοχή μεταξύ Συνόρων μετ’ Αλβανίας (προς Δυσμάς) και ΑΛΙΑΚΜΟΝΟΣ π. (προς Ανατολάς).
-ι- Από απόψεως μέσων:
– Η 3η Τ.Π. δεν κατώρθωσε, ουδέ κατά την 7ην Σ/.βρίου να καταλάβη το συγκρότημα ΜΠΟΥΤΣΙ – ΠΥΡΑΜΙΣ.
– Η 22α Τ.Π. (508, 509 Τ.Π. και Στρατηγείον) ευρίσκοντο επί ΒΟΥΤΣΙ – ΡΑΜΠΑΤΙΝΑΣ το 508 ήτο εν πρώτη γραμμή κατέχον από 24ώρου θέσεις επί ΡΑΜΠΑΤΙΝΑΣ έναντι ΜΑΛΙ ΜΑΔΙ. Αφ’ ετέρου ο Διοικητής του 575 Τ.Π. (της 73ης Τ.Π.) εζήτει επιμόνως από τον Διοικητήν της Ταξιαρχίας του αντικατάστασιν του Τάγματός του, καθ’ όσον από οκταημέρου διεξήγε συνεχείς σκληρούς αγώνας.
– Η 73η Τ.Π. εκρίθη υπό του Διοικητού της Μεραρχίας ως η πλέον αξιόμαχος των άλλων εν Μεραρχία.
-ιι- Από απόψεως εδάφους μεταξύ των δύο κατευθύνσεων:
– ΡΑΜΠΑΤΙΝΑ – ΚΡΟΥΣΤΑΛΛΟΠΗΓΗ.
– ΠΟΡΤΑ – ΜΠΟΥΤΣΙ – ΠΥΡΑΜΙΣ
η δευτέρα εκρίθη ως η πλέον συμφέρουσα διά την εκδήλωσιν της προσπαθείας διά την τελικήν εκκαθάρισιν της όλης περιοχής, μέχρι της αμαξιτής ΚΡΟΥΣΤΑΛΛΟΠΗΓΗ – ΒΑΤΟΧΩΡΙ και δι’ εκμετάλλευσιν, μετά επιτυχίαν καταλήψεως της ΠΥΡΑΜΙΔΟΣ, κατά τας κατευθύνσεις:
– ΠΥΡΑΜΙΣ – ΚΡΟΥΣΤΑΛΛΟΠΗΓΗ – περιοχής ΜΟΣΧΟΧΩΡΙ (3056)
– ΠΥΡΑΜΙΣ – ΒΑΤΟΧΩΡΙ
– κατά την κοιλάδα του ΑΛΙΑΚΜΟΝΟΣ π. ΓΑΒΡΟΣ (405535) – συνάντησις αμαξιτών (397588)
-ιιι- Κατόπιν των ανωτέρω απεφασίσθησαν και διετάχθησαν:
– Επίθεσις διά της 73ης Τ.Π. (574, 575 Τάγματα) κατά την κατεύθυνσιν ΜΠΟΥΤΣΙ – ΠΥΡΑΜΙΣ (κυρία προσπάθεια), εκδήλωσις ταύτης, ουχί βραδύτερον της 12ης Σ/βρίου.
– Εξασφάλισις κατοχής ΡΑΜΠΑΤΙΝΑΣ υπό της 22ας Ταξιαρχίας (503, 509 Τάγματα), μετά αντικατάστασιν υπό ταύτης της 73ης Ταξιαρχίας,. Τακτική υπαγωγή του 564 Τάγματος, εξασφαλίζοντος το ΒΟΥΤΣΙ, υπό την 22αν Ταξιαρχίαν.
24. 8 και 9/9/48
Κατά το 2ήμερον 8 και 9 Σ/βρίου καιρός ομιχλώδης και βροχερός καθ’ άπασαν την περιοχήν. Παρενοχλήσεις υπό Κ.Σ.
Η Διάταξις της ΧV Μεραρχίας κατά την εσπέραν της 8 Σ/βρίου ήτο η κάτωθι:
– 45 Ταξιαρχία (571, 572, 573 Τάγματα οργανικά της) επί του μετώπου ΑΓΙΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΘΕΟΛΟΓΟΣ – ΦΛΑΤΣΑΤΑ 1030 – 1121 – 1186 – ΔΕΝΔΡΟΧΩΡΙ.
– 22 Ταξιαρχία (508, 509 οργανικά της επί πλέον 564 Τάγμα) επί ΡΑΜΠΑΤΙΝΑΣ – 1600 – ΜΠΕΣΚΙΝΑ – ΤΟΥΜΠΑ – ΒΟΥΤΣΙ.
– 3 Ταξιαρχία (501, 502 Τάγματα οργανικά της, 593 και Διλοχία 591) εις περιοχήν ΑΝΩΝΥΜΟΥ ΜΠΟΥΤΣΙ – ΠΟΡΤΑ – 1531 – 1228 – ΤΣΟΥΤΣΕΡΑ.
– Ο όγκος της Μεραρχίας (8 Τάγματα επί 11 συνολικών τοιούτων) είχεν προσανατολισθή επί του ορεινού όγκου του ΜΑΛΙ ΜΑΔΙ – ΜΠΟΥΤΣΙ και προετοιμάζετο να εκδηλώση ενέργειαν συγκεντρωτικήν επί μιάς και μόνης κατευθύνσεώς της προς ΜΠΟΥΤΣΙ υποστηριζομένην διά του συνόλου των μέσων (Πυρ/κού και Αεροπορίας).
10-9-48
25.- (α) Την 10ην Σ/βρίου, από 05.30΄ ώρας ο εχθρός ήρχισε να βάλη διά πυκνών πυρών όλμων και μυδραλλίων κατά των τμημάτων του 508 και 509 Ταγμάτων (22α Ταξιαρχία) εγκατεστημένων επί ΡΑΜΠΑΤΙΝΑΣ.
(β) Παρατίθεται κατωτέρω απόσπασμα εκ της σχετικής εκθέσεως ην υπέβαλε η ΧV Μ.Π. επί των επιχειρήσεων ΜΑΛΙ ΜΑΔΙ – ΜΠΟΥΤΣΙ, αναφερόμενον εις τα γεγονότα της πρωίας της 10ης Σεπτεμβρίου:
«Από 06.00΄ ώρας εξεδηλώθη επίθεσις κατά του αριστερού Λόχου, Ν.334527 του 508 Τάγματος και κατά των μετόπισθεν προς την κατεύθυνσιν του υψ. 1658 (Ν.354522) κατεχομένου υπό Λόχου του 564 Τάγματος.
΄Ετερον συμμοριακόν τμήμα προσέβαλεν τον δεξιόν Λόχον (4ος Λόχος) του 508 Τάγματος.
Αμφοτέρων των Λόχων 3ου και 4ου (αριστερού και δεξιού) ετραυματίσθησαν οι Δ/ται και κατόπιν τούτου παρετηρήθη διαρροή των οπλιτών προς τα οπίσω.
Οι 1ος και 2ος Λόχοι ενώπιον της διαρροής των εκατέρωθεν Λόχων ήρχισαν να συμπτύσσωνται.
Ούτω πλέον, ολόκληρον το 508 Τάγμα διέρρευσε.
Το 509 Τάγμα ήρχισε και τούτο να κλονίζεται και κατ’ αρχάς συνεπτύχθη ο Λόχος ο ευρισκόμενος επί του τριγωνομετρικού ΡΑΜΠΑΤΙΝΑΣ, όστις πάλιν τη προτροπή του Διοικητού του Τάγματος επανήλθεν.
Δεν παρήλθεν όμως πολύς χρόνος και ήρχισεν η αθρόα διαρροή ολοκλήρου του 509 Τάγματος, όπερ κατά την 10.30΄ – 11.00΄ ώραν είχεν εγκαταλείψει ολόκληρον το ύψωμα ΡΑΜΠΑΤΙΝΑΣ και το ύψωμα 1600 (364535).
Η διαρροή ήτο άνευ προηγουμένου και η κατάρρευσις της ΡΑΜΠΑΤΙΝΑΣ εξελίχθη δίκην πυροτεχνήματος εις ελάχιστον χρονικόν διάστημα άνευ πραγματικώς ισχυράς πιέσεως του εχθρού, όστις συνεχώς απησχολείτο υπό της Αεροπορίας και των πυρών δύο Μοιρών Πεδινού Πυρ/κού.
Η φυγή των στρατιωτών του 508 και 509 Ταγμάτων και Λόχου 564 Τάγματος δεν περιωρίσθη να συγκρατηθή επί των υψωμάτων ΒΟΥΤΣΙ, αλλά συνεχίσθη προς ΚΑΣΤΟΡΙΑΝ διά ΔΕΝΔΡΟΧΩΡΙΟΥ και προς ΑΛΙΑΚΜΟΝΑ ποταμόν, ανατολικώς ΒΟΥΤΣΙ.
Επί του μετώπου της 3ης Ταξιαρχίας ο εχθρός από 03.00΄ ώρας εξεδήλωσε ισχυράν επίθεσιν κατά των θέσεων του 502 Τάγματος κατέχοντος την περιοχήν (Ν.395557) – (Ν.397552), αποκρουσθείσαν επιτυχώς.
Κατά την 04.30΄ εξεδηλώθη αιφνιδιαστική ενέργεια κατά του υψώματος 1228 (Ν.388545), όπερ κατελήφθη κατά τρόπον πανούργον και ηχμαλωτίσθη η φρουρά του αποτελουμένη από Λόχον μείον Διμοιρίαν του 591 Τάγματος.
Εκ του υψώματος 1228 ήρχισαν να διεισδύωσι προς δυσμάς επί αμέσω απειλή των Νώτων και των συγκοινωνιών των επί ΠΟΡΤΑΣ και ΜΠΟΥΤΣΙ ευρισκομένων 501 και 593 Ταγμάτων.»
(γ) Κατόπιν της ως άνω δημιουργηθείσης καταστάσεως, ο Διοικητής του Β΄ΣΣ διέταξε τον επί ΒΟΥΤΣΙ ευρισκόμενον από της πρωίας της 10ης Σ/βρίου Διοικητήν της ΧV Μερ/χίας όπως:
– Εξασφαλίση οπωσδήποτε ευρέως το ΒΟΥΤΣΙ (370513)
– Εξασφαλίση το ύψωμα ΠΟΠΟΒΑ ΝΙΒΑ (364543) προς κάλυψιν των ημετέρων δυνάμεων επί ΠΟΡΤΑΣ.
– Αμφότερα ανωτέρω ΒΟΥΤΣΙ και ΠΟΠΟΒΑ ΝΙΒΑ, αναγκαία διά μεταγενεστέραν επιθετικήν συνδεδυασμένην ενέργειαν προς ανακατάληψιν ΡΑΜΠΑΤΙΝΑΣ και αποκατάστασιν της καταστάσεως.
(δ) Η ΧV Μεραρχία διέταξε τα κάτωθι:
«Διά της υπ’ αριθμ. Α.Π. 564/10.10.1948 Διαταγής διετέθη το 575 Τάγμα εις 22 Ταξιαρχίαν, ίνα διά τούτου εξασφαλίση κατ’ αρχάς την τοποθεσίαν ΒΟΥΤΣΙ και είτα, μετά την ανασυγκρότησιν, να αποκαταστήση την τοποθεσίαν ΜΠΕΣΚΙΝΑΣ – ΡΑΜΠΑΤΙΝΑΣ.
Διά της υπ’ αριθμ. Α.Π. 565 διαταγής διέθεσεν την Διοίκησιν και Διλοχίαν του 591 Τάγματος, ευρισκομένην εις περιοχήν ΝΤΕΝΤΕΝ – ΚΡΟΥΣΙΑ, προς ανακατάληψιν του υψ. 1228.
Διά της υπ’ αριθμ. Α.Π. 566 Διαταγής Μεραρχίας διετέθη εις την 3ην Ταξιαρχίαν το 574 Τάγμα προς αποκατάστασιν της τάξεως και ενισχύσεως του τομέως της διά την κάλυψιν του αριστερού πλευρού της εξ υψ. 1600 και ΡΑΜΠΑΤΙΝΑΣ.
Διά προφορικής διαταγής επί τόπου προς Διοικητήν 22ας Ταξιαρχίας διά την ανακατάληψιν του υψώματος 1600, κάλυψιν του αριστερού της 3ης Ταξ/χίας και δυεκόλυνσιν μεταγενεστέρας ενεργείας κατά ΡΑΜΠΑΤΙΝΑΣ εκ ΠΟΡΤΑΣ διά ΠΟΠΟΒΑ ΝΙΒΑ.»
(ε) Επί των ως άνω διαταχθέντων:
-Δεν κατέστη δυνατή η ανακατάληψις του υψ. 1600.
-επί του κυρίως ΒΟΥΤΣΙ εγκατεστάθη το 575 Τάγμα και τα υπολείμματα των 508, 509 και 564 Ταγμάτων μετά των διοικητών και Αξ/κών.
-η 3η Ταξιαρχία δεν κατώρθωσε να ανακαταλάβη το ύψ 1228.
Ούτω, κατά την ημέραν αυτήν απωλέσθησαν η ΡΑΜΠΑΤΙΝΑ, το ύψ. 1600 (364535) και το ύψωμα 1228 (388545), χωρίς να καταστή δυνατή η ανακατάληψις τουλάχιστον των δύο τελευταίων υψωμάτων, μολονότι η Μεραρχία διέθεσε εις την 3ην Ταξιαρχίαν επαρκείς δυνάμεις. Η ανακατάληψις τούτων, έστω και μόνον του 1228, ήτο απολύτως αναγκαία προς προστασίαν των Νώτων και των γραμμών συγκοινωνιών των 501 και 593 Ταγμάτων, άτινα εμάχοντο εις περιοχήν ΠΟΡΤΑΣ.
Την ανάγκην οπωσδήποτε ανακαταλήψεως του υψ. 1228, τόσον ο Διοικητής της ΧV Μ.Π., όσον και ο ίδιος ο Διοικητής του Β΄ΣΣ ετόνισεν από τηλεφώνου προσωπικώς εις τον Διοικητήν της Ταξιαρχίας, καθ’ όσον θα παρετείνετο ο αγών των 501 και 593 Ταγμάτων και θα εξησφαλίζετο η περιοχή ΠΟΡΤΑ – ΠΟΠΟΒΑ ΝΙΒΑ προς επέμβασιν ημετέρων νέων δυνάμεων εκ της περιοχής ταύτης προς ΡΑΜΠΑΤΙΝΑΝ και αποκατάστασιν της καταστάσεως. Προς τον σκοπόν τούτον το 574 Τάγμα, έν εκ των πλέον αξιομάχων τοιούτων, προσηνατολίσθη προς ΠΟΠΟΒΑ ΝΙΒΑ, τεθέν εις την διάθεσιν της 3ης Ταξιαρχίας.
(στ) Την 10.9.1948 αφίχθη εις ΚΑΣΤΟΡΙΑΝ ο Αρχηγός ΓΕΣ ενημερωθείς επί της καταστάσεως.

26.- 11-9-48
Περί την 10.00΄ ώραν της 11ης Σ/βρίου ο Διοικητής της 3ης Ταξιαρχίας από τηλεφώνου, ανέφερε εις τον Διοικητήν του Β΄ΣΣ ότι τα επί ΠΟΡΤΑΣ 593 και 501 Τάγματα διεξάγουσι σφοδρόν αγώνα κατά των συμμοριτών επιτιθεμένων κατά μέτωπον από ΜΠΟΥΤΣΙ και ότι συγχρόνως από διεισδύσαντας συμμορίτας εξ υψοδ. 1228 βάλλονται εκ των Νώτων.
Ετόνισε δε αφ’ ετέρου ότι επιβάλλεται άμεσος σύμπτυξις, έστω και ανώμαλος τοιαύτη, των ως άνω Ταγμάτων, καθ’ όσον υπάρχει κίνδυνος πλήρους περικοπής των και καταστροφής των. Κατόπιν της τοιαύτης αναφοράς το Β΄ΣΣ εξουσιοδότησε όπως ο Διοικητής της 3ης Ταξιαρχίας, εν όψει της εξελισσομένης καταστάσεως εις την περιοχήν του, διατάξη την σύμπτυξιν των ως άνω Ταγμάτων, υποβάλη δε και εγγράφως αναφοράν, τόσον εις την Μερ/χίαν, όσον και εις το Σώμα Στρατού, επί της καταστάσεως.
Τας απογευματινάς ώρας της ιδίας ημέρας ο Διοικητής του Β΄ΣΣ πληροφορηθείς ότι η 3η Ταξιαρχία, παρά την προφορικώς δοθείσαν εντολήν προς τον Διοικητήν της, ως ελέχθη ανωτέρω περί συμπτύξεως των 501 και 593 Ταγμάτων ουδέν ενήργησε, ηναγκάσθη να εκδώση την υπ’ αριθμ. Α.Α.Π. 1031 διαταγήν του περί αντικαταστάσεως του ως άνω Διοικητού έχουσαν ούτω:

Β΄ ΣΩΜΑ ΣΤΡΑΤΟΥ Ο
ΠΡΟΣ: Διοικητήν ΧV Μερ/χίας Κρυπτογραφικώς
ΚΟΙΝ: Β΄ΣΣ/Α1
Α.Α.Π. 1031
Από πρωϊνάς ώρας Ταξίαρχος Διοικητής 3ης Ταξιαρχίας εξουσιοδοτήθη όπως βάσει εξελισσομένης καταστάσεως διατάξη σύμπτυξιν δυνάμεων ΠΟΡΤΑΣ. Διετάχθη όπως σύμπτυξις αύτη ενεργηθή έστω εν ημέρα. Ήδη Μεραρχία αναφέρη ότι μέχρι στιγμής ουδεμία ενέργεια συμπτύξεως εγένετο. Εξετάσατε και αναφέρατε σχετικώς.
Εις περίπτωσιν καταφατικήν αναθέσατε διοίκησιν δυνάμεων ΠΟΡΤΑΣ εις Διοικητήν 73 Ταξιαρχίας υπό τον οποίον υπαχθήσονται δυνάμεις 3ης Ταξιαρχίας, απαλλασσομένου Ταξιάρχου ΛΑΜΑΡΗ διοικητού ταύτης ην να αναλάβη αρχαιότερος Διοικητής Τάγματος προσωρινώς.
ΚΙΤΡΙΛΑΚΗΣ ΣΤΥΛ.
ΑΝΤΙΣΤΡΑΤΗΓΟΣ
ΔΙΟΙΚΗΤΗΣ

Την 12.30΄ ώραν αφ’ ετέρου ο Δ/τής του Β΄ΣΣ κατόπιν της ως άνω από τηλεφώνου αναφοράς του Διοικητού της 3ης Ταξιαρχίας είχεν εκδώσει την υπ’ αριθμ. Α.Α.Π. 1029 έχουσαν ούτω:
Β΄ ΣΩΜΑ ΣΤΡΑΤΟΥ Δι’ ειδικού αγγελιοφόρου
ΑΠΟ: Τ.Σ./Β΄ΣΣ/Α1 Ο
ΠΡΟΣ: ΧV Μερ/χίαν/Α1- Κρυπτογραφικώς
΄Ιλην Αρμάτων 11, 1230΄
ΚΟΙΝ: Β΄ΣΣ/Α1
Α.Α.Π. 1029
Διά δυνάμεων 61 Ταξιαρχίας να συμπληρωθή η εξασφάλισις της τοποθεσίας ΚΡΟΥΣΙΑ (Ν.4250) – ΤΟΥΜΠΑ (Ν.412492) – ΣΚΕΡΣΑ (Ν.406476) – ΓΕΡΑΔΙΤΣΑ (Ν.365478) – ΓΙΑΝΝΗ ΚΕΦΑΛΙ (Ν.360478) – ΠΛΑΤΥΔΡΟΜΟΣ (Ν.356466) – ΣΤΑΡΑ ΓΚΛΑΒΑ (Ν. 336446).
Εις περιοχήν ΜΕΣΟΠΟΤΑΜΙΑ να παραμείνη δύναμις Διλοχίας 61ης Ταξιαρχίας ως εφεδρεία Σώματος.
Ουλαμός Αρμάτων να διατεθή εις περιοχήν ΑΓ. ΚΥΡΙΑΚΗ – ΣΤΑΡΟΒΟ ΣΕΛΟ προς ενίσχυσιν αριστερού διατάξεως.
ΚΙΤΡΙΛΑΚΗΣ ΣΤΥΛ.
ΑΝΤΙΣΤΡΑΤΗΓΟΣ
ΔΙΟΙΚΗΤΗΣ

Tην 11.9.1948 εξεδόθη υπό του ΓΕΣ η κάτωθι Διαταγή έχουσα ούτω:
ΑΠΟ: ΓΕΣ/Α1
ΠΡΟΣ: Α΄, Β΄Σ.ΣΤΡΑΤΟΥ 11.30΄ 11.9.1948
ΚΟΙΝ: Γ΄ΣΣ – ΓΕΣ/Α1
ΓΓ/ΓΕΣ – Β.Σ.Λ.
Σ.Ο.Η.Π.Ε./Κλ.Επιχ.
Αριθμ. Πρωτ. 226137 (.) Φ.4000/3/34 (.)
΄Ογκος συμμοριτών δίδει απεγνωσμένην μάχην ΒΙΤΣΙ (.) Μέρος τούτου υπερασπίζεται επίσης ΜΟΥΡΓΚΑΝΑΝ (.) Α΄ΣΣ έχει δυνατότητα συνεχίση αναληφθείσαν επιχείρησιν ΜΟΥΡΓΚΑΝΑΣ και εξασφαλίση επαγρύπνησιν ΠΩΓΩΝΙΟΥ – ΓΡΑΜΜΟΥ και λοιπής ζώνης διά των 8ης και 9ης Μεραρχιών (.) Χ Μερ/χία επιβάλλεται διατεθή ταχύτερον διά μάχην ΒΙΤΣΙ (.) Κίνησις Χ Μεραρχίας άρξηται από λήψεως παρούσης προοδευτικώς(.) Χρησιμοποιηθώσι άπαντα διαθέσιμα μεταφορικά μέσα Α΄ΣΣ (.) Μέχρι ΒΑΤΟΧΩΡΙ (.) Εκείθεν μερίμνη Β΄ΣΣ (.) Κλιμάκιο Στρατηγείου Μεραρχίας και εν ανάγκη Ταξιαρχιών διά αναγνωρίσεις (.) Αναφέρατε ΓΕΣ καθημερινώς κινούμενα τμήματα (.)
ΓΙΑΤΖΗΣ Αντιστράτηγος
Βαθμός προτεραιότητος
ΑΜΕΣΟΝ

Την επομένην 12 Σ/βρίου περί την μεσημβρίαν ελήφθη εις Β΄ΣΣ η υπ’ αριθμ. Α.Π. 3109/Φ.3/735 αναφορά της 3ης Ταξιαρχίας έχουσα ούτω:
ΑΠΟ: 3ην Ορ.Ταξιαρχίαν Ο
ΠΡΟΣ: Π.Τ.Σ. – Τ.Σ./Β΄ΣΣ 11 1100΄ ΚΤ 246
Α.Π. 3109/Φ.3/783
Παρ’ όλον τον ένοπλον αγώνα όστις διεξαχθή ΜΠΟΥΤΣΙ – ΠΟΡΤΑ – ύψωμα 1227 – καίτοι ετηρήθησαν θέσεις μέχρι στιγμής, διάταξις ΜΠΟΥΤΣΙ – ΠΟΡΤΑ αδύνατον κρατηθή του εχθρού καταλαμβάνοντος ύψ. 1600. Προηγουμένην εισεχώρησεν μεταξύ ΒΟΥΤΣΙ – ΤΣΟΥΤΣΟΥ και ΠΟΡΤΑ. ΄Ηδη απέκοψε ανεφοδιασμόν μεταξύ ΤΣΟΥΤΣΕΡΑ και ΠΟΡΤΑ. Κατόπιν τούτου τμήματα δεον συμπτυχθώσι επί γραμμής 1528 – ΤΣΟΥΤΣΟΑΝ δυτικά αντερείσματα ΓΑΥΡΟΥ ως ανέφερον και προφορικώς.
Αφ’ ετέρου το Β΄ΣΣ εξέδωκε την υπ’ αριθμ. Α.Α.Π. 1030/11.9.1948 (ώραν 13.30΄) προς την ΧV Μ.Π. έχουσαν ούτω:

ΑΠΟ: Τ.Σ./Β΄ΣΣ Ο
ΠΡΟΣ: Δ/τήν ΧV Μερ/χίας Κρυπτογραφικώς
ΚΟΙΝ: Α1 11 13,30

27.- 12-9-48
Κατά την νύκτα 11ης προς 12ην Σ/βρίου συνετελέσθη η ως άνω σύμπτυξις των 501, 593 και 574 Ταγμάτων Πεζικού, άνευ ουδεμίας παρενοχλήσεως κατά τα δρομολόγια συμπτύξεως εκ μέρους των συμμοριτών.
Εκ τούτων το 574 Τάγμα συναπεκόμισε και διέσωσε σχεδόν άπαν το υλικόν και οπλισμόν του. Τα 593 και 502 Τάγματα, ελλείψει των μεταγωγικών των, δεν κατώρθωσαν να μεταφέρωσι μέγα μέρος εκ του υλικού τούτων. Η διάσωσις εν τούτοις άπαντος του ως άνω υλικού ήτο δυνατή, αν προωθούντο κατά την 10ην ή την νύκτα 10ης προς 11ην Σ/βρίου τα μεταγωγικά των, άτινα εστάθμευον εις περιοχήν ΤΣΟΥΤΣΕΡΑ.
Από τας πρώτας νυκτερινάς ώρας κατέστη δυνατή η κατάληψις (διά του 574 Τάγματος) του αντερείσματος ΤΣΟΥΤΣΕΡΑ, εν συνεχεία προς τας κατεχομένας θέσεις επί ΒΟΥΤΣΙ υπό της 22ας Τ.Π.
Προς ενίσχυσιν των τμημάτων (υπολειμμάτων 508 και 509 Ταγμάτων ως και του 575 Τάγματος) επί ΒΟΥΤΣΙ και εκδήλωσιν αντεπιθέσεως ανεμένετο το 507 Τάγμα, όπερ μετεφέρετο δι’ αυτοκινήτων εκ ΠΕΝΤΑΛΟΦΟΥ εις ΚΑΣΤΟΡΙΑΝ. Τούτο αφιχθέν το απόγευμα της 12ης Σ/βρίου, ετέθη εις την διάθεσιν της ΧV Μ.Π., αποβιβασθέν εις σημείον 402490 περί την 17.30΄ ώραν.
Η Διοίκησις του Β΄Σώματος Στρατού απέβλεπε εις την διάσωσιν τουλάχιστον της τοποθεσίας ΔΕΝΔΡΟΧΩΡΙ (3649) – ΒΟΥΤΣΙ – ύψ. 1528 (3852) – ΤΣΟΥΤΣΕΡΑ, εξ ης ήτο δυνατή η εκ νέου εκδήλωσις της επιθετικής ενεργείας προς ανακατάληψιν των απωλεσθέντων και συνέχισιν των εκκαθαριστικών επιχειρήσεων. Πλήν, το 507 Τάγμα δεν επρόφθασε να επέμβη. Οι συμμορίται ενεργήσαντες μετά την δύσιν του ηλίου, ώστε να αποκλείεται η επέμβασις εναντίον των της Αεροπορίας, ήρχισαν από της 18.00΄ ώρας σφοδρόν βομβαρδισμόν διά πυροβολικού και όλμων των τμημάτων των κατεχόντων την τοποθεσίαν ΒΟΥΤΣΙ – ύψ. 1528.
Την 20.00΄ ώραν ανεφέρθη ο τραυματισμός του Ταξιάρχου Διοικητού της 22ας Ταξιαρχίας και των τριών (ήτοι απάντων) των παρατηρητών του Πυροβολικού με συνέπειαν την διακοπήν της διευθύνσεως της βολής Πυρ/κού.
Η διά τηλεφώνου επικοινωνία μετά των επί ΒΟΥΤΣΙ τμημάτων διεκόπη και απέμεινε μόνος τρόπος επικοινωνίας ο ασύρματος, δι’ ου η Διοίκησις της ΧV Μ.Π. επληροφορείτο μέχρι της 22.15΄ ώρας ότι τα τμήματα ανθίσταντο και εκράτουν τας θέσεις των. Από της ώρας ταύτης έπαυσε να λειτουργή και ο ασύρματος.
Περί την 24.00΄ ώραν τα κατερχόμενα εκ ΒΟΥΤΣΙ τελευταία τμήματα επληροφόρουν ότι τούτο κατελήφθη εξ ολοκλήρου υπό των συμμοριτών. Κατόπιν τούτου το 507 Τάγμα όπερ είχε φθάσει εις περιοχήν ΝΤΕΝΤΕΝ (395512) διετάχθη και επέστρεψε (τας πρωϊνάς ώρας της 13 Σ/βρίου εις περιοχήν ΑΠΟΣΚΕΠΟΣ 4545). Επίσης το 574 Τάγμα από ΤΣΟΥΤΣΕΡΑ συνεπτύχθη και τούτο εις την περιοχήν (4145).
Την 12/9/1948 το ΓΕΣ εξέδωκεν την κάτωθι διαταγήν:
ΑΠΟ: ΓΕΣ/Α1 Κλείς «Σ»
ΠΡΟΣ: Τ.Σ./Β΄Σ.Στρατού Ημέρα – ώρα εκδόσεως σήματος
ΚΟΙΝ: Υπ.Στρ.(Γρ.Υπουργού) – 12.9.1948, 2000΄
Α1 – Α2/Γ.Ε.Σ
Α.Α. 226311/4000/34 (.) ΑΚΡΩΣ ΑΠΟΡΡΗΤΟΝ (.)
Επιβεβαίωσις προφορικών οδηγιών (.)
Μετά γεγονότα ΡΑΜΠΑΤΙΝΑΣ Β΄ΣΣ λάβη σύντονα μέτρα σταθεροποιήσεως καταστάσεως ανασυγκροτήσεως δοκιμασθέντων τμημάτων αποκαταστάσεως οργανικών δεσμών οργανώσεως διοικήσεως(.) Ηθικόν Μονάδων εξυψωθή οπωσδήποτε καταβαλλομένων πρεπουσών προσπαθειών (.) Αγωνιζόμεθα υπέρ διασώσεως ιερών και οσίων και παν σκληρόν μέτρον είναι δικαιολογημένον και επιβεβλημένον (.) Κατόπιν ενισχύσεως Σώματος διά δεκάτης Μεραρχίας μέσα άτινα διεθέτει επιτρέψουν μετά σταθεροποίησιν και αναδιοργάνωσιν συνέχισιν επιθετικής προσπαθείας.(.) Επαναλαμβάνομεν σύντονος αναδιοργάνωσις άμεσοι κυρώσεις (.)
Αντιστράτηγος ΓΙΑΤΖΗΣ Δ.

Αρχηγός ΓΕΣ – Διοικητής Στρατού

Βαθμός Προτεραιότητος
ΕΞΑΙΡ. ΕΠΕΙΓΟΝ
28.- 13-9-48
Την 13ην Σ/βρίου η ΧV Μεραρχία Πεζικού κατείχε την γενικήν τοποθεσίαν:
ΦΛΑΤΣΑΤΑ (2945) – ύψ. 1030 (3046) ύψ. 1125 (325481) – ΔΕΝΔΡΟΧΩΡΙ (3749) – ΓΚΡΑΔΙΣΤΑ (335479) – ΤΟΥΜΠΑ (4149) – ΠΑΠΑΣΚΟΒΟ (438508) – ΜΠΙΚΟΒΙΚ (457507).
Επί της ως άνω γραμμής και όπισθεν ταύτης συνετελείτο η ανασυγκρότησις των τμημάτων. Η ΙΙ Μερ/χία εισελθούσα εις το νότιον μέτωπον της περιοχής ΒΙΤΣΙ κατέλαβε τον τομέα μεταξύ του ΑΛΙΑΚΜΟΝΟΣ π. και της κορυφής ΒΙΤΣΙ (570546).
Ούτω το από νότου μέτωπον εσχηματίσθη ως εξής:
– Αριστερά: η ΧV Μεραρχία (τρεις Ταξιαρχίαι) από ΑΛΒΑΝΙΚΗΣ μεθορίου μέχρις ΑΛΙΑΚΜΟΝΟΣ π.
– Δεξιά: η ΙΙ Μεραρχία (22, 3 και 53 Ταξιαρχίαι) από ΑΛΙΑΚΜΟΝΟΣ π. μέχρι κορυφής ΒΙΤΣΙ.
– Εις το ανατολικόν μέτωπον παρέμειναν: αι 33η και 21η Ταξιαρχίαι.
– Η Χ Μεραρχία μόλις ήρξατο συγκεντρουμένη εις περιοχήν ΑΡΓΟΣ ΟΡΕΣΤΙΚΟΥ και νοτίως με την εντολήν να μη εισέλθη εις αμυντικόν τομέα, άνευ προηγουμένης εγκρίσεως υπό του ΓΕΣ.
29.- 13-9-48 έως 29-9-48
Από 19-20/9/1948 παρενοχλητικαί ενέργειαι των Κ.Σ. και επιθετικαί αναγνωρίσεις ημετέρων.
30.- Από της 2ας ώρας της 20ης Σ/βρίου ήρξατο διείσδυσις εχθρικών τμημάτων διά της ως άνω γραμμής και εφ’ ολοκλήρου του μετώπου από ΦΛΑΤΣΑΤΑ (2945), ΔΕΝΔΡΟΧΩΡΙ (3749) μέχρι ΜΠΙΚΟΒΙΚ (457507). Μέχρι των πρώτων πρωϊνών ωρών η διείσδυσις του εχθρού είχε επιτύχει να φθάση μέχρι των μετόπισθεν των πρώτων γραμμών.
Η αντεπίθεσις υπήρξε άμεσος υπό των φιλίων τμημάτων.
Η μάχη ήρξατο από της δευτέρας πρωϊνής ώρας της 20ης τρέχοντος και έληξεν ως προς την φάσιν της τελικής συντριβής της αντεπιθέσεως των συμμοριτών, το απόγευμα της 22ας τρέχοντος.
Οι επιτεθέντες συμμορίται ανήρχοντο εις τέσσαρας Ταξ/χίας τας 107 του ΠΑΥΛΟΥ, 16 του ΑΛΕΥΡΑ, 108 του ΣΟΦΙΑΝΟΥ άπασαι δυτικώς του ΑΛΙΑΚΜΟΝΟΣ π. ενεργήσασαι και την 14ην του ΓΕΩΡΓΙΑΔΟΥ ενεργήσασαν ανατολικώς ΑΛΙΑΚΜΟΝΟΣ π.
Η συνολική δύναμις των επιτεθέντων ανήρχοντο εις 3000 συμμορίτας περίπου, έναντι των 5500 έως 6000 συμμοριτών, οίτινες ευρίσκοντο εις την περιοχήν ΒΙΤΣΙ.
Σκοπός των συμμοριτών ήτο κυρίως η πόλις της ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ.
Μετά την αποτυχίαν της ΧV Μεραρχίας διά την κατάληψιν του ΜΑΛΙ ΜΑΔΙ – ΜΠΟΥΤΣΙ οι συμμορίται έκριναν ως ευνοϊκήν την στιγμήν της διασκορπίσεως της ΧV Μεραρχίας Πεζικού και της πλήρους διαλύσεώς της και της ελευθέρας μετά τούτο καταλήψεως της πόλεως ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ.
Αι ως άνω διεισδύσεις εις μέγα βάθος, καθ’ όλον το βάθος της ημετέρας διατάξεως και μέχρι των μονάδων του Πυροβολικού, ήτοι εις βάθος 4 και 5 χιλιομέτρων, έσχεν ως αποτέλεσμα τον άμα τη έω και καθ’ όλην την ημέραν της 20ης Σ/βρίου αποδεκατισμόν των διεισδυσάντων.
΄Εν Τάγμα της 14ης Ταξιαρχίας του ΓΕΩΡΓΙΑΔΟΥ κατώρθωσε να διεισδύση εκ πλειόνων κατευθύνσεων και να εισέλθη εις τον αυχένα μεταξύ ΜΠΙΚΟΒΙΚ (457507) και ΚΑΖΑΝΗ (445589). Συνήφθη λυσσώδης αγών κατά τον οποίον το Τάγμα τούτο (το 580 Τάγμα συμμοριτών) κυκλωθέν εις το δάσος ΑΛΗΑΝΑ (430491) εξοντώθη ολόκληρον την 21ην Σ/βρίου.
Απώλειαι Κ/Σ νεκροί 593, Συλληφθέντες 137.
31.- Λεπτομερώς τα γεγονότα εξελίχθησαν ως κάτωθι:
19-20.9.48
(α) ΧV Μεραρχία
-ι- Την νύκτα 19/20.9.1948 συμ/ται δυνάμεως 3 Ταξ/χιών επετέθησαν εφ’ ολοκλήρου του μετώπου της Μερ/χίας, ιδίως επί ΣΤΑΡΟΒΟ ΣΕΛΟ (Ν. 3246) ένθα ηνάγκασαν τα ημέτερα τμήματα να συμπτυχθούν εις (Ν.325450).
-ιι- Συγχρόνως μικρά τμήματα συμ/τών εισέδυσαν εις ΣΤΑΡΑ ΓΚΛΑΒΑ (Ν.3445) – ΚΑΤΩ ΜΠΑΡΑ (Ν.3645) – Β.Α. και Β.Δ. ΠΛΑΤΥΔΡΟΜΟΥ (Ν.3546) Ν.Α. ΑΡΜΕΝΙΣΚΑΣ (Ν.3846). Η κατάστασις αντιμετωπίσθη αποτελεσματικώς και την 1030 ώραν ανακατελήφθη το ΣΤΑΡΟΒΟ ΣΕΛΟ (Ν.3246).
-ιιι- Τας απογευματινάς ώρας συμ/ται ενήργησαν σφοδράν επίθεσιν κατά ημετέρων επί ΓΙΑΝΝΗ ΚΕΦΑΛΙ (Ν.3648) εξ ΑΓΙΑΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ και κατώρθωσαν να καταλάβουν τούτο.
-ιυ- Το εσπέρας η πίεσις συνεχίζετο εφ’ όλου του μετώπου και ιδίως επί ύψ. ΠΛΑΤΥΔΡΟΜΟΥ (Ν.3546) και 962 (Ν.3746). Αι ημέτεραι Μονάδες διετήρησαν σταθερώς τα υψ. ΦΛΑΤΣΑΤΑ (Ν.2945) – 1030 (Ν.3046) ΣΤΑΡΟΒΟ ΣΕΛΟ (Ν.3246) – ΑΡΜΕΝΣΚΑ (Ν.3846).
(β) ΙΙ Μ ε ρ α ρ χ ί α
-ι- Την νύκτα 19/20.9.48 συμ/ται δυνάμεως Ταξ/χίας προσέβαλον ημετέρας Μονάδας επί ΜΠΙΚΟΒΙΚ (Ν.4550) – ΓΚΟΛΙΝΑΣ (Ν.5752) αποκρουσθέντες.
-ιι- Ισχυρά τμήματα τούτων εισδύσαντα μεταξύ των ημετέρων Μονάδων ενετοπίσθησαν εις δάσος ΑΛΠΑΝΑΣ (Ν.4349). Ο αγών διήρκεσε μέχρι το εσπέρας.
-ιιι- Το εσπέρας απεκρούσθη ισχυρά επίθεσις συμ/τών κατά ημετέρων επί υψ. ΠΑΠΑΣΚΟΒΟ (Ν.4350).
(γ) Σ.Δ. Φλωρίνης
-ι- Την νύκτα 19/20.9.1948 συμ/ται παρηνώχλησαν ανεπιτυχώς διά πυρών Πεζικού τμήματα επί υψ. 1695 (Ν.5166) – ΚΟΥΚΛΟΥΘΟΥΡΙΑ (Ν.5263) ύψ. 1414 (Ν.5170).
-ιι- Συγχρόνως προσεπάθησαν να προσβάλουν ημέτερα τμήματα επί ύψ. 1695 (Ν. 5166) ένθα ενέπεσαν εις ναρκοπέδιον και υπέστησαν απωλείας αποχωρήσαντες.
32.- 20-21.9.48
(α) ΙΧ Μ ε ρ α ρ χ ί α
-ι- Την νύκτα ημετέρα Μονάς εκ ΒΡΥΣΗΣ ΝΙΤΣΑΣ (Ν.3745) πιεζομένη ηναγκάσθη να συμπτυχθή προς Ν.
-ιι- Καθ’ όλην την ημέραν παρενοχλήσεις εκατέρωθεν.
-ιιι- Το 567 Τ.Π. από της 11.30΄ επιτεθέν προς ΑΡΜΕΝΙΤΣΑΝ (Ν. 3946) ανέτρεψε διαδοχικάς αντιστάσεις αχθέν την 1700 ώραν εις ύψ. 962 (Ν.3846) – (Ν.3845).
-ιυ- ΄Ετεραι Μονάδες συνέχισαν την εκκαθάρισιν της περιοχής ΣΤΑΡΑ (Ν.3445) – ΜΠΑΡΑ (Ν.3695) – ΠΛΑΤΥΔΡΟΜΟΝ (Ν.3546) εκ των εισδυσάντων συμ/τών την νύκτα 19/20.9.1948.
(β) Σ.Δ. Φλωρίνης
Την νύκτα 20/21.9.1948 και καθ’ όλην την ημέραν συμ/ται παρηνώχλησαν διά πυρών Πεζικού και Πυρ/κού τμήματα επί 1105 (Ν.6063) – 1207 (Ν.5576) – ΜΠΕΛΑ ΒΟΔΑ (Ν.5371).
(γ) ΙΙ Μ ε ρ α ρ χ ί α
-ι- Την νύκτα 20/21.9.1948 απεκρούσθησαν ισχυραί αντεπιθέσεις συμμοριτών κατά ημετέρων επί ΠΑΠΑΣΚΟΒΟ (Ν.4350).
-ιι- Από πρωίας συνεχίσθη εκκαθάρισις δάσους ΑΛΠΑΝΑΣ (Ν.4349).

33.- 21-22/9/48
(α) ΧV Μ ε ρ α ρ χ ί α
-ι- Μονάδες της 81 Ταξιαρχίας επιτεθείσαι από 0700 ώρας τη υποστηρίξει αρμάτων μάχης και πυρ/κού κατέλαβον κατόπιν σκληρού αγώνος την 1030 ώραν το ΓΙΑΝΝΗ ΚΕΦΑΛΙ (Ν.3648).
-ιι- Συμ/ται παρηνώχλησαν ζωηρώς διά πυρ/κού και όλμων τμήματα ύψ. 1030 (Ν.3046) – ύψ. 900 (Ν.3246) ΣΤΑΡΟΒΟ ΣΕΛΟ (Ν.3245)
(β) Σ.Δ. ΦΛΩΡΙΝΗΣ
-ι- Την νύκτα 21/22.9.1948 απεκρούσθη επίθεσις συμ/τών κατά τμήματα επί 1052 (Ν.5677).
-ιι- Συμ/ται παρηνώχλησαν ανεπιτυχώς τμήματα (Ν.5266) Β. υψ. ΔΕΡΒΕΝ.
34.- 22-23/9/48
(α) ΧV Μ ε ρ α ρ χ ί α
Την νύκτα 22/23.9.1948 και καθ’ όλην την διάρκειαν της ημέρας συμ/ται παρηνώχλησαν ημέτερα τμήματα επί ΦΛΑΤΣΑΤΑΣ (Ν. 2845) -ύψ. 1030 (Ν. 3046) – ΣΤΑΡΟΒΟ ΣΕΛΟ (Ν. 5245) -ύψ. 900 (Ν.3246).
(β) Σ.Δ. Φλωρίνης
-ι- Την νύκτα 22-23.9.1948 συμμορίται παρηνώχλησαν διά πυρών Πεζικού και Πυρ/κού τμήματα εις (Ν. 5266) Β. ΔΕΡΒΕΝ – ύψ. 1052 (Ν. 5677).
-ιι- Την ιδίαν νύκτα συμ/ται προσεπάθησαν να διεισδύσουν εις περ. (Ν. 5270) αποκρουσθέντες.
(γ) ΙΙ Μ ε ρ α ρ χ ί α
Την νύκτα 22/23.9.1948 συμ/ται παρηνώχλησαν ανεπιτυχώς τμήματα επί ύψ. 1866 ΠΡΕΚΟΠΑΝΑΣ (Ν.5952).
35.- Εκδοθείσαι διαταγαί
Κατά το χρονικόν διάστημα από 13/9/1948 έως 23/9/1948 εξεδόθησαν αι κάτωθι διαταγαί:
(α) Η υπ’ αριθμ. 226411/4011/25/14.9.1948/ΓΕΣ/Α1 προς Αντ/γον ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ Γ. όπως μεταβή εις ΚΑΣΤΟΡΙΑΝ και ενεργήση εξέτασιν των γεγονότων ΒΙΤΣΙΟΥ.
(β) Η υπ’ αριθμ. 226793/4009/34/20.9.1948/ΓΕΣ/Α1 προς Τ.Σ./Β΄ΣΣ όπως εντάξη εις τον τομέα ΒΙΤΣΙΟΥ την Χ Μεραρχίαν και αποκαταστήση τους οργανικούς δεσμούς των τμημάτων.
(γ) Η υπ’ αριθμ. 226973/4009/23.9.1948/ΓΕΣ/Α1 προς Β΄ΣΣ και Επιθεωρητήν Στρατού Αντιστράτηγον ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ Γ. δι’ ης ανατίθεται προσωρινώς η Διοίκησις του Β΄ΣΣ εις τον Γεν. Επιθ. Στρατού του Αντιστρατήγου ΚΙΤΡΙΛΑΚΗ περιοριζομένου εις τα καθήκοντα του Α΄ Υπαρχηγού ΓΕΣ.
ΤΕΛΟΣ ΠΡΩΤΗΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ
…………………………………..
ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΔΕΥΤΕΡΑ
36.- ΕΙΣΑΓΩΓΗ
Μέχρι των αρχών του γ΄ δεκαημέρου του μηνός Σ/βρίου ο αγών εις την περιοχήν ΒΙΤΣΙ διεξήχθη υπό της ΧV Μερ/χίας διαθετούσης και τας τρεις Ταξιαρχίας της (45, 61, 73) και της ΙΙ Μεραρχίας διαθεσάσης τας 22 και 3ην Ταξ/χίας.
Επί πλέον τούτων εχρησιμοποιήθη και η 53 Ταξιαρχία, ήτις όμως εντός του γ΄ δεκαημέρου του Σ/βρίου εξήλθεν της ζώνης επιχειρήσεων, διατεθείσα εις την Ι Μεραρχίαν (ΝΕΣΤΟΡΙΟΝ) εις ην έκτοτε οργανικώς υπήχθη
Επίσης εις την περιοχήν ΦΛΩΡΙΝΗΣ ευρίσκετο και η 33 Ταξ/χία (εκ δύο Ταγμάτων) και μία ΄Ιλη του ΧΙ Σ. Αναγνωρίσεως εκ των οποίων όμως το α΄ πενθήμερον του Οκτωβρίου απεδόθησαν εις το Γ΄Σ.ΣΤΡΑΤΟΥ έν Τάγμα και η ΄Ιλη και απέμεναν εις την περιοχήν ΦΛΩΡΙΝΗΣ μόνον η Διοίκησις της 33 Ταξιαρχίας μεθ’ ενός Τάγματος.
Από των αρχών όμως του γ΄ δεκαημέρου εισήλθεν εις την ζώνην επιχειρήσεων και η Χ Μεραρχία διατεθείσα εις τον Τομέα Δυτικώς του ποταμού ΑΛΙΑΚΜΟΝΟΣ μέχρι των Αλβανικών συνόρων. Σχετική η Α.Α.Π. 1041/21.9.1948 Διαταγή του Σ.Στρατού έχουσα ούτω:
ΘΕΜΑ:
ΠΡΟΣ: ΙΙ-Χ-ΧV-Ι Μερ/χίαν ΑΚΡΩΣ ΑΠΟΡΡΗΤΟΣ
Δ.Ε.Δ.Μ. (Π.Τ.Σ.) Β΄ΣΣ/ΑΑΠ.1041/Α1
ΚΟΙΝ: Α1-Γ1-Α8-Α9-Α.Β.Γ.Κ. Σ.Τ.Γ. 904/Β/τη 21.9.1948
1.- Από αύριον 22 Σ/βρίου η Χ Μεραρχία θ’ αρχίση αντικαθιστώσα προοδευτικώς την ΧV Μεραρχίαν εν τω τομεί Δυτικώς ΑΛΙΑΚΜΟΝΟΣ ποτ. μέχρις Αλβανικών συνόρων και θα επακολουθήση οργανική αποκατάστασις των Μ. Μονάδων.

2.- Ρυθμός αντικαταστάσεως.
(α) Η 37 Ταξιαρχία θ’ αντικαταστήση την 61 Ταξιαρχίαν εν τη ζώνη τη οριζομένη ανατολικώς υπό του ΑΛΙΑΚΜΟΝΟΣ δυτικώς δε υπό της γραμμής ΚΟΥΛΕ (Ν.347508) – ΔΑΣΟΣ ΙΕΡΟΠΗΓΗΣ (Ν.345460) – ΜΠΑΡΑ (Ν.348435) άπαντα εις την Χ.
Μετά την εγκατάστασιν της 37 Ταξιαρχίας την ευθύνην της ως άνω ζώνης θ’ αναλάβη η Χ Μεραρχία διά των εις την διάθεσίν της οργανικών μέσων της.
(β) Η 61 Ταξιαρχία ευθύς μετά την αντικατάστασίν της θ’ αχθή αμέσως κατά Τάγματα εις την περιοχήν ΜΕΛΙΣΣΟΤΟΠΟΥ, όπου θ’ αντικαταστήση την 53 Ταξιαρχίαν. Μεταφορά δι’ αυτ/των μερίμνη ΧV Μεραρχίας.
(γ) Η 53 Ταξιαρχία αντικαθιστωμένη θα μεταφερθή αμέσως δι’ αυτ/των κατά Τάγμα εις ΝΕΣΤΟΡΙΟΝ οπόθεν μερίμνη της Ι Μεραρχίας θα εισαχθή εις την ζώνην της 36 Ταξιαρχίας, του ενός Τάγματος ταύτης μεταφερομένου εις περιοχήν ΠΕΝΤΑΛΟΦΟΥ εις την διάθεσιν της Δ.Ε.Δ.Μ.
(δ) Η 36η Ταξιαρχία μετά την αντικαταστασίν της θα επανέλθη εις την διάθεσιν της Μεραρχίας της.
Διά την μεταφοράν των διαδοχικώς εισαγωμένων εις την ζώνην της Ι Μερ/χίας Ταγμάτων και των εκ ταύτης εξερχομένων, αι Ι και Χ Μερ/χίαι να έλθωσι εις επαφήν ίνα διακανονίσωσι ταύτην. Η μεταφορά του 565 Τ.Π. (περιοχής ΠΕΝΤΑΛΟΦΟΥ) θα λάβη χώραν μέσω ΝΕΑΠΟΛΕΩΣ μερίμνη Χ Μεραρχίας.
(ε) Το 596 Τάγμα της 52 Ταξιαρχίας ( Ι Μεραρχίας ) τίθεται εις την διάθεσιν του Σ.Στρατού ίνα χρησιμοποιηθή εις περιοχήν ΚΟΖΑΝΗΣ. Τούτο θα συγκεντρωθή εις ΝΕΣΤΟΡΙΟΝ και εκείθεν διά των ανεφοδιαστικών αυτ/των της Ι Μεραρχίας θα μεταφερθή εις ΚΟΖΑΝΗΝ.
(στ) Το 619 Τ.Π. να αντικατασταθή εντός της αύριον υπό Τάγματος της 22 Ταξιαρχίας την δε επομένην να μεταφερθή εις ΜΕΛΙΣΣΟΤΟΠΟΝ εις διάθεσιν Ταξιαρχίας του.
(ζ) Το 509 Τ.Π. να εγκατασταθή εντός της ημέρας της αύριον εις ΒΙΓΛΑΝ (Ν.4442) μερίμνη Διοικητού 73 Ταξ/χίας, όπου και θα ασχοληθή με την ανασυγκρότησίν του.
(η) Το 575 Τ.Π. θα παραμείνη προσωρινώς εν την ζώνη της 45 Ταξ/χίας και θ’ αποσυρθή μετά ταύτης μετά την αντικατάστασίν της.
(θ) Η Μερ/χία ευθύς ως αποκτήση και ετέραν Ταξ/χίαν θα προβή εις την αντικατάστασιν της 45 Ταξ/χίας.
(ι) Η ΧV Μεραρχία μετά την αντικατάστασίν της θα εισέλθη εις τον τομέα της ΙΙ Μ.Π. ως ειδική Δ/γή.
3.- Σ.Δ.
ΧV Μερ/χία : ΑΠΟΣΚΕΠΟΣ
Χ Μερ/χία : ΜΕΣΟΠΟΤΑΜΙΑ
4.- Αι αντικαταστάσεις 53, 61 και 36 Ταξ/χιών να λάβωσι ρυθμόν συνεχή και αδιάκοπον ώστε καθ’ ημέραν να λαμβάνη χώραν και μετακίνησις ανά ενός Τάγματος.
5.- Αναφέρατε λήψιν και διαδοχικώς αντικαταστάσεις και μετακινήσεις κατά Τάγμα.
6.- Λεπτομέρειαι να κανονισθώσιν κατόπιν από κοινού συνεννοήσεως κατά μέρος μεταξύ των Ι – ΙΙ – Χ – ΧV Μερ/χιών.
ΚΙΤΡΙΛΑΚΗΣ ΣΤΥΛ.
Ακριβές αντίγραφον ΑΝΤΙΣΤΡΑΤΗΓΟΣ
ΔΙΟΙΚΗΤΗΣ

  • Την 23.9.1948 εξεδόθη η κάτωθι Διαταγή ΓΕΣ:
    ΘΕΜΑ: Οδηγίαι Επιχ/σεων – ΕΞΑΙΡ. ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ
    Διαρρύθμισις οργανώσεως ΑΚΡΩΣ ΑΠΟΡΡΗΤΟΣ
    διοικήσεων ΓΕΣ/Α1
    ΠΡΟΣ: Α΄ και Β΄ΣΣ – ΑΣΔΣΕ Αριθμ. 226979/Φ.4009/Ι
    ΚΟΙΝ: Γ΄ΣΣ-Γεν. Επιθ. Στρατού Β.Σ.Τ. 902/23.9.1948
    Α1-Α2-Α8-Α9-Α10-Β΄ και
    Γ΄ Κλάδοι ΓΕΣ – ΒΣΑ –
    Σ.Ο.Η.Π.Ε.
    1.- Λόγω αναγκών επιχειρήσεων από 28 Σ/βρίου αι ζώναι ευθύνης των Μ.Μ. τροποποιούνται προσωρινώς ως κάτωθι:
    (α) 86 Περιοχή τίθεται υπό την Α.Σ.Δ.Σ.Ε.
    (β) Το Α΄ ΣΣ επεκτείνεται εφ΄όλου του ΓΡΑΜΜΟΥ και επί της ζώνης του Β΄ΣΣ εν ΘΕΣΣΑΛΙΑ και ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ μέχρι του ποταμού ΑΛΙΑΚΜΟΝΟΣ.
    (γ) Το Β΄ ΣΣ περιορίζεται εις την περιοχήν ΒΙΤΣΙ (ζώνη βορείως ΑΛΙΑΚΜΟΝΟΣ π.).
    (δ) Ακριβή όρια:

2.- Δυνάμεις εις την διάθεσιν των Σ.Σ.
(α) Α΄ΣΣ: VIΙΙ – ΙΧ – Ι Μερ/χίαι και 77 Ταξ/χία
Δύναμις Εθνοφρουράς εντός της ζώνης του.
(β) Β΄ΣΣ: ΙΙ – Χ – ΧV Μερ/χίαι. Λοιπαί δυνάμεις Εθνοφυλακής εντός ζώνης του.
(γ) Πυρ/κόν και λοιπά μέσα υποστηρίξεως τα ήδη υπάρχοντα εις εκάστην Μ.Μ. (Σ.Σ., Μ. ή Διοίκησιν Εθν/ράς)
3.- Αποστολαί
(α) Α΄ΣΣ
-ι- Να εκκαθαρίση την περιοχήν ΗΠΕΙΡΟΥ (ΖΑΓΟΡΙΑ – ΤΖΟΥΜΕΡΚΑ – ΜΕΤΣΟΒΟΝ) – ΧΑΣΙΩΝ – ΑΝΤΙΧΑΣΙΩΝ και εδραιώση την εσχάτως διασαλευθείσαν εις ΘΕΣΣΑΛΙΑΝ τάξιν.
-ιι- Να εξασφαλίση την κατοχήν των παρά την μεθόριον εκκαθαρισθεισών περιοχών (ΓΡΑΜΜΟΣ – ΠΩΓΩΝΙ – ΜΟΥΡΓΚΑΝΑ) να απαγορεύση την αναμόλυνσιν τούτων και να προπαρασκευάση την χειμερινήν εγκατάστασιν επί τούτων.
(β) Β΄ ΣΣ
Να εκκαθαρίση την περιοχήν ΒΙΤΣΙ και να ωθήση τας δυνάμεις του εις την μεθόριον.
Αι επιθετικαί του ενέργειαι θα εκδηλωθούν το ταχύτερον και μετά σύντομον και δραστηρίαν αναδιοργάνωσιν των Μονάδων του και λεπτομερή προπαρασκευήν.
4.- Η Διοικητική μέριμνα εις τας νέας ζώνας θα συνεχισθή, ως μέχρι σήμερον.
Θα εκδοθούν ειδικαί οδηγίαι ρυθμίζωσι λεπτομερείας τινάς ή τροποποιήσεις.
5.- Επικοινωνίαι θα εξασφαλισθούν μερίμνη των Σωμάτων Στρατού.
(α) Στρατηγείον Α΄ΣΣ ΙΩΑΝΝΙΝΑ ή ΛΑΡΙΣΑ κατά την κρίσιν του και συμφώνως προς τας ανάγκας του.
(β) Στρατηγείον Β΄ΣΣ ΚΟΖΑΝΗ με Τ.Σ. αναλόγως των αναγκών επιχειρήσεων.
Ακριβές αντίγραφον Αντιστράτηγος ΓΙΑΤΖΗΣ Δ.
Αρχηγός ΓΕΣ – Διοικητής Στρατού

  • Την 25/9/1948 το Β΄ΣΣ εξέδωκεν την κάτωθι Δ/γήν:
    ΘΕΜΑ: ΄Ορια Β΄ΣΣ ΕΞΑΙΡ. ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ
    ΠΡΟΣ: Ι – ΙΙ – Χ – ΧV Μερ/χίας ΑΚΡΩΣ ΑΠΟΡΡΗΤΟΣ
    Δ.Ε.Δ.Μ. – Δ.Ε.Θ. 85 Περιοχή (ΙΙ.Τ.Σ.) Β΄ΣΣ/ΑΑΠ1043/Α1
    ΚΟΙΝ: Α1-Γ1-Α8-Α9-Α10 Σ.Τ.Γ. 904/2/Τη 25..9.48
    Α.Β.Γ.Κ. – Α΄ΣΣ
    Σχετική Α.Α.Π. 226976/Α1/23.9.1948 Δγή ΓΕΣ
    1.- Λόγω αναγκών επιχειρήσεων από 28 Σ/βρίου η ζώνη ευθύνης μεταξύ των Α΄ και Β΄Σ.Στρατού τροποποιείται προσωρινώς ως κάτωθι:
    (α) Το Α΄ ΣΣ επεκτείνεται εφ’ όλου του μετώπου ΓΡΑΜΜΟΥ και επί της ζώνης του Β΄ ΣΣ – εν ΘΕΣΣΑΛΙΑ και ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ μέχρι του ΑΛΙΑΚΜΟΝΟΣ ποταμού.
    (β) Το Β΄ ΣΣ περιορίζεται εις την περιοχήν ΒΙΤΣΙ (ζώνη βορείως ΑΛΙΑΚΜΟΝΟΣ π.) ήτοι το όριον του ΣΣ ακολουθεί (χάρτης 1:100.000) το ρεύμα ΚΟΡΕΡΕΚΑ από σημείου (Ν.242466) επί της Ελληνοαλβανικής μεθορίου μέχρι σημείου (Ν.275415), είτα ΚΑΛΟΧΩΡΙ (Ν.342382) (όχι) – ΑΥΓΗ (Ν.355340) (όχι) – ΝΟΣΤΙΜΟΝ (Ν.3927) (όχι) – ΑΣΠΡΟΥΛΑ (Ν. 4621) (ναι) – ΠΥΛΩΡΗ (Ν.3512) 5312 (όχι) – ΚΟΚΙΝΙΑ (Ν.6105) (όχι) – (Ν.6499) και τέλος ρους ΑΛΙΑΚΜΟΝΟΣ μέχρι σημείου (Ο.170144). Από δε του σημείου τούτου ακολουθεί διά ΒΕΡΜΙΟΥ και ΚΑΪΜΑΚΤΣΑΛΑΝ το μεταξύ Β΄ και Γ΄ΣΣ όριον όπερ μένει αμετάβλητον.
    2.- Δυνάμεις εις την διάθεσιν του Σ.Στρατού:
  • ΙΙ Μεραρχία
  • Χ «
  • ΧV «
  • Δ.Ε.Δ.Μ. (πλην των δυνάμεων αίτινες είναι εγκατεστημέναι Δυτικώς του ανωτέρω ορίου, ήτοι εις περιοχήν ΓΡΕΒΕΝΩΝ, ΤΣΟΤΥΛΙΟΥ, ΔΑΜΑΣΚΗΝΙΑΣ κ.λ.π.).
    Η Ι Μεραρχία, 77 Ταξιαρχία και τα εν ΘΕΣΣΑΛΙΑ Τάγματα Εθνοφρουράς, Πυρ/κόν (μία Πυρ/χία Π.Π.) και τεθωρακισμένα υπαχθήσονται υπό του Α΄ΣΣ.
    Λεπτομερής πίναξ των παραμενουσών εις την διάθεσιν του Α΄ΣΣ μονάδων και τμημάτων θα καταρτισθή υπό Α1/Σ.Σ. όστις θ’ αποσταλή εις το Α΄ΣΣ.
    3.- Η Διοικητική μέριμνα των Μονάδων ασχέτως ζώνης θα συνεχισθή ως μέχρι σήμερον.
    Θα επακολουθήση πάντως ειδική διαταγή καθορίζουσα λεπτομερείας τινάς.
    4.- Η Μεραρχία να προβή εις την μετακίνησιν απάντων των κλιμακίων της εντός της περιερχομένης εις το Α΄ΣΣ ζώνης, επί τω σκοπώ και αποσυμφορήσεως της εγγύς ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ περιοχής.
    5.- Αναφέρατε τηλεφωνικώς λήψιν παρούσης.
    Ακριβές αντίγραφον ΚΙΤΡΙΛΑΚΗΣ ΣΤΥΛ.
    ΑΝΤΙΣΤΡΑΤΗΓΟΣ
    ΔΙΟΙΚΗΤΗΣ
  • Το ΣΣ διαθέτον τας ως άνω μνημονευομένας τρεις Μεραρχίας εξέδωκεν τας υπ’ αριθμ. Α.Α.Π. 1045/26.9.1948 περί αναλήψεως της ευθύνης των Τομέων υπό των Χ και ΧV Μεραρχιών και την Α.Α.Π. 1047/28.9.1948 περί μετασταθμεύσεως από 29 Σ/βρίου της ΙΙ Μεραρχίας εκ περιοχής ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ εις περιοχήν ΦΛΩΡΙΝΗΣ και καθορισμού της αποστολής της εχούσας ούτω:
    ΘΕΜΑ: Ανάληψις ευθύνης τομέων ΑΚΡΩΣ ΑΠΟΡΡΗΤΟΣ
    Ι και ΧV Μεραρχιών (ΙΙ.Τ.Σ.) Β΄ΣΣ/ΑΑΠ 1045/Α1
    ΠΡΟΣ: ΙΙ – Χ – ΧV Μερ/χίας ΣΤΓ 904/8/τη 26.9.48
    ΚΟΙΝ: Ι Μερ/χίαν – Τ.Σ./Σ.Σ./Α1
    ΓΕΣ/Α1
    Α1 – Α8 – Α9 – Α10 – Α.Β.Γ.Κ.
    Σχετική υπ’ αριθμ. ΑΑΠ 1041/Α1/21.9.48 Δ/γή Σ.Σ.
    1.- Κατόπιν της εισόδου της Χ Μεραρχίας εις τον τομέα της ΧV τοιαύτης, η ανάληψις ευθύνης της Χ Μεραρχίας εφ΄ολοκλήρου του τομέως της ΧV Δυτικώς ΑΛΙΑΚΜΟΝΟΣ ποτ. άρξηται από πρωίας της 0627 Σ/βρίου.
    2.- Η ΧV Μερ/χία συμπληρώσα διά της 45 Ταξ/χίας την αντικατάστασιν των τμημάτων της ΙΙ Μερ/χίας μέχρι της 28 Σ/βρίου να αναλάβη την ευθύνην εφ΄ολοκλήρου του τομέως αυτής Ανατολικώς ΑΛΙΑΚΜΟΝΟΣ ποτ. από της έω της 29 Σ/βρίου. Να αναπροσαρμόση την διάταξιν ώστε πάντες οι ζωτικοί χώροι να εξασφαλίζωνται καλώς.
    3.- Η ΙΙ Μερ/χία θα αρχίση μεταφερομένη προοδευτικώς εις ΦΛΩΡΙΝΑ από της 28 Σ/βρίου. Η μεταφορά δέον να έχη περατωθή μέχρι της 30 τ.μ.
    4.- Μία Ταξιαρχία της ΙΙ Μερ/χίας θα παραμείνη προσωρινώς και μέχρι νεωτέρας διαταγής εις περιοχήν ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ ως εφεδρεία του Σώματος Στρατού ως κάτωθι:
    (α) Διοίκησις Ταξ/χίας και Τάγμα εις περιοχή ΜΑΝΙΑΚΗ
    (β) Τάγμα περιοχή ΑΠΟΣΚΕΠΟΣ.
    (γ) Τάγμα περιοχή ΒΙΓΛΑ.
    5.- Αποστολαί αμύνης διά τας Χ και ΧV Μερ/χίας ισχύουσι αι διά της υπ’ αριθμ. Α.Α.Π. 1033/Α1/16.9.1948 Διαταγής καθορισθείσαι.
    ΄Εστω γνωστόν εις τας Μερ/χίας ότι η καταλαμβανομένη τοποθεσία αποτελεί τοιαύτην αναπτύξεως μεταγενεστέρων επιθετικών ενεργειών και με το πνεύνμα τούτο να προβώσιν εις τας δεούσας αναγνωρίσεις και μελέτας.
    6.- Αι καθ’ εκάστην ενεργούμεναι αντικαταστάσεις αναλήψεως ευθυνών τομέων και μεταφοραί τμημάτων να αναφέρωνται εγκαίρως εις το Σώμα Στρατού.
    7.- Αι Χ και ΧV Μερ/χίαι να αναφέρωσι μέχρι της εσπέρας της 28 Σ/βρίου ληφθείσαν διάταξιν των μονάδων αυτών εις τους χώρους ευθύνης των μέχρι και μεμονωμένου Λόχου.
    Ακριβές αντίγραφον ΚΙΤΡΙΛΑΚΗΣ ΣΤΥΛ.
    ΑΝΤΙΣΤΡΑΤΗΓΟΣ
    ΔΙΟΙΚΗΤΗΣ
    ΘΕΜΑ: ΑΠΟΛΥΤΩΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗ
    ΠΡΟΣ: Διοικητήν ΙΙ Μερ/χίας ΑΜΕΣΟΥ ΕΠΙΔΟΣΕΩΣ
    » 33 Ταξ/χίας (ΙΙ.Τ.Σ.) Β΄ΣΣ/ΑΑΠ 1047/Α1
    ΚΟΙΝ: ΧV – Χ Μερ/χίας – Σ.Τ.Γ. 904/Β/τη 28.9.48
    Α1 – Α8 – Α9 – Α10
    Α.Β.Γ.Κ. – Γ1/Π.Τ.Σ./Β΄ΣΣ
    1.- Εν συνεχεία προς υπ’ αριθμ. Α.Α.Π. 1045/Α1/26.9.1948 διαταγήν μου.
    2.- Από αύριον 29 Σ/βρίου η ΙΙ Μερ/χία (μείον Ταξ/χία) θα μετασταθμεύση εις ΦΛΩΡΙΝΑΣ. Μία Ταξ/χία της Μερ/χίας θα παραμείνη ως εφεδρεία του Σ.Στρατού, ως Α.Α.Π. 1045/Α1/26.9.1948 διαταγή μου ορίζει. Μετά της άνω Ταξ/χίας θα παραμείνη το απαραίτη τον κλιμάκιον Χειρουργείου.
    3.- Διοικητική μέριμνα της Ταξ/χίας ταύτης μερίμνη του Σ.Σ.
    4.- Μεταφορά Μερ/χίας δι’ αυτοκινήτων μερίμνη της Μερ/χίας και του Γ1/ΓΕΣ, όπερ θα ενισχύση εις μεταφορικά μέσα.
    5.- Αποστολή Μερ/χίας:
    (α) Θα καλύψη διά των απαραιτήτων δυνάμεων την περιοχήν πόλεως ΦΛΩΡΙΝΗΣ.
    (β) Θα διατηρήση τας ήδη κατεχομένας θέσεις επί της κορυφογραμμής ΒΕΡΝΟΥ όρους, αίτινες θ’ αποτελέσουν την βάσιν αναπτύξεως προσεχών επιθετικών επιχ/σεων.
    (γ) Διά των απαραιτήτων δυνάμεων θα εξασφαλίση τον έλεγχον της περιοχής πεδινού διαδρόμου ΦΛΩΡΙΝΗΣ και ανατολικώς μέχρι ΑΡΝΙΣΣΗΣ – ΜΥΡΓΙΩΝ. Προς τούτο εις την διάθεσιν της Μερ/χίας τίθεται και το ήδη εν τω χώρω τούτο εγκατεστημένου 48 Τ.Ε.
    6.- Η Μερ/χία διά την εκπλήρωσιν της άνω αποστολής θα διαθέση απάσας τας εις περιοχήν ΦΛΩΡΙΝΗΣ δυνάμεις (Πυρ/κόν, Τεθ/να).
    Προσεχώς εις την Μερ/χίαν θα διατεθή ολόκληρος η 142 Μ.Ο.Π.75.
    7.- Αναφέρατε ποίαν Ταξ/χίαν θ’ αφήσετε εις περιοχήν ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ και ληφθησομένην διάταξιν περιοχής ΦΛΩΡΙΝΗΣ.
    Ακριβές αντίγραφον ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ ΓΕΩΡΓ.
    ΑΝΤΙΣΤΡΑΤΗΓΟΣ
    ΔΙΟΙΚΗΤΗΣ
  • Ούτω γενικώς η διάταξις του Σ.Στρατού από των αρχών Οκτωβρίου 1948 είχεν ως ακολούθως:

  • Χ Μερ/χία (αριστερά) από συνόρων προς ΑΛΒΑΝΙΑΝ μέχρις ΑΛΙΑΚΜΟΝΟΣ π.
  • ΧV Μερ/χία (κέντρον) από ΑΛΙΑΚΜΟΝΟΣ π. μέχρι της γραμμή: υψ. 1341 (Ν.4851) – ΒΑΡΟΣ (Ν.5351) – ΓΚΟΛΙΝΑ (5752) – ΠΡΕΚΟΠΑΝΑ (Ν.5953) (άπαντα ναι).
  • ΙΙ Μερ/χία (δεξιά) από της γραμμής ΚΟΥΚΟΥΛΘΟΥΡΙΑ (Ν.5263) ΚΑΛΕΤΟ (Ν.6359) και βορείως μέχρι των συνόρων μετά ΓΙΟΥΓΚΟΣΛΑΥΪΑΣ.

