Εκθεση επιχειρήσεων ΚΟΡΩΝΙΣ (16/6 – 20/8/1948), 2 ΜΕΡΑΡΧΙΑ


ΕΚΘΕΣΙΣ
ΠΟΛΕΜΙΚΗ ΣΧΕΔΙΟΥ «ΚΟΡΩΝΙΣ» ΙΙ ΜΕΡΑΡΧΙΑΣ
16-6-48 με 20-8-48

Ι. ΓΕΝΙΚΟΤΗΤΕΣ
1) Βάσει των πορισμάτων της συσκέψεως ΛΑΡΙΣΗΣ (25-5-48 ώρα 10-13.30) γενομένη μεταξύ Υπαρχ/γού Επιτελείου Στρατού Αντ/γού ΚΙΤΡΙΛΑΚΗ, Διοικητού Β΄ΣΣ Αντ/γου ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΥ, και των τότε Δ/τών Ι, ΙΙ, VIΙΙ, ΙΧ, ΧV Μεραρχιών Υποστρ/γων ΠΕΝΤΖΟΠΟΥΛΟΥ, ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ, ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΥ, ΜΑΝΙΔΑΚΗ και ΛΑΪΟΥ, Α.Β.Α. Υπαρχ/γού ΓΕΣ Υποστρ/γου ΜΠΑΛΟΔΗΜΟΥ, Διευθυντού πυρ/κού ΓΕΣ Υποστ/γου ΖΑΪΜΗ και ΑΔΑ Σμηνάρχου ΚΕΛΑΪΔΗ, απεφασίσθη ο τρόπος της εκτελέσεως του Σχεδίου «ΚΟΡΩΝΙΣ» όπερ εν γενικαίς γραμμαίς αναφέρεται εις την υπ’ αριθ. Α.Α.Π. 3291/Α/Φ.4009/31/26-5-48 πρακτικού ΓΕΣ
2) Το απόγευμα της ιδίας ημέρας (25-5-48 ώρα 15-1630) συνεκροτήθη εν ΛΑΡΙΣΗ νέα σύσκεψις υπό των ιδίων, εις ην αντεμετωπίσθη η κατάστασις προ της επιχειρήσεως «ΚΟΡΩΝΙΣ»
3) Αμφότεραι αι συσκέψεις έθεσαν ως βάσιν κατά πρώτον μεν λόγον δι’ υπερκερωτικού ελιγμού εκ των κατευθύνσεων ΑΛΕΒΙΤΣΑ (Ν. 190365) και ΚΟΝΙΤΣΗΣ (Ρ. 9893) να κινηθούν ισχυραί δυνάμεις κατά μήκος και παραλλήλως των συνόρων ώστε αύται συναντώμεναι εις σημείον ΓΡΑΜΟΥ (ένδειξις ΚΙΑΦΑ) να αποκόψουν πάσαν κίνησιν συμμοριτών εξ ΑΛΒΑΝΙΑΣ προς ΕΛΛΑΔΑ και τανάπαλιν (ήτοι κλείσιμον θύρας συνόρων), κατά δεύτερον δε λόγον μετά το κλείσιμο της θύρας ταύτης, κτύπημα κατά μέτωπον επί τω σκοπώ όπως ούτω επέλθη η διάλυσις του υποτυπώδους Κράτους του ΜΑΡΚΟΥ.
4) Εις την ενέργειαν ταύτην θα ελάμβανον μέρος αι κάτωθι Μεραρχίαι:
α) Ι Μεραρχία (Αρχικώς χώρος συγκεντρώσεως ΚΛΕΙΣΟΥΡΑ μεθ’ ο ΝΕΣΤΟΡΙΟΝ)
β) ΙΙ Μεραρχία (Εν επαφή με εχθρόν από ΔΑΜΑΣΚΗΝΙΑΣ (Ν.3721) μέχρι ΓΡΕΒΕΝΩΝ)
γ) VIΙΙ Μεραρχία (περιοχήν ΚΟΝΙΤΣΗΣ)
δ) ΙΧ Μεραρχία (ΚΟΝΙΤΣΑ και περιοχήν ταύτης)
ε) Χ Μεραρχία (περιοχήν ΜΕΤΣΟΒΟΥ)
στ) ΧV Μεραρχία (εν επαφή με εχθρόν εις περιοχήν ΝΕΣΤΟΡΙΟΥ- ΦΛΑΤΣΑΤΑ)
Αι ανωτέρω Μεραρχία θα υπήγοντο υπό το Β΄ΣΣ όπερ θα είχε Τ. Στρατηγείον εις ΚΟΖΑΝΗΝ.
ΙΙ. ΓΕΝΙΚΗ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΙΣ ΣΧΕΔΙΟΥ «ΚΟΡΩΝΙΣ».
Η εκδοθείσα υπ’ αριθ. Α.Α.Π 394/Α1/10-6-48 Δ/γή Β΄ΣΣ, καθορίζει εν λεπτομερείαις τας ενεργείας Β΄ΣΣ δι’ εκτέλεσιν του Σχεδίου «ΚΟΡΩΝΙΣ».
Σύμφωνα με την ως άνω Διαταγήν Β΄ΣΣ έδει εν γενικαίς γραμμαίς να γίνωσι αι κάτωθι επιθετικαί ενέργειαι μέχρι της Δ. ημέρας καθ’ ην θα ήρχιζον αι κύριαι επιχειρήσεις του ως άνω σχεδίου, ήτοι, Α (προκαταρκτικαί) φάσις .
1) ΧV Μεραρχία – να καταλάβη την γραμμήν ΜΠΟΥΦΟΣ (Ν.2431) – ΑΜΜΟΥΔΑ (Ν.2234) – ΑΛΕΒΙΤΣΑ (Ν.190365)
2) Χ Μεραρχία προωθήση γραμμήν εκ ΜΕΤΣΟΒΟΥ εις γραμμήν ΒΩΒΟΥΣΑ (Σ.2278) – ΠΕΡΙΒΟΛΙ (Σ.2382) – ΑΒΔΕΛΑ (Σ.2986) – ΠΟΛΥΝΕΡΙ (Σ.3690).
3) ΙΙ Μεραρχία α΄) κατάληψις ΟΡΛΙΕΣ (Ν.3323) – ΜΕΓ. ΟΝΤΡΙΕΣ (Ν.2921) και β΄) υποβοήθησις Χ Μεραρχίας ίνα αύτη (Χ Μερ) καταλάβη την γραμμήν ως ανωτέρω εκτίθεται διά προωθήσεως δυνάμεων εις ΜΑΥΡΑΝΑΙΟΥΣ (Σ.4887) – υψ. 1113 (Σ.4194).
4) VIΙΙ Μεραρχία α’) Εκαθάρισις ΖΑΓΟΡΙΑ και β’) προώθησις επί γραμμής ΤΣΕΒΕΛΟΒΑΝ (Σ.0276) – ΓΥΦΤΟΚΑΜΙΝΟΣ (Σ.1078) – ΤΣΟΥΚΑ ΡΟΣΑ (Σ.1971) και δημιουργία προγεφυρώματος επί ΑΩΟΥ.
Β ΦΑΣΙΣ (κυρία ενέργεια)
ημέρα Δ.
α) Ι Μεραρχία, επίθεσις με ρυθμόν ταχύτατον επί κατευθύνσεως ΑΜΜΟΥΔΑ – ΤΑΜΠΟΥΡΙ (Ν.1731) – ΚΟΖΑΚΑΣ (Ν.135295) – ΣΟΥΦΛΙΚΑΣ (Ν.1128) – ΣΤΑΥΡΟΣ (Ν.0621) μέχρι συναντήσεως ΙΧ Μεραρχίας επί ΓΡΑΜΜΟΥ (ένδειξις ΚΙΑΦΑ)
β) ΙΧ Μεραρχία, επίθεσις με ταχύτατον ρυθμόν επί κατευθύνσεως ΕΞΟΧΗ (Ρ.9798) – ΣΤΡΑΤΣΑΝΗ (Ν.015050) – ΒΟΥΡΜΠΙΑΝΗ (Ν.0314) – ΛΙΟΚΟΝ (Ν.0519) – ΚΙΑΦΑ, μέχρι συναντήσεως με Ι Μεραρχίαν.
Η Ι και ΙΧ Μεραρχίαι συναντώμεναι επί ΓΡΑΜΜΟΥ (ΚΙΑΦΑ) κλείουν την θύραν των συνόρων.
γ) ΧV, ΙΙ, Χ και VIΙΙ Μεραρχίαι επιτιθέμεναι κατά μέτωπον (αρχικώς προς κοιλάδα ΣΑΡΑΝΤΑΠΟΡΟΥ και κατόπιν προς ΓΡΑΜΜΟΝ επί σκοπώ εξοντώσεως συμμοριών μη δυναμένας διαφύγωσι δι’ ους λόγους ανωτέρω εκτίθενται).
ΙΙΙ. ΕΛΙΓΜΟΣ ΙΙ ΜΕΡΑΡΧΙΑΣ
Κατά την εφαρμογήν σχεδίου «ΚΟΡΩΝΙΣ» η Μεραρχία ευρέθη εις κάτωθι κατάστασιν.
Α. ΟΡΓΑΝΩΣΙΣ
Αρχικώς η Μεραρχία περιελάμβανε τας 21 Ταξιαρχίαν με τα 504, 505 και 506 Τάγματα και 22 Ταξιαρχίαν με τα 507, 508, 509 Τάγματα και με Σ.Δ. της 21ης εις ΓΡΕΒΕΝΑ, της δε 22ας εις ΤΣΟΤΥΛΙΟΝ. Επί πλέον είχεν και τα 601 και 603 Τάγματα υπαγόμενα το μεν 603 Τ. εις 22 Ταξιαρχίαν, το δε 601 εις Μεραρχίαν ως εφεδρεία αυτής.
Την 5-6-48 αφίκετο η διοίκησις της 53 Ταξιαρχίας εκ ΛΑΡΙΣΣΗΣ όπου συνεκροτήθη, την δε 12-6-48 αφίχθη το 593 Τάγμα εις ΣΙΑΤΙΣΤΑΝ.
Από αφίξεως της 53 Ταξιαρχίας τα 593, 601 και 603 Τάγματα υπήχθησαν υπό τας αμέσους Διαταγάς της.
Β. ΔΙΟΙΚΗΣΕΙΣ – ΕΠΙΤΕΛΕΙΑ
1) ΜΕΡΑΡΧΙΑΣ
Διοικητής Υποστράτηγος ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ ΝΙΚΟΛΑΟΣ
Επιτελάρχης Αντ/ρχης Πεζ. ΒΛΑΣΣΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ
2) 21 ΤΑΞΙΑΡΧΙΑΣ
Διοικητής Ταξίαρχος ΜΕΣΗΝΟΠΟΥΛΟΣ ΦΩΤΙΟΣ
Επιτελάρχης Αντ/ρχης Πεζ. ΠΑΓΚΑΛΟΣ ΙΩΑΝ. μέχρι 25-7-48 από 26-7-48 Αντ/ρχης Πεζ. ΖΑΡΟΥΦΛΙΩΤΗΣ ΠΑΝ.
3) 22 ΤΑΞΙΑΡΧΙΑΣ
Διοικητής Ταξίαρχος ΣΑΚΕΛΑΡΟΠΟΥΛΟΣ ΣΠΥΡ. μέχρι 7-7-48 από 10-7-48 Ταξίαρχος ΒΑΣΙΛΟΠΟΥΛΟΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ, κατά τον ενδιάμεσον χρόν. Διοικητής ήτο ο Συντ/ρχης ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΧΡΥΣΑΝΘΟΣ.
Άνευ επιτελάρχου

4) 53 ΤΑΞΙΑΡΧΙΑΣ
Διοικητής Ταξίαρχος ΣΙΝΙΟΡΗΣ ΑΓΗΣΙΛΑΟΣ μέχρι 11-7-48 Από 12-7-48 Ταξίαρχος ΓΕΩΡΓΑΝΤΑΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ
Επιτελάρχης Αντ/ρχης ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ Γ.
ΑΡΧΗΓΟΣ ΠΥΡΟΒΟΛΙΚΟΥ
Αντ/ρχης Πυρ/κού ΜΠΑΣΙΩΤΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ
ΑΡΧΗΓΟΣ ΜΗΧΑΝΙΚΟΥ
Αντ/ρχης ΚΟΥΚΟΥΤΣΑΣ ΛΕΩΝΙΔΑΣ
ΔΙΟΙΚΗΤΗΣ 455 Τ. ΔΙΑΒΙΒΑΣΕΩΝ
Ταγμ/χης Διαβιβάσεων ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΓΕΩΡΓΙΟΣ
Γ. ΜΟΝΑΔΕΣ ΑΠΑΡΤΙΖΟΥΣΑΙ ΜΕΡΑΡΧΙΑΝ
Α΄ Π Ε Ζ Ι Κ Ο Ν
1) 21 ΤΑΞΙΑΡΧΙΑ Πεζικού
504,505,506 Τάγματα Πεζικού
2) 22 ΤΑΞΙΑΡΧΙΑ Πεζικού
507,508,509 Τάγματα Πεζικού
3) 53 ΤΑΞΙΑΡΧΙΑ Πεζικού
593,601,603 Τάγματα Πεζικού
4) 570 Λόχος Πολυβόλων (16 πολυβόλα)
5) 83 και 84 Τάγματα Εθνοφρουράς
Β΄ Ι Π Π Ι Κ Ο Ν
– 2α Έφιππος Ίλη
– Ουλαμός Τεθωρακισμένων
Γ΄ Π Υ Ρ Ο Β Ο Λ Ι Κ Ο Ν
– 101 Σ.Π.Π. μείον Μοίρα
– 142 Μ.Ο.Π.
Δ΄ Μ Η Χ Α Ν Ι Κ Ο Ν
– 701 Λόχος Μηχανικού
Ε΄ Δ Ι Α Β Ι Β Α Σ Ε Ι Σ
– 455 Τάγμα Διαβιβάσεων
ΣΤ΄ Υ Π Η Ρ Ε Σ Ι Α Ι
α) ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΗ
242 Χειρουργική Μονάς
211 Χειρουργείον Εκστρατείας
β) ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ
-759 Λ.Ο.Μ. (350 κτήνη)
-756 Λ.Ο.Μ. (255 κτήνη)
-770,771,772 Μ.Λ.Μ. των 22 φορτηγών αυτοκινήτων έκαστος
Δ. ΔΙΑΤΑΞΙΣ
Τα τμήματα της Μεραρχίας την εσπέραν της 15-6-48 είχον την κάτωθι διάταξιν (παραμονή ενάρξεως Α φάσεως επιχειρήσεων ΚΟΡΩΝΙΣ)
α) Μεραρχίας
Τ.Σ. Σ.Δ. ΤΣΟΤΥΛΙ
21 Ταξιαρχίας
Τ.Σ. ΓΡΕΒΕΝΑ
504 Τ. ΟΡΟΠΕΔΙΟΝ
505 Τ. Περιοχήν ΤΡΙΚΩΜΟΥ
506 Τ. ΓΡΕΒΕΝΑ
22 Ταξιαρχίας
Τ.Σ. ΔΑΜΑΣΚΗΝΙΑ
507 Τ. ΠΕΝΤΑΛΟΦΟΣ
508 Τ. ΚΟΡΥΦΗ – ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ
509 Τ. ΔΑΜΑΣΚΗΝΙΑ – ΠΟΛΥΚΑΣΤΑΝΟΝ
53 Ταξιαρχίας
Τ.Σ. ΤΣΟΤΥΛΙ
601 Τ. ΡΟΔΙΑ
603 Τ. ΝΟΣΤΙΜΟ
593 Τ. ΣΙΑΤΙΣΤΑ
570 Λόχος πολυβόλων εις 21 και 22 Ταξιαρχίας με Διμοιρίαν εις ΣΙΑΤΙΣΤΑΝ.
β) Ταγμάτων Εθνοφρουράς
83 Τ.Ε. ΣΙΑΤΙΣΤΑ
84 Τ.Ε. ΓΡΕΒΕΝΑ
γ) Πυροβολικού
-Ελαφρόν
-Μία Πυρ/χία ΜΑΥΡΑΝΑΙΟΙ (21 Τ.Π.)
-Δύο Πυρ/χίαι περιοχή ΔΑΜΑΣΚΗΝΙΑΣ (22 Τ.Π.)
-Μέσον των 25 λιβρών
-Ουλαμός ΜΑΥΡΑΝΑΙΟΙ (Πυρ/χία)
-Ουλαμός ΓΡΕΒΕΝΑ ( -//- )
-Ουλαμός ΠΕΝΤΑΛΟΦΟΝ ( -//- )
-Ουλαμός ΔΑΜΑΣΚΗΝΙΑ ( -//- )
δ) Ιππικόν
2α Έφιππος Ίλη ΝΕΑΠΟΛΙΣ
Ουλαμός Τεθωρακισμένων ΤΣΟΤΥΛΙ
ε) Μηχανικόν
701 Λόχος Μηχανικού εις 21 και 22 Ταξιαρχίας
Ε. ΕΝΕΡΓΕΙΑΙ ΙΙ ΜΕΡΑΡΧΙΑΣ
Α΄ ΦΑΣΙΣ (Προκαταρκτικαί ενέργειαι)
1) την 11ην Ιουνίου και ώραν 1300 ελήφθη η υπ’ αριθ. Α.Α.Π. 389/092130 Δ/γή Β΄ΣΣ (1), Δι’ ης ορίζοντο αι προκαταρκτικαί ενέργειαι της Μεραρχίας και δι’ ης διετάσσετο όπως αύτη (Μεραρχία), διά Τάγματος υποστηρίξη την κίνησιν της Χ Μεραρχίας ήτις θα ετίθετο εις κίνησιν εκ ΜΕΤΣΟΒΟΥ προς Β. εν τη κατευθύνσει ΚΟΡΥΔΑΛΟΣ – ΚΡΑΝΙΑ-ΠΕΡΙΒΟΛΙ.
Βάσει της Διαταγής ταύτης, η Μεραρχία εξέδωκε την υπ’ αριθ. Α.Α.Π. 22/10-6-48 (2) δι’ ης η 21 Ταξιαρχία διετάσσετο σχετικώς όπως ενεργήση συμφώνως τη ως άνω Δ/γή Σ.Στρατού, με βάσιν πάντοτε όπως από πρωίας 15 Ιουνίου να δύναται να υποστηρίξη κίνησιν Χ Μεραρχίας.
Κατόπιν τούτου η 21 Ταξιαρχία διέταξε το 505 Τάγμα υπό τον Αντ/ρχην ΖΑΡΟΥΧΛΙΩΤΗΝ ΠΑΝΤΕΛΗΝ ινα εντός της 14-6-48 καταλάβη την περιοχήν ΤΡΙΚΩΜΟΥ-ΜΕΓ. ΡΑΧΗ (υψ.920), από πρωίας δε 15 Ιουνίου να δύναται να υποστηρίξη την ενέργειαν Χ Μεραρχίας.
Διά την ενέργειαν ταύτην η 21 Ταξιαρχία διέθετε
α) Μίαν Πυρ/χίαν (4 σωλήνες) των 25 λιβρών
β) Μίαν Πυρ/χίαν (2 σωλήνες) της 142 Μ.Ο.Π.
2) Την αυτήν ημέραν (11 Ιουνίου) ελήφθη η υπ’ αριθ.Α.Α.Π. 394/10.6.48 (3) βασική Διαταγή Β΄ΣΣ σχεδίου «ΚΟΡΩΝΙΣ» δι’ ης ορίζετο εν λεπτομερεία η ενέργεια ΙΙ Μεραρχίας προ του μετώπου της.
Διά την ως άνω Διαταγής εδει η ΙΙ Μεραρχία εν πρώτη φάσει ενεργήση προκαταρτικώς και εν συνδιασμώ με παρομοίας ενεργείας ΧV Μεραρχίας και να καταλάβη τις ΟΡΛΙΕΣ (Ν.3323) και ΟΝΤΡΙΕΣ (Ν.2921), η δε ΧV Μεραρχία θα ενεργήση ταυτοχρόνως προς κατάληψιν υψ. 1170 (Ν.2828).
Βάσει της ως άνω Διαταγής του Σώματος η Μεραρχία εξέδωκε την υπ’ αριθ. Α.Α.Π. 23/10.6.48 (4) προς 22 Ταξιαρχίαν δι’ ης ερυθμίζετο η ενέργεια ταύτης δι’ εκτέλεσιν των προκαταρτικών ενεργειών της Ταξιαρχίας προ του μετώπου της αλλά και προς υποβοήθησιν των ενεργειών ΧV Μεραρχίας. Την ενέργειαν ταύτην θα υπεστήριζεν:
α) 2 Πυρ/χίαι των 75 χιλ. της 142 Μ.Ο.Π. (4 σωλήνες)
β) 1 Πυρ/χία των 25 λιβρών (4 σωλήνες).
3) Κατόπιν όμως της υπ’ αριθ.Α.Α.Π./398/10-6-48 (5) και εν συνεχεία Α.Α.Π.399/12-6-48 (6) Διαταγής Β΄ΣΣ δι’ ης επήρχετο μεταβολή εις την κίνησιν ΧV Μεραρχίας ως αύτη διετάχθη διά της υπ’ αριθ. Α.Α.Π. 389/9-6-48 Δ/γής Β΄ΣΣ, εξεδόθη υπό της Μεραρχίας η υπ’ αριθ. Α.Α.Π. 24/12-6-48 (7) ήτις εκύρωνε την υπ’ αριθ. Α.Α.Π.22/10-6-48 Διαταγήν της σχετικώς με την ενεργείαν 21 Ταξιαρχίας και έδιδε νέας αποστολάς διά της ως άνω Δ/γής προσαρμοζομένας προς την νέαν κατάστασιν Χ Μεραρχίας, αίτινες όμως κατά βάσιν παρέμειναν αι αρχικώς εκτεθείσαι ανωτέρω.
4) Η Μεραρχία θέλουσα να έχη εφεδρικόν της Τάγμα εγγύτερον του χώρου επιχειρήσεων και εις θέσιν ανάλογον δι’ άμεσον επέμβασιν, εξέδωκε την υπ’ αριθ. Α.Π. 1421/12-6-48 (8) δι’ ης το 601 Τ.Π. υπό τον Ταγ/χην ΧΑΡΜΠΙΛΑΝ Κ. διετάσσετο μετασταθμεύση εξ ΑΓ.ΓΕΩΡΓΙΟΥ (Ν.5504) εις περιοχήν ΡΟΔΙΑ (Σ.4891).
5) Βάσει των ως ανωτέρω εκδοθεισών διαταγών προς 21 και 22 Ταξ/χίαι δι’ εκτέλεσιν προκαταρτικών ενεργειών, αι Ταξιαρχίαι εκινήθησαν μεθοδικότατα προς εκτέλεσιν των αποστολών των.
Ως ημέρα ενάρξεως των προκαταρτικών ενεργειών 22 Ταξιαρχίας και ΧV Μεραρχίας ωρίζετο διά της υπ’ αριθ. Α.Α.Π. 391/10-6-48 (9) Δ/γης Β΄ΣΣ η 16 Ιουνίου 1948.
6) Η Μεραρχία ανακεφαλαιώνουσα απάσας τας εκδοθείσας Διαταγάς της ως επίσης και διά τας μελλούσας επιχειρήσεις ΚΟΡΩΝΙΣ, εξέδωκε την υπ’ αριθ.Α.Α.Π.30/15-6-48 (10) Διαταγήν της προς απάσας τας Μονάδας της δι’ ης εξετίθεντο εν λεπτομερεία άπασαι αι αποστολαί των Μονάδων της.
7) Η Μεραρχία προ αναχωρήσεως της διά τον νέον Σ.Δ. και επιθυμούσα να θέση εν ασφαλεία την περιοχήν ΣΙΑΤΙΣΤΗΣ, εξέδωκε την υπ’ αριθ. Α.Π. 1492/16-6-48 (11) Δ/γήν της προς το 83 Τ.Ε. όπερ καθίστατο υπεύθυνον διά την ασφάλειαν.
Επειδή το Β΄ΣΣ διά της υπ’ αριθ. Α.Α.Π. 392/10-6-48 (12) Δ/γής του ώριζε ότι η εμφαινομένη ημέρα Δ. εις την Α.Α.Π.394/10-6-48 Δ/γήν του ωρίζετο η 19 Ιουνίου, διά τούτο η Μεραρχία εξέδωκε την υπ’ αριθ. Α.Α.Π. 32/16-6-48 (13) Δ/γήν της προς 22 Ταξιαρχίαν δι’ ης διετάσσετο αύτη όπως οι αντικειμενικοί σκοποί οι οριζόμενοι εις Α.Α.Π. 23/10-6-48 Δ/γήν της, καταληφθώσιν μέχρι 17 Ιουνίου ώστε να δύναται αύτη από πρωίας 19 Ιουνίου αναλάβη επιχείρησιν διά ΙΙ Φάσιν.
16 Ιουνίου – (έναρξις επιχειρήσεων)
Το Τ.Σ. Μεραρχίας από πρωίας 16 Ιουνίου μετεστάθμευσεν εξ ΣΙΑΤΙΣΤΗΣ εις ΤΣΟΤΥΛΙΟΝ, όπου και το παρατηρητήριον. Ομοίως το Τ.Σ. της 53 Ταξιαρχίας εκ ΣΙΑΤΙΣΤΗΣ εις ΤΣΟΤΥΛΙΟΝ. Ληφθείσης εν τω μεταξύ της υπ’ αριθ. Α.Π. 5071/12-6-48 (14) Δ/γής XV Μεραρχίας περί ενεργείας της προς υψ. 1170 και εν τη επιθυμία της η Μεραρχία όπως, βάσει ταύτης, εν αρμονήση πλήρως τας ενεργείας της 22 Ταξιαρχίας εξέδωκε εν συνεχεία προς την υπ’ αριθ. Α.Α.Π. 23/10-6-48 Δ/γήν της, την υπ’ αριθ. Α.Α.Π. 29/14-6-48 (15) ομοίαν, δι’ ης καθώριζε λεπτομερώς τας ενεργείας των προκαταρτικών ενεργειών της.
ΕΝΕΡΓΕΙΑΙ ΜΟΝΑΔΩΝ
Αι Ταξιαρχίαι κινηθείσαι βάσει των ως άνω Δ/γών λίαν εγκαίρως κοινοποιηθεισών αυταίς, κατέλαβον τας βάσεις εξορμησεώς των διά την πρωίαν της 16 Ιουνίου.
α) 22 ΤΑΞΙΑΡΧΙΑ
Από 0330 ώρας της 16-6-48 το 509 Τ. υπό τον Αντ/ρχην ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΙΟΥ, εκινήθη εκ ΔΑΜΑΣΚΗΝΙΑΣ (Ν.3721) και κατέλαβον τας βάσεις εξορμησεώς του περιοχήν (Ν.3624).
Άμα τη έω εκινήθη αρχικώς προς υψ. 1309 (Ν.335230) – όπερ κατείχετο ισχυρώς. Η κίνησις εγένετο υπό πυκνόν πυρ συμμοριτών και διά μέσου διανοιγομένων διαδρόμων εχθρικών παγιδεύσεων.
Η επίθεσις υπεστηρίζετο υπό πυρ/κού και Αεροπορίας – τέλος την 12.20 ώραν κατόπιν σκληροτάτου αγώνος κατελήφθη το υψ. 1309 την δε 1330 ώραν κατέλαβε τον υψ.1352 ήτοι ολοκληρώθη εντός της ημέρας η κατοχή του α΄, αντικειμενικού σκοπού ΟΡΛΙΕΣ.
Επί της καταληφθείσης τοποθεσίας ανευρέθησαν μέχρι το εσπέρας της ημέρας διάφορα είδη οπλισμού ήτοι 4 τυφέκια, Ι όλμος 2΄΄. Εκπεμφθείσα εν συνεχεία αναγνώρισις προς ΛΙΠΠΑ (Ν.3220), εβλήθη διά πυκνών πυρών μυδραλίων υπό συμμοριτών ως και διά πυρών Πυρ/κού.
603 Τάγμα (Αντ/ρχης ΑΝΤΩΝΑΡΟΠΟΥΛΟΣ) κινηθέν από 0400 ώρας εκ Ν.376263 προς Ν.348266 κατέλαβεν άνευ επεισοδίου τούτο. Επίσης την 1750 ώραν κατέλαβε υψ.1210 (Ν.319231) κατόπιν σκληρού αγώνος.
Αι απώλειαι των ημετέρων κατά την μάχην ταύτην ήσαν αξιωματικοί τραυματίαι 2 Λοχ/γός ΚΟΝΤΟΣ ΦΡΕΙΔΕΡΙΚΟΣ και εφ. Ανθ/γός ΘΕΟΦΙΛΟΠΟΥΛΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΣ – οπλίται τραυματίαι 10, ομοίως ο διοικητής του Λόχου καταδρομών Υπολ/γός ΚΟΥΡΕΤΣΟΣ ΜΑΡΚΟΣ τραυματισθείς υπέκυψεν.
Η 22 Ταξιαρχία επί του υπολοίπου μετώπου της ενήργησε διαφόρους επιθετικάς αναγνωρίσεις διά του 507 Τ.Π. Αντ/ρχου ΜΑΡΑΓΚΟΥ Κ. εκ ΠΕΝΤΑΛΟΦΟΥ προς ΠΡΟΦ. ΗΛΙΑΝ (Ν.2810) και διά, του 508 Τ. εκ περιοχής ΠΕΝΤΑΛΟΦΟΥ προς ΤΣΟΥΜΑΝ (Ν.3601) και ΑΓ. ΚΟΣΜΑ (Ν.4001) μη συναντήσασα και έμμονον αντίστασιν του εχθρού, εβλήθησαν δε η ίδια πυρ/κού εκ κατευθύνσεως υψ. 1160 (Σ.3797).
β) 21 ΤΑΞΙΑΡΧΙΑ
Ενεργήσασα βάσει Διαταγών εγκατεστάθη εις περιοχήν ΤΡΙΚΩΜΟΥ μη συναντήσασα εχθρόν.
Την 0730 ώραν της 16ης Ιουνίου παρετήρησεν κινήσεις συμμοριτών επί ΟΡΛΙΑΚΑ, αίτινες εβλήθησαν ευστόχως υπό ημετέρου πυρ/κού.
Από 1100 ώρας μέχρι 1900 ώρας υπεστήριξε κίνησιν 37 Ταξιαρχίας (Χ Μεραρχίας) κινουμένης κατά (Σ.401806).
γ) ΓΕΙΤΟΝΙΚΑΙ ΜΟΝΑΔΕΣ
ΧV ΜΕΡΑΡΧΙΑ
Επέτυχε προ μεσημβρίας και ώραν 1100 κατάληψιν υψ. 1170 κινηθείσα εν συνεχεία προς υψ. 1241 δεν ηδυνήθη καταλάβη τούτον.
Χ ΜΕΡΑΡΧΙΑ
Ενήργη προς κατάληψιν (Σ.401806) διά 37 Ταξιαρχίας υποστηριχθείσα υπό ημετέρου Πυρ/κού.
Τμήματα 505 Τ.Π. μετά τοιούτων 37 Ταξιαρχίας συνεδέθησαν εις (Σ.438816).
17 Ιουνίου
Την νύκτα της 16 με 17 Ιουνίου τμήματά μας επί ΟΡΛΙΕΣ εδέχθησαν ισχυροτάτην αντεπίθεσιν του εχθρού αποκρουσθείσαν.
Η 22 Ταξιαρχία συνεχίζουσα αγώνα της προς κατάληψιν ΟΝΤΡΙΕΣ από πρωίας 17 Ιουνίου, ενεπλάκη εις σοβαρότατον αγώνα με τον εχθρόν όστις κατείχε ισχυρώς την ανωτέρω τοποθεσίαν. Ο αγών διεξήγετο πολύ βραδέως και τα τμήματα του 509 Τ.Π. ως συναντώντα μεγάλην αντίστασιν, επροχώρουν με ρυθμόν βραδύτατον.
Το έδαφος ήτο δασωμένον – πετρώδες με πολλά χοάνας διαμέτρου 5-8 μέτρων και βάθους πλέον των 3 μέτρων ήτοι λίαν τυραννικόν δι’ ένα όστις ενεργεί επιθετικώς.
Ο Στρατηγός Διοικητής Μεραρχίας κατόπιν επιτοπίου μελέτης εις Τ.Σ. 22 Ταξιαρχίας εις ΠΡΟΦΗΤΗΝ ΗΛΙΑΝ αμέσως Ν. ΔΑΜΑΣΚΗΝΙΑΣ, όπου διά της παρουσίας του και αμέσου επεμβάσεώς του κατώρθωσε διά μίας εντατικής ενεργείας των τμημάτων να καταλάβη κατόπιν σκληροτάτου αγώνος υψ. 1516 (Ν. 305198) – ευθύς δε αμέσως τα τμήματά μας εδέχθησαν ισχυράν εχθρικήν αντεπίθεσιν αποκρουσθείσαν.
Το εσπέρας ο Στρατηγός Διοικητής Μεραρχίας επέστρεψεν εις Τ.Σ. Μεραρχίας (ΤΣΟΤΥΛΙ).
Τα 507 και 508 Τάγματα της 22 Ταξιαρχίας διά της Α.Α.Π. 33/17-6-48 (16)
Δ/γής Μεραρχίας διετάχθησαν όπως από πρωίας 17 Ιουνίου απασχολήσωσι ζωηρώς τον προ του μετώπου των εχθρόν.
Επειδή περίπτωσις κινδύνου αμέσου ενισχύσεως 22 Ταξιαρχίας εις ΟΝΤΡΙΕΣ διά τμήματος, η Μεραρχία διά της υπ’ αριθ. Α.Α.Π. 1515/17-6-48 (17) Δ/γής της προς 53 Ταξιαρχίαν, διέτασσε όπως έχη μίαν Διλοχίαν του 593 Τ. ετοιμοκίνητον εις πρώτην Δ/γήν Μεραρχίας. Ούτω 22 Ταξιαρχία παρέμεινεν εις υψ. 1516 εν στενωτάτη επαφή με εχθρόν ισχυρότατα εγκατεστημένον επί ΟΝΤΡΙΕΣ.
Την 18.00 ώραν η ΙΙ Μεραρχία εξέδωκε την υπ’ αριθ. Α.Π. 1500/17-6-48 (18) Δ/γήν της, δι’ ης διέτασσε όπως από πρωίας 18 Ιουνίου ενεργηθή δραστηρία επίθεσις προς κατάληψιν ΟΝΤΡΙΕΣ με ετοιμότητα ενεργείας προς ΠΟΡΤΕΣ.
Το Β΄Σ.Στρατού όμως κατόπιν μη ευοδώσεως επιχειρήσεως ΧV Μεραρχίας προς υψ. 1241 (δεξιά 22 Ταξιαρχίας), απέστειλεν την υπ’ αριθ. Α.Α.Π. 418/17-6-48 (19) Δ/γήν του, δι’ ης διετάσσετο όπως η επίθεσις προς ΟΝΤΡΙΕΣ γίνη κατά κρίσιν Μεραρχίας, εφ’ όσον αύτη δεν ήθελεν εμπλακή εις σοβαρόν αγώνα.
Κατόπιν της ως ανω Δ/γής Σώματος, Μεραρχία ηκύρωσε την Α.Π. 1500 Διαταγήν της και εξέδωκε την υπ’ αριθ. Α.Π. 1518/17-6-48 (20) Δ/γήν της δι’ ης συνίστα ισχυροποίησιν επί υψ. 1516 και αποστολήν περιπόλων αναγνωρίσεων προς ΜΕΓ. ΟΝΤΡΙΑΝ προς διαπίστωσιν βαθμού κατοχής και ιδίως διετάσσετο η Ταξιαρχία όπως καλυφθή εκ της κατευθύνσεως, ΚΟΝΑ – ΠΑΡΑΣΚΕΥΟΣ.
21 ΤΑΞΙΑΡΧΙΑ
Τα 504 και 506 Τάγματα απασχολήσαντα ζωηρώς τον προ του μετώπου των εχθρόν μέχρι υψ. 1142 (Σ. 411973) και ΑΝΑΒΡΥΤΩΝ όπου και έφθασαν άνευ επεισοδίου – διεπίστωσαν κατοχήν ΤΖΑΜΙ – ΒΕΡΒΕΡΑΣ.
Απώλειαι ημετέρων κατά την 17 Ιουνίου έσχομεν Ν.Ο 4, Τ.Ο. 15 – τραυματίας Αξ/κούς 2.
18 Ιουνίου
Το 509 Τ. κατέχον ως ελέχθη το υψ. 1516 (Ν.305198) εδέχθη καθ’ όλην την διάρκειαν της νυκτός 17-18 διαδοχικάς επιθέσεις συμμοριτών εκ κατευθύνσεως ΜΕΓ. ΟΝΤΡΙΑ άνευ αποτελέσματος.
Την πρωίαν το 509 Τ. εκπέμψαν ισχυράς επιθετικάς αναγνωρίσεις εκ του υψ. 1516 προς ΜΕΓ. ΟΝΤΡΙΕΣ, διεπίστωσεν ισχυράν κατοχήν αυτής.
Κατόπιν αυτού και προς ισχυροποίησιν των θέσεών του επί υψ. 1516, το 509 Τ. δι’ επιθετικών αναγνωρίσεων και κατόπιν αγώνων προώθησε την γραμμήν του επί (Ν.304204) – (Ν.308214) – (Ν.3222).
Την 1200 ώραν, διεπιστώθη ισχυροτάτη κατοχή ΟΝΤΡΙΕΣ επί βραχωδών φυσικών οχυρών.
Η Μεραρχία φοβούμενη μήπως το 509 Τάγμα κατόπιν των ανωτέρω εμπλακή εις άνισον αγώνα και βάσει των σχετικών Δ/γών του Β΄Σ.Στρατού, εξέδωκε την 1000 ώραν τας υπ’ αριθ. Α.Π. 1523/18-6-48 (21) και την 12.30 ώραν την υπ’ αριθ. Α.Π. 1524/18-6-48 (22) Δ/γάς της προς 22 Ταξιαρχίαν δι’ ών διετάσσετο όπως η Ταξιαρχία μη εμπλακή εις άνισον αγώνα αλλά περιορισθή εις αναγνωρίσεις μόνον.
Το 603 Τάγμα εξέπεμψε από πρωίας επιθετικάς αναγνωρίσεις προς υψ. 1119 (Ν.307245) και (Ν.328223) όπου ουδαμού συνήντησε εχθρόν.
Τα υπόλοιπα Τάγματα 22 Ταξιαρχίας 507 και 508, ενήργησαν επιθετικάς αναγνωρίσεις προ του μετώπου των, υπό δε του 507 Τάγματος διεπιστώθη ισχυρά κατοχή ΣΑΡΜΑΝΤΖΑΣ – ΧΟΝΔΡΑ ΔΕΝΔΡΑ.
21 ΤΑΞΙΑΡΧΙΑ
Ουδέν άξιον λόγου.
Την 21 ώραν η Μεραρχία επιθυμούσα όπως μελετήση επισταμένως την ενέργειαν προς ΜΕΓ. ΟΝΤΡΙΑΝ, δεδομένου ότι αύτη ήτο ισχυροτάτη αμυντική θέσις των συμμοριτών λόγω εδάφους και ισχυράς κατοχής, εξέδωκε την υπ’ αριθ. Α.Π. 1544/18-6-48 (23) Δ/γήν της προς 22 Ταξιαρχίαν δι’ ης συνίστα την μελέτην και οργάνωσιν επιθέσεως προς ΟΝΤΡΙΕΣ και εν συνεχεία προς ΠΟΡΤΕΣ – ΠΑΛΗΟΚΡΙΜΙΝΙ – ήτις ενέργεια θα εγένετο με σύγχρονον εκ ΠΕΝΤΑΛΟΦΟΥ προς ΠΡΟΦ. ΗΛΙΑΝ ΖΟΥΠΑΝΙΟΥ και προσπάθειαν απαγγιστρώσεως του 508 Τάγματος εκ ΚΟΡΥΦΗΣ και εγκαίρου συγκεντρώσεώς του εις περιοχήν ΠΕΝΤΑΛΟΦΟΥ.
Επειδή οι συμμορίται μεθ’ εκάστην κατάληψιν υπό ημετέρων αντικειμενικών σκοπών εξεδήλωναν δραστηρίας αντεπιθέσεις, η Μεραρχία εξέδωκε την 0030 ώραν της 19-6-48 την υπ’ αριθ. Α.Π. 1551/14-6-48 (24) Δ/γήν της προς Ταξιαρχίας, διά λήψιν αυστηρών μέτρων μετά κατάληψιν αντικειμενικού σκοπού προς απόκρουσιν αντεπιθέσεως συμμοριτών.
Την εσπέραν της 18 Ιουνίου 48 η αγωνιζομένη 22 Ταξιαρχία είχεν την κάτωθι διάταξιν:

22 Ταξιαρχία. Σ.Δ. Ταξιαρχίας ΔΑΜΑΣΚΗΝΙΑ
Σ.Δ. 509 Τ. συν Λόχος συν Διμοιρία Πολ/λων επί υψ. 1354 (Ν.328223)
Διλοχία επί υψ. 1516 (Ν.306197) – Λόχος επί ΚΛΕΨΙ (Ν.3316)
Σ.Δ. 603 Τάγματος συν Λόχος υψ. 1309 (Ν.335230)
Λόχος εις (Ν.348236) – Λόχος εις (Ν.3120) – Λόχος επί υψ. 1452 (Ν.305212)
508 Τάγμα εις ΚΟΡΥΦΗΝ
507 Τάγμα περιοχήν ΠΕΝΤΑΛΟΦΟΥ
19 Ιουνίου
Καθ’ όλην την ημέραν της 19-6-48 οι συμμορίται κατέχοντες ισχυρότατα την ΜΕΓ. ΟΝΤΡΙΑΝ, εξεδήλωσαν ισχυροτάτας αντεπιθέσεις κατά των ημετέρων τμημάτων 22 Ταξ/χίας. Ημέτερον Αεροπλάνον αναγνωρίσεως τύπου ΧΑΡΒΑΤ ιπτάμενον ύπερθεν ΜΕΓ. ΟΝΤΡΙΕΣ 1830 ώραν, εβλήθη υπό εχθρικών πολυβολείων από (Ν.283195) και (Ν.2921). Καθ’ όλην την ημέραν εν στενωτάτη επαφή τα τμήματα αντήλλασον αραιά πυρά αυτομάτων και πυροβολικού.
Την 1330 – ώρα ελήφθη η υπ’ αριθ. Α.Α,Π. 429/19-6-48 (25) Δ/γή Β΄ΣΣ δι’ ης διετάσσετο η ενέργεια προς ΜΕΓ. ΟΝΤΡΙΑΝ, εν συνδιασμώ με ενέργειαν ΧV Μεραρχίας εις το δεξιόν. Η ενέργεια αύτη θα υπεστηρίζετο και υπό Μοίρας του 102 Σ.Π.Π. (25 λιβρών) και πυροβολαρχίας Βαρέως (5΄, 5).
Ως χρόνος ενάρξεως επιθέσεως ορίζεται η 20-6-48.
Κατόπιν της ως άνω Δ/γής Β΄ΣΣ, η Μεραρχία, εν συνεχεία προς την υπ’ αριθ. Α.Π. 1544/18-6-48 δ/γήν της εξέδωκε την 1500 ώραν την υπ’ αριθ. Α.Α.Π. 37/19-6-48 δ/γήν της προς 22 Ταξ/χίαν, ίνα προβή εις ανάλογον προετοιμασίαν (αναγνωρίσεις – αναπροσαρμογαί διατάξεως) διά κατάληψιν ΜΕΓ. ΟΝΤΡΙΕΣ.
Ομοίως την 1900 ώραν η Μεραρχία διά της υπ’ αριθ. Α.Π. 1560/19-6-48 (26) προς 2αν Έφιππον Ίλην εδρεύουσαν ΝΕΑΠΟΛΙΝ διέταξε την εκτέλεσιν ενεργείας εις περιοχήν ΝΟΣΤΙΜΟΥ – ΑΣΠΡΟΥΛΑΣ – ΜΕΣΟΛΟΓΓΟΥ, όπου εμφανισθείσα ομάς συμμοριτών, ενοχλούντο τα νώτα της 22 Ταξιαρχίας.-
20 Ιουνίου 1948
Καθ’ όλην την ημέραν 20-6-48 τα εν επαφή τμήματα 22 Ταξιαρχίας περιωρίσθησαν εις ανταλλαγήν αραιών πυρών αυτομάτων και πυρ/κού, άνευ ουδενός αξιοσημείωτου γεγονότος.
Την 2000 ώραν ο εχθρός ενήργησε δραστηριοτάτην επίθεσιν εκ ΜΕΓ. ΟΝΤΡΙΑΣ προς υψ. 1516ό κατείχε Διλοχία 509 Τάγματος, αποκρουσθείσα.
Η Μεραρχία διά να κρατά εις εκνευρισμόν τον εχθρόν διέταξε διά της υπ’ αριθ. Α.Π. 1572/20-6-48 (27) Δ/γής της όπως εντείνωσιν ενεργείας των αι περίπολοι αναγνωρίσεως εν τη περιοχή των.
Η 22 Ταξιαρχία βάσει της υπ’ αριθ. 1544/18-6-48 Δ/γής Μεραρχίας εζήτησεν πληροφορίας διά της υπ’ αριθμ. Α.Π. 49/20-6-48 αναφοράς της, εάν η διαταχθείσα επίθεσις πραγματοποιηθή ή όχι. Η Μεραρχία διά της Α.Π. 1567/20-6-48 (28) δ/γής της διέταξε όπως είναι ετοιμοκίνητος δι’ επίθεσιν εις πρώτην Διαταγήν, και τούτο διότι έδει η ενέργεια αύτη να συνδιασθή με τοιαύτην της ΧV Μεραρχίας, ήτις και θα ερρυθμίζετο υπό του Β΄ΣΣ Επειδή το υπάρχον ορειβατικόν πυρ/κόν των 75 χιλ. εις ΔΑΜΑΣΚΗΝΙΑΝ δεν ηδύνατο να υποστηρίξη λόγω βεληνεκούς την ενέργειαν της 22 Ταξιαρχίας, διά τούτο διετάχθη όπως ο μεν Ουλαμός Π.Π. των 25 λιβρών (2 σωλήνες) μετασταθμεύση εκ ΠΕΝΤΑΛΟΦΟΥ εις ΔΑΜΑΣΚΗΝΙΑΝ, η δε Πυρ/χία 142 Μ.Ο.Π. των 75 (2 σωλήνες) εκ ΔΑΜΑΣΚΗΝΙΑΣ εις ΠΕΝΤΑΛΟΦΟΝ.
21 Ιουνίου 1948
Καθ’ όλην την νύκτα της 20 προς 21-6-48 ο εχθρός ενήργησεν αντεπιθέσεις εις τον τομέα 509 Τ.Π. πλην όμως αύται απεκρούσθησαν και καθ’ όλην την ημέραν οι συμμορίται έβαλλον διαρκώς διά βλημάτων όλμων και πυρ/κού εναντίον ημετέρων τμημάτων.
Ομοίως το ημέτερον τμήμα επί ΚΛΕΨΙ (Λόχος του 509 Τάγματος) έβαλλον διαρκώς διά πυρών μυδραλίων και όλμων ανεπιτυχώς.
Τας εσπερινάς ώρας της 21-6-48 ελήφθη η υπ’ αριθ. Α.Α.Π. 446/21-6-48 (29) Δ/γή Β΄ΣΣ ήτις διέτασσε όπως από πρωίας 22 Ιουνίου η Μεραρχία ενεργήση κατάληψιν ΜΕΓ. και ΜΙΚ. ΟΝΤΡΙΑΣ και εν συνεχεία κατάληψιν ΠΑΛΗΟΚΡΙΜΙΝΙ – ΠΡΟΦ. ΗΛΙΟΥ (ΣΟΥΠΑΝΙΟΥ).
Ομοίως από της αυτής ημέρας ενεργήση επιθετικώς εν τη κατευθύνσει ΜΑΥΡΑΝΑΙΟΙ – υψ. 1113 – ΒΕΡΒΕΡΑ προς διευκόλυνσιν ενεργειών Χ Μεραρχίας ήτις εκινείτο προς εκκαθάρισιν ΟΡΛΙΑΚΑ, επιτύχη δε η Μεραρχία σύνδεσμον μετά Χ Μεραρχίας εις ύψος ΑΛΑΤΟΠΕΤΡΑ – ΠΟΛΥΝΕΡΙ.
Ομοίως κατά τας αυτάς ώρας ελήφθη η Α.Α.Π 447/21-6-48 (30) προς Χ Μεραρχίαν εις ην καθώριζε την καταληπτέαν υπό ταύτης γραμμήν ΠΟΛΥΝΕΡΙ – ΠΕΡΙΒΟΛΙ – ΒΩΒΟΥΣΑ και συνδεθή μετά της Μεραρχίας.
Βάσει της υπ’ αριθ. Α.Α.Π. 446/21-6-48 Δ/γής Β΄ΣΣ η Μεραρχία εξέδωκε την 1930 ώραν αρχικώς την υπ’ αριθ. Α.Π. 1575/21-6-48 (31) Δ/γήν της προς 21 Ταξιαρχίαν όπως από πρωίας 22 Ιουνίου ενεργήση εν τη γενική κατευθύνσει ΜΑΥΡΑΝΑΙΟΙ – υψ. 1084 – υψ. 1113 – ΒΕΡΒΕΡΑ δι’ ενός Τάγματος, δι’ ετέρου δε Τάγματος ενεργήση εν τη περιοχή ΜΕΓ. ΡΑΧΗΝ και Β. ταύτης απασχόλησιν εχθρικών δυνάμεων Ανατολικώς ΟΡΛΙΑΚΑ προς διευκόλυνσιν κινήσεως Χ Μεραρχίας.
Ομοίως βάσει της Α.Α.Π. 446/21-6-48 Δ/γής Β΄ΣΣ εξέδωκε την εσπέραν της 21-6-48 την υπ’ αριθ. Α.Α.Π. 38/21-6-48 (32) Δ/γήν της προς 22 Ταξιαρχίαν, όπως από πρωίας και από 0600 ώρας της αύριον (22 Ιουνίου) επιτεθή προς ολοκλήρωσιν ΜΕΓ. και ΜΙΚΡΑΣ ΟΝΤΡΙΑΣ.
Κατόπιν των ανωτέρω, η Μεραρχία διά της υπ’ αριθ. Α.Π. 1578/21-6-48 (33) Δ/γής προς 53 Ταξιαρχίαν, μετεκίνησε το εφεδρικόν 601 Τάγμα εκ ΡΟΔΙΑΣ εις ΜΟΥΡΑΤ ΚΑΛΥΒΙΑ ίνα έχη την δυνατότητα επεμβάσεως υπέρ 21 Ταξιαρχίας. Διά της αυτής Δ/γής καθορίζονται εν λεπτομερεία και αι διάφοροι αποστολαί ας ελάμβανε το 601 Τάγμα αίτινες απέρρεον εκ της εξελισσομένης τακτικής καταστάσεως.
22 Ιουνίου 1948
Μ Α Χ Η Ο Ν Τ Ρ Ι Ε Σ
Βάσει των εκδοθεισών Διαταγών δι’ ενέργειαν προς κατάληψιν της ΜΕΓ. ΟΝΤΡΙΕΣ, τα τμήματα ενήργησαν ως κάτωθι.
α) 509 Τ.Π. μείον Λόχος και 603 Τ.Π. άμα τη εω εξώρμησαν διά τριών φαλάγγων εκ υψ. 1516 (Ν.306198) και εξ υψ. 1452 (Ν.304210) προς Β.Δ. και Δ. και κατόπιν σκληροτάτου αγώνος προωθήθησαν εγγύτατα αντικειμενικών σκοπών ανατρέποντες τους συμμορίτας εκ των ισχυροτάτων θέσεών των.
Η μάχη ήτο σκληροτάτη διότι όχι μόνον οι στρατιώται είχον να αντιμετωπίσουν το πυρ του εχθρού, αλλά κυρίως ήσαν υποχρεωμένοι να βαδίζουν εις έδαφος παγιδευμένον υπό ναρκών, έδαφος πετρώδες, μεγάλων διαστάσεων με πλείστας χοάνας διαμέτρου 4-5 μέτρων βάθους τριών μέτρων και δασώδες.
Οι στρατιώται κινούμενοι εις τοιούτων έδαφος δεν έβλεπον ο είς τον άλλον και ήσαν υποχρεωμένοι να αναριχώνται επί μεγάλων λίθων και ως εκ τούτου αντιλαμβάνεταί τις τον τρόπον της προχωρήσεως.
Παρ’ όλα ταύτα όμως τας απογευματινάς ώρας κατώρθωσαν διά εντατικών και επιτόνων κινήσεων να θέσωσι πόδα εις τας μεγαλυτέρας κορυφάς ΜΕΓ. ΟΝΤΡΙΕΣ τη υποστηρίξη πυρ/κού και αεροπορίας.
Ο Διοικητής του 603 Τάγματος αναφέρει η 22 Ταξιαρχία ότι κατελήφθησαν οι ΟΝΤΡΙΕΣ και τούτο ανεφέρθη ιεραρχικώς μέχρι Β΄ Σ.Στρατού, πλην επί του πεδίου της μάχης (ΟΝΤΡΙΕΣ) συνέβαινον γεγονότα δυσάρεστα, ήτοι:
Τα ημέτερα τμήματα φθάσαντα εις ΜΕΓ. ΟΝΤΡΙΑΝ, ως ανωτέρω ανεφέρθη, και διασπαρέντα εντός της πετρώδους και δασώδους εκτάσεως δεν είχον συνοχήν, οι δε συμμορίται ενισχυθέντες και γνωρίζοντες πολύ καλώς το έδαφος, δεδομένου ότι κατείχον τούτο από πολλού καιρού, ενήργησαν την 2015 ώραν αντεπίθεσιν, αναγκάσαντα ημέτερα τμήματα συμπτυχθώσιν προς Ανατολάς και εις βάθος 150 – 200 μέτρων.
Ο Δ/της του 4ου Λόχου 603 Τάγματος Υπολ/γός Μόνιμος ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ Κ. ευρισκόμενος εις το πλέον προκεχωρημένον σημείον της διατάξεως συνελήφθη υπό των συμμοριτών καθ’ ην στιγμήν ούτος περιεφέρετο εις το δάσος προς ανεύρεσιν των τμημάτων τους άτινα εν αγνοία του και υπό πίεσιν εχθρού είχον συμπτυχθή προ 5-10.
Ούτως είχεν η κατάστασις την νύκτα της 22 προς 23 Ιουνίου, καθ’ ην τόσον τα ημέτερα όσον και ο εχθρός δεν εγνώριζον που ήσαν τα τμήματά των, η δε κατάστασις διελευκάνθη μόνον την πρωίαν της 23.
Η Μεραρχία νομίζουσα ότι αι ΜΕΓ. ΟΝΤΡΙΕΣ κατελήφθησαν από το εσπέρας εξέδωκεν την υπ’ αριθμ. Α.Π 1589/22-6-48 (34) δ/γήν της προς 22 Ταξιαρχία ίνα αύτη λάβη δρακόντια μέτρα εδραιώσεως των τμημάτων της επί ΜΕΓΑΛΗΣ ΟΝΤΡΙΑΣ και εν συνεχεία την πρωίαν της 23 Ιουνίου συνεχίση την κίνησίν της προς κατάληψιν της ΜΙΚ. ΟΝΤΡΙΑΣ.
Την 2100 ώραν ελήφθη η υπ’ αριθ. Α.Α.Π 452/22-6-48 (35) δ/γή Β΄ Σ.Στρατού δι’ ης η ΧV Μεραρχία αντικαθίστατο υπό της Ι Μεραρχίας, η δε αντικατάστασις θα ελάμβανε χώραν την νύκτα της 22 προς 23 Ιουνίου και ούτω από πρωίας 23/6 δεξιά της Μεραρχίας θα έδρα η Ι Μεραρχία.
21 ΤΑΞΙΑΡΧΙΑ
Το 504 Τάγμα κινηθέν εξ ΟΡΟΠΕΔΙΟΥ (Σ.4696) κατέλαβεν την 1830 ώραν άνευ σοβαράς αντιστάσεως του εχθρού υψ. 1142 (Σ.411792), το δε 506 Τ. ομοίως εκ ΓΡΕΒΕΝΩΝ, κατέλαβε την μεσημβρίαν τα ΑΝΑΒΡΥΤΑ (Σ.4490). Συνεχίσαντα ακολούθως κίνησιν των κατέλαβον την γραμμήν Σ. 4191-Σ. 418913 των συμμοριτών συμπτυχθέντων προς Βορράν.
23 Ιουνίου 1948
Η Μεραρχία πληροφορηθείσα την πραγματικήν κατάστασιν της 22Τ. Πεζ. εις ΜΕΓ. ΟΝΤΡΙΑΝ, εξέδωκε την υπ’ αριθ. Α.Π 1607/23-6-48 (36) δ/γήν της την 2345 ώραν, δι’ ης η Ταξιαρχία διετάσσετο εξορμήσει την 24-6-48 και ώραν 0800 προς κατάληψιν ΜΕΓ. ΟΝΤΡΙΑΣ.
Προ εκδόσεως ανωτέρω δ/γής την 1215 ώραν εξεδόθη υπό της Μεραρχίας η υπ’ αριθ. Α.Π 1599/23-6-48 (37) δ/γή, δι’ ης η 22 Ταξιαρχία διετάσσετο ν’ ανασυγκροτήση και κλιμακώση τας δυνάμεις της δι’ ενέργειαν προς κατάληψιν ΟΝΤΡΙΩΝ.
21 ΤΑΞΙΑΡΧΙΑ
506 Τ. κατόπιν νυκτερινής αιφνιδιαστικής ενεργείας κατέλαβεν την 0615 ώραν το υψ. 1084 (Σ.4193), οι δε συμμορίται αιφνιδιασθέντες ετράπησαν προς Β.Δ. Τα τμήματα συνεχίσαντα κίνησίν των, κατέλαβον την 0645 ώραν το υψ. 1113 (Σ.4194), ασχοληθέντα με εδραίωσιν και εξερεύνησιν καταληφθείσης περιοχής.
507 Τάγμα
Τάγμα τούτο ενήργησε διά δυνάμεως Διλοχίας κυκλωτικήν αιφνιδιαστικήν νυκτερινήν επιδρομήν προς ΠΡΟΦ. ΗΛΙΑΝ (ΣΟΥΠΑΝΙΟΥ) Ν.275098), προς διαπίστωσιν βαθμού κατοχής τούτου.
Της ενεργείας ταύτης ηγείτο αυτός ούτος ο Διοικητής του 507 Τάγματος Αντ/ρχης ΜΑΡΑΓΚΟΣ Κ. όστις επέτυχεν πλήρως τον ελιγμόν του, κατωρθώσας άμα τη έω να ευρεθή προ των συρματοπλεγμάτων και των οργανομένων ναρκοπεδίων του ισχυροτάτου τούτου υψώματος ΠΡΟΦ. ΗΛΙΟΥ και προσενεγκόντως σοβαράς απωλείας εις τον εχθρόν. Τμήματα επανήλθον νυκτερινάς ώρας έδρα των, τραυματισθέντος και του ιδίου του Διοικητού του Τάγματος Αντ/ρχου ΜΑΡΑΓΚΟΥ Κ.
Το εσπέρας της 23-6-48 τα τμήματα της Μεραρχίας είχον κάτωθι διάταξιν.
21 ΤΑΞΙΑΡΧΙΑ Σ.Δ Εις Σ. 470915
504 Τ. μείον Λόχος ΠΑΛΗΟΜΥΛΟΣ (Σ.4197)-Λόχος ΚΑΣΤΡΟΝ (Σ.450927)
505 Τ. μείον Λόχος περιοχήν υψ. 941 (Σ.4687)-ΜΕΓ. ΡΑΧΗ (Σ.4582)
Λόχος υψ. 891 (Σ.4692).
506 Τ. μείον Λόχος υψ. 1084 (Σ.4193)-υψ. 1113(Σ.4194)-Λόχος περιοχήν ΕΛΑΤΟΣ (Σ.470916)
Πυρ/χία 101 Σ.Π.Π εις (Σ.470915)
Πυρ/χία 142 Μ.Ο.Π εις (Σ.450926)
22 ΤΑΞΙΑΡΧΙΑ Τ.Σ ΔΑΜΑΣΚΗΝΙΑ
507 Τ. περιοχήν ΠΕΝΤΑΛΟΦΟΥ
508 Τ. μείον Διλοχία από ΚΟΡΥΦΕΣ εις ΠΕΝΤΑΛΟΦΟΝ-Λόχος εις ΑΥΓΕΡΙΝΟΝ (Ν.3411)-Λόχος ΑΓ. ΝΙΚΟΛΑΟΣ (Ν.3705)
509 Τ. και Λόχος επί υψ. 1354 (Ν.328223)
Τριλοχία περιοχήν υψ. 1516 (Ν.305198)
Πυρ/χία 101 Σ.Π.Π. ΔΑΜΑΣΚΗΝΙΑ
Πυρ/χία 142 Μ.Ο.Π ΠΕΝΤΑΛΟΦΟΣ
Πυρ/χία 142 Μ.Ο.Π ΟΡΛΙΕΣ
53 ΤΑΞΙΑΡΧΙΑ Τ.Σ ΤΣΟΤΥΛΙΟΝ
593 Τ. μείον Διλοχία εκ ΤΣΟΤΥΛΙΟΥ εις ΚΟΡΥΦΗΝ
Λόχος ΤΣΟΤΥΛΙΟΝ -Λόχος εις στενωπόν ΜΠΑΡΑΣ
501 Τ. εκ ΡΟΔΙΑΣ (Σ.4899) -ΚΟΥΤΣΟΡΑΧΟΝ (Ν.503005) εις περιοχήν ΜΟΥΡΑΤ ΚΑΛΥΒΙΑ (Σ.4498)
603 Τ. και Λόχος επί υψ. 1309 (Ν.335230)-Διλοχία εις (Ν.299203) (Ν.301203) – Λόχος εις (Ν.345238).
Τ.Σ Μεραρχίας ΤΣΟΤΥΛΙΟΝ -Κ.Σ Μεραρχίας ΣΙΑΤΙΣΤΑ.
24 Ιουνίου 1948
Βάσει της Α.Π 1607/23-6-48 Δ/γής Μεραρχίας περί καταλήψεως ΜΕΓ. ΟΝΤΡΙΕΣ τμήματα 509 και 603 Ταγμάτων 22 Ταξιαρχίας, εκινήθησαν δραστηρίως και συνεπλάκησαν με συμμορίτας εις (Ν.295202) και ακολούθως εφ’ ολοκλήρου της τοποθεσίας και επί της γραμμής (Ν.296202) – (Ν.297207) -(Ν.294213) ένθα ο αγών προσέλαβεν αγρίαν μορφήν.
Την 2000 ώραν κατόπιν σκληροτάτου αγώνος κατώρθωσαν να θέσουν πόδα επί ζωτικών σημείων ΜΕΓ. ΟΝΤΡΙΑΣ του αχθέο του κατέχοντος ισχυρότατα σημεία αυτού εφ’ ών είχεν οργανωθεί με υποστήριξιν των νώτων του εις ΠΟΡΤΕΣ.
Μέχρι αργά την νύκτα ο αγών εσυνεχίζετο βήμα προς βήμα, των ημετέρων μη δυναμένων να συνεχίσωσιν κίνησίν των λόγω αφ’ ενός δαιδαλώδους και δασώδους περιοχής και αφ’ ετέρου λόγω πυκνοτάτου σκότους και νυκτός.
Πρό της καταστάσεως ταύτης η Μεραρχία την 1000 ώραν εξέδωκε την υπ’ αριθ. Κ.Π 20556/24-6-48 (38) δ/γήν της δι’ ης διέτασσεν τήρησιν – επαφής με εχθρόν, ετοιμότητα εφεδρικών τμημάτων δι’ άμεσον επέμβασιν και σύνδεσμον των από κοινού δρώντων τμημάτων 509 και 603 Ταγμάτων.
Επί πλέον η Μεραρχία την 2325 ώραν εξέδωκε και την υπ’ αριθ. Α.Π 1617/23-6-48(39) δ/γήν της δι’ ης εγνωστοποίει εις 22 Ταξιαρχίαν ότι το Β΄ΣΣ θέτει εις διάθεσίν της πυρά μιας Πεδ. πυρ/χίας τεταγμένης επί υψ. 1170 ως επίσης ότι ετίθετο εις διάθεσίν της άπασα η Αεροπορία και ότι έδει εντός της αύριον να ολοκληρώση την κατάληψιν ΜΕΓ. και ΜΙΚ. ΟΝΤΡΙΑΣ.
21 ΤΑΞΙΑΡΧΙΑ
506 Τάγμα εκπέμψαν από πρωίας επιθετικάς αναγνωρίσεις εξ (υψ.1113) (Σ.4194) και εκ ΠΑΛΗΟΜΥΛΟΥ προς ΤΖΑΜΙ – ΒΕΡΒΕΡΑ, διεπίστωσεν ισχυράν κατοχής ανωτέρω τοποθεσίας. υψ. 1142
25 Ιουνίου 1948
22 Ταξιαρχία
Τμήματα 509 και 603 Ταγμάτων ευρισκόμενα εν στενοτάτη επαφή επί ΟΝΤΡΙΕΣ από χθες μετά των συμμοριτών, εσυνέχισαν από πρωίας προσπαθείας των προς εκκαθάρισιν ΜΕΓ. ΟΝΤΡΙΑΣ.
Αγών εσυνεχίσθη καθ’ όλην την ημέραν σκληρότατος, ενίοτε σώμα προς σώμα, του εχθρού περιορισθέντος επί ενός στενού και βραχώδους σημείου της ΜΕΓ. ΟΝΤΡΙΑΣ.
Την 1000 ώραν εξεδόθη η υπ’ αριθ. Α.Π. 1618/25-6-48 (41) Δ/γή προς 22 Ταξιαρχίαν δι’ ης διετάσσετο όπως μέχρι 1400 ώρας καταληφθούν αι ΟΝΤΡΙΑΙ.
Το πυρ/κόν η αεροπορία και οι ημέτεροι όλμοι, δεν ηδυνήθησαν να βοηθήσουν τμήματά μας λόγω στενωτάτης επαφής με εχθρόν.
Κατά την διάρκειαν της μάχης και προ της 1000 ώρας, παρεδόθη οικειοθελώς είς διμοιρίτης συμμορίτης ονόματι ΒΡΑΚΑΣ ΙΩΑΝΝΗΣ, τέως εφ. Ανθ/γός Εθνικού Στρατού, συλληφθείς υπό των συμμοριτών εις ΜΟΝΟΠΥΛΟΝ υπηρετών ως Διμοιρίτης 575 Τάγματος.
Η Μεραρχία αντιμετωπίζουσα την κατάστασιν εις ΟΝΤΡΙΕΣ εξέδωκε την 1930 ώραν προς τας 53 και 22 Ταξ/χίας τας υπ’ αριθ. Α.Π. 1621 και 1629/25-6-48 (42) δ/γάς της, δι’ ων 593 τ. μείον Διλοχία διετάσσετο αντικαταστήση τα επί ΟΡΛΙΕΣ τμήματα 22 Ταξ/χίας, ίνα αύτη δυνηθή και χρησιμοποιήση ταύτα αναλόγως καταστάσεως προς πλήρη εκκαθάρισιν ΟΝΤΡΙΩΝ. Το Τάγμα τούτο διετίθετο προσωρινώς εις 22 Ταξ/χίαν.
Την ανωτέρω ανάγκην διεπίστωσεν ο Στρατηγός Διοικητής της Μεραρχίας μεταβάς επί τόπου, ίνα αντιληφθή την κατάστασιν εις Τ.Σ. 22 Ταξιαρχίας το 593 Τ. μεταφερθέντος εντός δύο ωρών δι’ αυτοκινήτων από ΚΟΡΥΦΗΣ εις ΔΑΜΑΣΚΗΝΙΑΝ.
Την 2230 ώραν ελήφθη η υπ’ αριθ. Α.Α.Π. 476/25-6-48 (40) Δ/γή Β΄ Σ.Στρατού, δι’ ης διετάσσετο συγχρόνος ενέργεια Ι και ΙΙ Μεραρχιών ως κάτωθι:
Η Ι Μεραρχία να ενεργήση προς κατάληψιν υψ. 1241 (Ν.2727) – ΠΡΟΦ. ΗΛΙΑ (Ν.2525) – ΓΟΥΠΑΤΑ – ΠΕΥΚΟΦΥΤΟΝ,
Η δε ΙΙ Μεραρχία μετά κατάληψιν ΟΝΤΡΙΕΣ να κινηθή προς κατάληψιν ΠΟΡΤΕΣ (Ν.2819) – ΠΑΛΗΟΚΡΙΜΙΝΙ (Ν 265160).
Προ της λήψεως της υπ’ αριθ. 476/25-6-48 Δ/γής Σ.Στρατού η Μεραρχία επιθυμούσα όπως τερματίση οπωσδήποτε την επιχείρησιν ΟΝΤΡΙΕΣ, την 2300 ώραν εξέδωκε την υπ’- αριθ. 1623/25-6-48 (43) Δ/γήν της δι’ ης διετάσσετο όπως από πρωίας 26 Ιουνίου η 22 Ταξιαρχία ενεργήση οπωσδήποτε προς κατάληψιν ΟΝΤΡΙΕΣ, με ταυτόχρονον πίεσιν εκ ΜΙΚΡΑΣ ΟΝΤΡΙΑΣ δι’ αυχένος ΟΥΣΗ και ακολούθως μετά κατάληψιν ΟΝΤΡΙΕΣ δραστηρία κίνησις προς κατάληψιν ΠΟΡΤΕΣ.
Ληφθείσης εν τω μεταξύ της υπ’ αριθ. Α.Π. 476/25-6-48 Δ/γής Σώματος, η Μεραρχία εν συνεχεία και προς την υπ’ αριθ. Α.Π. 1623/25-6-48 δ/γής της, εξέδωκε την 0100 ώραν της 26-6-48 την υπ’ αριθ. Α.Π. 1638/26-6-48 (44) δ/γήν της ίνα μετά ολοκλήρωσιν ΟΝΤΡΙΕΣ, η Ταξιαρχία ενεργήση προς κατάληψιν ΠΑΛΗΟΚΡΙΜΙΝΙ – ΠΡΟΦ. ΗΛΙΑΣ.
26 Ιουνίου 48
Βάσει των εκδοθεισών δ/γών η Ταξιαρχία διά των 509 και 603 Ταγμάτων ενήργησεν από πρωίας ολοκλήρωσιν των ΟΝΤΡΙΩΝ.
Το 603 Τάγμα ενεργήσαν δραστηρίως και κατόπιν σκληροτάτου αγώνος κατέλαβεν την 1140 ώραν το τελευταίον έρεισμα των συμμοριτών επί ΟΝΤΡΙΕΣ και ούτω ηνώθη μετά του 509 Τάγματος όπερ εκινείτο εξ αντιθέτου κατευθύνσεως, οι δε συμμορίται τραπέντες εις φυγήν συνεπτύχθησαν εις ΠΟΡΤΕΣ.
Επί τόπου ανευρέθησαν 23 νεκροί συμμορίται εξ ων οι 10 πολτοποιημένοι.
Ούτω έληξεν η μάχη ΟΡΛΙΕΣ και ΟΝΤΡΙΕΣ, ήτις ήτο μία από τας πλέον σοβαράς μάχας του Σχεδίου «ΚΟΡΩΝΙΣ» και οπία ήρξατο την 16-6-48 και έληξεν την 1140 ώραν της 26-6-48 τουτέστιν μετά 10 ημέρας σκληροτάτου και τραχέως αγώνος.
Οι ΟΝΤΡΙΑΙ ήσαν διά τους συμμορίτας έν ισχυρότατον φρούριον και ο ραδιοσταθμός του ΜΑΡΚΟΥ διεκήρυττεν ότι αύται θα ήσαν ο τάφος του Μοναρχοφασιστικού Στρατού.
Κατά το δεκαήμερον τούτο των μαχών ΟΡΛΙΕΣ – ΟΝΤΡΙΕΣ, έσχομεν τας κάτωθι απωλείας:
1) Νεκροί αξιωματικοί είς (1) Μον. Υπολ/γός Πεζικού ΚΟΥΡΕΤΣΟΣ Μ.
2) Αγνοούμενοι αξ/κοί είς (1) Μον. Υπολ/γός Πεζ. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ Κ.
3) Τραυματίαι Αξ/κοί πέντε (5)
4) Νεκροί οπλίται δέκα οκτώ (18)
5) Ταυματίαι οπλίται εβδομήκοντα επτά (77)
Λάφυρα συγκεντρωθέντα εκ των μαχών ΟΡΛΙΕΣ – ΟΝΤΡΙΕΣ:
1) Πολυβόλα ΜΠΡΕΝΤΑ δύο (2)
2) οπλ/λα ΜΠΡΕΝ πέντε (5)
3) Όλμοι 2΄΄ δύο (2)
4) ΣΤΕΝ τρία (3)
5) ΣΤΑΪΓΕΡ εν (1)
6) τυφέκια δέκα εξ (16)
7) Εκτοξευταί Δέκα επτά (17)
Την πρωίαν της σήμερον αφίχθη εις ΤΣΟΤΥΛΙΟΝ ο Υπαρχηγός ΓΕΣ Αντ/γος ΚΙΤΡΙΛΑΚΗΣ μετά του Αντ/ρχου ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΙΑΔΟΥ Δ/ντού ΑΙ ΓΕΣ, όπου κατόπιν συσκέψεως μετά του Δ/του ΙΙ Μεραρχίας Υποσ/γού ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ, διετυπώθησαν αι ενέργειαι της Μεραρχίας αι εμφαινόμεναι εις το συνημμένον πρακτικόν 26-6-48 (63).
Την 2130 ώραν η Μεραρχία διά της Α.Π. 1650/26-6-48 (52) Δ/γής της προς 22 Ταξιαρχίαν διέταξεν κατάληψιν ΜΙΚΡ. ΟΝΤΡΙΑΣ και εν συνεχεία αποστολήν αναγνωρίσεων προς ΠΟΡΤΕΣ.
Την εσπέραν της 26-6-48 ελήφθη η υπ’ αριθ. Α.Π. 474/24-6-48 (45)δ/γή Σώματος ήτις ήτο βασική διαταγή σχεδίου ΚΟΡΩΝΙΣ και ετροποποίει την βασικήν τοιαύτην Α.Α.Π. 394/10-6-48 Δ/γήν Σώματος. (Η διαταγή αύτη έφερεν ωρισμένας αναπροσαρμογάς του σχεδίου ΚΟΡΩΝΙΣ και ώριζεν καταληπτέαν γραμμήν – την γραμμήν ΛΥΚΟΡΡΑΧΗ – ΚΑΝΤΖΙΚΟΝ – ΕΠΤΑΧΩΡΙ – ΠΕΥΚΟΦΥΤΟΝ και σύγκλισιν των ΙΙ και Χ Μεραρχιών εις τον ως άνω χώρον.
Εν συνεχεία προς την ανωτέρω (Α.Π. 474) Δ/γήν Β΄ΣΣ, ελήφθη η υπ’ αριθ. Α.Π.481/25-6-48 (46) Δ/γή Σώματος, ήτις καθώριζεν εν γενικαίς γραμαίς τας ενεργείας της Ι Μεραρχίας.
Το Β΄ΣΣ συνδιάζον το σύγχρονον των ενεργειών ΙΙ και Χ Μεραρχιών, εξέδωκε την υπ’ αριθ. Α.Π. 483/26-6-48 (47) Δ/γήν του διά την όσον το δυνατόν αποτελεσματικωτέραν περίσχεσιν ΟΡΛΙΑΚΑ υπό Χ Μεραρχίας και αναλόγου ενεργείας ΙΙ Μεραρχίας.
Ομοίως το Σ.Στρατού επιθυμόν βοηθήση ενέργειαν Ι Μεραρχίας προς ΓΟΥΠΑΤΑ και εν συνεχεία προς Α.Π. 476/25-6-48 Δ/γήν του, εξέδωκε την υπ’- αριθ. Α.Π. 480 /25-6-48 (48) Δ/γήν του, δι’ ης διετάσσετο η Μεραρχία όπως, μετά την κατάληψιν ΠΟΡΤΕΣ – (υψ.1667), καλυπτομένη εκ ΠΑΛΗΟΚΡΙΜΙΝΙ στροφή προς ΓΟΥΠΑΤΑ, συμβάλλουσα εις την κατάληψίν της υποβοηθούσα ούτω την ενέργειαν της Ι Μεραρχίας. Μετά κατάληψιν ΓΟΥΠΑΤΩΝ, στράφη προς ΠΑΛΗΟΚΡΙΜΙΝΙ η δε Ι Μεραρχία κινηθή προς ΧΡΥΣΗ – ΖΕΡΜΑ.
Το Σ.Στρατού κατόπιν αιτήσεως της Μεραρχίας διέταξεν όπως ο Λόχος του 593 Τ. ο ευρισκόμενος εις ΜΠΑΡΑΝ (στενωπός ΚΟΖΑΝΗΣ – ΣΙΑΤΙΣΤΗΣ), αντικατασταθή υπό τοιούτου του 594 Τάγματος, εδρεύοντος εις ΚΑΛΟΝΕΡΙ, ο δε Λόχος 593 Τ. επανέλθη Μονάδαν του επί ΟΡΛΙΕΣ.
Μετά κατάληψιν ΟΝΤΡΙΕΣ η Μεραρχία ανακουφίζουσα την 22 Ταξιαρχίαν, διέταξεν διά της υπ’ αριθ. Α.Π. 1647/26-6-48 (49) να εισέλθη εις τον τομέα ΟΝΤΡΙΕΣ – ΠΟΡΤΕΣ από πρωίας 27 Ιουνίου η 53 Ταξιαρχία, η δε 22 Ταξιαρχία μετασταθμεύση ΠΕΝΤΑΛΟΦΟΝ το βραδύτερον μέχρι το εσπέρας της 27-6-48.
Ομοίως διά της υπ’ αριθ. Α.Π. 1641/26-6-48 (50) Δ/γής διετάχθη το 601 Τ. όπως μετασταθμεύση εκ ΜΟΥΡΑΤ ΚΑΛΥΒΙΑ εις ΠΟΛΥΚΑΤΣΑΝΟΝ, έχοντες ούτω εντός της 26-6-48 την 53 Ταξιαρχίαν συγκεντρουμένην εις τον τομέα ΟΝΤΡΙΕΣ – ΠΟΡΤΕΣ.
Κατόπιν της υπ’ αριθ. Α.Π. 483/26-6-48 (47) Δ/γής Β΄ΣΣ περί συγχρόνου ενεργείας ΙΙ και Χ Μεραρχιών εκ ΠΕΝΤΑΛΟΦΟΥ, η Μεραρχία διά των υπ’ αριθ. Α.Π. 1648 και Α.Π. 1649/26-6-48 (51) Δ/γών της, διέταξεν όπως η 21 Ταξιαρχία μείον Τάγμα συν Ορειβ. Πυρ/χία των 75 Μ.Ο.Π. (δύο σωλήνες), μετακινηθή εκ περιοχής ΓΡΕΒΕΝΩΝ μέσω ΤΣΟΤΥΛΙΩ εις ΠΕΝΤΑΛΟΦΟΝ από πρωίας 27 Ιουνίου, το δε εναπομείναν 506 Τάγμα μετά της Ορειβ. Πυρ/χίας, παραμείνη επί (υψ.1113) προς ενίσχυσιν προσπαθειών Χ Μεραρχίας υπαγομένου του Τάγματος τούτου τακτικώς από πρωίας 28 Ιουνίου, υπό Διαταγάς Χ Μεραρχίας.
27 Ιουνίου 1948
Από πρωίας 27-6-48, το 509 Τ. εκπέμψαν αναγνωριστικάς περιπόλους προς ΠΟΡΤΕΣ (Ν.283194) διεπίστωσε ναρκοθέτησιν ημιονοκών οδών (Ν.30120) αλιευθεισών 6 ναρκών.
Ομοίως το 603 Τ. κατόπιν θυελλώδους επιθέσεως κατέλαβε την 1145 ώραν και την ΜΙΚΡΑΝ ΟΝΤΡΙΑΝ εφ’ ης ανευρέθησαν 6 πολτοποιημένα πτώματα συμμοριτών.
Την 1400 ώραν ελήφθησαν αι υπ’ αριθ. Α.Α.Π. 491/27-6-48 (53) και Α.Α.Π. 495/27-6-48 (54) Δ/γαί Β΄ΣΣ απευθυνόμεναι προς Ι και ΙΙ Μεραρχίας και δι’ ων ετονίζετο η σημασία καταλήψεως της τοποθεσίας ΓΟΥΠΑΤΑ (Ν.2421) – ΠΟΡΤΕΣ (Ν.2819), η δε κατάληψις τούτων γίνη διά συνδεδιασμένης ενεργείας άνω Μεραρχιών.
Εν όψει της ως άνω διεξαχθησομένης επιχειρήσεως το Β΄ Σ.Στρατού, διά της Α.Π. 5343/27-6-48 (55) Δ/γής του, απέστειλεν το 102 Σ.Π.Π. μείον μοίρα εις περιοχήν ΠΟΛΥΚΑΣΤΑΝΟΥ διάθεσιν Μεραρχίας.
Επικειμένης επιχειρήσεως υπό 53 Ταξιαρχίας προς ΠΟΡΤΕΣ, η Μεραρχία διά της υπ’ αριθ. Ε.Π. 20564/27-6-48 (55) Δ/γής της διέταξε 53 Ταξιαρχίαν αναπροσαρμώση διάταξιν 603 Τ. επί ΜΙΚ. και ΜΕΓ. ΟΝΤΡΙΑΣ, ενώ συγχρόνως διά της υπ’ αριθ. Α.Π. 1660/27-6-48 (57) αναφοράς της προς Β΄ΣΣ, ανέφερεν ότι η επιχείρησις προς ΠΟΡΤΕΣ ανεβάλλετο διά την πρωίαν 29 Ιουνίου.
Μεραρχία έπραξε τούτο διότι ήθελεν μίαν πίστωσιν χρόνου δύο ημερών (27 και 28 Ιουνίου), ίνα προβή εις αναγκαίας προετοιμασίας (αναγνωρίσεις – αναπροσαρμογάς υπό 53 Ταξιαρχίας) και ητήσατο διά τούτο προφορικώς και από τηλεφώνου αναβολήν εγκριθείσαν υπό του Σώματος και δι’ ο απεστάλη η αναφερομένη ανωτέρω υπ’ αριθ. Α.Π. 1660/27-6-48 αναφορά.
Κατόπιν ανωτέρω εγκριτικών Δ/γών Β΄ΣΣ, η Μεραρχία διά της υπ’ αριθ. Α.Π. 1661/27-6-48 (58) Δ/γής της προς 53 Ταξ/χίαν, ώρισεν ότι η επίθεσις προς ΠΟΡΤΕΣ ανεβάλλετο διά την πρωίαν 29 Ιουνίου, συμφώνως προς την υπ’ αριθ. Α.Α.Π. 43/26-6-48 (59) Δ/γήν της.
28 Ιουνίου 1948
Εν όψει επιχειρήσεων η ΙΙ Μεραρχία δι’ Α.Π. 1663/28-6-48 (60) Δ/γής της διέταξεν όπως ο 22 Λόχος Ανιχνευτών παραμείνη εις ΔΑΜΑΣΚΗΝΙΑΝ μέχρι νεωτέρας Διαταγής.
Καθ’ όλην την διαρρεύσασαν ημέραν της 28-6-48 ουδέν αξιοσημείωτον συνέβη.
Η 53 Ταξιαρχία προέβη εις αναγνωρίσεις και αναπροσαρμογάς δι’ ενέργειαν επιθέσεως 29 Ιουνίου ως ελέχθη ανωτέρω.
Το εσπέρας της 28-6-48 η Μεραρχία είχεν την κάτωθι διάταξιν:
Τ.Σ. Μεραρχίας ΤΣΟΤΥΛΙΟΝ
Τ.Σ. 21 Ταξ/χίας, 504 και 505 Τάγματα περιοχήν ΠΕΝΤΑΛΟΦΟΥ.
506 Τάγμα περιοχήν υψ. 1084 (Σ.4193) – υψ. 1113 (Σ.4194) διάθεσιν Χ Μεραρχίας.
Τ.Σ. 22 Ταξιαρχίας ΠΕΝΤΑΛΟΦΟΝ
507 Τάγμα μείον Διλοχία ΠΕΝΤΑΛΟΦΟΝ
Διλοχία ΚΟΡΥΦΗ (Ν 4005)
508 Τάγμα μείον Διλοχία ΠΕΝΤΑΛΟΦΟΝ – Λόχος ΑΓ. ΝΙΚΟΛΑΟΝ (Ν.3705) – Λόχος εις ΑΥΓΕΡΙΝΟΝ (Ν.3411)
509 Τάγμα και Λόχος επί υψ. 861 (Ν.382167) – Διλοχία εις περιοχήν υψ. 1019 (Ν.355168) – Λόχος ΤΣΟΤΥΚΙΟΝ (Ν.4812).
Τ.Σ. 53 Ταξιαρχίας ΠΟΛΥΚΑΣΤΑΝΟΝ (Ν.3317)
593 Τάγμα περιοχήν ΖΩΝΗΣ (Ν.3219)
603 Τάγμα και Λόχος επί υψ. 1516 (Ν.305198) – Λόχος εις περιοχήν ΜΕΓ. ΟΝΤΡΙΑ (Ν.2921) – ΜΙΚΡΑ ΟΝΤΡΙΑ (υψ. 1525) – Λόχος επί ΟΡΛΙΕΣ (υψ. 1354 – υψ. 1309) – Λόχος εις ΔΑΜΑΣΚΗΝΙΑ.
102 Σ.Π.Π. μείον Μοίρα συν Πυρ/χία 101 Σ.Π.Π. εις περιοχήν ΠΟΛΥΚΑΣΤΑΝΟΥ (Ν.342168)
Πυρ/χία των 75 142 Μ.Ο.Π. επί υψ. 1116 (Ν.332185)
Πυρ/χία συν Διοίκησις 101 Σ.Π.Π. συν Πυρ/χία Μ.Ο.Π. εις περιοχήν ΠΕΝΤΑΛΟΦΟΥ
Πυρ/χία 142 Μ.Ο.Π. επί υψ. 1084 (Σ.4193) διάθεσιν Χ Μεραρχίας
Τεθωρακισμένα:
Ουλαμός ΤΣΟΤΥΛΙ. Ουλαμός ΠΟΛΥΚΑΣΤΑΝΟΝ
2α, Έφιππος Ίλη εις ΝΕΑΠΟΛΙΝ
570 Λόχος Πολυβόλων (Διοίκησις) ΤΣΟΤΥΛΙΟΝ.
Διμοιρία συν ομάς εις 21 Ταξιαρχίαν
Διμοιρία εις 22 Ταξιαρχίαν
Διμοιρία εις 53 Ταξιαρχίαν
ομάς εις ΤΣΟΤΥΛΙΟΝ
29 Ιουνίου 1948
Η 53 Ταξιαρχία εκδώσασα τας Διαταγάς της διά κατάληψιν ΠΟΡΤΕΣ ενήργησεν ως κάτωθι:
α) Το 593 εξορμήσαν την 0400 ώραν εις περιοχήν χωρίου ΖΩΝΗΣ (Ν.3219) και ανατρέψαν διαδοχικάς αντιστάσεις του εχθρού ήχθη την 1030 ώραν εις αυχένα Ν. 286195, των συμμοριτών κατεχόντων ισχυρώς το ανώνυμον (Ν.285195) ο είχον ισχυρώς οργανωμένον, (πολυβολεία μετά σκεπάστρων-χαρακώματα).
β) Το 601 Τάγμα κινηθέν ιδίαν ώραν εκ περιοχής ΠΟΛΥΚΑΣΤΑΝΟΥ προς ανώνυμον (Ν.280169), κατέλαβεν την 1030 ώραν ύψωμα ΚΟΠΑΝΕΣ (υψ.1429) και εν συνεχεία κινούμενον δραστηρίως ήχθη εις χαλάσματα (Ν.285170) ένθα κατόπιν σοβαρών αντιστάσεων του εχθρού από ανωνύμου (Ν.280169) και λόγω πλευροκοπήσεώς του από υψ. 1576 (Ν.283165), παρέμεινεν ακινητού καταληφθείσας θέσεις.
γ) 593 Τάγμα εκδηλώσαν από μεσημβρίας επανειλημμένας επιθέσεις προς κατάληψιν ισχυρώς οργανωμένον ανώνυμον (Ν.286195), δεν επέτυχε καταλάβη τούτο παρά υποστήριξίν του υπό αφθόνου πυρ/κού, ως τούτο εμφαίνηται εις την διάταξιν, λόγω δραστικών πυρών των συμμοριτών αμυνομένων σθεναρώς- εντός οργανωμένων μετά σκεπάστρων πολυβολείων και διότι το απότομον και κεκαλυμμένον του εδάφους ηυνόει σκανδαλωδώς τον αμυνόμενον.
δ) Το 601 Τάγμα κατόπιν διαδοχικών προσπαθειών ήχθη εις Ν. 286192 (περιοχή ΧΑΛΑΣΜΑΤΑ) προσκρούσαν επί ισχυρώς κατεχομένης υπό των συμμοριτών γραμμής υψ. 1576 (Ν.288165) – (Ν.280170) – υψ. 1681 (Ν.276178).
Την 2400 ώραν ελήφθη η υπ’ αριθ. Α.Α.Π 599/29-6-48 (61) Δ/γή Β΄Σ.Στρατού δι’ ης 52 Ταξιαρχία μείον Τάγμα μετεφέρετο εις ΠΕΝΤΑΛΟΦΟΝ εις διάθεσιν Μεραρχίας προκειμένου χρησιμοποιηθή διά στατικάς αποστολάς.
Η Ταξιαρχία αύτη ήτο ως εφεδρεία του Σ.Στρατού.
Εν συνεχεία προς την Α.Α.Π 599 Δ/γήν Σώματος, ελήφθη την αυτή περίπου ώρα η υπ’ αριθ. Α.Α.Π 600/29-6-48 (62) ομοία, δι’ ης διετάσσετο όπως η Μεραρχία προπαρασκευάση αμέσως ενέργειαν διά των 21 και 22 Ταξιαρχιών μείον 506 Τάγμα της 21 Ταξιαρχίας, ενέργειαν εν τη κατευθύνσει: ΠΕΝΤΑΛΟΦΟΣ-ΕΠΤΑΧΩΡΙ-ΖΕΡΜΑ και ότι αύτη έδει εκδηλωθή από της έω της 1ης Ιουλίου 48.
30 Ιουνίου 1948
Την 1030 ώραν εις ΤΣΟΤΥΛΙΟΝ ((ΤΣ) ΙΙας Μεραρχίας) αφίχθη ο Υπαρχηγός ΓΕΣ Αντ/γος ΚΙΤΡΙΛΑΚΗΣ ΣΤΥΛ. όπου συνεκροτήθη σύσκεψις εις ην συμμετέσχον οι κάτωθι:
Αντ/γος ΚΙΤΡΙΛΑΚΗΣ ΣΤΥΛ. Υπαρχηγός ΓΕΣ
Υποστ/γος ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ ΝΙΚ. Διοικητής ΙΙ Μεραρχίας
Ταξ/ρχος ΜΕΣΣΗΝΟΠΟΥΛΟΣ Φ. Διοικητής 21 Ταξ/χίας
-΄΄- ΣΑΚΚΕΛΑΡΟΠΟΥΛΟΣ ΣΠ. Διοικητής 22 Ταξ/χίας
Συν/ρχης ΖΑΦΕΙΡΟΠΟΥΛΟΣ Αρχηγός Α΄Κλάδου Β΄ Σ.Σ
Αντ/ρχης ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΙΑΔΗΣ Δ/ντής Α1 ΓΕΣ
-΄΄- ΒΛΑΣΣΗΣ ΓΕΩΡΓ. Επιτελάρχης ΙΙ Μεραρχίας
Μετά εξέτασιν καταστάσεως ο υπαρχηγός Γ.Ε. Στρατού διετύπωσεν γνώμην του προς τον Στρατηγόν Διοικητήν Μεραρχίας.
Η 53 Ταξιαρχία από πρωίας ενήργησε ως κάτωθι προς εκπλήρωσιν αποστολής της.
α) 601 Τάγμα συνεχίζον προσπάθειάν του κατώρθωσε κατόπιν διαδοχικών προσπαθειών τη υποστηρίξει Αεροπορίας και Πυρ/κού να άχθη Δυτικάς αντειρίδας ΚΛΕΦΤΙΒΡΥΣΗ (Ν.282169) και να τηρήται εν στενωτάτη επαφή με εχθρόν όστις εξεδήλωσε δραστικά πυρά μυδραλλίων από ανθεκτικών πολυβολείων.
Συνεχείς προσπάθειαι του Τάγματος προς κατάληψιν υψ. 1570 (Ν.282165) δεν εκαρποφόρησαν.
β) 593 Τάγμα κατέλαβεν κατόπιν αγώνος υψ. 1360 (Ν.2918) δι’ ετέρων δε τμημάτων επετεύχθη η προώθησις κατεχομένης γραμμής προς ύψωμα ΠΟΡΤΑ Ν. 284195, οι δε συμμορίται εχρησιμοποίησαν πυρ/κόν και όλμους 4,2΄΄ εκ κατευθύνσεως υψ. 1727 (Ν.213173)
Την 1500 ώραν ο Στρατηγός Διοικητής της Μεραρχίας μετέβη εις Σ.Δ. 53 Ταξιαρχίας όπου, μετά επιτόπιον μελέτην της καταστάσεως εξέδωκε την υπ’ αριθ. Α.Α.Π. 46/30-6-48 (64) Δ/γήν δι’ ης η 53 Ταξ/χία διετάσσετο όπως προβή εις κατάληψιν διά νυκτερινής ενεργείας ανωνύμου ΠΟΡΤΕΣ και υψώματος ΚΛΕΦΤΟΒΡΥΣΗ.
Την εσπέραν της ιδίας ημέρας ελήφθη η υπ’ αριθ. Α.Α.Π. 503/30-6-48 (65) Δ/γή Β΄Σ.Στρατού δι’ ης εδίδοντο γενικαί οδηγίαι περαιτέρω ενεργειών Μεραρχίας.
Η Μεραρχία διά της υπ’ αριθ. Α.Α.Π44/30-6-48 (66) Δ/γής της, ερύθμισε τας αποστολάς της 52 Ταξιαρχίας προκειμένου ενεργήσωσι αι 21 και 22 Ταξιαρχίαι, ευθύς δε βάσει της Α.Α.Π. 503 Διαταγής Σώματος εξέδωκε την υπ’ αριθ. Α.Α.Π. 47/30-6-48 (71) δ/γήν της περί επιθετικής ενεργείας Μεραρχίας προς κατεύθυνσιν ΕΠΤΑΧΩΡΙΟΥ.
Ι Ο Υ Λ Ι Ο Σ 1 9 4 8
1 Ιουλίου 48
Κατάληψις Ανων. ΠΟΡΤΕΣ και ΚΛΕΦΤΟΒΡΥΣΗ.
Η 53 Ταξιαρχία οργανώσασα νυκτερινήν ενέργειαν διά την κατάληψιν ανωνύμου ΠΟΡΤΕΣ, ενήργησεν ως κάτωθι:
α) 593 Τ. από 0100 ώραν ετέθη εις κίνησιν και κατόπιν σκληρού αγώνος καθ’ όλην την νύκτα κατώρθωσε την 0530, ώραν να θέση πόδα επί του ανωνύμου ΠΟΡΤΕΣ (Ν.284195) εφ’ ου και εδραιώθη. Ακολούθως το Τάγμα τούτο εκμεταλλευόμενον την επιτυχίαν ταύτην ενήργησεν δραστηρίαν κίνησιν προς κατάληψιν του υψ. 1667 (Ν.275195) προσκρούσα προ ισχυροτάτων αντιστάσεων και πολλαπλών αντεπιθέσεων συμμοριτών, η δε συνέχισις ανεκόπη λόγω επελεύσεως της νυκτός. Κατόπιν τούτου η Μεραρχία διά της Α.Π. 1721/1-7-48 (70) διέταξεν όπως η 53 Ταξιαρχία διά νυκτερινής ενεργείας καταλάβη το υψ. 1667.
β) Το 601 Τ. επιτεθέν την 0100 ώραν προς κατάληψιν του υψ. ΚΛΕΦΤΟΒΡΥΣΗ (Ν.278168) δεν κατώρθωσε να επιτύχη τούτο λόγω αφ’ ενός μεν της αντιστάσεως του εχθρού (πολυβολεία) αφ’ ετέρου δε λόγω εκδηλωθέντων αντεπιθέσεων αυτού.
Τας απογευματινάς ώρας το Τάγμα συνεχίσαν τας προσπαθείας του κατώρθωσε κατόπιν σκληροτάτου αγώνος να καταλάβη το υψ. 1576 (Ν.282165) και ΚΛΕΦΤΟΒΡΥΣΗ (Ν.278168).
Εν συνεχεία το Τάγμα εκινήθη προς υψ, 1681 (Ν.276178) και προς υψ. 1727 (Ν.272173) ανακόψαν όμως κίνησίν του λόγω της επελθούσης νυκτός.
Την 1125 ώραν ελήφθη η υπ’ αριθ. Α.Α.Π. 507/1-7-48 (67) Β΄ΣΣ δι’ ης διετάσσετο Μεραρχία μετά κατάληψιν άνων. ΠΟΡΤΕΣ να ενεργήση δραστηρίως προς κατάληψιν κόμβου υψ. 1667 και ασκήση πίεσιν επί ΓΟΥΠΑΤΑ (Ν.272212) από κατευθύνσεως ΚΡΥΟΝΕΡΙ (Ν.265205) δεδομένου ότι η Ι Μεραρχία κατέλαβεν αυχένα ΓΚΡΟΥΣΙΑ και κινείται ΓΟΥΠΑΤΑ.
Η Μεραρχία όμως είχεν προβλέψει τοιαύτην ενέργειαν και από της 0800 ώρας εξέδωκε της Α.Π. 1703/1-7-48 (68) διαταγήν της προς 53 Ταξιαρχίαν περί ενεργείας προς τον κόμβον υψ. 1667 και γενικώς ό,τι διαλαμβάνει η ως άνω Δ/γή Β΄ΣΣ
Ομοίως η Μεραρχία εν όψει ελιγμών εκ ΠΕΝΤΑΛΟΦΟΥ προς ΕΠΤΑΧΩΡΙ διέταξε διά της υπ’ αριθ. Α.Π. 1705/1-7-48 (69) Δ/γής της την μετακίνησιν του 509 Τ. μείον Διλοχία εκ ΠΟΛΥΚΑΣΤΑΝΟΥ εις ΠΕΝΤΑΛΟΦΟΝ.
2 Ιουλίου 1948
Ελιγμός ΤΑΛΛΙΑΡΟΥ-ΕΠΤΑΧΩΡΙΟΥ
Βάσει των υπ’ αριθ. Α.Α.Π. 47/30-6-48 (71) Δ/γής Μεραρχίας αι 21 και 22 Ταξιαρχίαι συγκεντρωθείσαι εις περιοχήν ΠΕΝΤΑΛΟΦΟΥ λίαν εγκαίρως προέβησαν απάσας αναγκαίας εργασίας (αναπροσαρμογαί- αναγνωρίσεις) και ήσαν έτοιμαι δι’ ενέργειαν από νυκτός 1 προς 2 Ιουλίου 1948.
Ούτω η Μεραρχία από πρωίας 2-7-48 διεξήγαγε σκληρότατον αγώνα διά μεν της 53 Ταξ/χίας εις περιοχήν ΠΟΡΤΕΣ (υψ. 1667) – ΚΛΕΦΤΟΒΡΥΣΗ, διά δε των 21 και 22 Ταξιαρχιών εις τομέα ΕΠΤΑΧΩΡΙΟΥ-ΠΡΟΦ. ΗΛΙΑΣ (ΖΟΥΠΑΝΙΟΥ) με εφεδρείαν την 52 Ταξιαρχίαν μείον Τάγμα υπαγομένην τακτικώς υπό το Β΄ΣΣ, και με στατικάς αποστολάς.
Το Τ.Σ. Μεραρχίας μετεστάθμευσεν από πρωίας 2-7-48 εις ΠΕΝΤΑΛΟΦΟΝ εγκαταστήσαν το παρατηρητήριόν του επί ΠΑΝΟΥΚΛΑΣ (Ν.296065).
Αι 21 και 22 Ταξιαρχίαι από πρωίας 2-7-48 ενήργησαν βάσει της Α.Α.Π. 47/30-6-48 Διαταγής ως ακολούθως:
Α) 22 ΤΑΞΙΑΡΧΙΑ από 0230 ώρας εκινήθη ως κάτωθι:
Ι) 507 Τάγμα εκκινήσαν από της 0230 ώρας εκ ΠΑΝΟΥΚΛΑΣ διά δύο φαλάγγων, της μιας προς υψ. 1452 – ΠΑΤΩΜΑ, της ετέρας προς υψ. 1525 (Ν. 255063) – ανώνυμον (Ν.258058), επέτυχε:
Διά της προς ΠΑΤΩΜΑ (Ν.275090) κινουμένης φάλαγγος, να ανατρέψη τας επί 1452 συμμοριακάς αντιστάσεις κατόπιν αγώνος διά χειροβομβίδων και να καταλάβη ανωτέρω υψοδείκτην 0400 ώραν εφ’ ου και εδραιώθη.
Διά της ετέρας φάλαγγος, απωλέσαν το στοιχείον του αιφνιδιασμού λόγω εκρήξεως νάρκης εις (Ν.264052) εξ ης έσχομεν ένα οπλίτην τραυματία ενεπλάκη εις σκληρόν αγώνα μετά των επί υψ. 1525 (Ν.255063) και ανωνύμων (Ν.254067) και (Ν.258058) οργανωμένων συμμοριτών, επί της γραμμής (Ν.262058) – (Ν.257064).
Μετά πολύωρον και σκληρότατον αγώνα, τη υποστηρίξει πυρ/κού και αεροπορίας, το Τάγμα κατέλαβεν εξ εφόδου ανώνυμον (Ν.254067) και εν συνεχεία στραφέν προς Ν.Α. κατέλαβε 1210 ώραν τον υψ. 1225 (Ν.255063) και 1250 ώραν ανώνυμον (Ν.259058).
ΙΙ) 508 Τάγμα εκκινήσαν και τούτο εκ ΠΑΝΟΥΚΛΑΣ προς ανώνυμον ύψωμα (Ν.248074) από της αυτής ως άνω ώρας ενεπλέκη εις αγώνα μετά συμμοριτών οίτινες κατείχον και ημύνοντο επί της γραμμής (Ν.269083) – (Ν.258078).
Μετά πολύωρον και σκληρόν αγώνα, τμήματά του ανέτρεψαν συμμορίτας και εσυνέχισαν δραστηρίως κίνησίν των λαβόντα στενωτάτην επαφήν μετά του εχθρού ισχυρώς οργανωμένου επί του υψώματος (Ν.249073) όπερ και κατέλαβε την 1610 ώραν μετά αγώνα σώματος προς σώμα.
Είτα στραφέν προς Β. Δ. κατέλαβεν 1615 ώραν υψ. 1439 (Ν.241084) ανατρέψαν επί αυτού εχθρικήν αντίστασιν, προωθήσαν εν συνεχεία ισχυράν επιθετικήν αναγνώρισιν προς υψ. 1341 (Ν.236092).
Β) 21 ΤΑΞΙΑΡΧΙΑ Από 0230 ώρας εκινήθη και αύτη ως κάτωθι:
504 Τάγμα κινηθέν, μετά κατάληψιν υψ. 1452 υπό 507 Τ. 22 Ταξιαρχίας 0400 ώραν, εκ Δυσμών ΠΡΟΦ. ΗΛΙΟΥ ΖΟΥΠΑΝΙΟΥ, ήχθη άνευ αντιστάσεως εις υψ. 1225 (Ν.262088) και εκείθεν συνεχίσαν δραστηρίως κίνησίν του προς Β.Δ. ΠΡΟΦ. ΗΛΙΟΥ ΖΟΥΠΑΝΙΟΥ, κατέλαβεν εσπερινάς ώρας κατόπιν σκληρού αγώνος υψ. 1181 (Ν.252100) και υψ. 1335 (Ν.257108), συνδεθέν εξ όψεως μετά των επί υψ. 1671 (Ν.268118) – υψ. 1678 (Ν.263123) – ανώνυμον (Ν.262119) τμημάτων 505 Τάγματος.
505 Τάγμα εκκινήσαν ομοίως εκ περιοχής ΖΑΑΤΣ (Ν.299104) από της 0230 ώρας, ήχθη διά 2 φαλάγγων αθέατον την 1100 ώραν εις θέσεις (Ν.275115) – (Ν.274123), εγγύτατα αντικειμενικών σκοπών υψ. 1671 – υψ. 1678 – υψ. 1586.
Μετά πολύωρον και σκληρόν αγώνα και κατόπιν διαδοχικών προσπαθειών επέτυχε την 1600 ώρα να καταλάβη αντικειμενικούς του σκοπούς (υψ. 1671 – 1678) και να συνδεθή μετά των επί υψ. 1335 τμημάτων 504 Τάγματος.
Διά της καταλήψεως των 2 ανωτέρω ισχυροτάτων σημείων (1671, 1678, 1335, 1181) επετεύχθη πλήρως η περίσχεσις ΠΡΟΦ. ΗΛΙΟΥ ΖΟΥΠΑΝΙΟΥ από Β. και Δ. ως και ο διαχωρισμός τούτου από το ΠΑΛΗΟΚΡΙΜΙΝΙ.
Ούτω αι επιτυχίαι των 21 και 22 Ταξιαρχιών κατά την 2-7-48, διά της καταλήψεως αφ’ ενός της κορυφογραμμής ΤΑΛΙΑΡΟΥ και αφ’ ετέρου της περισχέσεως και διαχωρισμού ΠΡΟΦ. ΗΛΙΟΥ ΖΟΥΠΑΝΙΟΥ- ΠΑΛΗΟΚΡΙΜΙΝΙ, διέσπασαν την ισχυροτάτην γραμμήν του ΜΑΡΚΟΥ ΠΑΛΗΟΚΡΙΜΙΝΙ – ΠΡΟΦ. ΗΛΙΑΣ ΖΟΥΠΑΝΙΟΥ – ΤΑΛΙΑΡΟΣ, αποτελούσαν το ισχυρότατον προπύργιον των π υ λ ώ ν του ΓΡΑΜΜΟΥ και έφεραν την Μεραρχίαν εις την κοιλάδα του ΣΑΡΑΝΤΑΠΟΡΟΥ (ΕΠΤΑΧΩΡΙ).
Την εσπέραν εξεδόθη η υπ’ αριθ. Α.Α.Π. 49/2-7-48 (72) Δ/γή Μεραρχίας προς 21 και 22 Ταξιαρχίαν, προς συνέχισιν προσπαθειών των και ολοκλήρωσιν τελικών αντικειμενικών των σκοπών,. Ομοίως εξεδόθη η υπ’ αριθ. Α.Π. 1728/2-7-48 (73) Δ/γή προς 21 Ταξιαρχίαν, δι’ ης ερρυθμίζοντο αι λεπτομέρειαι της συνεχείας των προσπαθειών της.
Β ο ρ ρ ε ί ω ς η 53 Ταξιαρχία (593 και 601 Τάγματος) εις περιοχήν ΠΟΡΤΕΣ-ΚΛΕΦΤΟΒΡΥΣΗ εδέχετο καθ’ όλην την ημέραν πεισμόνους αντεπιθέσεις των συμμοριτών αίτινες και απεκρούσθησαν με βαρείας απώλειας διά τον εχθρόν.
Την 2000 ώραν η Μεραρχία διά της υπ’ αριθ. Α.Π. 1731/2-7-48 (74) διαταγής της προς 53 Ταξιαρχίαν, διέταξε την κατάληψιν διά νυκτερινής ενεργείας του υψ. 1667 (ΠΟΡΤΕΣ).
3 Ιουλίου 1948
Κ α τ ά λ η ψ ι ς Π Ο Ρ Τ Ε Σ (υψ.1667) (Ν.275194).
53 Ταξιαρχία μελετήσασα και οργανώσασα νυκτερινήν ενέργειαν διά των 593 και 601 Ταγμάτων, βάσει της Α.Π. 1731/2-7-48 Δ/γής Μεραρχίας, κατέλαβε άμα τη έω όλως αιφνιδιαστικώς την γραμμήν υψ. 1667 (Ν.275194) ΠΟΡΤΕΣ – υψ. 1681 (Ν.276178) – υψ. 17273 (Ν.273173), στραφέντων εν συνεχεία του μεν 593 Τάγματος δραστηρίως προς ΚΡΥΟΝΕΡΙ (Ν.260206) όπερ και κατέλαβε την 1045 ώρα του δε 601 Τάγματος προς το οχυρόν ΠΑΛΗΟΚΡΙΜΙΝΙ όπερ περιέσφιξεν ισχυρώς από Β., πιεζομένου ομοίως ισχυρώς από Νότου υπό τμημάτων 505 Τάγματος.
Κατάληψις ΠΡΟΦ. ΗΛΙΟΥ ΖΟΥΠΑΝΙΟΥ
Οι επί του οχυρού ΠΡΟΦ. ΗΛΙΟΥ ΖΟΥΠΑΝΙΟΥ συμμορίται ως και οι επί του ΠΑΛΗΟΚΡΙΜΙΝΙ τοιούτοι, βλέποντες ότι εκυκλώθησαν και ότι δεν υπήρχεν ελπίς σωτηρίας των ήρχησαν κλονιζόμενοι και κατά πρώτον οι επί του οχυρού ΠΡΟΦ. ΗΛΙΟΥ αμυνόμενοι, εγκατέλειψαν τούτον την νύκτα 2/3 Ιουλίου τραπέντες προς Δυσμάς. Επιθετική αναγνώρισις 505 Τάγματος δυνάμεως Διμοιρίας εκπεμφθείσα από της έω, κατώρθωσε διά μυρίων όσων προφυλάξεων λόγω της πυκνής εις βάθος 100 μέτρων ναρκοθετήσεως της ζώνης και των συρματοπλεγμάτων να ανέλθη επί του οχυρού τούτου την 1000 ώραν.
Τομεύς ΤΑΛΛΙΑΡΟΥ
Εν ω χρόνω η 53 Ταξ/χία εκύκλωνε στενώς το οχυρόν ΠΑΛΗΟΚΡΙΜΙΝΙ, η 22 Ταξιαρχία διεξήγε σκληρόν αγώνα μετά πείσματος εκατέρωθεν κατά μήκος της ΤΑΛΛΙΑΡΟΥ-ΜΠΙΝΑΡΙ ως κάτωθι:
507 Τάγμα εξορμήσαν από εω εις (Ν.258058) προς ανώνυμον (Ν.262052) – υψ. 1525 (Ν.267047) – ΜΠΙΝΑΡΙ, συνεπλάκη μετά συμμοριτών οργανωμένων ισχυρώς επί άνω γραμμής μέχρι 1030 ώρας.
Την 1045 ώραν και τη υποστηρίξει πυρ/κού και αεροπορίας το Τάγμα κατέλαβεν δι’ εφόδου το ανώνυμον (Ν.262052), συνεχίσαν δε δραστηρίως κίνησίν του, κατέλαβεν εν συνεχεία τον υψ. 1525 την 1100 ώραν, των συμμοριτών τραπέντων προς ΜΠΙΝΑΡΙ (Ν.272043).
508 Τάγμα εξέπεμψεν ισχυράς επιθετικάς αναγνωρίσεις προς υψ. 1841 (Ν.235093) και ΖΟΥΖΟΥΛΙΩΤΙΚΟ ΡΕΜΑ.
Την 1500 ώραν ελήφθη η υπ’ αριθ. Α.Α.Π. 519/2-7-48 (75) Δ/γή Β΄Σ.Στρατού, προς Χ Μεραρχίαν, κοινοποιουμένης και ημίν, όπως αύτη επωφελουμένη της κινήσεως ΙΙ Μεραρχίας, κινηθή και αχθή επί της γραμμής ΑΝΙΤΣΑ-ΣΚΟΥΡΤΖΑ (Σ.265983), συνδεθή δε με ΙΙ Μεραρχίαν εις ΛΥΚΟΠΕΡΑΣΜΑ (Ν.218025) ίνα επιβοηθήση δε το Β΄Σ.Στρατού την ως άνω ενέργειαν Χ Μεραρχίας, διέταξε διά της υπ’ αριθ. Α.Π. 5343/3-7-48 (76) δ/γής του μία πυρ/χία του 102 Σ.Π.Π. να μετασταθμεύση εκ ΠΟΛΥΚΑΣΤΑΝΟΥ εις ΓΡΕΒΕΝΑ εις την διάθεσιν Χ Μεραρχίας.
Ομοίως την εσπέραν η Μεραρχία εξέδωκε την Α.Α.Π. 53/3-7-48 (77) δ/γήν της προς 21, 22, 53 Ταξ/χίας, δι’ ενεργείας της 4-7-48 προς συνέχισιν προσπαθειών διά την κατάληψιν της γραμμής ΠΑΛΗΟΚΡΙΜΙΝΙ-ΣΜΑΡΑ-ΤΣΟΥΚΑ – υψ. 1316 και υψ. 1046.
Ομοίως να ενεργηθώσιν επιθετικαί αναγνωρίσεις προς ΚΟΥΤΣΟΥΡΟ-ΠΡΟΦ. ΗΛΙΑΣ (ΕΠΤΑΧΩΡΙΟΥ)
4 Ιουλίου 1948
Οι επί του οχυρού ΠΑΛΗΟΚΡΙΜΙΝΙ αμυνόμενοι συμμορίται, μετά την εγκατάλειψιν του ΠΡΟΦ. ΗΛΙΟΥ, εγκατέλειψαν και ούτοι τούτο την νύκτα της 3/4 Ιουλίου τραπέντες προς κατεύθυνσιν ΠΕΥΚΟΦΥΤΟΥ, του 601 Τάγματος της 53 Ταξιαρχίας, καταλαβόντος τούτο διά Λόχου τας πρωινάς ώρας, ενώ συγχρόνως δι’ ετέρου λόχου κατελάμβανε τον υψ.1508 (Ν.258174).
Τοιουτοτρόπως ολοκληρώθη η κατάληψις των ισχυρώς οργανωμένων τοποθεσιών ΠΡΟΦ. ΗΛΙΑΣ ΣΟΥΠΑΝΙΟΥ – ΠΑΛΗΟΚΡΙΜΙΝΙ – ΤΑΛΙΑΡΟΣ, εφ ων ο εχθρός εστήριζε την κυρίαν γραμμήν αντιστασεώς του, ανεωχθεισών πλέον οριστικώς των πυλών του ΓΡΑΜΜΟΥ, το πρώτον υπό της Μεραρχίας, εκχυθείσης εν συνεχεία εις την κοιλάδα του ΣΑΡΑΝΤΑΠΟΡΟΥ και καταλαβούσης το ΕΠΤΑΧΩΡΙΟ.
Δέον να σημειωθή ότι η αναίμακτος σχεδόν κατάληψις της ανωτέρω γραμμής (νεκροί οπλίται 9, τραυματίαι αξ/κοί είς (1) και οπλίται 41), οφείλεται εν τω συνόλω εις το θαυμάσιον ελιγμόν της Μεραρχίας, όστις στεφθείς υπό πλήρους επιτυχίας χάρις εις τον νυκτερινόν της ενεργείας των Μονάδων, κατέρριψεν ως χάρτινον πύργον την ισχυρώτατα οργανωμένην γραμμήν του ΜΑΡΚΟΥ ΠΟΡΤΕΣ – ΠΑΛΗΟΚΡΙΜΙΝΙ – ΠΡΟΦ. ΗΛΙΑΣ ΣΟΥΠΑΝΙΟΥ – ΤΑΛΙΑΡΟΣ.
Το 593 Τάγμα της αυτής ως άνω Ταξιαρχίας συνεχίσαν προσπαθείας του από πρωίας προς υψ.1582, 7 κατέλαβε τούτο την 1000 ώραν κατόπιν σκληρού αγώνος και ετήρρησεν στενωτάτην επαφήν μετά των επί ΓΟΥΠΑΤΩΝ οργανωμένων συμμοριτών.
21 ΤΑΞΙΑΡΧΙΑ
Το 504 συνεχίσαν από πρωίας προσπαθείας του, κατέλαβε την 1315 ώραν ύψωμα ΣΜΑΡΑ (Ν.2213) και εν συνεχεία το υψ.1046 (Ν.207123) 1400 ώραν.
505 Τάγμα ενεργούν ομοίως από πρωίας, κατέλαβεν 1145 ώραν οχυρόν ΤΣΟΥΚΑ (υψ.1441,8) Δυτικώς ΠΑΛΗΟΚΡΙΜΙΝΙ.
22 ΤΑΞΙΑΡΧΙΑ
507 Τάγμα κινηθέν από πρωίαν προς ΜΠΙΝΑΡΙ, συνεπλάκη την 1000 ώραν εις (Ν.275040) μετά συμμοριτών ισχυρώς οργανωμένων άνω θέσιν, ους ανέτρεψε κατόπιν σκληρού αγώνος διαρκέσαντος καθ’ όλην ημέραν και κατέλαβε ανώνυμον (Ν.275040) εσπερινάς ώρας τη υποστηρίξει πυρ/κού και αεροπορίας.
508 Τάγμα κινηθέν ομοίως από πρωίας, εισήλθεν ΕΠΤΑΧΩΡΙΟΝ ενώ συγχρόνως δι’ ετέρων τμημάτων του κατελάμβανεν υψ. 940 (Ν.217094). Επιθετικαί αναγνωρίσεις ιδίου εκπεμφθείσαι προς ΠΡΟΦ. ΗΛΙΑΝ ΕΠΤΑΧΩΡΙΟΥ και αχθείσαι εις ύψος ΑΓ. ΤΡΙΑΔΟΣ (Ν.200095) την 1130 περίπου ώραν, εβλήθησαν δραστικώς διά πυρών αυτομάτων μυδραλίων και όλμων εκ κατευθύνσεως ΚΟΥΤΣΟΥΡΟ – ΠΡΟΦ. ΗΛΙΑΣ.
Η Μεραρχία την εσπέραν εξέδωκε τας υπ’ αριθ.Α.Α.Π. 54/4-7-48 (78) και Α.Α.Π. 55/4-7-48 (79) Διαταγάς της διά των οποίων διέτασσε την εκτέλεσιν επιχειρήσεως από έω 5-7-48 προς ΠΡΟΦ. ΗΛΙΑΝ ΕΠΤΑΧΩΡΙΟΥ-ΚΟΥΤΣΟΥΡΟ-ΜΠΟΥΧΕΤΣΙ.
5 Ιουλίου 1948
Βάσει της υπ’ αριθ.Α.Α.Π. 54/4-7-48 Δ/γής Μεραρχίας αι Ταξιαρχίαι από 0600 ώρας ενήργησαν ως κάτωθι:

α) 21 Ταξιαρχία
Απέστηλεν αναγνωρίσεις μέχρι ΖΑΠΙΑΝΙ πόρου ως επίσης και Ν.Α. προσβάσεις ΜΠΟΥΧΕΤΣΙ, διαπιστωθείσης ισχυράς κατοχής ανωτέρω υπό συμμοριτών.
β) 22 Ταξιαρχία
507 Τάγμα επιτεθέν προς κατεύθυνσιν ΜΠΙΝΑΡΙ – ΣΑΡΜΑΝΤΖΑ εκ περιοχής υψ. 1525 (Ν.255064), ολοκλήρωσεν κατάληψιν ΜΠΙΝΑΡΙ και έλαβεν στενωτάτην επαφήν κατέχοντα ισχυρώς ΣΑΡΜΑΝΤΖΑΝ υψ.1467 (Ν.289031).
Του αγώνος εξακολουθούντος και των συμμοριτών σθεναρώς αμυνομένων εκινήθη Διλοχία του εφεδρικού 509 Τάγματος τη αιτήσει της Ταξιαρχίας εκ ΠΑΝΟΥΚΛΑΣ επί τω σκοπώ της από Νότου κυκλωσεώς των επί υψ.1467 αμυνομένων συμμοριτών.
Επειδή η κατάστασις εχρόνιζεν, η Μεραρχία διά της Α.Π. 1770/15-7-48 (83) Δ/γής της προς 22 Ταξιαρχίαν επέρριπτεν ευθύνας εις 22 Ταξιαρχίαν δι’ ο και ο Διοικητής της Μεραρχίας μεταβάς τας απογευματινάς ώρας εις το παρατηρητήριον της 22 Ταξιαρχίας, εύρεν κατάστασιν όντως θλιβεράν τον δε Ταξίαρχον ωχρόν και σιωπηλόν, σχεδόν άνευ ηθικού και μη καλήν ενέργειαν των τμημάτων, δι’ ο και εζήτησεν την άμεσον αντικαταστασίν του εκ του Β΄ΣΣ ήτις και επραγματοποιήθη εντός της ημέρας, εγκαταλείψας μάλιστα την θέσιν του ενώπιον του εχθρού μεταβάς εις την εν ΠΕΝΤΑΛΟΦΩ οικίαν του, ισχυρισθείς ότι ετύγχανεν ασθενής.
Τω υπεβλήθη σχετική έκθεσις διά πλήρη διοικητικήν ανεπάρκειαν, δι’ ηττοπάθειαν και διότι υπέπεσεν εις βαρύτητα πταίσματα περί την υπηρεσίαν και πειθαρχίαν.
Την διοίκησιν της 22 Ταξιαρχίας ανέλαβεν από 6-7-48 ο παρά τη Μεραρχία σύνδεσμος Β΄ΣΣ συν/ρχης ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΧΡΥΣΑΝΘΟΣ (Α.Μ.1785) 6-7-48 (89) Δ/γή Μεραρχίας.
Ο αγών επί ΣΑΡΜΑΝΤΖΑΣ εξηκολούθησεν σφοδρός μέχρι της 2130 ώρας.
Εις τομέα 53 Ταξιαρχίας ουδέν άξιον λόγου.
Τα πρωινάς ώρας (1130) σήμερον, ελήφθη η υπ’ αριθ. Α.Α.Π. 531/5-7-48 (80) Δ/γή Β΄ΣΣ προς ΙΙ Μεραρχίαν, δι’ ης διετάσσετο όπως η 53 Ταξιαρχία συνδιάζουσα ενέργειάν της με Ιην Μεραρχίαν, επιδιώξη κατάληψιν ΓΟΥΠΑΤΑ, διά συγχρόνου ενεργείας εκ ΠΑΛΗΟΣΤΡΟΥΓΚΑΣ υψ.1302 (Ν.231203) και ΚΡΥΟΝΕΡΙ (υψ.1582,7).
Κατόπιν της ανωτέρω Δ/γής η Μεραρχία διά της Α.Π. 1569/5-7-48 (81) Δ/γής της εκδοθείσης την 1640 ώραν, διέταξεν όπως η 53 Ταξιαρχία προπαρασκευάση νυκτερινήν ενέργειαν διά ΓΟΥΠΑΤΑ ην να εκτελέση ει δυνατόν την εσπέραν της 6/7 Ιουλίου.
Διά τον ως άνω σκοπόν, η Ι Μεραρχία διά του Α.Π. 55/97Α/5-7-48 (82) εγγράφου της εγνωστοποίησε τη Μεραρχία ότι την νύκτα της 5/6/ Ιουλίου το 501 Τάγμα θα αφικνείται εις ΚΡΥΟΝΕΡΙ διάθεσιν 53 Ταξιαρχίας, διά συμβολήν τούτου εις αγώνα κατά ΓΟΥΠΑΤΑ. Το Τάγμα τούτο (501 Τ.) κατά τας πρωϊνάς ώρας αφίχθη προορισμόν του ως ανωτέρω ελέχθη.
Ομοίως η Μεραρχία προς υποβοήθησιν κινήσεως Χ Μεραρχίας προς Βορράν, διά της υπ’ αριθ. Α.Π. 1774/5-7-48 (84) Δ/γής της προς 52 Ταξιαρχίαν, διέταξε όπως από έω 6 Ιουλίου ωθήσει λόχον μετά όλμου 81 χιλ. εν τη κατευθύνσει ΠΕΝΤΑΛΟΦΟΣ-ΚΟΡΝΙΤΣΑ-ΑΓ. ΝΙΚΟΛΑΟΣ- ΧΟΝΔΡΑ ΔΕΝΔΡΑ.
6 Ιουλίου 1948
Η 22 Ταξιαρχία από πρωίας συνέχισε τον αγώνα διά κατάληψιν 1467 (Ν.289031) όπερ τελικώς και κατέλαβε την 0845 ώραν, συνεχίσασα δε κίνησίν της ήχθη διά του 507 Τ. την 1200 ώραν εις ΛΥΚΟΠΕΡΑΣΜΑ (υψ. 1259) (Ν.279024) και ανώνυμον (Ν.295025). Έτερα τμήματα 507 Τ. ήχθησαν την 1340 ώραν εις ΧΟΝΔΡΑ ΔΕΝΔΡΑ (Ν.313010).
Η 52 Ταξιαρχία ενεργήσασα και αυτή βάσει της υπ’ αριθ Α.Π. 1774/5-7-48 Δ/γής Μεραρχίας, ήχθη την 1145 ώραν εις αντικειμενικόν της σκοπόν ΧΟΝΔΡΑ ΔΕΝΔΡΑ Ν. 314010 (υψ. 1217) άνευ αντιστάσεως εχθρού.
Μετά κατάληψιν άνω αντικειμενικών σκοπών, την 1630 ώραν ελήφθη η υπ’ αριθ. Α.Α.Π. 537/5-7-48 (85) Δ/γή Β΄ΣΣ δι’ ης διετάσσετο όπως η Μεραρχία ενεργήση προς κατάληψιν της γραμμής ΜΠΟΥΧΕΤΣΙ- ΚΟΥΤΣΟΥΡΟ-ΠΡΟΦ. ΗΛΙΑΣ (ΕΠΤΑΧΩΡΙΟΥ) και ΛΕΥΚΑΔΙΩΝ, ενώ η Χ Μεραρχία κινηθή προς ΡΑΧΗ ΓΙΟΤΣΑ (Ν.2401) – ΒΟΥΖΙΟΝ (Ν.1901) διευκολύνουσα ούτω ενέργειαν ΙΙ Μεραρχίας.
Την 1700 ώραν ελήφθη και η υπ’ αριθ. Α.Α.Π. 538/6-7-48 (86) Δ/γή Β΄ΣΣπρος Χ Μεραρχίαν, όπως αύτη κινηθή δραστηρίως και ενωθή με ΙΙ Μεραρχίαν εις περιοχήν ΛΥΚΟΠΕΡΑΣΜΑΤΟΣ, εκείθεν δε κινηθή ως η Α.Α.Π. 537 Δ/γήν του.
Βάσει των ανωτέρω δ/γών Σώματος, η Μεραρχία διά των υπ’ αριθ. Α.Α.Π. 60/6-7-48 (87) και Α.Α.Π. 61/6-7-48 (87) δ/γών της προς 21 και 22 Ταξιαρχίας, διέταξε όπως από νυκτός 7/8 Ιουλίου επιτεθώσι προς κατάληψιν ΠΡΟΦ. ΗΛΙΟΥ (Ν.196083) – ΚΟΥΤΣΟΥΡΟ (Ν.188099) – ΜΠΟΥΧΕΤΣΙ.
Την 0200 ώραν της 7 Ιουλίου ελήφθη η υπ’ αριθ. Α.Α.Π. 545/6-7-48 (88) Δ/γή Β΄ΣΣ προς Ι και ΙΙ Μεραρχίας διά συγχρονισμόν κινήσεως προς κατάληψιν ΓΟΥΠΑΤΩΝ
Κατόπιν των ανωτέρω Δ/γών Σώματος η Μεραρχία διά της Α.Π. 1789/6-7-48 δ/γής της προς 53 Ταξιαρχίαν, διέταξεν όπως η οριζομένη ως άνω ενέργεια εκτελεσθή την νύκτα της 6/7 Ιουλίου.
Η διάταξις των Μονάδων της Μεραρχίας την εσπέραν της 6-7-48 είχεν ως κάτωθι:

Τ.Σ. 21 Ταξιαρχίας εις υψ. 1181 (Ν.251100)
504 Τάγμα μείον Διλοχία ΣΜΑΡΑ (Ν.2213) – Διλοχία περιοχήν ΚΟΡΦΕΣ (Ν.230115)
505 Τάγμα περιοχήν υψ. 1315 (Ν.247141) – 2λοχία διανυκτερεύση περιοχήν ΤΣΙΟΥΚΑΣ (υψ. 1441,8) Ν. 243164).
506 Τάγμα περιοχήν υψ. 1225 (Ν.262088) – υψ. 1181 (Ν.252100) – υψ. 1335 (Ν.257108)
Τ.Σ. 22 Ταξιαρχίας ΤΑΛΙΑΡΟΣ (Ν.250075)
507 Τάγμα περιοχήν ΜΠΙΝΑΡΙ (υψ. 1525) – ΣΑΡΜΑΝΤΖΑ (υψ. 1467)
508 Τάγμα περιοχήν υψ. 1341 (Ν.936092) – ΕΠΤΑΧΩΡΙ (Ν.218100) – υψ. 940 (Ν.217094) – ανώνυμον (Ν.218088).
509 Τάγμα περιοχήν υψ. 1439 (Ν.241084) – ανώνυμον (Ν.248075) – ΤΑΛΙΑΡΟΣ (υψ. 1525) (Ν.255064).
Τ.Σ. 52 Ταξιαρχίας ΠΕΝΤΑΛΟΦΟΣ.
594 Τάγμα συν λόχος ΚΟΡΥΦΗ-Λόχος ΤΣΟΤΥΛΙ -, Λόχος ΑΓ. ΝΙΚΟΛΑΟΣ-ΜΟΡΦΗ, Λόχος ανώνυμον (Ν.323057) – ΒΑΡΕΓΓΑ.
595 Τάγμα μείον Λόχος συν Διμοιρία ΠΕΝΤΑΛΟΦΟΣ – υψ. 1365 – Λόχος συν Διμοιρία περιοχήν υψ. 1452 – ΠΡΟΦ. ΗΛΙΑΣ ΣΟΥΠΑΝΙΟΥ.
Τ.Σ. 53 Ταξιαρχίας ΠΟΛΥΚΑΣΤΑΝΟΝ
593 Τάγμα περιοχήν ΠΟΡΤΕΣ (υψ. 1667) – ΚΡΥΟΝΕΡΙ (Ν.269201) – υψ.1582,7.
601 Τάγμα περιοχήν ΠΑΛΗΟΚΡΙΜΙΝΙ-ΤΣΟΥΚΑ (Ν.243164) – υψ. 1508 (Ν.257175) – υψ. 1772,3 (Ν.263138).
603 Τάγμα και Λόχος εις Ν. 2817, Λόχος υψ. 1727,3 – υψ. 1681 (Ν.275177), Λόχος υψ. 1429 (Ν.296169) – ΚΛΕΨΙ, Λόχος ΟΝΤΡΙΕΣ (υψ. 1516) – ΟΛΡΙΕΣ (υψ. 1354).
7 Ιουλίου 1948
Η ημέρα αύτη διετέθη εξ ολοκλήρου δι’ αναπροσαρμογάς διατάξεων των Ταξιαρχιών, δι’ επιθετικάς ενεργείας ως Α.Α.Π. 60 και 61/6-7-48 Δ/γαί Μεραρχίας.
Επειδή λόγω δυσχερειών η 53 Ταξιαρχία δεν ηδυνήθη να πραγματοποιήση την νυκτερινήν ενέργειαν προς ΓΟΥΠΑΤΑ ως η Α.Π. 1781 Δ/γή Μεραρχίας ώριζε, διά τούτο εξοδόθη η Α.Π. 1806/7-8-48 (91) ομοία της Μεραρχίας, δι’ ης ωρίζετο ως ημέρα ενεργείας προς ΓΟΥΠΑΤΑ η νύκτα της 7/8 Ιουλίου, τούτου αναφερθέντος διά της Α.Π. 1810/7-7-48 (92) αναφοράς Μεραρχίας εις Β΄Σ.Στρατού, κοινοποιηθείσας άμα και εις Ιην Μεραρχίαν.

8 Ιουλίου 1948
Κατόπιν των Α.Π. 1789/6-7-48 και Α.Π. 1806/7-7-48 Δ/γών Μεραρχίας η 53 Ταξιαρχία ενήργησε ως κάτωθι:
α) 593 Τάγμα κινηθέν από 0300 ώρας, κατέλαβε διαδοχικώς μέχρι 0500 ώρας άπαντα ανώνυμα ΓΟΥΠΑΤΩΝ μέχρι και (Ν.242210). Περαιτέρω προσπάθεια του Τάγματος προς υψ. 1632,2 (Ν.240216) δεν εκαρποφόρησεν, των τμημάτων καθηλοθέντων εις τας Ν.Α αντερίδας υψοδείκτου τούτου, βαλλόμενα δραστικώς αφ’ ενός κατά μέτωπον διά πυρών αυτομάτων και μυδραλίων εξ ισχυρώς οργανωμένων πολυβολείων επί 1632,2 αφ’ ετέρου εκ του αριστερού πλευρού διά δραστικών πυρών όλμων και πυρ/κού εκ κατευθύνσεως ΚΟΤΥΛΗΣ.
Συμμορίται μέχρι 1000 ώρας εξεδήλωσαν επανειλημμένας αντεπιθέσεις κατά των ημετέρων, αποκρουσθείσαι.
Την 1100 ώραν τη υποστηρίξει δραστικών πυρών όλμων – πυρ/κού και τοιούτων αυτομάτων, εξεδήλωσαν νέαν σφοδρατάτην αντεπίθεσιν, προ της οποίας ημέτεροι καμφθέντες λόγω και των σοβαρών απωλειών των, συνεπτύχθησαν αρχικάς βάσεις εξορμήσεώς των υψ. 1582,7 (Ν.253206) – ΚΡΥΟΝΕΡΙ.
Ούτω απέτυχε προσπάθεια 53 Ταξιαρχίας καταλήψεως ΓΟΥΠΑΤΩΝ.