18.- ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ (ΠΡΟΠΑΡΑΣΚΕΥΗ και ΕΚΤΕΛΕΣΙΣ)
– Την 29/9/1948 ο Δ/ντής Α1/ΓΕΣ μετ΄ αξ/κών Α2 και ΓΒ/ΓΕΣ μετέβησαν εις Τ.Σ.Β΄ΣΣ προς ενημέρωσιν επί της καταστάσεως του Σ.Σ. και των προπαρασκευαστικών εργασιών δι’ επιθετικάς ενεργείας.
– Την 1/10/1948 ο Αρχηγός ΓΕΣ μετά Αντιστρατήγου ΒΑΝ ΦΛΗΤ και Δ/ντών Α1 και Α8 /ΓΕΣ μετέβησαν εις Τ.Σ./Β΄ΣΣ προς σύσκεψιν επί των μελλοντικών ενεργειών.
– Την 2/10/1948 εξεδόθη το υπ’ αριθμ. 227332/4009/4/ΑΡΧ.ΓΕΣ σήμα προς τον Β΄ Υπαρχηγόν ΓΕΣ διά τελείαν συμπλήρωσιν ελλείψεως Β΄ΣΣ εις αξ/κούς.
– Την 3.10.1948 εξεδόθη η υπ’ αριθμ. Α.Α.Π. 227334/Α1/3.10.1948 Δ/γή ΓΕΣ, έχουσα ούτω:

ΘΕΜΑ: Οδηγίαι διά την ΕΞΑΙΡ. ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ
συνέχισιν Επιχειρήσεων ΑΚΡΩΣ ΑΠΟΡΡΗΤΟΣ
ΒΙΤΣΙ ΓΕΣ/Α1
ΠΡΟΣ: Το Β΄Σ.Στρατού – Α.Δ.Α. Α.Α.Π./227334
ΚΟΙΝ: Α1,Α2,Α8,Α9,Α10,Γ΄ Κλάδος/ Φ.4009/34
ΓΕΣ – Β.Σ.Α. – Σ.Ο.Η.Π.Ε./ 3 Οκτωβρίου 1948
Κλ. Επιχ.
Εν συνεχεία της υπ’ αριθμ. 226975/23.9.48 Δ/γής ΓΕΣ
1.- Εις το Σώμα Στρατού διά της άνω Δ/γής καθωρίσθη ως αποστολή η εκκαθάρισις του ΒΙΤΣΙ το δυνατόν ταχύτερον μετά σύντομον και δραστηρίαν αναδιοργάνωσιν και προπαρασκευήν.
2.- Είναι γνωστόν ότι αι καιρικαί συνθήκαι της περιοχής δεν επιτρέπουν την επιβράδυνσιν της διεξαγωγής της Επιχειρήσεως και είναι επιβεβλημένον να εκμεταλλευθώμεν του υπολοιπομένου ολίγου χρονικού διαστήματος καλοκαιρίας. Εξ άλλου άλλαι γενικώτεραι Εθνικαί ανάγκαι επιβάλλουν την ταχυτέραν εκκαθάρισιν της παραμεθορίου ταύτης περιοχής όπου σοβαρά δύναμις Συμμοριτών κατέστη απειλητική. Κατά συνέπειαν το Σώμα Στρατού με τας ήδη διατιθεμένας εις αυτό Μονάδας να καταρτίση το σχέδιόν του και να επισπεύση τας προπαρασκευάς του ώστε η εκδήλωσις της επιθετικής ενεργείας να λάβη χώραν εκτός ημερομηνίας ουχί βραδύτερον της 9 Οκτωβρίου.
3.- Κρίνεται σκόπιμον να παρασχεθούν εις το ΣΣ αι κάτωθι οδηγίαι διά την σύλληψιν του σχεδίου του.
(α) Η επιθετική ενέργεια να εκδηλωθή ταυτοχρόνως εφ’ όλου του μετώπου και επί των γενικών κατευθύνσεων.
-ι- ΟΙΝΟΗ (Ν.3141) – ΜΑΛΙ ΜΑΔΙ (Ν.3552) – ΒΑΡΜΠΑ (Ν.3461).
-ιι- ΑΠΟΣΚΕΠΟΣ (Ν.4545) – ΚΡΑΝΙΩΝΑΣ (Ν.4153) – ΣΦΗΚΑ (Ν. 3865).
-ιιι- ΦΛΩΡΙΝΑ – ΓΕΩΡΓΟ ΓΚΛΑΒΑ (Ν.4668) – ΚΑΡΥΑΙ (Ν.3888) και με κυρίαν προσπάθειαν επί της πρώτης τοιαύτης.
(β) Αντικειμενικοί σκοποί:
-ι- ΄Ελεγχος της αρτηρίας ΚΡΟΥΣΤΑΛΛΟΠΗΓΗΣ (Ν.3255) – ΒΑΤΟΧΩΡΙ (Ν.3759) – ΑΝΤΑΡΤΙΚΟΝ (Ν.6368).
-ιι- Απόρριψις των συμμοριτών – Δυτικώς της Λίμνης ΠΡΕΣΠΑΣ.

(γ) Προπαρασκευή Επιθέσεως:
Η επίθεσις να προπαρασκευασθή διά πυρών Πυρ/κού και Αεροπορίας βάσει σχεδίου το οποίον να εφαρμοσθή από 0-4 μέχρι 0 ημέρας, και εις το οποίον να μη αποκαλύπτωνται αι προθέσεις του Σ.Σ.
Στόχοι: Συγκεντρώσεις των συμμοριτών και σημεία Στρατηγικά εντός της ζώνης Επιχ/σεων.
Παρενοχλήσεις ιδία κατά την νύκτα διά Πυροβολικού να λαμβάνουν χώραν καθημερινώς βάσει προγράμματος.
(δ) Υποστήριξις επιθέσεως:
Η επίθεσις θα υποστηριχθή διά του Πυροβολικού και Αεροπορίας, Θωρακισμένων βάσει εκπονηθησομένου σχεδίου εις το οποίον λεπτομερώς θα καθορισθούν βολαί υποστηρίξεως προπαρασκευής και προστασίας.
(ε) Αποστολαί Μεραρχιών
Εις τας αποστολάς ταύτας θα καθορίζηται ο τελικός αντικειμενικός σκοπός εκάστης Μερ/χίας προς τον οποίον αύτη οπωσδήποτε θα χωρίση χωρίς να αναμένη την κατάληψιν υπό της γειτονικής Μερ/χίας του αντικειμενικού της σκοπού.
Να τονισθή ιδιαιτέρως ότι ουδεμία καθυστέρησις θα είναι επιτετραμμένη και μόνη η εκτέλεσις της αποστολής εκάστης Μ.Μ. θα υποβοηθήση τον όλον ελιγμόν.
4.- Η Α.Δ.Α. προς ην κοινοποιείται η παρούσα πρρακαλείται όπως διαθέση το μείζον μέρος των μέσων της διά την όλην επιχείρησιν ΒΙΤΣΙ κατ’ απόλυτον προτεραιότητα.
5.- Το Σ.Στρατού το συνταχθησόμενον σχέδιον εις το οποίον να εμφαίνωνται τα λεπτομερή προπαρασκευής πυρ/κού, Αεροπορίας παρακαλείται να κοινοποιήση και ημίν.
6.- ΑΝΑΦΕΡΑΤΕ ΛΗΨΙΝ.
Ο
Α./ΓΕΣ – Διοικητής Στρατού
Ακριβές αντίγραφον Αντιστράτηγος Δ.ΓΙΑΤΖΗΣ

  • Βάσει της Δ/γής ταύτης το ΣΣ εξέδωκεν την υπ’ αριθμ. Α.Α.Π. 1054/Α1/4.10.1948 Δ/γήν επιχειρήσεων έχουσαν ούτω:

ΘΕΜΑ: Επιθετικαί επιχειρήσεις ΕΞΑΙΡ. ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ
«ΒΙΤΣΙ» ΑΜΕΣΟΥ ΕΠΙΔΟΣΕΩΣ
ΠΡΟΣ: Χ -ΧV -ΙΙ Μερ/χίας ΑΚΡΩΣ ΑΠΟΡΡΗΤΟΣ
Δ/τήν Πυρ/κού Σ.Σ. (ΙΙ.Τ.Σ.)Β΄ΣΣ/ΑΑΠ 1054/Α1
» Μηχ/κού Σ.Σ. ΒΣΤ 904 τη 4/10/48
» Δ/συν Σ.Σ.
» 2ου Σ.Αναγν/σεως
ΚΟΙΝ: ΓΕΣ/Α1 -Α1 – Α2 – Γ1
Α.Β.Γ.Κ./ΣΣ – ΑΔΑ – ΒΣΑ – ΑΣΑ
ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΙ
1.- ΣΥΜΜΟΡΙΤΑΙ
Μετά τας επιτυχείς επιχειρήσεις εις περιοχήν ΓΡΑΜΜΟΥ ικανή δύναμις συμμοριτών διαφυγούσα μέσω Αλβανικού εδάφους κατέφυγεν εις ΒΙΤΣΙ, όπου συνηνώθη μεθ’ ετέρων συμμοριακών δυνάμεων εν τη περιοχή ταύτη.
Συν τη παρόδω του χρόνου αι ανωτέρω δυνάμεις ενισχύθησαν και δι’ ετέρων εισελθόντων τμηματικώς εξ ΑΛΒΑΝΙΑΣ και ΓΙΟΥΓΚΟΣΛΑΪΑΣ και ούτω το σύνολον τούτων αναβιβάζεται εις 5500 τουλάχιστον.
Λεπτομερής δύναμις τούτων, συγκρότησις, οργάνωσις ως και κατεχομένη τοποθεσία εμφαίνονται εις συνημμένον δελτίον πληροφοριών και διαφανές.
Πιθανή πρόθεσις τούτων φαίνεται η πάση θυσία διατήρησις υπό τον έλεγχον αυτών της περιοχής ΒΙΤΣΙ, ένθα φέρεται εγκατασταθείσα και η ψευδοκυβέρνησις αυτών.
Η περιοχή αύτη ούσα λίαν ζωτική διά την διατήρησιν του συμμοριτισμού λόγω της επικοινωνίας της μετά του Αλβανικού εδάφους, φαίνεται ότι θα διεκδικηθή μετά πείσματος παρά τούτων.
2.- ΦΙΛΙΑΙ ΔΥΝΑΜΕΙΣ
(α) ΑΕΡΟΠΟΡΙΑ
Αύτη θα συμμετάσχη του αγώνος διά του μείζονος μέρους των υπό ταύτης διατιθεμένων μέσων.
(β) ΑΡΜΑΤΑ ΜΑΧΗΣ
Μία ΄Ιλη Αρμάτων θα μετάσχη των επιχειρήσεων.
Π Ρ Ο Θ Ε Σ Ι Σ
3.- Εκκαθάρισις της περιοχής ΒΙΤΣΙ και ώθησις των δυνάμεων εις την μεθόριον (Α.Α.Π.226976/23.9.1948 και 227.334/3.10.1948 Διαταγαί ΓΕΣ).

ΣΧΕΔΙΟΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ
4.- Εν α΄ φάσει
(α) Θα επιτεθώ συγχρόνως επί δύο κατευθύνσεων.
-ι- ΟΙΝΟΗ (Ν.3042) – ΜΑΛΙ ΜΑΔΙ (Ν. 335523) – ΒΑΡΜΠΑ (345687).
-ιι- ΦΛΩΡΙΝΑ-ΒΙΓΛΑ ΛΟΥΝΤΑΝ (Ν.495673) – ΤΣΟΥΚΑ (Ν.455640).
Προς διάσπασιν της εχθρικής τοποθεσίας και συντριβήν του εχθρού του αμυνομένου του ορεινού όγκου ΜΑΛΙ ΜΑΔΙ – ΜΠΟΥΤΣΙ (Ν.3656) και ΒΙΓΛΑ ΛΟΥΝΤΣΑ (Ν.495673) – ύψ. 1918, 8 (Ν.480665).
Κυρία μου προσπάθεια επί της πρώτης κατευθύνσεως.
(β) Θα απασχολήσω ζωηρώς τον περί ΒΙΤΣΙ εχθρόν από Νότου.
Εν β΄ φάσει
Κατά την συνένωσιν των δυνάμεων των δύο κατευθύνσεων περίσφιξις του εχθρού εις δύο χώρους Νότιον και Βόρειον
5.- Διατιθέμεναι δυνάμεις.
(α) Μεραρχίαι:
– Χ Μεραρχία
– ΧV »
– ΙΙ »
(β) Πυροβολικόν
– 101 Σ.Π.Π. (μείον Πυρ/χία)
– 102 Σ.Π.Π.
– 104 Σ.Π.Π.
– 151 Μ.Μ.Π. 5,5 ΄΄
– 152 Μ.Μ.Π. 5,5΄΄
– 142 Μ.Ο.Π. 75
– 143 Μ.Ο.Π. 75
– 145 Μ.Ο.Π. 75
(γ) ΄Αρματα μάχης
– Μία ΄Ιλη Αρμάτων
Δ Ι Α Τ Α Ξ Ι Σ
6.- Διάταξις
εν πρώτω κλιμακίω
εξ αριστερών (Αλβανική μεθόριος) προς δεξιά (Γιουγκοσλαυϊκή μεθόριος)
– Χ Μεραρχία
– ΧV » (μείον 61 Ταξ/χία εκ δύο Ταγμάτων)
– 61 Ταξ/χία (μείον Τάγμα)
– ΙΙ Μερ/χία (μείον 22 Ταξ/χία)
εν δευτέρω κλιμακίω
– 22 Ταξ/χία, ως εφεδρεία Σ.Στρατού
Α Π Ο Σ Τ Ο Λ Α Ι
7.- ΄Ορια ζωνών ενεργείας
(α) μεταξύ Χ και ΧV Μερ/χιών
ΜΕΣΟΠΟΤΑΜΙΑ (Ν.355405) – ΠΛΑΤΥΔΡΟΜΟΣ (Ν. 358466) – ΔΕΝΔΡΟΧΩΡΙ (Ν. 3649) – ύψ. 1651 ΡΑΜΠΑΤΙΝΑ (Ν. 351533) άπαντα εις ΧV) – ύψ. 1776, Ι ΠΥΡΑΜΙΣ (Ν. 352563) – ΒΑΡΜΠΑ ΡΟΓΑ (Ν.3660) – ΜΑΥΡΗ ΡΑΧΗ (Ν.385625) – ΜΙΣΟΔΑΓΙΣΤΑ (Ν.395650) – ΛΟΚΜΑ (Ν.405665) άπαντα εις Χ Μερ/χίαν).
(β) Μεταξύ ΧV Μερ/χίας και 61 Ταξ/χίας ύψ. 1341 (Ν.475510) εις ΧV Μερ/χίαν – ΡΟΤΟ (Ν.423563) εις 61 Ταξιαρχίαν.
8.- ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ
(α) Χ Μεραρχία
ΟΙΝΟΗ (Ν.3042) – ΑΓ. ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ (Ν. 310485) – ΜΑΛΙ ΜΑΔΙ – ΠΥΡΑΜΙΣ (Ν.352563) – ΒΑΡΜΠΑ (Ν.343608).
(β) ΧV Μεραρχία
ΓΚΡΑΔΙΣΤΑ (Ν.385478) – ΡΑΜΠΑΤΙΝΑ (Ν.351533) – ΓΙΑΜΑΤΑ (Ν.4156) – ΛΕΣΙΤΣ (Ν.438618).
(γ) ΙΙ Μεραρχία
ΦΛΩΡΙΝΑ – ΒΙΓΛΑ ΔΟΥΝΤΣΑ (Ν.499673) – ΤΣΟΥΚΑ (Ν.455640).
9.- Αντικειμενικοί σκοποί
(α) Χ Μεραρχία
Επιτιθεμένη εν τη ζώνη της θα επιζητήση να θέση το ταχύτερον πόδα επί του ορεινού όγκου ΜΑΛΙ ΜΑΔΙ – ορόσημον ΣΜΑΡΔΕΣΙ και είτα αναπτύσσουσα εν συνεχεία και αμέσως την επιθετικήν της ενέργειαν να καταλάβη την ΠΥΡΑΜΙΔΑ (Ν.353563) – ΡΟΥΝ (Ν.342562) – ΚΡΥΣΤΑΛΛΟΠΗΓΗ ίνα εξασφαλίση τον απόλυτον έλεγχον της αρτηρίας ΜΠΙΓΔΙΣΤΑ προς ΒΑΤΟΧΩΡΙΟΝ.
– Να εξασφαλίση το αριστερόν της πλευρόν από ΑΛΒΑΝΙΑΣ.
– Να τηρήση Β.Ε. της δι’ αναλόγων δυνάμεων.
– Εν Δευτέρα φάσει θα καταλάβη την γραμμήν ΠΥΡΑΜΙΣ Νο 22 (Ν.295598) – ΒΑΡΜΠΑ και να εκμεταλλευθή προς την κατεύθυνσιν ΜΙΣΟΔΑΓΙΣΤΑ.
(β) IV Μεραρχία
Επιτιθεμένη συγχρόνως μετά της Χ Μεραρχίας θα επιζητήση να καταλάβη το ταχύτερον τον ορεινόν όγκον ΒΟΥΤΣΙ (Ν.370513) – ΡΑΜΠΑΤΙΝΑ – ΤΣΟΥΤΣΕΡΑ (Ν.388526) και είτα ταχέως να ωθηθή προς κατάληψιν ΜΠΟΥΤΣΙ (Ν.3656) – ΜΠΡΕΝΙΣΤΑ (Ν.378568) – ΓΙΑΜΑΤΑ (Ν.4168) ΜΠΑΡΟ (Ν.433573).
– Να καλύψη το δεξιόν της πλευρόν ιδία από της κατευθύνσεως ΡΟΤΟ (Ν.4756) και ΜΑΝΙΤΟΡΕΤΣ (Ν.5254).
– Να τηρήση την Β.Ε. της δι’ αναλόγων δυνάμεων.
– Εν Δευτέρα φάσει θα εκμεταλλευθή εν τη κατευθύνσει ΜΠΑΡΟ ΤΣΟΥΚΑ (Ν.453640).
(γ) 61 Ταξιαρχία
Ν’ απασχολήση ζωηρώς τον εις την περιοχήν υψώματος ΒΙΤΣΙ εγκατεστημένον εχθρόν και ν’ απαγορεύση κίνησιν τούτου προς άλλας κατευθύνσεις.
(δ) ΙΙ Μεραρχία
Επιτιθεμένη συγχρόνως μετά των άλλων Μερ/χιών να καταλάβη το ύψωμα ΒΙΓΛΑ ΔΟΥΝΤΣΑ και ει δυνατόν το ύψ.1918 (Ν.480665).
– Να καλυφθή ισχυρώς κατά τα πλευρά της.
– Εν δευτέρα φάσει να εκμεταλλευθή εν τη κατευθύνσει ύψ. 1807 (Ν.465670) – ΤΣΟΥΚΑ (Ν.453640).
(ε) 22 Ταξιαρχία
Τηρουμένη ως εφεδρεία του Σ.Στρατού με την διάταξιν ανά ενός Τάγματος εις ΑΠΟΣΚΕΠΟΝ – ΒΙΓΛΑΝ (Ν.4442) – Βορείως ΑΡΓΟΥΣ ΟΡΕΣΤΙΚΟΥ να δύναται κατά τας διαταγάς μου να επέμβη.
– προς ΧV Μερ/χίαν.
– προς Χ »
– προς ΒΟΓΑΤΣΙΚΟΝ.
10.- Συμπληρωματικά μέσα
(α) Χ Μερ/χίαν
– ΄Ιλη Αρμάτων.
– 3 Ουλαμοί τεθ/σμένων
(β) ΧV Μερ/χίαν
– 2 Ουλαμοί τεθ/σμένων
(γ) ΙΙ Μερ/χίαν
– 2 Ουλαμοί τεθ/σμένων.
11.- Ε κ τ έ λ ε σ ι ς
(α) Β.Εξορμήσεως
Η κατεχομένη παρά των Μερ/χιών γραμμή.
(β) Διά την είσοδον Μονάδων της ΧV Μερ/χίας εν τη ζώνη της 37 Ταξ/χίας να επέλθη συνεννόησις μεταξύ των Δ/τών Χ και ΧV Μερ/χιών με βάσιν ότι η Χ Μερ/χία θα διατηρήση την κατεχομένην γραμμήν υπό των απαραιτήτων δυνάμεων μέχρι της στιγμής της υπερβάσεως τούτων υπό τμημάτων της ΧV Μερ/χίας, οπότε θ’ ανακληθώσιν αμέσως.
(γ) Το διατιθέμενον εις την ΧV Μερ/χίαν της 61 Ταξ/χίας θα μετακινηθή εις την ζώνην της ΧV εντός της )-0-1
(δ) Ημέρα και ώρα εξορμήσεως ορισθήσεται δι’ ειδικής διαταγής μου.
12.- Πυροβολικόν
Κατανομή
Α) Αμέσου Υποστηρίξεως
Εις ΙΙ Μεραρχίαν
– 104 Σ.Π.Π. (πλην Ι Μοίρα) συν Γ/1Ο1 Πυρ/χία ΣΠΠ
– Γ/142 Πυρ/χία Ο.Π. 75 χιλ.
– Β/151 » Μ.Μ. 5,5΄΄
Εις ΧV Μερ/χίαν
– 1/101 Μοίρα Π.Π.Π. (Α΄ συν Β΄ Πυρ/χίαι)
– 143 Μ.Ο.Π. 75 χιλ.
– 142 Μ.Ο.Π. 75 χιλ. (πλην Γ΄ Πυρ/χία)
– Α/151 Πυρ/χία 5,5΄΄
Εις Χ Μεραρχίαν
– 102 Σ.Π.Π.
– 145 Μ.Ο.Π. 75 χιλ.
Β) Πυροβολικόν Σώματος
– 1/104 Μοίρα Σ.Π.Π.
– 152 Μ.Π. 5,5΄
Γ) Αποστολαί:
– Ελαφρού Πυρ/κού (Ο.Π. 75 και Πεδινού) Α.Υ. Επιθέσεως, Πεδινού ενδεομένως αντιπυροβολικόν και αντιολμικόν.
– Ειδικώτερα εί πλέον χρησιμοποίησις Ο.Π. 75 κατά πολυβολείων.
– Μέσου 5,5΄΄- Αντιπυροβολικόν και κατ’ απροόπτων στόχων.
Δ) ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΠΥΡ/ΚΟΥ ΣΩΜΑΤΟΣ
– Πεδινού 25 λιβρών. Να δύναται να βάλη με 3ον γέμισμα στην γραμμήν:
ΚΩΣΤΕΝΕΤΣΙ – ΜΑΛΙ ΜΑΔΙ – ΒΟΥΤΣΙ.
– Μοίρα Μέσου: Την γραμμήν
ΟΡΟΣΗΜΟΝ ΣΜΑΡΔΕΣΙ – ΚΡΥΣΤΑΛΛΟΠΗΓΗ – ΠΟΡΤΑ – ΓΑΒΡΟΣ
– Υποστήριξις υπό Πυρ/κού Σώματος κατά προτεραιότητα Χ και είτα ΧV Μεραρχιών.
Ε) ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΩΝ
Θα χρησιμοποιηθούν οι οργανικοί τοιούτοι. Εξοικονόμησις απαραιτήτως εφεδρικών παρατηρητών διά πάσαν ετέραν χρησιμοποίησιν.
ΣΤ) ΠΥΡΟΜΑΧΙΚΑ
Εις θέσεις πυροβόλων
– Κατά πυροβόλον Μ. 5,5΄΄ βλήματα 130
– » » Ο.Π. 75 χιλ. Βλήμ. 168
– » » Π.Π. 25 λιβρών βλήματα 200
(Πλέον 100 βλήματα κατά πυροβόλον 25 λιβρών διά την πρώτην ημέραν επιθέσεως).
Ανεφοδιασμοί
– ΙΙ Μερ/χία: Π.Α.ΦΛΩΡΙΝΗΣ
– ΧV » : Π.Α.ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ
– Χ » : εκ προωθημένου σημείου επαφής εις ΜΕΣΟΠΟ-ΤΑΜΙΑ.
13.- Μ η χ α ν ι κ ό ν
(α) Κατανομή μέσων
– Χ Μερ/χία
701 Λόχος Μηχ/κού μείον διμοιρία του συν διμοιρία 713 Λόχου Μηχ/κού.
– ΧV Μερ/χία
713 Λόχος Μηχ/κού μείον Διμοιρία
– ΙΙ Μερ/χία
Μία διμοιρία 701 Λόχου Μηχ/κού
(β) Α π ο σ τ ο λ α ί
– Αποκατάστασις διακοπών συγκοινωνιών, βελτίωσις και συντήρησις δρομολογίων.
– Εκκαθάρισις κυρίων δρομολογίων εκ ναρκών και τυχόν υπονομεύσεων.
Απαγορεύεται η διάθεσις εις το Τάγμα. Συγκεντρωτική χρησιμοποίησις κατά Δ/γάς Μερ/χιών.
14.- Α ε ρ ο π ο ρ ί α
Ως ειδική Διαταγή
ΕΣΩΤΕΡΙΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΙ
15.- Θέσεις Στρατηγείων
Β΄ΣΣ Κ.Σ. ΚΟΖΑΝΗ
Τ.Σ. ΚΑΣΤΟΡΙΑ
΄Αξονες κινήσεως Τ.Σ. Μερ/χιών:
Χ Μερ/χίας: ΟΙΝΟΗ – ΙΕΡΟΠΗΓΗ – ΚΡΥΣΤΑΛΛΟΠΗΓΗ
ΧV » : ΑΠΟΣΚΕΠΟΣ – ΓΑΒΡΟΣ – ΒΑΤΟΧΩΡΙΟΝ
ΙΙ » : ΦΛΩΡΙΝΑ – ΑΛΩΝΑΣ – ΠΙΣΟΔΕΡΙ
Καθορισμός εκάστοτε των θέσεων των Τ.Σ. υπό των Μερ/χιών. Δρομολόγια και ώρα εκκινήσεως θ’ αναφέρωνται εις το Σ.Ε. από της προηγουμένης ως και εις τους ενδιαφερομένους αποδέκτας.
16.- Ασύρματοι-Σύνδεσμοι- ΥΕΣΑ ως ειδική Διαταγή Διαβιβάσεων.
17.- Συνεργασία μετά της Αεροπορίας.
Διά των οχημάτων και ομάδων επαφής.
18.- Δίκτυον Πυρ/κού μεταξύ Δ.Π.Σ.Σ. και Δ.Π.Μ.
19.- Αναφέρατε λήψιν.-
ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ ΓΕΩΡΓ.
Ακριβές αντίγραφον ΑΝΤΙΣΤΡΑΤΗΓΟΣ
ΔΙΟΙΚΗΤΗΣ

  • Την 5 Οκτωβρίου το Σ.Στρατού εξέδωκεν και την Α.Α.Π. 4892/Α1/5-10-1948 παραπλανητικήν Διαταγήν διά την οποίαν έλαβεν μέτρα όπως περιέλθη εις χείρας του εχθρού.
    Αύτη έχει ως ακολούθως:
    ΘΕΜΑ: Επιχειρήσεις ΠΡΟΣΩΠΙΚΗ
    ΠΡΟΣ: Διοικητάς ΙΙ-Χ-ΧV Μερ/χιών ΑΚΡΩΣ ΑΠΟΡΡΗΤΟΣ
    ΚΟΙΝ: Α1-Α2-Α8-Α9-Α10-ΓΕΣ/Α1 (Τ.Σ./Β΄ΣΣ/ΑΑΠ 4892/Α1)
    Σ.Τ.Γ. 904 τη 5.10.48
    Επιβεβαιών προφορικάς διαταγάς μου καθορίζω τα κάτωθι όσον αφορά την γενική ιδέαν των αναληφθησομένων προσεχώς επιθετικών επιχειρήσεων.
    1.- Σ κ ο π ό ς:
    Ολοκλήρωσις κορυφογραμμής ΒΙΤΣΙ εν πρώτη φάσει και είτα εν δευτέρα φάσει συνέχισις επιθετικών επιχειρήσεων εν τη κατευθύνσει ΦΛΩΡΙΝΑ – ΜΠΕΛΑ ΒΟΔΑ – ΚΑΛΛΙΘΕΑ – ΛΑΙΜΟΣ.
    2.- Απασχόλησις και αγκύστρωσις δυνάμεων προ του τομέως ΙΕΡΟΠΗΓΗ – ΔΕΝΔΡΟΧΩΡΙΟΝ.
    3.- Α π ο σ τ ο λ α ί:
    ΧV Μερ/χία ενισχυμένη και υπό 35 Ταξ/χίας Χ Μερ/χίας επιτεθή εν τη κατευθύνσει ΠΡΕΚΟΠΑΝΑ – ΒΙΤΣΙ – ΓΚΛΑΒΑΤ, ίνα θέση το ταχύτερον πόδα επί της κυρίας κορυφογραμμής ΒΙΤΣΙ.
    ΙΙ Μερ/χία διά των απαραιτήτων δυνάμεων θα επιτεθή εν τη κατευθύνσει ΚΟΥΛΚΟΥΘΟΥΡΙΑ – ΠΛΑΤΥ – ΚΟΥΛΑ όπου θα συνεννωθή μετά τμημάτων ΧV Μερ/χίας.
    Μετά το περας άνω φάσεως άμεσος επίθεσις ΙΙ Μερ/χίας διά του όγκου της εν τη κατευθύνσει ΑΛΩΝΑΣ – ΜΠΕΛΑ ΒΟΔΑ (Ν.460745) – ύψ.2117 (Ν.4274) προς διάσπασιν της εχθρικής τοποθεσίας βορείως αυχένος ΠΙΣΟΔΕΡΙΟΥ.
    Απασχόλησις προς την κατεύθυνσιν ΒΙΓΛΑΣ.
    Η ΧV Μερ/χία θα μεταφερθή δι’ αυτοκινήτων ταχέως από περιοχής ΑΣΠΡΟΓΕΙΩΝ εις περιοχήν αμέσως Β.ΦΛΩΡΙΝΗΣ ίνα διά της κοιλάδος ΜΠΟΥΦΙ ελιχθή προς το δεξιόν ΙΙ Μερ/χίας.
    Χ Μερ/χία θα απασχολήση ζωηρώς τον έναντι εχθρόν και θα επωφεληθή παρουσιαζομένων ευνοϊκών ευκαιριών προς ανάληψιν προχωρητικής κινήσεως.
    4.- Πυροβολικόν:
    Εις ΧV Μερ/χίαν: 143, 142, 145, Μ.Ο.Π. – Εις ΙΙ μερ/χίαν 101, 104, Σ.Π.Π. και Μοίρα του 102 Σ.Π.Π. επί πλέον 152 Μ. των 5,5΄΄
    Επί πλέον εις ΙΙ Μερ/χίαν μία ΄Ιλη Τεθ/σμένων.
    Ημέρα και ώρα επιθέσεως καθορισθήσεται διά νεωτέρας Δ/γής.
    Πάντως ουχί βραδύτερον της 10 Οκτωβρίου. Δέον να επιτευχθή απολύτως ο αιφνιδιασμός.
    ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΣ
    Ακριβές αντίγραφον ΑΝΤΙΣΤΡΑΤΗΓΟΣ – ΔΙΟΙΚΗΤΗΣ
  • Την 5 Οκτωβρίου το ΓΕΣ εκοινοποίει εις το Σ.Στρατού την υπ’ αριθμ. Α.Π. 227705/Α1/5.10.1948 Δ/γήν του προς την Δ.Δ.Κ. περί κινήσεως της Λ.Μ.Κ. και εν συνεχεία της Β.Μ.Κ., με πρώτον προορισμόν το ΑΡΓΟΣ ΟΡΕΣΤΙΚΟΝ και αίτινες θα χρησιμοποιηθώσιν εις αποστολάς εγκριθησομένας υπό του ΓΕΣ.

  • Την 5.10.1948 ο Αρχηγός ΓΕΣ μετέβη εις το Τ.Σ./Β΄ΣΣ προς προσωπικήν παρακολούθησιν των προπαρασκευών.
  • Το Σ.Στρατού εν συνεχεία προς την άνω υπ’ αριθμ. Α.Α.Π. 1054/Α1/4.10.1948 Δ/γήν του εξέδωκεν την υπ’ αριθμ. ΑΑΠ 1056/Α1/6.10.1948 έχουσαν ούτω:
    ΘΕΜΑ: ΕΞΑΙΡ. ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ
    ΠΡΟΣ: Δ/τάς Χ – ΧV και ΑΚΡΩΣ ΑΠΟΡΡΗΤΟΣ
    ΙΙ Μεραρχίας ΠΡΟΣΩΠΙΚΗ
    ΚΟΙΝ: Α1-Α8-ΓΕΣ/Α1- (Τ.Σ./Β΄ΣΣ/ΑΑΠ. 1056/Α1
    Β.Σ.Α. – Α.Σ.Α. Σ.Τ.Γ. 904/Β/τη 6.10.1948
    Ως κατά τας αλεπαλλήλους συσκέψεις ετόνισα η αναληφθησομένη επιχείρησις προς εκκαθάρισιν ΒΙΤΣΙ δέον να χαρακτηρίζεται από λίαν ανεπτυγμένον πνεύμα ορμητικότητος και αποφασιστικότητος. Τούτο δέον να διοχετευθή μέχρι των κατωτέρων βαθμοφόρων και των στρατιωτών. Το Σώμα Στρατού προσηνατόλισεν τας Διοικήσεις Μερ/χιών, και καθώρισεν το παρ’ εκάστης αναμενόμενον έργον, εις μέγα βάθος.
    Συνεπώς έκαστος των Μεράρχων, ασχέτως, εάν προχωρή ή όχι η γειτονική Μεραρχία, δέον να ωθηθή αποφασιστικώς και ταχέως εις το εσωτερικόν της εχθρικής τοποθεσίας και να επιζητήση να φθάση το ταχύτερον εις το καθορισθέν τέρμα.
    Εφ’ όσον το πνεύμα τούτο θα κυριαρχίση των ενεργειών σας, θα είμεθα βέβαιοι ότι θα επιτύχωμεν ταχέα και αποφασιστικά αποτελέσματα.
    Είμαι βέβαιος ότι τα ανωτέρω θα ληφθώσι δεόντως υπ’ όψιν υπό των Διοικητών Μεραρχιών, παρά των οποίων και μόνον ζητώ να δοθή ο επιβαλλόμενος τόνος.
    ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΣ
    Ακριβές αντίγραφον ΑΝΤΙΣΤΡΑΤΗΓΟΣ
    ΔΙΟΙΚΗΤΗΣ
    7 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ
    1. (α) Ενέργειαι του Σ.Στρατού
      Το ΣΣ δι’ Α.Α.Π. 1060/7.10.1948 αναφοράς του προς ΓΕΣ ητήσατο την κατ’ ανάλογον χρόνον μέχρι συγκεντρώσεως των απαιτουμένων Πυρ/κών αναβολήν της ενάρξεως της επιχειρήσεως.
      (β) Διαταγαί του ΓΕΣ

    – Διά της υπ’ αριθμ. Α.Π. 12137/7.10.1948 Διαταγής, εγνωστοποίει εις το Σ.Στρατού ότι θα διατεθώσιν εις τούτο πλέον των 2.000 ανδρών και ηρώτα που δεον ούτοι να κατευθυνθώσιν. Επί τούτου το Σ.Στρατού απήντησεν ότι δέον να αποσταλώσιν κατ΄ ευθείαν εις τα Τάγματα.

    19.- 8 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ
    (α) Ενέργειαι του Σ.Στρατού
    Διά Α.Α.Π. 1062/8.10.1948 αναφοράς του προς το ΓΕΣ ητήσατο και πάλιν 24ωρον αναβολήν της επιχειρήσεως (ήτοι διά την 10 Οκτωβρίου) λόγω μη εγκαίρου συγκεντρώσεως των Πυρ/κών.
    Διά Α.Π. 9530/8.10.1948 αναφοράς προς ΓΕΣ παρεκάλει όπως διατάξη την εγκατάστασιν ενός Τάγματος εκ του Α΄Σ.Στρατού εις ΒΟΓΑΤΣΙΚΟΝ διά την εξασφάλισιν της αρτηρίας ανεφοδιασμού του Σ.Στρατού από ΣΙΑΤΙΣΤΗΣ εις ΚΑΣΤΟΡΙΑΝ.
    Διά της υπ’ αριθμ. Α.Α.Π. 1066/8.10.1948 Διαταγής του ώρισεν ως ημέραν ενάρξεως της επιθέσεως την 10 Οκτωβρίου και ώραν 05.30΄.
    Διά της υπ’ αριθμ. Α.Α.Π. 1063/8.10.1948 Διαταγής του προς το 614 Τ.Π. υπαγόμενον απ’ ευθείας εις το Σ.Στρατού, καθώρισεν την αποστολην του. Αύτη έχει ως εξής:
    ΘΕΜΑ: Αποστολή 614 Τάγματος ΠΡΟΣΩΠΙΚΗ-ΑΠΟΡΡΗΤΟΣ
    ΠΡΟΣ: Δ/τήν 614 Τ.Π. Τ.Σ./Β΄ΣΣ/Α1/8.10.1948
    ΚΟΙΝ: ΧV Μερ. – 61 Ταξ. Α.Α.Π. 1063
    22 Ταξ. – Α1/ΤΣ/Β΄ΣΣ
    Το Τάγμα ενισχυόμενον και διά του Λόχου ανιχνευτών της 61 Ταξ. θα διατηρήση το ύψωμα ΓΚΟΛΙΝΑ (578520) με προωθημένον τμήμα εις ΠΡΕΚΟΠΑΝΑ (Ν. 598528) ως και τα υψώματα ΒΑΡΟΣ (Ν. 525510) – ΛΙΟΝΤΑ (Ν.539490) – ΒΑΡΟΣ (Ν.542478) προς τον αυχένα ΠΟΛΥ-ΚΕΡΑΣΟΥ. Εις διάθεσίν σας ουλαμός ορειβ. Πυρ/κού, 75 χιλ.
    ΑΠΟΣΤΟΛΗ: Συγκράτησις των εχθρικών δυνάμεων και απαγόρευσις εις τον εχθρόν κινήσεως κυρίως προς ΝΔ κατεύθυνσιν. Εν περιπτώσει καθ’ ην ο εχθρός ήθελεν αναγκάσει δι’ ισχυράς επιθέσεως εις σύμπτυξιν θα εξασφαλίσητε οπωσδήποτε την γραμμήν ΒΑΡΟΣ (Ν.5255100) – ΛΙΟΝΤΑ – αυχήν ΠΟΛΥΚΕΡΑΣΟΥ. ΄Οπισθεν υμών εις περιοχήν αυχένος ΄Υψ. 948 (Ν.4949) θα προσανατολισθή Τάγμα 22 Ταξ.
    ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΣ
    Ακριβές αντίγραφο Αντ/γος – Δ/κτής Β΄Σ.Στρατού

    (β) Διαταγαί του Γ.Ε.Σ
    Η Α.Π. 227955/8.10.1948 Διαταγή του επί της υψίστης σημασίας ην έχει η αναλαμβανομένη υπό του Σώματος και των Μονάδων του αποστολή. Αύτη έχει ως εξής:

    ΑΠΟ: ΓΕΣ/Α1 ΣΗΜΑ – Ο.Π.
    ΠΡΟΣ: Δ/τάς Β΄ΣΣ – ΙΙ – Χ- ΧV Μερ. 080930
    35,36,37,75,73,61,21,22 –
    3η Ορεινή
    Αριθμ. Πρωτ. Α.Π. 227955/Φ.4009/34
    Κατά επανειλημμένας επαφάς ετόνισα Εθνικάς ανάγκας(.) Είμαι βέβαιος ότι μεταδώσετε άπαντα υφ’ υμάς πίστιν(.) Επί υψίστης αποστολης και ότι θα ευοδώσητε πλήρως ταύτην(.) Ουδείς ενδοιασμός εις εκτέλεσιν έργου υμών(.) Τμήματα κάτοπτρα ηγητόρων(.) Προσωπικόν παράδειγμα, σταθερότης, επιλογή αναπληρούν πάσαν έλλειψιν(.) ΄Εθνος ολόκληρον ατενίζει προς υμάς(.) Εμπρός με την ευλογίαν του Θεού(.)
    Ακριβές αντίγραφον
    Γ Ι Α Τ Ζ Η Σ

    • Η Α.Π. 2279970/8.10.1948 παρέχουσα εις το ΣΣ 48ωρον αναβολήν της επιχειρήσεως.
    • Η Α.Π. 227976/8.10.1948 προς το Α΄ΣΣ δι’ ης καθορίζετο ως αποστολή του η κάληψις των νώτων του Β΄ΣΣ και ιδιαιτέρως η προστασία της οδού ΣΙΑΤΙΣΤΑ – ΚΑΣΤΟΡΙΑ.
      40.- 9 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ
      (α) Ενέργειαι του Σ.Στρατού
      Εξέδωκεν την υπ’ αριθμ. Α.Π. 9568/9.10.1948 Διαταγήν του προς την 22 Ταξιαρχίαν περί της αποστολής του 509 Τ.Π. Αύτη έχει ως ακολούθως:

    ΑΠΟ: Τ.Σ./Β΄ΣΣ/Α1 ΣΗΜΑ – Ο
    ΠΡΟΣ: 22 Ταξ/χίαν/Α1 δι’ 091620΄
    εκτάκτου αγγελιαφόρου)
    ΚΟΙΝ: ΧV Μερ/χίαν/Α1 –
    61 Ταξ/χίαν/Α1(Κ/Τ)
    ΑΡΙΘΜ.ΠΡΩΤ. Α.Π. 9568 ΣΧ.ΑΑΠ. 1054/Α1
    Από εσπέρας σήμερον 509 Τάγμα εγκατασταθή ως ακολούθως:
    1) Διοίκησις Τάγματος μετά τριών Λόχων περιοχή ΚΕΦΑΛΑΡΙ (Ν.465470)
    2) Λόχος ΒΙΓΛΑ (Ν.438422)
    Τάγμα παραμένον ως εφεδρεία Σώματος αναλαμβάνει συγχρόνως αποστολήν καλύψεως ΧV Μερ/χίας εκ Ν.Α. συνδέσμου ταύτης μετά 614 Τάγματος και ελέγχου διαδρόμου προς ΒΥΣΣΙΝΙΑΝ (.)

    Ακριβές αντίγραφον ΔΙΟΙΚΗΤΗΣ
    Γ. ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ
    Αντγος
    41.- 10 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ
    (α) Ε χ θ ρ ό ς
    Η δύναμις και η διάταξις τούτου εμφαίνηται εις την έκθεσιν πληροφοριών μέχρι της 10.10.1948.
    ΄Ητοι:
    Β΄Σ.ΣΤΡΑΤΟΥ ΕΞΑΙΡ. ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ
    ΓΡΑΦΕΙΟΝ Α2 Α Π Ο Ρ Ρ Η Τ Ο Σ
    Αριθμ.Πρωτ. Α.Π. 13054
    Ε Κ Θ Ε Σ Ι Σ
    Καταστάσεως συμμοριτών περιοχής ΒΙΤΣΙ μέχρι 10.10.48
    1.- Διάταξις συμμοριακών Μονάδων εκ πληροφοριών
    (α) 103 Ταξ/χία(3 Τάγματα) περιοχήν ΜΑΝΙΤΟΡΕΤΣ – ΚΑΜΙΝΟ – ΜΑΡΚΟΒΕΤΣ – ΒΙΤΣΙ – ΓΚΛΑΒΑΤΑ – ΚΟΥΛΑ – ΠΛΑΤΥ με προωθημένα τμήματα ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΑ και ΚΑΠΑΛΙΣΚΕΤΟ (Ν.9558) (Πληρ. Παραδοθέντων 4/5.10.1948).
    (β) 14 Ταξ/χία (2 Τάγματα) περιοχήν ΓΙΑΜΑΤΑ – ΡΟΤΟ – ΓΚΛΑΒΑΤΑ (Πληρ. 9/10.10.1948).
    (γ) 107 Ταξ/χία (3 Τάγματα) περιοχήν ΒΙΓΛΑ – ΠΙΣΟΔΕΡΙΟΝ – ΜΠΕΛΑ ΒΟΔΑ (Πληρ. 8/9.10.1948).
    (δ) 16 Ταξ/χία (3 Τάγματα) περιοχήν 27 Φυλακίου (Ν.2849) – ΙΕΡΟΠΗΓΗ – ΒΟΥΤΣΙ – ΝΤΕΝΤΕΝ (Πληρ. 10/11.10.1948).
    (ε) 108 Ταξ/χία (3 Τάγματα) περιοχήν ΜΠΟΥΤΣΙ – ΡΑΜΠΑΤΙΝΑ (Πληρ. 9.10.1948).
    (στ) 18 Ταξ/χία (3 Τάγματα) περιοχήν ΠΙΣΟΔΕΡΙΟΥ κινουμένη προς νότον (Πληρ. 5.10.1948).
    (ζ) Τάγμα ΠΑΝΟΥ (103 Ταξ/χίας) δεν σημειούται. Πιθανώς διελύθη προς συμπλήρωσιν ετέρων Ταγμάτων Ταξ/χίας.
    (η) Τάγμα ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ υπήχθη από 30.9.1948 εις 103 Ταξ./χίαν (Πληρ. 30.9.1948) ευρισκόμενον περιοχήν ΠΛΑΤΥ – ΚΟΡΥΦΗ.
    (θ) Π υ ρ ο β ο λ ι κ ό ν
    3 πυροβόλα Ορειβ. των 75 περιοχήν ΣΚΑΡΚΑ (Ν.3252)
    3 » » » » » ΠΟΤΣΙΛΑ(N.3854)
    2 » Βαρέα » 105 » πιθανώς ΒΑΤΟΧΩΡΙΟΥ
    3 » Ορειβ. » 75 » ΤΣΕΡΣΚΑ ΡΕΚΑ (Ν.4258).
    3 » » » » » Κλ.β. ΛΑΚΚΟΥ (Ν. 4868).
    2 » » » » » ΜΠΕΛΑ ΒΟΔΑ (Ν.4675).
    (ι) Αντιαρ/κόν Πυρ/κόν εις διάθεσιν Ταξ/χιών.
    1 Πυρ/λον των 37 χιλ. περιοχήν 27 Ελληνικού Φυλακίου
    2 Πυρ/λα » » » » ΓΙΑΜΑΤΑ
    2 » » » » » ΤΣΟΥΡΤΣΕΡΑ
    (ια) Αντιαερ/κόν Πυρ/κόν εις διάθεσιν Ταξ/χιών
    Διατίθεται άγνωστος αριθμός Πυρ/λων των 20 χιλ. και βαρέα πολυβόλα.
    2.- Ε ν τ ύ π ω σ ι ς
    (α) Περιοχή από ΑΛΙΑΚΜΟΝΟΣ μέχρι ΑΛΒΑΝΙΚΩΝ συνόρων κατέχεται υπό 2 Ταξ/χιών, της 16ης ευρισκομένης εν πρώτη γραμμή, της δε 108 τηρουμένης εν εφεδρεία περιοχήν ΜΠΟΥΤΣΙ – ΡΑΜΠΑΤΙΝΑΣ.
    (β) Από ΑΛΙΑΚΜΟΝΟΣ – ΒΙΤΣΙ και μέχρι ΚΟΡΥΦΗΣ κατέχεται υπό 2 Ταξ/χιών της 14ης και 103ης.
    Περιοχή από ΒΙΓΛΑΣ μέχρι Σερβικών Συνόρων κατέχεται υπό 107 Ταξ/χίας.
    Η 18η Ταξ/χία συγκεντρωθείσα περιοχήν ΠΙΣΟΔΕΡΙΟΥ – ΑΝΤΑΡΤΙΚΟΥ τηρείται ως εφεδρεία διά τούς ανωτέρω δύο τομείς.
    3.- Πιθαναί Προθέσεις
    Διά βελτιώσεως των αμυντικών θέσεων και διαθέσεως σημαντικού αριθμού πυροβόλων και όλμων η συμμοριακή ηγεσία προτίθεται να εξασφαλίση την αμυντικήν τοποθεσίαν διά μικρών σχετικώς δυνάμεων και εξοικονομήση ούτω εφεδρείας αφ’ ενός διά την ανάπαυσιν των Τμημάτων της και αφ’ ετέρου διά την αντιμετώπισιν παρουσιασθησομένης τυχόν καταστάσεως εις οιανδήποτε περιοχήν του μετώπου.
    Αι προθέσεις των συμμοριτών είναι:
    – Να αμυνθούν επί της κατεχομένης τοποθεσίας επί όσον το δυνατόν μακρότερον χρόνον διά να κουράσουν τα ημέτερα Τμήματα και εν συνεχεία φθείρουν ταύτα.
    – Να κρατήσουν την περιοχήν ελευθέραν διά την εγκατάστασιν της ψευδοκυβερνήσεώς των και διά την διαχείμανσίν των.
    – Εν εσχάτη ανάγκη θα πειραθούν να διέλθουν προς ΣΙΝΙΑΤΣΙΚΟΝ και Νοτιώτερον με απότερον σκοπόν την επάνοδον εις την περιοχήν του ΓΡΑΜΜΟΥ, του βαρέως οπλισμού προωθουμένου διά Αλβανικού εδάφους προς την εγγύς του ΓΡΑΜΜΟΥ περιοχήν, ίνα δοθή ούτος εκ νέου εις επανερχόμενα Τμήματα συμμοριτών.
    Δεν αποκλείεται μέρος των συμμοριτών πιεζόμενον να διαφύγη προς Κ/Τ με απώτερον σκοπόν την επάνοδον εις ΒΙΤΣΙ.
    Προς τούτοις διά της σημειουμένης δραστηριότητος, εις τας περιοχάς ΣΙΝΙΑΤΣΙΚΟΥ – ΒΕΝΤΖΙΩΝ καταβάλλεται προσπάθεια αποκοπής του ανεφοδιαστικού ρεύματος των εις την περιοχήν ΒΙΤΣΙ μαχομένων ημετέρων Τμημάτων.
    Ωσαύτως εσχάτως ενετάθη η προσπάθεια των συμμοριτών των διά την οργάνωσιν κομμουνιστικών πυρήνων εντός του Στρατεύματος, ίνα διά τούτων επιφέρωσιν την αποσύνθεσιν τούτου.
    4.- Ε ν ι σ χ ύ σ ε ι ς
    (α) Από 1/10/1948 εισήλθον εξ ΑΛΒΑΝΙΑΣ εξηκριβωμένως περί τους 450 Συμ/ται εκ των Στρατοπέδων: ΕΛΒΑΣΑΝ και ΣΟΥΚ.
    (β) Αναμένονται εξ ΑΛΒΑΝΙΑΣ περί τους 2.500 χιλιάδες εισέτι Συμ/ται νοσηλευόμενοι εις τα Νοσοκομεία: ΜΟΣΧΟΠΟΛΕΩΣ – ΕΛΒΑΝΑΝ – ΚΟΡΥΤΣΑΣ και αναρρωνύονται εις Στρατόπεδα ΣΟΥΚ και ΕΛΒΑΣΑΝ.
    Εκ ΓΙΟΥΓΚΟΣΛΑΥΙΑΣ αναμένονται έτεροι 2.500 εισέτι συμμορίται εκ των στρατοπέδων ΚΟΥΜΑΝΟΒΟ – ΚΡΟΥΣΕΒΕ – ΓΚΑΚΟΒΟ – ΜΠΟΥΛΚΕΣ και των διαφόρων Νοσοκομείων.
    (γ) Η ενίσχυσις των συμ/τών υπό των Ομόρων Κρατών συνεχίζεται ως και κατά τον προηγούμενον μήνα.
    5.- Δρομολόγια Ανεφοδιασμού
    (α) ΒΙΓΛΙΣΤΑ – ΚΡΥΣΤΑΛΛΟΠΗΓΗ – ΒΑΤΟΧΩΡΙ – ΚΑΤΩΧΩΡΙ.
    (β) ΝΤΟΥΜΕΝΙ – ΛΑΙΜΟΣ – ΚΑΡΥΑΙ – ΤΡΙΓΩΝΟΝ
    (γ) ΒΡΟΝΤΕΡΟΝ – ΠΥΞΟΣ – ΠΥΛΗ – ΛΑΙΜΟΣ – ΚΑΤΩΧΩΡΙ.
    (δ) ΒΡΟΝΤΕΡΟΝ – ΑΓΚΑΘΩΤΟΝ – διά Λέμβων – ΜΙΚΡΟΛΙΜΝΗ.
    6.- Α ν α ρ ρ ω τ ή ρ ι α
    ΒΡΟΝΤΕΡΟΝ – ΠΥΞΟΣ – ΨΑΡΑΔΕΣ.
    7.- Σ τ α θ μ ο ί Διακομιδής
    ΚΡΥΣΤΑΛΛΟΠΗΓΗ – ΚΑΤΩΧΩΡΙ – ΜΙΚΡΟΛΙΜΝΗ.
    ΒΣΤ 904 τη 10 Οκτωβρίου 1948
    Ακριβές αντίγραφον ΜΑΚΑΡΙΤΗΣ ΑΧΙΛΛΕΥΣ
    ΣΥΝ/ΡΧΗΣ ΠΕΖΙΚΟΥ
    (Δ/ΝΤΗΣ ΓΡΑΦΕΙΟΥ Α2)

    (β) Διάταξις Φιλίων Μονάδων
    -ι- Χ Μεραρχία
    – Τ.Σ. ΟΙΝΟΗ (Ν.304421)
    – 35 Ταξ/χία: Τ.Σ. εις (Ν. 275465)
    561 Τ.Π. εις (Ν.298473)
    562 Τ.Π.Σ.Δ. » (Ν.2846) με
    Λόχον » ύψ.966(Ν.2846)
    Διλοχίαν » ΠΟΛΥΑΝΕΜΟΝ
    Λόχον » ΑΓ. ΙΩΑΝΝΗΝ
    ΘΕΟΛΟΓΟΝ (Ν.265465)
    563 Τ.Π. » (Ν.2847)
    – 36 Ταξ/χία: Τ.Σ. » (Ν.302458)
    504 Τ.Π. » (Ν.3245)
    565 Τ.Π. » (Ν. 3046)
    566 Τ.Π. » (Ν. 355440)
    – 37 Ταξ/χία: Τ.Σ. εις (Ν.303455)
    567 Τ.Π. Σ.Δ. και τρεις Λόχοι εις (Ν.318463)
    Λόχος εις (Ν.345430)
    568 Τ.Π. Σ.Δ. και Λόχος εις (Ν. 2845)
    Λόχος » (Ν.2644)
    Λόχος » (Ν.2746)
    Λόχος » (Ν. 3142)
    569 Τ.Π. εις (Ν. 304455)
    -ιι- ΧV Μεραρχία
    – Τ.Σ. αυχήν Δ. ΑΠΟΣΚΕΠΟΥ
    – 45 Ταξ/χία: Τ.Σ. ΜΠΙΚΟΒΙΚ (Ν.457505)
    571 Τ.Π.Σ.Δ. και 2 Λόχοι ΜΠΙΚΟΒΙΚ
    Λόχος εις ΚΑΖΑΝΙ (Ν.4448)
    Λόχος » ΚΡΟΥΣΙΑ (Ν.4150)
    572 Τ.Π.Σ.Δ. και Λόχος εις (Ν.4651)
    Διλοχία εις ΤΟΥΜΠΑ (Ν.4149)
    Λόχος εις (Ν.425513)
    573 Τ.Π. Σ.Δ. και Λόχος εις (Ν.443510)
    Λόχος εις (Ν.445525)
    Διλοχία εις (Ν.448507 & (446509)
    – 61 Ταξ/χία: Τ.Σ. ΑΠΟΣΚΕΠΟΣ
    117 Τ.Π.Σ.Δ. 2 Λόχοι εις ΚΑΖΑΝΙ(Ν.448483)
    Λόχος εις ΑΡΜΕΝΙΣΚΑ (Ν.385464)
    Λόχος εις ΓΙΑΝΝΗ ΚΕΦΑΛΙ (Ν.478479)
    614 Τ.Π. Σ.Δ. εις ύψ. 1381 (Ν. 5650)
    Λόχος εις ΒΑΡΟΣ (Ν.5251)
    » ύψ. 1861 (Ν. 5751)
    » » 1885 (Ν.5852)
    » εις ΛΙΟΝΤΑ (Ν. 5449)
    619 Τ.Π. περιοχήν ΑΠΟΣΚΕΠΟΣ (Ν.4545)
    – 75 Ταξ/χία: Τ.Σ. εις (Ν. 415449)
    574 Τ.Π. με Λόχον (Ν.384455)
    Διλοχίαν (Ν.380485)
    Λόχον ΓΡΑΔΙΣΤΑ (Ν.385478)
    575 Τ.Π.Σ.Δ. και Λόχος εις (Ν.378462)
    Λόχος ΑΡΜΠΕΝΙΣΚΑ(Ν.385464)
    Λόχος ΒΡΥΣΗ ΝΙΤΣΑΣ(Ν.375458)
    » εις (Ν.395464)
    591 Τ.Π.Σ.Δ. και Λόχος εις ΣΚΕΡΤΣΑ (Ν.486477)
    Λόχος ΤΟΥΜΠΑ (Ν.4042)
    » εις (Ν.400495)
    » » (Ν.416486)
    -ιιι- ΙΙ Μεραρχία
    Τ.Σ. ΠΑΝΑΓΙΑ (Ν.598670)
    – 3η Ταξ/χία : ΦΛΩΡΙΝΑ
    501 Τ.Π.Σ.Δ. & Διλοχία εις (Ν.595705)
    Λόχος εις (Ν.5769)
    » » (Ν.7766)
    502 Τ.Π. εις ύψ. 1414 (Ν.543653)
    503 Τ.Π.Σ.Δ. & Λόχος εις ΦΛΩΡΙΝΑ
    Λόχος πεδίον βολής ΦΛΩΡΙΝΗΣ
    » ΓΙΟΥΠΚΑ (Ν.595675)
    » ΜΕΛΙΤΗ (Ν.7574)
    – 21 Ταξ/χία: Τ.Σ. ΔΕΡΒΕΝ (Ν.5365)
    504 Τ.Π. Σ.Δ. (Ν.6067)
    Λόχος ύψ. 1414 (Ν.1466)
    Λόχος ύψ. 1105 (Ν.600635)
    Λόχος ΤΡΟΠΑΙΟΥΧΟΣ (Ν.6364)
    » ΛΙΟΥΤΑΤΟΝ (Ν.5664)
    505 Τ.Π. Σ.Δ. & Λόχος ύψ. 1414 (Ν.520705)
    Διλοχία ύψ. 1695 (Ν.515670)
    Λόχος ΔΕΡΒΕΝ (Ν.5365)
    508 Τ.Π.Σ.Δ. & Λόχος ύψ. 1575 (Ν.5465)
    3 Λόχοι ΚΟΥΚΟΥΛΘΟΥΡΙΑ (Ν.5263)
    – 22 Ταξ/χία: Τ.Σ. εις (Ν.452425)
    507 Τ.Π. εις περιοχήν από (Ν.508694) μέχρι ύψ.
    1695 (Ν.517667)
    508 Τ.Π. εις περιοχήν ΑΠΟΣΚΕΠΟΣ(Ν.4554)
    509 Τ.Π. εις (Ν.445420)

    (γ) Ενέργεια ΙΙ Μερ/χίας
    Εξόρμησις εγένετο από πρωίας προς την κατεύθυνσιν ΒΙΓΛΑΣ. Κατά την κίνησίν των τα Τμήματα ενέπεσαν εις ναρκοπέδιον εις (Ν.510679) και (Ν.513673) σχόντα Τ.Ο. ΙΙ και Τ.Α.Ι. , συνεχίσαντα την κίνησίν των ενέπεσαν και εις έτερον ναρκοπέδιον εις (Ν.508677). Τελικώς ήχθησαν εις (Ν. 506674) εν επαφή μετά συμμοριτών επί ΒΙΓΛΑΣ.
    (δ) Ενέργεια ΧV Μερ/χίας
    Τμήματα εξορμήσαντα εκ ΓΡΑΔΙΣΤΑΣ (Ν.3847) κατέλαβον κατόπιν αγώνος το ΑΝΩΝΥΜΟΝ (Ν.383488). ΄Ετερα τμήματα μετά απόκρουσιν νυκτερινής επιθέσεως συμμοριτών κατά ΣΚΕΡΤΣΑ – ΤΟΥΜΠΑ (υπό Διλοχίας 108 Σ.Κ.Ταξ/χίας) και ΠΑΠΑΣΚΟΒΟ – ΜΠΙΚΟΒΙΚ ( από Τάγματος ΣΟΥΜΑΔΙ 14 Κ.Σ. Ταξ. ) κατεδίωξαν τους συμμορίτας και ήχθησαν μέχρι της γραμμής (Ν. 400495) – (Ν.430535) – (Ν.4455) εν επαφή μετά συμμοριτών συμπτυσσομένων προς Β.
    Τα επί ΒΑΡΟΣ Τμήματα παρηνοχλήθησαν κατά διαστήματα υπό Πυρ/κού Επιθετική αναγνώρισις προς ύψ. 1304 (Ν.517503) ανεύρεν έξ (6) Σ.Ν. και εφόνευσεν εντός πολυβολείων ετέρους 3.
    Απώλειαι της Μερ/χίας : Ν.Ο. 4 – Τ.Α.Ι. – Τ. Ο. 20
    (ε) Ενέργειαι Χ Μερ/χίας
    Αι 35 και 36 Ταξ/χίαι εξώρμησαν ως σχετική Διαταγή Μερ/χίας.
    Η 36 Ταξ/χία εξώρμησεν την 05.45΄ ώραν, καθυστερήσασα επί 0045 την εξόρμησιν των Τμημάτων της λόγω πυκνής ομίχλης και χαμηλής νεφώσεως. Την 0745 ώραν διά του 565 Τ.Π. κατέλαβεν το ύψ. ΑΓ. ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ (Ν.313485)
    Σ.Σ. 7 εξ ων είς Διμοιρίτης
    Σ.Ε.Ν. 5
    Α.Η.Τ.Ο. 3
    Ν.Ο. 2
    Το 566 Τ.Π. υπερβάν το 565 Τ.Π. κατέλαβεν υποστηρίξει Πυρ/κού και αεροπορίας το ύψ. (Ν.317402)
    Η ενέργεια περαιτέρω εσυνεχίσθη διά του 566 Τ.Π.όπερ και επετέθη υποστηρίξει πυρ/κού και αεροπορίας προς κατάληψιν ύψ. (Ν.319493) (Ν.323494)
    ΄Ηχθη εις το ύψ. (Ν.319493) και δεχθέν αντεπίθεσιν συνεπτύχθη.
    Επαλειλημμέναι προσπάθειαί του ίνα ολοκληρώση τα άνω υψώματα απέβησαν άκαρποι παρά την ισχυροτάτην συνδρομήν πυρ/κού Αεροπορίας.
    1900 ώραν το επί (Ν.317492) και το εις ύψ. (Ν.328487) ευρισκόμενα Τμήματα 566 Τ.Π. δεχθέντα πολύπλευρον επίθεσιν συνεπτύχθησαν προς βάσιν εξορμήσεώς των.
    Την 20.30 περίπου ώραν εις ΑΓ. ΑΘΑΝΑΣΙΟΝ Διλοχία 565 ΤΠ δεχθείσα καταιγισμόν βλημάτων ΄Ολμων – πυρ/κού συνεπτύχθησαν προς βάσιν εξορμήσεώς της.
    Η 35 Ταξ/χία, ενεργούσα διά δύο Ταγμάτων εν πρώτω Κλιμακίω (863 αριστερά – 561 Δεξιά) ήχθη δι’ αγώνος, ον υπεστήριζον δεξιόν ΄Ιλη συν Ουλαμός Αρμάτων μέχρι της γραμμής (280484) – (290284) (301490) – (3048).
    Κατόπιν της συμπτύξεως της 36 Ταξ/χίας διετάχθη η σύμπτυξις της προωθημένης γραμμής της 35 Ταξ/χίας.
    – 563 Τ.Π. εβλήθη εξ Αλβανικού εδάφους δι’ αυτομάτων από 492 – 275 και 273 – 498.
    – Ημέτερα αεροπλάνα υπεράνω Ελληνικού εδάφους εβλήθησαν εξ Αλβανικού εδάφους.
    Απώλειαι: 35 Ταξ/χίας μέχρι της 2300 ώρας αναφερθείσαι
    Ν.Ο. 2
    Ν.Α. 1
    Τ.Ο. 4
    Τ.Α. 3 (Λοχαγός ΤΣΟΜΠΑΝΑΚΗΣ – Ανθ/γός ΣΑΡΜΑΝΚΛΗΣ – Ανθ/γός ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ)
    Απώλειαι ΄Ιλης Αρμάτων—
    Ν.Ο. 1
    Ν.Α. 1 (Επίλαρχος ΣΧΟΙΝΑΣ)
    Τ.Ο. 1
    Η 37 Ταξ/χία μετά την υπέρβασίν της εις την γραμμήν ΓΙΑΝΝΗ ΚΕΦΑΛΙ – ΑΡΜΠΕΝΙΣΚΑ υπό Τμημάτων της 73 Ταξ/χίας συνεπτύχθη από 0030 – 0300 ώρας και ήχθη περί το τέλος της ημέρας διά πορείας ως εξής:
    (α) – 567 Τ.Π. εξ ΑΡΜΠΕΝΙΣΚΑΣ εις περιοχήν ύψ. 900 (3246) ΑΓ. ΚΥΡΙΑΚΗΣ ύψ. 805 (3543)
    (β) – 569 Τ.Π. εκ περιοχής ΠΛΑΤΥΔΡΟΜΟΥ και ΓΙΑΝΝΗ ΚΕΦΑΛΙ εις περ. ύψ. 1030 (3046) και ΟΙΝΟΗΣ.
    (γ) – 568 Τ.Π. την 9.10.1948 ήχθη εκ περιοχής ΚΕΦΑΛΙ ΕΒΡΑΙΟΥ και ΚΑΛΔΗΝΑΣ εις περιοχήν ΠΟΛΥΑΝΕΜΟΥ – ΑΓ. ΙΩΑΝΝΟΥ ΘΕΟΛΟΓΟΥ και ΦΛΑΤΣΑΤΑΣ πλην ενός Λόχου όστις εκινήθη σήμερον από ΚΕΦΑΛΙ ΕΒΡΑΙΟΥ προς την αυτήν περιοχήν.
    (δ) – Σ.Δ. Ταξ/χίας εις ΑΓ. ΚΥΡΙΑΚΗΝ εβλήθη υπό Σ.Πυρ/κού Α.Η.Ο.Τ. 4.
    Συνολικαί απώλειαι της Μερ/χίας Α.Ν. 2, Ο.Ν. 22 Α.Τ. 4. – Ο.Τ. 101.
    Επί πλέον απώλεσεν και αριθμόν τινά πάσης φύσεως υλικών, οπλισμού και διαβιβάσεων. Σχετ. με άνω ενέργειαν και έκθεσις Μερ/χίας.