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΣ ΜΠΟΥΧΕΤΣΙ-ΚΟΥΤΣΟΥΡΟ

21 ΤΑΞΙΑΡΧΙΑ Βάσει της Α.Α.Π. 60/6-7-48 Δ/γής Μεραρχίας ενήργησε ως κάτωθι:
α) 504 Τάγμα και 506 Τάγμα διέβησαν εις δύο φάλαγγας ΣΑΡΑΝΤΑΠΟΡΟΝ και ήχθησαν εις τας Ανατολικάς προσβάσεις ΜΠΟΥΧΕΤΣΙ, καταλαβόντα την 0800 ώραν την γραμμήν (Ν.191116) – (Ν.191128) – (Ν.193137) ένθα και εβλήθησαν υπό δραστικών πυρών αυτομάτων και μυδραλίων των συμμοριτών κατεχόντων ισχυρότατα την γραμμήν (Ν.1912) – (Ν.185125), εφ’ ης και ανεγνωρίσθησαν πληθύς οργανωμένων μετά σκεπάστρων πολυβολείων.
Την 1400 ώραν τμήματα συνεχίζοντα βραδέως και εν στενή μετά των συμμοριτών επαφή κίνησίν των, ήχθησαν επί της γενικής γραμμής (Ν.192129) – (Ν.197145), εφ’ ης και εκαθηλώθησαν προσκρούσαντες προ των ισχυρώς οργανωμένων τοποθεσιών επί Α. αντειρίδων ΜΠΟΥΧΕΤΣΙ και Ν.Α. αντειρίδων ΚΑΤΩ ΑΡΕΝΑΣ στοιχιζομένης επί της γραμμής (Ν.185124) – (Ν.185130) – (Ν.185145).
22 ΤΑΞΙΑΡΧΙΑ. Τα 508 και 509 Τάγματα από 0300 ώρας εξώρμησαν προς κατάληψιν ΚΟΥΤΣΟΥΡΟ-ΠΡΟΦ. ΗΛΙΑΣ (Ν.196083) με δεξιά το 508 Τάγμα και αριστερά το 509 Τάγμα.
508 Τάγμα υπερβάν ΖΟΥΖΟΥΛΙΩΤΙΚΟ ΡΕΜΑ, κατέλαβεν την γραμμήν (Ν.2009) – (Ν.2010) τας πρωϊνάς ώρας και δεν ηδυνήθη να συνεχίση κίνησιν προς ΚΟΥΤΣΟΥΡΟ λόγω ισχυρών αντιστάσεων του εχθρού.
509 Τάγμα κινηθέν εκ (Ν.215080) προς (Ν.2007), προσέκρουσεν εις διαδοχικάς αντιστάσεις συμμοριτών αίτινες παρά την συνδρομήν Αεροπορίας δεν εξουδετερώθησαν.
Αμφότεραι – αι φάλαγγες εβάλλοντο δραστικώς μετωπικώς και πλευρικώς από υψώματος ΚΟΥΤΣΟΥΡΟ-ΓΑΒΡΟΣ.
Τα τμήματα ταύτα την 2000 ώραν εδέχθησαν ισχυράν αντεπίθεσιν των συμμοριτών αποκρουσθεισών.
Επειδή αι κατεχόμεναι υπό των ημετέρων θέσεις 21 και 22 Ταξιαρχιών, ήσαν παθητικαί αλλά και λίαν μειονεκτικαί διά τούτο διετάχθη συμπτυχθώσιν προτέρας βάσεις εξορμήσεώς των ήτοι: Ανατολικώς ΣΑΡΑΝΤΑΠΟΡΟΥ και ΖΟΥΖΟΥΛΙΩΤΙΚΟΥ ΡΕΜΑΤΟΣ.
Εκ της όλης σημερινής των Μονάδων ενεργείας, διεπιστώθη η γραμμή ΛΕΥΚΑΔΙΑ-ΓΑΒΡΟΣ-ΠΡΟΦ. ΗΛΙΑΣ-ΚΟΥΤΣΟΥΡΟ – ΜΠΟΧΕΤΣΙ κατέχεται ισχυρώς της μεν γραμμής ΛΕΥΚΑΔΙΑ-ΓΑΒΡΟΣ – ΠΡΟΦ. ΗΛΙΑΣ-ΚΟΥΤΣΟΥΡΟ διά δυνάμεως τριών Λόχων (250 άνδρες) της Ταξιαρχίας ΥΨΗΛΑΝΤΗ, της δε τοιαύτης του ΜΠΟΥΧΕΤΣΙ διά Λόχου της Σχολής Αξιωματικών.
Κατόπιν τούτου και κατόπιν σχετικής αιτήσεως της Μεραρχίας το Β΄ΣΣ δι’ Α.Α.Π. 560/8-7-48 (93) δ/γής του διέταξε όπως η 21 Ταξιαρχία μεταφέρει τον όγκον της Νοτίως και συμβάλλη μετά της 22 Ταξιαρχίας εις την κατάληψιν της γραμμής ΛΕΥΚΑΔΙΑ-ΓΑΒΡΟΣ-ΚΟΥΤΣΟΥΡΟ συνδεθώμεν δε με τμήματα Χ Μεραρχίας ενεργούντα προς ΡΑΧΗΝ ΓΙΟΤΣΑ-ΒΟΥΖΙΟΝ.
Κατόπιν ανωτέρω η Μεραρχία δι’ Α.Π. 1819/8-7-48 (94) δ/γής της διέταξεν 21 Ταξιαρχίαν όπως απαγγιστρώση τα 504 και 506 Τάγματα και είναι έτοιμη όπως μετακινήση ταύτα εις περιοχήν ΚΟΥΤΣΟΥΡΟ-ΓΑΒΡΟΣ
Ομοίως το Σ.Στρατού διά της 555/8-7-48 δ/γής του έθεσε εις διάθεσιν Μεραρχίας την β’ πυρ/χίαν των 5’,5.
Κατόπιν των ως άνω μετακινήσεων και διά να έχωσιν αι Μονάδες τον απαιτούμενον χρόνον διά νέαν ενέργειαν, η Μεραρχία διά της Α.Π. 1839/8-7-48 αναφοράς της προς το Σ.Στρατού, εζήτησε όπως η νέα ενέργεια γίνη την πρωίαν της 10 Ιουλίου.
9 Ιουλίου 1948
Κατά την ημέραν αύτην εγένετο αι αναγαίαι μετακινήσεις 21 Ταξιαρχίας.
Βάσει της Α.Π. 1841/9-7-48 (95) δ/γής Μεραρχίας, εγένοντο αι αναγνωρίσεις δι’ επανάληψιν επιθετικής ενεργείας προς ΛΕΥΚΑΔΙΑ- ΓΑΒΡΟΣ-ΚΟΥΤΣΟΥΡΟ.
Ομοίως διά της υπ’ αριθ. Α.Π. 1844/9-7-48 (96) δ/γής, διετάσσετο όπως την πρωίαν της 10-7-48 συγκεντρωθώσι επί ΤΑΛΙΑΡΟΥ οι Διοικηταί των 21 και 22 Ταξιαρχιών, οι Διοικηταί Ταγμάτων όπου μετά του Στρατηγού Διοικητού Μεραρχίας, θα ελάμβανον αποφάσεις δι’ ενέργειαν προς ΚΟΥΤΣΟΥΡΟ-ΛΕΥΚΑΔΙΑ.
10 Ιουλίου 1948
Την 0930 ώραν, άπαντες οι ανωτέρω αναφερόμενοι συνεκεντρώθησαν εις το ορισθέν σημείον του ΤΑΛΙΑΡΟΥ όπου μετά πολύωρον σύσκεψιν και λεπτομερή μελέτην, καθώρισαν το σχέδιο ενεργείας προς κατάληψιν της γραμμής ΛΕΥΚΑΔΙΑ-ΓΑΒΡΟΣ-ΠΡΟΦ. ΗΛΙΑΣ – ΚΟΥΤΣΟΥΡΟ.
Απεφασίσθη όπως, η μεν 22 Ταξιαρχία από ΓΑΒΡΟΥ (όχι) μέχρι ΛΕΥΚΑΔΙΩΝ (ναι), η δε 21 Ταξιαρχία από ΓΑΒΡΟΥ (ναι) μέχρι ΚΟΥΤΣΟΥΡΟ (ναι).
Καθορισθέντων ούτω λεπτομερώς του τομέως ενεργείας εκάστης των Ταξιαρχιών, ήρχισαν αι λεπτομερείς αναγνωρίσεις μέχρι Λόχου και Διμοιρίας. Η επιχείρησις αύτη προεβλέπετο επιτελεσθή από νυκτός 11/12 Ιουλίου.
ΔΥΝΑΜΕΙΣ ΣΥΜΜΟΡΙΤΩΝ
Επί της γραμμής ΚΟΥΤΣΟΥΡΟ-ΠΡΟΦ. ΗΛΙΑΣ-ΓΑΒΡΟΣ – ΛΕΥΚΑΔΙΑ, οι συμμορίται διέθετον κάτωθι δυνάμεις:
α) Επί ΛΕΥΚΑΔΙΩΝ-ΖΟΥΖΟΥΛΙΩΤΙΚΗΣ ΠΕΤΡΑΣ, δύναμιν Λόχου (80-100)
β) Επί ΓΑΒΡΟΥ-ΠΡΟΦ. ΗΛΙΑΣ-ΚΟΥΤΣΟΥΡΟ, ανά ένα Λόχον (80-100 άνδρες)
Ήτοι εν συνόλω επί καταληπτέας γραμμής δύναμις συμμοριτών 350 ανδρών, με αφθονίαν πολυβολείων μετά σκεπάστρων εκ 4-5 σειρών κορμών δένδρων διαμέτρου 0,30 μ.
Οπλισμός 5 όλμοι των 3’’ με Ουλαμόν πυρ/κού των 75 εις περιοχήν Δυτικώς ΤΣΟΥΚΑΣ.
Πολυβόλα (Γερμανικού τύπου) αγνώστου αριθμού
Άνω δύναμιν διώκει ο ΥΨΗΛΑΝΤΗΣ (Ταξίαρχος) με Σ.Δ. τον ΠΡΟΦ. ΗΛΙΑ (ΦΛΙΑΜΑΣ) (Ν.143064)
Καθ’ όλην την ημέραν, ημέτερα τμήματα προέβαιναν εις αναπροσαρμογάς παρενοχλούμενα διαρκώς διά πυρών εχθρικών όλμων και πυρ/κού.
Η 53 Ταξιαρχία διά πυρών πυρ/κού, όλμων και αυτομάτων, ενίσχυσεν ενέργειαν Ι Μεραρχίας προς ΓΟΥΠΑΤΑ.
Την 2010 ώραν ελήφθη η υπ’ αριθ. Α.Α.Π. 565/9-7-48 (97) Δ/γή Β΄ΣΣ εκδοθείσα βάσει υπ’ αριθ. Α.Α.Π. 4797/5-7-48 Δ/γής ΓΕΣ, ήτις καθώριζε περαιτέρω εφαρμογήν σχεδίου ΚΟΡΩΝΙΣ και ακολούθως η Α.Α.Π. 570/10-7-48 (98) Δ/γή Σώματος δι’ ης ωρίζετο ότι η επιχείρησις θα γίνη την νύκτα της 11/12 Ιουλίου.
Βάσει της άνω Δ/γής, η Μεραρχία εξέδωκε την υπ’ αριθ. Α.Α.Π. 67/10-7-48 (99) Δ/γήν της δι’ ης καθωρίζετο η ενέργεια των 21 και 22 Ταξιαρχιών, διά κατάληψιν της γραμμής ΛΕΥΚΑΔΙΩΝ-ΚΟΥΤΣΟΥΡΟ βάσει των πορισμάτων της συσκέψεως την πρωίαν επί ΤΑΛΛΙΑΡΟΥ.
Ομοίως η Μεραρχία διά της Α.Π. 1861/10-7-48 (100) Δ/γής της προς 53 Ταξιαρχίαν, καθώριζεν επιβοήθησιν ενεργειών προς ΓΟΥΠΑΤΑ καθ’ ότι από 0500 ώρας της 11-7-48 θα ενήργει προς την ανωτέρω κατεύθυνσιν η Ι Μεραρχία.
Εν συνεχεία προς την ανωτέρω Δ/γήν της, η Μεραρχία εξέδωκε την υπ’ αριθ. Α.Α.Π. 66/10-7-48 (101) Δ/γήν της προς την 53 Ταξιαρχίαν δι’ ης διετάσσετο εκδηλώση ενέργειαν νυκτερινήν προς ΓΟΥΠΑΤΑ διά ανακούφισιν τμημάτων Ι Μεραρχίας.
11 Ιουλίου 1948
Την 1230 ώραν αφίκετο ο νέος Διοικητής της 22 Ταξιαρχίας Ταξίαρχος ΒΑΣΙΛΟΠΟΥΛΟΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ όστις ανέλαβεν την Διοίκησιν ταύτης από του απογεύματος εκ του Συν/ρχου ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΟΥ ΧΡΥΣΑΝΘΟΥ.
Καθ’ όλην την ημέραν τα τμήματα περέμειναν εν αναπαύσει έτοιμα άμα τη επελεύσει του σκότους να καταλάβωσιν την βάσιν εξορμήσεώς του ως η Α.Α.Π. 67/10-7-48 Δ/γή Μεραρχίας.
Την νύκτα της 11/12 Ιουλίου τμήματα είχον κάτωθι διάταξιν:
Τ.Σ. Μεραρχίας ΠΕΝΤΑΛΟΦΟΣ με παρατηρητήριον επί ΤΑΛΙΑΡΟΥ (Ν.250075)
Τ.Σ. 21 Ταξιαρχίας επί υψ. 1341 (Ν.236091)
504 Τάγμα περιοχήν (Ν.219084) – (Ν.218088)
505 Τάγμα περιοχήν (Ν.223074)
506 Τάγμα περιοχήν υψ. 940 (Ν.217094) – (Ν.218107)
Τ.Σ. 22 Ταξιαρχίας εις (Ν.239057)
507 Τάγμα πειροχήν (Ν.238057)
508 Τάγμα περιοχήν (Ν.225067)
509 Τάγμα περιοχήν υψ. 1075 (Ν. 240094)
Τ.Σ. 53 Ταξιαρχίας ΠΟΛΥΚΑΣΤΑΝΟΝ
593 Τάγμα περιοχήν ΠΑΛΗΟΚΡΙΜΙΝΙ – υψ. 1667 – υψ. 1727,3 – ΤΣΙΟΥΚΑ (υψ. 1441,8) – υψ. 1508 (Ν.257174) – ΚΟΠΑΝΕΣ (υψ. 1429) – ΚΛΕΨΙ.
603 Τάγμα περιοχήν (Ν.268201) – (Ν.272199) – ΟΝΤΡΙΕΣ (υψ. 1516) – ΟΡΛΙΕΣ (Ν.265205) – (Ν.263207).
601 Τάγμα ΚΟΡΦΕΣ-ΣΜΑΡΑ-ΑΓ. ΜΗΝΑΣ – υψ. 1046 – υψ. 1772
Τ.Σ. 52 Ταξιαρχίας ΠΕΝΤΑΛΟΦΟΣ
594 Τάγμα περιοχήν ΚΟΡΥΦΗ-ΜΟΡΦΗ-ΑΓ. ΝΙΚΟΛΑΟΣ (Ν.3705) – ΠΕΝΤΑΛΟΦΟΣ-ΒΑΡΕΓΓΑ με Λόχον εις ΤΣΟΤΥΛΙΟΝ.
595 Τάγμα περιοχήν υψ. 1452 – υψ. 1365 – ΠΡΟΦ. ΗΛΙΑΣ ΣΟΥΠΑΝΙΟΥ-ΤΑΛΙΑΡΟΣ (υψ. 1525) (Ν.255063) – ΣΑΡΜΑΤΖΑ (υψ. 1467) – (Ν.248074) – υψ. 1439 (Ν.241084) – (Ν.258078).
Π Υ Ρ Ο Β Ο Λ Ι Κ Ο Ν
Πυρ/χία 151 Μ.Μ.Π. των 5’, 5 εις (Ν.275075)
101 Σ.Π.Π. μείον Μοίρα εις (Ν.275077) και (Ν.273081)
Πυρ/χία 102 Σ.Π.Π. μείον μοίρα εις περιοχήν ΚΟΠΑΝΕΣ (Ν.3017)
142 Μ.Ο.Π. περιοχήν (Ν.255063) – (Ν.250076)
Τ Ε Θ Ω Ρ Α Κ Ι Σ Μ Ε Ν Α
Ουλαμός ΠΟΛΥΚΑΣΤΑΝΟΝ
Ουλαμός ΤΣΟΤΥΛΙΟΝ
12 Ιουλίου 1948
ΚΑΤΑΛΗΨΙΣ ΓΡΑΜΜΗΣ ΛΕΥΚΑΔΙΩΝ-ΓΑΒΡΟΥ – ΚΟΥΤΣΟΥΡΟ
(τριήμερος αγών)
1η ημέρα
Βάσει της Α.Α.Π. 67/10-7-48 Δ/γής Μεραρχίας, τα τμήματα 21 και 22 Ταξιαρχιών καταλαβόντα από επελεύσεως σκότους 11/12 Ιουλίου βάσιν εξορμήσεώς των (Ανατολική όχθη ΖΟΥΖΟΥΛΙΩΤΙΚΟΥ ΡΕΜΑΤΟΣ), ενήργησαν από της νυκτός ως κάτωθι:
α) 22 ΤΑΞΙΑΡΧΙΑ διά του 22 Λόχου ανιχνευτών επέτυχε να καταλάβη 0600 ώραν διά νυκτερινής αιφνιδιαστικής ενεργείας το ύψωμα ΚΑΚΚΑΒΑΣ (Ν.224026), παρά το απότομον των κλιτύων του και των βραχωδών φυσικών οχυρών του.
507 και 508 Τάγματα διαβάντα το ΖΟΥΖΟΥΛΙΩΤΙΚΟ ΡΕΜΜΑ την 0100 ώραν της σήμερον, εσυνέχισαν βραδέως αλλά σταθερώς την κίνησίν των κατ’ ευθείαν προς αντικειμενικούς των σκοπούς και ενεπλάκησαν εις σκληρότατον αγώνα από της 0530 ώρας, το μεν 507 με τους επί ΛΕΥΚΑΔΙΩΝ ισχυρώς οργανωμένους συμμορίτας, το δε 508 με τους επί της κορυφογραμμής του ανωνύμου (Ν.210050) τοιούτους.
β) 21 ΤΑΞΙΑΡΧΙΑ
505 Τάγμα κινηθέν ταυτοχρόνως με λοιπά της 22 Ταξιαρχίας τμήματα και δεξιά του 508 Τάγματος, διέβη ΡΕΜΑ ΖΟΥΖΟΥΛΙΩΤΙΚΟ την 0100 ώραν 12 Ιουλίου και τας πρωϊνάς ώρας (0530) ενεπλάκη εις σκληρόν αγώνα μετά των επί ΓΑΒΡΟΥ (υψ. 1296) (Ν.2006) ισχυρώς οργανωμένων συμμοριτών.
504 Τάγμα ενεργούν και τούτο ομοίως από της αυτής ώρας δεξιά του 505 Τάγματος, ενεπλάκη εις αγώνα σκληρότατον μετά των επί ΠΡΟΦ. ΗΛΙΟΥ οργανωμένων συμμοριτών.
Ούτω έχομεν 4 Τάγματα εν α’ κλιμακίω (507, 508, 505 και 504) εμπεπλεγμένα εις σκληρότατον αγώνα και δύο, τα 509 Τ. της 22 Ταξιαρχίας και 506 Τάγμα της 21 Ταξιαρχίας, ως εφεδρεία εν β’ κλιμακίω.
Από της 0800 ώρας ο αγών εφ’ ολοκλήρου του τομέως ενεργείας της Μεραρχίας, προσέβαλεν την αγριωτέραν του μορφήν, ακουομένου ενός συνεχούς κροταλύσματος των αυτομάτων και βρηχυθμού των πυροβόλων.
Η δεξιά δρώσα Χ Μεραρχία εν τη κατευθύνσει ΡΑΧΗ ΓΙΟΤΣΑ – ΒΟΥΖΙΟΝ, διεξήγεν επίσης σκληρόν αγώνα με τους επί ΡΑΧΗΣ ΓΙΟΤΣΑ οργανωμένους συμμορίτας.
Τα τμήματα και των δύο (21 και 22) Ταξιαρχιών, επροχώρουν βραδέως καλυπτόμενα και υποστηριζόμενα υπό – ισχυροτάτης βάσεως πυρός εγκατεστημένης Ανατολικώς ΖΟΥΖΟΥΛΙΩΤΙΚΟΥ ΡΕΜΑΤΟΣ και αποτελουμένης εκ 10 βαρεών πολ/λων ΒΙΚΕΡΣ και όλμων των 81 χιλ.
Από 1100 ώρας, ο εχθρός εξεδήλωσεν ισχυροτάτας αντεπιθέσεις εις διάφορα σημεία του μετώπου, αποκρουσθείσας λίαν επιτυχώς τη υποστηρίζει πυρ/κού και με βαρείας απωλείας διά τους συμμορίτας. Την 1900 ώραν και κατόπιν επικού καθ’ όλην την ημέραν αγώνος, τη υποστηρίξει πυρ/κού και αεροπορίας, 507 Τάγμα κατέλαβεν το ανώνυμον ύψωμα ΛΕΥΚΑΔΙΩΝ (Ν.213033) και συγχρόνως ολοκλήρωσεν κατάληψιν ΚΑΚΑΒΑ δι’ ενός Λόχου του και 22 Λόχον ανιχνευτών.
Δεξιά το 508 Τάγμα την αυτήν ως άνω ώραν, κατέλαβεν τη υποστηρίξει πυρ/κού και κατόπιν σκληροτάτου αγώνος, το ανώνυμον (Ν.210050), ενώ συγχρόνως ακόμη δεξιότερα το 505 Τάγμα, κατελάμβανε το ανώνυμον (Ν.206058) του 504 Τάγματος καθηλωθέντος προ ισχυροτάτων αντιστάσεων του εχθρού.
Την 2000 ώραν, οι συμμορίται επιχειρήσαντες προσβάλλουν εκ των νώτων το 504 Τάγμα ευρισκόμενον εις το άκρον δεξιόν της όλης διατάξεως της Μεραρχίας, κινηθέντες εκ κατευθύνσεως ΚΟΥΤΣΟΥΡΟ, ουδέν επέτυχον αποκρουσθέντες.
Ούτω μέχρι της εσπέρας κατελήφθησαν τα ζωτικότερα σημεία του αντικειμενικού σκοπού της Μεραρχίας ΚΑΚΑΒΑΣ- Ανώνυμον ΛΕΥΚΑΔΙΩΝ – (Ν.213033) μέχρι (Ν.206058).
Την 1910 ώραν, η Μεραρχία εξέδωκε την υπ’ αριθ. Α.Π 1894/12-7-48 (103) δ/γήν της δι’ ενέργειαν κατά την νύκτα της 12/13 Ιουλίου υπό των 21 και 22 Ταξιαρχιών προς ολοκλήρωσιν αντικειμενικών σκοπών των.
Αργά την νύκτα ελήφθη η υπ’ αριθ. Α.Α.Π 584/12-7-48 (102) Δ/γή Β΄ΣΣ περί συγχρονισμού ενεργειών Χ και ΙΙ Μεραρχιών προς ολοκλήρωσιν των αντικειμενικών σκοπών.
Τα τμήματα επί καταληφθεισών θέσεων, παρηνωχλούντο καθ’ όλην την διάρκειαν της νυκτός διά πυρών μυδραλλίων, όλμων και πυρ/κού εκ κατευθύνσεως ΠΡΟΦ. ΗΛΙΟΥ (ΦΛΙΑΜΑ).
13 Ιουλίου 1948
2α ημέρα
Συνέχισις μάχης – ΚΑΤΑΛΗΨΙΣ ΓAΒΡΟΥ- ανωνύμου (Ν.198075) – ΖΟΥΖΟΥΛΙΩΤΙΚΗΣ ΠΕΤΡΑΣ
Την 07 15 ώραν η Μεραρχία εξέδωκε την υπ’ αριθ. 1895/12-7-48 (104) Δ/γήν της, ρυθμίζουσα ενέργειαν των Ταξιαρχιών διά σήμερον.
Την 1930 ώραν εξεδόθη η υπ’ αριθ. Α.Π 1911/13-7-48 (105) Δ/γή Μεραρχίας, ρυθμίζουσα εν λεπτομερείαις την ενέργειαν των Ταξιαρχιών διά σήμερον και εν συνεχεία την υπ’ αριθ. Α.Π 1914/13-7-48 (106) Δ/γήν δι’ ης ωρίζετο ως ώρα εξορμήσεως η 1530.
Περί το λυκαυγές το 507 Τάγμα δι’ αιφνιδιαστικής ενεργείας κατέλαβεν ΖΟΥΖΟΥΛΙΩΤΙΚΗ ΠΕΤΡΑ (Ν.211031).
Λοιπαί Μονάδες Μεραρχίας, πρωινάς ώρας ησχολήθησαν με ανεφοδιασμούς και αναπροσαρμογήν διατάξεως.
Την 1600 ώραν, το 505 Τάγμα κατόπιν ισχυράς προπαρασκευής πυρ/κού και τη υποστηρίξει ισχυράς βάσεως πυρός εξώρμησεν εξ ανωνύμου Ν. 206058 προς κατάληψιν ΓΑΒΡΟΥ (υψ. 1296) (Ν.2006).
Συμμορίται αιφνιδιασθέντες προ της θυελλώδους επιθέσεως των ημετέρων, ετράπησαν εις άτακτον φυγήν διά των βαθειών γραμμών προς ΜΑΔΡΙΤΣΑ ΡΕΜΜΑ και εκείθεν προς ΦΟΥΡΕΑΝ εγκαταλείψαντες επουσιωτάτην συλλογήν λαφύρων εις πολεμικόν και παντοειδές άλλο υλικόν. Ούτω την 1730 ώραν κατελήφθη εξ ολοκλήρου ο ΓΑΒΡΟΣ (υψ. 1296).
Το 504 Τάγμα εξορμήσαν ταυτοχρόνως με το 505 Τάγμα, κατώρθωσεν, ιδίαν περίπου ώραν, να καταλάβη κατόπιν σκληρού αγώνος το ανώνυμον ύψωμα (Ν.198075) και να θέση υπό άμεσον απειλήν τον ΠΡΟΦ. ΗΛΙΑΝ ΕΠΤΑΧΩΡΙΟΥ (Ν.196083).
14 Ιουλίου 1948
3η ημέρα
ΚΑΤΑΛΗΨΙΣ ΠΡΟΦ. ΗΛΙΟΥ (Ν.196083) – ΚΟΥΤΣΟΥΡΟ (Ν.187099)
α) 21 ΤΑΞΙΑΡΧΙΑ
Το 506 Τάγμα υπερβάν κατά το διάστημα της νυκτός το 504 Τάγμα, επετέθη εκ (Ν.198075) προς κατάληψιν ΠΡΟΦ. ΗΛΙΟΥ-ΚΟΥΤΣΟΥΡΟ, και επέτυχε κατόπιν αγώνος, να καταλάβη την 0900 ώραν το ύψωμα ΠΡΟΦ. ΗΛΙΑΣ (Ν.198083) των συμμοριτών τραπέντες προς Β. διά βαθειών γραμμών.
Τμήματα συνεχίζοντα δραστηρίως επίθεσίν των, κατέλαβον την 1130 ώραν ΚΟΥΤΣΟΥΡΟ (Ν.187099) μετά ανατροπήν των επ’ αυτού αντιστάσεων, των συμμοριτών πανικοβληθέντων και διαφυγόντων προς Δυσμάς (κατεύθυνσις ΚΑΝΤΖΙΚΟΥ).
Το 505 Τάγμα ενεργήσαν επιθετικήν αναγνώρισιν προς ΠΑΝΑΓΙΑΝ (Ν.1807) διεπίστωσεν ύπαρξιν εχθρού κατέχοντος ισχυράς θέσεις κατά βάθος κλιμακωμένας επί της γραμμής (Ν.172078) – (Ν.1807) (ΠΑΝΑΓΙΑ) -(Ν.178054).
β) 22 ΤΑΞΙΑΡΧΙΑ
508 Τάγμα ενεργήσαν από πρωίας ισχυράν επιθετικήν αναγνώρισιν προς ΤΣΟΥΚΑΝ (Ν.190033), προσέκρουσεν προ ισχυρών αντιστάσεων του εχθρού, διαπιστωθείσης ούτω ισχυράς κατοχής ΤΣΟΥΚΑΣ.
507 Τάγμα ενεργήσαν ομοίως επιθετικώς εκ ΖΟΥΖΟΥΛΙΩΤΙΚΗΣ ΠΕΤΡΑΣ κατέλαβεν κατόπιν σκληρού αγώνος, το δασώδες ανώνυμον (Ν.208028).
Ο αγών εις τον τομέα του 507 Τάγματος διήρκησεν μέχρι 1900 ώρα επιβοηθητικώς των ενεργειών Χ Μεραρχίας, ενεργούσης προς κατάληψιν υψ. 1876 (Ν.215007).
Τοιουτοτρόπως κατόπιν σκληροτάτου και επικού τριημέρου αγώνος Μεραρχία δρώσα διά των 21 και 22 Ταξιαρχιών, κατέλαβεν τον υπό του Β΄ Σ.Στρατού καθορισθέντα αντικειμενικόν της σκοπόν, τουτέστιν την κορυφογραμμήν ΛΕΥΚΑΔΙΑ – ΓΑΒΡΟΣ – ΠΡΟΦ. ΗΛΙΑΣ – ΚΟΥΤΣΟΥΡΟ ισχυρότατα οργανωμένην υπό του εχθρού διά πληθύος ανθεκτικών πολυβολείων, χαρακωμάτων και ναρκοπεδίων.
Ούτω η Μεραρχία ήχθη εν όψει και αντιμέτωπος της έτι ισχυρότερον οργανωμένης τοποθεσίας του εχθρού ΓΚΡΙΜΠΟΜΑΝ-ΠΡΟΦ. ΗΛΙΑΣ (ΦΛΙΑΜΑ)-ΤΑΜΠΟΥΡΙ-ΓΥΦΤΙΣΣΑ, η κατάληψις της οποίας θα επέφερε αυτομάτως την εκκαθάρισιν ολοκλήρου της περιοχής Νοτίως ΣΑΡΑΝΤΑΠΟΡΟΥ και την ουσιαστικήν διάλυσιν του συμμοριακού κράτους του προδότου ΜΑΡΚΟΥ.
Αποσκοπούντες γενικήν κατάστασιν από ενάρξεως επιχειρήσεως «ΚΟΡΩΝΙΣ» μέχρι και καταλήψεως της γραμμής ΛΕΥΚΑΔΙΑ-ΓΑΒΡΟΣ-ΠΡΟΦ. ΗΛΙΑΣ -ΚΟΥΤΣΟΥΡΟ, ευρίσκομεν ως ακολούθως τας γειτονικάς δρώσας Μεραρχίας.
α) XV Μεραρχία ακινητούσα από αρκετού επίσης χρόνου προ της τοποθεσίας ΑΜΜΟΥΔΑ-ΑΛΕΒΙΤΣΑ και αναμένουσα την δημιουργίαν ευνοικών συνθηκών δι’ ανάληψιν εκ νέου επιθετικών ενεργειών προς κατάληψιν της τοποθεσίας ταύτης.
β) Ι Μεραρχία ομοίως από αρκετού επίσης χρόνου προ της τοποθεσίας ΚΟΛΟΚΥΘΑ-ΓΟΥΠΑΤΑ, εν αναμονή ομοίως δημιουργίας ευνοικών συνθηκών προς ενέργειαν.
γ) Χ Μεραρχίαν επιχειρούσαν προς ΒΟΥΖΙΟΝ καθηλωθείσαν προ υψ. 1876 (Ν.215007)-υψ. 1810 (Ν.204006) και ακινητήσασα (Α.Π 8645 /12-7-48) (108) αναφορά της προς Β΄ΣΣ.)
δ) ΙΧ Μεραρχία ακινητούσαν και αυτήν προ πολλού εις την κάτω κοιλάδα του ΣΑΡΑΝΤΑΠΟΡΟΥ και διαταχθείσαν διά της Α.Α.Π 588/14-7-48 (109) Δ/γής Β΄ΣΣ όπως κινηθή δραστηρίως προς ΜΠΟΥΛΙΑΝΑ-ΓΥΦΤΙΣΣΑ, εκμεταλλευομένη επιτυχίας ΙΙ Μεραρχίας.
ε) VIΙΙ Μεραρχία αγωνιζομένη διά κατάληψιν ΚΛΕΦΤΗ.
Ούτω μένει ως μόνη ενεργούσα η ΙΙ Μεραρχία και προς αυτήν, τονίζεται τούτο αδιστάκτως από της Μεραρχιακής πλευράς, εστράφησαν τα βλέμματα της Ανωτάτης Ηγεσίας ως θα είδομεν τούτο κατωτέρω.
Την 2030 ώραν η Μεραρχία εξέδωκε την υπ’ αριθ. Α.Π 1943/14-7-48 (110) δ/γήν της δι’ ης διετάσσετο όπως, η μεν 22 Ταξιαρχία ενεργήση επιβοηθητικώς Χ Μεραρχίας ενεργούσης προς υψ. 1786 – ΒΟΥΖΙΟΝ (υψ. 1810), η δε 21 Ταξιαρχία εκπέμψη ισχυράς επιθετικάς αναγνωρίσεις προς ΜΑΔΡΙΤΣΑ ΡΕΜΑ-ΠΑΝΑΓΙΑ (Ν.1807).
Την 2300 ώραν ελήφθη η υπ’ αριθ. Α.Α.Π 592/14-7-48 (107) Δ/γή Β΄Σ.Σ δι’ ης, εν συνεχεία και προς ετέρας δ/γάς του, καθίστα υπευθύνους Διοικητάς Ι,ΙΙ,ΙΧ,ΧΙΙΙ,Χ και ΧV Μεραρχιών επί του περιορισμού της καταναλώσεως των πυρομαχικών πυρ/κού λόγω αφ’ ενός αναπαρκείας βλημάτων και αφ’ ετέρου ελλείψεως αποθεμάτων, προς αποφυγήν ούτω δυσαρέστων γεγονότων ώστε να ευρεθώμεν προ ανυπαρξείας βλημάτων εις στιγμάς κρισίμους.
Διά της αυτής δ/γής, ερρυθμίζετο η ημερησία κατανάλωσις κατά πυροβόλον και διαμέτρημα, συνιστώσα ιδία κατανάλωσιν μεγαλυτέραν των 25 λιβρών ον λόγω αδυναμίας μετακινήσεώς του ελλείψει δρόμου βατού εις τροχόν, έτεινε να τεθή εκτός βεληνεκούς αλλά και διότι του διαμετρήματος τούτου διετίθεντο επαρκή βλήματα.
Κατόπιν τούτου η Μεραρχία διά του 701 Λόχου Μηχανικού της εργασθένος με αξιοθαύμαστον ταχύτητα και ευσυνειδησία επέτυχε εντός 10ημέρου να διανοίξη την οδόν ΠΕΝΤΑΛΟΦΟΥ ΕΠΤΑΧΩΡΙΟΥ (άλλοτε ημιονικήν) και να προωθηθώσι τα πυροβόλα μέχρι (Ν.217094), και εκείθεν προς ΕΠΤΑΧΩΡΙΟΝ υψ. 940 (Ν.217094), του όπερ επέτρεπε βολήν επί ΤΑΜΠΟΥΡΙ και υποστήριξιν ούτω των μαχομένων Μονάδων της Μεραρχίας.
Είναι εύκολον να διαπιστώση πας τις το τιτάνειον αυτό έργον του Μηχανικού της Μεραρχίας και άρα την ζωτικότητα, θέλησιν και αποφασιστικότητα της Μεραρχίας επί την ΝΙΚΗΝ.
Μαχόμενα τμήματα Μεραρχίας, μέχρι της εσπέρας της σήμερον έλαβον την κάτωθι διάταξιν.
Τ.Σ Μεραρχίας ΤΑΛΙΑΡΟΣ (υψ. 1439)
Τ.Σ 21 Ταξιαρχίας επί υψ. 1341 (Ν.236092)
504 Τ. περιοχήν υψ. 940 (Ν.217094)-υψ. 920 (Ν.217115)
505 Τ. περιοχήν ΓΑΒΡΟΥ (υψ. 1296) (Ν.2006).
506 Τ. περιοχήν ΠΡΟΦ. ΗΛΙΟΥ (Ν.198083) – ΚΟΥΤΣΟΥΡΟ (Ν.187099)
Τ.Σ 22 Ταξιαρχίας εις Ν. 240054 (υψ. 1076)
507 Τ. περιοχήν ΛΕΥΚΑΔΙΑ-ΖΟΥΖΟΥΛΙΩΤΙΚΗ ΠΕΤΡΑ
508 Τ. από (Ν.2104) μέχρι (Ν.210056)
509 Τ. περιοχήν ΑΓ. ΝΙΚΟΛΑΟΥ (Ν.235065)-ΑΓ. ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ (Ν.222073)- υψ. 1076- ΛΕΥΚΑΔΙΑ.
52 Ταξιαρχία και 53 Ταξιαρχία αμετάβληται ως είχεν από 11 Ιουλίου
ΠΥΡΟΒΟΛΙΚΟΝ: Ομοίως αμετάβλητον ως είχεν την 11 Ιουλίου.
ΤΕΘΩΡΑΚΙΣΜΕΝΑ: Ομοίως αμετάβλητα.
15 Ιουλίου 1948
Βάσει Α.Π. 1943/14-7-48 Δ/γής Μεραρχίας, η 22 Ταξιαρχία διά του 508 Τάγματος ενήργησεν από 1130 ώρας σήμερον προς υψ. 1786 – 1810 (ΒΟΥΖΙΟΝ) και κατέλαβε κατόπιν σκληροτάτων αγώνων την 1445 ώραν το ανώνυμον δασωμένον ύψωμα (Ν.206023), εφ’ ου και εδραιώθη, των συμμοριτών τραπέντων προς ΤΣΟΥΚΑΝ – ΖΕΚΙΡΙ.
Μετά κατάληψιν ανωτέρω ανωνύμου, αποσταλείσα επιθετικαί αναγνωρίσεις προς ΤΣΟΥΚΑΝ (Ν.191033) διεπίστωσαν ισχυράν κατοχήν ταύτης, βληθείσαι διά καταιγιστικών πυρών μυδραλίων – ΜΠΡΕΝ και όλμων μετωπικώς και πλευρικώς εκ & της γραμμής (Ν.191032) – (Ν.194044)- (Ν.192042).
Το 505 Τ. της 21 Ταξιαρχίας εκπέμψαν και τούτο επιθετικάς αναγνωρίσεις προς υψ. 1809 (Ν.178055), διεπίστωσαν κατοχήν τούτου υπό συμμοριτών, βληθείσαι υπό πυρών δύο αυτομάτων.
Την 1930 ώραν εξεδόθη υπό της Μεραρχίας η Α.Π. 1957/15-7-48 (ΙΙΙ) δ/γή Μεραρχίας δι’ ης διετάσσοντο ενεργήσωσι επιθετικάς αναγνωρίσεις προς διαπίστωσιν βαθμού κατοχής η μεν 22 Ταξιαρχία προς
ΤΣΟΥΚΑΝ, η δε 21 Ταξιαρχία προς ΖΕΡΜΑΝ.
16 Ιουλίου 1948
Από πρωίας αι Ταξιαρχίαι (21 και 22) βάσει της Α.Π.1957 δ/γής εξαπέστειλαν ισχυράς επιθετικάς αναγνωρίσεις προ μετώπου των και ησχολήθησαν με εδραίωσιν των καταληφθεισών θέσεων.
Την 2215 ώραν διά της υπ’ αριθ. Α.Π. 1974/16-7-48 (112) Δ/γήν της η Μεραρχία καθώρισε ενεργείας των 21 και 22 Ταξιαρχιών διά την 17ην Ιουλίου, συνησταμένας εις εκτέλεσιν προ μετώπου των επιθετικών αναγνωρίσεων.
17 Ιουλίου 1948
Αι Ταξιαρχίαι ενεργήσασαι επιθετικάς αναγνωρίσεις προ μετώπου των συμφώνως τη Α.Π. 1974 Δ/γή Μεραρχίας, διεπίστωσαν ισχυράν κατοχήν ολοκλήρου Δυτικής όχθης ΜΑΔΡΙΤΣΑ.
Δι’ Α,Α.Π. 598/17-7-48 (113) Δ/γής Β΄ΣΣ και κατόπιν σχετικής Δ/γής ΓΕΣ από 20-7-48, αι VIΙΙ και ΙΧ Μεραρχίαι θα υπήγοντο υπό τας Δ/γάς του Α΄ΣΣ όπερ από της ανωτέρω ημέρας εισήρχετο εις τον αγώνα.
Κατόπιν σχετικής αιτήσεως Ιης Μεραρχίας (Α.Α.Π. Φ. 55/207 αναφορά Ι Μεραρχίας), η Μεραρχία εξέδωκε την υπ’ αριθ. Α.Π. 1975/17-5-48 (114) Δ/γήν της προς 53 Ταξιαρχίαν ίνα συνδράμη τον αγώνα της Ι Μεραρχίας, δι’ εκτελέσεως επιθετικής ενεργείας προς ΓΟΥΠΑΤΑ.
Την 1945 ώραν εξεδόθη η Α. Π. 1987/17-7-48 (115) Δ/γή προς 21,22,53 Ταξιαρχίας δι’ ης καθωρίζοντο εν λεπτομερείαις αι ενέργειαι διά την 18ην Ιουλίου και αι οποίαι συνίσταντο εις την εκτέλεσιν επιθετικών αναγνωρίσεων και προπαρασκευαστικών ενεργειών διά μετέπειτα επιθετικάς ενεργείας.
18 Ιουλίου 1948
Διά σήμερον διά τας 21 και 22 Ταξιαρχίας ουδέν άξιον λόγου έχομεν.
53 Ταξιαρχία
603 Τ.Π. προωθήσαν την βάσιν εξορμήσεώς του επί υψ. 1582,7 (Ν.253206) συμφώνως Α.Π. 1975 Δ/γή Μεραρχίας, εδέχθη δραστικά μετωπικά πυρά αυτομάτων και όλμων των συμμοριτών από ΓΟΥΠΑΤΑ. Περαιτέρω προσπάθεια τμημάτων κατέστη αδύνατος, προσκρούσα εις σοβαροτάτας αντιστάσεις των συμμοριτών και ούτω ουδεμία ουσιαστική βοήθεια παρεσχέθη εις την ενέργειαν της Ι Μεραρχίας.
Η Μεραρχία, κατόπιν της Α.Α.Π. 607/18-7-48 (116) Δ/γής Β΄ΣΣ, εξέδωκε την Α.Π. 2005/18-7-48 (117) δ/γήν της προς 22 Ταξιαρχίαν όπως αύτη οργανώση και εκτελέση επίθεσιν προς κατάληψιν ΤΣΟΥΚΑΣ (υψ. 1525) (Ν.195023) ως και το ανώνυμον (Ν.191033), διά της Α.Π. 2010/18-7-48 (118) δ/γής της προς 21 Ταξιαρχίαν διέτασσε αφ’ ενός την δημιουργίαν, εις Νοτίας αντειρίδες υψ. 1296 (Ν.2006) και ανωνύμου (Ν.206058) ισχυροτάτης βάσεως πυρός προς υποστήριξιν 22 Ταξιαρχίας, αφ’ ετέρου κινήση και Λόχον του 505 Τάγματος εν τη κατευθύνσει: (Ν.1904) – ανώνυμον (Ν.189038) προς κάλυψιν δεξιού πλευρού τμημάτων 22 Ταξιαρχίας.
ΩΡΑ εξορμήσεως δι’ άνω ενέργειαν, ωρίσθη η 0450 ώρα της 19/7-48 (Α.Π. 2019/17-7-48 (119) αναφορά).

19 Ιουλίου 1948
Μάχη ΤΣΟΥΚΑΣ (Ν.195023) (Διήμερος αγών)
1η ημέρα
Βάσει ανωτέρω δ/γής Μεραρχίας αι Ταξιαρχίαι ενήργησαν από της καθορισθείσης ώρας ως κάτωθι:
21 ΤΑΞΙΑΡΧΙΑ
Λόχος 505 Τάγματος κινηθείς προς ανώνυμον ΤΣΟΥΚΑΣ Ν.189038 την 0430 ώραν εκ Νοτίων αντειρίδων ΓΑΒΡΟΥ, κατέλαβε κατόπιν αγώνος τούτο την 0930 ώραν.
Συμμορίται αντεπιτεθέντες κατά του Λόχου απεκρούσθησαν με βαρείας απώλειας.
22 ΤΑΞΙΑΡΧΙΑ
Τμήματα 508 και 509 Τ. κινηθέντα επιθετικώς προς ΤΣΟΥΚΑΝ από της 0430 ώρας, ήχθησαν κατόπιν σκληροτάτου αγώνος επί της γραμμής (Ν.194036) – (Ν.195030) – (Ν.198027) την 0900 ώραν, ένθα και καθηλώθησαν προσκρούσαντα επί ισχυρώς οργανωμένων αντιστάσεων του εχθρού εντός της δασώδους περιοχής κορυφογραμμής ΤΣΟΥΚΑΣ.
Αγών υπήρξεν τραχύς. Τα τμήματα διεξήγαγον σκληρότατον αγώνα σώματος προς σώμα και ανέτρεπον την μίαν κατόπιν της άλλης, τας κατά βάθος διατεταγμένας συμμοριακάς αντιστάσεις εγκατεστημένας επί φυσικών βραχωδών πολυβολείων.
Τμήματα παρά τας κατά συνέχειαν προσπαθείας των, δεν επέτυχον να ολοκληρώσουν την κατάληψιν του αντικειμενικού των σκοπού, δι’ ο το εσπέρας συνεπτύχθησαν περί τα 100 μέτρα, ένθα και εδραιώθησαν διά συνέχισιν προσπαθείας των αύριον.
Την 1930 ώραν η Μεραρχία εξέδωκε την Α.Π. 2022/19-7-48 (120) δ/γήν της προς 22 Ταξιαρχίαν διά συνέχισιν του αγώνος από έω 20/7 προς ολοκλήρωσιν ΤΣΟΥΚΑΣ.
Εν τω μεταξύ η Μεραρχία, συνεπεία της Α.Α.Π. 613/19-7-48 (121) Δ/γής Β΄ΣΣ, εξέδωκε την υπ’ αριθ. Α.Π. 2032/19-7-48 (122) δ/γήν της προς 53 Ταξιαρχίαν, ίνα είναι έτοιμη δι’ ενέργειαν κατά ΓΟΥΠΑΤΩΝ προς υποβοήθησιν ενεργειών Ι Μεραρχίας.