    (ε) Ενέργειαι του Σ.Στρατού
    -Διά Α.Π. 9584 σήματος της 0825 ώρας ανέφερεν ότι με μικράν επιβράδνσιν από της καθορισθείσης ώρας ήρξατο η επίθεσις υπό πυκνήν και χαμηλήν νέφωσιν, της αεροπορίας μη μεταχούσης λόγω δυσμενών καιρικών συνθηκών.
    -Διά της Α.Α.Π. 1067/100930 ώρας διετάχθη η 22 Ταξιαρχία ίνα κινήση αμέσως το 509 Τ.Π. και καταλάβη τον αυχένα ύψ. 948 (Ν. 490495) και εν συνεχεία να κινήση ισχυρόν τμήμα προς το ύψ. 1304 (Ν. 518502) ίνα εκκαθαρίση τούτο από εισδύσαντας συμμορίτας και να συνδεθή μετά του 614 ΤΠ. επί ΒΑΡΟΣ.
    -Λόγω του βραδυτάτου ρυθμού κινήσεως της 73 Ταξ/χίας προς ΟΡΛΟΒΟΝ (Ν.375500) διέταξεν διά της υπ’ αριθμ. Α.Π. 9508 (101150) ώραν την ΧV Μερ/χίαν ίνα ωθήση ταύτην δραστηρίως: Λόγω δε παρατεινομένης ατολμίας της 73 Ταξ/χίας εξέδωκεν την Α.Π. 9610/101500 Δ/γήν προς τους Μεράρχους ίνα επεμβαίνωσιν αμέσως επί τόπου και δραστηρίως ίνα μη παρουσιάζεται το φαινόμενον να μάχηται επί μιάς Ταξ/χίας είς μόνον Λόχος εν α΄ γραμμή. Επί του αυτού αντικειμένου επανέρχεται το Σ.Στρατού και διά της Α.Π. 1609 από 1530 ώρας διαταγής του εχούσης ούτω:
    ΘΕΜΑ: (Τ.Σ.) Β΄ΣΣ/ΑΠ.9609/Δ/τής
    ΠΡΟΣ: Δ/τάς Μεραρχιών Σ.Τ.Γ. 904 Β΄ Τη 10.10.48
    ΚΟΙΝ: Α1/Τ.Σ./Β΄ΣΣ ώρα 15,30΄
    Οι Ταξίαρχοι έχουν την επίζηλον τύχην να διευθύνουν και να ζούν την Μάχην.
    Η πνοή του πρέπει να δύναται να μεταδίδη την θέρμην της εις τα Στρατεύματά του.
    Ο Διοικητής της 73 Ταξ/χίας εσημείωσε μέχρι τούδε ρυθμόν βραδύτατον.
    Να επέμβη προσωπικώς ο Διοικητής της Μερ/χίας αμέσως ώστε να υπάρξη πραγματική διεύθυνσις της μάχην.
    ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΣ
    Ακριβές αντίγραφον ΑΝΤΙΣΤΡΑΤΗΓΟΣ – ΔΙΟΙΚΗΤΗΣ
    – Το Β΄ΣΣ προς την ΙΙ Μερ/χίαν την Α.Π. 6914 από 101750 ώρας ίνα αναφέρη την κατάστασίν της και υποβάλη τας προτάσεις της διά την συνέχισιν του αγώνος αύριον, μετά την μη επίτευξιν υπό της Μερ/χίας του αντικειμενικού της σκοπού.
    – Προς τους Διοικητάς Μεραρχιών την Α.Α.Π. 1070 από 1850 ώρας διαταγήν ίνα οργανώσωσιν και εκτελέσωσιν νυκτερινάς επιχειρήσεις κατά των προ αυτών θέσεων του εχθρού.
    – Το Β΄ΣΣ προς τας Χ και ΧV Μερ/χίας την Α.Α.Π. 1071 από 1850 ώρας ίνα εξασφαλίσωσιν κοινή συνεννοήσει στενόν σύνδεσμον επί του ορίου των και απαγορεύσωσιν πάσαν διείσδυσιν συμμοριτών εν τη ζώνη των προς το εσωτερικόν της τοποθεσίας των.
    – Το Β΄ΣΣ την Α.Α.Π. 1072 από 2220 ώρας προς τους Διοικητάς των Μεραρχιών έχουσαν ούτω:
    ΑΠΟ: Τ.Σ./Β΄ΣΣ/Α1 Ο.Ν.
    ΠΡΟΣ: Δ/τάς Χ, ΧV και ΙΙ Μερ/χιών 10.22.20
    Α.Α.Π. 1072
    Κατόπιν συμπτύξεως τμημάτων Χ από υψωμ. ΑΓ. ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ και μη ολοκληρώσεως καταλήψεως υπό ΧV ύψ. 1605 (Ν. 375500) διατάσσω όπως Μεραρχίαι εδραιωθώσιν επί βάσεων σημερινής εξορμήσεως τας οποίας να διατηρήσωσιν απαραβιάστους οπωσδήποτε (.) Δι’ αύριον θέλω διατάξη».
    Ο
    Ακριβές αντίγραφον ΔΙΟΙΚΗΤΗΣ

    • Διά της Α.Α.Π. 1075 από 2220 ώρας το Β΄ΣΣ ανέφερεν εις ΓΕΣ περί των αποτελεσμάτων της από πρωίας αρξαμένης επιθέσεως. Αύτη έχει ως εξής:
      ΑΠΟ: Δ/ΤΗΝ Β΄ ΣΣ Ο.Ν.
      ΠΡΟΣ: ΑΡΧΗΓΟΝ ΓΕΝΙΚΟΥ ΕΠΙΤΕΛΕΙΟΥ 102220
      ΚΟΙΝ: Α1
      Α.Α.Π. 1073
      Αρξάμεναι σημεριναί επιχειρήσεις έσχον κατά Μερ/χίαν κάτωθι αποτελέσματα (.) Χ Μερ/χία μετά κατάληψιν ΑΓ. ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ συνέχισεν προσπάθειαν καταλαβούσα διαδοχικώς κατόπιν εντατικής προσπαθείας ΑΝΩΝΥΜΟΝ (Ν.317492) και (Ν.319493) (.) προσπάθεια προς κατάληψιν ΚΟΥΚΟΥΒΙΤΣΑΙΝΑΣ παρά ισχυράν υποστήριξιν Πυρ/κού και Αεροπορίας δεν έσχεν αποτέλεσμα (.) Εχθρός αντιδρών ισχυρώς επέτυχεν ανακατάληψιν. Κατ’ αρχάς ανωτέρω δύο ΑΝΩΝΥΜΩΝ και τέλος να αναγκάση εις σύμπτυξιν και τα Τμήματα ΑΓ. ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ(.) ΧV Μερ/χία δεν ηδυνήθη ολοκληρώση κατάληψιν υψ. 1605 (Ν.375500) ουδέ να προχωρήση πέραν ΝΤΕΜΠΕΝΙ (Ν.400495) πιέζεται δε ισχυρώς επί της θέσεως (Ν.282487) (.) ΙΙ Μερ/χία λόγω αλλεπαλλήλων ναρκοπεδίων δεν έσχεν σημαντικήν πρόοδον προς ΒΙΓΛΑΝ(.)
      Κατόπιν ανωτέρω εξουσιοδότησα Διοικητάς Μεραρχιών όπως εν αδυναμία διατηρήσεως προωθημένων θέσεων εδραιωθώσιν επί βάσεν εξορμήσεως των οποίων το απαραβίαστον να εξασφαλίσωσιν απωσδήποτε (.) Δι αύριον θέλω διατάξει αφού εκτιμήσω την κατάστασιν (.)
      Ακριβές αντίγραφον ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΣ
  • Διά της υπ’ αριθμ. Α.Α.Π. 1074 από 2300 ώρας το Β΄ΣΣ διέταξεν τας Μερ/χίας όπως διατηρήσωσιν τας θέσεις εξορμήσεως και ότι διά νεωτέρας διαταγής θα διατάξη διά την συνέχισιν της επιθετικής ενεργείας. Αύτη έχει ως κάτωθι:
    ΑΠΟ: Τ.Σ./Β΄ΣΣ/Α1 ΣΗΜΑ Ο
    ΠΡΟΣ: ΙΙ, Χ, ΧV Μερ/χίας 102300
    ΚΟΙΝ: Α1/ΓΕΣ
    ΑΡΙΘΜ. ΠΡΩΤ. Α.Α.Π. 1074
    Λαβών υπ’ όψιν πρότασιν Δ/τού Χ Μερ/χίας περί επιβαλλομένης αντικαταστάσεως δοκιμασθείσης σήμερον 36 Ταξ. διά της 37 παραγγέλλω όπως Μεραρχίαι διατηρήσωσιν δι’ αύριον θέσεις, ως Α.Α.Π. 1072/10.10.1948 Διαταγής μου (.)
    Διά νεωτέρας μου διαταγής θα καθορισθή η περαιτέρω επιθετική ενέργεια(.)
    Ο
    Ακριβές αντίγραφον Διοικητής

  • Τέλος εξέδωκεν την Α.Π. 9613 Διαταγήν προς τους Διοικητάς των Μεραρχιών και Ταξιαρχιών σχετικώς με τας εντυπώσεις εκ του σημερινού αγώνος έχουσαν ούτω:
    ΘΕΜΑ: ΕΞΑΙΡ. ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ
    ΠΡΟΣ: Δ/τάς Μερ/χιών και Ταξ/χιών ΑΠΟΡΡΗΤΟΣ
    ΙΙ – Χ – ΧV Μερ/χιών Τ.Σ./Β΄ΣΣ/ΑΠ.9613/Α1
    ΚΟΙΝ: Α1/Τ.Σ./Β΄ΣΣ Σ.Τ.Γ. 904/5/Τη 10.10.48

  • Παρηκολούθησα σήμερον τον αγώνα μιάς Ταξ/χίας. Η εντύπωσίς μου γενικώς υπήρξε ότι Ταξίαρχος δεν διηύθηνε την μάχην. Παρουσιάζετο το κάτωθι φαινόμενον.
    Ενήργουν δύο Τάγματα κατά συγκλινούσας κατευθύνσεις προς ένα και τον αυτόν αντικειμενικόν σκοπόν. Το έν Τάγμα μετά ασήμαντον προσπάθειαν εσταμάτησε και εθεάτο τον αγώνα του ετέρου Τάγματος, επί τω λόγω ότι ανέμενεν να προχωρήση εκείνο, ίνα κινηθή είτα και αυτό.
    Το άλλο Τάγμα ενεργούν επί ενός αντερείσματος στενού ανέπτυξεν εν πρώτω κλιμακίω ένα λόχον, το δε υπόλοιπον Τάγμα ηκολούθη οπίσω. Δεν γνωρίζω αν και ο Λόχος ανέπτυξεν μόνον μίαν διμοιρίαν. Και ούτω ο αγών μιάς ολοκλήρου Ταξιαρχίας συνίστατο εις την προσπάθειαν ενός Λόχου.
    Αυτό ασφαλώς δεν είναι αγών Ταξιαρχίας, ουδέ ο Ταξίαρχος δύναται να ισχυρίζεται ότι διευθύνει αγώνα Ταξιαρχίας.
    Ο Ταξίαρχος είναι ο συντονιστής των προσπαθειών των Ταγμάτων του. Υποστηρίζων ταύτα και διά των εις την διάθεσίν του συμπληρωματικών μέσων υποστηρίξεως, κυρίως πυρ/κού, επιζητεί αδιαλείπτως να τα ωθήση προς τα εμπρός. Και ου μόνον τούτο, αλλά και επιβλέπει εκ του σύνεγγυς και αδιακόπως τον αγώνα των Ταγμάτων του ίνα βεβαιούται εάν ούτος διεξάγεται καλώς. Εάν ο υπ’ όψιν Ταξίαρχος έπραττεν τούτο θα έβλεπεν ότι ο αγών του, ήτο αγών μόνον ενός Λόχου, οπότε θα διέτασσεν ίνα και τα δύο Τάγματα αγωνίζονται συγχρόνως και επί πλέον εφ’ όσον η προχώρησις καθίστατο δυσχερής, να επιζητήσωστιν οι Δ/ταί των Ταγμάτων να διεισδύσωστιν δι’ αβλήτων χώρων και γενικώς να ευρύνωσι κατά πλάτος την προσπάθειαν, ίνα και τα πυρά του εχθρού διασπαρώσιν.
    Συνεπώς:
    α) Συντονισμένη, σύγχρονος και αδιάκοπος προσπάθεια παρ΄ ολοκλήρων των εν α΄ κλιμακίω Ταγμάτων
    β) Παράκαμψις αντιστάσεων και διείσδυσις δι’ αβλήτων ζωνών εις τρόπον ώστε να αναγκασθή ο εχθρός να διασπείρη τα πυρά του
    γ) τα κλιμακωμένα κατά βάθος Τμήματα (Τάγματα, Λόχοι) δέον να τηρώνται εις τοιαύτας αποστάσεις, ώστε εγκαίρως να επεμβαίνουν εις τον αγώνα. δ) το και σπουδαιότερο ο Ταξίαρχος να διευθύνη τον αγώνα, να συντονίζη τας προσπαθείας και να μεταδίδη πνοήν εις τα μαχόμενα Τμήματά του, να ακολουθή ταύτα εκ του σύνεγγυς. Διά τούτο δέον να προωθήται εις θέσιν τοιαύτην ώστε να δύναται διά της προσωπικότητός του να διευθύνη πραγματικώς και ουχί διά του ασυρμάτου μόνον.
    ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΣ
    Ακριβές αντίγραφον ΑΝΤΙΣΤΡΑΤΗΓΟΣ
    ΔΙΟΙΚΗΤΗΣ
    (στ) Διεξαγωγή της Επιχειρήσεως
    ΘΕΜΑ: ΄Εκθεσις Επιχειρήσεων ΥΠΕΡΕΠΕΙΓΟΥΣΑ
    ΒΙΤΣΙ 10.10.1948 ΑΠΟΡΡΗΤΟΣ – ΠΡΟΣΩΠΙΚΗ
    ΠΡΟΣ: Τ.Σ./Β΄ΣΣ/Α1 (2) Τ.Σ./Χ ΜΕΡ/ΧΙΑΣ/Α1
    ΚΟΙΝ: Γ΄ΣΣ/Α1 ΑΡΙΘΜ. Α.Π. 12967
    Α1 (3) Σ.Τ.Γ.916 τη 16.10.48
    Α.Β. Αποστολήν
    1.- Γ Ε Ν Ι Κ Α
    (α) Διά της Α.Α.Π. 1054/4.10.1948 Δ/γής Β΄ΣΣ η Χ Μερ/χία έλαβεν την εντολήν να επιτεθή εν τη ζώνη ης Δυτικόν όριον ΑΛΒΑΝΙΚΗ ΜΕΘΟΡΙΟΣ, ανατολικόν δε ΜΕΣΟΠΟΤΑΜΙΑ (Ν.3440)-ΠΛΑΤΥΔΡΟΜΟΣ (3546) – ΔΕΝΔΡΟΧΩΡΙ (3649) – Υψ. 1681 (3553) – ΒΑΤΟΧΩΡΙΟΝ (3758) (άπαντα εις ΧV Μερ.) και να καταλάβη τον ορεινόν όγκον ΜΑΛΙ ΜΑΔΙ – ορόσημον ΣΜΑΡΔΕΣΙ, εξασφαλίζουσα το αριστερόν της πλευρόν από ΑΛΒΑΝΙΑΝ και τηρούσα την βάσιν εξορμήσεως ΑΓ. ΙΩΑΝΝΗΣ ΘΕΟΛΟΓΟΣ – ΠΛΑΤΣΑΤΑ – ύψ. 1030 – ύψ. 900.
    (β) Διά της άνω Δ/γής προεβλέποντο προσέτι περαιτέρω αντικειμενικοί σκοποί διά την Μερ/χίαν, ως και επιθετικαί ενέργειαι της μεν ΧV Μερ/χίας επί της κατευθύνσεως ΓΚΡΑΔΙΣΤΑ (3847) – ΡΑΜΠΑΤΙΝΑ (3553) – ΓΙΑΜΑΤΑ (4156), της δε ΙΙ επί της κατευθύνσεως ΦΛΩΡΙΝΑ – ΒΙΓΛΑ ΛΟΥΝΤΣΑ (4967) – ΤΣΟΥΚΑ (4564).
    (γ) Κυρία προσπάθεια Σ.Σ. επί της κατευθύνσεως Μερ/χίας, εις ην διετέθησαν το 102 Σ.Π.Π., η 145 ΜΟΠ, ΄Ιλη Αρμάτων 3 Ουλαμοί Τεθ/σμένων, 0 701 Λόχος Μηχ/κού και κατά προτεραιότητα το Πυρ/κόν συνόλου Σ.Σ. και Αεροπορίαν.
    (δ) Η εξόρμησις ωρίσθη διά την έω της 10.10.1948
    2.- Π Λ Η Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Α Ι
    (α) Προ της επιχειρήσεως αι πληροφορίαι έφερον εν τω μετώπω της Μερ/χίας τας κάτωθι συμμοριακάς δυνάμεις:
    -ι- ΧVΙ Ταξ/χίαν ΑΛΕΥΡΑ με 3 Τάγματα, δυνάμεως εκάστου 220 Σ. και Λόχον Στρατηγείου δυνάμεως 70 Σ. εις περιοχήν ΦΡΑΓΚΟΒΙΣΤΑ – ΜΑΛΙ ΜΑΔΙ – ΚΟΥΛΕ – ΔΕΝΔΡΟΧΩΡΙ. Συνολική δύναμις Ταξ. 700.
    -ιι- Εις τον τομέα δυτ. ΦΡΑΓΚΟΒΙΤΣΑΣ μέχρι συνόρων εφέρετο η 107 Ταξ/χία ΤΟΜΠΟΛΙΔΗ της αυτής δυνάμεως, περί ης την 9.10.1948 είχε ληφθή η πληροφορία ότι πιθανώς ανεχώρησεν προς τον Τομέα ΒΙΓΛΑΣ άγνωστον υπό ποίων τμημάτων αντικατασταθείσα.
    – Οχυρώσεις (σκέπαστρα – Πολυβολεία) εφέροντο κατά μήκος του μετώπου της Μερ/χίας εις περιοχάς 27 ΕΦ. ΠΟΛΙΕ, ΑΓ. ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ, ΚΟΥΚΟΥΒΙΤΣΙΝΑΣ ύψ. 1221, ύψ. 1162, ύψ. 1180, ΔΕΝΔΡΟΧΩΡΙΟΥ, εκτεινόμεναι και εις βάθος.
    – Ναρκοπέδια εφέροντο εις περιοχήν ΙΕΡΟΠΗΓΗΣ (306490) και επί οδού ΓΙΑΝΝΗ ΚΕΦΑΛΙ – ΔΕΝΔΡΟΧΩΡΙ.
    (β) Μετά την διεξαγωγήν της επιχ/σεως διεπιστώθη ότι εις τον τομέα της Μερ/χίας την 10.10.1948 ευρίσκοντο:
    -ι- Η 16 Ταξ/χία, ήτις είχεν επεκταθή και εις τον Τομέα της αναχωρησάσης 107 Ταξ/χίας, με την κάτωθι διάταξιν:
    – Τάγμα ΓΙΟΥΡΟΥ υπό συνόρων μέχρις ύψ. 1121 με:
    Λόχον (5ος) 27 Ε.Φ. – ΙΕΡΟΠΗΓΗ
    Λόχον (6ος) ΑΓ. ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ – ΚΟΥΚΟΥ-ΒΙΤΣΙΝΑ
    » (7ος) ΚΟΥΚΟΥΒΙΤΣΙΝΑ – ύψ. 1121.
    – Τάγμα ΜΑΛΕΤΣΚΟΥ ύψ. 1121 – ΔΕΝΔΡΟΧΩΡΙ
    – Τάγμα ΣΟΦΙΑΝΟΥ τέως ΖΑΡΑ περ. ΦΡΑΓΚΟΒΙΣΤΑΣ.
    Δύναμις Ταξ/χίας η αυτή.
    -ιι- Τάγμα αγνώστου ταυτότητος εις περ. ΣΜΑΡΔΕΣΙ
    – Οχυρώσεις αι αυταί.
    – Ναρκοπέδια τα αυτά και επί πλέον ναρκοπέδια προσωπικού, εις (298478) και (287473).
    3.- ΔΙΑΤΑΓΗ ΜΕΡΑΡΧΙΑΣ
    (α) Βάσει των ανωτέρω πολυημέρων λεπτομερειών επί τόπου αναγνωρίσεων όλων των ηγητόρων της Ιεραρχίας και κατόπιν συσκέψεων μετά των Διοικητών Ταξ/χιών και Διοικητών όπλων υποστηρίξεως εξεδόθη η Α.Α.Π. 11939/7.10.1948 Διαταγή επιχειρήσεως Μερ/χίας, κοινοποιηθείσα και τω Σ.Σ. δι’ ης αύτη καθώριζεν ως πρώτον αντικειμενικόν σκοπόν την κατάληψιν της γραμμής ΚΟΥΚΟΥΒΙΤΣΙΝΑ – ΚΩΣΤΕΝΕΤΣΙ με κυρίαν κατεύθυνσιν προς ΑΓ. ΑΘΑΝΑΣΙΟΝ – ΚΟΥΚΟΥΒΙΤΣΙΝΑ και δευτερεύουσαν ύψ. 961 (28646) – ΚΩΣΤΕΝΕΤΣΙ (305505).
    (β) Επί της κυρίας κατευθύνσεως ετέθη η 36 Ταξ/χία, ενισχυθείσα διά 2 ουλαμών Τεθ/σμένων, 540 Λ.Μ. Πολυβόλων (μείον 2 Διμοιρίαι) Μοίρας 102 Σ.Π.Π. και 145 Μ.Ο.Π.
    Υπέρ της Ταξ/χίας ταύτης η κατά προτεραιότητα υποστήριξις Πυρ/κού Σ.Σ. και Αεροπορίας, ως και Μοίρας 102 Σ.Π.Π. της 35 Ταξ/χίας.
    (γ) Επί της ετέρας κατευθύνσεως ετέθη η 35 Ταξ/χία, ενισχυθείσα δι’ ΄Ιλης Αρμάτων , Ουλαμών Τεθ/σμένων, 2 Διμοιριών 540 Α.Π. Πολυβόλων, Διμοιρίας 701 Λ.Μ. και Μοίρας 102 Σ.Π.Π.
    (δ) Γραμμή εξορμήσεως
    -ι- 36 Ταξ/χίας: ύψοδ. 996 – υψοδ. 974
    -ιι- 35 Ταξ/χίας: Η βαθεία γραμμή Βορείως ύψ. 966
    (ε) ΄Ωρα εξορμήσεως διά την 35 Ταξ/χίαν η 0530 της 10.10.1948, διά την 56 η 0600.
    (στ) Η 37 Ταξ/χία θα ετήρη το μέτωπον ΠΛΑΤΥΔΡΟΜΟΝ – ΓΙΑΝΝΗ ΚΕΦΑΛΙ – ΒΡΥΣΗ ΝΙΤΣΑ – ΑΡΜΠΕΝΙΣΚΑ – ΚΕΦΑΛΙ ΕΒΡΑΙΟΥ, όπερ συμφώνως τη Α.Α.Π. 1054/4.10.1948 Δ/γής Σ.Σ. περιήρχετο υπό την ευθύνην της ΧV Μερ/χίας, θα απηλευθερούτο δε μετά την υπέρβασίν της υπό τμημάτων της ΧV αγομένη εις περιοχήν ύψ. 1030 – ύψ. 900, ως εφεδρεία της Μερ/χίας.
    4.- ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΣ
    (α) 36 Ταξ/χία:
    -ι- 0645 ώραν εξώρμησεν διά του 565 Τ.Π. προς κατάληψιν ύψ. ΑΓ. ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ και Λόχου 564 Τ.Π. προς ύψ. 1121 (326481) διά την απασχόλησιν τούτου.
    Η κατά 45 καθυστέρησις της εξορμήσεως οφείλεται εις την ύπαρξιν πυκνής ομίχλης και χαμηλής νεφώσεως.
    -ιι- 0750 ώραν το 565 Τ.Π. κατέλαβεν το ύψ. ΑΓΙΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ κατόπιν αγώνος και τη υποστηρίξει πυρών πυρ/κού, το δε 566 Τ.Π. διετάχθη να κινηθή από ύψ. 1039 και αγόμενον εις ΑΓΙΟΝ ΑΘΑΝΑΣΙΟΝ να υπερβή το 565 Τ.Π. και να επιτεθή προς κατάληψιν των υψωμάτων ΚΟΥΚΟΥΒΙΤΣΙΝΑΣ.
    -ιιι- 1030 ώραν το 566 Τ.Π. εξώρμησεν εξ ΑΓ. ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ προς πρώτον ανώνυμον ΚΟΥΚΟΥΒΙΤΣΙΝΑΣ, καθυστερήσαν τουλάχιστον επί 2ωρον την εξόρμησίν του.
    -ιυ- 1145 ώραν το 566 Τ.Π. κατέλαβεν το πρώτον ανώνυμον ΚΟΥΚΟΥΒΙΤΣΙΝΑΣ (316492), προπαρασκευάζον ενέργειαν προς κατάληψιν του δευτέρου (318494). Τα επί του α΄ ανωνύμου τμήματα εδέχθησαν πυρά από ύψ. 1325 από (Ν.318494) και εξ ΙΕΡΟΠΗΓΗΣ.
    -υ- Λαβόν μέτρα προστασίας επί του κατεχομένου α΄ ανωνύμου το 566 Τ.Π. ενισχύθη διά Διλοχίας του 565 Τ.Π. και εσυνέχισεν την επίθεσίν του προς κατάληψιν του β΄ ανωνύμου (318494) , καθηλωθέν εις απόστασιν 200 περίπου μέτρων από αυτού.
    Κατόπιν προπαρασκευής Πυρ/κού και Αεροπορίας την 1630 ώραν Διλοχία του 565 Τ.Π. εξορμήσαντα από την ανωτέρω θέσιν εις ην είχον καθηλωθή προς κατάληψιν β΄ ανωνύμου και ύψ. 1355 ήχθησαν εις απόστασιν 100 μέτρων από των αντικειμενικών των σκοπών, εφ’ ων δεν κατώρθωσαν να αχθώσιν παρά την ισχυράν υποστήριξιν Πυρ/κού και αεροπορίας. Τούτο απεδόθη εις το ότι Πολυβόλα τινα του εχθρού παρέμεινον άθικτα επί των κορυφών ΚΟΥΚΟΥΒΙΤΣΙΝΑΣ και εις το εύστοχον πύρ των εχθρικών ΄Ολμων και Πυρ/κού. Το απερχόμενον σκότος εύρε τα τμήματα επί των κάτωθι θέσεων:
    – Διοίκησις και Διλοχία 565 Τ.Π. συν Διμοιρία Πολυβόλων συν Διμοιρία ΄Ολμων υπό Ταγ/ρχου ΤΣΙΧΛΗ (Διοικητήν του 565 Τ.Π.) επί ΑΓ. ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ.
    – Διλοχία 566 Τ.Π. επί α΄ ανωνύμου.
    – » 566 Τ.Π. συν Διλοχία 565 Τ.Π. συν Διμοιρία Πολυβόλων – υπό Ταγ/ρχην ΚΟΛΛΙΑΝ (Διοικητήν του 566 Τ.Π.) 400 – 500 Μ. και Ν.Δ. β΄ ανωνύμου και εις ύψ.ν 1355 εις ας θέσεις συνεπτύχθησαν εγκρίσει Ταξ/χίας καθ’ όσον αι προωθημέναι θέσεις εις ας είχον αχθή ήσαν μειοεκτικαί διά την διανυκτέρευσίν των.
    – 564 Τ.Π.μείον Λόχος επί ύψ. 996 (311471)
    – Λόχος κινηθείς προς ύψ. 1121, καθηλωμένος εις (Ν.320476).
    -υι- Η Μερ/χία από του παρατηρητηρίου της ΦΛΑΤΣΑΤΑΣ είχεν εκδώσει την κάτωθι υπ’ αριθμ. 12666/101800 Δ/γήν προς 35, 36 Ταξ/χίας, κοινοποιηθείσαν και τη 37 Ταξ/χία:
    «Κατά την νύκτα να τηρηθώσιν οπωσδήποτε αι καταληφθείσαι θέσεις. Είναι ζήτημα τιμής, ούτως ώστε αύριον να επαναληφθή η επίθεσις προς τας ορισθείσας κατευθύνσεις. Εξασφαλίσατε υποστήριξιν τμημάτων σας υπό Πυρ/κού και αναφέρατε κατεχομένας θέσεις».
    -υιι- Δράσις Ουλαμών Τεθ/νων: Ούτοι εκινήθησαν επί της οδού ύψ. 900 – ύψ. 996 Δυτικώς ΑΓ. ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ – ΙΕΡΟΠΗΓΗΣ. Η κίνησίς των επεβραδύνθη λόγω ναρκοθετήσεων και καταστροφών της οδού, αχθέντες την 1800 ώραν εγγύς ΙΕΡΟΠΗΓΗΣ.
    -υιιι- 1900 ώραν οι επί του α΄ ανωνύμου (Ν.317492) Διλοχία 566 Τ.Π. δεχθείσα πολύπλευρον επίθεσιν και προφανώς αιφνιδιασθείσα συνεπτύχθη εις ύψ. ΑΓΙΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ.
    -ιχ- 2030 ώραν δεχθέντα σφοδρά πυρά ΄Ολμων, Πυρ/κού και Πολυβόλων τα επί του ΑΓΙΟΥ ΑΘΑΝΣΙΟΥ τμήματα (υπό Ταγ/ρχην ΤΣΙΧΛΗΝ) συνεπτύχθησαν εις ΣΤΑΡΟΒΟ ΣΕΛΟ.
    -χ- Μετά των Ν.Δ. και Ν. β΄ ανωνύμου ύψ. 1355 Τμημάτων (υπό Ταγ/ρχην ΚΟΛΛΙΑΝ) καθ’ όλην την διάρκειαν της νυκτός δεν ελήφθη επαφή., ηγνοούντο δε αι θέσεις των. Μόλις την 0800 ώραν της 11. 10.1948 η Ταξ/χία λαβούσα επαφήν επληροφορήθη ότι τα τμήματα ταύτα κατά την διάρκειαν της νυκτός διετήρησαν τα θέσεις των μη προσβληθέντα υπό συμμοριτών. Τα τμήματα ταύτα επανήλθον εις βάσεις των την 11-1000.
    (β) 35 Ταξ/χία:
    -ι- Ενεργούσα διά 2 Ταγμάτων εν πρώτω κλιμακίω (565 Τ.Π. αριστερά, 561 Τ.Π. δεξιά) ήχθη δι’ αγώνος ον υπεστήριξον εις το δεξιόν της ΄Ιλη Αρμάτων μέχρι της γραμμής (280484) – (297486) – (301490) (302484) επίμονος προσπάθεια της Ταξ/χίας προς περαιτέρω προώθησιν της διατάξεώς της απέβη άκαρπος ως και αναληφθείσα επίθεσις προς κατάληψιν του 27 Ε.Φ. (283496). Η κατά του Φυλακίου ενέργεια της Ταξ/χίας καίτοι υπεστηρίχθη υπό αφθόνων βλημάτων Μ.Π.Π. και των αρμάτων απέτυχεν διότι απροόπτως τα ενεργούντα ημέτερα τμήματα εδέχθησαν καταιγισμόν πυρών εκ του Β.Δ. Φυλακίου αντερείσματος και επί του Αλβανικού εδάφους (274492) (273498).
    -ιι- Η ενέργεια της Ταξ/χίας και των Αρμάτων μεγάλως παρεκωλήθη υπό εχθρικών ναρκοπεδίων εις (Ν.298478) – (287483) – (296496).
    (γ) 37 Ταξ/χία:
    -ι- Η αντικατάστασις των Τμημάτων της 37 Ταξ/χίας υπό Τμημάτων της ΧV Μερ/χίας εγένετο κατά την νύκτα της 9-10/10/1948. Και το μεν επί ΓΙΑΝΝΗ ΚΕΦΑΛΙ – ΠΛΑΤΥΔΡΟΜΟΝ 569 Τ.Π. ανεχώρησεν την 0300 της 10.10.1948 , το δε επί ΕΜΠΕΝΙΣΚΑΣ ΒΡΥΣΗΣ ΝΙΤΣΑ 567 Τ.Π. την 2100 ώραν της 10.10.1948.
    Το επί ΚΕΦΑΛΙ ΕΒΡΑΙΟΥ Τμήμα 568 Τ.Π. την 1400 ώραν της 10.10.1948.
    Τα τμήματα της 37 Ταξ/χίας αγρυπνήσαντα την νύκτα της 9-10/10/1948 επορεύθησαν αχθέντα διαδοχικώς τας απογευματινάς ώρας της 10/10/1948 εις περιοχήν ύψ. 1080 – ύψ. 900, αποτελέσαντα εφεδρείαν της Μερ/χίας, προοριζομένην ίνα αρχικώς μεν τηρή την βάσιν εξορμήσεως της 36 Ταξ/χίας, αναλόγως δε της εξελίξεως του αγώνος της 36 Ταξ/χίας να ενισχύση ίνα υπερβή ταύτην.
    5.- Α Π Ω Λ Ε Ι Α Ι
    -ι- Απώλειαι Ημετέρων:
    Ν.Ο. 9 565 Τ.Π.
    Τ.Ο. 26 565 Τ.Π.
    Ν.Ο. 8 566 Τ.Π.
    Τ.Ο. 51 566 Τ.Π.
    Τ.Α. 1 566 Τ.Π.(Ανθ/γός ΤΖΑΦΑΡΑΣ)
    Σύνολον απωλειών 36 Ταξ. Ν.Ο. 17 – Τ.Ο. 77 – Τ.Α. 1
    Τ.Α. 2 561 Τ.Π.(Ανθ/γοί ΤΣΑΡΜΑΚΛΗΣ, ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ)
    Τ.Ο. 4 561 Τ.Π.
    Ν.Α. 1 565 Τ.Π. (Ανθ/γός ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ)
    Ν.Ο. 4 568 Τ.Π.
    Τ.Α. 1 563 Τ.Π. (Λοχαγός ΤΣΟΜΠΑΝΑΚΗΣ)
    Τ.Ο. 15 563 Τ.Π.
    Σύνολον απωλειών 35 Ταξ. Ν.Α. 1 – Ν.Ο. 4 – Τ.Α. 3 – Τ.Ο. 19
    Γενικόν Σύνολον απωλειών 36 και 35 Ταξ.
    Ν.Ο. 21
    Ν.Α. 1
    Τ.Ο . 96
    Τ.Α. 4
    122
    Ν.Α. 1 ΄Ιλης Αρμάτων (Επίλαρχος ΣΧΟΙΝΑΣ)
    Ν.Ο. 1 » »
    Τ.Ο. 1 » »
    -ιι- Απώλειαι Συμμοριτών
    Σ.Ε.Ν. 5
    Σ.Αιχμ. 11 (εξ ων 1 Διμοιρίτης & 1 Συμ/σα)
    -ιιι- Περιελθόντα εις χείρας μας υλικά (36 Ταξ.)
    ΄Ολμοι βαρείς 1
    » ατομικοί 1
    Βαρέα πολ/λα ΦΙΑΤ 1
    Πολ/λα των 20 1
    -ιυ- Απωλεσθέντα υλικά (υπό 36 Ταξ/χίας)
    Ταύτα ανεφέρθησαν διά Α.Π. 12808/112355 σήματος Μερ/χίας. Τελικώς εξ ειδών οπλισμού απωλέσθησαν μόνον 9 τυφέκια, 1 ΄Ολμος 6ο χιλ. και τινα εξαρτήματα δευτερευούσης σημασίας.
    6.- ΔΙΑΠΙΣΤΩΣΕΙΣ – ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ:
    (α) Σχέδια: Η κυρία προσπάθεια του Σ.Σ. και η τοιαύτη της Μερ/χίας επροικοδοτήθη διά του μεγίστου των δυνατών δυνάμεων Πεζικού (36 Ταξ/χία εν πρώτω Κλιμακίω – 37 εν δευτέρω) και δι’ επαρκών μέσων υποστηρίξεως.
    Ελήφθη δε πρόνοια ίνα διά μιάς ολοκλήρου Ταξ/χίας (35) καλυφθή το αριστερόν της Μερ/χίας μέχρι μεθορίου και να γίνη εκμετάλλευσις πάσης δυνατότητος κινήσεως ην ο πεδινός προς μεθόριον διάδρομος εφαίνετο επιτρέπων.
    Προσέτι χωρίς να σπαταληθώσιν δυνάμεις εκ της κατευθύνσεως της κυρίας προσπαθείας προς μη προσφερομένας κατευθύνσεις απησχολήθη ο επί του ωχυρωμένου υψ.1121 εχθρός. Αλλά και τα σχέδια ενεργείας των Ταξ/χιών εν τη περιλήψει των υπήρξαν επιμελή και άμεμπτα. Η προπαρασκευή δε της ενεργείας εγένετο μετά σχολαστικής λεπτολογίας και κατόπιν επισταμένων αναγνωρίσεων παρ’ όλων των Κλιμακίων.
    (β) Ο αγών των γειτονικών Μερ/χιών ο προβλεφθείς επί των κατευθύνσεων ΓΡΑΔΙΣΤΑ (3847) – ΡΑΜΠΑΤΙΝΑ (3553) και ΦΛΩΡΙΝΑ – ΒΙΓΛΑ ΛΟΥΝΤΣΑ (4967) δεν ηδύνατο να έχη επίδρασιν εις την εξέλιξιν του αγώνος της Χ Μερ/χίας, έστω και αν είχε σημειωθή πρόοδος.
    (γ) Η αποτυχία του αγώνος της Μερ/χίας οφείλεται:
    -ι- Από απόψεως εχθρού
    – Εις την μορφήν του διακεκομμένου και ορεινού εδάφους, όπερ επιτρέπει εις τους συμμορίτας ίνα δι’ ολίγων δυνάμεων αλληλοϋποστηριζομέων αμύνωνται αυτού.
    – Εις τα ισχυρώς κεκαλυμμένα Πολυβολεία των συμ/τών τα οποία παρά τον καταιγισμόν του ημετέρου Πυρ/κού και Αεροπορίας παρέμεινον άθικτα ανακύπτοντα και εκτελούντα πύρ, καθ’ ην στιγμήν τα ημέτερα τμήματα έφθανον εις απόστασιν εφόδου.
    – Εις τα ναρκοπέδια άτινα επεβράδυναν ή παρημπόδισαν την κίνησιν των Τεθ/σμένων των Αρμάτων και των τμημάτων της 35 Ταξ/χίας.
    – Εις την προσβολήν του αριστερού της 35 Ταξ./χίας από του ΑΛΒΑΝΙΚΟΥ εδάφους καθ’ ην στιγμήν αύτη επετίθετο ίνα καταλάβη το 27 Ε.Φ.
    – Εις την άφθονον χρήσιν υπό των συμμοριτών ΄Ολμων ους έτασσον εις απειροβλήτους διά το Πυρ/κόν εδαφικάς πτυχάς.
    – Εις την εκτόξευσιν υπό των συμ/τών αιφνιδιαστικών αντεπιθέσεων από ασθενείς διά τα ημέτερα τμήματα κατευθύνσεις.
    -ιι- Από απόψεως Ημετέρων
    – Εις την ανεπάρκειαν δυνάμεων ίνα ο εχθρός απασχολούμενος εφ’ ολου του μετώπου του καμφθή εις τον ζωτικόν του χώρον, οίον αποτελεί η περιοχή ΙΕΡΟΠΗΓΗ – ΜΟΣΧΟΧΩΡΙ , ήτις άγει εις τα νώτα αυτού και τον αποκόπτει εκ των προς ΑΛΒΑΝΙΑΝ συγκοινωνιών του.
    – Εις τα κάτωθι σφάλματα των εκτελεστών:
    – Εις την καθυστέρησιν κατά 45΄ της εξορμήσεως της 36 Ταξ/χίας.
    – Εις την καθυστέρησιν επί 2 ώρας της εξορμήσεως εκ της Β.Ε.ΑΓΙΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ του 566 Τ.Π.
    – Εις την μη οργάνωσιν της κατοχής του καταληφθέντος α΄ ανωνύμου.
    – Εις την βραδύτητα επιθέσεως του 586 Τ.Π. προς το β΄ ανώνυμον και ύψ. 1355.
    – Εις την μη εκμετάλλευσιν των πυρών Πυρ/κού και Αεροπορίας υπό των Τμημάτων της επιθέσεως (36 Ταξ.)
    – Εις την αποφυγήν χρησιμοποιήσεως υπό των τμημάτων της επιθέσεως του ιδίου αυτών πυρός (36 Ταξ.)
    – Εις την ανεπαρκή χρησιμοποίησιν υπό των τμημάτων επιθέσεως του εδάφους.
    – Εις την μη χρησιμοποίησιν υπό του Διοικητού του 566 Τ.Π. των μέσων του διαβιβάσεως.
    – Εις την καθ’ όλην την ημέραν μη οργάνωσιν υπό του 565 Τ.Π. της αμύνης ΑΓΙΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ.
    – Εις την μειονεκτικότητα των θέσεων εις ας το επελθόν σκότος εύρε τα ημέτερα τμήματα, μη κατορθώσαντα κατά την διάρκειαν της ημέρας να καταλάβωσιν τας κορυφάς ΚΟΥΚΟΥΒΙΤΣΙΝΑΣ.
    Η Θ Ι Κ Ο Ν
    Αι ημέτεραι απώλειαι της μάχης ταύτης ανερχόμεναι εις 125 εκτός μάχης εξ ων 6 Αξ/κοί, αποδεικνύουν ότι τα τμήματα της επιθέσεως διεξήγαγον σκληρόν αγώνα κθ’ όλην την ημέραν της 10.10.1948.
    Η Μερ/χία αναγνωρίζει εις τα τμήματα ταύτα ότι ηγωνίσθησαν τιμίως και σκληρώς καίτοι μη ευτυχίσαντα.
    Βεβαίως τα τμήματα επιθέσεων της 36 Ταξ/χίας δεν επέδειξαν την εν τω πολέμω απαιτουμένην ορμήν, μαχητικήν επιδεξιότητα και τόλμην.
    Προφανώς η εκπαίδευσίς των είναι μειωμένη και το ηθικόν των ευπαθές. Το τελευτίον τούτο επέδρασεν και εις την σημειωθείσα σύμπτυξιν το εσπέρας της 10.10.1948.
    Αι αιτίαι αι μειώσασαι το ηθικόν του στρατεύματος είναι γνωσταί τη υπηρεσία και υπέρ πάσαν άλλην περίστασιν δέον να ληφθώσιν θετικώς υπ’ όψιν.
    Διά τας συνθήκας της συμπτύξεως και τους τυχόν υπευθύνους ταύτης ενεργείται σχετική ανάκρισις.
    Ε.Κ. ΒΑΣΙΛΑΣ
    Ακριβές αντίγραφον ΥΠΟΣΤΡΑΤΗΓΟΣ
    ΔΙΟΙΚΗΤΗΣ

    42.- 11 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ
    (α) Ε χ θ ρ ό ς
    Ουδεμίαν δραστηριότητα εξεδήλωσεν, πλην ελαφράς παρενοχλήσεως υπό Πυρ/κού της περιοχής ΚΡΑΝΙΩΝΑΣ – ΠΑΠΑΣΚΟΒΟ και της ΑΓ. ΚΥΡΙΑΚΗΣ ΠΟΛΥΑΝΕΜΟΣ, όπου έσχομεν απωλείας εις κτήνη και καταστροφήν 3 αυτοκινήτων.
    (β) Χ Μ ε ρ α ρ χ ί α
    Ανασυγκρότησις τμημάτων και συγκέντρωσις 36 Ταξ/χίας περιοχήν ΜΕΣΟΠΟΤΑΜΙΑΣ.
    (γ) ΧV Μ ε ρ / χ ί α
    Τα τμήματα παρέμειναν επί των καταληφθεισών θέσεων αμέσως Ν.Α. ΟΡΛΟΒΟ όπου απέκρουσαν επανειλημμένας εχθρικάς αντεπιθέσεις κατά την νύκτα 10/11 Οκτωβρίου. Ομοίως παρηνοχλήθησαν τα Τμήματα επί ΓΚΟΛΙΝΑΣ.
    Συνεχισθείσης εξερευνήσεως εις περιοχήν ΚΡΑΝΙΩΝΑ περιήλθεν εις χείρας οπλισμός συμ/τών και ανευρέθησαν τρία πτώματα αυτών.
    (δ) ΙΙ Μ ε ρ / χ ί α
    Συνεχίσθη η εκκαθάρισις Ναρκοπεδίων Α.ΒΙΓΛΑΣ ΠΙΣΟΔΕΡΙΟΥ.
    (ε) Διαταγαί ΓΕΣ
    Διέταξεν ίνα το ως εφεδρεία ΓΕΣ 595 Τ.Π. μετακινηθή εκ περιοχής ΚΑΛΟΧΩΡΙ εις ΒΟΓΑΤΣΙΚΟΝ εις την διάθεσιν του Σ.Στρατού, διά την εξασφάλισιν της οδικής αρτηρίας.
    (στ) Δυνάμεις Καταδρομών ΒΟΡΡΑ
    Κατόπιν μελέτης της Στρατιωτικής Καταστάσεως και εν συνεργασία μετά του Επιτελείου του Σ.Στρατού υπέβαλον προτάσεις περί χρησιμοποιήσεως των Α΄ και Β΄ Μοιρών Καταδρομών εχούσας ούτω:
    Β΄ΣΣ/Α1
    Α.Α.Π. 1087
    13.10.1948
    Π Ρ Ο Τ Α Σ Ε Ι Σ
    ΔΥΝΑΜΕΩΝ ΚΑΤΑΔΡΟΜΩΝ ΒΟΡΡΑ
    Διά την χρησιμοποίησιν των Α΄ και Β΄ Μ.Κ. εις την περιοχήν Δ.ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ
    Κατόπιν μελέτης της Στρατιωτικης καταστάσεως ως αύτη διεμορφώθη την πρωίαν της 11.10.1948 συνάγεται ότι τρεις είναι αι δυναταί επιχειρήσεις καταδρομών με δύναμιν δύο Μοιρών.
    1. Καταδρομή βαρείας συνθέσεως (΄Ολμοι – Πολυβόλα) προς κατάληψιν περιοχής ΜΠΑΡΟ – ΓΙΑΜΑΤΑ και εν συνεχεία διά ταχείας ενεργείας προώθησις προς Δ. προς κατάληψιν ΠΥΡΑΜΙΔΟΣ και έλεγχον οδου ΚΡΥΣΤΑΛΛΟΠΗΓΗ – ΒΑΤΟΧΩΡΙΟΥ.
    Προϋποθέσεις:
    (α) Κατά την διάρκειαν της ενεργείας προς ΜΠΑΡΟ – ΓΙΑΜΑΤΑ τμήματα Πεζικού θα απασχολούν κατά μέτωπον ΓΙΑΜΑΤΑ – ΡΟΤΟ και ΟΡΛΟΒΟ και άμα τη καταλήψει υπό Καταδρομών ΓΙΑΜΑΤΑ θα ανέλθουν επ’ αυτού ταχέως ίνα απελευθερώσουν τας δυνάμεις των καταδρομών διά να στρέψουν αύται διά την δευτέραν φάσιν.
    (β) ΄Αμα τη τελική καταλήψει ΓΙΑΜΑΤΑ και όταν αι Μοίραι Καταδρομών θα ενεργούν προς ΠΥΡΑΜΙΔΑΝ να εκδηλωθή γενική ενέργεια της Χ Μερ/χίας προς Β΄.
    (γ) Μετά την κατάληψιν ΓΙΑΜΑΤΑ και αν το έδαφος επιτρέπει Τεθ/σμένα να εισέλθουν εις την πεδινήν περιοχήν ΚΡΑΝΙΩΝΑΣ προς ΓΙΑΜΑΤΑ διά την ασφάλειαν των μετόπισθεν.
    2.- Καταδρομή ελαφράς συνθέσεως δύο Μοιρών κατά μήκος της ΑΛΒΑΝΙΚΗΣ Μεθορίου προς κατάληψιν ΣΜΑΡΔΕΣΙ και εκείθεν διά ταχείας ενεργείας προσβολή ΚΩΣΤΕΝΕΤΣΙ προς ανατροπήν αριστερού εχθρικής παρατάξεως.
    Προϋποθέσεις:
    (α) ΄Αμα τη εκδηλώσει της επιθέσεως προς ΣΜΑΡΔΕΣΙ ενέργεια της Χ Μερ/χίας προς Β΄.
    (β) Διά περίπτωσιν δυσμενούς εξελίξεως της καταστάσεως Τεθ/σμένα και πεζικόν να είναι έτοιμο εις το άκρον αριστερόν να υποστηρίζωσιν σύμπτυξιν των Μοιρών κατά μήκος της Μεθορίου προς Ν.
    3.- Καταδρομή βαρείας συνθέσεως 2 Μοιρών προς κατάληψιν υψ. ΒΙΤΣΙ – ΜΑΝΚΟΒΕΤΣ και εν συνεχεία συνδεδυασμένη ενέργεια με τμήματα πεζικού διά την ολοκλήρωσιν της Γραμμής ΒΙΤΣΙ – ΜΑΝΚΟΒΙΤΣ – ΚΑΜΙΝΟ – ΜΑΝΙΤΟΡΕΤΣ.
    Προϋποθέσεις:
    (α) Καθ’ ον χρόνον αι Μοίραι ενεργούν προς ΒΙΤΣΙ εκ του Α΄ πλευρού να πιέζηται κατά μέτωπον ολόκληρος η ανωτέρω.
    Σ.Τ.Γ. 919 Τη 11.10.1948
    ΑΡΙΘΜ. 25506/8/1 Κ. ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΟΠΟΥΛΟΣ
    Αντ/ρχης
    Υποβάλλεται Β΄ΣΣ/Α1(ρ.τ.α.)
    (ζ) Ενέργειαι του ΣΣ
    Το ΣΣ εξέδωκεν τας κάτωθι Δ/γάς:
    – Την Α.Α.Π. 1076 προς τας Μερ/χίας ίνα εκτός των ορίων της ζώνης των αναπροσαρμόσωσιν την διάταξιν των τμημάτων των με δυνατότητα εξασφαλίσεως πλήρως της κατεχομένης τοποθεσίας εν ολοκλήρω τη ζώνη των και εν πνεύματι αναλήψεως μεταγενεστέρως επιθετικών ενεργειών.
    – Την Α.Π. 9648 Δ/τήν προς την ΙΙ Μερ/χίαν ίνα επαναφέρη τα τμήματά της επί της βάσεως εξορμήσεως ην να διατηρήση απαραβίαστον.
    43. 12 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ
    (α) Ε χ θ ρ ό ς
    Εξηκολούθησαν διάφοροι παρενοχλήσεις διά πυρών Πυρ/κού ΄Ολμων και Πολυβόλων κατά διαφόρων σημείων του μετώπου.
    Περί την 1000 ώραν ανεφοδιαστική φάλαγξ κινουμένη από ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ εις ΚΟΖΑΝΗΝ προσεβλήθη υπό σοβαράς δυνάεμως (200 περίπου) συμ/τών διαθετούσης βαρύν οπλισμόν και σημαντικόν αριθμόν αυτομάτων εις την περιοχήν ΒΟΓΑΤΣΙΚΟΥ. Επεμβάσει τμημάτων εκ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ και κατόπιν αγώνος συμ/ται εξεδιώχθησαν Β.ΚΩΣΤΑΡΑΖΙ (Ν.5333) η δε φάλαγξ εξηκολούθησεν την κίνησίν της προς ΝΕΑΠΟΛΙΝ Α.Η.Ν.Ο. 5 – Τ.Ο. 8. Αριθμός αυτοκινήτων υπέστη ζημίας.
    Επί της εχθρικής διατάξεως ουδεμία σημαντική μεταβολή.
    (β) Μ ε ρ /χ ί α ι
    Ουδέν το σημαντικόν
    (γ) Διαταγαί ΓΕΣ
    – Η Α.Α.Π. 228130/12.10.1948 περί της συνεχίσεως πάση θυσία της διακοπείσης επιθετικής ενεργείας του Στρατού διά λόγους Εθνικών αναγκών και διά περιωρισμένων κατ’ αρχάς αντικειμενικόν σκοπόν (γραμμή ΒΙΓΛΑ – ΜΑΚΡΥΧΩΡΙ – ΧΑΡΑΡΑ προς αποκοπήν του θύλακος ΒΙΤΣΙ). Αυτό να εκδηλωθή ουχί βραδύτερον της 14 Οκτωβρίου.
    – Η Α.Α.Π. 228131/12.10.1948 περί διαγωγής των Μονάδων κατόπιν της αποτυχούσης επιχειρήσεως κατά την 10 Οκτωβρίου έχουσα ούτω:

    ΘΕΜΑ: Διαγωγή Μονάδων ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ
    ΠΡΟΣ: Τ.Σ./Β΄ΣΣ/Διοικητήν ΑΚΡΩΣ ΑΠΟΡΡΗΤΟΣ
    Α1/ΓΕΣ – Γ΄ΣΣ – Α΄ΣΣ – ΠΡΟΣΩΠΙΚΗ
    ΒΣΑ – ΣΟΗΠΕ/Κλ.Επιχ. ΓΕΣ/Α1
    Α.Α.Π.228131/Φ.4009/34
    ΒΣΤ 906 Β΄ τη 12.10.1948
    1.- Η σημειωθείσα διαγωγή των Μονάδων του Σ.Στρατού κατά την εξόρμησιν της 10.10.1948 ιδιαιτέρως δε των τοιούτων της Χ.Μερ/χίας τηρεί εν εκπλήξει την Διοίκησιν του Στρατού. ΄Εναντι των από πολλού χρόνου αντιμετωπιζομένων συμ/των διετέθησαν επαρκέσαντα μέσα εις Μονάδας και εις υποστήριξιν και επ’ ουδενί λόγω ήτο επιτετραμμένον να ανακοπή η ορμή των δυνάμεών μας, να μη καταληφθούν οι αντικειμενικοί σκοποί και να παρατηρηθούν μάλιστα και άτακτοι συμπτύξεις. Το τελευταίον τούτο είναι απαράδεκτον και εγκληματικόν.
    2.- Πολλάκις ετονίσθη ότι αγωνιζόμεθα διά την διάσωσιν της φυλής και ότι Διοικηταί και διοικούμενοι δεν πρέπει να σκεπτόμεθα ή την εξόντωσιν του υπούλου εχθρού.
    Στροφή προς τα οπίσω σημαίνει ΑΤΙΜΩΣΙΝ, σημαίνει καταστροφήν και απεμπόδισιν των τόσων ενδόξων αγώνων και ΝΙΚΩΝ μας.
    Μήπως πρόκειται περί ενός εχθρού όστις διαθέτει υπεροχήν έναντι ημών; Επανειλημμένως διεπιστώθη ότι πρόκειται περί ορδών οδηγουμένων διά της βίας, διά του μαστιγίου και περιστρόφου.
    3.- Κατά μέγα μέρος αποδίδω τα σημειωθέντα ατυχήματά μας εις μη καλήν προπαρασκευήν και επίβλεψιν εκ μέρους των μικρών Διοικήσεων και εις την μη καλήν διεύθυνσιν του αγώνος υπό των Διοικήσεων Ταγμάτων και Ταξιαρχιών, εν μέρει δε εις έλλειψιν πίστεως και αυτοπεποιθήσεως εις ένια των στελεχών.
    Πολλάκις ετόνισα ότι η απόκτησις της εμπιστοσύνης των Τμημάτων προς τους ηγήτοράς των είναι η βάσις της επιτυχίας. Το προσωπικόν παράδειγμα των ηγητόρων η πίστις και η αποφασιστικότητς μεταδίδονται εις τας ψυχάς των υποδιεστέρων.-
    4.- Το Σώμα Στρατού να διατάξη άμεσον ενέργειαν προανακρίσεων διά την επιβολήν των υπό των Νόμων προβλεπομένων αυστηροτάτων κυρώσεων, καθ’ οιονδήποτε όπως ήθελεν αποδειχθή, ότι δεν εξεπλήρωσεν το καθήκον του. Επί πλέον το Σώμα Στρατού να κοινοποιήση την παρούσαν μου εις άπαντας τους Διοικητάς μέχρι Τάγ/τος και να γνωρίση εις τούτους την αμετάκλητον απόφασίν της Ανωτάτης ηγεσίας όπως φανή σκληροτάτη προς πάντας οίτινες δεν θέλουν αποδείξη την επιβαλλομένην ΑΥΤΑΠΑΡΝΗΣΙΝ εις τον Ιερόν αγώνα τον οποίον διεξάγομεν και τον οποίον πάση θυσία δέον να κερδίσωμεν.
    Ουδέν περιθώριον χρόνου δέον να τίθηται διά το τέρμα του αγώνος. Τοιαύτα συνθήματα ρίπτονται υπό της προπαγάνδας των εχθρών του ΄Εθνους και υπούλως διαδίδονται.
    ΟΥΔΕΙΣ ΠΟΤΕ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ υπεσχέθη ότι μετά τον ΓΡΑΜΜΟΝ ή το ΒΙΤΣΙ λήγει ο πόλεμος.
    ΠΡΕΠΕΙ ΟΙ ΠΑΝΤΕΣ ΝΑ ΠΙΣΤΕΥΩΜΕΝ ΚΑΙ ΝΑ ΤΟ ΕΝΣΤΕΡΝΙΣΘΩΜΕΝ, ότι ο Πόλεμος θα λήξη όταν θα συντρίψωμεν τους ατίμους προδότας και θα παγιώσωμεν την Ειρήνην και Ελευθερίαν εις την χώραν μας οπότε τα τιμημένα όπλα μας, τότε και μόνον, θα τεθώσιν εις τους οπλοβαστούς.
    Α/ΓΕΣ – ΔΙΟΙΚΗΤΗΣ ΣΤΡΑΤΟΥ
    Ακριβές αντίγραφον Δ. ΓΙΑΤΖΗΣ
    ΑΝΤΙΣΤΡΑΤΗΓΟΣ
    (δ) Ενέργειαι του Σ.Στρατού
    Το Σ.Στρατού εξέδωκεν τας κάτωθι Δ/γάς:
    – Την Α.Α.Π. 1077 προς τον Δ/τήν ΙΙ Μερ/χίας ίνα αναφέρη εντός της ημέρας την γνώμην του περί επιχειρήσεως προς κατάληψιν ΠΛΑΤΥ.
    – Την Α.Π. 9642 από 1330 ώρας προς τον Δ/τήν Καταδρομών ΒΟΡΡΑ (Δ.Κ.Β.) ίνα ενεργήση ταχέως διά τριών Λόχων του προς εκκαθάρισιν της περιοχής ΒΟΓΑΤΣΙΚΟΥ – ΠΡ. ΗΛΙΑΣ (Ν.565287) οπόθεν την 1000΄ ώραν προσεβλήθη η ανεφοδιαστική φάλαγξ.Εις την διάθεσίν της ετίθετο ο εκεί Λόχος 508 Τ.Π. και είς Ουλαμός Τεθ/σμένων.
    – Την Α.Α.Π. 1078 Δ/γήν ίνα το 506 .Π. εγκατασταθή εντός της αύριον εις περιοχήν ΒΟΓΑΤΣΙΚΟΥ με στατικά τμήματα εις ΠΥΡΓΟΝ (Ν. 535305) – ΠΡ. ΗΛΙΑΝ (Ν. 565286).
    – Την Α.Α.Π. από 1800 ώραν έχουσαν ούτω:
    ΑΠΟ: Τ.Σ./Β΄ΣΣ/Α1
    ΠΡΟΣ: Δ/τήν ΙΙ Μερ/χίας Ο.Ν
    ΚΟΙΝ: Δ/τήν ΧV Μερ. – Α1 – Α8 – 121800
    Γ1-ΔΣΑ – ΒΣΛ – ΓΕΣ/Α1-
    Χ Μερ. – Α.Δ.Α.
    Α.Α.Π. 1079 (.)
    Κατόπιν ΑΑΠ 228/30 σημερινής του ΓΕΣ (.) Η διακοπείσα επιχείρησις του ΒΙΤΣΙ θα συνεχισθή (.) Η Μερ/χία διά των εις την διάθεσίν της μέσων (Πεζικού, Πυρ/κού, Τεθ/νων) θα επιτεθή εν τη ζώνη με νότιον όριον ΚΟΥΛΑ (Ν.556568) – ΓΚΛΑΒΑΤΑ (Ν. 5057) (αμφότερα ναι) ίνα καταλάβη το τμήμα κορυφογραμμής ΒΕΡΝΟΣ από ύψ. 1685 (Ν.521612) μέχρι ΚΟΥΛΑ (Ν.556568) και να συνεχίση την επίθεσίν της κατά μήκος των αντερεισμάτων ΚΟΥΚΟΥΛΘΟΥΡΙΑ – ΜΟΛΕΝΑΤΑ (Ν.4860) και ΠΛΑΤΥ (Ν.548594) – ΡΟΤΟ (Ν. 473564) άτινα να καταλάβη (.) Δραστηρίαν ενέργειαν να εκδηλώση και προς ΒΙΓΛΑΝ (Ν. 495672) της οποίας την κατάληψιν θα επιζητήση (.) Νοτίως της Μερ/χίας θα ενεργήση η ΧV Μερ/χία (.) Η επιχείρησις προπαρασκευαζομένη επιμελώς από τούδε να αρχίση άμα τη έω της 14 Οκτωβρίου (.) Αναφέρατε λήψιν και υποβάλατε εντός αύριον κρυπτογραφικώς σχέδιον ενεργείας (.)
    Ο
    Ακριβές αντίγραφον ΔΙΟΙΚΗΤΗΣ

    • Την Α.Π. 9663 δι’ ης η 145 Μ.Ο.Π. διετίθετο εκ της Χ εις την ΧV Μερ/χίαν.

    44.- 13 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ
    (α) Ε χ θ ρ ό ς
    Επί της διατάξεώς του διεπιστώθησαν ότι:
    – Η 18 Ταξ./χία (ΒΑΓΕΝΑ), αντικατασταθείσα υπό της 107 Ταξ/χίας εν τη περιοχή από ΒΙΓΛΑ – ΔΟΥΝΤΣΑ μέχρι ΤΟΥΜΠΑΣ εγγύς ΓΙΟΥΓΚΟΣΛΑΥΙΚΩΝ συνόρων, μετετοπίσθη εις περιοχήν ΤΥΡΝΟΒΟΥ με το Τάγμα ΚΙΤΣΕΛΙ, έτερον Τάγμα (ΓΑΡΕΦΗ) εκινήθη προς ΠΟΛΥΠΟΤΑΜΟΝ (Ν. 5662) και το τρίτον Τάγμα (ΑΡΓΥΡΗ) εκινήθη προς ΣΥΝΙΑΤΣΙΚΟΝ.
    – Η 16 Ταξ/χία ευρίσκεται διατεταγμένη από ΑΛΒΑΝΙΚΩΝ Συνόρων μέχρι ΑΛΙΑΚΜΟΝΟΣ ποταμού (και τα τρία Τάγματα εν α΄ γραμμή).
    – Η 108 Ταξ/χία (ΖΑΡΑ) συγκεντρωμένη εις περιοχήν ΜΑΛΙ ΜΑΔΙ – ΜΠΟΥΤΣΙ.
    – Η 103 Ταξ/χία επί της τοποθεσίας ΜΑΝΙΤΟΡΕΤΣ – ΜΑΓΚΟΒΙΤΣ – ΒΙΤΣΙ – ΓΚΛΑΒΑΤΑ – ΚΟΥΛΑ – ΠΛΑΤΥ και προωθημένα τμήματα εις ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΑ και ΚΑΠΑΛΙΣΚΕΤΟ (Ν. 5958).
    – η 14 Ταξ/χία εις ΜΠΑΡΟ (Ν. 4358) με Τάγμα ΕΡΜΗ εις ΚΙΣΚΑ ύψ. 1028 – ύψ. 863 Τάγμα ΣΟΥΜΑΔΙ εις ΡΟΤΟ – ΓΚΛΑΒΑΤΑ και Τάγμα ΔΟΥΚΑ εις ΠΡ. ΗΛΙΑΝ – ΜΠΑΡΟ.
    (β) Χ Μ ε ρ / χ ί α
    – Παρηνοχλήθησαν διά Πυρ/κού Τμήματά της εις περιοχήν ΠΟΛΥΑΝΕΜΟΥ.
    – Διετάχθη η έναρξις αντικαταστάσεως από της Μεσημβρίας υπό της 36 Ταξ/χίας των Τμημάτων της ΧV Μερ/χίας των ευρισκομένων εν τη ζώνη από δάσος ΙΕΡΟΠΗΓΗΣ (Ν.3646) μέχρις ΑΛΙΑΚΜΟΝΟΣ Π.
    (γ) ΧV Μ ε ρ / χ ί α
    – Από της 2230 ώρας μέχρι μεσονυκτίου (12/13) απέκρουσεν ισχυράν επίθεσιν συμ/τών ενεργηθείσαν υπό δυνάμεως Τάγματος κατά τμημάτων επί ΓΙΑΝΝΗ ΚΕΦΑΛΙ (Ν.3648)
    – Παρηνοχλήθησαν Τμήματα επί ΜΠΙΚΟΒΙΚ. Κατά εξερεύνησιν επί ΚΡΟΥΣΙΑ (Ν.4250) ανευρέθησαν 2 Σ.Ν. και εγκαταλελειμμένος οπλισμός.
    – Η Μερ/χία βάσει σχετικής Δ/γής του Σ.Στρατού εξέδωκεν την υπ’ αριθμ. Α.Α.Π. 4034/13.10.1948 Δ/γήν της περί συνεχίσεως των επιχειρήσεων εις την περιοχήν ΒΙΤΣΙ έχουσαν ούτω:

    ΘΕΜΑ: Επιχειρήσεις «ΒΙΤΣΙ» ΑΚΡΩΣ ΑΠΟΡΡΗΤΟΣ
    ΠΡΟΣ: 45-61-73 Ταξ. /Α1, Δ.Π.Μ. ΕΞΑΙΡ. ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ
    494 Τ.Δ.,580 Α.Π.,713 Δ.Μ. ΧV Μερ/χία/ΑΑΠ.4034/Α1
    ΚΟΙΝ: Τ.Σ., Β΄ΣΣ/Α1,ΙΙ Μερ./Α1, Σ.Τ.Γ. 917 Τη 13.10.48
    Χ Μερ. Α. Αποστολή
    ΔΙΑΤΑΓΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ
    1.- Π Λ Η Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Α Ι
    (α) Ε χ θ ρ ό ς
    Ως το συνημμένον συμπληρωματικόν δελτίον πληροφοριών.
    (β) Φ ι λ ί ω ν
    -ι- Το Β΄ ΣΣ των ΧV και ΙΙ Μερ/χιών θα επιτεθή προς κατάληψιν και συντριβήν του εχθρού του αμυνομένου επί του ορεινού όγκου ΠΛΑΤΥ ΚΟΥΛΑ (Ν.5659) ΓΚΛΑΒΑΤΑ (Ν.5057) – ΡΟΤΟ (Ν.4756) ενεργούν επί των κατευθύνσεων:
    ΚΟΥΚΟΥΛΘΟΥΡΙΑ – ΠΛΑΤΥ – ΓΚΛΑΒΑΤΑ (ΙΙ Μερ/χία)
    ΜΠΙΚΟΒΙΚ – ΡΟΤΟ – ΓΚΛΑΒΑΤΑ (ΧV Μερ/χία)
    -ιι- Η Μερ/χία ωθούσα τμήματα προς τας κατευθύνσεις ΡΟΤΟ και ΓΙΑΜΑΤΑ θα απασχολήση ζωηρώς τον εχθρόν.
    Μετά δε την ολοκλήρωσιν υπό της ΙΙ Μερ/χίας του συγκροτήματος των υψωμάτων ΠΛΑΤΥ (Ν.548954) και την εν συνεχεία επίθεσιν της κατά μήκος του αντερείσματος ΚΡΕΣΤΟ (Ν.5459) – ΓΚΛΑΒΑΤΑ (Ν.5057) θα επιτεθή και αύτη εν τη κατευθύνσει ΜΠΙΚΟΒΙΚ – ΑΓΙΟΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ (Ν.4854) – ΡΟΤΟ – ΓΚΛΑΒΑΤΑ (Ν.5057) προς κατάληψιν του αντερείσματος ΡΟΤΟ (Ν.473563) ΓΚΛΑΒΑΤΑ – Να καλυφθή ενεργητικώς εν τη κατευθύνσει ΜΑΝΙΤΟΡΕΤΣ – ΚΑΜΙΝΟ. Να απασχολήση ζωηρώς διά δυνάμεων της περιοχής ΓΚΟΛΙΝΑ ΒΑΡΟ περιερχομένων από τούδε υπό τας διαταγάς της Μερ/χίας.
    -ιιι- Δυνάμεις Μερ/χίας:
    61, 45, 73 Ταξ/χίαι, 101 Μ.Π.Πυρ/κού μείον Ουλαμός Μοίρα 105 Σ.Π.Π.
    145 Μ.Ορειβατ. Πυρ/κού
    143 Μ.Ο.Πυρ/κού
    142 Μ.Ο.Πυρ/κού (μείον Πυρ/χία)
    151 Μ.Μ.Πυρ/κού
    580 Λ.Πολυβόλων
    713 Λ.Μηχ/κού μείον Διμοιρία
    494 Τ.Δ/σεων
    -ιυ- ΄Ορια Μερ/χίας:
    Αριστερόν -(δυτικώς) ο ρους του ΑΛΙΑΚΜΟΝΟΣ (Χ.Μερ/χία).Δεξιόν (ανατολικώς) ΠΡΕΚΟΠΑΝΑ – ΒΕΡΜΠΙΣΤΑ – ΚΛΕΙΣΟΥΡΑ.
    -υ- Γειτονικαί Μονάδες:
    ΙΙ Μερ/χία θα επιτεθή συγχρόνως εν τη κατευθύνσει ΚΟΥΚΟΥΛΘΟΥΡΙΑ – ΠΛΑΤΥ – ΓΚΛΑΒΑΤΑ.
    2.- Π Ρ Ο Θ Ε Σ Ι Σ
    Υποβοηθητική ενέργεια προς ΡΟΤΟ – ΓΙΑΜΑΤΑ και είτα επίθεσις προς κατάληψιν ΡΟΤΟ – ΓΚΛΑΒΑΤΑ.
    3.- Μ Ε Θ Ο Δ Ο Σ
    (α) Φ ά σ ε ι ς
    Πρώτη φάσις
    Υποβοηθητική ενέργεια ΡΟΤΟ – ΓΙΑΜΑΤΑ
    Επιθετική ενέργεια εν τη κατευθύνσει υψοδ. 1341- ΜΑΝΙΤΟΡΕΤΣ.
    Τήρησις βάσεως εξορμήσεως.
    Δευτέρα Φάσις
    Επίθεσις προς κατάληψιν ΡΟΤΟ – ΓΚΛΑΒΑΤΑ.
    Συνέχισις επιθετικής ενεργείας προς ΜΑΝΙΤΟΡΕΤΣ
    Τήρησις βάσεως εξορμήσεως.

    (β) Αποστολαί:
    45 Ταξ/χία
    -ι- Να ενεργήση συγχρόνως με τμήματα δευτέρας Μεραρχίας προς συγκράτησιν και ζωηράν απασχόλησιν των επί ΡΟΤΟ εχθρικών δυνάμεων καλυπτομένη από ΓΙΑΜΑΤΑ και καταλαμβάνουσα την γραμμήν ρεύματος ΒΛΥΘΡΙ από ΚΡΑΝΙΑΝΑΣ μέχρις ΑΓ. ΑΝΤΩΝΙΟΥ διά των απαραιτήτων δυνάμεων να ωθήση ισχυράς αναγνωρίσεις προς υψοδ. 1123 (Ν.480553) – υψοδ. 1200 (Ν. 490555).
    – Μετά κατάληψιν ΠΛΑΤΥ υπό ΙΙ Μερ/χίας να επιτεθή προς κατάληψιν ΡΟΤΟ και ΓΚΛΑΒΑΤΑ.
    61 Ταξιαρχία
    Να επιτεθή συγχρόνως εν τη κατευθύνσει υψοδ. 1341 – ΠΡΑΣΕΚΑ – ΜΑΝΙΤΟΡΕΤΣ προς κατάληψιν ΤΡΑΣΕΚΑ και υπό ευνοϊκάς συνθήκας ύψ. ΜΑΝΙΤΟΡΕΤΣ.
    Ζωηρά και σύγχρονος απασχόλησις των επί ΒΙΤΣΙ εχθρικών δυνάμεων διά των επί ΓΚΟΛΙΝΑΣ – ΠΡΕΚΟΠΑΝΑΣ ΒΑΡΟ τμημάτων.
    Τήρησις βάσεως εξορμήσεως.
    73 Ταξιαρχία
    Απασχόλησις διά πυρών ΝΤΜΠΕΝΙ εχθρικών δυνάμεων.
    Τήρησις κατεχομένων θέσεων.
    Μ η χ / κ ό ν
    Διευθέτησις και επισκευή της οδού προς ΒΥΣΣΙΝΙΑ και Ναρκαλίευσις δρομολογίων (ως προφορικαί διαταγαί).
    (γ) ΄Ο ρ ι α:
    Μεταξύ 73 και 51 Ταξ/χιών ΠΑΠΑΣΚΟΒΟ – υψοδ. 1275 ΄Απαντα εις 73 Ταξ/χίαν.
    (δ) Συμπληρωματικά μέσα:
    – Πολυβόλα
    – Μία Διμοιρία Πολυβόλων εις 45 Ταξ/χία.
    – Ανά μία Διμοιρία Πολυβόλων εις 61 και 73 Ταξ/χία:
    (ε) Υποστήριξις
    -ι- Πυρ/κόν
    Α.Υ. 45 Ταξ/χία: 143 Μ.Ο.Πυρ/κού.
    – 61 Ταξ/χία: 145 Μ.Ο.Πυρ/κού με δυνατότητα ενισχύσεως διά μιάς Πυρ/χίας, 45 Ταξ/χίας.
    – Σ ύ ν ο λ ο ν
    – Πεδινόν Μοίρα 105 Σ.Π.Π. συν Μοίρα 101 Σ.Π.Π. μείον Ουλαμός.
    – Υποστήριξις κατά προτεραιότητα 45, 61 Ταξ.
    – Μέρος τούτου να δύναται να βάλη προς κατεχομένης τοποθεσίας. Το υπόλοιπον να δύναται να βάλη μέχρι της γραμμής του ρεύματος ΜΑΚΡΟΧΩΡΙΟΥ.
    – Μέσον ΣΣ: 151 Μ.Μ.Πυρ/κού μείον Πυρ/χία συν Μερ/χία 152 Μ.Μ.Π.
    – Ως αντιπυροβολικόν, απρόοπτοι στόχοι και δι’ ενίσχυσιν ελαφρού Πυρ/κού με προτεραιότητα 45, 61 Ταξιαρχίαι.
    -ιι- Αεροπορία
    Τη αιτήσει των Ταξ/χιών διά των ομάδων επαφής με προτεραιότητα υπέρ 45 Ταξ/χίας.
    (στ) Γραμμή εξορμήσεως: Η κατεχομένη υπό των τμημάτων ήδη γραμμή.
    (ζ) Εκτέλεσις: Ημέρα και ώρα επιθέσεως ως ειδική διαταγή.
    4.- ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΙ
    -ι- Σταθμοί Διοικήσεων
    Μεραρχίας ΜΠΙΚΟΒΙΚ.
    45 Ταξ/χίας: Αρχικώς ΜΠΙΚΟΒΙΚ και εν συνεχεία κατά τον άξονα κινήσεως και κατά την κρίσιν της.
    61 Ταξ/χίας 1000 Μέτρα Β.Δ. ΣΙΔΕΡΟΧΩΡΙΟΥ.
    73 Ταξ/χίας: υψοδ. 1275 (Ν.440485) (από μεσημβρίας αύριον).
    -ιι- Τηλεφωνικαί επικοινωνίαι
    Προώθησις τηλ/κών γραμμών μέχρι Σταθμών Διοικήσεων Ταγμάτων μερίμνη 494 Τ.Δ/σεων.
    -ιιι- Ασύρματοι Διαβιβάσεων. Ως ειδική Διαταγή Διαβιβάσεων.
    5.- Αναφέρατε λήψιν.
    Χ. ΓΕΡΑΚΙΝΗΣ
    Ακριβές αντίγραφον ΥΠΟΣΤΡΑΤΗΓΟΣ – ΔΙΟΙΚΗΤΗΣ

    (δ) ΙΙ Μ ε ρ / χ ί α
    Παρηνοχλήθησαν τα Τμήματα επί της τοποθεσίας της.
    Η Μερ/χία βάσει της υπ’ αριθμ. Α.Α.Π. 1079/12/10/1948 Δ/γής του Σ.Στρατού εξέδωκεν την υπ’ αριθμ. Α.Α.Π. 89/13.10.1948 Δ/γή της διά την επιχείρησιν κατά ΚΟΥΛΑΣ – ΠΛΑΤΥ έχουσαν ούτω:

    ΘΕΜΑ: Επιχείρησις ΠΛΑΤΥ – ΚΟΥΛΑΣ ΑΜΕΣΟΥ ΕΠΙΔΟΣΕΩΣ
    ΠΡΟΣ: ΤΣ 3-21-33 Ταξ/Α1 ΑΚΡΩΣ ΑΠΟΡΡΗΤΟΣ
    504 Τ.Π. Τ.Σ.ΙΙας Μερ/χίας/Α1
    ΚΟΙΝ: (ΤΣ) Β΄ΣΣ Α.Α.Π. 89
    (ΤΣ) ΧV Μερ/Α1 Σ.Τ.Γ.912 Τη 13.10.1948
    Α1 (εις διπλούν) ΄Ωρα 1800
    Α8-Α9-Α10-ΔΚΒ & Γ Μερ/χίας
    Αγγλ. Αμερ. Αποστολή
    Σχετική Α.Α.Π. 1079/12.10.1948 Δ/γής Β΄ΣΣ και επιβεβαίωσε προφορικών Δ/γών, δοθεισών προς Διοικητάς 3ης, 21ης και 33 Ταξιαρχιών.
    Ι.- Ε Χ Θ Ρ Ο Σ
    Ως το συνημμένον δελτίον πληροφοριών.
    ΙΙ.- ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΜΕΡ/ΧΙΑΣ
    Καταλαμβάνουσα το ύψ. 1685 (Ν.552663) – ΠΛΑΤΥ (Ν.547594) – ΚΟΥΛΑ (Ν.558588) να συνεχίση την επίθεσιν κατά μήκος των αντερεισμάτων:
    (α) ΚΟΥΚΟΥΛΘΟΥΡΙΑ – ΠΟΛΕΝΑΤΑ (Ν.490621) – (Ν.4860) και
    (β) Να εκμεταλλευθή προς ΠΛΑΤΥ – ΡΟΤΟ (Ν.474564), άτινα και να καταλάβη εκδηλώνουσα εν ταυτώ και δραστηρίαν ενέργειαν προς ΒΙΓΛΑΝ (Ν.495672), της οποίας την κατάληψιν θα επιζητήση.
    ΙΙΙ.- ΙΔΕΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ
    Α΄ Φ Α Σ Ι Σ
    Κατάληψις της γραμμής: ύψ. 1685 – ΠΛΑΤΥ – ΚΟΥΛΑ μετά συγχρόνου επιθέσεως προς ΠΟΛΕΝΑΤΑ, ης η κατάληψις θα επιζητηθή πάση θυσία.
    Β΄ Φ Α Σ Ι Σ
    Εκμετάλλευσις επιτυχίας διά δραστηρίας ενεργείας εν τη κατευθύνσει: ΚΡΕΝΤΟ (Ν.539590) – ΜΠΡΕΖΑ (Ν.523578) – ΓΚΛΑΒΑΤΑ (Ν.500569) – ΡΟΤΟ (Ν.574564) ης η κατάληψις θα επιζητηθή.
    Σύγχρονος ενέργεια προς ΒΙΓΛΑ, ης θα επιζητηθή η κατάληψις εν Ευνοϊκαίς περιστάσεσειν.-.
    IV.- ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ – ΑΠΟΣΤΟΛΑΙ
    21 ΤΑΞΙΑΡΧΙΑ
    1) Επιτιθεμένη εν τη κατευθύνσει:
    ΚΟΥΚΟΥΛΘΟΥΡΙΑ – ΠΟΛΕΝΑΤΑ (Ν.4860) καταλάβη ύψ. ΠΟΛΕΝΑΤΑ (Ν.498841) πάση θυσία, καλύπτουσα και υποστηρίζουσα ούτω δεξιόν 3ης Ταξ/χίας, ενεργούσης προς ύψ. 1685.
    2) Να εκδηλώση δραστηρίαν ενέργειαν προς ΒΙΓΛΑΝ, ης την κατάληψιν να επιζητήση.
    3η ΤΑΞΙΑΡΧΙΑ
    Επιτιθεμένη συγχρόνως με 21 Ταξ/χίαν να καταλάβη:
    εν α΄ χρόνω το ύψ. 1685 – ανώνυμον ύψ. Ν. 540597 – ΠΛΑΤΥ και
    εν β΄ χρόνω το ύψωμα ΚΟΥΛΑ μεθ’ ό, εκμεταλλευομένη την επιτυχίαν και ενεργούσα δραστηρίως να καταλάβη την γραμμήν : ΚΡΕΣΤΟ – ΡΟΤΟ.
    33 ΤΑΞΙΑΡΧΙΑ
    Κάλυψις των νώτων Μερ/χίας εκ του πεδινού διαδρόμου και εκ της περιοχής Βορείως δημοσίας ΦΛΩΡΙΝΗΣ – ΠΟΣΣΟΔΕΡΙ, αναλαμβάνουσα εν ταυτώ και απάσας αποστολάς 3ης Ταξ/χίας.
    Εις διάθεσίν της τίθενται κάτωθι δυνάμεις:
    – 48 Τ.Π.
    – 503 Τ.Π.
    – 501 Τ.Π.
    – Ουλαμός Τεθ/σμένων 2ου Συντ/τος Αναγνωρίσεως.
    Ανωτέρω Τάγματα θα παραμείνουσι με την ισχύουσαν ήδη διάταξιν και αποστολάς.
    V.- ΓΕΙΤΟΝΙΚΑΙ ΜΟΝΑΔΕΣ
    Η ΧV Μερ/χία επιτιθεμένη συγχρόνως θα ενεργήση δραστηρίως προς ΡΟΤΟ και ΓΙΑΜΑΤΑ (Ν. 4156).
    Διά την απαχόλησιν και συγκράτησιν των εχθρικών δυνάμεων, μετά δε κατάληψιν ΠΛΑΤΥ υπό ΙΙ Μερ/χίας, θα επιτεθή εν τη κατευθύνσει:
    ΜΠΙΚΟΒΙΚ – ΡΟΤΟ – ΓΚΛΑΒΑΤΑ (Ν.5057) διά την κατάληψιν τούτων.
    VI.- ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΑ ΜΕΣΑ
    Εις διάθεσιν 3ης Ταξ/χίας
    (α) Δύο Ουλαμοί Τεθ/σμένων του ΧΙ Σ.Δ. και
    (β) Το 507 Τάγμα (22 Ταξ/χίας)
    VIΙ.- Π Υ Ρ Ο Β Ο Λ Ι Κ Ο Ν
    Κ α τ α ν ο μ ή
    (α) Αμέσου Υποστηρίξεως
    Εις 3ην Ταξ/χίαν
    -ι- 104 Σ.Π.Π. (μείον Μοίρα)
    -ιι- Πυρ/χία 142 Μ.Ο.Π.

    Εις 21 Ταξ/χίαν
    Πυρ/χία 101 Σ.Π.Π.
    (β) Πυροβολικόν Συνόλου
    Πυρ/χία 151 Μ.Π.Π.
    Αποστολαί
    (α) Αμέσου Υποστηρίξεως
    -ι- Αντιπυροβολικόν.
    -ιι- Απρόοπτοι στόχοι
    -ιιι- Συμμετοχή εις την άμεσον υποστήριξιν κατά πρώτον λόγον υπέρ 3ης Ταξ/χίας.
    VIΙΙ.Ε Φ Ε Δ Ρ Ε Ι Α
    504 Τάγμα (μείον Λόχος, εις διάθεσιν 21 Ταξ/χίας) εφεδρεία Μερ/χίας εις θέσεις:
    Εν αρθρωτή διατάξει από ύψ. 1186 (Ν. 605608) – αντέρεισμα ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΑΣ με Λόχον εις ύψ. 1104 (Ν.601635).
    Το Τάγμα τούτο θα συγκεντρωθή ως ανωτέρω εκτίθεται μερίμνη 21 Ταξ/χίας μέχρι έω της αύριον.
    Αποστολή
    – Αρχικώς κάλυψις αριστερού πλευρού 3ης Ταξ/χίας.
    – Μελέτη αμέσου επεμβάσεως προς την κατεύθυνσιν:
    ΚΟΥΛΑ – ΠΛΑΤΥ αναλόγως τακτικών αναγκών.
    ΙΧ.- Δ Ι Α Κ Ο Μ Ι Δ Α Ι
    α΄ και β΄ ανάγκης εις ΠΑΝΑΓΙΑΝ (Ν.555668) και ΑΤΡΑΠΟΝ (Ν. 595628).
    Χ.- Δ Ι Α Β / Σ Ε Ι Σ
    Ως ειδική διαταγή
    ΧΙ.- ΣΤΑΘΜΟΣ ΔΙΟΙΚΗΣΕΩΣ
    – (ΠΤΣ) Μερ/χίας ύψ. 1104 (Ν.601635)
    – (ΤΣ) 3ης Ταξ/χίας ΟΣΤΡΕΒΟ (Ν.582638)
    – (ΤΣ) 21 Ταξ/χίας ανώνυμον (Ν.5667)
    – (ΤΣ) 33 Ταξ/χίας ΦΛΩΡΙΝΑ
    ΧΙΙ.- Ε Κ Τ Ε Λ Ε Σ Ι Σ
    ΄Εναρξις επιθέσεως από 0600 ώρας της αύριον.
    Ο
    ΜΕΡΑΡΧΟΣ
    Διά την ακρίβειαν ΠΑΝΑΝΙΚΟΛΑΟΥ ΝΙΚΟΛΑΟΣ
    το Γραφείον Α1 ΥΠΟΣΤΡΑΤΗΓΟΣ

    (ε) Ενέργειαι του Σ.Στρατού
    Το Σ.Στρατού εξέδωκεν τας κάτωθι δ/γάς:
    – Την υπ’ αριθμ. Α.Α.Π. 1081/13.10.1948 από 0830 ώρας Διαταγήν έχουσαν ούτω:
    Τ.Σ./Β΄ΣΣ/Α1
    ΠΡΟΣ: Δ/τήν ΧV Μερ/χίας
    ΚΟΙΝ: ΙΙ Μερ/χίαν – ΓΕΣ/Α1-Α1-Α8
    Α9 – Γ1 – Χ Μερ/χία –
    Β.Σ.Α. – Α.Σ.Α. – Α.Δ.Α.
    Κατόπιν Α.Α.Π. 228130 χθεσινής ΓΕΣ (.) Η ΙΙ Μερ/χία θα ενεργήση ως Α.Α.Π. 1079 χθεσινή δ/γή μου (.) Η Μερ/χία σας ωθούσα τμήματα προς τας κατευθύνσεις ΡΟΤΟ και ΓΙΑΜΑΤΑ θα απασχολήση ζωηρώς τον εχθρόν μετά δε ολοκλήρωσιν υπό της ΙΙ Μερ/χίας συγκροτήματος υψωμάτων ΠΛΑΤΥ (Ν. 548954) και την εν συνεχεία επίθεσίν της κατά μήκος του αντερείσματος ΚΡΕΣΤΟ (Ν.5459) – ΓΚΛΑΒΑΤΑ (Ν.5057) θα επιτεθή και αύτη εν τη κατευθύνσει ΜΠΙΚΟΒΙΚ – ΑΓΙΟΝ ΑΝΤΩΝΙΟΝ (Ν.4854) ΡΟΤΟ – ΓΚΛΑΒΑΤΑ (Ν.5057) προς κατάληψιν του αντερείσματος ΡΟΤΟ (Ν.473563) – ΓΚΛΑΒΑΤΑ (Ν.5057).Να καλυφθή ενεργητικώς εν τη κατευθύνσει ΜΑΝΙΤΟΡΕΤΣ – ΚΑΜΙΝΟ (.) Να απασχολήση ζωηρώς διά δυνάμεων περιοχής ΓΚΟΛΙΝΑ – ΒΑΡΟΣ περιεχομένων από τούδε δ/γάς Μερ/χίας.
    Εις διάθεσιν Μερ/χίας 143, 145 και 142 Μ.Ο. 75 μείον Πυρ/χία Μ.Π.Π. 108, Σ.Μ.Ν.Π. 101 Σ. (μείον Ουλαμός) (.) Το Πυρ/κόν Σ.Σ. θα ενεργήση κατά προτεραιότητα υπέρ της Μερ/χίας σας (.) Διά την ανάληψιν ανωτέρω ενεργείας το αριστερόν όριον ζώνης ενεργείας Μερ/χίας περιορίζεται μέχρι ΑΛΙΑΚΜΟΝΟΣ Π. της ζώνης ΔΕΝΔΡΟΧΩΡΙΟΥ περιερχομένης εις Χ Μερ/χία ως ειδική Δ/γή (.) Επιχείρησις προπαρασκευασθή μετά πάσης επιμελείας και να ή έτοιμος προς εκτόξευσιν από πρωίας 14 Οκτωβρίου (.)
    Αναφέρατε λήψιν και υποβάλατε εντός σήμερον σχέδιον ενεργείας (.)
    Ο
    Ακριβές αντίγραφον ΔΙΟΙΚΗΤΗΣ

    • Την Α.Α.Π. 1082/13.10.1948 από 0915 ώρας προς τον Διοικητήν της ΙΙ Μερ/χίας ότι είναι ανάγκη απόλυτος Εθνική ίνα η επίθεσις εκτοξευθή την 14 Οκτωβρίου.
    • Διά την προώθησιν του Δ/τού της ΙΙ Μερ/χίας την Α.Α.Π. 1084 από 1100 ώρας Δ/γήν του περί της υψίστης τιμής και Δόξης ας θα ενέχη διά την Μερ/χίαν του η κατάληψις ΚΟΥΛΑ – ΠΛΑΤΥ.
    • Την Α.Α.Π. 1086/13.10.1948 περί ζωνών ευθύνης των Χ και ΧV Μερ/χιών έχουσαν ούτω:
      ΘΕΜΑ: Ζώνη ευθύνης ΠΡΟΣΩΠΙΚΗ – ΑΠΟΡΡΗΤΟΣ
      ΠΡΟΣ: Χ και ΧV Μερ. ΤΣ/Β΄ΣΣ/Α1/ΑΑΠ. 1086
      ΚΟΙΝ: 2ον Σ.Α. Α1 – Α8 ΤΣΓ 904β/13.10.1948
      ΓΕΣ/Α1
      ΒΣΑ – ΑΣΑ
      Επιβεβαιών προφορικάς μου Δ/γάς παραγγέλλω τα κάτωθι:
      1.- Η ζώνη της Χ Μερ. Επεκτείνεται προς Ανατολάς μέχρι του ΑΛΙΑΚΜΟΝΟΣ ποτ., την κοίτην του οποίου κατά πάσης διεισδύσεως εχθρού διά ταύτης θα αναλάβη υπευθύνως η Χ Μερ/χία εγκαθιστώσα επί ύψ. ΜΠΟΝΕΑΙ (Ν.408469) κοινόν τμήμα μετά της ΧV Μερ. Και κατόπιν κοινής συνεννοήσεως. Από του σημείου (Ν.397450) το όριον προς Νότον θα διέρχηται διά του υψ. Ανατολικώς ΚΟΡΟΜΗΛΙΑΣ (Ν.400437).
      2.- Αντικατάστασις των τμημάτων ΧV Μερ. Θα γίνη εντός της ημέρας σήμερον και υπό την κάλυψιν της ομίχλης. Ανάληψις ευθύνης της νέας ταύτης ζώνης υπό της Χ Μερ. Από 2000 ω της σήμερον.
      Τα τμήματα της ΧV Μερ. Θα αποσυρθώσιν ευθύς μετά την αντικατάστασίν των, ώστε εντός της νυκτός να έχωσιν συγκεντρωθή εντός της ζώνης της.
      3.- Αι Μερ/χίαι να διατηρήσωσιν οπωσδήποτε απαραβιάστως τας κατεχομένας τοποθεσίας και δεν θα παύσωσιν από του να ωθώσιν ακαταπαύστως ημέραν και νύκτα ισχυράς αναγνωρίσεις προς τας εχθρικάς θέσεις προς σύλληψιν αιχμαλώτων και τήρησιν αυτών εν συναγερμώ και εκνευρισμώ.
      4.- Εις την ζώνην της Χ Μερ. θα παραμείνη εις την διάθεσιν της το 102 Σ.Π.Π. και Μοίρα του 104 Σ.Π.Π. Διά την ΧV Μερ. ως καθωρίσθη δι’ ετέρας Δ/γής μου. Το Πυρ/κόν Σ.Σ. θα ενεργή κατά προτεραιότητα υπέρ ΧV Μερ. μέχρι νεωτέρας Δ/γής μου.
      5.- Η ΄Ιλη Αρμάτων και εις περιοχήν ΜΕΣΟΠΟΤΑΜΙΑΣ Ουλαμοί Τεθ/σμένων να συγκεντρωθώσιν εις τον αυχένα ΜΑΝΙΑΚΙ εις την διάθεσιν του Σ.Σ.
    1. Αναφέρατε λήψιν.-
      Ακριβές αντίγραφον ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ ΓΕΩΡΓ.
      Το Αντ/γος Δ/τής Β΄ΣΣ
      Α1/Β΄ΣΣ
      45.- 14 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ
      (α) ΙΙ Μ ε ρ / χ ί α
      Από πρωίας ήρξατο ενέργεια προς κατάληψιν του υψώματος ΠΛΑΤΥ (Ν.5559). Τμήματα της 21 Ταξ/χίας ενήργησαν προς ΒΙΓΛΑΝ (Ν.495673) άνευ σημαντικής προόδου. Τμήματα της 3 Ταξ/χίας κινηθέντα εκ ΠΟΛΥΠΟΤΑΜΟΥ (Ν.5662) κατέλαβον ΣΚΑΛΑ (Ν.5561), έτερα δε εκ ΠΟΛΥΠΟΤΑΜΟΥ προς ύψ. 1685 (Ν.5261) ενέπεσαν εις ναρκοπέδιον εγγύς του υψώματος, ου ένεκεν τμήματα συνεπτύχθησαν εις (Ν.5452). Έτερα τμήματα κινηθέντα εκ ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΑΣ ήχθησαν εις (Ν.5860). Αγών συνεχίσθη μέχρις επελεύσεως του σκότους. Τελικώς τα τμήματα ήχθησαν εις (Ν.505625) – (Ν.521615) – (Ν.5561) – (Ν.5860) – (Ν.502672) εν στενή επαφή μετά του εχθρού.
      Απώλειαι Μερ/χίας: Τ.Α. 1 – Ν.Ο. 3 – Τ.Ο. 20.
      (β) ΧV Μ ε ρ / χ ί α
      Από πρωίας τμήματα της 45 Ταξ/χίας εξώρμησαν από ΜΠΙΚΟΒΙΚ προς ΡΟΤΟ (Ν.475563) αχθέντα περί το εσπέρας επί της γραμμής ΜΑΥΡΟΚΑΜΠΟΣ – ΑΓ. ΑΝΤΩΝΙΟΣ όπου ανεύρον 4 Ν.Σ. και οπλισμόν.
      Εβλήθησαν δι’ όλμων και αυτομάτων όπλων εκ ΧΑΛΑΡΑΣ (Ν.442555) και ΡΟΤΟ. Τμήματα της 61 Ταξ/χίας εξορμήσαντα από πρωίας κατέλαβον τας μεσημβρινάς ώρας ΠΡΑΣΕΚΑ (Ν.495527). Περαιτέρω προσπάθεια προς κατάληψιν ΜΑΝΙΤΟΡΕΤΣ (Ν.516556) δεν επέτυχεν κατάληψιν τούτου. Τμήμτα ηδραιώθησαν το εσπέρας επί ΠΡΑΣΙΚΑΣ. Τμήματα της 73 Ταξ/χίας εκινήθησαν προς ΚΡΑΝΙΩΝΑ όπου θα παραμείνωσιν.
      Απώλειαι: Ν.Ο. 10 – Τ. Α. 3 – Τ.Ο. 31.
      (γ) Ενέργειαι του ΣΣ
      Εξεδόθησαν αι κάτωθι Δ/γαί:

    – Η Α.Α.Π. 1088 προς τον Δ/τήν της ΙΙ Μερ/χίας σχετικώς με την διαταχθείσαν ενέργειαν της 3 Ταξ/χίας έχουσα ούτω:
    ΑΠΟ: Β΄ΣΣ/Α1
    ΠΡΟΣ: Δ/τήν ΙΙ Μερ/χίας 140845
    ΚΟΙΝ: Α1-ΓΕΣ/Α1-ΒΣΑ-ΑΣΑ
    Α.Α.Π. 1088 (.)
    Σχετικώς με ενέργειαν 3 Ταξ/χίας(.) Εκ της Α.Π. 6637 χθεσινής σας προκύπτει ότι πρόκειται αύτη ενεργήση κατά μήκος κορυφογραμμής ύψ. 1685 – ανώνυμον – ΠΛΑΤΥ(.) Διά τοιαύτην ενέργειαν ετονίσθησαν αι δυσχέρειαι κατά συνάντησίν μας και ανεγνωρίσθησαν παρ’ υμών(.) Συνιστάται όθεν όπως η κυρία προσπάθεια κατά ΠΛΑΤΥ εκδηλωθή διά των από ΠΟΛΥΠΟΤΑΜΟΥ προς την κορυφογραμμήν αντερεισμάτων(.) Αναφέρατε σχετικώς εις ΣΣ(.)
    Ο
    Ακριβές αντίγραφον ΔΙΟΙΚΗΤΗΣ
    – Η Α.Α.Π. 1089 προς τας ΧV και ΙΙ Μερ/χίας ίνα ωθηθώσιν ευθαρσώς διεισδύοντες εντός της εχθρικής τοποθεσίας.
    – Η Α.Α.Π. 1092 προς τον Δ/τήν του Α΄ και Β΄ Μ.Καταδρομών, την 22 Ταξ/χίαν περί καταλήψεως εντός της νυκτός 15/16 Οκτωβρίου αιφνιδιαστικώς των υψωμάτων ΒΙΤΣΙ (Ν.571547) ΓΚΛΑΒΑΤΑ (Ν.570567).
    – Η Α.Α.Π. 1091 προς τον Δ/τήν ΙΙ Μερ/χίας περί συνεχίσεως της αρξαμένης σήμερον επιθέσεως μέχρι καταλήψεως των τεθέντων αντικειμενικών σκοπών.
    – Η Α.Α.Π. 1093 προς τη Χ Μερ/χίαν ίνα εκδηλωθή εξαιρετική δραστηριότης εφ’ όλου του μετώπου της Μερ/χίας προς δημιουργίαν εντυπώσεως ότι και από της κατευθύνσεως ταύτης γίνεται ενέργεια.
    – Η Α.Α.Π. 1090 προς του Δ/τάς ΙΙ και ΧV Μερ/χιών ίνα ο εχθρός τηρήται διαρκώς εν ανησυχία, εκνευρισμώ και φόβω.

    46.- 15 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ
    (α) ΙΙ Μ ε ρ / χ ί α
    Κατά την διάρκειαν της νυκτός 14/15 Τάγμα ΓΑΡΕΦΗ (18 Κ.Σ. Ταξ/χίας) κινηθέν διά ΥΔΡΟΥΣΗΣ – ΡΑΔΟΣΙ προσέβαλεν ΦΙΛΩΤΑΝ (Ν.8449) και κυρίως ΛΑΚΚΙΑΝ (Ν.8452) όπου ελεηλατήθησαν 9 οικίαι και απήχθησαν 9 κάτοικοι.
    Τμήματα Μερ/χίας από πρωίας επανέλαβον την προσπάθειάν των κατά ΠΛΑΤΥ και ύψ. 1685, πλην όμως λόγω πυκνοτάτης ομίχλης και λυσσώδους εχθρικής αντιστάσεως δεν ηδυνήθησαν να καταλάβωσιν τούτο.
    Η Μερ/χία εξέδωκεν την Α.Π. 3603 Δ/γήν της διά την αυριανήν ενέργειαν.
    (β) ΧV Μ ε ρ / χ ί α
    Κατά την παρελθούσα νύκτα και από 2000 μέχρι 2200 ώρας συμμορίται απεπειράθησαν διεισδύσωσιν αμέσως δυτικώς ΠΡΑΣΕΚΑΣ (Ν. 4952) προς ΒΥΣΣΙΝΙΑΝ αποκρουσθέντες.
    Επιθετικαί αναγνωρίσεις προς ΑΓ. ΑΝΤΩΝΙΟΝ (Ν.4705370) και ΜΑΝΙΤΟΡΕΤΣ (Ν.520536) ανέτρεψαν ελαφράς εχθρικάς αντιστάσεις πλην όμως λόγω πυκνοτάτης ομίχλης δεν ηδυνήθησαν καταλάβωσιν ΜΑΝΙΤΟΡΕΤΣ.
    Περί την 1700 ώραν τμήματα επί ΠΡΑΣΙΚΑΣ απέκρουσαν εχθρικήν επίθεσιν κατά ταύτης.

    (γ) Μονάδες Καταδρομών
    Διά 5508/1 από 1730 ώρας αναφοράς ητήσαντο την επί 24ωρον αναβολήν του εγχειρίματος κατά ΒΙΤΣΙ λόγω μη ενεργείας και στοιχειώδους αναγνωρίσεως ένεκεν της πυκνοτάτης ομίχλης.-
    (δ) 22 Ταξιαρχία
    Αύτη ήχθη εις περιοχήν ΜΕΛΙΣΣΟΤΟΠΟΥ (Ν.5846) όπου παρέμεινεν λόγω διαθέσεως των κτηνών της εις Δ.Κ.Β.
    (ε) Ενέργειαι του Σ.Στρατού
    Το Σώμα Στρατού εξέδωκεν τας κάτωθι Δ/γάς:
    – Την Α.Α.Π.1097 από 2400 ώρας Δ/γήν προς Δ.Κ.Β. περί εγκρίσεως αναβολής επιχειρήσεως κατά υψώματος ΒΙΤΣΙ επί 24ωρον. Τούτο εκοινοποιήθη και εις ΙΙ Μερ/χίαν.
    (στ) Χ Μ ε ρ / χ ί α
    Δραστηριότης εκατέρωθεν.

    47.- 16 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ
    (α) ΙΙ Μ ε ρ / χ ί α
    – Διαρκούσης της νυκτός 15/16 απεκρούσθη επίθεσις Κ.Σ. κατά ΒΕΥΗΣ (Ν. 7766). Ομοίως απεκρούσθη ενέργεια Κ.Σ. κατά τμημάτων εις περιοχήν ΣΚΑΛΑ (Ν.554609).
    – Τα τμήματα της Μερ/χίας εσυνέχισαν από πρωίας την επιθετικήν των ενέργειαν προς κατάληψιν του υψώματος ΠΛΑΤΥ. Καθ’ όλην την ημέραν διεξήχθη σκληρώς αγών πλην όμως δεν επετεύχθη η πτώσις του υψώματος ΠΛΑΤΥ. Τα τμήματα αφού απέκρουσαν και εχθρικήν αντεπίθεσιν περί την 1400 ώραν, ευρίσκοντο την εσπέραν εν στενή επαφή μετά του εχθρού εις (Ν.528600) – (Ν.547597).
    (β) ΧV Μ ε ρ / χ ί α
    Κατά την διάρκειαν της νυκτός απεκρούσθησαν επανειλημμέναι επιθέσεις των Κ.Σ. κατά ΠΡΑΣΕΚΑΣ υποστηριχθείσαι και υπό Πυρ/κού όπερ έβαλε περίπου 350 βλήματα.
    Από πρωίας επιθετικαί αναγνωρίσεις προς ΑΓ. ΑΝΤΩΝΙΟΝ και περιοχήν Β. ρεύματος τούτου.
    Περί τας εσπερινάς ώρας εξεδηλώθη σφοδρά εχθρική επίθεσις εκ ΜΑΝΙΤΟΡΕΤΣ προς ΠΡΑΣΕΚΑΝ υποστηριχθείσα διά πυρ/κού και όλμων. Μετά αγώνα περίπου ώρας τα τμήματα ηναγκάσθησαν να συμπτυχθώσιν εις ύψ. 1183 (Ν.485520).
    Κατά την νύκτα 15/16 τα Τάγματα ΓΑΡΕΦΗ και ΑΡΓΥΡΗ της 18 Κ.Σ. Ταξ/χίας επετέθησαν κατά της ΠΤΟΛΕΜΑΪΔΟΣ. Κατώρθωσαν καθηλώσαντα την 15 ΄Ιλη Ιππικού και τα τμήματα ΜΑΥ να εισέλθωσιν εντός της πόλεως όπου ενέπρησαν 5 οικίας και το Οικοτροφείον, απήγαγον δε πλέον των 50 ατόμων. Τη συνδρομή του Ουλαμού Τεθ/σμένων εκ ΚΟΖΑΝΗΣ ηναγκάσθησαν να αποχωρήσωσι περί την 0330 ώραν. Απώλειαι Ημετέρων : Ν. 6 (ΜΑΥ) – Τ.Ο. 3.
    (γ) Χ Μ ε ρ / χ ί α
    Τμήματα επί ΓΙΑΝΝΗ ΚΕΦΑΛΙ (Ν.3648) και ύψ. 1030 (Ν.5044) παρηνοχλήθησαν κατά την διάρκειαν της νυκτός.
    Κατά την ημέραν δραστηριότης ημετέρων εχθρικών αναγνωρίσεων.
    (δ) ΔΙΑΤΑΓΑΙ ΓΕΣ
    Η Α.Α.Π. 228141 Δ/γή δι’ ης διατάσσεται το Σ.Στρατού ίνα μετά την αποκοπήν του θύλακος ΒΙΤΣΙ συνεχίση αμέσως τας επιθετικάς του ενεργείας προς κατάληψιν της αρτηρίας ΚΡΟΥΣΤΑΛΛΟΠΗΓΗ – ΒΑΤΟΧΩΡΙ, χρησιμοποιουμένων και των Καταδρομών κατά τας προτάσεις του Δ/τού των.
    Η Α.Α.Π. 228140 προς τον Δ/τήν ΙΙ Μερ/χίας ότι είναι ανάγκη να ενεργήση μετά δραστηριότητος και περισσοτέρων δυνάμεων προς κατάληψιν του αντικειμενικού του σκοπού.
    (ε) ΕΝΕΡΓΕΙΑΙ ΤΟΥ Σ. ΣΤΡΑΤΟΥ
    Εξέδωκεν τας κάτωθι Δ/γάς:
    – Την 0030 ώραν της Α.Α.Π. 1099 προς τους Δ/τάς ΙΙ και ΧV Μερ/χιών διά την συνέχισιν της επιθετικής προσπαθείας αύριον.
    – Την 0900 ώραν την Α.Α.Π. 1101 προς την Δ.Κ.Β. και 22 Ταξ. ότι δέον η επιχείρησις κατά υψώματος ΒΙΤΣΙ εκτελεσθή οπωσδήποτε εντός της νυκτός 16/17 Οκτωβρίου.
    – Την 1200 ώραν την Α.Α.Π. 1102 προς τον Διοκητήν της ΙΙ Μερ/χίας ότι ο ρυθμός της επιχειρήσεως είναι βραδύτατος, ότι δέον να αναπτύξη δραστηριότητα και να περιέλθη εις χείρας του εντός της ημέρας το ΠΛΑΤΥ. Την 1900 ώραν την Α.Α.Π. 1103 προς την Χ Μερ/χίαν περί της αξίας και ανάγκης διατηρήσεως της περιοχής ΓΙΑΝΝΗ ΚΕΦΑΛΙ.
    – Την 1200 ώραν την Α.Α.Π. 1104 προς την Χ Μερ/χίαν περί θέσεως από 1600 ώρα, 1 Τάγματος ετοιμοκινήτου εις την διάθεσιν του Σ. Στρατού εις ΜΕΣΟΠΟΤΑΜΙΑ.
    – Την 1430 ώραν την Α.Α.Π. 1105 προς τον Διοικητήν της Χ Μερ/χίας ίνα περατώση εντός της αύριον τας αναγκαίας αναγνωρίσεις διά πιθανήν επιθετικήν ενέργειαν της Μερ/χίας εν τη γενική κατευθύνσει ΑΡΜΠΕΝΙΣΚΑ – ΒΟΥΤΣΙ – ΡΑΜΠΑΤΙΝΑ – ΠΟΡΤΑ και εν τη ζώνη μεταξύ ΔΕΝΔΡΟΧΩΡΙΟΥ και ΑΛΙΑΚΜΟΝΟΣ. Να έχη υπ’ όψιν της και την κατεύθυνσιν ΤΣΟΥΤΣΕΡΑ – ΒΟΥΤΣΙ με συνδετικήν τοιαύτην την ΝΤΕΜΠΕΝΙ – ΝΤΕΝΤΕΝ – ΒΟΥΤΣΙ.
    – Την 2030 ώραν την Α.Α.Π. 1109 Δ/γή προς τον Δ/τήν της ΧV Μερ/χίας ίνα μετά την σύμπτυξιν των τμημάτων εκ ΠΡΑΣΙΚΑΣ διατάξη (α) την κατοχήν του ύψ. 1183 (Ν. 483519) (β) την σταθεράν εξασφάλισιν του αυχένος ύψ. 948 (Ν. 491497) διά την προστασίαν του πυρ/κού και έμφραξιν του ρεύματος ΒΥΣΣΙΝΙΑΣ (γ) την επιζήτησιν ανακαταλήψεως της ΠΡΕΣΕΚΑΣ.
    – Την 2030 ώραν την Α.Α.Π. 1110 προς τον Δ/τήν της ΙΙ Μερ/χίας ίνα διά την νύκτα της απόψε (α) διατηρήση σταθερώς τας κατεχομένας θέσεις (β) ενεργήση τοπικάς νυκτερινάς επιθέσεις λόγω της κατά ΒΙΤΣΙ ενεργείας της Δ.Κ.Β. (γ) ή έτοιμος ίνα από έω εξορμήση προς κατάληψιν του ΠΛΑΤΥ.
    – Την 2045 ώραν την Α.Α.Π. 1111 προς Δ.Κ.Β. 22 Ταξιαρχίας ίνα εκτός ΒΙΤΣΙ καταληφθή κατά πρώτον λόγον ΓΚΛΑΒΑΤΑ ίνα εκείθεν ενεργήση προς ΠΛΑΤΥ προς διευκόλυνσιν του αγώνος ΙΙ Μερ/χίας.

    48.- 17 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ
    (α) Καταδρομείς
    Από των πρώτων πρωϊνών ωρών η Δ.Κ.Β. διά των Α΄ και Β΄ Μ.Καταδρομών ενήργησεν το διαταχθέν εγχείρημα προς κατάληψιν του υψώματος ΒΙΤΣΙ (Ν.570545) και το ΜΑΝΚΟΒΕΤΣ (Ν.560525). Διά μέσου ναρκοπεδίων και δι’ όλων των προφυλάξεων ήχθησαν εγγύς των ανωτέρω υψωμάτων και τας πρωϊνάς ώρας επετέθησαν κατά τούτων αιφνιδιαστικώς.
    Κατόπιν σκληρού αγώνος σώματος προς σώμα συνεπλήρωσαν την κατάληψιν και των δύο υψωμάτων την 0730 ώραν της 17 Οκτωβρίου. Τα υψώματα ταύτα υπεράσπιζεν έν Τάγμα της 103 Κ.Σ. Ταξ/χίας ούτινος υπολείμματα συνεπτύχθησαν εις ΚΑΜΙΝΟ – ΜΑΝΙΤΟΡΕΣ.
    Κατά την διάρκειαν της νυκτός 16/17 το Τάγμα ΚΙΤΣΕΛΙ της 18 Κ.Σ. Ταξ/χίας και έν Τάγμα της 103 Κ.Σ. Ταξ/χίας είχον συγκεντρωθή εις ΒΑΤΟΧΩΡΙ και ανήρχοντο προς ΒΙΤΣΙ με την πρόθεσιν ίνα ενεργήσωσιν επίθεσιν προς κατάληψιν της ΓΚΟΛΙΝΑΣ (Ν.5752). Εις την ενέργειάν των ταύτην τα επρόλαβον αι Μ. Καταδρομών. Τα Τάγματα ταύτα δι’ όλης της ημέρας ενήργησαν λυσώδεις αντεπιθέσεις μέχρι της εσπέρας αφ’ ενός από ΓΚΛΑΒΑΤΑ προς ΒΙΤΣΙ αφ’ ετέρου από ΚΑΜΙΝΟ προς ΜΑΓΚΑΒΕΤΣ, απάσας αποκρουσθείσας μετά βαρυτάτων απωλειών. Τελευταία αντεπίθεσις τούτων ενεργήθη την 2025 ώραν αποκρουσθείσης και ταύτης.
    Λόγω των ισχυρών αυτών αντιδράσεων του εχθρού αι Μ. Καταδρομών δεν ηδυνήθησαν να επεκτείνωσιν κατά την ημέραν ταύτην την επιθετικήν των ενέργειαν προς ΓΚΛΑΒΑΤΑ ως η σχετική Δ/γή του Σ.Στρατού.
    Εκ του αγώνος τούτου αι απώλειαι των ημετέρων ήσαν: Ν.Α. 1 – Ν.Ο. 3 – Τ.Ο. 21. Του εχθρού Ν.Ε. 61 – Σ.Ε. 19, περιήλθον δε εις χείρας ημετέρων άφθονος οπλισμός και παντοειδή υλικά.
    (β) 22 Τ α ξ / χ ί α
    Η Ταξ/χία διά της Α.Π. 4437 από 1135 ώρας ητήσατο ίνα ο εις ΜΕΛΙΣΣΟΤΟΠΟΝ αφιχθείς Λόχος αντικατασταθή υπό άλλης Μονάδος και να επανέλθη εις την διάθεσίν του ως αναγκαιών αυτή. Ομοίως διά της Α.Π. 4440 από 1745 ώρας υπέβαλεν την πρότασίν του ίνα ο Σ.Δ. της μετά του Λόχου Στρατηγείου παραμείνη προσωρινώς επί ΓΚΟΛΙΝΑΣ αντί να αχθή επί υψώματος ΒΙΤΣΙ διά την καλλιτέραν εξασφάλισιν του υψώματος ΓΚΟΛΙΝΑ, όπερ από ΝΟΤΟΝ καλύπτει το ΒΙΤΣΙ και ΜΑΓΚΟΒΙΤΣ. Την εσπέραν η Ταξ/χία είχεν την ακόλουθον διάταξιν. Σ.Δ. εις ΓΚΟΛΙΝΑΝ, 508 Τ.Π. μείον δύο Λόχοι επί ΒΙΤΣΙ, δύο Λόχοι τούτου επί ΜΑΝΚΟΒΙΤΣ. Μετά των άνω τμημάτων ευρίσκονται και οι ΛΟΚ Το 509 Τ.Π. μείον δύο Λόχοι επί ΓΚΟΛΙΝΑΣ έτοιμον να κινηθή προς ΓΚΛΑΒΑΤΑ. Ο είς Λόχος εις ΟΝΤΡΕΤΣΙ (Ν. 5552) και ο έτερος εις ΑΓ. ΑΝΑΡΓΥΡΟΥΣ (Ν.5647) διά την εξασφάλισιν της οδού ανεφοδιασμού και του Χειρουργείου.
    (γ) ΙΙ Μ ε ρ / χ ί α
    Κατά την διάρκειαν της παρελθούσης νυκτός τα Τμήματα της εφ’ όλου του μετώπου παρηνοχλήθησαν διά πυρών του εχθρού.
    Από πρωίας επανελήφθη η επιθετική προσπάθεια της Μερ/χίας πλην αύτη δεν έσχεν σημαντικά αποτελέσματα ει μη μόνον να καταλάβη τον υψοδ. 1386 (Ν.575506) επί του αντερείσματος της ΜΠΕΛΑ ΒΟΔΑ.
    Περί την 1300 ώραν ο παρά την Μερ/χίαν σύνδεσμος του Σ.Στρατού Συντ/ρχης ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ανέφερεν εις το Σ.Στρατού ότι η προχώρησις είναι δυσχερής και προτείνεται η αναπροσαρμογή της διατάξεως διά της μετακινήσεως του 507 Τ.Π. και ενεργείας του επί της κατευθύνσεως ΚΑΠΑΛΙΣΚΕΤΟ – ΓΚΛΑΒΑΤΑ.
    Η Μερ/χία αντιλαμβάνεται ότι η διά της κορυφογραμμής ΚΟΥΛΚΟΥΘΟΥΡΙΑ – ΠΛΑΤΥ ενέργεια είναι ασύμφορος. Προς τούτο η Μερ/χία εκδίδει την 1715 ώραν την Α.Π. 3635 Δ/γήν της περί αναπροσαρμογής της διατάξεώς της. Αύτη έχει ως εξής:

    ΑΠΟ: ΙΙ Μερ/Α1 Ο
    ΠΡΟΣ: 3 Ταξ. 171715
    ΚΟΙΝ: ΤΣ/Β΄ΣΣ – ΧV Μερ. –
    21 – 22 – 33 Ταξ.
    Α.Π. 3635(.) Σχετική Α.Π. 9806/171630 Δ/γή Τ.Σ./Β΄ΣΣ (.) Επιβεβαίωσις προφορικών(.) Προς επιτυχεστέραν έκβασιν του αγώνος και κατόπιν της ως άνω σχετικής Δ/γής Σ.Σ. η Μερ/χία κατά την νύκτα της απόψε θα αναπροσαρμόση τας δυνάμεις εις τρόπον ώστε συνδυάζουσα τας ενεργείας της με τα ΛΟΚ επιτύχη κατάληψιν της γραμμής ΓΚΛΑΒΑΤΑ (Ν.570565) – ΠΛΑΤΥ ευχερέστερα (.) Προς τούτο 3 Ταξ/χία να διατάξη όπως το 507 Τάγμα από λήψεως παρούσης άρξηται συμπτυσσόμενον και αχθή μέσω κοιλάδος ΠΟΛΥΠΟΤΑΜΟΥ – ΑΤΡΑΠΟΥ εις αντέρεισμα ΚΑΠΑΛΙΣΚΕΤΟ (Ν.590580) και ακολούθως στραφή προς την κατεύθυνσιν ΚΑΠΑΛΙΣΚΕΤΟ επί τω σκοπώ όπως από πρωίας αύριον να είναι εις θέσιν να επιτεθή κατά ΓΚΛΑΒΑΤΑ εν συνδυασμώ αριστερά με τα ΛΟΚ α θα επιτεθούν προς ΓΚΛΑΒΑΤΑ εκ της κατευθύνσεως ΒΙΤΣΙ(.) Το 504 Τάγμα εν συνδυασμώ αριστερά με το 507 Τ.Π. καλυπτόμενον εκ της κατευθύνσεως ΠΛΑΤΥ διά των ιδίων του μέσων να συνεχίση εντατικώς την προσπάθειάν του προς ΜΠΕΛΑ ΒΟΔΑ – ΚΟΥΛΑ ην και να καταλάβη (.) 502 Τ.Π. συμπτυσσόμενον και τούτο ως και το 507 Τ.Π. θα αχθή διά της κοιλάδος ΠΟΛΥΠΟΤΑΜΟΣ ατραπός εις ύψ. 1186 (Ν.606609) ΚΡΙΘΑΡΙΣΙΟ ΝΕΡΟ (Ν.615615) ύψ. 1111 (Ν.619610) εν αρθρώσει διατάξη ως εφεδρεία Μερ/χίας με δυνατότητες επεμβάσεως είτε προς την κατεύθυνσιν ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΑ – ΜΠΕΛΑ ΒΟΔΑ είτε προς την κατεύθυνσιν ΠΑΠΑΛΙΣΚΕΤΟ – ΓΚΛΑΒΑΤΑ (.) Το Τάγμα τούτο να έχη ετοιμότητα κινήσεως διά τας ως άνω αποστολάς εις πρώτην διαταγήν Μερ/χίας (.) Ταξ/χία να συνδυάση τας προσπαθείας και των 3 Ταγμάτων εις τρόπον ώστε να εκπληρώση την αποστολήν της εντός της αύριον εκμεταλλευομένη πλήρως επιτυχίας ΛΟΚ επί ΒΙΤΣΙ (.) Σ.Δ. Ταξ/χίας από 0800 ώρας αύριον εις ύψ. 1186(.) Επί ΟΣΤΡΕΒΟ παραμείνη 1 Διμοιρία καθοριζομένη υπό Ταξ/χίας (.) 21 Ταξ/χία να αποστείλη ανάλογον τμήμα επί ΣΤΡΑΒΕΡΙΚ εντός της νυκτός απόψε δεδομένου ότι ο εκεί Λόχος 507 Τάγματος μετακινείται προς κατεύθυνσιν ως ανωτέρω εκτίθεται (.) Πυροβολικόν) (.)
    Μοίρα 104 Σ.Π.Π. μετακινουμένη εις περιοχήν ΤΡΟΠΑΙΟΥΧΟΥ από λήψεως να δύναται να εκτελή βολάς επί ΓΚΛΑΒΑΤΑ (Ν. 570565) ευρέως και ακολούθως επί της γραμμής ΓΚΛΑΒΑΤΑ – ΚΟΥΛΑ – ΠΛΑΤΥ (.) Μηχανικόν (.) Να προβή από λήψεως επισκευήν υπαρχούσης οδού ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΑ – ΜΠΕΛΑ ΒΟΔΑ εις τρόπον ώστε να δύνανται να κινηθώσι Τεθ/σμένα οχήματα (.) Σ.Δ.Μερ/χίας από πρωίας αύριον επί ΤΣΟΥΚΑΣ (Ν.611035)(.)
    Ακριβές αντίγραφον ΜΕΡΑΡΧΟΣ

    • Απώλειαι της Μερ/χίας: Ν.Ο. 3 – Τ.Ο. 15 – Ν.Α. 2.