20 Ιουλίου 1948
2α ημέρα
ΚΑΤΑΛΗΨΙΣ ΤΣΟΥΚΑΣ
Τμήματα 22 Ταξιαρχίας συνεχίσαντα τον αγώνα από πρωίας προς κατάληψιν ΤΣΟΥΚΑΣ, ήχθησαν δραστηρίως τη υποστηρίξει πυρ/κού εις απόστασιν 50 μ. από των εχθρικών πολυβολείων επί (Ν.191033).
Ο αγών προσέλαβεν αγρίαν μορφήν διά της λόγχης και χειροβομβίδων εντός της δασώδους αυτής περιοχής.
Τμήματα 509 Τ. εμπεσόντα εχθρικόν ναρκοπέδιον εγγύτατα οργανωμένων θέσεων καθηλώθησαν. Ετέρα τμήματα ιδίου υποστηριζόμενα υπό τμημάτων 508 Τάγματος ανήλθον επί κορυφής αντικειμενικού σκοπού Ν. 191033 καταληφθείσης οριστικώς την 1230 ώραν.
Συμμορίται από καταλήψεως ΤΣΟΥΚΑΣ εξεδήλωσαν αλλεπαλλήλους αντεπιθέσεις μέχρις εσπερινών ωρών κατά ημετέρων επί καταληφθεισών θέσεων και κατά του ανωνύμου (Ν.189039), απασών αποκρουσθεισών με βαρείας διά τους συμμορίτας απωλείας.
Εκ παραδοθέντος συμμορίτου, διεπιστώθη ότι το ύψωμα ΤΣΟΥΚΑΣ υπερήσπιζον 100 συμμορίται Τάγματος ΧΑΡΑΛΑΜΠΗ Ταξιαρχίας ΦΕΡΡΑΙΟΥ διεθέτοντος αφθονίαν πολυβόλων και 2 όλμους 3΄΄.
Μετά κατάληψιν ΤΣΟΥΚΑΣ τμήματα εδέχοντο δραστικά πυρά όλμων εκ κατευθύνσεως ΒΟΥΖΙΟΥ.
21 Ιουλίου 1948
Επί τη προβλέψει συνεχίσεως της επιχειρήσεως, εξεδόθη την 2300 ώρα η υπ’ αριθ. Α.Π. 2071/21-7-48 (123) δ/γή Μεραρχίας προς 21 και 22 Ταξιαρχίας, δι’ ης διετάσσετο πλήρης ανάπαυσις ανδρών και κτηνών ως και ανεφοδιασμός τούτων εις πυρομαχικά, τρόφιμα και νομήν.
Εσπέραν ιδίας ημέρας αφίκετο η Α πυρ/χία Μ. Πυρ/κού και ούτω η Μεραρχία διέθετε τας Α και Β πυρ/χίας της 151 Μ.Μ.Π. (6 σωλήνες) των 5,5’.
22 Ιουλίου 1948
«Σύσκεψις ΤΑΛΙΑΡΟΥ»
Η Ανωτάτη Στρατ. Ηγεσία βλέπουσα ως ανωτέρω ελέχθη την 14-7-48 ότι αι λοιπαί Μεραρχίαι ακινητούσαν, διά τακτικούς καθαρώς λόγους έστρεψε την προσοχήν της καθ’ όλοκληρίαν προς ΙΙ Μεραρχίαν.
Προς τούτο την πρωίαν της σήμερον, ανεχώρησαν εκ ΚΟΖΑΝΗΣ οι κάτωθι:
– Α΄ Υπαρχηγός του ΓΕΣ Αντ/γός ΚΙΤΡΙΛΑΚΗΣ ΣΤΥΛ.
– Β΄ Υπαρχηγός του ΓΕΣ Αντ/γος ΒΙΜΠΛΗΣ
– Διοικητής Β΄ΣΣ Αντ/γος ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ
– Επιτελείς Αξ/κοί ΓΕΣ και Β΄ΣΣ, οίτινες την 1300 ώραν, αφίχθησαν εις ΤΑΛΛΙΑΡΟΝ (υψ. 1439) ένθα παρατηρητήριον ΙΙ Μεραρχίας, όπου συνηντήθησαν μετά των Στρατηγών Δοικητών ΙΙ και Χ Μεραρχίας υποστ/γων ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ και ΒΑΣΙΛΑ.
Εξετασθείσης της όλης καταστάσεως από Στρατ. πλευράς εις τον χώρον επιχειρήσεων, εγένετο δεκτή πρότασις του Δ/του ΙΙ Μεραρχίας Υποστ/γου ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ ότι έδει η Χ Μεραρχία, τηρούσα επαφή με εχθρόν επί ΒΟΥΖΙΟΝ να στραφή Βορείως και καταλαμβάνουσα θέσεις επί ΛΕΥΚΑΔΙΩΝ – ΤΣΟΥΚΑΣ, ν’ επιχειρήση προς αντέρεισμα ΝΤΟΚΑΝΑΡΙ (υψ. 1420) (Ν.161028) – ΖΕΚΙΡΙ (υψ. 1700) – (Ν.155015), παρακάμπτουσα ούτω το ΒΟΥΖΙΟΝ και υποβοηθούσα ενέργεια ΙΙ Μεραρχίας ήτις συμφώνως προς τα αποφασισθέντα, θα ενήργει προς ΠΡΟΦ. ΗΛΙΑΝ (ΦΛΙΑΜΑ) – ΤΑΜΠΟΥΡΙ (Ν.125054).
Των ανωτέρω αποφασισθέντων, διετάχθη η έναρξις της εκτελέσεως από τας 26-7-48.
Πρό λήξεως της συσκέψεως, ο Υπαρχηγός ΓΕΣ Αντ/γος ΚΙΤΡΙΛΑΚΗΣ ετόνισε ότι η επιχείρησις προς την κατεύθυνσιν ταύτην θα τελεσφορήση εάν η μεν ΙΙ Μεραρχία καταλάβη το ΤΑΜΠΟΥΡΙ, η δε 52 Ταξιαρχία την ΓΥΦΤΙΣΣΑ.
Μετά αναχώρησιν Υπαρχηγού ΓΕΣ, οι Δ/ταί ΙΙ και Χ Μεραρχιών παρέμειναν επί του παρατηρητηρίου εξετάζοντες και μελετώντες την επιχείρησιν λεπτομερώς από πάσης πλευράς.
Την 2230 ώραν ελήφθη η υπ’ αριθ. Α.Α.Π. 625/27-7-48 (124) Δ/γή Β΄ΣΣ δι’ ης η Χ Μεραρχία, βάσει των πορισμάτων της πρωϊνής συσκέψεως, μετατοπισθή και αντικαταστήση τμήματα ΙΙ Μεραρχίας επί ΛΕΥΚΑΔΙΑ, διά μελλοντικάς επιχειρήσεις.
Η Μεραρχία διά των Α.Π. 2082, 2083, 2084, 2085/22-7-48 (125) δ/γών διέταξε αντικατάστασιν 52 Ταξιαρχίας υπό Μονάδων της 53 τοιαύτης, 52 Ταξιαρχία συγκεντρουμένη περιοχήν ΖΟΥΖΟΥΛΙΩΤΙΚΟΥ ΡΕΜΑΤΟΣ, είναι ετοιμοκίνητος δι’ ανάληψιν επιθετικών ενεργειών.
23 Ιουλίου 1948
Παρενοχλήσεις εκατέρωθεν διά πυρών όλμων και πυρ/κού.
Ημέρα αύτη διετάχθη εξ ολοκλήρου δι’ ανάπαυσιν Μονάδων, ανεφοδιασμού και αναγνωρίσεις.
Ελήφθη η υπ’ αριθ. Α.Π. 5867/16-7-48 (126) Δ/γή Β΄ΣΣ, δι’ ης εν συνεχεία προς προγενεστέρας του τοιαύτας εντέλλετο την φειδώ των πυρομαχικών πυρ/κού ιδίως ορειβατικού.
Εσπέραν σήμερον εξεδόθη η υπ’ αριθ. Α.Α.Π. 71/24-7-48 (127) Δ/γή Μεραρχίας προς 21, 22, 52, 53 Ταξιαρχίας, δι’ επιχειρήσεις ως απεφασίσθη κατά την σύσκεψιν ΤΑΛΛΙΑΡΟΥ.
24 Ιουλίου 1948
Ουδέν άξιον λόγου κατά διαρρεύσασαν ημέραν.
25 Ιουλίου 1948
Δράσις περιπολιών, παρενοχλήσεις εκατέρωθεν διά πυρών όλμων και πυρ/κού.
Το Β΄ΣΣ αποδίδον μεγάλην σημασίαν εις την ενέργειαν της 26-7-48, εξέδωκε την υπ’ αριθ. Α.Α.Π 654/27-7-48 (128) Δ/γήν του προς ΙΙ και Χ Μεραρχίας δι’ ης ετόνιζεν ότι Εθνική ανάγκη επέβαλεν όπως αναλαμβανομένη προσπάθεια τελεσφορήση.
Την νύκτα απόψε είχον κατωτέρω διάταξιν.
Τ.Σ Μεραρχίας και παρατηρητήριον επί ΤΑΛΛΙΑΡΟΥ.
Τ.Σ 21 Ταξιαρχίας περιοχή ΠΡΟΦ. ΗΛΙΟΥ ΕΠΤΑΧΩΡΙΟΥ Ν.2008.
504 Τ. περιοχήν (Ν.217094) – (Ν.211102)
505 Τ. -//- (Ν.205060)
506 Τ. -//- (Ν.2008)
Τ.Σ. 22 Ταξιαρχίας περιοχήν ΖΟΥΖΟΥΛΗΣ (Ν.198080)
507 Τάγμα περιοχήν (Ν.2006) (υψ. 1296)
Διλοχία ΓΑΒΡΟΣ
Λόχος εις (Ν.214034)
Λόχος εις (Ν.2104)
508 Τ. περιοχήν (Ν.208086)
509 Τ. και Λόχος εις ΠΡΟΦ. ΗΛΙΑΝ (Ν.196083).
Λόχος εις (Ν.198075)
Διλοχία ΚΟΥΤΣΟΥΡΟ (Ν.187099)
Τ.Σ. 52 Ταξιαρχίας ΠΑΛΗΟΧΩΡΙ
594 Τ. περιοχήν ΠΑΛΗΟΧΩΡΙ (Ν.2208)
595 Τ. -//- ΑΓ. ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ (Ν.223074)
Τ.Σ. 53 Ταξιαρχίας ΠΕΝΤΑΛΟΦΟΣ
593 Τ. περιοχήν (Ν.228093) – (Ν.249073) – (Ν.255063) – (Ν.217100) – (Ν.218107) – (Ν.295064) – (Ν.275098) – (Ν.312044).
601 Τ. περιοχήν ΚΟΡΦΕΣ – ΣΜΑΡΑ – υψ. 1046 – ΑΓ. ΜΗΝΑΣ (υψ. 1212) – υψ. 1772.
603 Τ. περιοχήν ΠΕΝΤΑΛΟΦΟΥ – ΜΟΡΦΗΣ – ΑΓ. ΝΙΚΟΛΑΟΥ – ΚΟΡΥΦΗΣ
ΠΥΡΟΒΟΛΙΚΟΝ
151 Μ.Μ.Π. εις (Ν.256078)
Δ/σις και πυρ/χία 101 Σ.Π.Π. εις (Ν.256078)
Πυρ/χία 101 Σ.Π.Π. εις (Ν.245082)
142 Μ.Ο.Π. περιοχήν ΠΡΟΦ. ΗΛΙΟΥ – ΓΑΒΡΟΝ
Πυρ/χία 142 Μ.Ο.Π. περιοχήν ΖΟΥΖΟΥΛΗΣ
26 Ιουλίου 1948
Συνεχείς Μάχαι ΓΚΡΙΜΠΟΜΑΝ – ΠΡΟΦ. ΗΛΙΟΥ (ΦΛΙΑΜΑ) – ΤΑΜΠΟΥΡΙ – ΓΥΦΤΙΣΑ.
Από 26-7-48 μέχρι 5-8-48
Η Μεραρχία από πρωίας 26-7-48, εισήλθεν εις νέαν φάσιν επιχειρήσεων ήτις ήτο και η σπουδαιοτέρα των επιχειρήσεων ΚΟΡΩΝΙΣ από την ευτυχή έκβασιν της οποίας εξηρτάτο η νίκη του ΓΡΑΜΜΟΥ.
Επί ένδεκα (11) συνεχείς ημέρας η Μεραρχία αγωνιζομένη ήχθη κατόπιν τιτανείων αγώνων εις ΓΥΦΤΙΣΣΑΝ, Βορείως ΚΟΝΙΤΣΗΣ.
Εις την τοποθεσίαν ΓΚΡΙΜΠΟΜΑΝ – ΠΡΟΦ. ΗΛΙΑΣ – ΤΑΜΠΟΥΡΙ, όπου οι συμμορίται αντέταξαν πείσμωνα και λυσσαλέαν αντίστασιν, είχον συγκεντρώση τας περισσοτέρας των δυνάμεις και τας οποίας διαρκώς ηύξανον διά προωθήσεως τοιούτων από Νότου προς Βορράν.
Εις ΓΚΡΙΜΠΟΜΑΝ μέχρι ΠΑΝΑΓΙΑΣ (Ν.1807) ήτο ο 1ος Λόχος δυνάμεως 100 ανδρών Τάγματος ΖΑΡΑ, έτερος εις ΛΙΜΝΕΣ (Ν.1609) – ΑΓ. ΠΕΝΤΕΛΕΗΜΩΝ (Ν.1509) και εις ΠΡΟΦ. ΗΛΙΑΝ (ΦΛΙΑΜΑ) έτερος Λόχος του αυτού Τάγματος.
Οπλισμός εκάστου Λόχου 10-12 μυδράλλια και δύο όλμοι ατομικοί. Τάγμα διέθετε 5 όλμους βαρείς των 81 χιλ.
Τάγμα ΖΑΡΑ ανήκεν Ταξιαρχίαν ΥΨΗΛΑΝΤΗ έχοντος Σ.Δ. εις ΠΡΟΦ. ΗΛΙΑΝ (ΦΛΙΑΜΑ).
Η τοποθεσία ήτο ισχυρώς οργανωμένη διά πολυβολείων μετά σκεπάστρων από έξ (6) έως επτά (7) κορμών δένδρων των 0,30 εκ.
ΜΑΧΗ ΓΚΡΙΜΠΟΜΑΝ (Ν.165067)
Από 0300 ώρας τμήματα εκινήθησαν ως ακολούθως:
21 ΤΑΞΙΑΡΧΙΑ
506 Τάγμα εκκινήσαν εκ καθορισθείσης βάσεως εξορμήσεως ήχθη κατόπιν σκληρού αγώνος την 1100 ώραν επί της γραμμής (Ν.173068) – (Ν.170057).
Συμμορίται οργανωμένοι ισχυρώς επί ανωνύμου ΓΚΡΙΜΠΟΜΑΝ (Ν.165067) και επί αντερείδων Β. και Ν. τούτου, ημύνοντο σθεναρώς. Εκδηλωθείσαι αντεπιθέσεις συμμοριτών κατά δεξιού πλευρού διατάξεως τμημάτων (Ν.173068) απεκρούσθησαν υπό του 507 Τάγματος.
Την 1525 ώραν τα τμήματα συνεχίσαντα κίνησίν των, έφθασαν 400 μέτρα από της κορυφής ΓΚΡΙΜΠΟΜΑΝ ένθα και καθηλώθησαν προ ισχυρών αντιστάσεων του εχθρού.
505 Τάγμα ενεργούν προς υψ. 1233 – ΣΑΡΡΗ (Ν.165048) και δεχθέν δραστικά πυρά των συμμοριτών εκ κατευθύνσεων ΝΤΟΚΑΝΑΡΙ – ΣΑΡΡΗ – ανώνυμον ΓΚΡΙΜΠΟΜΑΝ, δεν ηδυνήθη υπερβή υψ. 1233 ον κατέλαβε 1500 ώραν κατόπιν σκληροτάτου αγώνος.
Εν ω χρόνω τα 505 και 506 Τάγματα διεξήγον σκληρόν αγώνα και περί την 1200 ώραν, η Μεραρχία εξέδωκε την υπ’ αριθ. 2132/26-7-48 (129) Δ/γήν της, δι’ ης το 505 Τάγμα ενίσχυεν διά Διλοχίας του 504 Τάγματος εφεδρικού της Μεραρχίας, ίνα ενεργήση δραστηρίως προς ΣΑΡΡΗ και συνδεθή μετά των αριστέρα της Μεραρχίας δρώντων τμημάτων Χ Μεραρχίας, ενεργούντων προς ΝΤΟΚΑΝΑΡΙ.
Ομοίως ετέρα Διλοχία τούτου διετέθη υπό τον Ταγ/χην ΤΣΕΡΟΝ εις ενίσχυσιν 506 Τάγματος.
Επειδή η Διλοχία αύτη εβράδυνε να φθάση εις τον προορισμόν της το 506 Τ. δεν ηδυνήθη εντός της ημέρας να καταλάβη το ανώνυμον ΓΚΡΙΜΠΟΜΑΝ (Ν.165067), διατηρήσαν κατά το διάστημα της νυκτός τας καταληφθείσας θέσεις (Α.Π. 2140 και 2142/27-7-48 (130) Δ/γαί Μεραρχίας).
Το 508 Τάγμα εξορμήσαν από 0300 ώρας, ήχθη κατόπιν σκληρού αγώνος επί της γραμμής (Ν.166090) – (Ν.165095), βαλλόμενον δραστικώς διά πυρών μυδραλίων και όλμων εκ κατευθύνσεως ΜΠΟΥΧΕΤΣΙ (Ν.158087) – ΛΙΜΝΕΣ και διά πυρών πυρ/κού εκ κατευθύνσεως ΖΕΡΜΑΣ.
Τάγμα τούτο δεν ηδυνήθη συνεχίση, προχώρησίν του, αναγκασθέν κατά την νύκτα συμπτυχθή κατά τι προς καλυτέραν εγκατάστασίν του.
Ούτω κατά την νύκτα τα τμήματα κατείχον την γραμμήν:
(Ν.178053) – (Ν.178058) – (Ν.170070) – (Ν.168073)
ην και κατέλαβον κατόπιν σκληροτάτου, ολοημέρου αγώνος.
27 Ιουλίου 1948
(Συνέχεια Μάχης ΓΚΡΙΜΠΟΜΑΝ)
Το 506 Τ. ενισχυθέν αφ’ εσπέρας υπό Διλοχίας 504 Τάγματος, την 1045 ώραν επετέθη προς κατάληψιν ανωνύμου ΓΚΡΙΜΠΟΜΑΝ. Κατόπιν σκληροτάτου αγώνος τα τμήματα ήχθησαν 200 μέτρα προ ανωνύμου ΓΚΡΙΜΠΟΜΑΝ, ένθα καθηλώθησαν, βαλλόμενα δραστικώς υπό αφθονίας βλημάτων, όλμων και ισχυροτάτων αντιστάσεων μυδραλίων ισχυρώς οργανωμένων. 1445 ώραν κατόπιν νέας προπαρασκευής πυρ/κού, τμήματα συνεχίσαντα δραστηρίως επίθεσίν των, καθηλώθησαν προ εχθρικών πολυβολείων και εις απόστασιν 10-20 μέτρων από αυτών, περισφυχθέντος ούτω αντικειμενικού σκοπού στενώτατα.
Τριλοχία εξορμήσασα προς κατάληψιν ανωνύμου, ενέπεσεν ευρύτατον εχθρικόν ναρκοπέδιον και εδέχθη συγχρόνως ισχυράν πλευρικήν αντεπίθεσιν υποστηριζομένης υπό δραστικών πυρών όλμων και μυδραλίων, πράγμα όπερ επέφερεν σοβαροτάτας απωλείας τεθέντων εκτός μάχης απάντων Αξιωματικών δύο Λόχων.
Οι ανωτέρω Λόχοι στερηθέντες των Αξ/κών των την πλέον κρίσιμον στιγμήν της μάχης, συνεπτύχθησαν αρχικώς μεν αρχικάς βάσεις εξορμήσεώς των, είτα δε Ανατολικώς ΜΑΔΡΙΤΣΑ ΡΕΜΑ.
Ούτω το 506 Τάγμα το εσπέρας συνεπτύχθη ομού μετά της Διλοχίας 504 Τάγματος Ανατολικώς ΜΑΔΡΙΤΣΑ.
Δυτικώς ΜΑΔΡΙΤΣΑ περέμειναν το 505 Τάγμα εις ας θέσεις κατείχεν συνδεόμενον αριστερά μετά τμημάτων Χ Μεραρχίας, και 504 Τάγμα μείον Διλοχίας εκτινόμενον δεξιά μέχρι ΠΑΝΑΓΙΑΣ (Ν.1807), αποτελούντα ισχυρότατον προγεφύρωμα διά συνέχισιν προσπαθειών προς κατάληψιν ΓΚΡΙΜΠΟΜΑΝ. Ούτω κατόπιν διημέρου σκληροτάτου αγώνος επιχείρησις προς κατάληψιν ΓΚΡΙΜΠΟΜΑΝ απέτυχε.
28 Ιουλίου 1948
Προπαρασκευαστικαί ενέργειαι δι’ επανάληψιν επιθέσεως προς κατάληψιν ΓΚΡΙΜΠΟΜΑΝ.
Μετά την σύμπτυξιν των τμημάτων εκ ΓΚΡΙΜΠΟΜΑΝ η Μεραρχία προέβη εις απάσας τας προπαρασκευαστικάς ενεργείας εκδώσασα προς τούτο και την υπ’ αριθ. Α.Π. 2173/28-7-48 (131) Δ/γήν της.
Κατόπιν της άνω Δ/γής, ήρξαντο αι Μονάδες πυρετωδώς προπαρασκευαζόμεναι, αναπροσαρμόζουσαι διάταξίν των, διά νέαν επιχείρησιν κατά ΓΚΡΙΜΠΟΜΑΝ – ΠΡΟΦ. ΗΛΙΟΥ (ΦΛΙΑΜΑ) – ΤΑΜΠΟΥΡΙ – ΓΥΦΤΙΣΣΑ. Εις την νέαν επιχείρησιν, θα ελάμβανε μέρος και η Χ Μεραρχία, ως τούτο εμφαίνεται εις την Α.Π. 2173 Δ/γήν, δεδομένου ότι η πτώσις ΓΚΡΙΜΠΟΜΑΝ, μεγάλως θα υπεβοήθη και θα εκάλυπτε πλευρά τμημάτων άτινα ήθελον ενεργήση προς ΝΤΟΚΑΝΑΡΙ – ΖΕΚΙΡΙ. Την νέαν ταύτην ενέργειαν κατά ΓΚΡΜΠΟΜΑΝ θα υπεστήριζεν άπαν το πυρ/κόν ΙΙ και Χ Μεραρχιών, ήτοι:
α) 142 Μ.Ο.Π. των 75 6 σωλήνες
β) Μοίρα 101 Σ.Π.Π. των 25 λιβρών 8 σωλήνες
γ) Πυρ/χία 102 Σ.Π.Π. 4 σωλήνες
δ) 151 Μοίρα των 5,5 6 -//-
ε) Μοίρα των 3,7 6 -//-
ήτοι εν συνόλω 30 τριάκοντα σωλήνες διαφόρων διαμετρημάτων.
Επί ΓΚΡΙΜΠΟΜΑΝ ημύνετο Τάγμα συμμοριτών διαθέτοντος αφθονίαν μυδραλίων και ισχυρώς οργανωμένων πολ/λείων με 6-7 σειράς κορμών δένδρων των 0,20 μέτρων.
Επί πλέον ανωτέρω η τοποθεσία ΓΚΡΙΜΠΟΜΑΝ εστυρίζετο αφ’ ενός εις την ισχυρότατα οργανωμένη τοποθεσίαν ΠΡΟΦ. ΗΛΙΑΣ (ΦΛΙΑΜΑ) και αφ’ ετέρου εις το οχυρόν ΤΑΜΠΟΥΡΙ.
Άπαντα τα τμήματα της Μεραρχίας από της εσπέρας 28-7-48 μετεκινήθησαν Ανατολικώς ΜΑΔΡΙΤΣΑ (504 Τ. μείον Διλοχία και 505 Τάγμα) ως επίσης και άπαντα τα τμήματα της Χ Μεραρχίας, αφ’ ενός ίνα τα τμήματα αναπαυθούν και αφ’ ετέρου ίνα επιτευχθή το στοιχείον του αιφνιδιασμού.
29 Ιουλίου 1948
Ημέρα αύτη διετέθη εξ ολοκλήρου δι’ ανάπαυσιν των μονάδων και δι’ ανεφοδιασμούς.
Κατά διάρκειαν ημέρας δράσις πυρ/κού και όλμων εκατέρωθεν.
Τα τμήματα άτινα θα ελάμβανον μέρος εις την επιχείρησιν προς ΓΚΡΙΜΠΟΜΑΝ, από της επελεύσεως του σκότους εκινήθησαν και κατέλαβον τας βάσεις εξορμήσεώς των με την κάτωθι διάταξιν:
1) 561 Τάγμα Χ Μεραρχίας (αριστερόν διατάξεως) εξ υψ. 1089 προς ΓΚΡΙΜΠΟΜΑΝ
2) 505 Τ. 21 Ταξ. (κυρία προσπάθεια) δεξιά 561 Τ. υπαγόμενον τακτικώς υπό 22 Ταξιαρχίαν
3) 507 Τάγμα (κυρία προσπάθεια) δεξιά 505 Τ. εν τη κατευθύνσει: ΠΑΝΑΓΙΑ – ΓΚΡΙΜΠΟΜΑΝ.
4) 509 Τάγμα δεξιά 507 και
5) 508 (δεξιόν διατάξεως) δεξιά 509 Τ. προς κάλυψιν δεξιού πλευρού.
30 Ιουλίου 1948
(ΚΑΤΑΛΗΨΙΣ ΓΚΡΙΜΠΟΜΑΝ)
Άπαντα τμήματα, από 0400 ώρας της 30 Ιουλίου, εκινήθησαν εκ βάσεων εξορμήσεώς των (ανατολικώς ΜΑΔΡΙΤΣΑ ΡΕΜΑ), κατ’ ευθείαν προς αντικειμενικούς των σκοπούς (ΓΚΡΙΜΠΟΜΑΝ).
Η Μεραρχία ακολουθούσα την αρχήν της συγκεντρώσεως των δυνάμεών της επί ενός σημείου (ζωηροτάτου εχθρικής διατάξεως), συνεκέντρωσε όλα της τα μέσα διά την κατάληψιν αντικειμενικού σκοπού της (ΓΚΡΙΜΠΟΜΑΝ).
Από της 1000 ώρας, ο αγών προσέλαβεν αγρίαν μορφήν, του εχθρού αμυνομένου λυσσωδώς και πεισμόνως από ισχυρώς οργανωμένας θέσεις (πολυβολεία).
Τα επιτεθέμενα τμήματα, εκινούντο πολύ βραδέως, ανατρέποντα δι’ αλλεπαλλήλων εφόδων τας κατά βάθος διατεταγμένας των συμμοριτών αντιστάσεις και βαλλόμενα δραστικώτατα υπό πυρών όλμων και μυδραλλίων.
Ιδιαίτερον χαρακτηριστικόν της σκληροτάτης αυτής μάχης, είναι ότι οι συμμορίται διέθεσαν αφθονίαν μυδραλίων και όλμων, και παρά τα δραστικότατα πυρά του φιλίου πυροβολικού και αεροπορίας, ημύνοντο πεισμόνως, τουθ’ όπερ κατεδείκνυεν την εμμονήν των συμμοριτών να διατηρήση την τοποθεσίαν ΓΚΡΙΜΠΟΜΑΝ πάση θυσία, ως αποτελούσαν το κλειδί της τοποθεσίας ΠΡΟΦ. ΗΛΙΑΣ (ΦΛΙΑΜΑ) – ΤΑΜΠΟΥΡΙ.
Την 1340 ώραν, το 505 Τάγμα κατόπιν σκληροτάτου αγώνος και διά θαρραλέας αλλά και αποφασιστικής εφόδου, μέσα από τους καπνούς και τας εκρήξεις των οβίδων του φιλίου πυρ/κού, ορμά και καταλαμβάνει το ανώνυμον ΓΚΡΙΜΠΟΜΑΝ (Ν.167067), ενώ ταυτόχρονα το αμέσως δεξιά τούτου 507 Τάγμα αμυλλώμενον εις ηρωϊσμόν του 505, ορμά και τούτο και καταλαμβάνει διά θυελλώδους εφόδου το αμέσως ανατολικώς του ανωνύμου ανώνυμον ΓΚΡΙΜΠΟΜΑΝ (Ν.168067), ολοκληρωθείσης ούτω καταλήψεως ΓΚΡΙΜΠΟΜΑΝ 1345 ώραν.
Μεραρχία αντιληφθείσα επικειμένην πτώσιν ΓΚΡΙΜΠΟΜΑΝ από παρατηρητηρίου της και πριν ή αναφερθή αυτή επισήμως, εξέδωκε την υπ’ αριθ. Α.Π. 2231/30-7-48 (133) Δ/γήν της προς 22 Ταξιαρχίαν ίνα εκμεταλλευμένη επιτυχίαν κινήση Τάγμα προς κατάληψιν ΠΡΟΦ. ΗΛΙΟΥ (ΦΛΙΑΜΑΣ)
Κατόπιν ανωτέρω Δ/γής 507 Τάγμα, συγκεντρωθέν και ανασυγκροτηθέν εκινήθη δραστηρίως 1530 ώραν προς ΠΡΟΦ. ΗΛΙΑΝ ΦΛΙΑΜΑ) βαλλόμενον δραστικώς υπό πυρών όλμων – πυρ/κού και αυτομάτων κατά μέτωπον εξ ανωνύμου ΦΛΙΑΜΑΣ και ΠΡΟΦ. ΗΛΙΟΥ και εκ του πλευρού εκ ΓΙΑΝΝΙΤΣΑΡΟΥ.
Κατόπιν σκληροτάτου αγώνος τη υποστηρίξει πυρ/κού και Αεροπορίας κατέλαβεν τελικώς την 1930 ώραν ανώνυμον (Ν.158064).
Οι συμμορίται ενήργησαν κατά διαστήματα αλλεπαλλήλους αντεπιθέσεις, θραυσθείσαι προ της ηρωϊκής στάσεως των ημετέρων.
Ούτως έληξεν η μάχη ΓΚΡΙΜΠΟΜΑΝ με πραγματικήν πανωλεθρίαν των συμμοριτών με κάτωθι απωλείας.
Ν.Ε. επί τόπου 59 εξ ων 5 συμμορίτισσαι
Σ.Σ. 4 συμμορίτισσαι
Π.Σ. 10 εξ ων 4 συμμορίτισσαι
Λάφυρα
Πολ/λα ΜΠΡΕΝΤΑ 2
Βάσεις πολ/λων ΜΠΡΕΝΤΑ Ι
Μυδράλλια 7
ΜΠΡΕΝ 3
όλμοι ατομικοί 4
άφθονα πυρ/κά παντός τύπου μη καταμετρηθέντα.
Ευθύς μετά κατάληψιν ΓΚΡΙΜΠΟΜΑΝ και ανωνύμου, η Μεραρχία εξέδωκε την υπ’ αριθ. Α.Π. 2239/30-7-48 (134) Δ/γήν της, εκδοθείσαν 2210 ώραν, δι’ ης η 22 Ταξιαρχία, διετάσσετο όπως συνεχίζουσα τας προσπαθείας της αύριον (31 Ιουλίου), επιτεθή προς κατάληψιν ΠΡΟΦ. ΗΛΙΟΥ (ΦΛΙΑΜΑΣ).
Διά των υπ’ αριθ. Α.Π. 2235 και Α.Π. 2236/30-7-48 (135) Δ/γών προς 52 Ταξιαρχίαν, διετάσσετο όπως αύτη κινηθή προς ΓΚΡΙΜΠΟΜΑΝ και έχει ετοιμότητα αμέσου επεμβάσεως εις τον αγώνα εκμεταλλευομένη επιτυχίαν προς ΓΥΦΤΙΣΣΑ, ευθύς μετά κατάληψιν ΤΑΜΠΟΥΡΙΟΝ.
Διοικητής 22 Ταξιαρχίας Ταξίαρχος ΒΑΣΙΛΟΠΟΥΛΟΣ, προωθηθείς αμέσως εις ΓΚΡΙΜΠΟΜΑΝ ήρξατο δραστηρίως ανασυγκρότησιν Μονάδων του, δι’ ενέργειαν από πρωίας αύριον (31 Ιουλίου) προς κατάληψιν του ΠΡΟΦ. ΗΛΙΟΥ (ΦΛΙΑΜΑΣ)
31 Ιουλίου 1948
ΚΑΤΑΛΗΨΙΣ ΠΡΟΦ. ΗΛΙΟΥ (ΦΛΙΑΜΑΣ)
Ο ΠΡΟΦ. ΗΛΙΑΣ ευρισκόμενος αμέσως ανατολικώς ΤΑΜΠΟΥΡΙ, υπεστηρίζετο υπό δύο Λόχων συμμοριτών δυνάμεως 150 ανδρών περίπου, μετά ισχυροτάτων πολυβολείων.
Αι κατευθύνσεις επιθέσεως δεν επέτρεπον την ανάπτυξιν επαρκών δυνάμεων λόγω στενότητος εδάφους, αλλά και διότι το ΤΑΜΠΟΥΡΙ υπεστήριζε νώτα και πλευρά ΠΡΟΦ. ΗΛΙΟΥ (ΦΛΙΑΜΑΣ).
Την 0400 ώραν τα τμήματα εκινήθησαν επιθετικώς εκ ΓΚΡΙΜΠΟΜΑΝ προς κατάληψιν αντικειμενικού των σκοπού (ΦΛΙΑΜΑΣ).
Ευθύς μετά την διέλευσιν της γραμμής εξορμήσεως, τα τμήματα ενεπλάκησαν εις σκληρότατον αγώνα δεχόμενα δραστικά πυρά μυδραλλίων και όλμων τόσον εκ του ΠΡΟΦ. ΗΛΙΟΥ (ΦΛΙΑΜΑΣ) και των Β. τούτου αντειρίδων ΓΙΑΝΝΙΤΣΑΡΟΥ, όσον και πλευρικά τοιαύτα εκ του οχυρού ΤΑΜΠΟΥΡΙ, τουθ’ όπερ ηνάγκασε τμήματα κινούνται βραδέως και πράγμα το οποίον προς στιγμήν άφηνεν να νομίζη τις ότι ανεκόπη η επίθεσις κατά ΦΛΙΑΜΑΣ, όταν μετά ισχυράν προπαρασκευή πυρ/κού – όλμων και αεροπορίας και κατόπιν αποφασιστικής κινήσεως, τα επιτιθέμενα τμήματα (507 Τάγμα) ήχθησαν κατόπιν πεισματώδους αγώνος 150 μέτρα από των οργανωμένων του εχθρού πολυβολείων (ΠΡΟΦ. ΗΛΙΟΥ – ΦΛΙΑΜΑΣ).
Εις την απόστασιν αυτήν τα τμήματα ακινήτησαν διά τι διάστημα προ των δραστικωτάτων πυρών των συμμοριτών αμυνομένων σθεναρώς από των ισχυρότατα οργανωμένων πολυβολείων των.
1230 ώραν, κατόπιν νέας εντόνου και δραστικής προπαρασκευής πυρ/κού και Αεροπορίας, τμήματα εξορμήσαντα θυελλωδώς καταλαμβάνουν αρχικώς την εκκλησίαν ΠΡΟΦ. ΗΛΙΟΥ και εν συνεχεία το Β. εκκλησίας δασώδες ύψωμα, ολοκληρωθείσης ουτω καταλήψεως ΠΡΟΦ. ΗΛΙΟΥ (ΦΛΙΑΜΑΣ) 1250 ώραν.
Επί ΠΡΟΦ. ΗΛΙΟΥ κατεμετρήθησαν νεκροί 42, συνελήφθησαν 10, περισυνελέγησαν άφθονα πυρ/κά πάσης φύσεως συμποσούμενα εις 100 πλήρεις φόρτους.
Μετά κατάληψιν αντικειμενικού σκοπού, τμήματα ησχολήθησαν με εδραίωσίν των επί τούτου (ΦΛΙΑΜΑ).
Ούτω μετά διήμερον σκληρόν αγώνα, κατελήφθησαν αι φύσει οχυραί τοποθεσίαι ΓΚΡΙΜΠΟΜΑΝ – ΦΛΙΑΜΑ, η πτώσις των οποίων έφερεν την Μεραρχίαν προ του οχυρού ΤΑΜΠΟΥΡΙ αποτελούντος το τελευταίον ισχυρόν έρισμα των συμμοριτών Νοτίως του ΣΑΡΑΝΤΑΠΟΡΟΥ μαζύ με την επίσης οχυρά τοποθεσίαν ΓΥΦΤΙΣΣΑ.
Οι συμμορίται βλέποντες ότι όσον ούπω θα εξεδηλούτο η επίθεσις των ημετέρων και κατά του οχυρού των τούτου και ότι η πτώσις του θα απέκοπτε τας επι ΡΩΜΙΟΥ – ΒΟΥΖΙΟΥ – ΣΚΟΥΡΤΖΑΣ – ΣΑΜΑΡΙΝΑΣ – ΣΜΟΛΙΚΑ – ΚΛΕΦΤΗ δυνάμεις των, ήρξαντο δραστηρίως συμπτυσσόμενοι εις ΓΡΑΜΜΟΝ Β. ΣΑΡΑΝΤΑΠΟΡΟΥ, επί δε του ΤΑΜΠΟΥΡΙ και τας Νοτίας τούτου αντειρίσματος μέχρι ΛΙΑΓΚΥ, συνεκέντρωσαν εκτός της Ταξιαρχίας ΥΨΗΛΑΝΤΗ (υπολείμματα) και την 108 τοιαύτην του ΣΟΦΙΑΝΟΥ.
Η υποστήριξις του μαχόμενου πεζικού υπό του πυροβολικού μας κατά τον διήμερον τούτον τραχύν και σκληρόν αγώνα, υπήρξεν εξαιρετική και από πάσης απόψεως αριστοτεχνική.
Εκείνο το οποίον δέον να σημειωθή ιδιαιτέρως εις τας παρούσας επιχειρήσεις είναι η κατασκευή της δημοσίας οδού ΠΕΝΤΑΛΟΦΟΥ – ΕΠΤΑΧΩΡΙΟΥ εφ’ ης εκινήθη το πυροβολικόν (Πεδινόν – Μέσον), καταστάσης ούτω δυνατής της υποστηρίξεως του Πεζικού και πέραν του οχυρού ΤΑΜΠΟΥΡΙ.
Ο 701 Λόχος Μηχανικού της Μεραρχίας, ειργάσθη μετά τοιαύτης δραστηριότητος, ώστε η πρόοδος κατασκευής της δημοσίας ηκουλούθει την πρόοδον της κινήσεως του Πεζικού και ούτω το πυροβολικόν προωθούμενον ήτο εις θέσιν να υποστηρίζη το Πεζικόν.
Η διάνοιξις της δημοσίας οδού, εγένετο διά μέσου ορεινού, δασώδους, αποκρήμνου και βραχώδους εδάφους, διάνοιξις άνευ της οποίας ουδεμία θα ήτο δυνατή εκ μέρους του Πεδινού και Μέσου Πυρ/κού υποστήριξις του Πεζικού πέραν της κορυφογραμμής ΤΑΛΛΙΑΡΟΥ, πλην της τοιαύτης υπό της 142 Μ.Ο.Π.
Η διάταξις των Μονάδων την νύκτα της 31/1 Αυγούστου είχεν ως ακολούθως:
Τ.Σ. Μεραρχίας και παρατηρητήριον ΤΑΛΛΙΑΡΟΣ (υψ. 1439)
Κ.Σ. Μεραρχίας ΤΣΟΤΥΛΙΟΝ
Τ.Σ. 21 Ταξιαρχίας ΠΡΟΦ. ΗΛΙΑΣ ΕΠΤΑΧΩΡΙΟΥ
Κ.Σ. Ταξιαρχίας ΕΠΤΑΧΩΡΙ
504 Τάγμα περιοχήν Ν.Α. αντειρίδες ΓΚΡΙΜΠΟΜΑΝ (Ν.165065)
505 -//- ανώνυμον ΓΚΡΙΜΠΟΜΑΝ (Ν.165067)
506 -//- περιοχήν ΚΟΥΤΣΟΥΡΟ – ΠΡΟΦ. ΗΛΙΑΣ ΕΠΤΑΧΩΡΙΟΥ – ΓΑΒΡΟΣ
Τ.Σ. 22 Ταξιαρχίας επί ΓΚΡΙΜΠΟΜΑΝ (Ν.165067)
Κ.Σ. 22 Ταξιαρχίας ΕΠΤΑΧΩΡΙ
507 Τάγμα επί ΠΡΟΦ. ΗΛΙΟΥ (ΦΛΙΑΜΑΣ) (Ν.158063)
508 Τάγμα περιοχήν Β.Δ. αντειρίδες ΓΚΡΙΜΠΟΜΑΝ (Ν.165070) – (Ν.170077) – (Ν.173086)
509 Τάγμα περιοχήν Δυτικώς ΓΚΡΙΜΠΟΜΑΝ (Ν.162060)
Τ.Σ. 52 Ταξιαρχίας ΠΑΝΑΓΙΑ (Ν.1807)
Κ.Σ. Ταξιαρχίας ΕΠΤΑΧΩΡΙ
594 Τάγμα περιοχήν ΠΑΝΑΓΙΑΣ (Ν.1807)
595 Τάγμα περιοχήν ΠΡΟΦ. ΗΛΙΟΥ ΕΠΤΑΧΩΡΙΟΥ – ΓΑΒΡΟΣ
Τ.Σ. και Κ.Σ. 53 Ταξιαρχίας ΠΕΝΤΑΛΟΦΟΣ
593 Τάγμα περιοχήν υψ. 1341 – υψ. 940 (Ν.217094) – ανώνυμον Ν. ΕΠΤΑΧΩΡΙΟΥ (Ν.218100) – (Ν.218108) – ΤΑΛΛΙΑΡΟΣ – ΠΑΝΟΥΚΛΑ – υψ. 1365 (Ν.312044) – ΠΡΟΦ. ΗΛΙΑΣ ΣΟΥΠΑΝΙΟΥ.
601 Τάγμα περιοχήν ΚΟΡΦΕΣ – ΣΜΑΡΑ – υψ. 1046 – υψ. 1212 – υψ. 1772
603 Τάγμα περιοχήν ΜΟΡΦΗΣ – ΠΕΝΤΑΛΟΦΟΣ – ΑΓ. ΝΙΚΟΛΑΟΣ (Ν.3705) – ΚΟΡΥΦΗ.
ΠΥΡΟΒΟΛΙΚΟΝ
Διοίκησις και Μοίρα 101 Σ.Π.Π. περιοχήν υψ. 1940 (Ν.217094)
Διοίκησις και Πυρ/χία 102 Σ.Π.Π. ΚΟΠΑΝΕΣ (υψ.1429) (Ν.295170) διάθεσιν Ι Μεραρχίας.
151 Μ.Μ.Π. περιοχήν αυχένος ΤΑΛΙΑΡΟΥ – ΠΡΟΦ. ΗΛΙΟΥ ΣΟΥΠΑΝΙΟΥ (Ν.255078).
Πυρ/χία 102 Σ.Π.Π. περιοχήν (Ν.256079) διάθεσιν Χ Μεραρχίας
142 Μ.Ο.Π. περιοχήν ΓΚΡΙΜΠΟΜΑΝ (Ν.166066).
ΜΗΧΑΝΙΚΟΝ
701 Λόχος Μηχανικού περιοχήν ΕΠΤΑΧΩΡΙΟΥ (Ν.218093).
Εσπέραν η Μεραρχία διά της υπ’ αριθ. Α.Π. 2265(31-7-48 (136) δ/γής της προς 22 Ταξιαρχίαν διέταξεν την συνέχισιν των προσπαθειών από πρωίας Ι Αυγούστου προς κατάληψιν ΤΑΜΠΟΥΡΙ, της Χ Μεραρχίας επιτιθεμένης αριστερά προς κατάληψιν ΖΕΚΙΡΙ.