    (δ) ΧV Μ ε ρ / χ ί α
    Κατά την παρελθούσαν νύκτα απεκρούσθη περί την 0200 ώραν εχθρική επίθεσις κατά ΠΑΠΑΣΚΟΒΟΥ (Ν.441510) και Βορείων αντερεισμάτων ύψ. 1341 (Ν.475528).
    Από της πρωίας επανελήφθη η προσπάθεια προς ΜΑΝΙΤΟΡΕΤΣ. Κατόπιν σκληρού αγώνος δι’ όλης της ημέρας τα τμήματα ήχθησαν εις απόστασιν 100 μ. από της κορυφής όπου εμπεσόντα εις ναρκοπέδιον ηναγκάσθησαν να συμπτυχθώσιν προσβληθέντα δε και αιφνιδιαστικώς περί τας εσπερινάς ώρας συνεπτύχθησαν άλλα μεν εκείθεν ΠΡΑΣΕΚΑΣ έτερα δε προς ΒΥΣΣΙΝΙΑΝ.
    Απώλειαι: Ημετέρων: Ν.Ο. 1 – Τ.Ο. 46 – Τ.Α. 1 – Α.Α. 1 – Α.Ο. 4.
    (ε) Χ Μ ε ρ / χ ί α
    Δι όλης της ημέρας παρηνοχλήθησαν ζωηρώς εχθρικά τμήματα εφ’ όλου του μετώπου υπό των ημετέρων.
    (στ) ΕΝΕΡΓΕΙΑΙ ΤΟΥ Σ.ΣΤΡΑΤΟΥ
    Το ΣΣ εξέδωκεν τας κάτωθι Δ/γάς:
    – Την 0300 ώραν την Α.Α.Π. 1114 διαταγήν του προς τας ΙΙ και Χ Μερ/χίας δι’ ης αναγγέλει την κατάληψιν του ΒΙΤΣΙ και προσκαλεί ταύτας ίνα μη υστερήσωσιν εις γενναιότητα.
    – Την 1130 ώραν την Α.Α.Π. 1116 Δ/γήν προς τας Δ.Κ.Β. και ΧV Μερ/χίαν ίνα Δ.Κ.Β. μετά κατάληψιν ΓΚΛΑΒΑΤΑΣ ενεργήση προς ΚΑΜΙΝΟ διευκολύνουσα την ΧV Μερ/χίαν προς ΜΑΝΙΤΟΡΕΤΣ.
    – Την 1030 ώραν την Α.Α.Π. 1117 προς τας ΙΙ, ΧV και 22 Ταξιαρχίας περί επανόδου της 22 Ταξ/χίας υπό την ΙΙ Μερ/χίαν και καθορίζει τα όρια ζωνών ήτοι:

    ΘΕΜΑ: Συνέχισις επιχειρήσεων. ΑΠΟΡΡΗΤΟΣ-ΠΡΟΣΩΠΙΚΗ
    ΠΡΟΣ: ΙΙ, ΧV ΜΕΡ. – 22 ΤΑΞ. ΤΣ/Β΄ΣΣ/Α1/17.10.48
    ΚΟΙΝ: Α1, Α8, ΓΕΣ/Α1 – Α.Α.Π. 1117
    Β.Σ.Α. – Α.Σ.Α.
    Μετά κατάληψιν υπό Μ.Καταδρομών ΜΑΝΚΟΒΕΤΣ – ΒΙΤΣΙ – ΓΚΛΑΒΑΤΑ και εγκατάστασιν επ’ αυτών 22 Ταξ., κατάληψιν δε και υπό ΙΙ Μερ. ΠΛΑΤΥ – ΚΟΥΛΑ η 22 Ταξ. επανέρχεται υπό διαταγάς ΙΙ Μερ. ΄Οριον μεταξύ ΙΙ και ΧV μετά ολοκλήρωσιν ανωτέρω ορίζω: ΠΡΕΚΟΠΑΝΑ – ΓΚΟΛΙΝΑ (αμφότερα ΧV) – ΜΑΝΚΟΒΕΤΑΣ – ΒΙΤΣΙ- ΒΑΨΩΡΙ (χωρίον) – ΜΠΡΕΖΑ – ΠΟΛΕΝΑΤΑ (Ν.485600) – ΤΣΟΥΚΑ (Ν.455640) (άπαντα ΙΙ Μερ.) Εις διάθεσιν ΙΙ Μερ. ολόκληρος 142 Μ.Ο.Π. 75 ΧV Μερ. εξασφαλίση σταθεράν κατοχήν ΓΚΟΛΙΝΑΣ ΠΡΕΚΟΠΑΝΑΣ ως και ακώλυτον την κυκλοφορίαν οδού ανεφοδιασμού, διά ΠΟΛΥΚΕΡΑΣΟΝ. Εξασφαλιζομένων ανωτέρω δύναται αναπροσαρμόση διάταξιν 614 Τ.Π.
    Διά την ακρίβειαν ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΣ
    Το Αντ/γος Δ/τής Β ΄Σ.Σ.
    Α1/Β΄ΣΣ

    • Την Α.Α.Π. 1118 Δ/γήν έχουσαν ούτω:
      ΘΕΜΑ: Συνέχισις Επιχ/σεως ΑΠΟΡΡΗΤΟΣ-ΠΡΟΣΩΠΙΚΗ
      ΠΡΟΣ: Δ/ντήν Χ Μερ/χίας ΤΣ/Β΄ΣΣ/Α1/17.10.1948
      ΚΟΙΝ : Δ/ντήν ΧV Μερ., Δ.Κ.Β. Α.Α.Π. 1118
      Β.Σ.Α. – Α.Σ.Α. – Α7, Α8, Α9
      ΓΕΣ/Α1
      Μετά κατάληψιν ΒΙΤΣΙ – ΓΚΛΑΒΑΤΑ – ΠΛΑΤΥ και προώθησιν τμημάτων μας επί ΠΟΛΕΝΑΤΑ – ΡΟΤΟ – ΜΑΝΙΤΟΡΕΤΣ να συνεχισθώσι αι επιθετικαί Επιχ/σεις ως ακολούθως:
      1.- Χ Μερ/χία τηρούσα αμυντικώς την ζώνην από ΑΛΒΑΝΙΚΩΝ Συνόρων μέχρι ρεύματος ΞΕΡΟΠΟΤΑΜΟΥ (Ν.3548) θα ενεργήση επιθετικώς εν τη γενική κατευθύνσει ΚΑΡΟΜΗΛΙΑ (Ν.390436) – ΒΟΥΤΣΙ (Ν.370513) – ΠΥΡΑΜΙΣ (Ν. 353564) και με ανατολικόν όριον ΑΓ. ΤΡΙΑΣ (Ν. 418448) (΄Οχι) – ΣΚΕΡΤΣΑ (Ν.408478) – ΝΤΕΜΠΕΛΕΝΙ (Ν.401485) – ΤΣΟΥΤΣΕΡΑ (Ν.388526) – ύψ. 1228 (Ν. 388544) – ΜΠΡΕΝΙΤΣΑ (Ν. 378568) (άπαντα εις Χ Μερ.)
      Αντικειμενικοί σκοποί:
      (α) ΡΑΜΠΑΤΙΝΑ – ΜΑΛΙ ΜΑΔΙ – ΠΟΡΤΑ
      (β) ΣΑΜΠΟΒΙΤΣΑ ΓΚΡΕΚΑ και ΠΥΡΑΜΙΣ
      2.- ΧV Μερ/χία και Δ.ΚΑΤΑΔΡΟΜΩΝ ΒΟΡΡΑ ενεργήσωσιν εις το Δεξιόν Χ Μερ. συμφώνως προς μεταγενεστέρας μου Δ/γάς.
      3.- Η Χ Μερ/χία επί τη προόψει των ανωτέρω επιθετικών ενεργειών να αναπροσαρμόση από τούδε την διάταξίν της, συγκεντρούσα μίαν Ταξ/χίαν εις την περιοχήν ΜΕΣΟΠΟΤΑΜΙΑΣ, εις τρόπον ώστε διά δύο Ταξ/χιών να ενεργήση προς εκπλήρωσιν της αποστολής της.
      4.- Εκδήλωσις άνω επιθετικών ενεργειών προβλέπεται ταχεία ουχί πάντως πέραν των 4 ημερών.
      Ακριβές αντίγραφον ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΣ
      Αντ/γος Δ/τής Β΄ ΣΣ
  • Την 1400 ώραν την Α.Π. 9796 προς την 22 Ταξ/χίαν ίνα εγκαθιστώσα τον Σ.Δ. της επί ΒΙΤΣΙ διατάξη ολόκληρον την Ταξ/χίαν (δύο Τάγματα) επί ΜΑΝΚΟΒΕΤΣ – ΒΙΤΣΙ και ΓΚΛΑΒΑΤΑ μόλις καταληφθή.

  • Την 1415 ώραν την Α.Π. 9797 Δ/γήν προς 22 Ταξ/χίαν ίνα άρξηται αμέσως αμυντικής οργανώσεως ΜΑΝΚΟΒΕΤΣ – ΒΙΤΣΙ όπου διετάχθη αμέσως η προώθησις ναρκών και συρματοπλέγματος.
  • Την 1500 ώραν την Α.Π. 9805 Δ/γήν δι’ ης διετάσσετο η άμεσος μετακίνησις μιάς Μ.Π.Π. εκ της ζώνης της Χ Μερ/χίας εις την ζώνην της ΧV.
  • Την 1700 ώραν την Α.Π. 9808 προς τη ΧV Μερ/χίαν δι’ ης δεν εγκρίνεται πρότασίς της περί αποσύρσεως εκ ΓΚΟΛΙΝΑΣ – ΠΡΕΚΟΠΑΝΑΣ τμημάτων του 614 Τ.Π.
  • Την 1830 ώραν εξέδωκεν την Α.Α.Π. 1121 Δ/γήν της περί των επιχειρήσεων της αύριον έχουσαν ούτω:
    ΑΠΟ : Τ.Σ./Β΄ΣΣ/Α1 Ο.Π.
    ΠΡΟΣ: ΙΙ Μερ/χίαν – Δ.Κ.Β. 171830
    22 Ταξ/χίαν
    ΚΟΙΝ: ΓΕΣ/Α1 – Χ – ΧV – Α8 –
    ΒΣΑ – Ι Μερ. – Α.Σ.Α.
    Α.Α.Π. 1121 από πρωίας αύριον συνεχισθή επίθεσις ως κάτωθι:
    (α) Διοίκησις Καταδρομών επιτεθή επί κατευθύνσεως ΒΙΤΣΙ – ΓΚΛΑΒΑΤΑ – ΚΟΥΛΑ (Ν. 555590) Μετά κατάληψιν ΓΚΛΑΒΑΤΑ υπόστηρίξη διά πυρός ενέργειαν ΙΙ Μερ/χίας προς ΚΟΥΛΑ(.)
    (β) ΙΙ Μερ/χία συγχρονίση αρχικώς επίθεσίν της από ΚΑΠΑΛΙΣΚΕΤΟ (Ν.5958) προς ΓΚΛΑΒΑΤΑ και ακολούθως συνεχίση προσπαθείας της δραστηρίως προς ολοκλήρωσιν αποστολής της ως Α.Α.Π. 1079 και Α.Α.Π. 1117 Δ/γαί μου (.) Ενέργειά της συγχρονίση και επί λοιπών κατευθύνσεων (.)
    (γ) ΧV Μερ/χία να καταλάβη ΜΑΝΙΤΟΡΕΤΣ (Ν.515535) – ΚΑΜΙΝΟ (.)
    (δ) Πυρ/κόν Σ.Σ. υποστηρίξη ενέργειαν κατά ΜΑΝΙΤΟΡΕΤΣ και ΚΑΜΙΝΟ – ΓΚΛΑΒΑΤΑ τη αιτήσει Δ.Κ.
    (ε) ΄Ωρα εξορμήσεως προς ΓΚΛΑΒΑΤΑ η 0530 (.)
    Ακριβές αντίγραφον Ο
    ΔΙΟΙΚΗΤΗΣ
  • (ζ) ΔΙΑΤΑΓΑΙ ΓΕΣ
    Εξεδόθη η 228141/4009/Α1 προς Β΄ΣΣ όπως μετά αποκοπήν θύλακος ΒΙΤΣΙ έχει προετοιμασμένην ενέργειαν προς συνέχισιν επιθ. ενεργειών διά την κατάληψιν της αρτηρίας ΚΡΥΣΤΑΛΛΟΠΗΓΗΣ – ΒΑΤΟΧΩΡΙ.

    49.- 18 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ
    (α) Καταδρομείς
    Καθ’ όλην την διάρκειαν της νυκτός απέκρουσαν σφοδράς αντεπιθέσεις του εχθρού από Τάγματος της 103 Ταξ/χίας και του Τάγματος ΣΟΥΜΑΔΙ ΤΗΣ 14 Κ.Σ. Ταξιαρχίας.
    Επί πλέον περί τας πρωϊνάς ώρας οι Κ.Σ. εξαπέλυσαν ισχυράν εχθρικήν αντεπίθεσιν κατά ΒΙΤΣΙ – ΜΑΝΚΟΒΕΤΣ κατωρθώσαντες να διεισδύσωσιν εις τον μεταξύ τούτων αυχένα ως και Δ. ΜΑΝΓΚΟΒΕΤΣ. Γενομένης δε ευθύς αμέσως αντεπιθέσεως υπό των Μ. Καταδρομών εξεδιώχθησαν εκείθεν μετά βαρυτάτων απωλειών.-
    Από της 0800 ώρας η Δ.Κ.Β. εσυνέχισεν την επιθετικήν της προσπάθειαν προς κατάληψιν ΓΚΛΑΒΑΤΑΣ την οποίαν μετά σκληρότατον αγώνα επέτυχεν να καταλάβη την 1000 ώραν. Ευθύς αμέσως εξαπελύθησαν λυσσώδεις αντεπιθέσεις του εχθρού, αίτινες περί την 1300 ώραν είχον περιαγάγει τους καταδρομείς εις δυσχερή θέσιν αλλά τελικώς ούτοι κατώρθωσαν να διατηρήσωσιν την κατοχήν της ΓΚΛΑΒΑΤΑΣ. Κατόπιν τούτου και της προσεγγίσεως προς ΓΚΛΑΒΑΤΑΝ από ΚΑΠΑΛΙΣΚΕΤΟ του 507, ούτοι παρητήθησαν πάσης αντεπιθετικής ενεργείας των.
    Συνολικαί απώλειαι συμ/τών κατά επιχ/σεις ΒΙΤΣΙ – ΜΑΝΚΟΒΕΤΣ – ΓΚΛΑΒΑΤΑ -: Ν.Ε. 192 – Σ.Σ. 10 μέγας επί πλέον αριθμός νεκρών και τραυματιών παραληφθέντων. Περιήλθον εις χείρας μας 14 Μπρέν – 6 Μυδράλλια – 3 ατομικοί όλμοι – 7 αυτόματα – 46 Τυφέκια – 73 Μπαζούκας – 1.000 Χειρ/δες – 290 βλήματα όλμων – άφθονα πυρ/κά.
    Απώλειαι Ημετέρων: Ν.Ο. 15 – Ν.Α. 1 – Τ.Α. 3 – Τ.Ο. 78.
    Την 0900 ώραν η Δ.Κ.Β. υπέβαλεν την Α.Π. 5508 αναφοράν και ητείτο ίνα συντελουμένης σήμερον της καταλήψεως και ΓΚΛΑΒΑΤΑΣ αι Μοίραι αποσυρθώσιν αύριον λόγω της εξαιρετικής των καταπονήσεως..
    (β) ΙΙ Μ ε ρ / χ ί α
    Από της 0400 ώρας αι Κ.Σ. εξαπέλυσαν επίθεσιν κατά υψ. 1695 (Ν.617669) – ΔΕΡΒΕΝ (Ν.5340) και υψ. 1414 (Ν.518706) διαρκέσασαν μέχρι της 0830 ώρας και ήτις τελικώς απεκρούσθη. Απώλειαι: Ν.Ο. 5 – Τ.Ο. 9.
    Από πρωίας επανελήφθη η επίθεσις προς ΚΟΥΛΑ από της κατευθύνσεως της ΜΠΕΛΑ ΒΟΔΑ ήτις και κατελήφθη την 1745 ώραν κατόπιν σκληρού αγώνος. Το 507 Τ.Π. κινηθέν βραδέως ήχθη εις ΚΑΠΑΛΙΣΚΕΤΟ τας απογευματινάς ώρας και προσέγγισεν προς την κατεχομένην υπό των καταδρομέων ΓΚΛΑΒΑΤΑΝ.
    Διαρκούσης της νυκτός 17/18 το Τάγμα ΓΑΡΕΦΗ της 18 Κ.Σ. Ταξιαρχίας επετέθη από 2230 ώρας κατά χωρίου ΛΑΚΚΙΑΣ (Ν.8452) οπόθεν απεχώρησεν την 0315 ώραν. Τα τμήματα ΜΕΑ ημύνθησαν σθεναρώς πλην όμως οι συμ/ται κατώρθωσαν να τους εξουδετερώσωσιν. Ενέπρησαν πολλάς οικίας και απήγαγον ικανόν αριθμόν κατοίκων.
    (γ) ΧV Μ ε ρ / χ ί α
    Κατά την παρελθούσαν νύκτα παρηνοχλήθησαν τα τμήματα επί ΣΚΕΡΤΣΑ και ΚΡΟΥΣΙΑ διά Πυρ/κού.
    Ουδέν έτερον σημαντικόν.
    Την 0045 ώραν ο Δ/τής της ΧV Μερ/χίας υπέβαλεν την Α.Π. 88 αναφοράν του περί συνεχίσεως της επιθέσεως από ΜΑΓΚΟΒΕΤΣ προς ΚΑΜΙΝΟ – ΜΑΝΙΤΟΡΕΤΣ και όχι από ΠΡΑΣΕΚΑΣ και ότι αύτη δέον να ενεργηθή την 19 Οκτωβρίου.
    Διά της υπ’ αριθμ. Α.Π. 1232 αναφοράς της από 2250 ώρας επρότεινεν όπως η ανωτέρω επίθεσις ενεργηθή κατά την νύκτα 19/20 κατόπιν ενεργηθείσης υπό του Δ/τού της 61 Ταξ/χίας αναγνωρίσεως.
    (δ) Χ Μ ε ρ / χ ί α
    Ουδέν αξιόλογον.
    (ε) Ενέργειαι του Σ.Στρατού
    Το Σ.Στρατού εξέδωκεν τας κάτωθι Δ/γάς:
    – Την 0200 ώραν την Α.Π. 9819 προς την ΧV Μερ/χίαν δι’ ης εγκρίνει την επί 24ωρον αναβολήν της επιθέσεως.
    – Την Α.Π. 9832 από 1000 ώρας προς την 22 Ταξ/χίαν ίνα προωθήση αμέσως Διλοχίαν επί ΓΚΛΑΒΑΤΑΣ ήτις μόλις είχεν καταληφθή.
    – Την 1000 ώραν την Α.Π. 9833 Δ/γήν προς την ΙΙ Μερ/χίαν έχουσαν ούτω: «ΓΚΛΑΒΑΤΑ κατελήφθη υπό Καταδρομέων(.) Κινηθήτε επί τέλους (.) -»
    – Την 1720 ώραν την υπ’ αριθμ. Α.Α.Π. 1128 Δ/γήν προς τας ΙΙ Μερ/χίαν – Δ.Κ.Β. – 22 Ταξ/χίαν περί διατηρήσεως πάση θυσία καταληφθεισών θέσεων, των Μ.Καταδρομών παραμεινασών ως εφεδρεία.
    – Την 2400 ώραν την ύπ’ αριθμ. Α.Α.Π. 1128 προς την ΧV Μερ/χίαν δι’ ης εγκρίνεται πρότασις της περί επιθέσεως κατά ΜΑΝΙΤΟΡΕΤΣ από ΜΑΝΓΚΟΒΕΤΣ την νύκτα 19/20 Οκτωβρίου.

    50.- 19 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ
    (α) Καταδρομείς
    Ουδέν σημαντικόν.
    Διά της υπ’ αριθμ. Α.Π. 5508/34 από 0550 ώρας η Δ.Κ.Β. ητήσατο την επάνοδον εντός της σήμερον των Μ.Κ. εις περιοχήν ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ λόγω της μεγάλης των καταπονήσεως και λήξεως της αποστολής των.
    (β) ΧV Μ ε ρ / χ ί α
    Τμήματα εκινήθησαν αναγνωριστικώς προς ΠΡΑΣΕΚΑΝ ην εύρον ελευθέραν συμ/τών, συνεχίσαντα δε κίνησιν προς ΜΑΝΙΤΟΡΕΤΣ ήχθησαν μέχρι σημείου (Ν.505530).
    Η Μερ/χία εξέδωκεν τας υπ’ αριθμ. Α.Π. 1247 και Α.Π. 1954 Δ/γάς της διά την νυκτερινήν ενέργειαν 19/20 Οκτωβρίου εχούσας ούτω:

    ΑΠΟ: Τ.Σ./ΧV Μερ. Ο.Π.
    ΠΡΟΣ: 45 – 61 – 73 Ταξ/Α1 191915
    ΚΟΙΝ: Τ.Σ./Β΄ ΣΣ, ΙΙ – Χ Μερ.
    Α.Π. 1247 (.) 61 Ταξ/χία (.) Νυκτερινή ενέργεια 19/20 προς κατάληψιν ΚΑΜΙΝΟ ΜΑΝΙΤΟΡΕΤΣ (.) Υποβοηθητική ενέργεια πρωίαν από ΒΑΡΟΣ προς ΜΑΝΙΤΟΡΕΤΣ(.) 45 Ταξ/χία (.) Ισχυρά επιθετική αναγνώρισις από 0630 ώρας προς ΠΡΑΣΕΚΑ ΜΑΝΙΤΟΡΕΤΣ ομοίως να ωθήση Λόχον μέχρι ρεύματος ΒΑΨΩΡΙ και εκείθεν εκπέμψει αναγνωρίσεις προς ύψ. 1123 (Ν.478552) (.) Ετοιμότης επιθέσεως είτε προς ΜΑΝΙΤΟΡΕΤΣ είτε προς ΡΟΤΟ 75 Ταξ/χία (.) Εκπέμψη 0630 ώραν ισχυράν επιθετικήν αναγνώρισιν προς ΚΡΑΝΙΩΝΑ ΓΙΑΜΑΤΑ.
    Ακριβές αντίγραφον ΜΕΡΑΡΧΟΣ

    ΑΠΟ: Τ.Σ./ΧV Μερ/χίας Ο.Π.
    ΠΡΟΣ: Τ.Σ./45-61 Ταξ. 192150΄
    117 Τ.Π.
    ΚΟΙΝ: Τ.Σ./73 Ταξ.-Τ.Σ./Β΄ΣΣ-
    Τ.Σ./ΙΙ – Χ Μερ/χιών
    Α.Π. 1254(.) Σχετική Α.Π.1247 σήμερον Μερ/χίας (.) εν τη κατευθύνσει ΠΡΑΣΙΚΑ – ΜΑΝΙΤΟΡΕΤΣ ενεργήση υποβοηθητικώς από 0600 ώρας 20΄ Οκτωβρίου Διλοχία 117 Τάγματος ως Α.Π. 721 σήμερον 61 Ταξ. (.) 45 Ταξ/χία (.) 0630 ώραν 20΄ Οκτωβρίου ωθήση Λόχον μέχρι ρεύματος ΒΑΨΩΡΙ και ΕΚΠΕΜΨΗ εκείθεν αναγνωρίσεις προς ύψοδ.1125 (Ν.478552) (.) Μετά κατάληψιν υπό ΙΙ Μερ/χίας ΠΛΑΤΥ και κίνησιν επιθετικήν ταύτης προς ΚΡΕΣΤΟ ΜΠΡΕΖΑ να εκτοξεύση επίθεσιν προς κατάληψιν ΡΟΤΟ και έπειτα συμβάλη κατάληψιν ΓΚΛΑΒΑΤΑ υπό ΙΙ Μερ/χίας(.)
    Ακριβές αντίγραφον ΜΕΡΑΡΧΟΣ

    (γ) 22 Τ α ξ / χ ί α
    Ουδέν αξιόλογον
    (δ) ΙΙ Μ ε ρ / χ ί α
    Κατά την παρελθούσαν νύκτα 18/19 παρηνοχλήθησαν τμήματα της επί ΔΕΡΒΕΝ (Ν. 5365) και ΓΕΩΡΓΟΥ ΚΕΦΑΛΙ (Ν.4668).
    Επιθετική ενέργεια επαναληφθείσα από πρωίας επέτυχεν την κατάληψιν περί την 1100 ώραν του υψώματος ΚΟΥΛΑ. Συνέχισις προσπαθείας προς ΠΛΑΤΥ δεν επέτυχεν κατάληψιν ταύτης.
    Τα τμήματα εσπέρας κατείχον την γραμμήν : (Ν.522592) (Ν.553595) – ( Ν.553600). Απώλειαι: Ν.Ν.Α. 1. – Ν.Τ.Ο. 15. Συμ/τών: Ν.Ε. 15 – Σ.Ε. 5, Συνελέγησαν 2 Βίκερς – 4 Μυδράλια και 2.000 φυσίγγια.
    Διά Α.Π. 3678 της 1505 ώρας η Μερ/χία ανέφερεν επί σχετικής Δ/γής του Σ.Στρατού ότι δεν είναι αληθής η πληροφορία των τμημάτων πυρ/κού ότι οι συμ/ται αποσύρονται από ΠΛΑΤΥ.
    Την 1915 ώραν η Μερ/χία υπέβαλε την Α.Π. 3708 αναφοράν της περί του διεξαγομένου αγώνος κατά ΠΛΑΤΥ έχουσαν ούτω:

    ΑΠΟ: ΙΙ Μερ/χία/Α1 Ο
    ΠΡΟΣ: Β΄ΣΣ/Α1 191915
    ΚΟΙΝ: Τ.Σ./3 Ταξ.-21-33-22 Ταξ.
    Α.Π. 3708 (.) Τμήματα ημών συνεχίζοντα από πρωίας σήμερον τον σκληρόν αγώνα κατά ΠΛΑΤΥ (Ν.546593) ήχθησαν το εσπέρας της σήμερον εγγύτατα αντικειμενικού σκοπού(.) Επί του δασωμένου – πετρώδους και αποκρήμνου εδάφους ΠΛΑΤΥ (Ν.544593) ο εχθρός αντιτάσσει λυσσώδη άμυνα παρά τας επανειλημμένας επεμβάσεις αεροπορίας και πυρ/κού και εις το σημείον τούτο εχθρός είναι λίαν ενισχυμένος (εκ καταθέσεων συλληφθέντων) (.) Τμήματα διανυκτερεύσωσι εν στενωτάτη επαφή και ενεργήσωσι ως η κοινοποιουμένη Α.Π. 3697 Δ/γή Μερ/χίας (.) Μερ/χία αναφέρει ότι οι πάντες κατέλαβον εξαιρετικάς προσπαθείας και ενθουσιασμόν πλην ενίων παραλείψεων ελαχθεισών και επολέμησαν εν γένει με άφθαστον ηρωϊσμόν δι’ ους λόγους παρακαλείται το Σ.Σ. όπως διά των Δ/γών του ενθουσιάζη τους εξόχους τούτους πολεμιστάς και μη τους αποκαρδιώνη (.)
    Ακριβές αντίγραφον ΜΕΡΑΡΧΟΣ
    – Την 2030 ώραν η Μερ/χία υπέβαλεν την Α.Π. 3701 δι’ ης υποβάλει προτάσεις περί μεταβολής Νοτίου ορίου 22 Ταξιαρχίας και διαθέσεως αυτή του υπολοίπου της 142 Ν.Ο.Π., ενός Τ.Π. μιάς Μ. Καταδρομών και 1 Ουλ. Τεθ/σμένων.
    (ε) Χ ΜΕΡΑΡΧΙΑ
    Την νύκτα 18/19 Κ.Σ. προσέβαλλον ημετέρους επί ΓΙΑΝΝΗ ΚΕΦΑΛΙ και ΠΛΑΤΥΔΡΟΜΟΝ.
    (στ) ΔΙΑΤΑΓΑΙ ΓΕΣ
    – Α.Π. 228651 από 1720 Δ/γή όπως ληφθούν μέτρα διατηρήσεως των καταληφθέντων αντικειμενικών σκοπών.
    (ζ) Ενέργειαι του Σ.Στρατού
    Το Σ.Στρατού εξέδωκε τας κάτωθι Δ/γάς:
    – Την 1100 την Α.Π. 9853 Δ/γήν περί επανόδου εντός της αύριον των Μ.Κ. εις ΚΑΣΤΟΡΙΑΝ έχουσαν ούτω:

    ΑΠΟ: Τ.Σ./Β΄ΣΣ/Α1 Ο
    ΠΡΟΣ: ΙΙ – 22α – Δ.Κ.Β. 19.11.00
    ΚΟΙΝ: Α1 – Α.Σ.Α. – Β΄Σ Α
    Α.Π. 9883. Πρωίαν αύριον Δ.Κ.Β. επανέλθη βάσιν της, εκπληρωθείσης αποστολής(.) Κίνησις μερίμνη Γ1/Β΄ΣΣ (.) 22 Ταξ/χία αναλαμβάνει ευθύνην εξασφαλίσεως ΒΙΤΣΙ – ΜΑΓΚΟΒΕΤΣ (.) ΙΙ Μερ/χία έχει ευθύνη από ΓΚΛΑΒΑΤΑ (ναι) και Βορειότερον (.)
    Ακριβές αντίγραφον Ο
    ΔΙΟΙΚΗΤΗΣ

    • Την 1315 ώραν την Α.Π. 9885 προς την ΙΙ Μερ/χίαν ότι κατά πληροφορίας Πυρ/κού παρατηρείται συνεχής κίνησις από ΠΛΑΤΥ προς Δυσμάς και αμέσως Β.Δ. τούτου, προσεκάλει δε την Μερ/χία να εκμεταλλευθή τούτο.
    • Την 2000 και 2010 ώρας τας Α.Α.Π. 1132 και 1133 περί αναστολής επανόδου Μ. Καταδρομών εις ΚΑΣΤΟΡΙΑΝ. Αι ανωτέρω Δ/γαί υπεβλήθησαν εις ΓΕΣ εις απάντησιν της Δ/γής περί επανόδου των Μ.Κ. εις ΚΑΣΤΟΡΙΑΝ εχούσας ούτω:

    ΑΠΟ: Τ.Σ./Β΄ΣΣ/Α1 Ο.Π.
    ΠΡΟΣ: Δ.Κ.Β. 19 20 10
    ΚΟΙΝ: Α1 – ΓΕΣ/Α1
    Α.Α.Π. 1132 (.) Ο διεξαγόμενος αγών περί ΠΛΑΤΥ δεν ετελεσφόρησεν (.) Τούτο αναγκάζει Σ.Στρατού αναστείλη επάνοδον Μοιρών(.) Δι’ αντιμετώπισιν όμως ενδεχομένου παρατάσεως καταστάσεως μελετήσατε το ενδεχόμενον αιφνιδιαστικής νυκτερινής ενεργείας σας κατά ΠΛΑΤΥ κατά νύκτα 20/21 και υποβάλατε σχετικάς προτάσεις μέχρι μεσημβρίας αύριον(.)
    Ακριβές αντίγραφον ΔΙΟΙΚΗΤΗΣ

    ΑΠΟ: Τ.Σ./Β΄ΣΣ/Α1 Ο.Π.
    ΠΡΟΣ: Δ.Κ.Β. – 22 Ταξ. 19 20 00
    ΚΟΙΝ: Α1 – ΧV – ΓΕΣ/Α1
    Α.Α.Π. 1133 (.) Λόγω επιτακτικών αναγκών επάνοδος Μοιρών Καταδρομών περιοχήν ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ αναβάλλεται μέχρι νεωτέρας Δ/γής (.) Διάταξις: ανά μίαν Μοίραν εις Βορείους και Νοτίους κλιτείς ΒΙΤΣΙ (.)
    Ακριβές αντίγραφον ΔΙΟΙΚΗΤΗΣ

    (η) Ε χ θ ρ ό ς
    Διεπιστώθη ότι εις τον αγώνα περί ΒΙΤΣΙ – ΓΚΛΑΒΑΤΑ – ΚΟΥΛΑ – ΠΛΑΤΥ η 103 Ταξ/χία ενισχύθη δι’ ενός Λόχου εξ εκάστου των τριών Ταγ/των της εις ΓΙΑΜΑΤΑ – ΡΟΤΟ – ΓΚΛΑΒΑΤΑ 14 Κ.Σ. Ταξ/χίας υπό του Τάγματος ΣΟΦΙΑΝΟΥ της 16 Κ.Σ. Ταξ/χίας (της ευρισκομένης προ της Χ Μερ/χίας ) και εξ ενός Τάγματος (ΚΙΤΣΕΛΗ) της 18 Ταξ/χίας. Επί πλέον ότι ενισχύθη υπό του ιππικού ΝΕΣΤΟΡΟΣ.

    1. 20 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ
      (α) Καταδρομείς

    – Ουδέν αξιόλογον
    – Την 0210 ώραν η Δ.Κ.Β. υπέβαλεν την Α.Π. 5508/36 αναφοράν περί αδυνάτου εκτελέσεως του διαταχθέντος υπό του Σ.Στρατού εγχειρήματος.
    – Την 0820 ώραν την Α.Π. 5508/37 αναφοράν περί της καταστάσεως των Μ.Κ. και ανάγκης επανόδου των εις ΚΑΣΤΟΡΙΑΝ έχουσαν ούτω:

    ΑΠΟ: Δ.Κ.Β. Ο.Π.
    ΠΡΟΣ: Δ.Δ.Κ. 200820
    ΚΟΙΝ: Β΄ΣΣ
    5508/370 (.) Οι οπλίται ΚΑΝΑΚΗΣ Γ. ΜΠΕΛΙΛΟΓΛΟΥ ΚΟΚΚΑΔΗΣ ΔΗΜ. ΤΣΕΡΤΟΣ Δ. και ΣΟΥΛΙΟΣ Κ. της ΒΜΚ προσεβλήθησαν υπό ΚΡΥΟΠΑΓΗΜΑΤΩΝ (.) ΄Απαντες λοιποί Αξ/κοί και οπλίται ευρισκόμεθα από τετραημέρου επί ΒΙΤΣΙ και ΜΑΓΚΟΒΙΤΣΙ άνευ κλινοσκεπάσματος και αντισχοίνου και διετάχθημεν να παραμείνωμεν μέχρι νεωτέρας Δ/γής κατόπιν εντονωτάτων σκληρών αγώνων 60 ωρών καίτοι η 22 Ταξ/χία εγκατεστάθη από χθές επί των υψωμάτων(.) Υπί δριμύ ψύχος η έλλειψις θερμού συσσιτίου οι 97 εκτός μάχης άνδρες τους οποίους έχομεν, συντελούν εις το να καταρρέη ταχέως η αξία του τμήματος (.) Μετά τινας ημέρας αντί τμήματος σφρίγοντος και ετοίμου διά τολμηράς ενεργείας θα έχωμεν μάζαν ανθρώπων ασθενούντων και εχόντων ανάγκην μακράς αναπαύσεως και ανασυγκροτήσεως (.) Φέρων ευθύνην έναντι υμών διά τας νεωστί ανασυγκροτηθείσας ταύτας Μοίρας παρακαλώ ενεργήσατε ταχέως (.)
    Ακριβές αντίγραφον

    (β) ΧV Μ ε ρ / χ ί α ν
    Την 0400 ώραν παρηνοχλήθη υπό Συμ/τών η ΠΡΕΚΟΠΑΝΑ.
    – Από της νυκτός ήρξατο η επιθετική ενέργεια από ΜΑΝΚΟΒΕΤΣ προς ΚΑΜΙΝΟ. Μετά ανατροπήν εχθρικού φυλακίου εις (Ν.5554), τα τμήματα προσεπάθησαν να ανέλθωσιν επί του αντερείσματος πλην όμως καθηλώθησαν υπό ισχυρών πυρών του εχθρού εις (Ν.547542). Επανειλημμέναι προσπάθειαι δι’ όλης της ημέρας υποστηριζόμεναι υπό πυρών πυρ/κού και αεροπορίας δεν έσχον αποτελέσματα. ΄Ετερα τμήματα ενήργησαν από ΠΡΑΣΕΚΑ προς ΜΑΝΙΤΟΡΕΤΣ άνευ αποτελέσματος.
    (γ) ΙΙ Μ ε ρ / χ ί α
    Τμήματα της 3 Ταξ/χίας συνέχισαν από πρωίας την προσπάθειάν των προς κατάληψιν του ΠΛΑΤΥ. Δύο προσπάθειαι, παρά την υποστήριξιν του πυρ/κού και της Αεροπορίας, δεν επέτυχον την κατάληψιν του υψώματος ΠΛΑΤΥ. Τέλος Τρίτη τοιαύτη επέτυχε τούτο περί την 1730 ώραν. Οι Κ.Σ. συμπτυσσόμενοι προς ΚΡΕΣΤΟ προσεβάλλοντο λίαν δραστικώς διά πυρ/κού και αεροπορίας, πλην όμως η Μερ/χία παρά την σαφή αποστολήν εκ μέρους του Σ.Στρατού, δεν συνέχισεν την προσπάθειάν της διά την κατάληψιν του ΚΡΕΣΤΟ.
    Την 1800 ώραν υπέβαλεν την 21285 αναφοράν δι’ ης αναφέρει κατάληψιν ΠΛΑΤΥ και υπόσχεται να χαρίση και άλλας νίκας.
    (δ) Χ Μ ε ρ / χ ί α
    Ουδέν αξιόλογον.
    (ε) Διαταγή ΓΕΣ
    Εξεδόθη η ύπ’ αριθμ. Α.Α.Π. 228798 Δ/γή περί εκκαθαρίσεως του ΣΥΝΙΑΤΣΙΚΟΥ και ΒΟΥΡΙΝΟΥ από συγκεντρωθέντας εκεί Κ.Σ.
    (στ) Ενέργειαι του Σ.Στρατού
    Το ΣΣ εξέδωκε τας κάτωθι Δ/γάς:
    – Την 0230 ώραν τη Α.Α.Π. 1135 προς την ΙΙ Μερ/χίαν περί συνεχίσεως της προσπαθείας προς κατάληψιν ΠΛΑΤΥ – ΚΡΕΣΤΟ.
    – Την 1045 ώραν την Α.Α.Π. 1136 αναφοράν προς ΓΕΣ περί ελλείψεως επιθετικού πνεύματος εις Μονάδας ΙΙ και ΧV Μερ/χιών.
    – Την 1150 ώραν την Α.Π. 9903 Δ/γήν προς τας Μερ/χίας περί εκμεταλλεύσεως των βολών πυρ/κού παρά την γιγνομένην σπατάλην.
    – Την 1200 ώραν την Α.Π. 9904 Δ/γήν προς την ΧV Μερ/χίαν ίνα εκπέμψη αναγνώρισιν προς ΒΕΡΜΠΙΣΤΑΝ (Ν.62470) κατόπιν της παρενοχλήσεως της ΠΡΕΚΟΠΑΝΑΣ.
    – Την 1235 ώραν την Α.Α.Π. 1138 προς την ΙΙ Μερ/χίαν ίνα η 21 Ταξ/χία πιέζη συνεχώς από ΚΟΥΚΛΟΥΘΟΥΡΙΑ προς υψ. 1685.
    – Την Α.Α.Π. 1139 Δ/γήν προς την ΧV Μερ/χίαν περί της αδρανείας του 614 Τ.Π. κατά την σημερινήν επιθετικήν ενέργειαν.
    – Την 1600 ώραν την Α.Α.Π. 1142 Δ/γήν περί διαθέσεως εις ΙΙ Μερ/χίαν και της 142 Μ.Ο.Π.
    – Την 1820 ώραν την Α.Α.Π. Δ/γήν περί λήψεως μέτρων κατά πιθανών αντεπιθέσεων του εχθρού.
    – Την 1845 ώραν την Α.Α.Π. 1144 Δ/γήν περί εξασφαλίσεως του ΠΛΑΤΥ.
    – Την 2000 ώραν την Α.Α.Π. 1145 περί των αποστολών των Μερ/χιών δι’ αύριον ως εξής:

    ΑΠΟ : Τ.Σ./Β΄ΣΣ/Α1 Ο.Π.
    ΠΡΟΣ: Δ/τάς ΙΙ & ΧV Μερ. 20 20 00
    ΚΟΙΝ: Α1 – ΓΕΣ/Α1 – ΒΣΑ – ΑΣΑ
    Α.Α.Π. 1145 (.) Δι αύριον διατάσσω τα κάτωθι ;
    (α) ΙΙ Μερ/χία ευρύνη κατοχήν ΠΛΑΤΥ διά καταλήψεως ΚΡΕΣΤΟ και ανωνύμου Β.Δ. τούτου και εδραιωθή σταθερώς επ’ αυτών(.)
    (β) ΧV Μερ/χία αναδιοργανούσα δυνάμεις της άρξηται προοδευτικώς αντικαταστάσεως Ταξ/χίας ήτις συμφώνως προγενεστέρας Δ/γής μου επανέρχεται ΙΙ Μερ/χίαν της οποίας Νότιον όριον ΓΚΛΑΒΑΤΑ (Ν.570566) (ναι) (.)
    Ακριβές αντίγαφον ΔΙΟΙΚΗΤΗΣ
    52.- 21 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ
    (α) 22 Τ α ξ / χ ί α
    Το 509 Τ.Π. από μεσημβρίας εκινήθη εις ΓΚΛΑΒΑΤΑΝ.
    (β) ΧV Μ ε ρ / χ ί α
    Κατά παρελθούσαν νύκτα παρηνοχλήθησαν τμήματα απί ΚΡΟΥΣΙΑ και ΠΑΠΑΣΚΟΒΟ. Συμ/ται πειραθέντες διά βώσιν προς ΣΥΝΙΑΤΣΙΚΟΝ εκ ΒΙΤΣΙ διά ΒΥΣΣΙΝΙΑΣ κατεδιώχθησαν.
    Επιθετική αναγνώρισις προς ΒΕΡΜΠΙΣΤΑΝ ανέτρεψεν συμ/τας εις ΜΝΗΜΑ ΓΙΑΝΝΗ (Ν.6150) βληθείσα εν συνεχεία κατά κίνησίν της εκ ΤΣΕΡΝΟ ΝΙΒΑ (Ν.613497).
    Επιθετική αναγνώρισις προς υψ. 1183 (Ν.485520) εβλήθη εκείθεν διά πυρών Πεζικού.
    Η Μερ/χία εξέδωκεν την Α.Α.Π. 4069/21.10.1948 Δ/γήν περί διατάξεως και αποστολών μονάδων της εν τη καθορισθείση Ζώνη της έχουσαν ούτω:

    ΘΕΜΑ: Επιχ/σεις ΑΚΡΩΣ ΑΠΟΡΡΗΤΟΣ-ΕΞ. ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ
    ΠΡΟΣ: 45, 61, 73 Ταξ/Α1 ΧV ΜΕΡ/ΧΙΑ/ΑΑΠ 4069/Α1
    580 Δ.Ν., 494 Τ.Δ. Σ.Τ.Γ. 917 Τη 21.10.1948
    ΚΟΙΝ: Χ – ΙΙ Μερ/Α1, ΤΣ Β΄ΣΣ/Α1
    Σχετική Α.Α.Π. 1140 και 1141 /20.10.48 Σ.Στρατού.
    1.- Αποστολή Μερ/χίας:
    (α) Η διατήρησις της τοποθεσίας προσωρινώς ΒΙΤΣΙ – ΜΑΝΚΟΒΕΤΣ – ΠΡΕΚΟΠΑΝΑ – ΓΚΟΛΙΝΑ – ΜΠΙΚΟΒΙΚ – ΠΑΠΑΣΚΟΒΟ – ΚΡΟΥΣΣΙΑ – ΚΑΖΑΝΙ.
    (β) Ετοιμότης αναλήψεως επιθετικών ενεργειών.
    2.- Τομεύς Μερ/χίας:
    (α) Αριστερόν (δυτικώς) ΚΡΟΥΣΣΙΑ – ΑΓ.ΤΡΙΑΣ (εις Χ Μερ/χίαν)
    (β) Δεξιόν (ανατολικώς) Αυχήν ΡΟΓΓΟΥΣ (ΙΙ Μερ.) – ΒΙΤΣΙ – ΠΡΕΚΟΠΑΝΑ – ΜΕΛΙΣΣΟΤΟΠΟΣ (ΧV Μερ.)

    3.- ΄Ορια Ταξ/χιών
    (α) Μεταξύ 45 και 73 Ταξ/χιών: ύψ. 1341 (Ν.475511) (73 Ταξ) ΣΙΔΗΡΟΧΩΡΙ – ΚΕΦΑΛΑΡΙ (45 Ταξ.).
    (β) Μεταξύ 61 και 45 Ταξ/χιών: ΒΑΡΟΣ (Ν.5251) – ΚΟΝΤΟΡΩΠΙ (45 Ταξ.).
    4.- Αποστολαί Ταξ/χιών
    (α) 73 Ταξ/χία: Εξασφάλισις τοποθεσίας ΚΡΟΥΣΙΑ – ΠΑΠΑΣΚΟΒΟ – ΜΠΙΚΟΒΙΚ – ύψ. 1341 με ζωτικόν χώρον ΜΠΙΚΟΒΙΚ – ΚΑΖΑΝΙ.
    (β) 61 Ταξ/χία: Εξασφάλισις του συγκροτήματος ΒΙΤΣΙ – ΜΑΝΚΟΒΕΤΣ – ΠΡΕΚΟΠΑΝΑ – ΓΚΟΛΙΝΑ με ζωτικούς χώρους ΒΙΤΣΙ – ΓΚΟΛΙΝΑ.
    Απαγόρευσις διεισδύσεως συμ/τών από Νότου.
    (γ) 45 Ταξιαρχία: (μείον Τάγμα)
    -ι- Εξασφάλισις ΒΑΡΟΥΣ (Ν.5251) και απόφραξις βαθείας γραμμής ΒΥΣΣΙΝΙΑΣ δι’ εγκαταστάσεως τμημάτων επί υψ. 948 (Ν.490493) – (Ν.480505).
    -ιι- Διάθεσις Λόχου εις ΒΙΓΛΑΝ και Λόχου ως στήριγμα πυρ/κού εις (Ν.478477).
    5.- Σημεία Συνδέσμου:
    Μεταξύ 45 – 61 Ταξ/χιών: ΛΙΟΝΤΑ δι’ αποστολής περιπόλου εκ μέρους της 45 Ταξ/χίας.
    6.- Συμπληρωματικά Μέσα:
    Ανά μία Διμοιρία πολ/λων εις εκάστην Ταξ./χίαν.
    7.- Εφεδρεία Μερ/χίας
    – Τάγμα 45 Ταξ/χίας περιοχήν ΑΠΟΣΚΕΠΟΣ.
    – 715 Λ.Μηχ/κού με αποστολάς ως ειδικαί δ/γαί.
    8.- Υποστήριξις:
    (α) Π υ ρ / κ ό ν
    – 61 Ταξ/χία: 143 Μ.Ο.Π.
    – 73 Ταξ/χία: 145 Μ.Ο.Π. μείον ουρ/χία συν πυρ/χία 101 Σ.Π.Π.
    – 45 Ταξ/χία: Πυρ/χία 145 Μ.Ο.Π.
    – Συνόλου: Μοίρα 105 Σ.Π.Π. και Ουλαμός 101 Σ.Π.Π. με συνατότητα επεμβάσεως υπέρ 61 Ταξ/χίας, μέχρι μετώπου προ ΜΑΝΚΟΒΕΤΣ, υπέρ 73 και 45 Ταξ/χιών.
    9.- Επικοινωνίαι:
    (α) Σ.Δ.
    – Μερ/χίας: ΑΠΟΣΚΕΠΟΣ (Ν.455450)
    – 45 Ταξ/χίας: Περιοχή ΤΕΙΧΕΙΟ.
    – 73 Ταξ./χίας: ΚΑΖΑΝΙ.
    – 61 Ταξ./χίας: ύψ. 1382 (Ν.480498).
    (β) Διαβιβάσεις:
    – Τηλ/και επικοινωνίαι: Μέχρι Σ.Δ. Ταγμάτων μερίμνη 494 Τ.Δ.
    – Ασύρματοι: Η ειδική Δ/γή Διαβιβάσεων.
    10.- Πέρας νέας διατάξεως η 23 τρέχοντος.
    11.- Αναφέρατε λήψιν.
    Χ. ΓΕΡΑΚΙΝΗΣ
    Ακριβές αντίγραφον Υποστράτηγος – Διοικητής

    (γ) ΙΙ Μ ε ρ / χ ί α
    Κατά την νύκτα 20/21 απεκρούσθησαν εχθρικαί ενέργειαι κατά ΠΛΑΤΥ.
    Κατά την ημέραν ουδεμία αξιόλογος δράσις της Μερ/χίας, ουδαμώς εκμεταλλευθείσης επιτυχίαν ΠΛΑΤΥ διά κατάληψιν τουλάχιστον ύψ. ΚΡΕΣΤΟ ως ρητή δ/γή του Σ.Στρατού. Ηρκέσθη απλώς εις το να διαπιστώση την ισχυράν, ως ανέφερεν, κατοχήν τούτου ως και του υψώματος αμέσως Β.Δ. ΠΛΑΤΥ.
    Την 1005 ώραν η Μερ/χία υπέβαλεν εις το Σ.Στρατού την Α.Π. 3758 αναφοράν της περί συνεχίσεως της επιχειρήσεως μετά 2ήμερον.
    (δ) Χ Μ ε ρ / χ ί α
    Ουδέν αξιόλογον.
    (ε) Ενέργειαι του Σ.Στρατού
    Την 0530 ώραν διά της Α.Α.Π. 1146 Δ/γής του διέταξεν ίνα αι Μ.Καταδρομών συγκεντρωθώσιν εντός της σήμερον εις τον χώρον καταβλισμού των εις ΜΑΝΙΑΚΟΥΣ (Ν.4458).
    Την 1930 ώραν τη Α.Π. 9937 Δ/γήν προς την ΙΙ Μερ/χίαν ίνα διευρρύνη την οδόν ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΑ – ΚΟΥΛΑ ώστε να καταστή βατή εις αυτοκίνητα 3 τόννων.
    Την 2200 ώραν την Α.Π. 9936 Δ/γήν προς την ΙΙ Μερ/χίαν δι’ αύριον βελτίωσις κατεχομένων θέσεων και ανασυγκρότησις Μονάδων (.) ΚΡΕΣΤΟ δέον οπωσδήποτε να κατέχεται (.)

    (στ) Αποφάσεις ΓΕΣ
    Απεφασίσθη η αναστολή των ευρέων επιθετικών επιχειρήσεων ΒΙΤΣΙ.

    53.- 22 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ
    (α) ΙΙ Μ ε ρ / χ ί α
    Απώλειαι κατά τον αγώνα επί ΠΛΑΤΥ. Ημετέρων: Ν.Α. 2 – Τ.Α. 3 – Ν.Ο. 6 – Τ.Ο. 39. Συμ/τών: Ν.Ε. 38 – Σ.Σ. 7 Συνελέγησαν 20 κιβώτια πυρ/κών όλμων, 51 τυφέκια, 18 μπρέν, 24000 φυσίγγια, 1 μυδράλλιον, 20 μπαζούκας, 420 χειρ/δες, έν τηλέφωνον.
    Κατά την νύκτα 21/22 απεκρούσθη εχθρική ενέργεια κατά ΠΛΑΤΥ.
    Παρενοχλήθησαν τμήματα επί ΓΕΩΡΓΟΥ ΚΕΦΑΛΙ (Ν.465685) – ΠΛΑΚΑ (Ν.4937) και ΚΟΥΛΑ (Ν.557587) ως και επί ύψ. 1695 (Ν.518669).
    Η Μερ/χία διά της υπ’ αριθμ. Α.Π. 3805 αναφέρει ως ανέφικτον κατάληψιν ΚΡΕΣΤΟ, αλλά και επικίνδυνον.
    Την 1740 ώραν την Α.Π. 3773 Δ/γήν της περί ενάρξεως επιχειρήσεως από 0830 ώρας της 23 Οκτωβρίου και καθορίζει αποστολάς προς κατάληψιν ΚΡΕΣΤΟ – ανωνύμου ΠΛΑΤΥ κ.λ.π. ως εξής:
    ΑΠΟ: ΙΙ Μερ/χία/Α1 Ο
    ΠΡΟΣ: 3ην, 22, 21 Ταξ/χίας 22 17 40
    ΚΟΙΝ: Β΄ΣΣ, 35 Ταξ/χίαν
    Α.Π. 3773. Από 0830 ώρας αύριον θα εκτελεσθή επιχείρησις ως η υπ’ αριθμ. Α.Π. 3759 Δ/γή Μ.Ο.Υ. Η επιχ/σις αύτη θα διευθύνεται υπό της 3ης Ταξ/χίας και θα παρακολουθήται υπό του Δ/τού 22 Ταξ/χίας διά την πλήρη τούτου ενημέρωσιν επί της τακτικής καταστάσεως ως επίσης και επί της αποστολής του 507 Τάγματος. Ο Δ/τής 22 Ταξ/χίας αφικνούμενος εντός της σήμερον εις Σ.Δ. ως η υπ’ αριθμ. Α.Π. 3737 Δ/γή μου να έλθη εις άμεσον επαφήν μετά Δ/τού 3ης Ταξ/χίας προς ρύθμισιν λεπτομερειών. Από πρωίας 24 τρέχοντος ο Δ/τής της 22 Ταξ/χίας αναλαμβάνει προσωρινώς την διεύθυνσιν των επιχειρήσεων της Ταξ/χίας του με την κάτωθι αποστολήν έχων εις την διάθεσίν του 2 Τάγματα 507 και 508. Εκμεταλλευομένη επιτυχίαν της 3ης Ταξ/χίας εκκαθαρίζουσα και εδραιουμένη επί ΚΡΕΣΤΟ (Ν.540590) και ανώνυμον ΠΛΑΤΥ (Ν.540598) να επιτεθή διά των απαραιτήτων δυνάμεων προς κατάληψιν ύψ. 1685 (Ν.511613) εν συνδυασμών με παρομοίαν τοιαύτην ενέργειαν της 21 Ταξ/χίας.
    21 Ταξ/χία οργανώνουσα ισχυράν βάσιν πυρός επί ΚΟΥΚΟΥΛΘΟΥΡΙΑ και καλυπτομένη εκ της κατευθύνσεως ΠΟΛΕΝΑΤΑ να επιτεθή προς κατάληψιν ύψ. 1685 (Ν.511513) συνδυάζουσα ενέργειάν της με 22 Ταξ/χίαν ως ανωτέρω εκτίθεται. Η Ταξ/χία αύτη να είναι έτοιμη να επιτεθή από πρωίας 24 τρέχοντος και κατόπιν Δ/γής Μερ/χίας και τούτο διότι δέον να προηγηθή η εκκαθάρισις ΚΡΕΣΤΟ και ανωνύμου ΠΛΑΤΥ υπό 22 Ταξ/χίας. Πυρ/κόν. Κατά πρώτον λόγον υποστήριξις ενεργείας 3ης Ταξ/χίας εκ ΚΡΕΣΤΟ και ανωνύμου ΠΛΑΤΥ και κατά δεύτερον λόγον υποστήριξις ενεργειών 21 και 22 Ταξ/χιών επί ύψ. 1685. ΄Εστω τέλος ότι ευθύς ως καταληφθή το ύψωμα 1685 θα εγκατασταθώσιν επί τούτου δυνάμεις της 21 Ταξ/χίας η δε 22 Ταξ.χία ανασυγκροτουμένη και (7987) προσαρμόζουσα διάταξίν της να είναι ετοίμη τη Δ/γή της Μερ/χίας να επιτεθή εν τη κατευθύνσει ΚΡΕΣΤΟ – ΠΡΕΖΑ (Ν.522578) ΓΚΛΑΒΑΤΑ (Ν.500570) ΡΟΤΟ (Ν.475564) εν συνδυασμώ με παρομοίαν ενέργειαν ΧV Μερ/χίας.
    Ακριβές αντίγραφον ΜΕΡΑΡΧΟΣ

    (β) ΧV Μ ε ρ / χ ί α
    Κατά την νύκτα παρηνοχλήθησαν τμήματα επί ΠΡΕΚΟΠΑΝΑΣ και ΓΚΛΑΒΑΤΑΣ.
    (γ) Χ Μ ε ρ / χ ί α
    Ουδέν αξιόλογον.
    (δ) Διαταγαί ΓΕΣ
    Η υπ’ αριθμ. Α.Α.Π. 228940/22.10.1948 Δ/γή ΓΕΣ έχουσα ούτω:
    ΘΕΜΑ: Επιχείρησις ΒΙΤΣΙ ΔΙ’ ΑΞ/ΚΟΥ
    ΠΡΟΣ: Τ.Σ./Β΄Σ.Στρατού ΠΡΟΤΕΡ. ΕΞ. ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ
    ΚΟΙΝ: Α1/ΓΕΣ – Β΄ Υπαρ/γός ΓΕΣ ΑΚΡΩΣ ΑΠΟΡΡΗΤΟΣ
    Β.Σ.Α. – Σ.Ο.Η.Π.Ε./Κλ. Επιχ. ΠΡΟΣΩΠΙΚΗ
    Υ.Σ./ΓΕΣ/Α1-
    ΒΣΤ 902/22.10.1948
    Αριθ. 228940/Φ. 4009/34
    Σχετικαί 228130/12.10.48 & 228141/17.10.48 Διαταγαί ΓΕΣ
    1.- Κατόπιν της διαπιστωθείσης και υπό του υποφαινομένου, κατά την επίσκεψίν μου την 21-22/10/1948 εις Τ.Σ./Β΄ΣΣ, ελλείψεως μαχητικότητος εις την ΧV Μερ/χίαν, καθορίζω τα κάτωθι:
    (α) Το Β΄ΣΣ θα εξακολουθήση με την ήδη διάταξίν του την προσπάθειάν του όπως ολοκληρώση τον περιωρισμένον αντικειμενικόν του σκοπόν (αποκοπή θύλακος ΒΙΤΣΙ) μέχρι 29 τρέχοντος.
    Η ενέργειά του διά την δευτέραν φάσιν (κατάληψις ΚΡΟΥΣΤΑΛΛΟΠΗΓΗΣ – ΒΑΤΟΧΩΡΙ) θα συνεχισθή εις περίπτωσιν ευνοϊκών συνθηκών.
    (β) Από 29 τρέχοντος θα αναπροσαρμοσθή η διάταξις του Σ.Σ. με βάσιν την τήρησιν εις τον τομέα ΒΙΤΣΙ των ΙΙ και Χ Μερ/χιών, δι’ ων θα συνεχισθή επιθετική δραστηριότης προς βελτίωσιν των θέσεών μας και συνεχή φθοράν των συμ/τών.
    (γ) Η ΧV Μερ/χία αποσυρομένη θα κινηθή διά περιοχήν ΚΟΖΑΝΗΣ όπου θα ανασυγκροτηθή και εκπαιδευθή.
    Η συγκέντρωσίς της εις περιοχήν ΚΟΖΑΝΗΣ δέον να έχη πραγματοποιηθή ανυπερθέτως εντός της πρώτης εβδομάδος Ν/βρίου ειδικαί Δ/γαί θα εκδοθούν διά την ανασυγκρότησιν και εκπαίδευσιν.
    2.- Εκ παραλλήλου προς τας επιθετικάς του προσπαθείας, το Σώμα Στρατού θα επιβλέψη όπως ενταθή η αμυντική βελτίωσις των ορμητηρίων εξορμήσεως των μονάδων του, εις τρόπον ώστε να εξασφαλίζωνται ταύτα διά περιωρισμένων δυνάμεων και υπάρχη διαθεσιμότης διά τας επιθετικάς ενεργείας και βελτίωσιν της εκπαιδεύσεως.,
    Δεν είναι επιτετραμμένον τα Τμήματα, όταν δεν ενεργούν επιθετικώς να παραμένουν εις τα ορμητήριά των εν αδρανεία και ανεπτυγμένα.
    Θα πρέπει τα ορμητήρια καλώς οργανωμένα αμυντικώς, να εξασφαλίζωνται διά μικρών φρουρών, αντικαθισταμένων συνεχώς, ώστε αι υπόλοιποι δυνάμεις να ασχολώνται εις εκπαίδευσιν και ψυχαγωγίαν.
    Μία τοιαύτη αξιέπαινος προσπάθεια διεπιστώθη εσχάτως εις την Χ Μερ/χίαν.
    3.- Τέλος εφιστώμεν ιδιαιτέρως την προσοχήν των παραληπτών της παρούσης:
    (α) ΄Οπως τηρηθή απόρρητος μέχρι της ημερομηνίας εκτελέσεως η απόσυρσις της ΧV Μερ/χίας και
    (β) Όπως αποφευχθή παντί τρόπω η έννοια ότι διά της αναπροσαρμογής της διατάξεως αναστέλλονται αι επιθετικαί ενέργειαι εις ΒΙΤΣΙ.
    Το πνεύμα της παρούσης δέον να κατανοηθή επακριβώς.
    Ο όλος χειρισμός να αποβλέπει εις την εξυπηρέτησιν των Εθνικών συμφερόντων.
    Αντιστράτηγος ΓΙΑΤΖΗΣ Δ.
    Διά την ακρίβειαν Αρχηγός ΓΕΣ – Διοικητής Στρατού
    Η
    Δ/σις Α1/ΓΕΣ

    • Η Α.Π. 288939 περί τρόπου ενεργείας 41 Ταξ/χίας (ΙΧ Μερ/χίας) ενεργούσης εν τη ζώνη του Σ.Στρατού έχουσαν ούτω:

    ΑΠΟ: ΓΕΣ/Α1 Ο.Π.
    ΠΡΟΣ: 41 Ταξ/χίαν – Α΄ΣΣ 22 20 15
    ΚΟΙΝ: Τ.Σ./Β΄ΣΣ
    Α.Π. 228939/Φ.4009/3. Εν συνεχεία 228798/20.10.1948 Δ/γής ΓΕΣ. Επί Α.Π. 1381/210900 σήματος 41 Ταξ/χίας.
    Παρερμηνεία αποστολής 41 Ταξ/χίας. Παρουσία 41 Ταξ/χίας υπ’ όψιν περιοχήν επεβλήθη προς δίωξιν των εν τη ζώνη ταύτη συμ/τών. ΔΙΑΣΚΟΡΠΙΣΙΣ Ταξ/χίας κατά μικρά Τμήματα προς ασφάλειαν κατοικουμένων τόπων αντεδείκνυται. Ασφάλεια συγκοινωνιών και κατοικουμένων τόπων ΕΠΙΤΕΥΧΘΗ διά κινήσεως ομάδων κρούσεως προς συνεχή δίωξιν συμ/τών. Α΄ΣΣ παρακαλείται εκδώση αναγκαίας οδηγίας προς εκπλήρωσιν αποστολής Ταξ/χίας. ΓΕΣ έχει απαίτησιν όπως Ταξ/χία έχει δυνατότητα κινήσεως ως ομάδος κρούσεως προς παροχήν βοηθείας και εκτός ζώνης της. Αναφέρατε ληφθησόμενα μέτρα και γνωρίσατε Β΄ΣΣ διά ποίας δυνάμεως δύναται Ταξ/χία εάν παραστή ανάγκη βοηθήση τούτο γειτονικήν ζώνην.
    Ακριβές αντίγραφον ΓΙΑΝΤΖΗΣ

    (ε) Ενέργειαι του Σ.Στρατού.
    Εξέδωκε τας κάτωθι Δ/γάς
    – Την 13.30 ώραν την Α.Π. 958 διαταγήν προς τας Μερ/χίας περί παρατηρηθείσης αναμίξεως λόγω αναγκών αγώνος των Μονάδων και ήτις να εκλείψη το ταχύτερον.
    – Την 1930 ώραν την Α.Α.Π. 1140 Δ/γήν έχουσαν ούτω:
    ΑΠΟ: Τ.Σ./Β΄ΣΣ/Α1 Ο.Ν.
    ΠΡΟΣ: Δ/τήν ΙΙ Μερ/χίας 22 20 30
    ΚΟΙΝ: Α1 – ΓΕΣ/Α1 – Α9 –
    ΧV Μερ. – Α8
    Α.Α.Π. 1148
    Καθορίζω κατωτέρω διαδοχικάς αποστολάς της Μερ/χίας
    (α) Κατάληψις υψ. 1685 (Ν.542613) και του ανωνύμου μεταξύ του υψώματος τούτου και του ΠΛΑΤΥ.
    (β) Εν συνεχεία κατάληψις ΠΟΛΕΝΑΤΑ (Ν. 498620).
    (γ) Επίθεσις εν τη κατευθύνσει ΚΡΕΣΤΟ – ΓΚΛΑΒΑΤΑ προς κατάληψιν ΓΚΛΑΒΑΤΑ εν συνδυασμώ με επίθεσιν ΧV Μερ. εν τη κατευθύνσει ΠΡΑΣΕΚΑ – ΑΓ. ΑΝΤΩΝΙΟΣ – ΡΟΤΟ.
    Μερ/χία περατούσα ταχέως ανασυγκρότησιν Μονάδων της άρξηται.
    (α) Μέρους αποστολής από πρωίας 24 Οκτωβρίου (.) Διά λοιπάς θα διαταχθή προσεχώς (.)
    Υπομιμνήσκω προγενεστέρας Δ/γάς περί ενεργείας αιφνιδιαστικώς δι’ υπερκεράσεων και διεισδύσεων αποφευγομένων ενεργειών κατά μέτωπον αίτινες απεδείχθησαν άγονοι.
    Ο
    Ακριβές αντίγραφον ΔΙΟΙΚΗΤΗΣ

    • Ο Α/ΓΕΣ μετέβη εις Τ.Σ./Β΄ΣΣ

    54.- 25 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ
    (α) ΙΙ Μ ε ρ / χ ί α
    Ο εχθρός ενισχυθείς ενήργησεν από 0200 επίθεσιν εξ Α. διά ΚΑΠΑΛΙΣΚΕΤΟ και εκ Δυσμών και κατέλαβεν την 0600 ώραν το ύψωμα ΚΟΥΛΑ και εν συνεχεία την 0730 ώραν το ύψωμα ΠΛΑΤΥ. Τα 502 και 504 Τ.Π. συνεπτύχθησαν προς την περιοχήν ΜΠΕΛΑ ΒΟΔΑ – ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΑ, το 509 Τάγμα (μείον Λόχος) ευρίσκεται επί ΓΚΛΑΒΑΤΑΣ και διετάχθη η ενίσχυσίς του διά μιάς Μ. Καταδρομών.
    Η Μερ/χία ανέφερεν περί των ανωτέρω γεγονότων διά της υπ’ αριθμ. Α.Π. 3808 αναφοράς της την 2000 ώραν.
    Την 0645 ώραν υπέβαλεν την Α.Π. 3798 αναφοράν έχουσαν ούτω:
    ΑΠΟ: ΙΙ Μερ/χίαν/Α1 Ο.Ν.
    ΠΡΟΣ: Β΄ΣΣ 23 06 45
    ΚΟΙΝ: ΧV Μερ/χία
    Α.Π. 3798. ΚΟΥΛΑ (Ν.547594) τελικώς εις χείρας συμ/τών. Ημέτερα τμήματα αγωνιζόμενα επί ταύτης συνεπτύχθησαν προς ΜΠΕΛΑ ΒΟΔΑ. Διλοχία 507 τάγματος κινηθείσα εντός νυκτός προς ΚΟΥΛΑ δεν ηδυνήθη να φθάση επί αντικειμενικού σκοπού λόγω αντιστάσεως του εχθρού και τραυματισμού απάντων σχεδόν αξ/κών Διλοχίας ταύτης. Τελικώς διλοχία ανετράπη. ΠΛΑΤΥ κατέχεται υφ’ ημών. Μερ/χία ανασυγκροτούσα δυνάμεις της ισχυροποιείται επί ΜΠΕΛΑ ΒΟΔΑ. Κατάστασις γενική κρίσιμος. Παρακαλώ μοίρα ΛΟΚ κινηθή από ΓΚΛΑΒΑΤΑ προς ΚΟΥΛΑ. Συμ/ται πιέζουν και εκ των Νότων τμήματα Μερ/χίας εκ της κατευθύνσεως ΚΑΤΩ ΥΔΡΟΥΣΗΣ.
    Ακριβές αντίγραφον ΜΕΡΑΡΧΟΣ
    – Την 1945 ώραν υπέβαλεν την υπ’ αριθμ. Α.Π. 3809 αναφοράν της έχουσαν ούτω:

    ΑΠΟ: Τ.Σ./ΙΙ Μερ./Α1 Ο
    ΠΡΟΣ: 61 Ταξ/χία – Α1 231945
    ΚΟΙΝ: Β΄ΣΣ/Α1 – ΧV Μερ.-
    509 Τάγμα – 22 Ταξ.
    Α.Π. 3809(.)
    Δι’ Α.Π. 1308/23.10.1948 αναφοράς του 509 Τάγματος αναφέρει(.)
    Κατάστασις Τάγματος αποβαίνει σοβαρά λόγω μη υπάρξεως διάθεσίν μου τμήματος προς ενεργητικήν άμυναν ιδίως μετά ανατροπήν του επί ΚΑΠΑΛΙΣΚΕΤΟ Λόχου Τάγματος και μείωσιν τούτου προς ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΑ (.)
    Ανάγκη Τάγμα κατόπιν ανωτέρω ενισχυθή προς εκπλήρωσιν αποστολής του (.) 509 Τάγμα προς ο κοινοποιείται παρούσα μου γνωρίζεται α) Λόχος ΚΑΠΑΛΙΣΚΕΤΟ συμπτυχθείς ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΑ ευρίσκεται μετά ημών και αποσταλή αυτώ ευθύς μετά ανασυγκρότησίν του μέσω ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ (.) β) Γραμμή φιλίων ΔΕΡΒΕΝ – ΚΟΥΚΟΥΛΘΟΥΡΙΑ – ΣΤΡΑΒΕΡΙΚ – ΛΙΟΥΤΑΤΟΝ – ΟΣΤΡΕΒΟ ύψ. 11-4 ΤΣΟΥΚΑ (.) γ) Βαρύ πυρ/κόν διετάχθη εκτελή εις πρώτην αίτησιν υμών ανασχετικά πυρά επί (Ν.584570) – (Ν.570571) και (Ν.582575) ύψ. 1619(.)
    Ακριβές αντίγραφον ΜΕΡΑΡΧΟΣ

    • Εκοινοποίησεν εις το ΣΣ τη Α.Π. 3801 Δ/γήν της έχουσαν ούτω:

    ΑΠΟ: Τ.Σ./ΙΙ Μερ./Α1 Ο
    ΠΡΟΣ: 3 – 22 Ταξ/χίας 23 12 00
    ΚΟΙΝ: Β΄ΣΣ – Α1 – 21 – 33 Ταξ.
    Α.Π. 3801 (.)
    Σχετική Α.Α.Π. 1153/231200 Δ/γής Τ.Σ. /Β΄ΣΣ (.)
    Κατόπιν της εξελιχθείσης καταστάσεως αι Ταξ/χίαι θα αναπροσαρμόσωσι την διάταξίν των ως κάτωθι (.) 3 Ταξ/χία να συγκεντρώση τα Τάγματά της εις ΣΚΟΠΙΑ (.) Προβαίνουσα εις ταχυτάτην ανασυγκρότησιν τούτων (504502) (.) Ταξ/χία ούτω από της πρώτης στιγμής να εγκαταστήση φυλάκια ισχυρά επί αντερείσματος από (Ν.570670) μέχρι (Ν.605865) (.) 22 Ταξ/χία (.) Καλύπτουσα την όλην σύμπτυξιν της 3ης Ταξιαρχίας και των ιδίων δυνάμεων διά του 508 Τάγματος και του Λόχου Καταδρομών να αχθή εις περιοχήν Βορείως ΤΡΟΠΑΙΟΥΧΟΥ προβαίνουσα εις ταχυτάτην ανασυγκρότησιν (.) Το 508 Τάγμα να εγκατασταθή από ΟΣΤΡΕΒΟΝ (ναι) μέχρι ΤΣΟΥΚΑΣ (ναι) και να συνδεθή δυτικώς με το εις ΛΙΟΥΤΑΤΟΝ τμήμα της 21 Ταξ/χίας (.) Πυρ/κόν (.) Από λήψεως θα μετακινηθή εις περιοχήν αμέσως Δυτικώς ΦΛΩΡΙΝΗΣ εις ας θέσεις ευρίσκετο και πρότερον (.) Να εξασφαλισθή η παρατήρησις επί ΟΣΤΡΕΒΟΥ και ΛΙΟΥΤΑΤΟΝ, εις τρόπον ώστε να υποστηρίζεται ολόκληρος η Νοτία πλευρά της Μερ/χίας. Η 142 Μ.Ο.Π. να ταχθή εις περιοχήν ΛΙΟΥΤΑΤΟΝ ΣΥΜΦΩΝΩΣ προς προφορικάς μου οδηγίας.
    21 Ταξ/χία (.) Να διατηρήση την γραμμήν ως έχει αμετάβλητον επί πλέον δε να διατηρήση και τμήμα επί ΣΤΡΑΒΕΡΙΚΙ (.)
    Εκτέλεσις άμεσος.
    Ακριβές ανίγραφον ΜΕΡΑΡΧΟΣ

    • Την Α.Π. 3804 αναφοράν δι’ ης αναφέρει ότι το 509 Τ.Π. αναφέρει ότι παραμονή Τάγματος επί ΓΚΛΑΒΑΤΑΣ άνευ ενισχύσεως θα συνεπάγη καταστροφήν του.
    • Απώλειαι Μερ/χίας: Ν.Α. 2 – Τ.Α. 8 – Ν.Ο. 18 – Τ.Ο. 121 – Α.Ο. 34. Εις υλικά δε εμφαίνονται εις Α.Π. 3856 αναφοράν της η οποία έχει ως εξής:

    ΑΠΟ: ΙΙ Μερ/χία/Γ1 – Α1 Ο
    ΠΡΟΣ: Κ.Σ. – Τ.Σ./Β΄ΣΣ – Α1 – Γ1 25 13 00
    ΚΟΙΝ: 3 Ταξ. – 21 – 22 – Α1 – ΙΙ Γ4 (Μερίμνη Β΄ΣΣ)
    Α.Π. 3856 κατά επιχειρήσεις νυκτός 22/23 τρέχοντος απωλέσθησαν από τμημάτων 502 – 504 Ταγμάτων Λόχου 509 Τ. και 570 Λόχ. πολυβόλων κάτωθι ελεγχόμενον υλικόν οπλισμού 1) Τυφέκια 229. 2) περίστροφα 5 3) ΤΟΜΣΟΝ 16 4) ΜΠΡΕΝ 28 κατεστράφησαν επί πλέον 7 5) ΓΕΜΙΣΤΗΡΕΣ ΜΠΡΕΝ 488 (.) 6) ΓΕΜΙΣΤΗΡΕΣ ΤΟΜΣΟΝ 500 7) ΄Ολμοι 60 χιλ. 19 8) ΠΙΣΤΟΛΙΑ σηματοδοσίας 14 9) ΔΙΟΠΤΡΑΙ 5 10) ΠΥΞΙΔΕΣ 4 11) ΄Ολμοι 81 χιλ. 1 12) Πολυβόλα ΒΙΚΕΡΣ 4 μετά απάντων εξαρτημάτων και παρελκομένων των τριών καταστραφέντων επί των θέσεων βολής υπό εχθρικών πυρών υλικά διαβιβάσεων ως ειδική αναφορά 455 Τ.Δ.
    Ακριβές αντίγραφον ΜΕΡΑΡΧΟΣ
    (β) ΧV Μ ε ρ / χ ί α
    – Παρηνοχλήθησαν κατά την νύκτα τμήματα επί ΚΡΟΥΣΙΑ – ΠΑΠΑΣΚΟΒΟ ύψ. 1314 και ΜΑΝΚΟΒΕΤΣ.
    – Επιθετικαί αναγνωρίσεις προς ΚΡΑΝΙΩΝΑ και ΜΑΥΡΟΚΑΜΠΟΝ.
    – Απεκρούσθη εις εσπερινάς ώρας προσπάθεια συμμοριτών κατά ΓΚΛΑΒΑΤΑΣ εκ Δυσμών.
    (γ) Χ Μ ε ρ / χ ί α
    Ουδέν αξιόλογον.
    (δ) Διαταγαί ΓΕΣ
    – Α.Π. 228975/231135 Δ/γή προσανατολισμού αμφοτέρων των Μ. Καταδρομών προς διατήρησιν ΒΙΤΣΙ – ΓΚΛΑΒΑΤΑ.
    – Α.Π. 228978/23.10.1948 περί εξασφαλίσεως πάση θυσία των ΓΚΛΑΒΑΤΑ – ΒΙΤΣΙ – ΜΑΝΚΟΒΕΤΣ – ΓΚΟΛΙΝΑ – ΠΡΕΚΟΠΑΝΑ.
    – Α.Π. 228977/23.10.1948 Δ/γή προς τον Δ/τήν ΙΙ Μερ/χίας περί αδικαιολογήτου των επί ΚΟΥΛΑ – ΠΛΑΤΥ συμβάντων.
    (ε) Ενέργειαι του Σ.Στρατού
    Εξέδωκε τας κάτωθι Δ/γάς:
    – Την Α.Π. 9971 από 0830 ώρας προς τας ΧV και Χ Μεραρχίας ίνα προς αντιπερισπασμόν εχθρικής ενεργείας κατά ΠΛΑΤΥ – ΚΟΥΛΑΣ επιτεθώσιν κατά ΡΟΤΟ και ΓΕΡΑΔΙΣΤΑΣ το ταχύτερον.
    – Την 0700 ώραν την Α.Α.Π. 1149 αναφοράν προς ΓΕΣ περί εγκρίσεως χρησιμοποιήσεως Μ. Καταδρομών.
    – Την 0945 ώραν την Α.Α.Π. 1150 αναφοράν προς ΓΕΣ περί καταλήψεως και ΠΛΑΤΥ ως εξής:

    ΑΠΟ: Δ/τήν Β΄ΣΣ Ο.Ν.
    ΠΡΟΣ: Αρχηγόν ΓΕΣ 23 09 45
    ΚΟΙΝ: Α1
    Α.Α.Π. 1150
    Εχθρός συνεχίσας επιθεσίν του κατέλαβε και ΠΛΑΤΥ (.) Τμήματα συνεπτύχθησαν ουχί ομαλώς (.) Παράκλησις όπως Αρχηγός ΓΕΣ αφιχθή σήμερον ΚΑΣΤΟΡΙΑΝ λήψιν αποφάσεων (.)
    Ακριβές αντίγραφον Δ/τής

    • Την Α.Α.Π. 1151 Δ/γήν έχουσαν ούτω:

    ΘΕΜΑ: ΑΚΡΩΣ ΑΠΟΡΡΗΤΟΣ
    ΠΡΟΣ: Α.Κ.Ε. Τ.Σ./Β΄ΣΣ/ΑΑΠ 1151/Α1
    ΚΟΙΝ: Α1 – ΧV – 61 Ταξ/χία – Σ.Τ.Γ. 904/Α/Τη 23.10.48
    508 Τ.Π. – Α8 – Α9
    Μία Μοίρα Καταδρομών να μεταφερθή αμέσως εις ΜΟΝ. ΑΓ. ΑΝΑΡΓΥΡΩΝ δι’ αυτοκινήτων. Εκεί θα αναμένη Δ/γάς μου διά περαιτέρω κίνησίν της. Πιθανή χρησιμοποίησις: Προώθησις εις ΓΚΛΑΒΑΤΑ – ΒΙΤΣΙ διά την εξασφάλισιν ΓΚΛΑΒΑΤΑ από τυχόν επεκτάσεως επιθετικής ενεργείας συμ/τών εν τη κατευθύνσει ΓΚΛΑΒΑΤΑ – ΒΙΤΣΙ. Μοίρα έλθη επαφήν μετά 61 Ταξ/χίας ήτις εξασφαλίζει ΒΙΤΣΙ – ΓΚΟΛΙΝΑ – ΜΑΝΚΟΒΕΤΣ και με 509 Τ.Π. επί ΓΚΛΑΒΑΤΑ. Μέριμνα Μοίρας (ανεφοδιασμός κλπ μέσω 61 Ταξ/χίας).
    ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΣ
    Ακριβές αντίγραφον ΑΝΤΙΣΤΡΑΤΗΓΟΣ
    ΔΙΟΙΚΗΤΗΣ

    • Την Α.Α.Π. 1152 Δ/γήν έχουσαν ούτω:

    ΑΠΟ: Τ.Σ./Β΄ΣΣ/Α1
    ΠΡΟΣ: Δ.Κ.Β. – 61 Ταξ.- 23.10.1948
    509 Τ.Π. – ΧV Μερ.
    ΚΟΙΝ: Α1 – Α9
    Α.Α.Π. 1152
    Εν συνεχεία Α.Α.Π. 1151 σημερινής Δ/γής (.) Η Μοίρα Καταδρομών θα συνεχίση κίνησιν πέραν ΜΟΝΗΣ ΑΝΑΡΓΥΡΩΝ ίνα αχθή επί ΓΚΛΑΒΑΤΑ ης την διατήρησιν να εξασφαλίση τη συνεργασία μετά 509 Τ.Π. όπερ από λήψεως παρούσης θα υπαχθή τακτικώς υπό 61 Ταξ/χίαν (.) Η 61 Ταξ/χία να εξασφαλίση διά των δυνάμεών της οπωσδήποτε το ΒΙΤΣΙ και ΜΑΓΚΟΒΕΤΣ και ν’ αντιμετωπίση κάθε ενδεχόμενον από Νότου κατά ΓΚΟΛΙΝΑΣ – ΠΡΕΚΟΠΑΝΑΣ(.)
    Ακριβές αντίγραφον ΔΙΟΙΚΗΤΗΣ

    • Την 1200 ώραν την Α.Α.Π. 1153 προς ΙΙ Μερ/χίαν ίνα κατόπιν της δημιουργηθείσης καταστάσεως εξασφαλίση οπωσδήποτε ΚΟΥΚΟΥΛΘΟΥΡΙΑ – ΣΤΡΑΒΕΡΙΚ – ΛΙΟΥΤΑΤΟ – ΟΣΤΡΕΒΟ.
    • Την Α.Α.Π. 1154 αναφοράν προς ΓΕΣ επί των λαβόντων χώραν γεγονότων ως εξής:
      ΑΠΟ: Τ.Σ./Β΄ΣΣ/Α1 Ο
      ΠΡΟΣ: ΓΕΣ/Α1 23 12 00
      ΚΟΙΝ: Β΄ΣΣ/Α1
      Α.Α.Π. 1154 (.) Συμ/ται ενισχυθέντες από 0200 ώρας εξ Α. διά ΚΑΠΑΛΙΣΚΕΤΟ και εκ δυσμών κατέλαβον 0600 ώραν ΚΟΥΛΑ και εν συνεχεία 0730 ΠΛΑΤΥ (.) 502 και 504 Τάγματα συνεπτύχθησαν προς περιοχήν ΜΠΕΛΑ ΒΟΔΑ – ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΑ, 509 Τάγμα επί ΓΚΛΑΒΑΤΑ ενισχύεται διά Μοίρας Καταδρομών (.) Εδόθη Δ/γή εξασφαλίσεως γραμμής ΚΟΥΚΟΥΛΘΟΥΡΙΑ – ΣΤΡΑΒΕΡΙΚ – ΛΙΟΥΤΑΤΟΝ – ΟΣΤΡΕΒΟΝ προς ανασυγκρότησιν τμημάτων (.) Θλιβερόν γεγονός οφείλεται κατά κρίσιν μου ιδίως εις παντελή έλλειψιν μαχητικότητος (.) Παρουσία υμών σήμερον ΚΑΣΤΟΡΙΑΝ απαραίτητος (.)
      Ακριβές αντίγραφον ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ
  • Την Α.Α.Π. 1155 από 1230 ώραν αναφοράν προς ΓΕΣ περί αδυνάτου εκτελέσεως χθεσινής αποφάσεως περί επιθετικών ενεργειών.

  • Την Α.Α.Π. 1156 εν συνεχεία προς την Α.Α.Π. 1153 προς τον Δ/τήν ΙΙ Μερ/χίας περί εξασφαλίσεως και του υψώματος 1186 (Ν.605608).
  • Την Α.Α.Π. 1157 προς τους Δ/τάς ΧV Μερ. και 61 Ταξ/χίας περί διατηρήσεως ΓΚΛΑΒΑΤΑΣ – ΒΙΤΣΙ – ΜΑΝΚΟΒΕΤΣ – ΓΚΟΛΙΝΑ – ΠΡΕΚΟΠΑΝΑ.
  • Την Α.Α.Π. 1158 Δ/γήν περί αφαιρέσεως της Δ/σεως της ΙΙ Μερ/χίας από τον Υποστράτηγος ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ ΝΙΚΟΛ. και αναθέσεως προσωρινής ταύτης εις τον Ταξίαρχον ΚΑΤΣΟΡΙΔΗΝ ΚΩΝ.
  • Την Α.Α.Π. 1159 προς ΧV Μερ/χίαν επί αναφοράς του 509 Τ.Π. ήτις χαρακτηριίζεται ως στίγμα έχουσαν ως εξής:
  • ΑΠΟ: Τ.Σ./Β΄ΣΣ/Α1 Ο
    ΠΡΟΣ: ΧV Μερ/χίαν 23 20 00
    ΚΟΙΝ: Τ.Σ./61 Ταξ. –
    509 Τ.Π. – ΙΙ Μερ.
    1159 (.)
    Υπ΄ αριθ. Α.Π. 1309/231300 Σήμα 509 Τάγματος αποτελεί στίγμα διά Διοίκησιν Αξ/κούς και οπλίται, Τάγματος (.) Διατήρησις ΓΚΛΑΒΑΤΑ είναι όχι μόνον η τιμή του Τάγματος αλλά υψίστη Εθνική ανάγκη (.) Τότε μόνον δεν θα δυνηθή Τάγμα να εκτελέση αποστολήν του όταν θα τεθούν εκτός μάχης άπαντες του Τάγματος (.) ΄Ηδη ενισχύθη και διά Μοίρας ΚΑΤΑΔΡΟΜΕΩΝ (.)
    Ακριβές αντίγραφον

    (στ) Ε χ θ ρ ό ς
    Η εντύπωσις περί του εχθρού ενεργήσαντος κατά ΚΟΥΛΑΣ – ΠΛΑΤΥ ήτο η ακόλουθος:
    Συμμοριακαί δυνάμεις πλέον Τάγματος προελθούσαι εκ ΣΥΝΙΑΤΣΙΚΟ κατέλαβον το ΚΑΠΑΛΙΣΚΕΤΟ (Ν. 582576) και ενήργησαν επίθεσιν κατά της ΚΟΥΛΑΣ.
    Συγχρόνως η 14 Κ.Σ.Ταξ/χία επετέθη κατά ΚΟΥΛΑΣ από δυσμών από ενός Τάγματος και κατέλαβεν ταύτην.
    Τας πρωινάς ώρας επετέθη δι’ ετέρου Τάγματος κατά ΠΛΑΤΥ από ΚΡΕΣΤΟ (Ν.5459), υποστηριζόμενον πιθανώς και υπό Τάγματος ΣΟΦΙΑΝΟΥ (16 Κ.Σ. Ταξ/χίας) εξ ανωνύμου (Ν.540595).
    55.- 24 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ
    (α) ΙΙ Μ ε ρ / χ ί α
    Ουδέν αξιόλογον
    (β) ΧV Μ ε ρ / χ ί α
    Ουδέν αξιοσημείωτον
    (γ) Χ Μ ε ρ / χ ί α
    Κατά την νύκτα παρηνοχλήθησαν τμήματα επί ΓΙΑΝΝΗ ΚΕΦΑΛΙ και ΤΟΥΜΠΑ.
    (δ) Καταδρομείς
    Ο υ δ έ ν
    (ε) Ενέργειαι του Σ.Στρατού
    Εξέδωκε τας κάτωθι Δ/γάς:
    – Την Α.Π. 12007 ίνα ο εκ ΚΑΠΑΛΙΣΚΕΤΟ εις ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΑΝ συμπτυχθείς την 23.10.1948 Λόχος του 509 μεταφερθή εντός της αύριον δι’ αυτοκινήτων εις ΚΟΖΑΝΗΝ και εκείθεν μερίμνη Γ1/Σ.Σ. να μεταφερθή εις Τάγμα του.
    – Την Α.Π. 1160 Δ/γήν προς ΙΙ Μερ/χίαν ότι λόγω της δημιουργηθείσης καταστάσεως επιβάλλεται η ισχυροποίησις του Σ. στηρίγματος ΚΟΥΚΟΥΛΘΟΥΡΙΑ.
    56.- 25 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ
    (α) Επί μετώπου απασών των Μερ/χιών ουδέν αξιοσημείωτον πλην παρενοχλήσεων τινών.
    (β) Καταδρομείς
    Υπέβαλεν την 25506/8/77 αναφοράν περί επιχειρήσεως προς κατάληψιν του ΚΑΜΙΝΟ έχουσαν ως εξής:
    ΑΠΟ: Δ.Κ.Β. Ο
    ΠΡΟΣ: Β΄ΣΣ/Α1 25 18 30
    25506/8/77 (.) Προτείνεται επιχείρησις προς κατάληψιν ΚΑΜΙΝΟΥ υπό τμήματος Καταδρομών την έω της 27 τρέχοντος απαραίτητος προϋπόθεσις (.) Τμήμα Πεζικού να ακολουθή και ανέλθη επί του υψώματος τμήμα Καταδρομών εκκενώση αμέσως τοποθεσίαν ομοίως κατά την εκδήλωσιν της ενεργείας να βάλεται δραστικώς ΜΑΝΙΤΟΡΕΤΣ διά Πυρ/κού και να απειληθή διά κινήσεως Πεζικού (.) Παρακαλώ γνωρίσατε εάν εγκρίνητε προκειμένου οργανώσωμεν λεπτομερώς επιχείρησιν.-
    Ακριβές αντίγραφον
    (γ) Διαταγαί ΓΕΣ
    – Η Α.Α.Π. 229137/25.10.1948 περί αναστολής ολοκλήρου της πρώτης παραγράφου της υπ’ αριθμ. Α.Π. 228940/22.10.1948 Δ/γής.
    – Η Α.Π. 229086/25.10.1948 έχουσα ούτω:

    ΑΠΟ: ΓΕΣ/Α1 Ο
    ΠΡΟΣ: Τ.Σ./Β΄ΣΣ 25 18 50
    Α.Π. 229086/Φ.4009/34 (.)
    Απόρρητον (.) Εγκρίνομεν όπως Δ.Κ.Β. ενεργήση επίκαιρον ΚΑΤΑΔΡΟΜΗΝ με σκοπόν φθοράν συμμοριτών και ουχί κατάληψιν εδάφους (.) Τούτον υπό προϋπόθεσιν εξασφαλίσεως οπωσδήποτε (κατεχομένων) θέσεων (.)
    Ακριβές αντίγραφον ΓΙΑΤΖΗΣ

    • Α.Π. 229137/Φ.4009/25.10.1948 δι’ ης αναστέλλεται η απαγγίστρωσις της ΧV Μ. εκ ΒΙΤΣΙ μέχρι νεωτέρας Δ/γής.
      (δ) Ενέργειαι του Σ.Στρατού
      Εξέδωκεν τας κάτωθι Δ/γάς:
    • Την Α.Α.Π. 1161 αναφοράν προς το ΓΕΣ περί μη δυνατότητος εκτελέσεως πλήρως Α.Π. 228940/22.10.1948 Δ/γής ΓΕΣ ως και περί μη αποσύρσεως της ΧV Μερ/χίας.
    • Την Α.Π. 12028 Δ/γήν έχουσαν ούτω:
      ΘΕΜΑ: Γενικαί παρατηρήσεις επί ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ – ΑΠΟΡΡΗΤΟΣ
      της ασφαλείας των Τμημάτων Τ.Σ./Β΄ΣΣ/ΑΠ. 12028/Α1
      ΠΡΟΣ: ΙΙ – Χ – ΧV Μεραρχίας Σ.Τ.Γ. 904/Α/Τη 25.10.1948
      ΚΟΙΝ: Α1 – Α8 – Α10
      Διά την ασφαλή εν τω μέλλοντι διατήρησιν του εδάφους και αποτροπήν οιωνδήποτε αιφνιδιαστικών ενεργειών των συμ/τών να υπομνησθώσι εις απάσας τας Διοικήσεις αι κάτωθι γενικαί παρατηρήσεις:
      1.- ΄Αμα τη καταλήψει οιασδήποτε τοποθεσίας να καταρτίζεται αμέσως σχέδιον αμύνης εις το οποίον να καθορίζεται κατ’ Οργανικούς δεσμούς η διάταξις των τμημάτων και οι ζωτικοί χώροι αμύνης προς διατήρησίν των πάση θυσία.
      Εν συνεχεία να οργανούνται σχέδια πυρός Πεζικού και Πυρ/κού εις τα οποία να καθορίζωνται εν πάση λεπτομερεία άπασαι αι βολαί και ο τρόπος εκτοξεύσεώς των.
      2.- Η διάταξις της αμύνης να έχη επαρκές βάθος και να παρέχη ευκολίαν διοικήσεως τόσον από απόψεως επεμβάσεως διά πυρός όσον και διά ταχείαν επέμβασιν εφεδρειών εις περίπτωσιν προσβολής οιουδήποτε σημείου της διατάξεως.
      Ειδικώς η τήρησις εφεδρείας δέον να αποτελή γενικήν αρχήν και ουχί δι’ ασφάλειαν των Σ.Διοικήσεως, αλλά διά ταχείαν εκδήλωσιν της ισχύος αυτών προς υποστήριξιν των αγωνιζομένων τμημάτων των και συντριβήν του εχθρού.
      3.- Η όλη διάταξις των τμημάτων να ή πάντοτε παισσοειδής και εν πνεύματι ολοπλεύρου αμύνης, ώστε αφ’ ενός να επιτυγχάνεται αλληλοϋποστήριξις των τμημάτων και πλήρης συνοχή αυτών, αφ’ ετέρου δε αποκλείεται η διείσδυσις των συμ/των εντός της κατεχομένης τοποθεσίας γνωστού όντος ότι η κυρία ενέργεια των συμ/τών είναι νυκτερινή και ότι ο αιφνιδιασμός αποτελεί δι’ αυτούς το ισχυρότερον όπλον.
      4.- Εκάστη θέσις δέον ν’ αποτελή ζωτικόν χώρον αμύνης προσφερόμενον επαρκώς διά διεξαγωγήν αμυντικού αγώνος και μη δυνάμενον να προσβληθή αιφνιδιαστικώς. Προς τούτο να εκλέγεται έδαφος κατάλληλον δι’ ορμητήριον όπερ να προσφέρεται όσον το δυνατόν καλλίτερον δι’ οργάνωσιν συμπαγούς σχεδίου πυρός προς απάσας τας πλευράς.
      5.- Οι καταλαμβανόμενοι χώροι να ώσι πάντοτε ανάλογοι των διατιθεμένων δυνάμεων. Τα τμήματα δεν πρέπει να διασπείρωνται επί μεγάλων εκτάσεων με ευρέα μεταξύ των διάκενα ώστε να χάνεται η συνοχή των και προκαλείται το αίσθημα της μονώσεως. Ομοίως δεν πρέπει να συσπειρούνται εις λίαν πυκνήν διάταξιν συνεπαγομένην αφ’ ενός δυσκαμψίαν διοικήσεως και αφ’ ετέρου αύξησιν απωλειών εις βάρος της συνοχής και μαχητικής των ικανότητος.
      6.- Εις εκάστην μονάδα να ορίζεται ωρισμένη ζώνη ελέγχου εν όψει της γενικής της αποστολής και εν συδέσμω μετά των παραπλεύρως προς αυτήν Μονάδων.
      7.- Η επαγρύπνησις δέον να ή συνεχής και επί μεγάλου βάθους, ώστε προσέγγισις των συμ/τών να γίνεται εγκαίρως αντιληπτή και αποκλείεται ούτω ο αιφνιδιασμός και η σύγχυσις των τμημάτων.
      Προς τούτο αι ενέδραι δέον να εκπέμπωνται εις βάθος και επί σημείων υποχρεωτικής διαβάσεως. Διά τα εν επαφή τμήματα το ήμισυ της δυνάμεως πρέπει να τηρήται εν επιφυλακή. Να ορίζωνται απαραιτήτως Αξ/κοί και Υπαξ/κοί της επαγρυπνήσεως, οίτινες να βεβαιώνται ότι άπαντα τα τμήματα είναι εν εγρηγόρσει και έτοιμα προς απόκρουσιν οιασδήποτε αιφνιδιαστικής ενεργείας των συμ/τών.
      8.- Οι οπλίται να μη απομακρύνονται των θεσεών των ούτε να αποχωρίζονται του οπλισμού των. Διά τα εν σταθμεύση τμήματα να απαγορευθή ο συγχρωτισμός των οπλιτών μετά των πολιτών. Προ της επελεύσεως του σκότους άπαντες οι Αξ/κοί και οπλίται δέον να ευρίσκωνται εις τα θέσεις των.
      9.- Η αμυντική οργάνωσις να γίνεται πάντοτε επί τη βάσει σχεδίου πυρός, σύντονος και προοδευτική κατά σειράν επείγοντος.
      Να μη λησμονήται ότι η καλή οργάνωσις να επιτρέπη την αύξησιν της ισχύος της τοποθεσίας και την μείωσιν της φρουράς αυτής επ’ ωφελεία εξοικονομήσεως δυνάμεων διά τας ανάγκας του ελιγμού προς συνέχισιν της συντριβής των συμ/τών.
      10.- Το σύστημα της παρατηρήσεως να οργανωθή πλήρως. Παρατηρηταί εις επίκαιρα σημεία ου μόνον παρακολουθούν τας κινήσεις των συμ/τών και ενημερώνουν τας Διοικήσεις, αλλά και επιτρέπουν την κατά την διάρκειαν της ημέρας ανάπαυσιν των λοιπών οπλιτών.
      11.- Ιδιαιτέρα σημασία να δοθή εις την κεφαλαιώδη ανάγκην της συνεχούς αναζητήσεως της πληροφορίας επί των εκάστοτε κινήσεων των συμ/των και της στενής ούτω παρακολουθήσεως αυτών, ώστε να αποφευχθή εν τω μέλλοντι ο αιφνιδιασμός των Διοικήσεων, γνωστού όντος ότι οι συμ/ται ουδέποτε ενεργούν κατά την ημέραν και εν όψει της ημετέρας παρατηρήσεως.
      Καίτοι τ’ ανωτέρω δεν είναι άγνωστα, εν τούτοις πρέπει να τονισθή εις άπαντα τα στελέχη η ευθύνη των επί της ανάγκης της επαγρυπνήσεως και όλων των λοιπών μέτρων ασφαλείας. Η χαλάρωσις των ανωτέρω επαναλαμβανομένη δύναται να αποβή πρόξενος λίαν δυσαρέστων συνεπειών τόσον εις βάρος της ζωής των Αξ/κών και οπλιτών μας όσον και εις βάρος της τιμής των όπλων μας κινδυνευόντων να κατασπηλωθούν εκ των πλέον οιτιδανών αντιπάλων.-
      ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΣ
      Ακριβές αντίγραφον ΑΝΤΙΣΤΡΑΤΗΓΟΣ – ΔΙΟΙΚΗΤΗΣ

    57.- (α) 28 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ
    Ουδέν σημαντικόν.
    Αι Μερ/χίαι ησχολήθησαν εις την ανασύνταξιν – αναδιοργάνωσιν και εδραίωσιν επί των κατεχομένων θέσεων.
    (β) 27 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ
    – Επί του μετώπου των Μερ/χιών ουδέν αξιόλογον.
    – Το ΓΕΣ εξέδωκεν την Α.Π. 229252/27.10.1948 Δ/γήν του περί αναλήψεως της ευθύνης της ζώνης του Β΄Σ.Στρατού υπό του Α΄Σ.Στρατού έχουσαν ούτω:
    ΘΕΜΑ: Διαρρύθμισις ευθύνης διοικήσεων Δι΄ Αξιωματικού
    Α΄ και Β΄Σ.Στρατού ΕΞΑΙΡ. ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ
    ΠΡΟΣ: Α΄ και Β΄ΣΣ ΑΚΡΩΣ ΑΠΟΡΡΗΤΟΣ
    ΚΟΙΝ: Α1 – Α2 – Α6 – Α9 – Α10/ΓΕΣ, Εδακτυλογραφήθη παρ’ Αξ/κού
    Γ΄ Κλ., Β΄ Υ/ΓΕΣ, ΒΣΑ, ΣΟΗΠΕ/
    ΓΕΣ/Α1 Κλ. Επιχ. ΑΡΙΘΜ. Φ. 4009/1
    ΑΡΙΘΜ. ΠΡΩΤ. 229252
    Β.Σ.Τ. 902 τη 27.10.48
    1.- Κατόπιν απαοστολής των ευρείας μορφής επιθετικών επιχειρήσεων εις περιοχήν ΒΙΤΣΙ καθορίζομεν τα κάτωθι:
    (α) Την όλην ευθύνην της ζώνης Α΄ και Β΄Σωμάτων Στρατού θα αναλάβη προσωρινώς το Α΄ Σώμα Στρατού με το Στρατηγείον του εις ΚΟΖΑΝΗΝ.
    (β) ΄Απασαι αι Μονάδες, σχηματισμοί και υπηρεσίαι του Β΄ΣΣ παραμένουσαι εις ας θέσεις ευρίσκονται θα υπαχθούν υπό το Α΄ΣΣ.
    Το όλον σύστημα διοικητικής μερίμνης θα παραμείνη ως έχει.
    (γ) Ο Γ.Επιθεωρητής του Στρατού αντιστρ. ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ Γ. προσωρινώς διοικών το Β΄ΣΣ θα επανέλθη εις την θέσιν του, το δε Στρατηγείον του Β΄ΣΣ θα συγκεντρωθή εις ΛΑΡΙΣΑΝ, όπου θα αναδιοργανωθή μέχρις αναθέσεως ευθύνης εις το Β΄ΣΣ.
    (δ) Αποστολαί Α΄ΣΣ
    -ι- Εξύψωσις του ηθικού των Μονάδων και έμπνευσις εις ταύτας της αυτοπεποιθήσεως.
    -ιι- Διατήρησις και βελτίωσις των εις ΒΙΤΣΙ θέσεων με ανάπτυξιν της ενδεικνυομένης επιθετικής δραστηριότητος.
    -ιιι- Επιδίωξις τοπικών επιτυχιών ώστε να παραμένη η εντύπωσις εις τον εχθρόν μη ανακοπής των επιθετικών μας ενεργειών.
    -ιυ- Ανασυγκρότησις και εκπαίδευσις των δοκιμασθεισών εις ΒΙΤΣΙ Μονάδων (Διά την αποστολήν ενισχύσεων εις προσωπικόν εκδοθήσονται ειδικαί Δ/γαί).
    Απαραίτητον είναι να αναπροσαρμοσθή η διάταξις ώστε να εξασφαλίζωνται αι θέσεις διά των πλέον απαραιτήτων τμημάτων. Προς τον σκοπόν τούτον να προωθηθή η αμυντική οργάνωσις των κατεχομένων θέσεων και η συμπλήρωσις της αμύνης διά ναρκοπεδίων και συρματοπλέγματος ως και διά βολών παρενοχλήσεως του Πυρ/κού και αεροπορίας επί των υποχρεωτικών διαβάσεων και ζωτικών σημείων του εχθρού.
    -υ- Προώθησις της οργανώσεως εις την λοιπήν ζώνην του Σ.Σ. και των έργων εγκαταστάσεως των Μονάδων διά την χειμερινήν διαβίωσιν.
    -υι- Απαγόρευσις της επαναμολύνσεως του ΓΡΑΜΜΟΥ και παραμεθορίων περιοχών ΗΠΕΙΡΟΥ. Αποτροπή των συμμοριτών όπως δημιουργήσουν ρεύμα εφοδιασμού εκ της μεθορίου εις το εσωτερικόν της ζώνης του Σ.Σ.
    -υιι- Συνέχισις της διώξεως και συντριβής των συμ/τών εις το εσωτερικόν της ζώνης του.
    -υιιι-Τελική αναπροσαρμογή της όλης διατάξεως του ΣΣ ώστε:
    -Από 15 Ν/βρίου να καταστή δυνατή η διάθεσις αλλαχού μιάς Μερ/χίας και των Α΄ και Β΄ Μ.Καταδρομών.
    -Από ημερομηνίας καθορισθησομένης βραδύτερον η μετακίνησις του Στρατηγείου του Σ.Σ. αλλαχού, μεταβιβαζομένης της ευθύνης του εις το Β΄ΣΣ.
    2.- Το Α΄ΣΣ να αναφέρη ανάληψιν νέας ευθύνης του μέχρι 31 Οκτωβρίου το βραδύτερον.
    3.- ΄Απασαι αι Δ/γαί και οδηγίαι του Α΄ΣΣ προς εκπλήρωσιν της αποστολής του να κοινοποιώνται και ημίν.-
    Διά την ακρίβειαν Αντιστράτηγος ΓΙΑΤΖΗΣ Δ.
    Η Αρχηγός ΓΕΣ – Διοικητής
    Δ/νσις Α1/ΓΕΣ

    ΤΕΛΟΣ ΤΗΣ ΔΕΥΤΕΡΑΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ

    58.- Ε Ι Σ Α Γ Ω Γ Η
    ΄Οτε το Α΄ ΣΣ ανελάμβανε τον Τομέα ΒΙΤΣΙ το ηθικόν των εκεί Μονάδων του Β΄ ΣΣ δεν ήτο απλώς χαμηλόν αλλά επικινδύνως μειωμένον και η εκεί κατάστασις εθεωρείτο ετοιμόρροπος.
    Τοιαύτη ήτο η κατάστασις του ηθικού ώστε παρουσιάζετο το φαινόμενον το 509 Τάγμα της ΙΙ Μερ/χίας κατέχον αμυντικώς θέσιν επί υψωμ. ΓΚΛΑΒΑΤΑ, περιοχής ΒΙΤΣΙ, είχε και λόχον Ορεινών Καταδρομών, ίνα συγκρατή το Τάγμα επί των θέσεών του, ηρνείτο δε ο Δ/τής του Τάγματος την απόδοσιν του Λόχου τούτου εις την Μοίραν του, διότι ως ανέφερε, εάν απεσύρετο ο Λόχος δεν ηγγυάτο διά την παραμονήν του Τάγματος επί της γραμμής μάχης.
    Υπό την ανωτέρω κατάστασιν το Α΄Σ.Στρατού ανέλαβε την ευθύνην του Τομέως ΒΙΤΣΙ. Την κατάστασιν ταύτην έχων υπ’ όψει του ο Αρχηγός του Στρατού καθώριζε εις την υπ’ αριθμ. 4009/229252/27.10.1948 Διαταγήν του προς το Α΄Σ.Στρατού ως πρωτίστην του αποστολήν την «εξύψωσιν του ηθικού των Μονάδων και την έμπνευσιν εις ταύτας της αυτοπεποιθήσεως».
    59.- Ενέργειαι Α΄ΣΣ άμα τη λήψει της Δ/γής ΓΕΣ (4009/229252/27.1.48).
    (α) ΄Αμα τη λήψει της Διαταγής του ΓΕΣ και προ της αναλήψεως υπό του Σ.Στρατού της ευθύνης του Τομέως ΒΙΤΣΙ ο Δ/τής του Σώματος μετέβη την 29 Οκτωβρίου αεροπορικώς από ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ εις ΦΛΩΡΙΝΑΝ επί τω σκοπώ όπως επικοινωνήση προσωπικώς με τον εκεί Δ/τήν της ΙΙ Μεραρχίας Υποστράτηγον ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΝ ΝΙΚΟΛΑΟΝ και αντιληφθή επί τόπου την κατάστασιν της Μερ/χίας.
    – Κατά την προσγείωσιν εις Αεροδρόμιον ΦΛΩΡΙΝΗΣ το αεροπλάνον εφ’ ου επέβαινε ο Δ/τής του Σώματος μετά των επιτελών του προσκρούσαν επί νάρκης εντός του αεροδρομίου κατεστράφη αναφλεγέν, των εντός αυτού διασωθέντων ως εκ θαύματος.
    – Το ηθικόν της Μερ/χίας ως ανεφέρθη υπό του Μεράρχου, επιδείξαντος και εγγράφους αναφοράς των τριών Διοικητών των Ταξ/χιών, ευρίσκετο εις πολύ χαμηλόν επίπεδον.
    – Αι προθέσεις του Δ/του της ΙΙ Μερ/χίας συνίσταντο εις την λήψιν μέτρων προς ανύψωσιν του ηθικού και την εκτέλεσιν επιτυχών τοπικών επιχειρήσεων προς βελτίωσιν της καταστάσεως.
    – Παρόμοιον ήτο το ηθικόν της ΧV Μερ/χίας, ης αι Μονάδες δεν είχον καμμίαν επιθετικήν ικανότητα και παρουσιάζετο το φαινόμενον, ενώ το Πυρ/κόν διά σφοδροτάτων βομβαρδισμών ηνάγκαζε τους συμμορίτας να εγκαταλείπουν τας θέσεις των, τα τμήματα της Μερ/χίας ταύτης δεν εκινούντο προς κατάληψιν των κενών θέσεων.
    – Αι Ι και Χ Μερ/χίαι ευρίσκοντο με πολύ καλλίτερον ηθικόν, αι δε Δυνάμεις Καταδρομών εις αρίστην κατάστασιν.
    – Το ΣΣ εξέδωκε την ακόλουθον διαταγήν Επιχειρήσεων:

    ΘΕΜΑ: Ανάληψις νέας ευθύνης ΕΞΑΙΡ. ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ
    Α΄Σ.Στρατού και Α Π Ο Ρ Ρ Η Τ Ο Σ
    διάρθρωσις Διοικήσεως Α΄ΣΣ/Α1
    ΠΡΟΣ: Ι – ΙΙ – VIΙΙ – ΙΧ – Χ – ΧV Μερ. Α.Π. Φ. 63/92
    ΔΕΘ – ΔΕΔΜ – 83 – 84 Σ.Π. ΣΤΓ 918/31.10.48
    ΚΟΙΝ: ΓΕΣ/Α1 – Α΄ΣΣ/Α1 – Β΄ΣΣ/Α1/ΤΕ
    Σχετική 229252/Φ.4009/Α1/27.10.48 Δ/γή ΓΕΣ.
    1.- Κατόπιν άνω Δ/γής ΓΕΣ το Α΄Σ.Στρατού αναλαμβάνει και την ευθύνην ολοκλήρου της μέχρι σήμερον ζώνης του Β΄ΣΣ τιθεμένων υπό διαταγάς Α΄ΣΣ απασών των Μονάδων και υπηρεσιών Β΄Σ.Στρατού.
    2.- Λόγω ευρύτητος της νέας ζώνης ευθύνης του Σ.Στρατού την οργάνωσιν της Διοικήσεως καθορίζω ως κάτωθι:
    (α) VIΙΙ Μερ/χία
    -ι- Διοικητής: Υποστράτηγος ΜΠΑΛΟΔΗΜΟΣ ΑΝΔΡ.
    -ιι- Ζώνη ευθύνης της: Η μέχρι σήμερον ζώνη των VIΙΙ και ΙΧ Μερ/χιών και 84 Περιοχής.
    -ιιι- Δυνάμεις υπό διαταγάς της:
    – ΄Απασαι αι ήδη εν τη ζώνη της VIΙΙ Μερ/χίας σταθμεύουσαι δυνάμεις οργανικαί και ενισχύσεως.
    – 77 Ταξ/χία από της εισόδου της εις την ζώνην ευθύνης της.
    – 84 Περιοχή.
    (β) Διοίκησις ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ και Δυτικής ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ
    -ι- Διοικητής: Υποστράτηγος ΠΕΤΖΟΠΟΥΛΟΣ ΘΩΜΑΣ διατηρών και διοίκησιν Μερ/χίας του.
    -ιι- Ζώνη ευθύνης της: Η μέχρι σήμερον τοιαύτη Χ Μερ/χίας, 41 Ταξ/χίας, ΔΕΘ και 83 Περιοχής.
    -ιιι- Δυνάμεις υπό διαταγάς της:
    – Ι Μερ/χία.
    – ΧV Μερ/χία μετά αντικατάστασίν της εκ της περιοχής ΒΙΤΣΙ.
    – Δυνάμεις ΔΕΘ οργανικαί και ενισχύσεις και τοιαύται 83 Περιοχής.
    – 41 Ταξ/χία προσωρινώς.
    (γ) Απ’ ευθείας υπό το Σώμα Στρατού
    – ΙΙ – Χ – ΧΙ Μερ/χίαι (μείον 41 Ταξ/χία)
    – ΧV Μερ/χία μέχρι αντικαταστάσεώς της υπό ΙΧ Μερ.
    – 33 Ταξ/χία (μείον Τάγμα)
    – Α΄ και Β΄ Μοίραι Καταδρομών.
    – ΄Απασαι δυνάμεις Τεθ/σμένων και Πυροβολικού διατεθημέναι ήδη εις τον τομέα του ΒΕΡΝΟΥ.
    (δ) Διοίκησις Εθνοφρουράς Δυτικής ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ (ΔΕΔΜ)
    -ι- Διοικητής Ταξίαρχος ΜΠΟΜΠΟΡΙΔΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ.
    -ιι- Ζώναι ευθύνης: Η μέχρι σήμερον τοιαύτη.
    -ιιι- Δυνάμεις υπό Δ/γάς της: Αι μέχρι σήμερον τοιαύται.
    3.- Εκτέλεσις Κινήσεων
    (α) Η VIΙΙ Μερ/χία βάσει εκδοθείσης ήδη διαταγής να αντικαταστήση μέχρι 3 Ν/βρίου την διοίκησιν της ΙΧ Μερ/χίας και μίαν Ταξ/χίαν και εν συνεχεία μέχρι 6 Ν/βρίου την ετέραν Ταξ/χίαν.
    (β) Η ΙΧ Μερ/χία
    -ι- Διοίκησις Μερ/χίας και μία Ταξ/χία μετά αντικατάστασιν κινηθήσονται αμέσως ΕΠΤΑΧΩΡΙΟΝ και εκείθεν δι’ αυτοκινήτων περιοχήν ΑΡΓΟΥΣ ΟΡΕΣΤΙΚΟΥ.
    -ιι- Ετέρα Ταξ/χία μετά αντικατάστασίν της δι’ ιδίου δρομολογίου αχθή προς συνάντησιν Μερ/χίας της.
    -ιιι- Αυτοκίνητα Κλιμάκια Μερ/χίας θα αχθώσι ΑΡΓΟΣ ΟΡΕΣΤΙΚΟΝ διά ΜΕΤΣΟΒΟΥ – ΛΑΡΙΣΗΣ – ΚΟΖΑΝΗΣ.
    -ιυ- 144 Μοίρα Ορειβατικού Πυρ/κού, 704 Λόχος Μηχ/κού και Διοίκησις Μηχ/κού παραμείνωσι προσωρινώς VIΙΙ Μερ/χίαν.
    (γ) Κίνησις 77 Ταξ/χίας από ΘΕΣΣΑΛΙΑ εις ΗΠΕΙΡΟΝ βάσει νεωτέρας Δ/γής Σώματος μετά αποκατάστασιν γεφύρας ΚΟΥΤΣΟΥΦΛΙΑΝΗΣ.
    (δ) Μεταφοραί επ’ αυτοκινήτων μερίμνη Γ1 Σώματος διαθέτοντος και μεταφορικά μέσα Β΄ΣΣ.
    4. Σταθμοί Διοικήσεως
    – Σώματος Στρατού ΚΟΖΑΝΗ
    – VIΙΙ Μερ/χίας ΙΩΑΝΝΙΝΑ
    – Διοικήσεως ΕΔΜ ΑΡΓΟΣ ΟΡΕΣΤΙΚΟΝ
    – Δ.Ε.Θ. ΛΑΡΙΣΑ
    – Δ.Ε.Δ.Μ. ΚΟΖΑΝΗ
    – 83 Περιοχή ΒΟΛΟΣ
    5.- Ενδοεπικοινωνίαι
    Ως ειδική διαταγή Σώματος.
    6.- Διοικητική Μέριμνα
    Η ήδη υφισταμένη κλιμάκωσις διοικητικής μερίμνης των οργάνων του Β΄ΣΣ θα παραμείνη αμετάβλητος.
    7.- Ανάληψις Ευθύνης
    (α) Η ανάληψις ευθύνης υπό του Α΄ΣΣ των οργανωθεισών νέων Διοικήσεων και Μονάδων πραγματοποιηθήσεται από αφίξεως Στρατηγείου ΚΟΖΑΝΗΝ προβλεπομένη από πρωίας 3 Ν/βρίου.
    (β) Από αναλήψεως Διοικήσεως το Β΄ΣΣ θα παύση προσωρινώς υφιστάμενον.
    Το Επιτελείον τούτου κινηθήσεται διά νεωτέρων Διαταγών μου.
    8.- ΑΝΑΦΕΡΑΤΕ ΛΗΨΙΝ
    Θ. ΤΣΑΚΑΛΩΤΟΣ
    Ακριβές αντίγραφον Αντιστράτηγος – Διοικητής

    60.- 28 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ
    (α) ΙΙ Μερ/χία
    -ι- Την νύκτα 27/28 συμ/ται παρηνώχλησαν ημέτερα τμήματα εφ’ όλου του μετώπου.
    -ιι- Την 1715 – 1930 συμ/ται έβαλον βλήματα τινα κατά Δ. παρυφής ΦΛΩΡΙΝΗΣ. Νεκρός 1 και τραυματίαι 11 ιδιώται.
    (β) ΧV Μερ/χία
    -ι- Την νύκτα 27/28 συμ/ται ενήργησαν κατά τμήματος ΠΑΠΑΣΚΟΒΟ (Ν. 4350) υποστηριζόμενοι υπό Πυρ/κού, αποκρουσθέντες.
    -ιι- Ταυτοχρόνως παρηνώχλησαν τμήματα ΜΠΙΚΟΒΙΚ (Ν.4550) ΒΑΡΟΣ (Ν. 5251) – ύψ. 1259 (Ν. 4451) – ύψ. 1341 (Ν.4751). Απώλειαι ημετέρων τραυματίαι 6 (1 αξ/κός), Συμ/τών νεκροί 4, παραδοθέντες 7.
    -ιιι- Περισυνελέγησαν 5 αυτόματα, 8 τυφέκια, 70 α/τ εκτοξευταί, 15 οκ. εκρηκτ. υλών.
    -ιυ- Κατ’ εξερεύνησιν περ. ΚΑΠΑΛΙΣΚΕΤΟ (Ν. 5857) ανεύρεν 2 πτώματα συμ/τών και 1 πιστόλιον.
    (γ) Χ Μερ/χία
    Την νύκτα 27/28 συμ/ται ενέπεσαν εις ενέδραν ημετέρων εις (Ν. 4138). Απώλειαι Συμ/των νεκρός 1.
    61.- 29 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ
    (α) ΙΙ Μερ/χία
    -ι- Συμ/ται παρηνώχλησαν τμήματα επί ΚΟΥΚΟΥΛΘΟΥΡΙΑ (Ν. 5263) – ΜΠΕΛΑ ΒΟΔΑ (Ν. 5371) – ΔΕΡΒΕΝ (Ν.5365) ΑΝΩΝΥΜΟΥ (Ν. 5266). Απώλειαι ημετέρων τραυματίας 1
    -ιι- Την 1130 ώραν συμ/ται έβαλον διά Πυρ/κού κατά ΦΛΩΡΙΝΗΣ άνευ αποτελέσματος.
    30 ΟΚΤΩΡΙΟΥ
    (α) ΙΙ Μερ/χία
    -ι- Συμ/ται παρηνώχλησαν τμήματα ΔΕΡΒΕΝ (Ν. 5365) ύψ. 1414 (Ν. 5170).
    -ιι- Ομοίως έβαλον διά πυρ/κού κατά ΦΛΩΡΙΝΗΣ ανεπιτυχώς.
    -ιιι- Εξερεύνησις περ. ΒΕΥΗΣ (Ν. 7766) – ΚΕΛΛΗΣ (Ν. 8468) ουδέν απέδωσε.
    -ιυ- Δίτροχον προσέκρουσεν επί νάρκης περ. ΦΛΩΡΙΝΗΣ (Ν. 4671). Απώλειαι Ημετέρων νεκρός 1, τραυματίας 1 ιδιώτης.
    -υ- Παρουσιάσθησαν εις τα τμήματα 26 γυναίκες και γέροντες.
    62.- (β) ΧV Μερ/χία
    -ι- Επιθ. αναγνώρισις ΒΑ ΚΑΜΙΝΟ (Ν. 3555) – (Ν. 5353) – (Ν. 5857) ΟΥΔΕΝ εσημείωσαν.
    -ιι- Συμ/ται παρηνώχλησαν τμήμα, ύψ. 1773 (Ν. 5635) ανεπιτυχώς.
    -ιιι- Παρουσιάσθησαν 24 γυναίκες βιαίως στρατολογηθείσαι.
    (γ) Χ Μερ/χία
    -ι- Την νύκτα 29/30.10.1948 συμ/ται παρηνώχλησαν ανεπιτυχώς τμήματα επί ΤΟΥΜΠΑΣ (Ν.4149), ύψ.962 (Ν.3746) (Ν.3745).
    -ιι- Εκ ναρκών εις περ. ύψ. 1030 (Ν.3046) (Ν.4149) απώλειαι ημετέρων νεκρός 1, τραυματίας 1.
    63.- 31 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ
    (α) ΙΙ Μερ/χία
    -ι- Συμ/ται παρηνώχλησαν τμήματα ΚΕΤΚΟ ΚΑΛΕ (Ν.5576) ύψ. 1695 (Ν. 5166) – ΚΟΥΚΟΥΛΘΟΥΡΙΑ (Ν.5263) – ΔΕΡΒΕΝ (Ν.3365) άνευ αποτελέσματος.
    -ιι- Εις περ. ΚΕΛΛΗΣ (Ν.8468) κατεδιώχθη ομάς συμ/τών απαγαγούσα 11 νεάνιδας.-
    -ιιι- Συμμορία ενεδρεύουσα εις περ. ΑΜΥΝΤΑΙΟΥ – ΑΗ ΠΑΝΤΕΛΕΗΜΟΝΟΣ απήγαγον 15 άτομα.
    (β) Χ Μερ/χία
    -ι- Συμ/ται παρηνώχλησαν ανεπιτυχώς τμήματα επί ΜΑΝΚΟΒΙΤΣ (Ν.5653) – ύψ. 1030 (Ν.3040) – 890 (Ν.3145) – 966 (Ν.2846).
    -ιι- Την νύκτα 30/31 ομάς σαμποτέρ κατεδιώχθη εις περ. ΜΕΛΙΣΣΟΤΟΠΟΥ (Ν. 5740).
    -ιιι- Επιθ. αναγνωρίσεις προς ΚΑΠΑΛΙΣΚΕΤΟ (Ν. 5857) – ΒΔ ΓΚΛΑΒΑΤΑΣ (Ν.5657) – ΣΤΑΡΟΒΟ ΣΕΛΟ (Ν.3240) (Ν.3340) ουδέν εσημείωσαν. Ανευρέθησαν 2 τυφέκια και τινες ξύλιναι νάρκαι.
    (γ) ΧV Μερ/χία
    Συμ/ται παρηνώχλησαν ανεπιτυχώς τμήματα ΒΑΡΟΥΣ (Ν.5251).
    64.- 1 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ
    Από 31/10 έληξαν αι ευρείας εκτάσεως ημέτεραι επιθετικαί ενέργειαι.

    (α) ΙΙ Μερ/χία
    -ι- Την 1/11 περίπολος ημετέρου τμήματος αχθείσα χωρίον ΠΟΛΥΠΟΤΑΜΟΝ (Ν.5668) συνεπλάκη μετά 30μελούς συμμορίας ευρισκομένης εντός του χωρίου άνευ αποτελέσματος. Οι συμ/ται συνεπτύχθησαν προς ΠΛΑΤΥ (Ν.5559).
    -ιι- Την ιδίαν ημέραν ανιχνεύθη νάρκη επί οδού ΦΛΩΡΙΝΗΣ – ΠΙΣΣΟΔΕΡΙΟΥ παρά την θέσιν (Ν.6570).
    (β) ΧV Μερ/χία
    Την νύκτα 31/1.11 οι συμ/ται παρηνώχλησαν ανεπιτυχώς διά πυρών πεζικού ημέτερα τμήματα επί ΒΑΡΟΥΣ (Ν.5251).
    (γ) Χ Μερ/χία
    -ι- Την νύκτα 31/1/11 συμ/ται ενέπεσαν εις ενέδραν ημετέρου τμήματος Β. ΠΛΑΤΥΔΡΟΜΟΥ εις (Ν.3647) προσβληθέντες ανεπιτυχώς διέφυγον.
    -ιι- Την 1/11 ημέτερον τμήμα περισυνέλεξε εις ΣΤΑΡΟΒΟ ΣΕΛΟ (Ν.3245) 13 αυτοσχεδίους ξυλίνας νάρκας των συμ/των.
    65.- 2 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ
    (α) ΙΙ Μερ/χία
    Συμ/ται παρηνώχλησαν ανεπιτυχώς διά Πυρ/κού ημέτερα τμήματα επί ΚΟΥΚΟΥΛΘΟΥΡΙΑ (Ν.5263).
    (β) ΧV Μερ/χία
    Επιθετικαί αναγνωρίσεις ημετέρων τμημάτων προς ΚΑΠΑΛΙΣΚΕΤΟ (Ν.5857) – ΤΣΙΜΟΥΡΟ ΝΙΒΑ (Ν.6149) – χαράδρα ΒΥΣΣΙΝΙΑΣ (Ν.5453) Χαράδρα ΒΑΨΩΡΙ (Ν.5555) ουδέν εσημείωσαν.
    (γ) Χ Μερ/χία
    Την νύκτα ½ οι συμ/ται παρηνώχλησαν ανεπιτυχώς διά πυρών πεζικού και όλμων ημέτερα τμήματα επί ύψ. 890 (Ν.3145) – ΣΤΑΡΟΒΟ ΣΕΛΟ (Ν.3245) – ΣΤΑΡΑ ΓΚΛΑΒΑ (Ν.3444).
    (δ) Εξεδόθη το υπ’ αριθμ. 229545/Φ. 4009/3/4/2.11.1948 Σήμα ΓΕΣ/Α1 προς Τ.Σ./Β΄ΣΣ και Α΄ΣΣ όπως προπαρασκευασθή η επάνοδος του υπολοίπου της 33 Ταξ/χίας εις Γ΄Σ.Στρατού λόγω σοβαρών αναγκών του.
    66.- 3 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ
    (α) ΙΙ Μερ/χία
    Επιθετικαί αναγνωρίσεις ημετέρων τμημάτων ουδέν απέδωσαν.