1 Αυγούστου 1948
Βάσει της άνω Δ/γής Μεραρχίας, τμήματα 22 Ταξιαρχίας 504 και 509 Τάγματα εκινήθησαν επιθετικώς από έω προς κατάληψιν ΤΑΜΠΟΥΡΙ ως ακολούθως:
α) Εκ περιοχής ΠΡΟΦ. ΗΛΙΟΥ (ΦΛΙΑΜΑΣ) προς υψ. 1619 (Ν.133047)
β) Εκ περιοχής υψ. 1541 (Ν.154059) προς ΛΙΑΓΚΥ (Ν.140035)
Ο αγών εφ’ ολοκλήρου του μετώπου ήρξατο από των πρωϊνών ωρών και εσυνεχίσθη τραχύς καθ’ όλην την ημέρα, προσλαβών αγρίαν μορφήν απογευματινάς ώρας, όταν τα τμήματα πλέον, κατόπιν ηρωϊκών προσπαθειών, προσήγγισαν εχθρικάς οργανωμένας θέσεις επί υψ. 1619 και ΛΙΑΓΚΥ.
Οι συμμορίται διέθετον αφθονίαν πολυβόλων – όλμων και τρεις (3) Ουλαμούς πυρ/κού τεταγμένους εις περιοχάς Β.Δ. ΤΑΜΠΟΥΡΙ.
Τμήματα συνεχίσαντα προσπαθείας των, ήχθησαν κατόπιν σκληροτάτου αγώνος επί της γραμμής (Ν.135052) – (Ν.144042).
1915 ώραν τμήματα 509 Τάγματος μετά σκληρότατον αγώνα σώματος προς σώμα διά της λόγχης και χειροβομβίδων και κατόπιν ηρωϊκωτάτης εφόδου, κατέλεβον τον υψ. 1619 (Ν.134046), ανατραπέντα όμως μετά ημίωρον σκληρόν και αιματητόν αγώνα καθ’ ον έπεσαν ηρωϊκώς μαχόμενοι οι δύο Δ/ταί Λόχων Λοχαγός ΠΛΕΣΣΑΣ και Υπολ/γός ΑΠΟΣΤΟΛΟΠΟΥΛΟΣ, και Ανθ/γός ΚΟΜΙΛΗΣ, Διμοιρίτης προ των ισχυτοτάτων μετωπικών και πλευρικών αντεπιθέσεων των συμμοριτών, ας εξαπέλυον κατά κύματα αλληλοδιαδόχως και πριν ή ημέτερα τμήματα δυνηθώσι και εδραιωθώσι επί καταληφθεισών θέσεων.
Ούτω μετά ανατροπήν, τμήματά μας συνεπτύχθησαν υπό την κάλυψιν του σκότους εις τας αρχικάς των βάσεις εξορμήσεως, συγκεντρωθέντα τελικώς περί 2400 ώραν.
Ούτω η ενέργεια των ημετέρων προς κατάληψιν ΤΑΜΠΟΥΡΙ μετά ολοήμερον τραχύν και αιματηρόν αγώνα, εντός δασώδους περιοχής κατά του φύσει τούτου οχυρού υπερασπιζομένου υπό σοβαρών δυνάμεων συμμοριτών απέτυχε.
Εσπερινάς ώρας ελήφθη η υπ’ αριθ. Α.Α.Π. 598/Ι-8-48 (137) Δ/γή Β΄ΣΣ δι’ ης ετίθετο εις διάθεσιν Μεραρχίας η 52 Ταξιαρχία.
Κατόπιν τούτου η Μεραρχία εξέδωκε την υπ’ αριθ. Α.Π. 2275/Ι-8-48 (138) Δ/γήν της προς 52 Ταξιαρχίαν, δι’ ης διετάσσετο όπως η Ταξιαρχία κινηθή προς ΓΚΡΙΜΠΟΜΑΝ και διά της υπ’ αριθμ. Α.Π. 2281/Ι-8-48 (139) διατάσσετο όπως συγκεντρουμένη εις ΓΚΡΙΜΠΟΜΑΝ έχει ετοιμότητα αμέσου επεμβάσεως εις τον αγώνα.
Κατόπιν της αποτυχίας ταύτης, η Μεραρχία εκτιμήσασα πλήρως την κατάστασιν υπέβαλλεν την 2400 ώραν την υπ’ αριθ. Α.Π. 2296/ Ι-8-48 (140) αναφοράν της προς Β΄ΣΣ, δι’ ης ητήσατο την μελέτην της πτώσεως ΤΑΜΠΟΥΡΙ από κοινού μετά Χ Μεραρχίας, αναστελλομένης πάσης άλλης ενεργείας της τελευταίας ταύτης, τα δε τμήματα εις ουδεμίαν ενέργειαν προβώσι μέχρις εκδηλώσεως της νέας ενεργείας κατά ΤΑΜΠΟΥΡΙ – ΛΙΑΓΚΥ.
Εις απάντησιν άνω αναφοράς Μεραρχίας, το Σ.Στρατού διά της Α.Α.Π. 709/2-8-48 (141) δ/γής του, ενέκρινε πρότασιν Μεραρχίας, διά συνεργασίαν με Χ Μεραρχίαν, διέτασσεν δε διά της αυτής Δ/γής του όπως υποβληθή Σ.Σ. σχέδιον κοινής ενεργείας (ΙΙ και Χ Μεραρχιών) και ότι η επίθεσις προς κατάληψιν ΤΑΜΠΟΥΡΙ εκδηλωθή το βραδύτερον την πρωίαν της 4-8-48.
2-4 Αυγούστου 1948
Κατόπιν της άνω Δ/γής του Σώματος την 2200 ώραν της 2-8-48, οι Στρατηγοί Διοικηταί των ΙΙ και Χ Μεραρχιών Υποσ/γοι ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ και ΒΑΣΙΛΑΣ, συναντηθέντες εις Σ.Δ. Χ Μεραρχίας κατέληξαν εις κοινήν απόφασιν διατυπωθείσαν εις Πρακτικόν και υποβληθείσαν εις το Σώμα Στρατού διά των υπ’ αριθ. Α.Π. 2311/2-8-48 (142) ΙΙ Μεραρχίας και Α.Π. 10082/ 2-8-48 (142) Χ Μεραρχίας αναφορών.
Διά του Πρακτικού τούτου καθωρίζετο, όπως η μεν ΙΙ Μεραρχία επιτεθή εν τω μετώπω ΤΑΜΠΟΥΡΙ – ΛΙΑΓΚΥ, η δε Χ Μεραχία ΚΑΙΣΑΡΙ – ΛΙΑΓΚΥ, παρακάμπτουσαι ούτω τας οχυράς τοποθεσίας ΖΕΚΙΡΙ – ΡΩΜΗΟΣ – ΒΟΥΖΙΟΝ των οποίων άλλωστε η πτώσις θα επεφέρετο αυτομάτως με την πτώσιν του ΤΑΜΠΟΥΡΙ.
Την 0800 ώραν της 2-8-48 η Μεραρχία διά της υπ’ αριθ. Α.Π. 2299/2-8-48 (143) διαταγής της, διέτασσε όπως η 52 Ταξιαρχία συγκεντρουμένη εις περιοχήν ΠΡΟΦ. ΗΛΙΟΥ (ΦΛΙΑΜΑΣ), άρξηται αμέσως αναγνωρίσεων από ΠΡΟΦ. ΗΛΙΟΥ (ΦΛΙΑΜΑΣ) προς ΤΑΜΠΟΥΡΙ, ενισχυθή δε δι’ ενέργειάν της ταύτην προς κατάληψιν ΤΑΜΠΟΥΡΙ και δι’ ενός εισέτι Τάγματος.
Ομοίως ορίζετο ότι η ενέργεια αύτη θα συνεδιάζετο με ομοίαν Χ Μεραρχίας και ακόμη ότι θα εξεδηλούτο την πρωίαν της 4-8-48. Καθ’ όλην την διάρκειαν της 2-8-48 απησχόλησαν ζωηρώς ημέτερα τμήματα επί ΠΡΟΦ. ΗΛΙΟΥ – ΓΚΡΙΜΠΟΜΑΝ, διά πυρών όλμων και πυρ/κού.
Το Β΄ΣΣ διά της υπ’ αριθ. Α.Α.Π. 715/3-8-48 (144) Δ/γής του προς ΙΙ και Χ Μεραρχίας, διέτασσε όπως μετά κατάληψιν ΤΑΜΠΟΥΡΙ, κινηθώσιν δρστηρίως προς ΓΥΦΤΙΣΣΑΝ ήτις έδει και να καταληφθή.
Ο Στρατηγός Διοικητής της Μεραρχίας, μεταβάς την πρωίαν της 3-8-48 εις ΠΡΟΦ. ΗΛΙΑΝ (ΦΛΙΑΜΑΣ), προέβη, ομού μετά των Δ/τών 22 και 52 Ταξιαρχιών Ταξιαρχών ΒΑΣΙΛΟΠΟΥΛΟΥ και ΣΩΤΗΡΙΟΥ, εις επιτόπιον εξέτασιν της καταστάσεως και μετά λεπτομερή προσωπικήν του αναγνώρισιν, εξέδωκε την υπ’ αριθ. Α.Π. 2317/3-8-48 (144) Δ/γήν Επιχειρήσεων προς κατάληψιν ΤΑΜΠΟΥΡΙ υπό 52 Ταξιαρχίας, εν συνδιασμώ με ενέργειαν Χ Μεραρχίας προς κατάληψιν ΛΙΑΓΚΥ – ΚΑΙΣΑΡΙ.
Εκ της λεπτομερούς επιτοπίου αναγνωρίσεως, διεπιστώθη το δύσκολον της επιχειρήσεως ΤΑΜΠΟΥΡΙ, αφ’ ενός λόγω φύσει οχυρού της τοποθεσίας και αφ’ ετέρου λόγω υπάρξεως ισχυροτάτων επ’ αυτού οργανώσεων των συμμοριτών. Εκ παραλλήλου οι συμμορίται εφαίνοντο διατεθημένοι να διατηρήσουν πάση θυσία την τοποθεσίαν ταύτην, αποτελούσαν το τελευταίον έρεισμα των συμμοριτών Νοτίως ΣΑΡΑΝΤΑΠΟΡΟΥ. Επί τούτου υπήρχον αι Ταξιαρχία συμμοριτών ΥΨΗΛΑΝΤΗ και ΣΟΦΙΑΝΟΥ. Διέθετον απειρίαν αυτομάτων μυδραλίων και ΜΠΡΕΝ ως επίσης και πολλούς όλμους ατομικούς και βαρείς. Δυτικώς ΤΑΜΠΟΥΡΙ υπήρχον 3 Ουλαμοί Πυρ/κού ως προελέχθη.
4 Αυγούστου 1948
ΚΑΤΑΛΗΨΙΣ ΤΑΜΠΟΥΡΙ
Η 52 Ταξιαρχία από της εσπέρας 3-4-48 έλαβε την κάτωθι διάταξιν:
α) Διλοχία 504 Τάγματος υπό Λοχαγόν ΦΕΤΣΗΝ αριστερά
β) 595 Τάγμα υπό Αντ/ρχην ΠΑΠΑΡΟΔΟΥ δεξιά Διλοχίας 504 Τάγματος.
γ) 594 Τάγμα υπό Αντ/ρχην ΜΑΡΚΟΠΟΥΛΟΝ δεξιά 595 Τάγματος
δ) 507 Τάγμα επί ΠΡΟΦ. ΗΛΙΟΥ (ΦΛΙΑΜΑΣ)
Συμφώνως τη Α.Π. 2317 Δ/γή Μεραρχίας, άπαντα τα τμήματα από 0630 ώρας εκινήθησαν εκ καθορισθεισών βάσεων εξορμήσεως, εμπλακέντα εις σκληρόν αγώνα ευθύς από της υπερβάσεως της γραμμής εξορμήσεως.
1130 ώραν κατόπιν σκληροτάτου αγώνος, τμήματα 595 Τάγματος ήχθησαν εγγύτατα – υψ. 1619 και εις απόστασιν 150 μ. από αυτού.
Η αριστερά τούτου Διλοχία 504 Τάγματος έθεσεν επίσης την αυτήν ώρα πόδα επί της αντειρίδος Ν.Α. υψ. 1619 διά του ενός των Λόχων της, όστις δεχθείς ισχυράν μετωπικήν και πλευρικήν αντεπίθεσιν των συμμοριτών υποστηριζομένην υπό δραστικών πυρών όλμων και μυδραλίων πριν η προλάβη να εδραιωθή, συνεπτύχθη κατά 100 μ. καταλαβών απωλεσθείσας θέσεις ευθύς μετά ανασυγκρότησίν του και περί ώραν 1500, τη υποστηρίξει πυρ/κού και Αεροπορίας.
Την 1630 μετά ισχυράν προπαρασκευήν πυρ/κού και τη υποστηρίξει Αεροπορίας, 595 Τάγμα κατέλαβεν υψ. 1619 (Ν.133046) ενώ ταυτόχρονα η αριστερά τούτου δρώσα Διλοχία 504 Τάγματος κατέλαβε το Ανατολικώς υψ. 1619 ανώνυμον (Ν.140035).
Παραλλήλως η Χ Μεραρχία καταλαβούσα αμαχητί ΚΑΙΣΑΡΙ, εστράφη προς Δυσμάς και κατέλαβεν ΛΙΑΓΚΥ κατόπιν ελαφράς αντιστάσεως των συμμοριτών.
Εκείθεν συνεχίσασα κίνησίν της κατά μήκος αντειρίδος ΛΙΑΓΚΥ – ΤΑΜΠΟΥΡΙ, ήχθη κατόπιν αγώνος την 1650 ώρα εις το ύψος του υψ. 1619, ένθα ενωθείσα μετά τμημάτων 52 Ταξιαρχίας (595 Τάγμα), εσυνέχισε εν στενώ συνδέσμω μετά τμημάτων Μεραρχίας προσπάθειά της προς ΤΑΜΠΟΥΡΙ. 595 Τάγμα στραφέν αμέσως προς Δυσμάς 1640 ώραν εκινήθη δραστηρίως προς ΤΑΜΠΟΥΡΙ.
1645 ώραν συμμορίται εξεδήλωσαν ισχυράν αντεπίθεσιν κατά δεξιού πλευρού 595 Τάγματος, αποκρουσθείσαν.
Τμήματα συνεχίσαντα επίθεσίν των κατά ΤΑΜΠΟΥΡΙ, ήχθησαν μετά τιτάνειον αγώνα 1830 ώραν, εγγύτατα ΤΑΜΠΟΥΡΙ και εις απόστασιν 150 – 200 μ. από αυτού.
Τη υποστηρίξει πυρ/κού και Αεροπορίας και κατόπιν νέας ηρωϊκής προσπαθείας, 595 Τάγμα 52 Ταξιαρχίας και 563 Τάγμα Χ Μεραρχίας, προώθησαν έτι εγγύτερον τας θέσεις των και περιέσφυξαν περί την 2000 ώραν το ΤΑΜΠΟΥΡΙ δίκην πετάλου.
Επί κυρίας κορυφής ΤΑΜΠΟΥΡΙ οι συμμορίται διά δυνάμεως διλοχίας εξηκολούθουν αμυνόμενοι σθεναρώς, εκδηλώσαντες άμα περί 2400 ώραν ισχυράν αντεπίθεσιν υποστηριζομένην υπό δραστικών πυρών όλμων και μυδραλίων αποκρουσθείσαν. Οι συμμορίται πρωϊνάς ώρας 4/5 Αυγούστου και μετά απόκρουσιν αντεπιθέσεώς των, εγκατέλειψαν ΤΑΜΠΟΥΡΙ και συνεπτύχθησαν προς ΛΑΓΚΑΔΑΝ και εκείθεν προς ΓΡΑΜΜΟΝ Βορείως ΣΑΡΑΝΤΑΠΟΡΟΥ.
Την 0630 ώραν τμήματα 508 Τάγματος ανήλθον επί υψηλοτέρας κορυφής ΤΑΜΠΟΥΡΙ (υψ. 1878) ενώ σχεδόν συγχρόνως το 595 Τάγμα της 52 Ταξιαρχίας και το τοιούτον της 563 της Χ Μεραρχίας, ανήλθον και αυτά επί ΤΑΜΠΟΥΡΙ, ολοκληρωθείσης ούτω καταλήψεως ΤΑΜΠΟΥΡΙ 0645 ώραν της 5ης Αυγούστου.
Επί ΤΑΜΠΟΥΡΙΟΥ αι απώλειαι των συμμοριτών υπήρξαν τεράστιαι. Μόνο υπό του 595 Τάγματος κατεμετρήθησαν επί τόπου 60 νεκροί. Η πτώσις ΤΑΜΠΟΥΡΙ επέφερεν την συντριβήν των συμμοριτών Νοτίως ΣΑΡΑΝΤΑΠΟΡΟΥ ήνοιξε τον δρόμον προς τον ΓΡΑΜΜΟΝ και εν ενί λόγω απετέλεσε την μεγαλυτέραν νίκην της ΕΛΛΑΔΟΣ, την νίκην του ΓΡΑΜΜΟΥ.
Από εσπέρας της 4/5 Αυγούστου, η Μεραρχία βλέπουσα επικειμένην πτώσιν ΤΑΜΠΟΥΡΙ, εξέδωκε την υπ’ αριθ. Α.Π. 2356/4-8-48 (145) Δ/γήν προς 22 και 52 Ταξιαρχίας, δι’ ης διετάσσετο όπως η 22 Ταξιαρχία διά 507 και 508 Ταγμάτων ενεργήση προς ΓΥΦΤΙΣΣΑ – ΛΑΓΚΑΔΑ, η δε 52 Ταξιαρχία αποστείλη ισχυράς επιθετικάς αναγνωρίσεις προς ΚΑΝΤΖΙΚΟΝ.
1140 ώραν δι’ υπ’ αριθ. Κ.Π. 20806/5-8-48 (146) αναφοράς Μεραρχίας (Δ. Σ. Ε) προς Υπουργόν Στρατιωτικών – ΓΕΣ, ανεφέρθη η κατάληψις ΤΑΜΠΟΥΡΙ.
5 Αυγούστου 1948
Από 0645 ώρας, βάσει Α.Π. 2356 Δ/γής, η 22 Ταξιαρχία ωθήσασα δραστηρίως 507 Τάγμα προς ΓΥΦΤΙΣΣΑ και 508 Τάγμα προς ΛΑΓΚΑΔΑ, ανατρέψασα τας κατά τον άξονα της κινήσεώς της τεταγμένας ελαφράς αντιστάσεις συμμοριτών, κατέλαβεν 1605 ώραν σχεδόν συγχρόνως ΓΥΦΤΙΣΣΑ διά του 507 Τ. και ΛΑΓΚΑΔΑ διά του 508 Τάγματος.
52 Ταξιαρχία ομοίως ωθήσασα ισχυράν επιθετικήν αναγνώρισιν προς ΚΑΝΤΖΙΚΟΝ εκ του 594 Τάγματος, ήχθη 1630 ώραν περιοχήν τούτου, ανατρέψασα δε ελαφράς αντιστάσεις των συμμοριτών επί ανωνύμου Ν. 12309 κατέλαβεν ΡΟΥΠΑ (Ν.123097), 1650 ώραν.
Ούτω με την κατάληψιν και του οχυρού ΓΥΦΤΙΣΣΑ υπό δυνάμεων ΙΙ Μεραρχίας, απηλευθερώθη τελείως εκ του συμμοριτισμού η Νοτίως ΣΑΡΑΝΤΑΠΟΡΟΥ περιοχή, απαγγιστρώθη η ΙΧ Μεραρχία ήτις από μηνός ηγωνίζετο διά την κατάληψίν της και ηνεώχθησαν αι πύλαι του ΓΡΑΜΜΟΥ του οποίου πλέον η πτώσις δεν ήτο παρά ζήτημα ημερών.
Κατά τον διήμερον αυτόν τιτάνειον αγώνα, οι συμμορίται έσχον εν συνόλω περιοχήν ΤΑΜΠΟΥΡΙ – ΓΥΦΤΙΣΣΑ – ΛΑΓΚΑΔΑ:
Νεκροί επί τόπου καταμετρηθέντες 72
Παρεδόθησαν ή συνελήφθησαν 28
Περισυνελέγησαν άφθονος οπλισμός και πυρομαχικά.
6-10 Αυγούστου 1948
Την πρωίαν της 6-8-48 εις υψ. 940 (Ν.217094), εγένετο σύσκεψις των
1) Αντ/γου ΚΙΤΡΙΛΑΚΗ ΣΤΥΛ. Δ/τού Β΄ΣΣ.
2) Υποσ/γου ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Ν. Δ/του ΙΙ Μεραρχίας
3) Δ/των 21, 22, 52, και 53 Ταξιαρχιών, Ταξιαρχών ΜΕΣΗΝΟΠΟΥΛΟΥ – ΒΑΣΙΛΟΠΟΥΛΟΥ – ΣΩΤΗΡΙΟΥ – ΓΕΩΡΓΑΝΤΑ
4) Συν/ρχου ΖΑΦΕΙΡΟΠΟΥΛΟΥ Αρχηγού Κλάδου Α΄ Β΄ΣΣ και
5) Αντ/ρχου ΜΠΑΛΟΔΗΜΟΥ Δ/ντού Α1 Β΄ΣΣ
Κατά την σύσκεψιν συνεζητήθησαν αι λεπτομέρειαι επικειμένης επιχειρήσεως κατά κυρίως ΓΡΑΜΜΟΥ.
Τα τμήματα κατά την 6 και 7 Αυγούστου προέβησαν εις εξερευνήσεις καταληφθεισών περιοχών ΓΥΦΤΙΣΣΑΣ – ΛΑΓΚΑΔΑΣ – ΚΑΝΤΖΙΚΟΥ και γενικώτερον της Νοτίως ΣΑΡΑΝΤΑΠΟΡΟΥ περιοχής.
Απογευματινάς ώρας, ελήφθη η υπ’ αριθ. Α.Π. 720/6-8-48 Δ/γή Β΄ΣΣ προς ΙΙ και Χ Μεραρχίας, δι’ ης διετάσσετο όπως άπασαι αι δυνάμεις της Μεραρχίας δυτικώς της γραμμής ΦΟΥΡΚΑΣ – ΦΛΙΑΜΑΣ – ΑΓ. ΠΑΝΤΕΛΕΗΜΟΝΟΣ (Ν.148092), αντικατασταθώσιν υπό τοιούτων Χ Μεραρχίας υπαχθείσης διά της αυτής Διαταγής υπό Α΄ΣΣ
Βάσει των πορισμάτων της πρωϊνής συσκέψεως και της άνω Δ/γής Σώματος η Μεραρχία εξέδωκε την υπ’ αριθ. Α.Π. 2385/6-8-48 Δ/γήν της προς απάσας Ταξιαρχίας (21,22,52,53) δι’ ης διετάσσοντο όπως επισπεύσωσιν ενεργείας των διά την λήψιν της νέας διατάξεως δι’ επιχειρήσεις κατά κυρίως ΓΡΑΜΜΟΥ.
Από πρωίας 7ης Αυγούστου αι Μονάδες (22 και 52 Ταξιαρχίαι) ήρχησαν μετακινούμεναι ως αι ανωτέρω Δ/γαί και συγκεντρούμεναι εις περιοχήν ΕΠΤΑΧΩΡΙΟΥ, παραδώσασαι τας τοποθεσίας Δυτικώς ΜΑΔΡΙΤΣΑ ΡΕΜΜΑ εις Μονάδας της Χ Μεραρχίας.
Την 1030 ώραν την 8-8-48 κατόπιν τηλ/κής προσκλήσεως του Στρατηγού Δ/τού Β΄ΣΣ Αντ/γού ΚΙΤΡΙΛΑΚΗ, ο Στρατηγός Δ/της της Μεραρχίας Υποστράτηγος ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ, μετέβη εις ΚΟΖΑΝΗΝ και μετέσχεν συσκέψεως εις ην προήδρευσεν ο Στρατηγός ΓΙΑΝΤΖΗΣ Αρχηγός ΓΕΣ, αφιχθείς προς τούτο αεροπορικώς εξ Αθηνών.
Κατά την σύσκεψιν ταύτην απεφασίσθη όπως η Μεραρχία αφήνουσα μιαν Ταξιαρχίαν εις περιοχήν ΕΠΤΑΧΩΡΙΟΥ – ΠΕΝΤΑΛΟΦΟΥ – ΜΟΡΦΗΣ – ΚΟΡΥΦΗΣ και την 52 Ταξιαρχίαν εις περιοχήν ΖΟΥΖΟΥΛΗΣ – ΓΑΒΡΟΣ (εφεδρεία ΓΕΣ), διά των άλλων της δυνάμεων να συγκεντρωθή εις περιοχήν ΠΑΛΗΟΚΡΙΜΙΝΙ – ΠΟΡΤΕΣ, προς ανάληψιν νέων επιθετικών ενεργειών προς κατάληψιν της τοποθεσίας ΠΑΛΗΟΣΤΡΟΥΓΚΑΣ – ΞΕΚΟΜΜΕΝΟ – ΤΡΙΑ ΣΥΝΟΡΑ.
Βάσει ανωτέρω, η Μεραρχία εξέδωκε την Α.Π. 2418/8-8-48 (147) Δ/γήν της προς 21, 22, 53 Ταξιαρχίας, διά της οποίας, παρά την έλλειψιν μεταφορικών μέσων, εντός 24ώρου αι 22 και 53 Ταξιαρχία ως και άπαν το πυροβολικόν, συνεκεντρώθησαν άνω οριζομένην περιοχήν, ασχοληθείσαι με την λήψιν της νέας διατάξεως μάχης.
Την αυτήν ημέραν (8-8-48) ελήφθη η υπ’ αριθ. Α.Α.Π. 731/8-8-48 (148) Δ/γή επιχειρήσεων Β΄ΣΣ αφορώσα κατάληψιν γραμμής ΠΑΛΗΟΣΤΡΟΥΓΚΑ – υψ. 1327 – ΞΕΚΟΜΜΕΝΟ – ΤΡΙΑ ΣΥΝΟΡΑ.
Η Δ/σις της Μεραρχίας την πρωίαν της 10-8-48 και κατόπιν της άνω Δ/γής Σώματος, συγκεντρώσασα τους δύο Διοικητάς 22 και 53 Ταξιαρχιών, άπαντας Δ/τάς Ταγμάτων και Λόχων, προέβη λεπτομερή αναγνώρισιν νέας ζώνης επιχειρήσεων Μεραρχίας και καθώρισεν επί τόπου αποστολάς Ταξιαρχιών, εκδώσασα εν συνεχεία την υπ’ αριθ. Α.Π.2441/10-8-48 (149) Δ/γήν της, αποτελούσαν έγγραφον επιβεβαίωσιν των προφορικώς επί τόπου δοθεισών εντολών διά κατάληψιν τοποθεσίας ΠΑΛΗΟΣΤΡΟΥΓΚΑΣ – υψ. 1327 – ΣΦΗΝΕΓΙΟ και εν συνεχεία εκμετάλλευσις επιτυχίας προς Καραούλι – ΤΡΙΑ ΣΥΝΟΡΑ.
Η διάταξις των Μονάδων της Μεραρχίας προ ενάρξεως επιχειρήσεως ΠΑΛΗΟΣΤΡΟΥΓΚΑΣ – ΤΡΙΩΝ ΣΥΝΟΡΩΝ ήτοι την νύκτα της 10-8-48 είχεν ως ακολούθως:
Τ.Σ. Μεραρχίας ΠΑΛΗΟΚΡΙΜΙΝΙ και παρατηρητήριον επί υψ. 1508 (Ν.258175).
Κ.Σ. Μεραρχίας ΤΣΟΤΥΛΙΟΝ
Τ.Σ. 22 Ταξιαρχίας περιοχήν ΠΑΛΗΟΚΡΙΜΙΝΙ (Ν.271167)
507 Τάγμα περιοχήν (Ν.270163)
508 Τάγμα περιοχήν υψ. 1727,8 (Ν.274175)
509 Τάγμα
Τ.Σ. 53 Ταξιαρχία περιοχήν υψ. 16181 (Ν.277184)
593 Τάγμα περιοχήν (Ν.277186)
601 Τάγμα περιοχήν υψ. 1681 (Ν.275178)
603 Τάγμα περιοχήν ΠΟΡΤΑ – ΚΡΥΟΝΕΡΙ (Ν.2720)
Τ.Σ. 21 Ταξιαρχίας ΠΑΝΟΥΚΛΑ
504 Τάγμα περιοχήν ΠΑΝΟΥΚΛΑ – υψ. 1365 – ΠΡΟΦ. ΗΛΙΑΣ ΣΟΥΠΑΝΙΟΥ – ΠΕΝΤΑΛΟΦΟΣ – ΜΟΡΦΗΝ – ΑΓ. ΝΙΚΟΛΑΟΣ (Ν.3705) – ΚΟΡΥΦΗ (Ν.4005)
505 Τάγμα περιοχήν ΠΑΛΗΟΚΡΙΜΙΝΙ – υψ. 1727 – ΤΣΟΥΚΑ (υψ. 1441,8)
506 Τάγμα περιοχήν ΣΜΑΡΑΣ – ΚΟΡΦΕΣ – υψ. 1046 – ΑΓ. ΜΗΝΑΣ (υψ. 1212)
Τ.Σ. 52 Ταξιαρχίας υψ. 940 (Ν.217094)
594 Τάγμα περιοχήν υψ. 940 – ΕΠΤΑΧΩΡΙ – ΤΑΛΛΙΑΡΟΣ – αυχήν (Ν.257078) – ΣΑΡΜΑΤΖΑ (υψ. 1467) (Ν.289031)
595 Τάγμα περιοχήν ΖΟΥΖΟΥΛΗΣ – ΓΑΒΡΟΣ – ΠΡΟΦ. ΗΛΙΑΣ ΕΠΤΑΧΩΡΙΟΥ – ΚΟΥΤΣΟΥΡΟ
ΠΥΡΟΒΟΛΙΚΟΝ
Δ/σις και Μοίρα 101 Σ.Π.Π. πλην ουλαμός περιοχήν ΠΟΡΤΑΣ (Ν.276193).
Ουλαμός 101 Σ.Π.Π. περιοχήν ΕΠΤΑΧΩΡΙΟΥ υψ. 940 (Ν.217094)
142 Μ.Ο.Π. περιοχήν ΠΟΡΤΑΣ (Ν.277188)
151 Μ.Μ.Π. περιοχήν ΚΛΕΦΤΟΒΡΥΣΗ (Ν.278170)
11 Αυγούστου 1948
(ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΣ ΠΑΛΗΟΣΤΡΟΥΓΚΑΣ – ΚΑΡΑΟΥΛΙ – ΤΡΙΑ ΣΥΝΟΡΑ)
Ούτως εχόντων και βάσει της Α.Π. 2441 Δ/γής, αι 22 και 53 Ταξιαρχίαι εξορμήσασαι εκ καθορισθείσης βάσεως εξορμήσεως από 0300 ώρας, ήχθησαν κατόπιν σκληρού αγώνος την 0800 ώραν ως κάτωθι:
α) 22 ΤΑΞΙΑΡΧΙΑ επί της γραμμής (Ν.224174) – (Ν.226184)
β) 53 ΤΑΞΙΑΡΧΙΑ επί της γραμμής (Ν.225186) – (Ν.228193)
ήτοι εις απόστασιν 200 – 300 μέτρων από των αντικειμενικών σκοπών.
Ο αγών εφ’ ολοκλήρου του μετώπου από της 0800 ώρας προσέλαβεν την πλέον σκληράν μορφήν, των τμημάτων κινουμένων βραδύτατα λόγω ισχυροτάτων αντιστάσεων, των συμμοριτών αμυνομένων σθεναρώς από ισχυρότατα οργανωμένων πολυβολείων.
1745 ώραν, το 603 Τάγμα (53 Ταξιαρχίας) κατόπιν σκληροτάτου αγώνος τη υποστηρίξει πυρ/κού και Αεροπορίας, κατέλαβεν υψ. 1302 (Ν.2320) και είτα στραφέν προς Νότον, υπεστήριξεν ενέργειαν του αριστερά τούτου δρώντος 601 Τάγματος, όπερ κατόπιν τιτανείου αγώνος διά της λόγχης και χειροβομβίδων, κατέλαβεν την 2100 ώραν το ανώνυμον ύψωμα (Ν.223187) όπερ απετέλει και τον αντικειμενικόν σκοπόν τούτου.
508 Τάγμα ενεργήσαν και τούτο εντός της νυκτός, κατέλαβεν άμα τη έω της 11/12 Αυγούστου, υψ. 1327 (Ν.223184) και εν συνεχεία 509 Τάγμα ωθηθέν δραστηρίως προς Νότον κατέλαβεν κατόπιν αγώνος την γραμμήν:
ΣΦΗΝΕΓΙΟ – υψ. 1120 (Ν.214151).
Ούτω την 0530 ώραν της 12-8-48 ολοκληρώθη η κατάληψις της γραμμής υψ. 1302 – υψ. 1327 – ΣΗΝΕΡΙΟ – υψ. 1120.
Επί τη προβλέψει καταλήψεως άνω γραμμής ήτοι από της 1230 ώρας της 11-8-48, η Μεραρχία εξέδωκε την υπ’ αριθ. Α.Π. 2450/11-8-48 (148) Δ/γήν της, δι’ ης συνεκρότει απάσπασμα υπό τον Συν/ρχην ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΟΝ ΧΡ. αποτελούμενον εκ των 507 και 503 Ταγμάτων, της 2ας Εφ. Ίλης και 22ον Λόχον Ανιχνευτών και με αποστολήν εκμεταλλεύσεως της επιτυχίας προς ΔΡΑΓΑΣΙΑΝ – ΚΑΡΑΟΥΛΙ, ευθύς μετά κατάληψιν υψ. 1327 – ΠΑΛΗΟΣΤΡΟΥΓΚΑΣ.
Το απόσπασμα τούτο τεθέν άμεσον κίνησιν προς ΠΑΛΗΟΣΤΡΟΥΓΚΑ (υψ. 1302) επέτυχε να συγκεντρωθή την 0200 ώραν της 12/8 και τούτο διότι το 593 Τάγμα δεν εκινήθη αμέσως διότι, εβάλλετο δραστικώς υπό πυρών πυρ/κού το μοναδικόν δρομολόγιον κινήσεώς του.
Ομοίως το 507 Τάγμα εδυσκολεύετο και τούτο εις την κίνησίν του λόγω κατοχής εισέτι της γραμμής υψ. 1302 – υψ. 1327 υπό συμμοριτών, του υψ. 1302 καταληφθέντος μόλις την 1745 ώραν.
Την 1800 ώραν της 11/8, το απόσπασμα ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΟΥ, διετάχθη διά της υπ’ αριθ. Α.Π. 2456/11-8-48 (149) Δ/γής Μεραρχίας να συνεχίση κίνησίν του προς ΠΑΛΗΟΣΤΡΟΥΓΚΑΝ πάση θυσία και να εκμεταλλευθή την επιτυχίαν προς ΔΡΑΓΑΣΙΑΝ – ΚΑΡΑΟΥΛΙ.
12 Αυγούστου 1948
Από έω, κινηθέν δραστηρίως άνω απόσπασμα ως η Α.Π. 2456 δ/γή, ενεπλάκη εις σκληρόν αγώνα μετά συμμοριτών κατεχόντων ισχυρώς υψ. 1224 (Ν.206188) – ΔΡΑΓΑΣΙΑ.
Καθ’ όλην την ημέραν διεξήγετο σκληρός αγών των τμημάτων καθηλωθέντων προ των δραστικών πυρών όλμων και μυδραλλίων των συμμοριτών.
1755 αεροπλάνον ΧΑΡΒΑΡΤ, ιπτάμενον ύπερθεν υψ. 1224 εις χαμηλόν ύψος ίνα αρυσθή περισσοτέρας πληροφορίας του πληρώματος τούτου βεβαιούντος ότι δεν υπάρχουν συμμορίται, εβλήθη εξ ανωτέρω υψ. 1224 και ανεφλέγη καταπεσών εις περιοχήν ΤΣΟΥΚΑΣ και εις θέσιν (Ν.246170). Το πλήρωμα τούτου αποτελούμενον εκ των Ανθ/γών ΘΕΟΔΩΡΙΔΗ και ΠΟΛΥΜΕΝΑΚΟΥ, κατέπεσεν δι’ αλεξιπτώτων του μεν Πολυμενάκου εντός των γραμμών μας, του δε ΘΕΟΔΩΡΙΔΗ εγγύτατα των θέσεων των συμμοριτών.
Περί την θέσιν του Ανθ/σγού ΘΕΟΔΩΡΙΔΗ, διεξήχθη τω όντι αγών τιτάνειος του Ανθ/γού διεκδικουμένου υπό αμφοτέρων.
Τελικώς, μετά αγώνα σώματος προς σώμα καθ’ ον έπεσαν ηρωϊκώς 2 οπλίται και ετραυματίσθη έτερος, ο Ανθ/σγός ΘΕΟΔΩΡΙΔΗΣ περιήλθεν εις χείρας ημετέρων.
Κατόπιν των ανωτέρω διαδραματισθέντων, παρασυρθέντων εν μέρει των τμημάτων προς τον ως άνω σκοπόν, επέτυχον μετά σκληρόν αγώνα να καταλάβουν 1945 ώραν ύψωμα 1224 εφ’ ου και εδραιώθησαν, τηρούντα στενωτάτην επαφήν μετά των συμμοριτών, όντων ισχυρώς οργανωμένων επί ΝΤΡΑΓΑΣΙΑΣ (υψ. 1352).
Εκ των συλληφθέντων αιχμαλώτων κατά την ημέρα εκείνην, διεπιστώθη απολύτως ότι η γραμμή ΠΑΛΗΟΣΤΡΟΥΓΚΑ – υψ. 1327 – ΣΦΗΝΕΓΙΟ – υψ. 1224 – ΝΤΡΑΓΑΣΙΑ, υπερησπίζετο υπό του υπ’ αριθ. 601 συμμοριακού Τάγματος ΣΟΥΜΑΔΗ, ενισχυμένου υπό πολιτοφυλάκων και άλλων τμημάτων, εντός καλώς οργανωμένων πολυβολείων μετά σκεπάστρων εκ 5-7 σειρών κορμών δένδρων διαμέτρου 0,20 – 0,30 μέτρων.
Η άμυνα της τοποθεσίας ταύτης, υπεστηρίζετο και υπό 2 πυροβόλων των 75 εκ περιοχής ΤΡΙΩΝ ΣΥΝΟΡΩΝ – ΚΑΡΑΟΥΛΙ.
Ο αγών επί της άνω τοποθεσίας, υπήρξεν σκληρός, δεδομένου ότι η όλη τοποθεσία ήτο ισχυρώς οργανωμένη και μετά ναρκοπεδίων.
Από της εσπέρας σήμερον το Σ.Δ. της Μεραρχίας ως και το Τ.Σ. ταύτης εγκατεστάθη Ανατολικώς υψ. 1302 (Ν.231202) λίαν εγγύς των μαχομένων τμημάτων.
Την 2230 ώραν εξεδόθη η υπ’ αριθ. Α.Π. 2497/12-8-48 (150) Δ/γή προς 22, 53 Ταξιαρχίας, διά συνέχισιν των προσπαθειών προς ΝΤΡΑΓΑΣΙΑ από πρωίας 13-8-48.
13 Αυγούστου 1948
Ούτω από πρωίας σήμερον αι Μονάδες έχουσαι την κατωτέρω
διάταξη:
Τ.Σ. Μεραρχίας ΠΑΛΗΟΣΤΡΟΥΓΚΑ (Ν.231193) με παρατηρητήριον εξ ανωνύμου (Ν.229198).
Κ.Σ. Μεραρχίας ΤΣΟΤΥΛΙΟΝ
Τ.Σ. 21 Ταξιαρχίας εις περιοχήν ΠΑΝΟΥΚΛΑΣ (Ν.286073)
Κ.Σ. Ταξιαρχίας ΠΕΝΤΑΛΟΦΟΣ
Σ.Δ. 504 Τ. εις ΠΑΝΟΥΚΛΑΝ (Ν. 290068)
Λόχος εις περιοχήν (Ν.295064) (υψ. 1392) – υψ. 1365 (Ν.312044) ΠΡΟΦ. ΗΛΙΑΣ ΣΟΥΠΑΝΙΟΥ.
Λόχος ΚΟΡΥΦΗΝ (Ν.4005)
Λόχος ΜΟΡΦΗ (Ν.3808) – ΑΓ ΝΙΚΟΛΑΟΣ (Ν.368048)
Λόχος ΠΕΝΤΑΛΟΦΟΝ
Σ.Δ. 505 Τάγματος ΠΑΛΗΟΚΡΙΜΙΝΙ
Λόχος περιοχήν ΠΑΛΗΟΚΡΙΜΙΝΙ – ΤΣΙΟΥΚΑ (υψ. 1441,8) – ανώνυμο (Ν.268165)
Λόχος υψ. 1667 – (Ν.284195) – (Ν.2921)
Λόχος (Ν.261210) – υψ. 1582,7 – (Ν.266204)
Λόχος υψ. 1681 – υψ. 1727, 3 ΚΛΕΨΙ (υψ. 1258)
Σ.Δ. 506 Τ. και Λόχος ΚΟΡΦΕΣ
Λόχος ΣΜΑΡΑ
Λόχος υψ. 1046 – ΑΓ. ΜΗΝΑΣ (υψ. 1212)
Λόχος υψ. 1727 – (Ν.218108)
Τ.Σ. 22 Ταξιαρχίας υψ. 1327 (Ν.223183)
Κ.Σ. Ταξιαρχίας ΠΟΛΥΚΑΣΤΑΝΟΝ
Σ.Δ. 507 Τ. μείον Λόχος επί υψ. 1224 (Ν.36465)
Λόχος περιοχήν ΠΟΛΥΚΑΣΤΑΝΟΥ – ΛΕΥΚΗΣ
Σ.Δ. 508 και Διλοχία περιοχήν (Ν.213185)
Διλοχία περιοχήν υψ. 1224 ενεργούσα προς υψ. 1416
Σ.Δ. 509 Τ. και Λόχος εις (Ν.220173)
3λοχία περιοχήν (Ν.217164) – (Ν.220173) – (Ν.223180) – (Ν.213118)
Τ.Σ. 52 Ταξιαρχίας εις (Ν.2270)
Σ.Δ. 594 Τ. εις (Ν.230092)
Λόχος επί υψ. 940 (Ν.217094)
Λόχος εις περιοχήν (Ν.250074) – υψ. 1439
Λόχος εις περιοχήν (Ν.211102) – (Ν.218100)
Λόχος επί υψ, 1341
Σ.Δ. 595 Τ. συν Διλοχία περιοχήν ΖΟΥΖΟΥΛΗΣ
Λόχος ΚΟΥΤΣΟΥΡΟ
Λόχος εις περιοχήν (Ν.233084)
Τ.Σ. 53 Ταξιαρχίας ΠΑΛΗΟΣΤΡΟΥΓΚΑ (υψ 1302)
593 Τ. περιοχήν ΝΤΡΑΓΑΣΙΑΣ (υψ 1352)
601 Τ. περιοχήν ΠΑΛΗΟΣΤΡΟΥΓΚΑΣ (υψ. 1302)
603 Τ. συν Διλοχία περιοχήν ΠΑΛΗΟΣΤΡΟΥΓΚΑ – υψ. 1222 (Ν. 218211)
Διλοχία περιοχήν ΔΡΑΓΑΣΙΑΣ
2α Έφ. Ίλη Ν.Α. αντειρίδος ΠΑΛΗΟΣΤΡΟΥΓΚΑΣ (Ν.233190)
ΠΥΡΟΒΟΛΙΚΟΝ
151 Μ.Μ. Π. ΚΛΕΦΤΟΒΡΥΣΗ
101 Σ.Π.Π. μείον Μοίρα και ήμισυ πυρ/χίας Νότιαι αντειρίδες υψ. 1667
Ήμισυ πυρ/χίας 101 Σ.Π.Π. εις Ν. 218094 (υψ. 940)
142 Μ.Ο.Π. περιοχήν υψ. 1327 – Ν.Α. αντειρίδες υψ. 1302, ενήργησαν από πρωίας ως ακολούθως, του αποσπάσματος ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΟΥ παύσαντος να υφίσταται από πρωίας σήμερον, συνέπεια της υπ’ αριθμ Α.Π. 2497/12-8-48 Δ/γής Μεραρχίας.
603 Τάγμα 53 Ταξιαρχίας κινηθέν από πρωίας προς ΝΤΡΑΓΑΣΙΑΝ, εδέχθη δραστικώτατα πυρά από άνω υψωμάτων και ενεπλάκη εις σκληρότατον αγώνα μετά συμμοριτών ισχυρότατα οργανωμένων εντός πολυβολείων μετά σκεπάστρων εντός δασώδους περιοχής, και μόνον κατόπιν ισχυροτάτης προπαρασκευής πυροβολικού και Αεροπορίας, επέτυχε το 603 Τάγμα κατόπιν ορμητικής εφόδου να θέση ποδά επί ΝΤΡΑΓΑΣΙΑΣ και να καταλάβη τελικώς τον υψ. 1352 την 1300 ώραν.
Την 1615 ώραν, 601 Τάγμα υπερβάν το 603 Τάγμα και κινηθέν προς ΜΟΝΑΣΤΗΡΙ ΓΚΡΕΚΙΑ, μη δυνηθέν όμως συνέχιση την κίνησίν του, καθηλωθέν προ των ισχυροτάτων αντιπεθέσεων του εχθρού εξ ανωτέρω κατευθύνσεως και των δραστικών πυρών μυδραλίων – όλμων και πυροβολικού εκ κατευθύνσεως ΤΡΙΑ ΣΥΝΟΡΑ.
1655 ώραν οι συμμορίται εξεδήλωσαν νέαν σφοδροτάτην εντεπίθεσιν εκ κατευθύνσεως υψ. 1416, αποκρούσθεισαν τη επεμβάσει και του πυρ/κού.
Παραλλήλως προς τας ανωτέρω ενεργείας, 508 Τάγμα 22 Ταξιαρχίας ενεργούν εις (Ν.206190) και (Ν.207197) προς υψ. 1416 και προσκρούσαν προ ισχυρών αντιστάσεων του εχθρού, ουδέν επέτυχεν.
Τμήματα τελικώς εδραιώθησαν επί καταληφθεισών θέσεων (ΝΤΡΑΓΑΣΙΑ).
Αι μάχαι της 11,12 και 13 τρέχοντος, απέδειξαν ότι η τοποθεσία ΠΑΛΗΟΣΤΡΟΥΓΚΑ – ΝΤΡΑΓΙΑ – ΜΟΝΑΣΤΗΡΙ ΓΚΡΕΚΙΑ, ήτο ισχυρότατα οργανωμένη με σωρείαν πολυβολείων μετά σκεπάστρων εκθέτουσα τα δεξιά πλευρά της Μεραρχίας εις την ισχυρώς κατεχομένην γραμμήν ΓΚΟΥΡΟΥΣΙΑ – ΣΠΑΝΟΥΔΕΣ – ΠΥΡΓΟΣ – ΞΕΚΟΜΜΕΝΟ, αφ’ ης εβάλλετο δραστικώς υπό πυρών μυδραλλίων και όλμων.
Πάσα εκδήλωσις επιθέσεως, προσέκρουε προ ισχυρού φραγμού πυρός αυτομάτων, όλμων και πυροβολικού μετωπικών και πλευρικών ιδία εξ ανωτέρω αφαφερομένης γραμμής ΓΚΟΥΡΟΥΣΙΑ – ΠΥΡΓΟΥ, επικρατούσης του χώρου επιχειρήσεων της Μεραρχίας.
Δι’ ανωτέρω λόγους η Μεραρχία υπέβαλε την Α.Π. 2499/13-8-48 (151) αναφοράν της προς Β΄ΣΣ, δι’ ης ανέλυε την κατάστασιν και τον τρόπον ενεργείας της Μεραρχίας εν συνδιασμώ με ενεργείας Ι Μεραρχία ίνα ούτω ανακουφισθή από ισχυρώς πιεζόμενον δεξιόν της πλευρόν, και αποφευχθούν ενέργειαι, αίτινες εστοίχιζον πολύ αίμα άνευ σοβαρού αποτελέσματος.
Το Σ.Στρατού δεν ενέκρινεν άνω πρότασιν Μεραρχίας και διέταξεν συνέχισιν των προσπαθειών της Μεραρχίας ως αρχικώς τούτο είχεν διαταχθή. Εν συνεχεία και λόγω κοπώσεως των τμημάτων, προς παροχήν χρόνου αναπαύσεως και ανασυγκροτήσεως, η Μεραρχία διά της υπ’ αριθ. Α.Π. 2555/13-8-48 (152) αναφοράς της προς Β΄ΣΣ εζήτησε διακοπήν επιχειρήσεων δι’ ανάπαυσιν, ανασυγκρότησιν και ανεφοδιασμόν των Μονάδων. Τ. Σ. Στρατού ενέκρινεν πρότασιν Μεραρχίας και ανάληψιν εκ νέου επιθετικών ενεργειών από πρωίας 15-8-48.
Την 2030 ώραν η Μεραρχία εξέδωκε την Α.Π. 2553/13-8-48 (153) Δ/γήν της διά συνέχισιν ενεργειών από έω 15-8-48
14 Αυγούστου 1948
Καθ’ όλην διάρκειαν ημέρας τμήματα ησχολήθησαν με ανάπαυσιν και έλαβον νέαν διάταξιν συμφώνως άνω Δ/γή Μεραρχίας.
15 Αυγούστου 1948
Βάσει ανωτέρω δ/γής Α.Π. 2553/13-8-48, τα 593 και 603 Τάγματα, εκινήθησαν από 0415 ώρας της σήμερον και υπερβάντα την γραμμήν εξορμήσεως, επετέθεσαν το μεν 593 Τάγμα κατά μέτωπον, το δε 603 Τάγμα εκ του πλευρού.
0930 ώραν κατόπιν σκληροτάτου αγώνος τη υποστηρίξει πυρ/κού και αεροπορίας κατελήφθη ύψωμα ΓΚΡΕΚΙΑ (Ν……..) εφ’ ου και εδραιώθησαν.
1100 ώραν, 601 Τάγμα υπερβάν τα 593 και 603 Τάγματα επετέθη εν τη κατευθύνσει ΝΤΡΑΓΑΣΙΑ – ΚΑΡΑΟΥΛΙ, και την 1600 ώραν κατόπιν επικού αγώνος διά της λόγχης και χειροβομβίδων, κατέλαβεν ανώνυμον Ν. 200209 συνεχίσαν προσπάθειάν του προς ΚΑΡΑΟΥΛΙ.
508 Τάγμα ενεργούν αριστερά 601 Τάγματος και εν στενώ συνδέσμω μετά τούτου, ευθύς μετά κατάληψιν ανωνύμου (Ν.200209) υπό 601 Τάγματος εστράφη προς Ν.Δ. συνεχίσαν προσπάθειάν του προς υψ. 1416 (Ν.) ΚΑΡΑΟΥΛΙ.
Περαιτέρω προσπάθεια των 508 και 601 Ταγμάτων ανεκόπη προσκρούσασα επί ισχυρών πυρών μυδραλίων, όλμων και πυρ/κού μετωπικών και ιδία πλευρικών εκ της γραμμής ΠΥΡΓΟΥ – ΞΕΚΟΜΜΕΝΟ – ΣΠΑΝΟΥΔΕΣ. Αι πλευροκοπήσεις αύται των τμημάτων εξ ανωτέρω σημείων, μεγάλως επίεζον ταύτα, της Μεραρχίας αχθείσης εις την ανάγκην να υποβάλλη την υπ’ αριθ. Α.Π. 2590/15-8-48 (153) αναφοράν της προς Β΄ΣΣ, αιτούσα ανακούφισιν πλευρών δρωσών Μονάδων της, δι’ εκδηλώσεως πυρών και κινήσεως υπό Ι Μεραρχίας κατά ΓΚΟΥΡΟΥΣΙΑ – ΣΠΑΝΟΥΔΕΣ.