    (β) ΧV Μερ/χία
    -ι- Την νύκτα 2/3 οι συμ/ται παρηνώχλησαν ανεπιτυχώς διά πυρών πεζικού ημέτερα τμήματα επί ύψ. 1779 (Ν.5655).
    -ιι- Επιθετικαί αναγνωρίσεις ημετέρων τμημάτων προς ΚΑΠΑΛΙΣΚΕΤΟ (Ν.5857) – (Ν.6156) και ΤΕΜΝΗΒΡΙ (Ν.6252) ουδέν εσημείωσαν.
    -ιιι- Συμ/ται παρηνώχλησαν ανεπιτυχώς διά πυρών ημέτερα τμήματα επί ΓΚΛΑΒΑΤΑΣ (Ν.4350) – ύψ. 1394 (Ν.4550).
    (γ) Χ Μερ/χία
    -ι- Την νύκτα 2/3 οι συμ/ται παρηνώχλησαν ανεπιτυχώς διά πυρών πεζικού και όλμων ημέτερα τμήματα επί ΣΤΑΡΟΒΟ ΣΕΛΟ (Ν.3245).
    -ιι- Την 3/11 οι συμ/ται παρηνώχλησαν διά πυρ/κού ημέτερα τμήματα επί ΓΙΑΝΝΗ ΚΕΦΑΛΙ (Ν.3647) – ΠΛΑΤΥΔΡΟΜΟΝ (Ν.3546) – ΑΡΜΕΝΙ-ΣΚΑ (Ν.3846).
    -ιιι- Ημέτερον τμήμα εξερευνήσαν την περιοχήν ύψ. 890 (Ν.3145) ανεύρεν 3 τυφέκια γερμανικά και έν υγειονομικόν σακκίδιον, πλήρες.
    (δ) Ενέργειαι Σ.Σ.
    Ο Δ/τής του Σ. Στρατού και το Τακτικόν Στρατηγείον του Σώματος μετεκινήθη αεροπορικώς εις ΚΟΖΑΝΗΝ όπου και εγκατεστάθη.
    Το υπόλοιπον Στρατηγείον του Σώματος διετάχθη να μετακινηθή οδικώς από ΙΩΑΝΝΙΝΑ εις ΚΟΖΑΝΗΝ μέσω ΜΕΤΣΟΒΟΥ – ΛΑΡΙΣΗΣ – ΕΛΑΣΣΩΝΟΣ.
    Εις ΗΠΕΙΡΟΝ παρέμεινε, με έδραν ΙΩΑΝΝΙΝΑ, κλιμάκιον Στρατηγείου του Σώματος υπό τον Επιτελάρχην αυτού ίνα παρακολουθή την εκεί κατάστασιν.
    67.- 4 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ
    (α) ΙΙ Μερ/χία
    -ι- Συμ/ται παρηνώχλησαν διά πυρ/κού ημέτερα τμήματα επί (Ν. 5266) Β.ΔΕΡΒΕΝ και ΚΟΥΚΟΥΛΘΟΥΡΙΑ (Ν.5263).
    -ιι- Αυτοκίνητον προσέκρουσεν επί νάρκης Ν. ΑΜΥΝΤΑΙΟΥ εις (Ν.7953).
    (β) ΧV Μερ/χία
    -ι- Επιθετικαί αναγνωρίσεις ημετέρων τμημάτων προς ΒΕΡΜΠΙΣΤΑ (Ν.6247) και ΠΕΡΙΚΑΛΗ (Ν.5951) ουδέν εσημείωσαν.
    Ετέρα αναγνώρισις προς περιοχήν ΚΑΠΑΛΙΣΚΕΤΟ ανεύρε εις (Ν.5658) δύο πτώματα συμ/των και 1 Μπρέν.
    -ιι- Συμ/ται παρηνώχλησαν διά πυρ/κού ημέτερα τμήματα επί ΒΙΤΣΙ (Ν.5855) Απώλειαι Ημετέρων τραυματίαι 2.
    (γ) Χ Μερ/χία
    Αναγνωρίσεις και ενέδραι ουδέν εσημείωσαν.
    (δ) Διαταγαί – Αναφοραί
    -ι- ΄Ωραν 1000 εξεδόθη το κάτωθι σήμα:
    «Από Στρατηγόν Διοικητήν 041000
    Πρός ΙΙ – Χ- ΧV Μερ/χίας
    Στρατηγόν ΠΕΤΖΟΠΟΥΛΟΝ
    Δ.Ε.Δ.Μ. – Α΄ και Β΄ ΜΟΚ
    ΚΟΙΝ: Ι, VIΙΙ, ΙΧ Μερ/χίας –
    Δ.Ε.Θ. – ΓΕΣ/Α1 – Α΄ΣΣ/Α1-
    Β΄ΣΣ/Α1
    Αριθμ. 63/94/4Χ1/1948
    Σχετική: 63/92/31-10.48 Δ/γή Α΄ΣΣ
    Κατόπιν Α.Π. 229252/4009/27.10.1948 Δ/γής ΓΕΣ από 1200 ώρας σήμερον 4 Ν/βρίου αναλαμβάνω Διοίκησιν Μερ/χιών και Μονάδων Β΄Σ.Στρατού ΣΤΟΠ. Από αυτής ημερομηνίας ΙΙ, Χ και ΧV ΜΕΡ/ΧΙΑΙ και Διοίκησις Εθνοφρουράς Δυτικής ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ (Δ.Ε.Δ.Μ.) θ’ αναφέρωνται Α΄Σ.Στρατού ΣΤΟΠ. Αναφέρατε λήψιν ΣΤΟΠ.
    ΘΡ. ΤΣΚΑΛΩΤΟΣ
    Ακριβές αντίγραφον Αντ/γος

    -ιι- Την 1130 εξεδόθη η κάτωθι Δ/γή:

    Σ Η Μ Α
    Από : Α΄ΣΣ/Α1
    Προς: ΙΙ, Χ, ΧV Μερ/χίας, 041130
    Δ.Ε.Δ.Μ.
    Κοιν: ΓΕΣ/Α1 – Α΄ΣΣ/Α1
    Αριθμ. 63/95/4.ΧΙ.1948
    Κατόπιν σχετικής Διαταγής του Αρχηγού του Στρατού το Α΄Σ.Στρατού αναλαμβάνει και την Διοίκησιν των ΙΙ, Χ και ΧV Μερ/χιών, ως και όλων των Μονάδων της μέχρι τούδε ζώνης του Β΄Σ.Στρατού ΣΤΟΠ.
    Συναισθάνομαι την ευθύνην αλλά και αισθάνομαι την απόλυτον χαράν διότι διά τρίτην φοράν η γενναία Χ Μερ/χία επανέρχεται εις το Σώμα Στρατού και η ηρωϊκή ΙΙ ανήκει, έπειτα από τόσην απουσίαν, εις το Σώμα της ΣΤΟΠ. Ακόμη προστίθεται και η ΧV ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΗ Μερ/χία ΣΤΟΠ. Σας συγχαίρω δι’ ό,τι ωραίον επράξατε μέχρι τούδε σεις και οι γενναίοι Λόχοι Ορεινών Καταδρομών ΣΤΟΠ. Υπενθυμίζω εις όλους ότι αγωνιζόμεθα διά την ωραίαν ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΝ μας ΣΤΟΠ. Δίπλα μας ο ΠΑΥΛΟΣ ΜΕΛΑΣ αδιάσειστος απόδειξις των ανέκαθεν αγώνων μας κατά των εχθρών της ΠΑΤΡΙΔΟΣ μας ΣΤΟΠ. ΄Ο,τι και αν κάνουν οι δολοφόνοι Εαμοβούλγαροι δεν μπορούν ν’ αντιστρέψουν τους όρους διότι η ΠΑΝΑΓΙΑ απέδειξε πασιφανώς την παροστασίαν ΤΗΣ ΣΤΟΠ. ΄Οπου και αν ευρίσκεσθε σηκώσατε το κεφάλι υπερήφανοι δι’ ό,τι ωραίον επράξατε ΣΤΟΠ. Το σύνθημα του Σώματος είναι πρωτοβουλία πάντοτε δικιά μας ΣΤΟΠ. ΄Οσον αφορά τους οιουσδήποτε κακούς τους εφιστώ την προσοχήν είτε οπλίται είναι, είτε αξ/κοί ότι θα είμαι αμείλικτος ΣΤΟΠ. ΄Ολοι σας όπου ετάχθητε ΣΤΟΠ. Θα είμαι ευτυχής ν’ αξιοποιήσω τας ευγενείς πράξεις σας, αλλ’ ουδέποτε θα εξισώσω τους καλούς με τους κακούς ΣΤΟΠ. Επαναλαμβάνω όρθιοι ΣΤΟΠ. Σύνθημά μας ΠΑΥΛΟΣ ΜΕΛΑΣ – ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ ΣΤΟΠ. Ο ΘΕΟΣ ΜΑΖΙ ΣΑΣ ΣΤΟΠ.»
    ΘΡ. ΤΣΑΚΑΛΩΤΟΣ
    Ακριβές αντίγραφον Αντιστράτηγος

    (στ) Διάταξις Μεγάλων Μονάδων την 4.11.1948
    -ι- Ι ΜΕΡ/ΧΙΑ: Διοικητής Υποστράτηγος ΠΕΤΖΟΠΟΥ-ΛΟΣ ΘΩΜΑΣ 51, 52, 53 Ταξ. με Σ.Δ. ΑΡΓΟΣ ΟΡΕΣΤΙΚΟΝ.
    Κατέχει αμυντικώς τον ΒΟΡΕΙΟΝ ΓΡΑΜΜΟΝ από ΑΛΕΒΙΤΣΑΣ μέχρι ΠΕΝΤΑΛΟΦΟΝ – ΕΠΤΑΧΩΡΙ.
    -ιι- Χ ΜΕΡ/ΧΙΑ: Διοικητής Υποσ/γος ΒΑΣΙΛΑΣ ΕΥΘΥΜΙΟΣ με 35, 36, 37 Ταξ/χίαι, Σ.Δ. ΜΕΣΟΠΟΤΑΜΙΑ.
    Κατέχει αμυντικώς τον τομέα από ΦΛΑΤΣΑΤΑ Νότια Κράσπεδα ΟΡΛΟΒΟ μέχρι ΑΛΙΑΚΜΟΝΟΣ (ναι).
    -ιιι- ΧV ΜΕΡ/ΧΙΑ: Διοικητής Υποσ/γος ΓΕΡΑΚΙΝΗΣ ΧΡ. με Σ.Δ. 45, 61, 73 Ταξ/χίαι ΑΠΟΣΚΕΠΟΣ.
    Κατέχει το μέτωπον του κυρίως ΒΙΤΣΙ από ΑΛΙΑΚΜΟΝΟΣ – ΠΑΠΑΣΚΟΒΟ – ΜΠΙΚΟΒΙΚ ύψ. 1341 (Ν.474511) ΜΑΝΚΟΒΙΤΣ ΒΙΤΣΙ (ύψ.2128) ΓΚΛΑΒΑΤΑ.
    -ιυ- ΙΙ ΜΕΡ/ΧΙΑ: Διοικητής Υποσ/γος ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ Ν. με Σ.Δ. ΦΛΩΡΙΝΑ.
    3, 21, 22 Ταξ/χίαι, 33 Ταξ/χία (μείον Τάγμα)
    Κατέχει αμυντικώς τον τομέα ΦΛΩΡΙΝΗΣ από ΚΟΥΚΟΥΛΘΟΥΡΙΑ – ύψ. Ανατολικώς ΜΠΟΥΦΙ μέχρι ΓΙΟΥΓΚΟΣΛΑΥΙΚΩΝ Συνόρων.
    -υ- VIΙΙ ΜΕΡ/ΧΙΑ: Δ/τής Υποσ/γος ΜΠΑΛΟΔΗΜΟΣ ΑΝ. με Σ.Δ. ΙΩΑΝΝΙΝΑ.
    74, 75, 76 Ταξ/χίαι.
    Κατέχει ολόκληρον τον Νότιον ΓΡΑΜΜΟΝ από υψώματος 2520 – διά ΜΠΑΡΑΣ – ΚΑΜΕΝΙΚ – ΕΛΛΗΝΟΑΛΒΑΝΙΚΗ Μεθόριος ΜΟΥΡΓΚΑΝΑ μέχρι ΦΙΛΙΑΤΕΣ, αντικαταστήσασα εις Νότιον ΓΡΑΜΜΟΝ την ΙΧ Μερ/χίαν συγκεντρουμένην διά μετακίνησιν προς ΒΙΤΣΙ.
    Επίσης η VIΙΙ Μερ/χία έχει την ευθύνην ολοκλήρου της περιοχής ΗΠΕΙΡΟΥ – ΑΡΤΗΣ – ΠΡΕΒΕΖΗΣ διαθέτουσα και οκτώ (8) Τάγματα Εθνοφρουράς.
    -υι- ΙΧ ΜΕΡ/ΧΙΑ: Δ/τής Υποσ/γος ΜΑΝΙΔΑΚΗΣ ΣΤΥΛ με 41, 42, 43 Ταξ/χίαι Σ.Δ. ΚΟΝΙΤΣΑ.
    Κατέχουσα Νότιον ΓΡΑΜΜΟΝ διετάχθη αντικαθισταμένη υπό της VIΙΙ Μερ/χίας να συγκεντρωθή περιοχήν ΚΟΝΙΤΣΗΣ, ίνα εκείθεν διά ΕΠΤΑΧΩΡΙΟΥ – ΤΣΟΤΥΛΙΟΥ αχθή περιοχήν ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ προς χρησιμοποίησιν εις τον Τομέα ΒΙΤΣΙ.
    Η 45 Ταξ/χία ταύτης παρέμεινε περιοχήν ΗΠΕΙΡΟΥ υπό διοίκησιν VIΙΙ Μερ/χίας.
    -υιι- Διοίκησις Εθνοφρουράς Δυτικής ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ (ΔΕΔΜ) με Δ/τήν Ταξίαρχον ΜΠΟΜΠΟΡΙΔΗΝ ΗΛΙΑΝ και Σ.Δ. ΚΟΖΑΝΗΝ έχουσα την ευθύνην των μετόπισθεν της Δυτικής ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ.
    -υιιι-Διοίκησις Εθνοφρουράς ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ (Δ.Ε.Θ.) με Δ/τήν τον Ταξίαρχον ΚΟΝΤΩΣΗΝ ΒΑΣ. και Σ.Δ. ΛΑΡΙΣΑΝ έχουσα την ευθύνην της ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ.
    -ιχ- Α΄ και Β΄ Μοίραι Καταδρομών με Δ/τήν τον Αντ/χην ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΑΚΟΠΟΥΛΟΝ ΚΥΡ. περιοχήν ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ ως εφεδρεία μείον Λόχος όστις ευρίσκετο εις ΓΚΛΑΒΑΤΑ μετά 509 Τάγματος.
    -χ- 33 Ταξ/χί;α (ΧΙ Μερ/χίας) με 518 και 519 Τάγματα με Δ/τήν Ταξίαρχον ΚΑΤΣΟΡΙΔΗΝ ΚΩΝ. εφεδρεία περιοχήν ΦΛΩΡΙΝΗΣ – ΒΕΥΗΣ.
    68.- 5 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ
    (α) ΙΙ Μερ/χία
    -ι- Ημέτεραι επιθετικαί αναγνωρίσεις προς (Ν.6565) Α. ΤΡΟΠΑΙΟΥΧΟΥ – ΚΟΧΛΙΚΗ (Ν. 6564) – ΑΝΩ ΥΔΡΟΥΣΑ (Ν.6559) και ΥΔΡΟΥΣΑ (Ν.6462) συνεπλάκησαν μετά συμ/τών εις περιοχήν ΚΟΧΛΙΚΗΣ (Ν. 6664) και εματαίωσαν την υπό τούτων ενεργουμένην βιαίως επιστράτευσιν εις την άνω περιοχήν.
    -ιι- Ημέτερα τμήματα ασχολούμενα με την εξερεύνησιν της περιοχής ΓΥΜΝΗ ΡΑΧΗ (Ν. 7164) εβλήθησαν ανεπιτυχώς υπό συμ/τών.
    -ιιι- Συμ/ται παρηνώχλησαν ανεπιτυχώς διά πυρ/κού ημέτερα τμήματα επί ύψ. 1414 (Ν.5170).
    -ιυ- Αυτοκίνητον φάλαγγος ΠΤΟΛΕΜΑΪΔΟΣ – ΦΛΩΡΙΝΗΣ προσέκρουσεν επί νάρκης εις (Ν. 7862). Απώλειαι Ημετέρων νεκρός 1, τραυματίαι 1 και 1 ιδιώτης.
    (β) ΧV Μερ/χία
    -ι- Συμ/ται παρηνώχλησαν διά Πυρ/κού ημέτερα τμήματα επί ΒΙΤΣΙ (Ν.5655). Απώλειαι Ημετέρων τραυματίας 1. Συμ/τών παραδοθείς 1.
    -ιι- Επιθ. αναγνωρίσεις ημετέρων τμημάτων προς περιοχήν ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΑΣ (Ν.5958) – ΛΙΘΙΑ (Ν.5840) – ΟΞΥΕΣ (Ν.5450) – ΜΑΥΡΟΚΑΜΠΟΣ (Ν.4453) ουδέν εσημείωσαν.
    -ιιι- Ανιχνεύθη νάρκη εις ΣΤΕΝΑ ΚΛΕΙΣΟΥΡΑΣ (Ν.6343).
    (γ) Χ Μερ/χία
    -ι- Ομάς συμ/τών εμφανισθείσα εις περ. ΑΓ. ΙΩΑΝΝΟΥ ΘΕΟΛΟΓΟΥ (Ν. 2646) κατεδιώχθη υπό ημετέρου τμήματος και εισήλθον εις ΑΛΒΑΝΙΑΝ.
    -ιι- Περίπολος ημετέρων τμημάτων εφ’ ολοκλήρου του τομέως της Μερ/χίας διεπίστωσαν ότι η κατοχή της εχθρικής τοποθεσίας παραμένει αμετάβλητος.
    (δ) Συσκέψεις
    Την 1000 ώραν αφίχθησαν εις το Στρατηγείον του Σώματος ο Αρχηγός του Στρατού Αντιστράτηγος ΓΙΑΤΖΗΣ ΔΗΜ. και ο Αμερικανός ΒΑΝ ΦΛΗΤ, μετά επιτελών του όπως συσκεφθώσι μετά του Σωματάρχου επί της καταστάσεως.
    Αμφότεροι οι Στρατηγοί εζήτησαν από τον Σωματάρχην όπως μη μετακινηθή η ΙΧ Μερ/χία (μείον 43 Ταξ/χία) από Νοτίου ΓΡΑΜΜΟΥ προς ΒΙΤΣΙ, ως είχεν αρχικώς αποφασισθή, αλλά να συγκεντρωθή εις ΗΠΕΙΡΟΝ προκειμένου βραδύτερον να χρησιμοποιηθή εις ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΝ διά την εκκαθάρισιν ταύτης, και ίνα μη χαθή χρόνος διά της μετακινήσεως της εις ΚΑΣΤΟΡΙΑΝ και ακολούθως εις ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΝ.
    Ο Δ/τής του Σώματος ανέφερεν ότι εθεώρει απαραίτητον την παρουσίαν της ΙΧ Μερ/χίας εις ΒΙΤΣΙ έστω και δι’ έν 20ήμερον, ίνα επωφεληθή του χρονικού τούτου διαστήματος και αντικαταστήση την ΧV Μερ/χίαν εκ του μετώπου ης το ηθικόν ήτο επικινδύνως μειωμένον και είχε απόλυτον ανάγκην αναπαύσεως, συμπληρώσεως, αναδιοργανώσεως και εκπαιδεύσεως, ίνα καταστή και πάλιν αξιόμαχος Μερ/χία. Επί πλέον η παρουσία μιάς νέας Μ. Μονάδος εις το ΒΙΤΣΙ με υψηλόν ηθικόν, ως ήτο τότε η ΙΧ Μερ/χία, εθεωρείτο υπό του Σώματος Στρατού απαραίτητος προς εξύψωσιν του ηθικού και των λοιπών Μονάδων, δεδομένου ότι το Σώμα Στρατού εσκόπευε διά της Μερ/χίας ταύτης και των Μοιρών Καταδρομών να πραγματοποιήση τοπικάς επιθετικάς επιχειρήσεις διά της επιτυχούς εκβάσεως των οποίων θα εξύψωνε το ηθικόν των Μονάδων ΒΙΤΣΙ.
    Οι Αρχηγοί του Στρατού και Στρατηγός ΒΑΝ ΦΛΗΤ επέμενον όπως μη πραγματοποιηθή η μετακίνησις της ΧV Μερ/χίας, ην και αυτοί εθεώρουν εντελώς απαραίτητον, πραγματοποιηθή διά της Ι Μερ/χίας εναλλασσομένων των Μερ/χιών τούτων και εις τους τομείς των, δεδομένου ότι ο Τομεύς της Ι Μερ/χίας εθεωρείτο ήσυχος ως μη έχων σοβαρόν εχθρόν.
    Ο Αντιστράτηγος ΤΣΑΚΑΛΩΤΟΣ επέμεινε όπως πραγματοποιηθή η μετακίνησις της ΙΧ Μερ/χίας, διότι επίστευε ότι δεν ήτο δυνατή η αξιοποίησις της ΧV Μερ/χίας εις την περιοχήν του Τομέως της 1ης τοιαύτης δεδομένου ότι ο Τομεύς ούτος δεν είχεν μεν σοβαρόν αναντίον του εχθρόν, ήτο όμως από απόψεως εδαφικών και καιρικών συνθηκών κατά πολύ δυσμενέστερος του Τομέως ΒΙΤΣΙ. Πράγματι τα απόκρημνα, άγονα και άνευ συγκοινωνιών (ΨΩΡΙΑΡΙΚΑ – ΤΣΑΡΝΟΦΛΑΜΠΟΥΡΙ – ΣΟΥΦΛΙΚΑΣ – ΑΡΡΕΝΑΙ) και εν μέσω χειμώνι και υπό αντίσκηνα δεν ήτο δυνατόν να θεωρηθούν ως χώροι αναπαύσεως, εκπαιδεύσεως και αξιοποιήσεως της ΧV Μερ/χίας ήτις εις τον χώρον τούτον θα εταλαιπωρείτο περισσότερον. ΄Επρεπε οπωσδήποτε η Μερ/χία αύτη έστω και δι’ έν 20ήμερον να σταθμεύση εις κατωκημένους τόπους και πλέον ηρέμους περιοχάς (ΑΡΓΟΣ ΟΡΕΣΤΙΚΟΝ – ΒΟΓΑΤΣΙΚΟΝ – ΝΕΑΠΟΛΙΣ – ΚΟΖΑΝΗ – ΠΤΟΛΕΜΑΪΣ κ.λ.π.) ίνα πράγματι ανακουφισθή και συνέλθη εκ των ταλαιπωριών.
    Ο Διοικητής του Σώματος εθεώρει το ζήτημα τόσον ζωτικόν ώστε ανέφερε ότι δεν ανελάμβανε την ευθύνην της αποκαταστάσεως των πραγμάτων εις ΒΙΤΣΙ άνευ της προϋποθέσεως ταύτης.
    Κατόπιν της τοιαύτης επιμονής του Δ/τού του Σώματος οι Αρχηγοί του Στρατού και Στρατηγός ΒΑΝ ΦΛΗΤ ενέκριναν την μεκακίνησιν της ΙΧ Μερ/χίας ήτις και ήρχισεν πραγματοποιουμένη.
    (ε) Διαταγαί του Σ.Σ
    – Προς τας VIΙΙ και ΙΧ Μερ/χίας όπως επισπευσθή η αντικατάστασις της ΙΧ Μερ/χίας και η κατά Τάγματα διαδοχική κίνησίς της προς περιοχήν ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ.
    – Προς Ι Μερ./χίαν όπως μεταφέρη τον Σταθμόν Διοικήσεώς της από ΝΕΣΤΟΡΙΟΥ εις ΑΡΓΟΣ ΟΡΕΣΤΙΚΟΝ.
    – Προς Ταξίαρχον ΔΡΙΒΑΝ ΧΑΡ. Επιτελάρχην τέως Β΄Σ.Στρατού όπως μετακινηθή μετά του Επιτελείου του εις ΛΑΡΙΣΑΝ προς ανασυγκρότησιν.
    – Ο μέχρι τότε Δ/τής του Β΄Σ.Στρατού Αντιστράτηγος ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΣ παραδώσας την Διοίκησιν του Τομέως ΒΙΤΣΙ ανεχώρησε δι’ ΑΘΗΝΑΣ.
    (στ) Διαταγαί ΓΕΣ
    Εξεδόθη το υπ’ αριθμ. 229726/Φ.4009/3/5.11.1948 Σήμα ΓΕΣ/Α1 προς Α΄Σ.Στρατού δι’ ου γνωρίζεται ότι δεν κρίνεται δυνατή η αποστολή αντιαρματικών ελλείψει ειδικού προσωπικού..

    69.- 6 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ
    (α) ΙΙ Μερ/χία
    -ι- Συμ/ται διήρπασαν κτήνη εκ της περιοχής (Ν.8860) Α. ΚΕΛΛΗΣ.
    -ιι- Επιθετική αναγνώρισις ημετέρου τμήματος προς ΠΟΛΥΠΟΤΑΜΟΝ (Ν. 5662) εβλήθη ανεπιτυχώς υπό συμμοριτών.
    -ιιι- Ανιχνεύθησαν 3 νάρκαι επί της οδού ΑΜΥΝΤΑΙΟΥ – ΑΓ. ΠΑΝΤΕΛΕΗΜΟΝΟΣ.
    (β) ΧV Μερ/χία
    -ι- Την νύκτα 5/6.11.1948 συμ/ται παρηνώχλησαν ανεπιτυχώς διά πυρών ημέτερα τμήματα επί ΠΑΠΑΣΚΟΒΟ (Ν.4351) και ΜΠΙΚΟΒΙΚ (Ν.4550).
    -ιι- Σήμερον συμ/ται παρηνώχλησαν ανεπιτυχώς διά Πυρ/κού ημέτερα τμήματα επί ΓΚΛΑΒΑΤΑΣ (Ν.5665).
    -ιιι- Την ιδίαν ημέραν επιθετική αναγνώρισις ημετέρου τμήματος προς ΒΕΡΜΠΙΣΤΑΝ (Ν.6247) ουδέν εσημείωσεν.
    (γ) Χ Μερ/χία
    Συμ/ται παρηνώχλησαν διά πυρών πεζικού και α/α εκτοξευτών ημέτερα τμήματα επί ύψ. 1030 (Ν.3046).
    (δ) Εκδοθείσαι Διαταγαί
    Προς VIΙΙ και ΙΧ Μερ/χίας, ίνα Δ/σις ΙΧ Μερ/χίας και 42 Ταξ/χία αυτής αντικαθιστάμεναι υπό τμημάτων VIΙΙ, συγκεντρωθώσι ΕΠΤΑΧΩΡΙΟΝ, διά περαιτέρω εκείθεν κίνησιν προς ΒΙΤΣΙ.
    (ε) Ο Δ/τής του Σώματος επεσκέφθη Μονάδας της Χ Μερ/χίας και ωμίλησε εις τους άνδρας.
    70.- 7 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ
    (α) ΙΙ Μερ/χία
    -ι- Συμ/ται παρηνώχλησαν ανεπιτυχώς διά Πυρ/κού ημέτερα τμήματα Β.ΚΟΥΚΟΥΛΘΟΥΡΙΑ εις (Ν.5264).
    -ιι- Ανιχνεύθησαν 3 νάρκαι ΤΕΛΕΡ εις περιοχήν του Αεροδρομίου ΦΛΩΡΙΝΗΣ.
    (β) ΧV Μερ/χία
    Επιθετικαί αναγνωρίσεις ημετέρων τμημάτων προς (Ν.5857) και (Ν.5557) περιοχήν ΜΕΛΙΣΣΟΤΟΠΟΥ ουδέν εσημείωσαν.

    (γ) Χ Μερ/χία
    Την νύκτα 6/7 συμ/ται παρηνώχλησαν διά πυρ/κού ημέτερα τμήματα εις περιοχήν ΠΛΑΤΥΔΡΟΜΟΥ (Ν.3547). Απώλειαι Ημετέρων Τ. 1.
    (δ) Ενέργειαι ΣΣ
    – Επικειμένης της χρησιμοποιήσεως δι’ επιθετικάς επιχειρήσεις των Α΄ και Β΄ Μοιρών Καταδρομών, ο Δ/τής του Σώματος επεθεώρησε ταύτας και ωμίλησε εις τους άνδρας εις ΚΑΣΤΟΡΙΑΝ.
    – Εν αναμονή αφίξεως τμημάτων ΙΧ Μερ/χίας εμελετήθησαν υπό του Σώματος Στρατού επιθετικαί επιχειρήσεις προς κατάληψιν υψωμάτων ΚΑΜΙΝΟ και ΜΑΝΙΤΟΡΕΤΣ.
    71.- 8 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ
    (α) ΙΙ Μερ/χία
    -ι- Επιθετική αναγνώρισις ημετέρου τμήματος προς ΦΛΑΜΠΟΥΡΟ (Ν.6960) ουδέν εσημείωσεν. Τμήμα επιστρέφον βάσιν του εβλήθη ανεπιτυχώς υπό συμ/τών εις περιοχήν ΠΛΑΤΥ διά Πυρ/κού και ΄Ολμων.
    -ιι- ΄Ετερα τμήματα εξερευνήσαντα την περιοχήν ΤΡΟΠΑΙΟΥΧΟΥ (Ν.6364) ανεύρον εντός οικίας πυρ/κά και συνέλαβον 6 συνεργάτας των συμ/τών.
    -ιιι- Συμ/ται παρηνώχλησαν διά Πυρ/κού ημέτερα τμήματα επί ΜΑΤΣΕΤΣ (Ν.5364) και ΚΟΥΚΟΥΛΘΟΥΡΙΑ (Ν.5263).
    (β) ΧV Μερ/χία
    -ι- Την νύκτα 7/8 Διλοχία ΜΟΚ προσέβαλεν διά πυρών συμ/τας επί ΚΟΥΛΑΣ (Ν.5659)
    Ετέρα Διλοχία ΜΟΚ προσέβαλεν ομοίως διά πυρών συμ/τας επί ΚΑΜΙΝΟ (Ν.5354).
    -ιι- Σήμερον συμ/ται παρηνώχλησαν ανεπιτυχώς διά πυρ/κού ημέτερα τμήματα επί ΚΡΟΥΣΙΑ (Ν.4250) και ύψ. 1341 (Ν.4750)
    (γ) Χ Μερ/χία
    Την νύκτα 7/8 συμ/ται παρηνώχλησαν ανεπιτυχώς διά Πυρ/κού ημέτερα τμήματα επί ΚΑΤΩ ΜΠΑΡΑΣ (Ν.3645) ΠΛΑΤΥΔΡΟΜΟΥ (Ν.3546) ΣΤΑΡΟΒΟ ΣΕΛΟ (Ν.3245).
    (δ) Διαταγαί ΣΣ
    Προς ΙΙ Μερ/χίαν ίνα λάβη σοβαρά μέτρα ασφαλείας διά το αεροδρόμιον ΦΛΩΡΙΝΗΣ, καθ’ όσον τούτο εναρκοθετείτο υπό των συμ/τών.

    72.- 9 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ
    (α) ΙΙ Μερ/χία
    -ι- Την νύκτα 8/9 συμ/ται επιχειρήσαντες να εισδύσωσιν εις περιοχήν ΡΑΜΝΑ – ΣΑΜΑ (Ν.5669) 3 χιλ. Δ. ΦΛΩΡΙΝΗΣ κατεδιώχθησαν υπό ημετέρου τμήματος.
    -ιι- Την ιδίαν νύκτα συμ/ται ενέπεσαν εις ημέτερον ναρκοπέδιον εις ΜΠΑΣΔΡΟΒΙΤΣΑ (Ν.5572)
    (β) ΧV Μερ/χία
    Την νύκτα 8/9 συμ/ται παρηνώχλησαν ανεπιτυχώς διά πυρών ημέτερα τμήματα επί ΠΑΠΑΣΚΟΒΟ (Ν.4350)
    (γ) Χ Μερ/χία
    -ι- Την νύκτα 8/9 συμ/ται επιχειρήσαντες να προσβάλωσιν τα ημέτερα τμήματα επί ΓΙΑΝΝΗ ΚΕΦΑΛΙ (Ν.3647) ενέπεσαν εις ημέτερον ναρκοπέδιον και απεχώρησαν.
    -ιι- Την ιδίαν νύκτα συμ/ται παρηνώχλησαν ανεπιτυχώς διά πυρών ημέτερα τμήματα εις περιοχήν (Ν.2846) Β. ΦΛΑΤΣΑΤΑΣ.
    (δ) Διαταγαί – αναφοραί

    ΠΡΟΣ: ΓΕΣ/Α1 Α Π Ο Ρ Ρ Η Τ Ο Ν
    Αριθμ. ΑΠ 3/813/9.11.1951
    Σ Η Μ Α
    Υμέτερον προφορικόν ΣΤΟΠ. Πρώτον ΣΤΟΠ. Ανάγκη άμεσος αποστολής των Αξ/κών προς συμπλήρωσιν Μονάδων ως καθωρίσθη ΣΤΟΠ. Δεύτερον ΣΤΟΠ. 571 Τάγμα μετεστάθμευσε ΚΟΖΑΝΗΝ ΣΤΟΠ. 593 Τάγμα ΠΕΝΤΑΛΟΦΟΝ – ΕΠΤΑΧΩΡΙ ΣΤΟΠ. 100 αυτοκίνητα μεταφέρουν αύριον 526 Τάγμα και Πεζικόν ΙΧ Μερ/χίας ΣΤΟΠ. Μέχρι 13 υπόλοιπον 42 Ταξ/χίας και Στρατηγείον ΙΧης ΚΑΣΤΟΡΙΑΝ ΣΤΟΠ. 41 Ταξ/χία μέχρι 14ης Ν/βρίου ΚΑΣΤΟΡΙΑΝ ΣΤΟΠ. 43 Ταξ/χία από 15 Ν/βρίου αρχίζει συγκεντρουμένη ΠΡΕΒΕΖΑΝ ΣΤΟΠ. Πρώτον Τάγμα της έτοιμον προς επιβίβασιν από 16 Ν/βρίου ΣΤΟΠ.
    Θ. ΤΣΑΚΑΛΩΤΟΣ
    Αντιστράτηγος
    73.- 10 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ
    (α) ΙΙ Μερ/χία
    -ι- Την νύκτα 9/10 συμ/ται παρηνώχλησαν ανεπιτυχώς διά πυρ/κού ημέτερα τμήματα επί ΚΟΥΚΟΥΛΘΟΥΡΙΑ (Ν.5263) και ύψ. 1414 (Ν.5270).
    -ιι- Ομάς συμ/τών αποπειραθείσα να εισέλθη εις ΚΑΛ. ΚΑΛΟΓΕΡΙΤΣΑΣ (Ν.5567) κατεδιώχθη υπό ημετέρου τμήματος άνευ αποτελέσματος.
    -ιιι- Δύναμις 50 συμ/των μετά 25 κτηνών υπό πυκνήν ομίχλην αποπειραθείσα να εισέλθη εις ΑΛΩΝΑΣ (Ν.5169) κατεδιώχθη υπό ημετέρου τμήματος άνευ αποτελέσματος.
    (β) ΧV Μερ/χία
    -ι- Την νύκτα 9/10 συμ/ται παρηνώχλησαν ανεπιτυχώς διά πυρών πεζικού ημέτερα τμήματα επί ΓΚΛΑΒΑΤΑ (Ν.5757).
    -ιι- Την 10/11 συμ/ται παρηνώχλησαν ανεπιτυχώς διά Πυρ/κού ημέτερα τμήματα επί ΜΠΙΚΟΒΙΚ (Ν.4550).
    (γ) Χ Μερ/χία
    Την νύκτα 9/10 συμ/ται προσέβαλον ημέτερα τμήματα επί ΓΙΑΝΝΗ ΚΕΦΑΛΙ (Ν.3647) και ΠΛΑΤΥΔΡΟΜΟΝ (Ν.3546) αποκρουσθέντες.
    74.- 11 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ
    (α) Επιχειρήσεις
    -ι- Την 0015 ώραν κατόπιν σφοδρού βομβαρδιστικού Πυρ/κού και ΄Ολμων ισχυρά δύναμις συμμοριτών (περίπου Ταξιαρχία) επετέθη κατά υψώματος ΜΠΙΚΟΒΙΚ αμέσως βορείως ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ, όπερ κατείχετο υπό του 571 Τάγματος (μείον Λόχος) ΧV Μερ/χίας.
    Κατόπιν συντόνου αλλά σφοδρού αγώνος ημέτεροι συνεπτύχθησαν εις ύψωμα ΚΑΖΑΝΙ (αμέσως Νοτίως ΜΠΙΚΟΒΙΚ).
    Ταυτοχρόνως οι συμμορίται εξεδήλωσαν ισχυράς επιθέσεις κατά εκατέρωθεν ΜΠΙΚΟΒΙΚ υψωμάτων, ΠΑΠΑΣΚΟΣΒΟ και ύψ. 1341 (Ν. 474511) εις α ημύνοντο Λόχος 571 Τάγματος ύψ. 1341 και Λόχος 591 Τάγματος εις ΠΑΠΑΣΚΟΒΟ.
    Αμφότεροι οι Λόχοι απέκρουσαν τας εχθρικάς επιθέσεις με σοβαράς διά τον εχθρόν απωλείας.
    Το Σώμα Στρατού λαβών αμέσως γνώσιν της καταστάσεως, διέταξεν:
    Την ΧV Μερ/χίαν όπως συγκροτήση τα συμπτυσσόμενα τμήματά της επί ανωνύμου αμέσως νοτίως ΜΠΙΚΟΒΙΚ και προπαρασκευάση αντεπίθεσιν άμα τη έω προς ανακατάληψιν ΜΠΙΚΟΒΙΚ.
    Εις την διάθεσίν της η 35 Ταξ/χία (μείον Τάγμα Χ Μερ/χίας, ήτις διετάχθη να κινηθή αμέσως προς ΚΑΖΑΝΙ).
    Την Χ Μερ/χίαν όπως κινήση αμέσως την εφεδρικήν της 35 Ταξ/χίαν εκ των περιοχών ΜΑΝΙΑΚΙ – ΜΕΣΟΠΟΤΑΜΙΑ προς ΚΑΖΑΝΙ, ίνα τεθή εις την διάθεσιν ΧV Μερ/χίας διά την αντεπίθεσιν κατά ΜΠΙΚΟΒΙΚ.
    Η 35η Ταξ/χία κινηθείσα πράγματι ταχύτατα ευρέθη τας πρωϊνάς ώρας εις ΚΑΖΑΝΙ.
    Ολόκληρον το Πυρ/κόν του Σώματος Στρατού περιοχής ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ όπως σφυροκοπήση σφοδρώς τον επί ΜΠΙΚΟΒΙΚ εχθρόν προς παρεμπόδισιν κινήσεώς του προς ΚΑΣΤΟΡΙΑΝ και προπαρασκευάση την υποστήριξιν της αντεπιθέσεως άμα τη έω.
    Η ΧV Μερ/χία διετάχθη επίσης όπως κατά την εκδηλωθησομένην την πρωίαν αντεπίθεσιν υπό της 35 Ταξιαρχίας, συμμετάσχη, τιθεμένη μάλιστα επί κεφαλής, και του απωλέσαντος το ΜΠΙΚΟΒΙΚ 571 Τάγματος (ΧV Μερ.)
    Εκδηλωθείσης την 0700 ώραν της ημετέρας αντεπιθέσεως τα τμήματα ήχθησαν μέχρι τριγωνομετρικού ΜΠΙΚΟΒΙΚ πλην δεν κατώρθωσαν να ολοκληρώσουν τούτο, των συμμοριτών διαθεσάντων εν των μεταξύ και ετέραν Ταξ/χίαν.
    Ο αγών συνεχίσθη σκληρός καθ’ όλην την ημέραν με εναλλασσομένας φάσεις, πλην όμως οι συμμορίται διετήρησαν το ΜΠΙΚΟΒΙΚ υποστάντες όμως σοβαρωτάταν φθοράν, ιδία εκ των πυρών του ημετέρου Πυρ/κού όπερ συγκεντρωτικώς έδρα κατά ΜΠΙΚΟΒΙΚ.
    Τα υψώματα 1341 και ΠΑΠΑΣΚΟΒΟ διετηρήθησαν υπό των ημετέρων παρά τας σφοδράς επιθέσεις των συμμοριτών.
    (β) Προπαρασκευαί ΣΣ
    – Το Σ.Στρατού από της αναλήψεως του τομέως ΒΙΤΣΙ είχε προπαρασκευάσει σειράν επιθετικών ενεργειών, προς τον σκοπόν όπως διά των επιτυχιών τούτων, αφ’ ενός μεν αποσπάση από τον εχθρόν την πρωτοβουλίαν, αφ’ ετέρου δε αναπτερώση το ηθικόν των ημετέρων τμημάτων.
    Ως πρώτοι στόχοι διά τους Καταδρομείς είχον καθορισθή, κατόπιν αναγνωρίσεων, τα υψώματα ΚΑΜΙΝΟ και ΜΑΝΙΤΟΡΕΤΣ ευρισκόμενα ανατολικώς του υψώματος ΜΠΙΚΟΒΙΚ.
    – Μετά την Κατάληψιν υπό των συμ/τών του ΜΠΙΚΟΒΙΚ διετάχθη ο Δ/τής Καταδρομών όπως πραγματοποιήση τας εν λόγω επιχειρήσεις ως κάτωθι:
    Κατάληψις: ΚΑΜΙΝΟ νύκτα 11 προς 12
    » ΜΑΝΙΤΟΡΕΤΣ νύκτα 12 προς13
    Σκοπός: Ο αντιπερισπασμός του ενεργούντος κατά ΜΠΙΚΟΒΙΚ εχθρού και αφ’ ετέρου, εν περιπτώσει επιμονής του επί ΜΠΙΚΟΒΙΚ, πλευρική ενέργεια διά ΜΑΝΙΤΟΡΕΤΣ – ύψ. 1341 – ΜΠΙΚΟΒΙΚ.
    – ΄Ανω επιχειρήσεις προπαρεσκευάσθησαν υπό των Καταδρομών πλήρως.
    (γ) Διαταγαί και αναφοραί

    «ΑΠΟ: ΓΕΣ/Α1
    Προς : Α΄ΣΣ/Α1
    Αριθμ. 230123/4009/11.11.1948
    ΄Ωρα 1930
    Σ Η Μ Α
    Ανακατάληψις ΜΠΙΚΟΒΙΚ επιβάλλεται πάση θυσία ΣΤΟΠ. Μετά ταύτην ισχυρά καταδίωξις δέον επακολουθήση διά διαθεσίμων δυνάμεων αίτινες από τούδε δέον να είναι έτοιμοι ΣΤΟΠ. Προσπάθεια συμμοριτών επί ΜΠΙΚΟΒΙΚ δέον καταλήξη εις καταστροφήν των ΣΤΟΠ. Να χρησιμοποιηθώσι εν ανάγκη ΜΟΚ. ΣΤΟΠ.
    ΓΙΑΤΖΗΣ
    Αρχηγός Στρατού »

    Το Σώμα Στρατού είχε διατάξει άμεσον αντεπίθεσιν και ανέφερεν ως κάτωθι εις το ΓΕΣ:

    » AΠO: Α΄ΣΣ/Α1
    Πρός : ΓΕΣ/Α1
    Αριθμ. 11/408/11.11.1948
    ΄Ωρα 1945
    Διέταξα ΜΠΙΚΟΒΙΚ ανακαταληφθή εντός της ημέρας υπό τμημάτων ΧV Μερ/χίας, άτινα είχον απωλέσει τούτο και ανακατελήφθη 1830 ώραν μετά αγώνα 6 ωρών ΣΤΟΠ. Πρώτα Τμήματα ΙΧ Μερ/χίας αφίχθησαν ΚΑΣΤΟΡΙΑΝ ΣΤΟΠ.
    Θ. ΤΣΑΚΑΛΩΤΟΣ
    Αντιστράτηγος

    • Μετά αναφερθείσαν κατάληψιν εχθρικαί ισχυραί αντεπιθέσεις απώθησαν ημετέρους από τριγωνομετρικόν ΜΠΙΚΟΒΙΚ, οίτινες όμως διετήρησαν ανώνυμον 50 μέτρα Νοτίως Τριγωνομετρικού, συνεχιζομένου του αγώνος εκ του συστάδην.

    75.- 12 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ
    (α) Εσυνεχίσθη καθ’ όλην την ημέραν υπό τμημάτων ΧV Μεραρχίας και 35 Ταξ/χίας προσπάθεια ανακαταλήψεως ΜΠΙΚΟΒΙΚ με εναλλασσομένας φάσεις, του υψώματος παραμείνοντος τελικώς εις χείρας των συμ/τών.
    Διά την επιχείρησιν ταύτην οι συμ/ται διέθεσαν δύο Ταξ/χίας, πλην αι απώλειαί των είναι σημαντικαί. Ιδιαιτέρω;ς εκ του όγκου των πυρών Πυρ/κού ον διέθεσε το Σ.Στρατού. Η αεροπορία υπεστήριξε δραστηρίως τα ημέτερα τμήματα διά 24 εξόδων ΣΠΙΤ, 6 ΧΑΡΒΑΤ και 2 ΝΤΑΚΟΤΑ.
    (β) Α΄ Μοίρα Καταδρομών κατά την διάρκειαν της νυκτός εξετέλεσε την προπαρασκευασθείσαν επίθεσιν κατά ΚΑΜΙΝΟ όπερ κατέλαβε την 0510 ώραν επιτευχθέντος πλήρως του αιφνιδιασμού.
    Την 0600 ώραν οι συμ/ται εξαπέλυσαν λυσσώδεις αντεπιθέσεις με ισχυράν υποστήριξιν πυρ/κού και όλμων, απάσας αποκρουσθείσας με σοβαράς απωλείας. Ημέτεραι απώλειαι σημαντικαί ιδία μετά την κατάληψιν του υψώματος εκ των πυρών εχθρικών πυρ/λων και ΄Ολμων.
    Συμ/ται αιφνιδιασθέντες πλήρως εγκατέλειψαν άπαν το υλικόν θέσεως και μέγα μέρος του οπλισμού και πυρ/κά των.
    (γ) Διοικητής Σ.Στρατού επεσκέφθη εις ΚΑΣΤΟΡΙΑΝ Δ/τάς ΧV Μερ/χίας και Δυνάμεων Καταδρομών.
    (δ) Εις ΑΡΓΟΣ ΟΡΕΣΤΙΚΟΝ αφίχθη Επιτελής ΓΕΣ/Α1 προς ενημέρωσιν του Α΄ΣΣ επί των αντιλήψεων του ΓΕΣ.
    76.- 13 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ
    (α) Εσυνεχίσθη σκληρός αγών επί ΜΠΙΚΟΒΙΚ προς ανακατάληψιν τούτου. Παρά καταβληθείσας προσπαθείας, συμ/ται διαρκώς ενισχυόμενοι διετήρησαν τελικώς τούτο, των ημετέρων ευρισκομένων εις απόστασιν 50 μέτρων από της κορυφής.
    – Απώλειαι εκατέρωθεν σημαντικαί.
    Η ημετέρα αεροπορία υπεστήριξε δραστηρίως διεξαγόμενον αγώνα διά 28 εξόδων ΣΠΙΤ και 6 ΧΑΡΒΑΤ.
    – Ομοίως φίλιον Πυρ/κόν έδρασε λίαν επιτυχώς.
    (β) Καθ’ όλην την διάρκειαν της νυκτός ο εχθρός εξαπέλυσε σφοδράς αντεπιθέσεις κατά υψώματος ΚΑΜΙΝΟ, απάσας αποκρουσθείσας υπό των ΛΟΚ.
    Λόγω σοβαρών απωλειών ιδία εκ Πυρ/κού και ΄Ολμων κατεχούσης το ύψωμα Α΄ Μοίρας Καταδρομών, η Β΄ Μοίρα Καταδρομών ανέστειλε την προπαρασκευασθείσαν κατά ΜΑΝΙΤΟΡΕΤΣ επίθεσιν και ενίσχυσε την δεινώς δοκιμαζομένην Α΄ Μοίραν.
    Αποκρουσθείσης τελικώς της εχθρικής επιθέσεως η Β΄ ΜΟΚ εξαπέλυσε τας πρωϊνάς ώρας επίθεσιν κατά ΜΑΝΙΤΟΡΕΤΣ τη υποστηρίξει του Πυρ/κού και κατέλαβε τούτο την 0730 ώραν. Εξαπολυθείσαι εχθρικαί αντεπιθέσεις απεκρούσθησαν με σοβαράς απωλείας και το ύψωμα παρέμεινε οριστικώς εις χείρας των ημετέρων.
    – Απώλειαι Καταδρομών κατά τας μάχας ΚΑΜΙΝΟ και ΜΑΝΙΤΟΡΕΤΣ:
    Νεκροί Τραυματίαι
    Αξ/κοί 2 5
    Οπλίται 16 71
    Σύνολον 18 76
    Συμ/τών Νεκροί Συλληφθέντες
    72 21
    Λάφυρα Ασύρματοι 19 1
    Βαρείς ΄Ολμοι 3
    Πολ/λα 12
    Τυφέκια 42
    ΄Αφθονα πυρ/κά, τηλέφωνα κ.τ.λ. υλικά.
    (γ) Λοιπάς περιοχάς ΒΙΤΣΙ και εις τους Τομείς ΙΙ και Χ Μερ/χιών επιθετικαί παραπλανητικαί ενέργειαι των ημετέρων προς απασχόλησιν και συγκράτησιν του εχθρού.
    77.- 14 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ
    (α) Μετά κατάληψιν ΜΑΝΙΤΟΡΕΤΣ το Σώμα Στρατού ίνα ενισχύση τα κατά μέτωπον, επιτιθέμενα κατά ΜΠΙΚΟΒΙΚ τμήματα της ΧV Μερ/χίας, διέταξε την Διοίκησιν Καταδρομών όπως κατά την διάρκειαν της νυκτός κινήση την Α΄ ΜΟΚ από ΚΑΜΙΝΟ διά ΜΑΝΙΤΟΡΕΤΣ προς ύψωμα 1941 και εκείθεν επιτεθή άμα τη έω κατά του πλευρού και των νώτων του κατέχοντος το ΜΠΙΚΟΒΙΚ εχθρού.
    – Ταυτοχρόνως διέταξε την ΧV Μερ/χίαν όπως την αυτήν ώραν επιτεθή κατά μέτωπον διά δύο τουλάχιστον Ταγμάτων προς κατάληψιν οπωσδήποτε ΜΠΙΚΟΒΙΚ και δίωξιν του εχθρού προς ΑΓΙΟΝ ΑΝΤΩΝΙΟΝ.
    – Την επίθεσιν θα υποστηρίξη το σύνολον του Πυρ/κού του Σώματος και Αεροπορία.
    – Η 42 Ταξ/χία (ΙΧ Μερ/χίας διετάχθη όπως αντικαταστήση την Β΄ ΜΟΚ εκ των υψωμάτων ΚΑΜΙΝΟ και ΜΑΝΙΤΟΡΕΤΣ).
    – ΄Αμα τη έω μετά ισχυράν προπαρασκευήν διά του συνόλου του πυρ/κού του Σώματος τα τμήματα ΧV Μερ/χίας κατά μέτωπον και η Α΄ ΜΟΚ κατά πλευρόν επετέθησαν κατά ΜΠΙΚΟΒΙΚ και μετά σκληρόν αγώνα κατέλαβον τούτο την 0715 ώραν, του εχθρού συμπτυχθέντος προς κοιλάδα ΧΑΛΑΡΑ. Μέχρι 1045 ώρας εκτοπισθέντος του εχθρού και εκ του ανωνύμου Β.Δ.ΜΠΙΚΟΒΙΚ κατελήφθη ολόκληρος τοποθεσία ΜΠΙΚΟΒΙΚ των ημετέρων τμημάτων συνεχισάντων καταδίωξιν και καταλαβόντων αυχένα ΠΡΑΣΕΚΑΣ και ΑΓΙΟΝ ΑΝΤΩΝΙΟΝ.
    (β) Μετά την ολοκλήρωσιν του ΜΠΙΚΟΒΙΚ και εν συνδυασμώ με τας επιτυχείς επιχειρήσεις του Σώματος προς ΚΑΜΙΝΟ και ΜΑΝΙΤΟΡΕΤΣ και την άφιξιν των Μονάδων της ΙΧ Μερ/χίας, η μέχρι τότε επικίνδυνος εις ΒΙΤΣΙ κατάστασις μετεβλήθη υπέρ των ημετέρων διότι:
    – Ολόκληρος η κορυφογραμμή ΜΠΙΚΟΒΙΚ – ύψ. 1341 – αυχήν ΠΡΕΣΕΚΑΣ – ΜΑΝΙΤΟΡΕΤΣ – ΚΑΜΙΝΟ – ύψωμα ΒΙΤΣΙ (ύψ. 2128) ευθυγραμμίσθη και απετέλεσε ισχυρόν προπύργιον της ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ, του εχθρού αναγκασθέντος να συμπτυχθή Βορείως της κοιλάδος ΑΓΙΟΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΛΑΧΑΡΑ.
    – Η παρατήρησις του εχθρού προς ΚΑΣΤΟΡΙΑΝ και αι βολαί του πυρ/κού του επί της πόλεως, αι οποίαι είχον καταστή ο εφιάλτης των κατοίκων απεκλείσθησαν.
    – Η προσπάθεια των συμ/τών όπως διατηρήσουν το ΜΠΙΚΟΒΙΚ αλλά και η επίμονος και διαρκής απόφασις του Σώματος να το ανακαταλάβη, οπωσδήποτε, εστοίχισαν εις τους συμ/τας την συντριβήν δύο εκ των καλλιτέρων των Ταξιαρχιών.
    – Αι ανωτέρω επιτυχίαι του Σώματος, η άφιξις των Μονάδων της ΙΧ Μερ/χίας και προ παντός η μετάδοσις της πίστεως επί την Νίκην και η καλλιέργεια του επιθετικού πνεύματος και της αυτοπεποιθήσεως εις Μονάδας εξύψωσαν το ηθικόν των και κατέστησαν ταύτας αξιομάχους. Ούτω αποστολή «ΕΞΥΨΩΣΙΣ ΤΟΥ ΗΘΙΚΟΥ ΚΑΙ ΕΜΠΝΕΥΣΙΣ ΕΙΣ ΤΑΥΤΑΣ ΑΥΤΟΠΕΠΟΙΘΗΣΕΩΣ» ήτις εδόθη από τον Αρχηγόν του Στρατού διά της Α.Π. 4009/229252/27.10.1948 Διαταγήν του προς το Α΄Σ.Στρατού εξετελείτο.
    (γ) Ο Διοικητής του Σώματος υπέβαλεν προς τον Διοικητήν του Στρατού την κάτωθι τηλεγραφικήν αναφοράν:

    «ΑΠΟ: Δ/τήν Α΄Σ.Στρατού
    ΠΡΟΣ: Δ/τήν Στρατού
    Σ Η Μ Α
    Αριθμ. Π. 11/24/142145 Κ Ο Ι Ν Ο Ν
    Ειδικόν Δελτίον Σ.Κ. 14.11.1948
    4ήμερος σκληρός αγών επί ΜΠΙΚΟΒΙΚ προς κατάληψιν οποίου συμ/ται έρριψαν διαδοχικώς δύο Ταξ/χίας, μετά εναλλαγάς κυριότητος, ολοκληρώθη σήμερον υπό Τμημάτων ΛΟΚ 35 Ταξ/χίας και ΧV Μερ/χίας και κρατείται σταθερώς ΣΤΟΠ. Συμ/ται υπέστησαν σοβαρωτάτας απωλείας ΣΤΟΠ. 40 Νεκροί ευρέθησαν μόνον από ΛΟΚ επί ΜΠΙΚΟΒΙΚ και 35 επί ΜΑΝΙΤΟΡΕΤΣ ΣΤΟΠ. ΄Ολμοι – πολυβόλα – Οπλ/λα και λοιπός οπλισμός σημαντικάς ποσότητας ΣΤΟΠ. Λεπτομέρειαι απωλειών και λαφύρων δεν ανεφέρθησαν εισέτι ΣΤΟΠ. Νίκη ΜΠΙΚΟΒΙΚ, κατάληψις ΚΑΜΙΝΟ – ΜΑΝΙΤΟΡΕΤΣ – ΠΡΑΣΕΚΑ, προώθησις αναγνωρίσεως ΜΑΥΡΟΚΑΜΠΟΝ και ΑΓΙΟΝ ΑΝΤΩΝΙΟΝ, σοβαραί απώλειαι συμ/τών κατά ταύτας και συμμετοχή ΙΙ και ΧV Μερ/χιών επιθετικήν ενέργειαν μετέβαλον γνωστήν κατάστασιν, ώστε εξεπληρώθη ήδη η πρώτη εντολή ύμών ΣΤΟΠ. Ηθικόν απασών Μονάδων Β΄ΣΣ αναπτερωμένον.
    ΤΣΑΚΑΛΩΤΟΣ
    (δ) Απώλειαι από 11 – 15 Ν/βρίου
    – Ημετέρων
    Νεκροί Τραυματίαι Αγνοούμενοι Σύνολον
    Αξκοί 3 11 – 16

    Οπλίται 32 162 28 222

    Σύνολον 37 173 28 238
    – Συμμοριτών
    Νεκροί Συλληφθέντες Σύνολον
    173 21 194
    – Τραυματίαι μη εξακριβωθέντες. Πάντως πληροφορίαι φέρουν σοβαρώτατον αριθμόν.
    – Λάφυρα εις οπλισμόν, πυρ/κά, ασυρμάτους και παντοίον άλλον υλικόν ανευρέθησαν εις μεγάλας ποσότητας. Ανευρέθησαν επίσης άπαντα τα εγκαταλειφθέντα υλικά επί ΜΠΙΚΟΒΙΚ του συμπτυχθέντος 571 Τάγματος.
    (ε) Διαταγαί Σ.Σ.
    – Προς ΧV Μερ/χίαν όπως προβή εις ταχείαν και ισχυράν οργάνωσιν θέσεων επί ΜΠΙΚΟΒΙΚ και όπως αντικαταστήση την Α΄ ΜΟΚ επί ΜΠΙΚΟΒΙΚ.
    – Προς 42 Ταξ/χίαν (ΙΧ Μερ/χίας), όπως προβή εις την αντικατάστασιν εντός της νυκτός Β΄ Μοίρας Καταδρομών, εις ΚΑΜΙΝΟ – ΜΑΝΙΤΟΡΕΤΣ και οργανώση ισχυρώς τα υψώματα ταύτα.
    (β) Διαταγαί ΓΕΣ
    Α.Π. 230266/Φ.4009/3/14.11.1948 προς Δ/τήν Α΄ΣΣ ον Αρχηγός ΓΕΣ συγχαίρει δι’ επιτυχή αντιμετώπισιν θρασείας αποπείρας Κ.Σ. κατά ΜΠΙΚΟΒΙΚ και διά κατάληψιν ΚΑΜΙΝΟ – ΜΑΝΙΤΟΡΕΤΣ – ΠΡΑΣΕΚΑ.
    78.- 15 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ
    (α) Επιχειρήσεις
    -ι- ΧV Μερ/χία
    Εσυνεχίσθη δραστηρίως οργάνωσις θέσεων ΜΠΙΚΟΒΙΚ, έρευνα περιοχής ταύτης και ανεύρεσις πλείστων υλικών και προώθησις περιπόλων προς ΑΓΙΟΝ ΑΝΤΩΝΙΟΝ – ΜΑΥΡΟΚΑΜΠΟΣ – ΚΡΑΝΙΩΝΑ χωρίς να συναντήσουν εχθρόν.
    -ιι- Χ Μερ/χία
    Συμ/ται κατά διάρκειαν νυκτός ενήργησαν επανειλημμένας επιθέσεις κατά ΓΙΑΝΝΗ ΚΕΦΑΛΙ – ΠΛΑΤΥΛΑΚΟΣ – ΦΑΛΤΣΑΤΑ αποκρουσθείσαι.
    -ιιι- ΙΙ Μερ/χία
    Μικροσυμπλοκαί εκατέρωθεν.
    (β) Διαταγαί Σ.Σ.
    Η Νίκη των ΜΠΙΚΟΒΙΚ – ΚΑΜΙΝΟ – ΜΑΝΙΤΟΡΕΤΣ και η ευθυγράμμισις του μετώπου μέχρι ΒΙΤΣΙ (ύψ. 2128) και αι δημιουργηθείσαι σοβαραί απώλειαι των συμ/τών επέτρεψαν εις το Σώμα Στρατού όπως πραγματοποιήση ανέτως το βασικόν του σχέδιον, τουτέστιν την αντικατάστασιν και αξιοποίησιν της ΧV Μερ/χίας, υπό της ΙΧ τοιαύτης.
    – Δεδομένου ότι της ΙΧ Μερ/χίας η παραμονή εις ΒΙΤΣΙ θα είναι περιωρισμένη (μέχρις αρχών Δ/βρίου), διότι προβλέπεται η μεταφορά της εις ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΝ, το Σώμα Στρατού αποβλέπει όπως μετά την ισχυροποίησιν δι’ οργανώσεις του εδάφους του τομέως ΒΙΤΣΙ, αποσύρη και την ΙΧ Μερ/χίαν εκ του μετώπου και διατηρήση τον Τομέα ΒΙΤΣΙ από ΦΛΑΤΣΑΤΑΣ – ΜΠΙΚΟΒΙΚ – ΒΙΤΣΙ (ύψ. 2128) – ΚΟΥΚΟΥΛΘΟΥΡΙΑ – ΜΠΟΥΤΣΙ – ΓΙΟΥΓΚΟΣΛΑΥΙΚΑ Σύνορα διά δύο μόνον Μερ/χιών Χης από ΦΛΑΤΣΑΤΑ μέχρι ΒΙΤΣΙ (ναι) και ΙΙ από ΓΚΛΑΒΑΤΑ μέχρι Συνόρων.
    Προβλέπεται ούτω να τεθή εγκαίρως εις την διάθεσιν του Αρχηγού Στρατού η ΙΧ Μερ/χία διά ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΝ και διά τον Τομέα ΒΙΤΣΙ να παραμείνη μία ολόκληρος Μερ/χία ως εφεδρεία (η ΧVη), ήτις εκτός της δυνατότητος επεμβάσεως υπέρ ΒΙΤΣΙ να έχη τον χρόνον να αναπαυθή, εκπαιδευθή και αξιοποιηθή επί ένα τουλάχιστον μήνα, βραδύτερον δε να δύναται ν’ αντικαταστήση εκ του μετώπου ΦΛΩΡΙΝΗΣ την ΙΙ Μερ/χίαν ήτις έχει μεγίστην ανάγκην αναπαύσεως και αναδιοργανώσεως.
    Προς τον σκοπόν της διαδοχικής πραγματοποιήσεως του άνω βασικού Σχεδίου του Σώματος εξεδόθη η κάτωθι Διαταγή του:

    Από : Τ.Σ./Α΄ΣΣ/Α1
    Προς: ΙΧ, Χ, ΧV Μερ.
    Κοιν: ΓΕΣ/Α1 – Α΄ΣΣ/Α1
    Ι, ΙΙ και VIΙΙ Μερ.
    Αριθμ. Α.Π. 63/56/15.11.1948
    ΄Ωρα 1730
    Προς πραγματοποίησιν Α.Π. 60/108/11.11.48 Δ/γής μου και εις επιβεβαίωσιν προσωπικών συνεννοήσεων καθορίζω ΣΤΟΠ. Χ Μερ/χία από 161000 ώρας αναλαμβάνει την ευθύνην και περιοχής ύψ. 1341 (Ν.474510) ΜΠΙΚΟΒΙΚ – ΚΑΖΑΝΙ – ΒΙΓΛΑΣ άπαντα (ναι) ΣΤΟΠ. Ανατολικόν όριον ύψωμα 1341 – ΣΙΔΗΡΟΧΩΡΙ – ΚΕΦΑΛΑΡΙ (Ν.467468) ΚΑΣΤΟΡΙΑ (άπαντα ναι) ΣΤΟΠ. Αι εν τη ζώνη ταύτη δυνάμεις ΧV Μερ/χίας ν’ αντικατασταθώσι μέχρι 1800 ώρας 16ην τρέχοντος ΣΤΟΠ. ΙΧ Μερ/χία από 171000 ώρας αναλαμβάνει υπόλοιπον ζώνην ΧV Μερ/χίας, ης ν’ απαλλάξη υπολοίπους δυνάμεις μέχρι 1500 ώρα 17ης τρέχοντος ΣΤΟΠ. ΧV Μερ/χία να πραγματοποιήση την διά /1/60/11.11.1948 Δ/γή ς μου διάταξιν ΣΤΟΠ. 509 Τάγμα επί ΓΚΛΑΒΑΤΑΣ τίθεται υπό διοίκησιν ΙΧ Μερ/χίας από 171000 ΣΤΟΠ. 2α ΄Ιλη Αρμάτων τίθεται διάθεσιν Χης Μερ/χίας από 161200 ώρας ΣΤΟΠ. Κατανομή Πυρ/κού εις ΙΧ και Χ Μερ/χίας πραγματοποιηθήσεται βάσει προτάσεων Δ/τού, Πυρ/κού Σ.Σ. Συντ/ρχου ΚΩΤΣΑΛΟΥ ΣΤΟΠ. Μερ/χίαι αναφέρωσι εκτέλεσιν ΣΤΟΠ.
    Θ. ΤΣΑΚΑΛΩΤΟΣ »