16 Αυγούστου 1948
(Διήμερος αγών διά κατάληψιν ΚΑΡΑΟΥΛΙ)
Κατόπιν υπ’ αριθ. Α.Π. 2625/16-8-48 (154) Δ/γής εκδοθείσης την 0845 ώραν ευθύς μετά κατάληψιν άνευ αντιστάσεως υπό 508 Τάγματος υψ. 1416 την 0840 ώραν, τμήματα (508 και 601 Τάγματα) επετέθησαν κατά ανωνύμου ΚΑΡΑΟΥΛΙΟΥ και κυρίως υψώματος ΚΑΡΑΟΥΛΙ, εφ’ ων ο εχθρός ισχυρότατα οργανωμένος, προέβαλλεν σθεναράν αντίστασιν. Ταυτογχρόνως ενήργει η 52 Ταξιαρχία προς υψ. 1114 (Ν.185115) – ΜΠΟΥΧΕΤΣΙ, ων διεπίστωσε κατοχήν υπό του εχθρού.
Από 0900 ώρας επιτιθέμενα κατά ΚΑΡΑΟΥΛΙ τμήματα ενεπλάκησαν εις σκληρόν αγώνα των συμμοριτών αμυνομένων από ανθεκτικών πολυβολείων. Ο αγών εσυνεχίσθη άνευ αποτελέσματος.
Κατόπιν ανωτέρω καταστάσεως, η Μεραρχία διά της υπ’ αριθ. Α.Π. 2627/16-8-48 (155) Δ/γής της προς 53 Ταξιαρχίαν, διέτασσεν όπως Τάξιαρχία αναθέση συντονισμόν ενεργειών επιχειρούντων Ταγμάτων προς ΚΑΡΑΟΥΛΙ εις Συν/ρχην ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΟΝ ΧΡΥΣΑΝΘΟΝ, όστις κινηθείς αμέσως αφίχθη επί τόπου 1400 ώραν και επεμβάς αμέσως εις τον αγώνα, επέτυχε προώθησιν ενεργούντων τμημάτων, τη υποστηρίξει πυρ/κού και αεροπορίας εις απόστασιν 200 – 300 μέτρων από των αντικειμενικών των σκοπών, μη δυνηθέντων όμως συνεχίσωσι περαιτέρω κίνησίν των, λόγω αφ’ ενός δραστικών μετωπικών πυρών και αφ’ ετέρου δραστικών τοιούτων όλμων και μυδραλίων από κατευθύνσεως υψ. 1475 – ΞΕΚΟΜΜΕΝΟ, ανακοπείσης ούτω επιθέσεως λόγω επιλεύσεως και του σκότους.
Εσπερινάς ώρας και κατόπιν της υπ’ αριθ. Α.Α.Π. 774/16-8-48 (156) Δ/γής Β΄ΣΣ, η Μεραρχία εξέδωκε την Α.Π. 2624/16-8-48 (157) και Α.Π. 2650/16-8-48 Δ/γάς της, δι’ ων αναπροσήρμοζε διάταξίν της, της 22 Ταξιαρχίας αντικαθιστάμενης υπό της 21 τοιαύτης, ήτις έδει να μετακινηθή εκ των κατεχομένων θέσεων εις περιοχήν ΚΥΨΕΛΗΣ, με ετοιμότητα αμέσου επεμβάσεως εις τον αγώνα, αντικαθιστώσα προς τούτο τμήματα 53 Ταξιαρχίας.
Την 2030 ώραν εξέδωκε την Α.Π. 2636/16-8-48 (159) Δ/γήν της προς 53 – 22 Ταξιαρχίας, ίνα διά νυκτερινής ενεργείας καταλάβωσι ΚΑΡΑΟΥΛΙ.
17 Αυγούστου 1948
Βάσει ανωτέρω Δ/γής, τμήματα 22 Ταξιαρχίας (509 Τάγμα) κατέλαβον την 0500 ώραν κατόπιν ελαφράς αντιστάσεως των συμμοριτών την ΚΑΤΣΙΝΑ (Ν.203172) συνεχίσαντα εκείθεν κίνησίν των προς υψ. 1295 – ΜΠΑΜΠΟΥΡΙ προς επιβοήθησιν ενεργειών 53 Ταξιαρχίας προς ΚΑΡΑΟΥΛΙ.
Τμήματα 53 Ταξιαρχίας ενεργούντα από νυκτός προς ΚΑΡΑΟΥΛΙ, ενεπλάκησαν εις σκληρόν αγώνα ενταθείς περί την 1100 ώραν οπότε τμήματα 508 και 601 Ταγμάτων τη υποστηρίξει δραστικών πυρών πυρ/κού κατέλαβον κατόπιν ορμητικής εφόδου το προ ΚΑΡΑΟΥΛΙΟΥ ανώνυμον ύψωμα (Ν.195215), 1125 ώραν. Εκείθεν συνεχίσαντα μετά της αυτής δραστηριότητος κίνησίν των, κατέλαβον, μετά το ανηλεές σφυροκόπημα του πυρ/κού και αεροπορίας, κυρίως ύψωμα ΚΑΡΑΟΥΛΙ (Ν.191211) την 1335 ώραν.
Επί καταληφθέντος υψώματος ευρέθησαν 15 νεκροί συμμορίται και άφθονον πολεμικόν υλικόν.
Εκπεμφθείσαι, μετά κατάληψιν ΚΑΡΑΟΥΛΙΟΥ, ισχυραί επιθετικαί αναγνωρίσεις προς ΤΑΣΙ ΠΡΙΟΝΙ, ευρέθησαν προς νέας ισχυρώς οργανωμένης υπό των συμμοριτών γραμμής.
Παραλλήλως προς την σκληρώς αγωνιζομένην Μεραρχίαν, το Α΄ΣΣ καταλαβόν ΑΝΩ και ΚΑΤΩ ΑΡΡΕΝΑΝ, εκινείτο προς ΓΡΑΜΜΟΣΤΑΝ, απειλόν ούτω τελείαν αποκοπήν των συμμοριακών δυνάμεων ΓΡΑΜΜΟΥ.
Ομοίως Ι Μεραρχία, καταλαβούσα ΤΟΥΧΟΥΛΗΝ, – ΑΣΠΡΗ ΠΕΤΡΑ, εκινείτο προς ΤΣΑΪΡΙΑ – ΜΠΑΪΡΙΑ – ΠΥΡΓΟΝ, μη εκδηλούσα ουδεμίαν ενέργειαν προς ΓΚΟΥΡΟΥΣΙΑ – ΣΠΑΝΟΥΔΕΣ.
Μεραρχία την 2135 ώραν εξέδωκε την υπ’ αριθ. 2694/17-8-48 (160) Δ/γήν της δι’ ης 53 Ταξιαρχία διετάσσετο όπως από πρωίας 18-8-48 επιτεθή εκ ΚΑΡΑΟΥΛΙΟΥ προς ΤΑΣΙ ΠΡΙΟΝΙ.
18 Αυγούστου 1948
53 Ταξιαρχία ενεργούσα από πρωίας προς υψ. 1295 (Ν.194187) κατέλαβεν τούτον 1150 ώραν και συνεχίζουσα κίνησίν της, 1300 ώραν κατέλαβεν ΠΕΙΣΤΕΡΙΑ (Ν.190195), ενώ συγχρόνως έτερα τμήματα ενεργούντα εκ κατευθύνσεως ΚΑΡΑΟΥΛΙ – υψ. 1416, κατέλαβον ύψωμα ΜΠΑΜΠΟΥΡΙ (Ν.188198).
Τμήματα, μετά κατάληψιν ΜΠΑΜΠΟΥΡΙ, συνεχίσαντα κίνησίν των εν στενωτάτη μετά των συμμοριτών επαφή, κατέλαβον ανώνυμον ύψωμα Ν. 185204 τη υποστηρίξει πυρ/κού και όλμων, μη δυνηθέντα όμως συνεχίσουσι κίνησίν των προς ΓΚΟΛΙΟ (Ν.185210), των συμμοριτών κατεχόντων ισχυρώς τούτο.
Ούτω η Μεραρχία ευρέθη προ νέας ισχυράς γραμμής των συμμοριτών ΓΚΟΛΙΟ – ΤΑΣΙ ΠΡΙΟΝΙ, εφ’ ης οι συμμορίται ημύνοντο απεγνωσμένως προς τον σκοπόν όπως δοθή ο χρόνος και συμπτυχθώσι προς ΑΛΒΑΝΙΑΝ αι συμπτυσσόμεναι από ΓΡΑΜΜΟΝ δυνάμεις των.
Η τοποθεσία εν τη οποία η Μεραρχία ηγωνίζετο, απετελή μίαν εισέχουσαν γωνίαν και είχεν ούτω δημιουργήση μίαν σφήνα, βαλλομένη κατά μέτωπον και εκ των πλευρών.
Επειδή η 53 Ταξιαρχία, αγωνιζομένη συνεχώς από 11-8-48 είχεν υποστή σοβαράν κόπωσιν, η Μεραρχία διά της υπ’ αριθ. Α.Π. 2703/18-8-48 (161) Δ/γήν της εισήγαγεν εις τας επιχειρήσεις την 21 Ταξιαρχίαν, ήτις θα ανελάμβανε τον αγώνα από πρωίας 19 Αυγούστου. Εν συνεχεία εξέδωκε την υπ’ αριθ. Α.Π. 2707/18-8-48 (162) Δ/γήν της δι’ ης καθώριζεν σαφώς τας αποστολάς της Ταξιαρχίας.
Την 2400 ώραν της 18-8-48, η Μεραρχία διά της Α.Π. 2714/18-8-48 (163) αναφοράς της προς Β΄ΣΣ, ητήσατο αναβολήν επιχειρήσεων διά την 19-8-48, όπως η 21 Ταξιαρχία δυνηθή και ενεργήση λεπτομερώς, απάσας αναγκαίας αναγνωρίσεις, εγκριθείσης,
19 Αυγούστου 1948
Ημέρα αύτη κατόπιν εγκρίσεως του Σ.Σ., διετέθη δι’ εκτέλεσιν αναγνωρίσεων υπό 21 Ταξιαρχίας, διά επιχειρήσεις από έω 20-8-48.
20 Αυγούστου 1948
Τμήματα 21 Ταξιαρχίας ενεργήσαντα από έω, προς ΓΚΟΛΙΟ – ΤΑΣΙ ΠΡΙΟΝΙ, εδέχθησαν από αμφοτέρας των κατευθύνσεων αλλά και εξ υψ. 1475 – ΞΕΚΟΜΜΕΝΟ, δραστικά πυρά μυδραλίων και όλμων και δεν ηδυνήθησαν να συνεχίσουν την κίνησίν των περαιτέρω, καθηλωθέντα.
Παραλλήλως το Α΄ΣΣ, ολοκληρώσαν κατοχήν ΓΡΑΜΜΟΥ, εκινείτο προς ΚΙΑΦΑΝ.
Ταυτοχρόνως Ι Μεραρχία καταλαβούσα ΤΣΑΪΡΙΑ, εκινείτο προς ΤΟΥΜΠΑΝ – ΜΠΑΪΡΙΑ.
Παρά κίνδυνον κυκλώσεως και αιχμαλωσίας των προ του μετώπου της Μεραρχίας συμμοριτών, παρά ταύτα εξηκολούθουν να αμύνονται σθεναρώς, εκδηλούντες άμα και ισχυράς αντεπιθέσεις. Ούτω επανειλημμέναι ενέργειαι της Ταξιαρχίας προς ΓΚΟΛΙΟ διά του 504 Τάγματος ουδέν επέτυχον, τεθέντων άμα εκτός μάχης 3 Δ/τών Λόχων εξ ων ο είς νεκρός.
506 Τάγμα ενεργούν προς ΤΑΣΙ ΠΡΙΟΝΙ, ουδέν και τούτο επέτυχεν, προσκρούσαν προ ισχυροτάτου φραγμού πυρός μυδραλίων – όλμων και πυροβολικού των συμμοριτών.
Απογευματινάς ώρας (1330-1550) εχθρός εξεδήλωσεν κατά κατεχομένης υπό ημετέρων τοποθεσίας ισχυρότατον φραγμόν πυρός όλμων πυρ/κού και μυδραλίων, επαναληφθέντα από 1700-1815 ώρας έτι εντονώτερον.
Εβλήθησαν πλέον των 1100 βολών όλμων και πυρ/κού. Πυρά εσίγησαν άμα επιλεύσει σκότους και από 2100 ώρας επεκράτησεν απόλυτος ηρεμία.
21 Αυγούστου 1948
Από έω 21-8-48 21 Ταξιαρχία εκπεψασάσα ισχυράς επιθετικάς αναγνωρίσεις προς ΓΚΟΛΙΟ και ΤΑΣΙ ΠΡΙΟΝΙ δεν συνήντησε εχθρόν.
0900 ώραν παρουσιασθείσα εις κινούμενα τμήματα 504 Τάγματος ένοπλος συμμορίτισσα ΧΡΥΣΟΥΛΑ ΣΑΚΚΕΛΑΡΙΔΟΥ, κατέθεσεν ότι νύκτα χθες επέδωκεν Δ/γήν συμπτύξεως επί ΓΚΟΛΙΟ, και ότι ελέγετο ότι συμμορίται θα συγκεντρωθούν εις το ΒΙΤΣΙ.
Ούτω επιθετικαί αναγνωρίσεις συνεχίσασαι προχώρησίν των, ήχθησαν άνευ αντιστάσεως εις ΤΡΙΑ ΣΥΝΟΡΑ-ΞΕΚΟΜΜΕΝΟ, των συμμοριτών εγκαταλειψάντων τοποθεσίαν από νυκτός 20/21.
Τοιουτοτρόπως διά την Μεραρχίαν αι επιχειρήσεις ΓΡΑΜΜΟΥ σχεδίου «ΚΟΡΩΝΙΣ» έληξαν νύκτα 20/21 Αυγούστου 1948.
ΓΕΝΙΚΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ
Η Μεραρχία αγωνισθείσα από πρωίας 16-6-48 μέχρι νυκτός 20-8-48 ήτοι 66 ενόλω ημέρας επέτυχε διά κεραυνοβόλων ενεργειών αρχικώς μεν να διασπάση την ισχυροτάτην γραμμήν των συμμοριτών ΠΟΡΤΕΣ-ΠΑΛΗΟΚΡΙΜΙΝΙ – ΠΡΟΦ. ΗΛΙΑΣ (ΣΟΥΠΑΝΙΟΥ), ακολούθως δε αγωνιζομένη μόνη αυτή μεταξύ των ενεργουσών Μεραρχιών σχεδίου «ΚΟΡΩΝΙΣ» ρίπτεται εις την κοιλάδα του ΣΑΡΑΝΤΑΠΟΡΟΥ, όπου υφίσταται ολόκληρον το βάρος των συμμοριτών ενώ αι γειτονικαί Μεραρχίαι ώσιν καθηλωμέναι ή προχωρούν ελάχιστα.
Ματαίως ο ΜΑΡΚΟΣ μεταφέρει εφεδρείας, ίνα ανακόψη την ραγδαίαν κίνησιν της Μεραρχίας ήτις τη υποβοηθήσει της Χ Μεραρχίας κατέλαβεν τας ισχυρότατα οργανωμένας τοποθεσίας ΓΚΡΙΜΠΟΝΑΝ – ΠΡΟΦ. ΗΛΙΑΣ (ΦΛΙΑΜΑΣ) – ΤΑΜΠΟΥΡΙ, αχθείσα τελικώς εις ΓΥΦΤΙΣΣΑ και ΛΑΓΚΑΔΑΝ, απαγκιστρωθέντων ούτω VIΙΙ και ΙΧ Μεραρχιών Α΄ΣΣ.
Η Μεραρχία μετά κατάληψιν ΓΥΦΤΙΣΣΑΣ, μεταφέρεται ραγδαίως εις περιοχήν ΠΑΛΗΟΚΡΙΜΙΝΙ – ΠΟΡΤΕΣ και από πρωίας ΙΙ-8-48 ρίπτεται εκ νέου εις τον αγώνα προς την γενικήν κατεύθυνσιν ΚΥΨΕΛΗ-ΝΤΡΑΓΑΣΙΑ-ΚΑΡΑΟΥΛΙ-ΤΡΙΑ ΣΥΝΟΡΑ, απαγκιστρώσασα διά του αγώνος της τούτου την Ι Μεραρχίαν ήτις εντός 2 ημερών ανέλαβεν επιθετικάς ενεργείας.
Ούτω η επιχείρησις ΓΡΑΜΜΟΥ, επέτυχεν χάρις εις τον ελιγμόν ΙΙας Μεραρχίας.
Συνελόντι ειπείν η ΙΙα Μεραρχία διά του ελιγμού της διά ΠΑΛΗΟΚΡΙΜΙΝΙ – ΤΑΛΙΑΡΟΥ εκχυθείσα εις την κοιλάδα του ΣΑΡΑΝΤΑΠΟΡΟΥ – ΕΠΤΑΧΩΡΙΟΥ ηδυνήθη διά συνεχών επιθέσεων να εισδύση ως έμβολον εις την καρδίαν του συμμοριτισμού φθάσασα μέχρι ΓΥΦΤΙΣΣΑΣ (ΗΠΕΙΡΟΣ) ην και κατέλαβε, καταλαβούσα αντικειμενικούς σκοπούς οίτινες είχον καθωρισθή διά το Α΄ΣΣ και να πετάξη του συμμορίτας Βορείως του ΣΑΡΑΝΤΑΠΟΡΟΥ.
Ούτω κατά την μεγάλην ταύτην μάχην και Νίκην του ΓΡΑΜΜΟΥ η ΙΙα Μεραρχία υπήρξεν η πρωτοπόρος και πρωταθλήτρια του μεγάλου τούτου αγώνος της Ελλάδος.
ΑΠΩΛΕΙΑΙ ΜΕΡΑΡΧΙΑΣ
Καθ’ όλην την χρονικήν περίοδον των επιχειρήσεων «ΚΟΡΩΝΙΣ» αι Ταξιαρχίαι έσχον τας κάτωθι εν όλω απωλείας εις Αξιωματικούς και οπλίτας:

ΑΞΙΩΜΑΤΙΚΟΙ ΟΠΛΙΤΑΙ
Νεκροί 14 Νεκροί 247
Τραυματίαι 68 Τραυματίαι 1112
Αγνοούμενοι 1 Αγνοούμενοι 22


Σύνολον 83 Σύνολον 1381

Γ ε ν ι κ ό ν σ ύ νο λ ο ν 1464

Σ. Τ. Γ. 912 τη 30 Σεπτεμβρίου 1948
Ο
ΔΙΟΙΚΗΤΗΣ ΤΗΣ ΙΙ ΜΕΡΑΡΧΙΑΣ
ΝΙΚ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ
Υποστράτηγος
Διά την ακρίβειαν
Ο
ΕΠΙΤΕΛΑΡΧΗΣ ΙΙ ΜΕΡΑΡΧΙΑΣ
Τ.Σ.Υ.
ΒΛΑΣΣΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ
Αντ/ρχης Πεζικού
Υποβάλλεται υ.Τ.α,
Β΄ΣΣ/Α1 – ΓΕΣ /Α1
Κοινοποιείται
Ι, ΙΧ, Χ, ΧΙ, ΧV Μερ. /Α1
3, 21, 22,,52, 53 Ταξ. /Α1

Αμερ. Αποστολή.-

Απώλειαι Συμμοριτών – Συμμοριτισσών κατά επιχείρησιν «ΚΟΡΩΝΙΣ».

Σ υ μ μ ο ρ ι τ ώ ν
Νεκροί καταμετρηθέντες 521
-//- εκ πληροφοριών 151
Τραυματίαι καταμετρηθέντες 11
-//- εκ πληροφοριών 150
Συλληφθέντες ένοπλοι 15
-//- άοπλοι 52
Παραδοθέντες ένοπλοι 32
Παραδοθέντες άοπλοι 36
Παρουσιασθέντες ένοπλο 46
-//- άοπλοι 55

Σ υ μ μ ο ρ ι τ ι σ σ ώ ν
Νεκραί καταμετρηθείσαι 20
-//- εκ πληροφοριών –
Τραυματίαι καταμετρηθείσαι –
-//- εκ πληροφοριών –
Συλληφθείσαι ένοπλοι 2
-//- άοπλοι 5
Παραδοθείσαι ένοπλοι 1
-//- άοπλοι 10
Παροσιασθείσαι ένοπλοι 4
-//- άοπλοι 7

Διά την ακρίβειαν
Το
Γραφείον Α1

Τ.Σ.Υ.

Λάφυρα κατά επιχείρησιν «ΚΟΡΩΝΙΣ»
Μυδράλλια 27
ΜΠΡΕΝΤΑ 6
ΜΠΡΕΝ 44
ΦΙΑΤ 1
ΤΟΜΣΟΝ 1
ΣΤΑΓΙΕΡ 7
ΜΑΡΣΙΠ 2
ΣΤΕΝ 9
Τυφέκια (διάφορα) 272
Πιστόλια σηματοδοσίας 2
Χειροβομβίδες (διάφοροι) 420
Α/Α εκτοξευταί 63
Όλμοι 2΄΄ 5
-//- ατομικοί 1
Όλμοι 81 χιλ. 2
Α/Α τυφέκια 2
Νάρκαι ΤΕΛΛΕΡ 53
-//- ΣΟΥ 679 και 1 κιβώτιον
Βλήματα όλμου (διάφορα) 386 και 22 κιβώτια
Φυσίγγια (διάφορα) 60.000 και 29 -//-
-//- γεμιστήρες 66
Πυρ/κά διάφορα 3 -//-
Καψύλια 30
Πυραγωγός 600 μέτρα
Τ.Α.Τ. 141 γεμίσματα και 10 κιλά
Διόπτραι 1
Καλώδιον 500 μέτρα
Υδροδοχεία 60
Αγγεία φαγητού 57
Λέβητες 9
Κλινοσκεπάσματα 7
Τηλέφωνα 1
Πτυοσκάπανα 3
Σύρμα ακιδωτόν 4 άτρακτοι.

Διά την ακρίβειαν
Το
Γραφείον Α1
Τ.Σ.Υ.

Advertisements