    Η καθοριζομένη ανωτέρω 1/60/11.11.1948 Δ/γή Σώματος προβλέπει κάτωθι διάταξιν ΧV Μερ/χίας μετά αντικατάστασίν της εκ του Τομέως ΒΙΤΣΙ.
    Σ.Δ. Μερ/χία : ΣΙΑΤΙΣΤΑ
    45 Ταξ/χία ΠΤΟΛΕΜΑΙΣ – ΚΟΖΑΝΗ
    61 » ΝΕΑΠΟΛΙΣ – ΚΑΛΟΝΕΡΙ – ΕΡΑΤΥΡΑ
    73 » ΑΡΓΟΣ ΟΡΕΣΤΙΚΟΝ – ΒΟΓΑΤΣΙΚΟΝ
    Καθωρίσθησαν ανωτέρω κατωκημένοι χώροι προς πλήρη ανάπαυσιν της Μερ/χίας.
    – Προς Δ/τήν Πυρ/κού Σώματος, όπως διαθέση 143 και 145 Μοίρας Ορειβ. Πυρ/κού εκ της ΧVης εις την ΙΧ Μερ/χίαν από 0800 ώρας 16ης τρέχοντος.
    79.- 16 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ
    (α) Επιχειρήσεις
    Δραστηριότης περιπόλων και ενεδρών και ανταλλαγή πυρών εκατέρωθεν.
    80.- 17 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ
    (α) Επιχειρήσεις
    Ουδέν το άξιον λόγου.
    81.- 18 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ
    (α) Επιχειρήσεις
    Ουδέν άξιον λόγου.
    82.- 19 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ
    (α) Επιχειρήσεις
    Ουδέν άξιον λόγου.
    Συνεχίζεται δραστηρίως η οργάνωσις του εδάφους περιοχήν ΒΙΤΣΙ και η κατασκευή εγκαταστάσεων ιδία εις υψηλάς περιοχάς διά την διαχείμανσιν των ανδρών επικειμένου του χειμώνος.
    (β) Διαταγαί ΓΕΣ
    -ι- Α.Π. 230520/4069/18.11.1948 ΓΕΣ/Α1 όπως μη πραγματοποιηθώσι προταθείσαι υπό Σ.Στρατού επιχειρήσεις προς ΚΟΥΛΑ – ΠΛΑΤΥ λόγω του χειμώνος και αντ’ αυτών εκκαθαρισθή ΣΥΝΙΑΤΣΙΚΟΝ.
    -ιι- Α.Π.230499/4009/19.11.1949 ΓΕΣ/Α1 όπως προωθηθή δραστηρίως η οργάνωσις ΒΙΤΣΙ και προπαρασκευασθή κίνησις 26 τρέχοντος Α΄ και Β΄ ΜΟΚ εις ΑΘΗΝΑΣ, προκειμένου μεταφερθώσι βραδύτερον αύται εις ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΝ.
    -ιιι- Α.Α.Π. 230523/4009/18.ΧΙ.1948 Γ.Ε.Σ/Α1

    «ΠΡΟΣ: Αντιστράτ. ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΝ Π.Δ./τήν Β΄ΣΣ
    » ΤΣΑΚΑΛΩΤΟΝ Θ. » Α΄ΣΣ
    1.-Ο Αντ/γος ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ ΠΑΝ. Δ/τής Β΄ ΣΣ, ληξάσης της χορηγηθείσης αυτώ αδείας θ’ αναλάβη την Διοίκησιν του ΣΣ μεταβαίνων το βραδύτερον μέχρι 22 τρέχοντος εις την θέσιν του.
    2.- Μετά πλήρη προσανατολισμόν του επί της ληφθείσης διατάξεως παρά του Διοικούντος τας εν τη ζώνη του Σ.Στρατού Μονάδας Δ/τού του Α΄Σ.Στρατού και μέχρι 28ης το βραδύτερον, η ευθύνη της ζώνης αναλαμβάνεται εξ ολοκλήρου υπό του Δ/τού του Β΄Σ.Στρατού.
    3.- Ο Αντ/γος ΤΣΑΚΑΛΩΤΟΣ ΘΡ. Δ/τής του Α΄Σ.Στρατού μετά του Στρατηγείου του, θα μετασταθμεύση μέχρι 28ης εις ΑΘΗΝΑΣ προς λήψιν οδηγιών επί της περαιτέρω ενεργείας του Σ.Σ.
    Αντιστράτηγος ΓΙΑΤΖΗΣ Δ.
    Αρχηγός ΓΕΣ – Διοικητής Στρατού»
    83.- 20 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ
    (α) Επιχειρήσεις
    Εις όλους τους τομείς δραστηριότης περιπόλων και ενεδρών και προσβολή διά πυρών Πυρ/κού διαφόρων θέσεων του εχθρού και συγκοινωνιών ιδία κατά την νύκτα προς εκνευρισμόν τούτου.
    (β) Διαταγαί – Αναφοραί Σ.Σ.
    -ι- Προς ΓΕΣ/Α1 ίνα γνωρίση ακριβή ημερομηνίαν κινήσεως ΙΧ Μερ/χίας προς ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΝ, προς ρύθμισιν αντικαταστάσεως τμημάτων της.
    -ιι- Προς Χ Μερ/χίαν ίνα μετακινήση Σταθμόν Διοικήσεως Μερ/χίας εις ΚΑΣΤΟΡΙΑ, κατόπιν της αναλήψεως υπ’ αυτής και του Τομέως ΜΠΙΚΟΒΙΚ – ύψ. 1341.
    84.- 21 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ
    (α) Επιχειρήσεις
    Ουδέν άξιον λόγου.
    (β) Απώλειαι μαχών ΒΙΤΣΙ από 3 έως 19 Ν/βρίου
    -ι- Ημετέρων
    Νεκροί Τραυματίαι Αγνοούμενοι Σύνολον
    Αξκοί 6 14 – 20

    Οπλίται 41 235 28 304

    Σύνολον 47 249 28 324
    -ιι- Συμμοριτών
    Νεκροί Συλληφθέντες Τραυματίαι Σύνολον
    254 113 400 767
    Ο αριθμός τραυματιών εξηκριβώθη υπό του Α΄ΣΣ από πλείστας πηγάς εκ των συλληφθέντων αιχμαλώτων.
    85.- 22 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ
    (α) Επιχειρήσεις
    Δραστηριότης περιπόλων, ενεδρών και πυρών εκατέρωθεν.
    (β) Αναφοραί Σ.Σ.
    Προς ΓΕΣ/Α1
    Αναφέρεται ότι αποστελλόμεναι ενισχύσεις προς ανασδυγκρότησιν ΧV Μερ/χίας εξ οπλιτών κλάσεως 1947 δεν λύει υπόθεσιν αξιοποιήσεως Μερ/χίας και ότι δέον αποσταλώσι οπλίται νεωτέρων κλάσεων.
    (γ) Διάφορα
    – Διοικητής ΣΣ μετέβη εις ΚΟΖΑΝΗΝ προς συνεργασίαν μετά του εκεί Κυρίου Στρατηγείου διά μετακίνησιν τμημάτων ΙΧ Μερ/χίας προς ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΝ, και υποδοχήν αφιχθέντων εκεί Στρατηγών ΓΙΑΤΖΗ και ΒΑΝ ΦΛΗΤ.
    – Διοικητής Σώματος ανέφερε εις ανωτέρω ότι η κατάστασις εις ΒΙΤΣΙ απεκατεστάθη και εσταθεροποιήθη απολύτως, το δε ηθικόν των Μονάδων ανεπτερώθη.
    – Οι ανωτέρω Ανώτατοι Διοικηταί εγνώρισαν εις τον Διοικητήν του Σώματος ότι αποκατασταθείσης πλήρως της καταστάσεσως εις το ΒΙΤΣΙ, ήτις πλέον δεν εμπνέει ουδεμίαν ανησυχίαν το Στρατηγείον του Σώματος Στρατού θα μετακινηθή εις ΑΘΗΝΑΣ και εκείθεν ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΝ προκειμένου αναλάβη την ριζικήν εκκαθάρισιν ταύτης και την πλήρη συντριβήν των συμ/τών.
    – Ως χρόνος μετακινήσεως καθωρίσθη το πρώτον πενθήμερον Δ/βρίου.
    – Ο Δ/τής του Σώματος ανέφερε ότι το Σ.Στρατού έχει αποφασίσει όπως προ της αναχωρήσεώς του και μετά την πλήρη αντικατάστασιν της ΙΧ Μερ/χίας εκ του μετώπου ΒΙΤΣΙ, εκκαθαρίση την περιοχήν ΣΙΝΙΑΤΣΙΚΟ, δεδομένου ότι τον τελευταίον καιρόν η εκεί εγκατασταθείσα συμμοριακή Ταξ/χία ΒΑΓΕΝΑ παρενοχλεί επικινδύνως τας από ΚΟΖΑΝΗΣ προς ΒΙΤΣΙ συγκοινωνίας καθώς και την περιοχήν ΠΤΟΛΕΜΑΪΔΟΣ.
    – Θα χρησιμοποιηθώσι προς τούτο τμήματα της ΙΧ Μεραρχίας και αι Μοίραι Καταδρομών κατά την κίνησίν των, από ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ προς ΚΟΖΑΝΗΝ, όπου και θα συγκεντρωθώσι μετά τας επιχειρήσεις διά την μετακίνησιν προς ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΝ.
    – Αι ανωτέρω προτάσεις ενεκρίθησαν υπό του Αρχηγού του Στρατού και του Στρατηγού ΒΑΝ ΦΛΗΤ και κατόπιν τούτου το Σ.Στρατού ήρχισε προπαρασκευάζον τας επιχειρήσεις ταύτας.
    86.- 23 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ
    (α) Επιχειρήσεις
    Ουδέν άξιον λόγου.
    87.- 24 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ
    (α) Επιχειρήσεις
    Ουδέν άξιον λόγου.
    88.- 25 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ
    (α) ΄Ηρχισαν κρούσματα κρυοπαγημάτων ιδία τμημάτων επί ύψ. ΒΙΤΣΙ.
    (β) Επιχειρήσεις. Ουδέν άξιον λόγου.
    (γ) Διαταγαί
    -ι- Α.Α.Π. 230751/24.ΧΙ.1948 ΓΕΣ/Α1 όπως η ΙΧ Μερ/χία παύση υπαγομένη εις την ζώνην του Β΄ΣΣ από 5 Δ/βρίου και συγκεντρωθή εις ΚΟΖΑΝΗΝ ετοίμη προς κίνησιν υπό τας Δ/γάς του Α΄ΣΣ. Η 43 Ταξ/χία της ευρισκομένη εις περιοχήν ΑΡΤΗΣ – ΦΙΛΙΠΠΙΑΔΟΣ να είναι ετοίμη επίσης προς κίνησιν διά ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΝ.
    -ιι- Α.Α.Π. 2/31/25.ΧΙ.1948 Σώματος Στρατού προς ΙΧ, Χ, ΧV Μερ/χίας δι’ ης καθορίζεται ότι η Χ Μερ/χία θα αναλάβη την σημερινήν ζώνην ευθύνης της ΙΧ Μερ/χίας, ήτοι από ύψωμ. 1341 μέχρι υψώματος ΒΙΤΣΙ (ύψ. 2128) – ΓΚΛΑΒΑΤΑ (ναι) αντικαθιστώσα τα εν τη ζώνη ταύτη τμήματα της ΙΧ Μερ/χίας μέχρι 30 Ν/βρίου. Από 0900 ώρας Ιης Δ/βρίου περιέρχεται η ευθύνη της ανωτέρω ζώνης εις την Χ Μερ/χίαν.
    Υπό Διοίκησιν της Χ Μερ/χίας υπάγεται από της άνω ημερομηνίας και η 73 Ταξ/χία (ΧV Μερ/χίας) μετασταθμεύουσα εκ της περιοχής ΒΟΓΑΤΣΙΚΟΥ εις ΚΑΣΤΟΡΙΑΝ.
    89.- 26 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ
    (α) Καιρός: Λίαν ψυχρός. Νεκροί οπλίται 3 εκ ψύξεως εις περιοχήν ύψ. ΒΙΤΣΙ (2128).
    (β) Επιχειρήσεις: Ουδέν άξιον λόγου.
    90.- 27 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ
    (α) Επιχειρήσεις: Ουδέν άξιον λόγου.
    91.- 28 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ
    (α) Επιχειρήσεις: Λόγω της μεγάλης κακοκαιρίας ουδέν άξιον λόγου.
    (β) Διαταγαί Σ.Σ.
    -ι- Προς ΙΧ, Χ, ΧV Μερ/χίας. Η 73 Ταξ/χία (ΧV Μερ/χίας) υπήχθη υπό Διοίκησιν ΙΧ Μερ/χίας προκειμένου αντικαταστήση τμήματα 42 Ταξ/χίας (ΙΧ Μερ/χίας) εκ του Τομέως ΒΙΤΣΙ.
    – 45 Ταξ/χία με 572 και 573 Τάγματά της και 61 Ταξιαρχία με 117 και 619 Τάγματά της τίθενται προσωρινώς υπό τακτικήν διοίκησιν από σήμερον ΙΧ Μερ/χίας προκειμένου μετάσχη επικειμένων επιχειρήσεων εκκαθαρίσεως ΣΥΝΙΑΤΣΙΚΟ.
    Την άνω συμμετοχήν των Μονάδων της ΧV Μερ/χίας απεφάσισε το Σώμα Στρατού κυρίως όπως αναπτύξη το επιθετικόν των πνεύμα και αναπτερώση το ηθικόν των, όπερ διά της εκπαιδεύσεως και αναπαύσεως είχε σημαντικώς βελτιωθή.
    92.- 29 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ
    (α) Καιρός: Λίαν ψυχρός μετά συνεχούς πτώσεως χιόνος. Συνεχίζονται αραιά κρούσματα κρυοπαγημάτων και ψύξεων ιδία εις ύψωμα ΒΙΤΣΙ (ύψ. 2128), παρά τα ληφθέντα μέτρα προστασίας των τμημάτων.
    (β) Επιχειρήσεις: Ουδέν το άξιον λόγου. Η διαρκής πτώσις χιόνων περιορίζει τας ενεργείας εκατέρωθεν.
    (γ) Διαταγαί ΣΣ
    Εις απάντησιν αναφοράς Χ Μερ/χίας αιτούσης όπως εγκαταλειφθή το ύψωμα ΒΙΤΣΙ, λόγω των χιόνων και των δυσκολιών διαβιώσεως των ανδρών εξεδόθη κάτωθι Δ/γή:

    Α.Π. 3/891/29.11.1948:
    «Προς Χ Μερ/χίαν
    Χειμερινή γραμμή αμύνης από συνόρων μέχρι ΜΑΝΙΤΟΡΕΤΣ (ναι) παραμείνη οριστικώς η κατεχομένη ήδη ΣΤΟΠ. Ανατολικώς ΜΑΝΙΤΟΡΕΤΣ ρυθμισθήσεται λίαν προσεχώς μετά άφιξιν ενταύθα οριστικού Διοικητού Σώματος ΣΤΟΠ. Πάντως εγκατάλειψις ή περιορισμός δυνάμεων επί ΒΙΤΣΙ (ύψ. 2128), πραγματοποιηθήσεται μετά πτώσιν πολλών χιόνων ήτοι περίπου τέλος Δ/βρίου ΣΤΟΠ..
    Θ. ΤΣΑΚΑΛΩΤΟΣ
    93.- 30 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ
    (α) Επιχειρήσεις
    Ουδέν το αξιοσημείωτον, λόγω επιδεινώσεως καιρικών συνθηκών.
    94.- 1 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ
    (α) Καιρός Λίαν ψυχρός μετά συνεχούς πτώσεως χιόνων.
    542 Τάγμα 3 κρυοπαγήματα, 526 3 ψύξεις, αμφότερα επί ύψ. ΒΙΤΣΙ.
    (β) Επιχειρήσεις
    Ουδέν το αξιόλογον.
    95.- 2 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ
    (α) Επιχειρήσεις
    Ουδέν άξιον λόγου.
    (β) Διαταγαί Σ.Σ.

    ΠΡΟΣ: Ι, ΙΙ, VIΙΙ, ΙΧ, Χ, ΧV Μερ/χίας
    Δ.Ε.Θ. – Δ.Ε.Δ.Μ. – 83 Περιοχή
    ΚΟΙΝ: ΓΕΣ/Α1 – Α΄ΣΣ/Α1 – Β΄ΣΣ/Α1
    Γ΄ΣΣ/Α1 – Α.Σ.Δ.Σ.Ε./Α1
    Αριθμ. 63/148/2.ΧΙΙ.1948

    Σ Η Μ Α
    Από 0800 ώρας 3 Δ/βρίου Διοίκησις, Μονάδες και ευθύνη ζώνης Α΄Σ.Στρατού επανέρχονται εις Β΄Σ.Στρατού ΣΤΟΠ. Από της αυτής την Διοίκησιν του Β΄Σ.Στρατού αναλαμβάνει ο Διοικητής του Αντιστράτηγος ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ ΣΤΟΠ. ΙΧ Μερ/χία παραμένει υπό Διοίκησιν Α΄Σ.Στρατού ΣΤΟΠ. Δελτία και αναφοραί πλην ΙΧ Μερ/χίας υποβάλλονται Β΄Σ.Στρατού από 0800 ώρας 3 Δ/βρίου ΣΤΟΠ. Αναφέρατε λήψιν.
    Θ. ΤΣΑΚΑΛΩΤΟΣ
    96.- 3 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ
    (α) Επιχειρήσεις
    Ουδέν το άξιον λόγου.
    (β) Διάφορα
    Αφιχθέντες από 2 Δ/βρίου του Διοικητού του Β΄Σ.Στρατού Αντιστρατήγου ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΥ έλαβεν χώραν εις Στρατηγείον Σώματος εις ΚΟΖΑΝΗΝ σύσκεψις των δύο Επιτελείων καθ’ ην κατετοπίσθη με την κρατούσαν εις ΒΙΤΣΙ κατάστασιν ο Διοικητής του Β΄ ΣΣ.
    Ο Διοικητής του Α΄ ΣΣ εγνώρισεν εις τον Διοικητήν Β΄Σ.Στρατού ότι κατόπιν των μέτρων άτινα έλαβεν το Α΄ ΣΣ, κατά την μηνιαίαν διοίκησιν περιοχής ΒΙΤΣΙ, η κατάστασις των Μονάδων της περιοχής ταύτης είχεν επί τα βελτίω μεταβληθή και μία ολόκληρος Μερ/χία η ΧV ευρίσκετο εν εφεδρεία πλήρως εκπαιδευμένη, μη υψηλόν ηθικόν και απολύτως αξιόμαχος.
    Εγνώρισεν εις τον Διοικητήν του Β΄ ΣΣ ότι μετά πάροδον ουχί μεγαλυτέραν του μηνός θα έπρεπε να αντικατασταθή εκ του μετώπου ΦΛΩΡΙΝΗΣ η ΙΙ Μεραρχία ήτις του συνόλου των Μονάδων ΒΙΤΣΙ ευρίσκετο με κατώτερον ηθικόν, ίνα μεταφερομένη εις κατωκημένους χώρους μεταξύ ΚΟΖΑΝΗΣ – ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ να αναπαυθή, εκπαιδευθή και καταστή αξιόμαχος ως συνέβη με την ΧV Μερ/χίαν.
    Περατωθείσης της αποστολής του Σώματος Στρατού εις την περιοχήν ΒΙΤΣΙ ο διοικητης τούτου εξέδωκε την κάτωθι αποχαιρετιστήριον Διαταγήν:
    Η.Δ. Α΄Σ.Στρατού 3.12.1948
    Συμπολεμισταί
    Το Σώμα Στρατού παρέδωσε σήμερον την ευθύνην της μέχρι τούδε περιοχής του εις Β΄Σ.Στρατού. Αισθάνομαι ιδιαιτέραν χαράν και υπερηφάνειαν διότι επί τέσσαρας και πλέον μήνας διαρκώς επιχειρούν είχεν την τιμήν να διοικήση Μονάδας μεθ’ ων το συνέδεον οι πρώτοι επιτυχείς αγώνες του κατά τας επιχειρήσεις εις την ΡΟΥΜΕΛΗΝ. ΄Ητο η περίοδος ΓΡΑΜΜΟΥ τότε.
    Και τελευταίως όταν ανέλαβεν την όλην περιοχήν επανήλθον υπό τας Διαταγάς του Μονάδες μεθ’ ων το συνέδεον εξαιρετικαί προσπάθειαι.
    Είχε ακόμη και την τύχην να έχη υπό τας Δ/γάς του και Μερ/χίαν ήτις το πρώτον ετίθετο υπό τας Δ/γάς του Σώματος την ΧVην.
    Ενθυμείσθε όλοι σας ότι ο δρόμος μας οσοδήποτε και αν υπήρξεν αιματηρός, υπήρξεν πάντοτε επιτυχής και νικηφόρος και όπου ηθελήσαμεν και σήμερον ακόμη εκινηγήσαμεν κυριολεκτικώς ως θήραμα τα εγκληματικά και προδοτικά καθάρματα.
    ΄Απασαι αι Μ.Μονάδες δύνανται να ώσι υπερήφανοι διότι εξεπλήρωσαν τας δοθείσας εντολάς και περιώρισαν τους Εαμοβουλγάρους εις το μικρόν τετράγωνον του ΒΙΤΣΙ.
    Κάθε Μερ/χία έχει τα διαμάντια της προσπαθείας της διαμάντια νίκης καθαγιασμένα με αίμα.
    Επανέρχεσθε και πάλιν εν τω συνόλω υπό τον Στρατηγόν Διοικητήν σας όστις προπαρασκεύασε τον ΓΡΑΜΜΟΝ. ΄Οτι ημπορούμε να συμπυκνώσουμε ως αποτέλεσμα της ετησίας πείρας μας είναι εκείνο το οποίον οι Εαμοβούλγαροι, τα εγκληματικά ταύτα καθάρματα, ανομολογούν ως τα αίτια της αποτυχίας των.
    Τηρήσατέ τα και ουδέποτε θα αποτύχετε. Αλλά και αν υπάρξουν τινά τοπικά ατυχήματα μη σας κλονίσουν, αρκεί να μην κλονίζεται η μόνη δυναμική αντίδρασις εις οιανδήποτε αντιξοότητα.
    Ο χειμών έφθασε και μας δημιουργεί δυσκολίας, αλλά αύται συγκρινόμεναι προς τας του εχθρού μεταβάλλονται εις πλεονεκτήματα υπέρ ημών, αρκεί να αντιληφθώμεν όλοι ότι εις την προπαρασκευήν μας προς μάχην προστίθεται τώρα και η μάχη του κρυοπαγήματος.
    Αδιαφορήσατε διά κόπους, τόπον και χρόνον αγώνος διότι γνωρίζομεν όλοι μας ότι ο αγών μας ετοποθετήθη χρονικώς από την απόφασιν, αγών διά την ελευθερίαν, αγών διά τα παιδιά μας.
    Είμαι βέβαιος ότι θα συναντηθώμεν και πάλιν εις τον υπέρλαμπρον αγώνα μας μέχρις ότου σβύση ο πανάθλιος εγκληματικός κομμουνισμός.
    Μετά την ευκαιρίαν θέλω άλλη μίαν φοράν να απευθύνω ευχαριστίας και επαίνους εις όλους τους αξίους Στρατηγούς σας, τους Ταξιάρχους, και δι’ αυτών εις όλους σας ανεξαιρέτως.
    Τέλος, το Α΄ ΣΣ υπερήφανον και χαρούμενον διότι είχε την τιμήν και την τύχην να είναι προϊσταμένη Μονάς σας εύχεται εις όλους σας: Καλή τύχη πάντοτε. Η ΠΑΝΑΓΙΑ ΜΑΖΙ ΣΑΣ.-
    Θ. ΤΣΑΚΑΛΩΤΟΣ

    Αντιστράτηγος

    ΤΕΛΟΣ ΤΡΙΤΗΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ

    ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ – ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ
    97.- ΠΡΟΒΛΗΜΑ «ΒΙΤΣΙ»
    Εν τη εξελίξει της επιχειρήσεως «ΚΟΡΩΝΙΣ» κατέστη προφανές ότι η πρόθεσις των Εθνικών Ενόπλων Δυνάμεων να συντρίψουν ή να αιχμαλωτίσουν τους επί του ΓΡΑΜΜΟΥ αμυνομένους Κ.Σ., ήτο αδύνατον να πραγματοποιηθή. ΄Οτε όμως αι επιτυχίαι του Εθνικού Στρατού διέγραψαν σαφώς την τύχην του ΓΡΑΜΜΟΥ η διαφυγή Κ.Σ. προς ΑΛΒΑΝΙΑΝ προεβλέπετο πλέον ή βεβαία.
    Το τελευταίον τούτο απησχόλη σοβαρώς την Διοίκησιν του Β΄ΣΣ όπερ από 9ης Αυγούστου διά της εν προοιμίω καταχωρηθείσης αναφοράς του προς το ΓΕΣ έθετεν υπ’ όψιν του ότι διά λόγους διεθνούς πολιτικής των ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΩΝ, οι Κ.Σ. φεύγοντες από τον ΓΡΑΜΜΟΝ μοιραίως θα επεχείρουν να εγκατασταθούν και πάλιν εντός του ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ εδάφους ήτοι θα επεδίωκον αναγκαστικώς να διαπεραιωθούν εις το ΒΙΤΣΙ.
    Το ΓΕΣ από 18 Αυγούστου παρέχον οδηγίας επιχειρήσεων εις τα Σ.Σ. μετά την προβλεπομένην ως επικειμένην αισίαν έκβασιν των επιχειρήσεων του ΓΡΑΜΜΟΥ, αναθέτει εις το Β΄ΣΣ την ΕΚΚΑΘΑΡΙΣΙΝ του ΒΙΤΣΙ ουχί ως κυρίαν προσπάθειαν τούτου αντιστοιχούσαν εις εκτέλεσιν κυρίας προσπαθείας του ΓΕΣ, αλλά ως μίαν εκ των πολλών αποστολών αίτινες ανετέθησαν εις τα Β΄ΣΣ.
    Αι οδηγίαι αύται επιχειρήσεων κτώνται πλήρως τον χαρακτήρα της στρατηγικής εκμεταλλεύσεως αφορώσης την τελικήν φάσιν του κατά των Κ.Σ. πολέμου ήτοι την εκκαθάρισιν της χώρας εκ των υπολειμμάτων του συμμοριτισμού.
    Σ Υ Μ Π Ε Ρ Α Σ Μ Α
    Υπό των φιλίων Δυνάμεων διεπράχθη Στρατηγικόν σφάλμα διότι δεν προεκατέλαβον το ΒΙΤΣΙ προ της λήξεως των επιχειρήσεων του ΓΡΑΜΜΟΥ 1948 ή τουλάχιστον διότι δεν ανέπτυξαν ταχέως τον αναγκαίον ελιγμόν προς εξουδετέρωσιν του υπό των Κ.Σ. αναπτυχθέντος.
    98.- ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ Κ.Σ.
    Αι πληροφορίαι ήσαν σαφείς.
    Η πείρα του ΓΡΑΜΜΟΥ πρόσφατος.
    Όμως οι επανεισδύσαντες εις το ΒΙΤΣΙ Κ.Σ. χαρακτηρίζονται ως λείψανα.
    Σ Υ Μ Π Ε Ρ Α Σ Μ Α
    Υπό των Φ.Δ. εξετιμήθη εσφαλμένως ο παράγων εχθρός ή ουδόλως εξετιμήθη.
    99.- ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΔΥΝΑΜΕΩΝ
    Αναλαμβανομένων των κυρίως επιθετικών ενεργειών την 30.8.1948 αυταί διεξάγονται υπό μιάς ενισχυμένης Μερ/χίας έναντι ισχυρών Κ.Σ. δυνάμεων. Ούτω δεν προεβλέφθη ουδέ επραγματοποιήθη συγκέντρωσις των απαιτουμένων δυνάμεων.
    Σ Υ Μ Π Ε Ρ Α Σ Μ Α
    Υπό των Φιλίων Δυνάμεων δεν ετηρήθη η αρχή της ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ των δυνάμεων εις τας επιχειρήσεις ΒΙΤΣΙΟΥ 1948.
    100. ΑΞΙΑ ΤΩΝ ΗΘΙΚΩΝ ΔΥΝΑΜΕΩΝ – ΜΑΧΗΤΙΚΗ ΑΞΙΑ ΜΟΝΑΔΩΝ
    Απεδείχθη διά του πλέον εμφαντικού τρόπου ότι άνευ ηθικού είναι αδύνατος η απόδοσις οιουδήποτε πολεμικού έργου.
    ΄Απαντες εγνώριζον και ανεγνώριζον την ανάγκην ανασυγκροτήσεως, συμπληρώσεως και αναπαύσεως των λαβουσών μέρος εις τας επιχειρήσεις του ΓΡΑΜΜΟΥ Μονάδων. Εν τούτοις ουδέν προεβλέφθη να γίνη και ούδέν εγένετο, τας δε τμήματα οδηγηθέντα ούτω εις το ΒΙΤΣΙ ήσαν άνευ μαχητικότητος.
    Στελέχη και οπλίται εμπειροπόλεμοι και γενναίοι επειδή δεν ήσαν ωπλισμένοι με σταθερόν ηθικόν υπήρξαν αναποφάσιστοι και κατέρρεον ως αδαείς και δειλοί.
    Η ΤΡΙΤΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ των επιχειρήσεων ΒΙΤΣΙΟΥ καταδεικνύει ότι μόλις η ανωτάτη ηγεσία απεδέχθη ως ανάγκην την ανύψωσιν του ηθικού των τμημάτων, τούτο επετεύχθη ουχί διά διδασκαλιών και ψυχαγωγίας αλλά κυρίως διά επιτυχών ενεργειών οίτινες ενεφύσησαν εις τους μαχητάς αυτοπεποίθησιν, αποδοθέντος του ταχθέντος πολεμικού έργου.
    Σ Υ Μ Π Ε Ρ Α Σ Μ Α
    Το ηθικόν είναι ο κύριος παράγων της διατηρήσεως της μαχητικότητος του Στρατού μας και δέον ν’ αποτελή αντικείμενον πρωταρχικής παρακολουθήσεως και φροντίδος υπό της ανωτάτης Δ/σεως μέχρι και του κατωτέρου βαθμοφόρου.
    101. ΑΙΦΝΙΔΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΠΛΑΝΗΣΙΣ
    Η αρχή αύτη του πολέμου εις ουδεμίαν περίοδον εφηρμόσθη υπό των Εθνικών Δυνάμεων εν άκρα αντιθέσει προς τους Κ.Σ. οίτινες εις την λεπτομερή και αδυσώπητον εφαρμογήν της οφείλουσι το σύνολον των επιτυχιών των.
    Αι Εθνικαί Δυνάμεις καίτοι εγνώριζον την αξίαν την οποίαν οι Κ.Σ. προσέδιδον εις την αρχήν ταύτην, εν τούτοις ούτε κάν μέτρα αντιδράσεως ελάμβανον. Η νύξ σπανίως εχρησιμοποιήθη και πάντοτε επιτυχώς.
    Eις την τρίτην περίοδον εφαρμοσθείσα η αρχή του αιφνιδιασμού υπό των Δυνάμεων Καταδρομών απέδωκεν άριστα αποτελέσματα.
    Σ Υ Μ Π Ε Ρ Α Σ Μ Α
    Ο αιφνιδιασμός είναι μία αναλλοίωτος βασική αρχή του πολέμου, η υψίστη δε αξία ην προσέλαβεν αύτη κατά τον μετά των Κ.Σ. αγώνα καταδεικνύει ότι παρίσταται ανάγκη εκπαιδεύσεως των τμημάτων εις τον ΑΙΦΝΙΔΙΑΣΜΟΝ και την ΠΑΡΑΠΛΑΝΗΣΙΝ άτινα θα αποτελούν χαρακτηριστικόν γνώρισμα ενός μελλοντικού πολέμου.
    102. Μ Ε Σ Α
    Η πείρα του ΓΡΑΜΜΟΥ 1948 κατέδειξεν την ανάγκην εφοδιασμού του Πεζικού διά όπλων καταστροφής των ισχυρών ΠΟΛΥΒΟΛΕΙΩΝ των Κ.Σ. Και ο μικρότερος βαθμοφόρος και ο στρατιώτης εθεώρη τούτο απαραίτητον. Ο πεζός απογοητευμένος διά την μη ικανοποίησιν της ανάγκης ταύτης, δεν εχρησιμοποίησεν ούτε τα ελαφρά όπλα του ως μέσα εξουδετερώσεως των πολυβολείων.
    Σ Υ Μ Π Ε Ρ Α Σ Μ Α
    Τα μέσα είναι σοβαρώτατος παράγων της επιτυχίας μη δυνάμενα πάντοτε να αντικατασταθώσιν διά της τέχνης ή της τόλμης, η δε έλλειψις καταλλήλων μέσων είναι δυνατόν να φέρη τα τμήματα εις σοβαράν μείωσιν της μαχητικότητός των.
    103. ΔΙΑΤΑΞΙΣ – ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ
    Είναι χαρακτηριστικόν των επιχειρήσεων ΒΙΤΣΙΟΥ 1948 ότι αι Μονάδες επιτίθενται σχεδόν πάντοτε εκ μιάς κατευθύνσεως και μάλιστα της κυρίας τοιαύτης. Ούτω οι Κ.Σ. προσαρμόζοντες το σύνολον των όπλων των προς απαγόρευσιν της κατευθύνσεως ταύτης ανεχαίτιζον ευχερώς την επιθετικήν προσπάθειαν των ημετέρων, οίτινες διά του τρόπου τούτου μετέτρεπον τον αγώνα Τάγματος εις αγώνα Διμοιρίας.
    Σ Υ Μ Π Ε Ρ Α Σ Μ Α
    Ουδείς ελιγμός ανεπτύχθη κατά τας επιχειρήσεις ΒΙΤΣΙ 1948 υπό ουδενός κλιμακίου, οι δε σχηματισμοί επιθέσης ήσαν συνήθως άκαμπτοι και σταθεροί.
    104. ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΙΣ ΠΥΡΩΝ ΠΥΡ/ΚΟΥ
    Το Πεζικόν αναμένει πλήρη καταστροφήν των πολυβολείων υπό του Πυρ/κού. Η εξουδετέρωσις των αντιστάσεων υπό τούτου δεν είναι αρκετή. Καίτοι ο σύνδεσμος Πεζικού – Πυρ/κού ήτο ικανοποιητικός εν τούτοις το Πεζικόν δεν εκμεταλλεύεται τα πυρά του Πυρ/κού και ο μεσολαβών μέγας χρόνος από της άρσεως των πυρών Πυρ/κού μέχρι της εφόδου δίδει πάντοτε χρόνον εις τα εφεδρικά τμήματα των Κ.Σ. να επανδρώσουν τας θέσεις των και αναχαιτίσουν το Πεζικόν πολύ πριν αφιχθή εις την απόστασιν εφόδου.
    Σ Υ Μ Π Ε Ρ Α Σ Μ Α
    Σπανίως το Πεζικόν εξεμεταλλεύθη τα πυρά του Πυρ/κού κατά τας επιχειρήσεις ΒΙΤΣΙΟΥ 1948.
    105. Α Σ Φ Α Λ Ε Ι Α
    Ακουστικά φυλάκια, ενέδραι και περίπολοι ουδέποτε σχεδόν εχρησιμοποιήθησαν. Ούτω οι Κ.Σ. εγένοντο αντιληπτοί όταν ήρχισαν την έφοδον. Τούτο αντιμετωπίζετο διά της συνεχούς αγρυπνίας των τμημάτων προς πρόληψιν του αιφνιδιασμού αποτέλεσμα της οποίας ήτο η παντελής έλλειψις μαχητικότητος κατά την ημέραν.
    Σ Υ Μ Π Ε Ρ Α Σ Μ Α
    Η αρχή της ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ δεν κατεβλήθησαν προσπάθειαι όπως τηρηθή.
    106. ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑ
    ΄Απαντες οι διοικηταί από του διοικητού του μικροτέρου τμήματος μέχρι του Διοικητού των επιχειρήσεων ανέφερον ή διέτασσον προσωπικώς από ασυρμάτου, άνευ χρησιμοποιήσεως ουδέ κάν των συνθηματικών κώδικος.
    Διαταγαί επιχειρήσεων ανεγιγνώσκοντο από ασυρμάτου ανοικταί και ακολούθως ως επιβεβαίωσις απεστέλλοντο κρυπτογραφημέναι.
    Αι συσκευαί ΣΚΡΑ και ΑΡΧΙΜΗΔΗΣ ευρίσκοντο εις τα αρχεία κάποιου γραφείου και ουδέποτε ουδείς ησθάνθη την ανάγκην της χρησιμοποιήσεώς των. Αι πληροφορίαι όμως ήσαν σαφείς ότι δηλ. οι Κ.Σ. είχον ολόκληρον υπηρεσίαν Ραδιοακροάσεων προς συλλογήν πληροφοριών.
    Σ Υ Μ Π Ε Ρ Α Σ Μ Α
    Υπό των Φιλίων Δυνάμεων είχεν κακώς οργανωθή η υπηρεσία Στρατιωτικής ασφαλείας με αποτέλεσμα να γνωρίζουν ανά πάσαν στιγμήν οι Κ.Σ. τας προθέσεις μας, την κατάστασιν και διάταξιν των Μονάδων μας ως και αυτούς τούτους τους κρυπτογραφικούς κώδικας των Φιλίων Δυνάμεων.
    107. Ε Δ Ρ Α Ι Ω Σ Ι Σ
    Αντικειμενικοί σκοποί καταλαμβανόμενοι αναιμάκτως χάνονται, διότι το Πεζικόν δεν γνωρίζει να εδραιωθή. ΄Αμα τη καταλήψει ενός Α.Σ. τα τμήματα συσπειρούνται περί την κορυφήν και η διάταξίς των ουδέν βάθος παρουσιάζει. Τούτο βεβαίως επηρεάζεται εκ του γεγονότος ότι οι μικροί βαθμοφόροι γνώσται πλήρως του μειονεκτικού ηθικού των τμημάτων και της υπάρξεως ανατρεπτικοδιαλυτικών πυρήνων εντός αυτών, επιθυμούν το τμήμα των υπό την άμεσον επίβλεψίν των.
    108. ΔΙΟΙΚΗΣΙΣ – ΕΛΕΓΧΟΣ
    ΄Απαντες διέτασσον μέχρι και του διοικητού της Ταξ/χίας. Ουδείς παρηκολούθη μέχρι συνήθως και του διοικητού του Τάγματος. Ούτω εις μεν τους υφισταμένους δημιουργείται η εντύπωσις της ασυδοσίας εις δε τους προϊσταμένους εσφαλμένη εντύπωσις εξ ανακριβών αναφορών.
    109. ΠΕΙΘΑΡΧΙΑ ΠΥΡΟΣ
    Ηνοίχθη συχνάκις πύρ των μικρών όπλων του Πεζικούν εκ μεγάλων αποστάσεων.
    Ούτω μία εχθρική περίπολος κινουμένη κατά την ημέραν εδέχετο ριπάς εξ απάντων των αυτομάτων όπλων συνήθως πέραν του δραστικού βεληνεκούς των με αποτέλεσμα την πλήρη γνώσιν υπό των Κ.Σ. της δυνάμεως και διατάξεως των Φ.Τ. διά τας νυκτερινάς επιδρομάς των.

    Σ Υ Μ Π Ε Ρ Α Σ Μ Α
    Αι Φ.Δ. δεν είχον πειθαρχίαν πυρός κατά τας επιχειρήσεις ΒΙΤΣΙΟΥ 1948.
    110. Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Σ Ι Σ
    Τα πλείστα των τακτικών και Τεχνικών σφαλμάτων θα αποφεύγοντο εάν ελαμβάνετο μέριμνα και εφηρμόζετο έστω και στοιχειώδης εκπαίδευσις.
    111. Π Λ Η Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Α Ι
    Αι υπηρεσίαι πληροφοριών ελειτούργησαν καλώς και απέδωκαν ικανοποιητικώς.
    112. Υ Π Ο Σ Τ Η Ρ Ι Ξ Ι Σ
    Τα όπλα υποστηρίξεως γενικώς έδρασαν ικανοποιητικώς. Η απόδοσις ουχί ικανοποιητικών αποτελεσμάτων οφείλεται κυρίως εις την ελλειπή εκπαίδευσιν των πάντων εις τας Ασκήσεις συνεργασίας.
    113. Ε Φ Ε Δ Ρ Ε Ι Α Ι
    Πολλάκις ευρέθησαν Διοικήσεις άνευ εφεδρειών.
    Είναι σφάλμα το ότι η βασική αύτη αρχή του Πολέμου και ειδικώς του πλήρους απροόπτων συμμοριτοπολέμου δεν ετηρήθη μετά της επιβαλλομένης σημασίας.
    114. ΓΕΝΙΚΟΝ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ
    Αι επιχειρήσεις ΒΙΤΣΙ 1948 είναι ένα ατυχές γεγονός διά τον ΣΤΡΑΤΟΝ.
    Τα κύρια αίτια της αποτυχίας είναι:
    (α) Η εσφαλμένη αντιμετώπισις του προβλήματος «ΒΙΤΣΙ».
    (β) Η μη απόδοσις της δεούσης σημασίας εις τον παράγοντα «ΗΘΙΚΟΝ».
    (γ) Το ανεκπαίδευτον των ΜΟΝΑΔΩΝ.
    Α1 ΑΚΑ Α1/ΓΕΣ -12.51
    Ο
    Α/ΓΕΣ
    Π Ι Ν Α Ξ «Α»
    Εμφαίνων τας Μονάδας τας λαβούσας μέρος εις την επιχείρησιν ΒΙΤΣΙ
    1.- Από 23.8. έως 30.8.1948
    (α) Π Ε Ζ Ι Κ Ο Ν
    ΧV ΜΕΡ/ΧΙΑ
    45 Ταξ/χία
    571 Τ.Π
    572 Τ.Π.
    573 Τ.Π.
    73 Ταξ/χία
    574 Τ.Π.
    575 Τ.Π.
    591 Τ.Π.
    61 Ταξ/χία
    614 Τ.Π.
    617 Τ.Π.
    619 Τ.Π.
    Δ.Ε.Δ.Μ
    33 Ταξ/χία
    518 Τ.Π.
    519 Τ.Π.
    53 Ταξ/χία
    601 Τ.Π.
    603 Τ.Π.
    593 Τ.Π.
    3η Ταξ/χία
    503 Τ.Π.
    580 Λόχος Πολυβόλων
    (β) Π Υ Ρ Ο Β Ο Λ Ι Κ Ο Ν
    104 Σ.Π.Π.
    151 Μ.Μ.Π.
    102 Σ.Π.Π.
    101 Σ.Π.Π.
    142 Μ.Ο.Π.
    (γ) ΤΕΘΩΡΑΚΙΣΜΕΝΑ
    Β΄ ΄Ιλη Αρμάτων
    ΙΙ Σ.Αναγνωρίσεως
    ΧΙ Σ.Αναγνωρίσεως
    (δ) Μ Η Χ Α Ν Ι Κ Ο Ν
    713 Λόχος Μηχ/κού
    (ε) Δ Ι Α Β Ι Β Α Σ Ε Ι Σ
    494 Τ.Δ/σεων
    2.- Από 1.9.1948 έως 23.9.1948
    Αι ως άνω Μονάδες και οι κατωτέρω:
    ΙΙ ΜΕΡΑΡΧΙΑ
    22 Ταξ/χία
    507 Τ.Π.
    508 Τ.Π.
    509 Τ.Π.
    (3η Ταξ/χία)
    501 Τ.Π.
    502 Τ.Π.
    3.- Από 23.9.1948 έως 28.10.1948
    Αι ως άνω Μονάδες και αι κατωτέρω:
    (α) Π Ε Ζ Ι Κ Ο Ν
    21 Ταξ/χία
    504 Τ.Π.
    505 Τ.Π.
    506 Τ.Π.
    Χ ΜΕΡΑΡΧΙΑ
    35 Ταξ/χία
    561 Τ.Π.
    562 Τ.Π.
    563 Τ.Π.
    36 Ταξ/χία
    564 Τ.Π.
    565 Τ.Π.
    566 Τ.Π.
    37 Ταξ/χία
    567 Τ.Π.
    568 Τ.Π.
    569 Τ.Π.
    593 Τ.Π.
    (β) Π Υ Ρ Ο Β Ο Λ Ι Κ Ο Ν
    145 Μ.Ο.Π.
    143 Μ.Ο.Π.
    (γ) Ι Π Π Ι Κ Ο Ν
    ΙΙ ΄Εφιππος ΄Ιλη
    ΧV » »
    (δ) Μ Η Χ Α Ν Ι Κ Ο Ν
    713 Λ.Μ.
    (ε) Κ Α Τ Α Δ Ρ Ο Μ Α Ι
    Α΄ ΜΟΚ
    Β΄ ΜΟΚ

    4.- Από 29.10.1948 έως 3.12.1948
    (α) Π Ε Ζ Ι Κ Ο Ν
    ΙΙ ΜΕΡΑΡΧΙΑ
    3 Ταξ/χία
    501 Τ.Π.
    502 Τ.Π.
    503 Τ.Π.
    31 Ταξ/χία
    504 Τ.Π.
    505 Τ.Π.
    506 Τ.Π.
    22 Ταξ/χία
    507 Τ.Π.
    508 Τ.Π.
    509 Τ.Π.
    33 Ταξ/χία
    517 Τ.Π.
    518 Τ.Π.
    519 Τ.Π.
    ΧV ΜΕΡΑΡΧΙΑ
    45 Ταξ/χία
    571 Τ.Π.
    572 Τ.Π.
    573 Τ.Π.
    61 Ταξ/χία
    117 Τ.Π.
    614 Τ.Π.
    619 Τ.Π.
    561 Τ.Π.
    73 Ταξ/χία
    574 Τ.Π.
    575 Τ.Π.
    591 Τ.Π.
    Χ ΜΕΡΑΡΧΙΑ
    35 Ταξ/χία
    561 Τ.Π.
    562 Τ.Π.
    563 Τ.Π.
    36 Ταξ/χία
    564 Τ.Π.
    565 Τ.Π.
    566 Τ.Π.
    37 Ταξ/χία
    567 Τ.Π.
    568 Τ.Π.
    569 Τ.Π.
    ΙΧ ΜΕΡΑΡΧΙΑ
    41Ταξ/χία
    522 Τ.Π.
    523 Τ.Π.
    42 Ταξ/χία
    524 Τ.Π.
    525 Τ.Π.
    526 Τ.Π.
    Λόχοι Πολυβόλων
    580 Λόχος Πολυβόλων
    560 » »
    510 » »
    570 » »
    540 » »
    (β) Π Υ Ρ Ο Β Ο Λ Ι Κ Ο Ν
    101 Σ.Π.Π.
    102 Σ.Π.Π.
    151 Μ.Μ.Π.
    152 Μ.Μ.Π.
    142 Μ.Ο.Π.
    143 Μ.Ο.Π.
    144 Μ.Ο.Π.
    145 Μ.Ο.Π.
    104 Σ.Π.Π.
    (γ) ΤΕΘ/ΣΜΕΝΑ – ΙΠΠΙΚΟΝ
    Β΄ ΄Ιλη Αρμάτων
    ΙΙ Σ.Α.
    ΧΙ Σ.Α.
    ΙΙ ΄Εφιππος ΄Ιλη.
    (δ) Μ Η Χ Α Ν Ι Κ Ο Ν
    713 Λ.Μ.
    701 Λ.Μ.
    723 ΄Ορχος Μηχ/κού
    713 Λ.Μ.
    716 Λ.Μ.
    704 Λ.Μ.
    (ε) Κ Α Τ Α Δ Ρ Ο Μ Α Ι
    Α΄ ΜΟΚ
    Β΄ ΜΟΚ
    (στ) Δ Ι Α Β Ι Β Α Σ Ε Ι Σ
    494 Τ.Δ.
    455 Τ.Δ.
    493 Τ.Δ.
    456 Τ.Δ.
    5.- Σ Η Μ Ε Ι Ω Σ Ι Σ
    (α) Ο παρών πίναξ έχει σκοπόν την διαμνημόνευσιν των λαβουσών μέρος εις τας επιχειρήσεις του ΒΙΤΣΙΟΥ 1948 Μονάδων ΜΟΝΟΝ διά τον υπολογισμόν των απωλειών.
    (β) Ο παρών πίναξ ΔΕΝ δύναται να χρησιμοποιηθή διά την εκτίμησιν του παράγοντος «ΜΕΣΑ» δι’ οιανδήποτε περίοδον διότι αι Μονάδες ως επί το πλείστον δεν ευρίσκοντο εις την διάθεσιν των διοικήσεων καθ’ όλην την διάρκειαν εκάστης περιόδου.

    Π Ι Ν Α Ξ «Β»
    Εμφαίνων τας απωλείας εις Αξ/κούς και οπλίτας εις τας επιχειρήσεις ΒΙΤΣΙ κατά περιόδους.
    Α Ξ Ι Ω Μ Α Τ Ι Κ Ο Ι Ο Π Λ Ι Τ Α Ι
    Μ Ο Ν Α Δ Ε Σ ΝΕΚΡ. ΤΡ. ΕΞΑΦ. ΑΥΤ. ΝΕΚ. ΤΡ. ΕΞ. ΑΥΤ.
    1.- Από 23.8.1948 ΄Εως 30.8.1948
    Π Ε Ζ Ι Κ Ο Ν
    503 Τ.Π. 1 2 – – – 5 – –
    518 Τ.Π. – – – – – – – –
    519 Τ.Π. 1 – – – – 6 – –
    571 Τ.Π. – 2 – – – 19 1 –
    572 Τ.Π. – 3 1 – 2 16 2 –
    573 Τ.Π. – 1 – – 1 13 – –
    574 Τ.Π. – – – – – 8 – –
    575 Τ.Π. – 1 – – – 10 – –
    591 Τ.Π. 1 1 – – 3 17 – –
    593 Τ.Π. – 1 – – 1 7 – –
    601 Τ.Π. – 1 – – 7 23 – –
    603 Τ.Π. – 2 – – 1 30 – –
    614 Τ.Π. 1 1 – – 11 23 – –
    617 Τ.Π. – – – – – – – –
    619 Τ.Π. – – – – 1 – – –
    ΕΠΙΤΕΛΕΙΟΝ
    ΤΑΞΙΑΡΧΙΩΝ
    3 – – – – – – – –
    33 – – – – – – – –
    45 1 – – – – – – –
    53 – 1 – – – – – –
    61 – – – – – – – –
    73 1 – – – – – – –
    ΠΟΛΥΒΟΛΑ
    580 – – – – – – – –
    ΠΥΡΟΒΟΛΙΚΟΝ
    101 Σύν/μα – – – – – 2 – –
    102 » – – – – – – – –
    104 » – 1 – – – 1 – –
    142 Μ.Ο.Π. – – – – – – – –
    151 Μ.Μ.Π. – – – – – – – –
    ΤΕΘ/ΜΕΝΑ
    ΙΠΠΙΚΟΝ
    Β΄ ΄Ιλη Αρμ. – – – – – – – –
    ΙΙ Συν. Αναγν. – – – – – 1 – –
    ΧΙ » » – – – – – 2 – –
    ΜΗΧΑΝΙΚΟΝ
    13 Λόχος – – – – 2 1 – –
    ΔΙΑΒΙΒΑΣΕΙΣ
    494 Τάγμα – – – – – – – –
    ΛΟΧΟΙ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ
    8 Μικτός Λ. – – – – – – – –
    809 » » – – – – – – – –
    814 » » – – – – – – – –

    Σ Υ Ν Ο Λ Ο Ν
    6
    17
    1
    0
    29
    184
    3
    0

    2.- Από 1.9.1948 ΄Εως 23.9.1948
    Π Ε Ζ Ι Κ Ο Ν
    501 Τ.Π. 2 3 – – 22 116 5 –
    502 Τ.Π. 1 2 – – 10 36 1 –
    503 Τ.Π. 1 5 – – 10 47 – –
    507 Τ.Π. – – – – – 4 – –
    508 Τ.Π. – 6 – – 8 91 6 1
    509 Τ.Π. 1 4 – – 21 79 3 –
    518 Τ.Π. – 1 – – – 4 – –
    519 Τ.Π. 1 6 – – 8 33 – –
    571 Τ.Π. 1 8 – – 20 105 31 3
    572 Τ.Π. 1 3 – – 5 40 – –
    573 Τ.Π. – 5 – – 15 56 – 2
    574 Τ.Π. – 2 – – 11 57 2 –
    575 Τ.Π. – 4 – – 24 88 5 –
    591 Τ.Π. – 2 – – 1 26 11 –
    593 Τ.Π. – 1 – – 5 48 4 –
    601 Τ.Π. – 1 – – 1 10 1 –
    603 Τ.Π. – – – – 2 27 – –
    614 Τ.Π. – 4 – – 12 30 – –
    617 Τ.Π. – – – – – – – –
    619 Τ.Π. – 4 – – 8 35 1 –
    ΕΠΙΤΕΛΕΙΟΝ ΤΑΞΙΑΡΧΙΩΝ
    3 – – – – – 1 – –
    22 – 2 – – 1 5 – –
    33 – – – – – 6 – –
    45 1 – – – – – – –
    53 – – – – – – – –
    61 – – – – – 1 – –
    73 – – – – 1 2 – –
    ΠΟΛΥΒΟΛΑ
    580 Λόχος 1 – – – 4 5 – –
    ΠΥΡ/ΚΟΝ
    101 Συν. Πεδ. – – – – – 2 – –
    102 » » – 4 – – 2 13 4 –
    104 Συν.Πεδ. – 1 – – – 1 – –
    142 Μ.ΟΡ. – – – – – 3 1 –
    151 Μ.Μέσου – 1 – – – 1 – –
    ΤΕΘ/ΣΜΕΝΑ
    ΙΠΠΙΚΟΝ
    Α΄ ΄Ιλη Αρμ. – – – – – – – –
    ΙΙ Συν.Αναγν. – 2 – – 1 4 – –
    ΧΙ » » – 1 – – – 3 – –
    ΜΗΧΑΝΙΚΟΝ
    713 Λόχος – – – – – 3 – –
    ΔΙΑΒΙΒΑΣΕΙΣ
    494 Τάγμα – – – – – – – –
    Λ. ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ
    807 Μ.Λ. – – – – – – – –
    809 Μ.Λ. – – – – – – – –
    814 Μ.Λ. – – – – – – – –

    Σ Υ Ν Ο Λ Ο Ν
    10

    72
    0
    0
    193
    983
    71
    6
    3.- Από 23.9.1948 ΄Εως 28.10.1948
    Π Ε Ζ Ι Κ Ο Ν
    501 Τ.Π. – – – – 4 9 1 –
    502 Τ.Π. 1 3 1 – 6 73 9 –
    503 Τ.Π. – – – – 1 13 – –
    504 Τ.Π. 1 7 – – 16 65 9 –
    505 Τ.Π. – 2 – – 6 14 1 –
    506 Τ.Π. – – – – 3 11 – 2
    507 Τ.Π. 1 5 – – 4 36 – –
    508 Τ.Π. – 1 – – – 9 – –
    509 Τ.Π. – 2 – – 5 23 – –
    518 Τ.Π. – – – – – 3 1 –
    519 Τ.Π. – – – – 2 4 – –
    561 Τ.Π. – 2 – – 2 2 – –
    562 Τ.Π. – – – – – 4 1 –
    563 Τ.Π. 2 1 – – 3 11 1 –
    564 Τ.Π. – – – – 3 9 – –
    565 Τ.Π. – – – – 10 29 1 –
    566 Τ.Π. 1 1 – – 10 47 1 –
    567 Τ.Π. – – – – 1 12 – –
    568 Τ.Π. – – – – 2 9 – –
    569 Τ.Π. – – – – – 8 – –
    571 Τ.Π. – – – – 1 15 1 –
    572 Τ.Π. – – – – – 10 3 –
    573 Τ.Π. – – – – 7 17 1 –
    574 Τ.Π. – – – – 4 11 – –
    575 Τ.Π. – – – – – 18 – –
    591 Τ.Π. – – – – 2 18 – –
    593 Τ.Π. – – – – – 1 – –
    601 Τ.Π. – – – – – 6 – –
    603 Τ.Π. – 2 – – – 6 – –
    614 Τ.Π. – 1 – – 5 12 – –
    617 Τ.Π. – – – – – – – –
    619 Τ.Π. – 3 – – 6 45 2 –
    ΕΠΙΤΕΛΕΙΟΝ ΤΑΞΙΑΡΧΙΩΝ
    3 – – – – 2 – – –
    22 – – – – – – – –
    33 – 1 – – – – – –
    35 – 1 – – – – – –
    36 – – – – – – – –
    37 – 1 – – – – – –
    45 – – – – – – – –
    53 – – – – – – – –
    61 – – – – – – – –
    73 – – – – – 1 – –
    ΠΟΛΥΒΟΛΑ
    580 Λόχος – – – – 1 6 – –
    ΚΑΤΑΔΡΟΜΑΙ
    Α΄ ΜΟΙΡΑ 1 1 – – 5 45 – –
    Β΄ ΜΟΙΡΑ – 1 – – 10 42 – –
    ΠΥΡ/ΚΟΝ
    101 Συν. Πεδ. – – – – 3 2 – –
    102 » » – 1 – – – – 2 –
    104 » » – – – – – 1 – –
    142 » Ορειβ. – 1 – – – – – –
    143 » » – – – – 2 3 – –
    145 » » – – – – – – – –
    151 » Μεσ. – – – – – 1 – –
    ΤΕΘ/ΣΜΕΝΑ
    ΙΠΠΙΚΟΝ
    ΙΙ Εφ. ΄Ιλη – – – – – – – –
    ΧV » » – – – – – 2 – –
    Β΄ ΄Ιλη Αρμάτων 1 – – – – 1 – –
    ΙΙ Συν. Αναγν. – 1 – – – 2 – –
    ΧΙ » » – – – – – 5 – –
    ΜΗΧΑΝΙΚΟΝ
    713 Λόχος 1 4 – – – 3 – –
    ΔΙΑΔΙΒΑΣΕΙΣ
    494 Τάγμα – – – – 2 1 – –
    ΛΟΧΟΙ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ
    807 Μ.Λ. – 4 – – – – – –
    809 Μ.Λ.- – – – – – 1 – –
    508 Μ.Λ. – – – – – 1 – –

    ΣΥΝΟΛΟΝ
    8
    38
    1
    0
    128
    1667
    36
    2

    4.- Από 29.10.1948 έως 3.12.1948
    ΠΕΖΙΚΟΝ
    117 Τ.Π. – – – – 1 5 – –
    501 Τ.Π. – – – – – 5 2 –
    502 Τ.Π. – – – – 1 4 – –
    503 Τ.Π. – – – – – 6 1 1
    504 Τ.Π. – – – – – 3 – –
    505 Τ.Π. – – – – 1 8 – –
    506 Τ.Π. – – – – – 3 – 1
    507 Τ.Π. – – – – – 7 1 –
    508 Τ.Π. – – – – – 3 2 –
    509 Τ.Π. – – – – 3 6 – –
    517 Τ.Π. – – – – – 7 – –
    518 Τ.Π. – – – – – 13 – –
    519 Τ.Π. – 1 – – – 3 1 –
    522 Τ.Π. – 1 – – 1 22 1 –
    523 Τ.Π. 1 2 – – 3 13 – –
    524 Τ.Π. – – – – – 22 – –
    525 Τ.Π. – – – – 2 8 – 1
    526 Τ.Π. – – – – – 20 1 –
    561 Τ.Π. 3 2 – – 13 14 6 2
    532 Τ.Π. 1 5 – – 9 42 2 –
    563 Τ.Π. – – – – – 3 – –
    564 Τ.Π. – 1 – – – 3 – –
    565 Τ.Π. – – – – – 5 – –
    566 Τ.Π. – 1 – – 1 8 – –
    567 Τ.Π. – 1 – – 1 2 – –
    568 Τ.Π. – – – – 2 7 2 –
    569 Τ.Π. – – – – – 2 – –
    571 Τ.Π. – – – – – 4 – –
    572 Τ.Π. – – – – 3 8 1 –
    573 Τ.Π. – – – – – 3 – –
    574 Τ.Π. – 3 – – 8 28 10 –
    575 Τ.Π. 2 – – – 6 20 – –
    591 Τ.Π. – 1 – – 1 7 – –
    21 Ε.Τ.Π. – – – – – 2 – –
    75 Ε.Τ.Π. – – – – – – – –
    ΕΠΙΤΕΛΕΙΟΝ ΤΑΞΙΑΡΧΙΩΝ
    3 – – – – – – – –
    21 – – – – – 2 4 –
    22 – – – – – – – –
    33 – – – – – 1 – –
    35 – – – – – 3 – –
    36 – – – – – – – –
    37 – – – – – – – –
    41 – – – – – – – –
    42 – – – – – 2 – –
    45 – – – – – – – –
    61 – – – – – – – –
    73 – – – – – – – –
    ΠΟΛΥΒΟΛΑ
    510 Λόχος – – – – – 2 – –
    540 » – – – – – – – –
    560 » – – – – – – – –
    570 » – – – – 1 – – –
    580 » – – – – 2 4 – –
    ΚΑΤΑΔΡΟΜΑΙ
    Α΄ ΜΟΙΡΑ 2 3 – – 19 74 – –
    Β΄ ΜΟΙΡΑ 3 3 – – 18 34 6 –
    ΔΙΑΒΙΒΑΣΕΙΣ
    455 Τάγμα – – – – – – – –
    456 » – – – – – – – –
    493 » – – – – 1 1 – –
    494 » – – – – – – – –
    ΠΥΡ/ΚΟΝ
    101 Συν.Πεδ. – 1 – – – 1 – –
    102 » » – – – – – 1 – –
    104 » » – – – – – 3 – –
    142 Μ.Ορ. – – – – – 1 – –
    143 » » – – – – – – – –
    144 » » – – – – – 6 – –
    Μ.Μέσου – 1 – – – 3 – –
    145 Μ.Ορειβ. – – – – – 3 – –
    152 Μ.Μέσου – – – – – – – –
    ΤΕΘ/ΣΜΕΝΑ – ΙΠΠΙΚΟΝ
    11 Εφ. ΄Ιλη – – – – – – – –
    Β΄ ΄Ιλη Αρμ. – – – – – – – –
    ΙΙ Συν.Αναγν. – – – – – 4 – –
    ΧΙ » » – – – – – – – –
    ΜΗΧΑΝΙΚΟΝ
    701 Μ.Λ. – – – – – – – –
    704 Μ.Λ. – – – – 1 1 – –
    713 Μ.Λ. – 1 – – – 5 – –
    716 Μ.Λ. – – – – – 1 – –
    725 ΄Ορχ.Μηχ. – – – – – 1 – –

    Λ.ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ
    755 Λόχος Ορ. – – – – – – – –
    759 » » – – – – – – – –
    776 » » – – – – – – – –
    769 Λ.Μικτ. – – – – – – – –
    770 » » – – – – – – – –
    771 » » – – – – – – – –
    772 » » – – – – – – – –
    773 Λ. Μικτ. – – – – – – – –
    774 » » – – – – – – – –
    778 » » – – – – – – – –
    779 » » – – – – – – – –
    800 » » – – – – – 2 – –
    806 » » – – – – – – – –
    807 » » – – – – – – – –
    809 » » – – – – – – – –
    814 » » – – – – – – – –
    818 » » – – – – – – – –
    819 » » – – – – – – – –

    ΣΥΝΟΛΟΝ
    12
    27
    0
    0
    98
    471
    36
    5
    Π Ι Ν Α Ξ «Γ»
    Εμφαίνων τας απωλείας των ΚΣ. κατά περιόδους
    ΧΡΟΝΙΚΗ
    ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΝΕΚΡΟΙ
    ΚΑΤΑΜΕ-ΤΡΗΘΕΝΤΕΣ ΤΡΑΥ-
    ΜΑΤΙΑΙ ΣΥΛΛΗΦ.ΠΑΡΑΔΟ-ΘΕΝΤΕΣ ΣΥΝΟ-
    ΛΟΝ
    Ι. Από 23.8.1948
    ΄Εως 23.9.1948 978 243 1221
    ΙΙ. Από 23.9.1948
    ΄Εως 28.10.1948 511 230 741
    ΙΙΙ. Από 28.10.1948 232 197 429
    Σ Υ Ν Ο Λ Ο Ν 1721 670 2391

    Π Ι Ν Α Ξ «Δ»
    Εμφαίνων συγκριτικώς τας απωλείας ημετέρων και ΚΣ κατά τας επιχειρήσεις ΒΙΤΣΙΟΥ 1948

    ΧΡΟΝΙΚΗ ΑΠΩΛΕΙΑΙ ΗΜΕΤΕΡΩΝ
    ΑΠΩΛΕΙΑΙ ΚΣ
    ΠΕΡΙΟΔΟΣ Νε-
    κροί Τραυ-ματ. Εξαφ. Αυτόμ. Σύνο-λο Νε-
    κροί Συλ-
    ληφθ. Σύνο-λο
    Ι. Από 23.8.1948
    ΄Εως 23.9.1948
    138 1256 81 1475 978 243 1221
    ΙΙ. Από 23.9.1948
    ΄Εως 28.10.1948
    136 705 39 880 511 230 741
    ΙΙΙ. Από 28.10.1948
    ΄Εως 3.12.1948
    110 498 41 649 232 197 429
    Σ Υ Ν Ο Λ Ο Ν
    384 2459 161 3004 1721 670 2391

    ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΙΣ: Αι απώλειαι των ΚΣ είναι πολύ μεγαλύτεραι των
    ημετέρων. Εις τους ανωτέρω αριθμούς δεν
    συμπεριλαμβάνονται οι τραυματίες των ΚΣ.

    Advertisements