Εκθεση επιχειρήσεως ΧΑΡΑΥΓΗ 24 Μαϊ-4 Ιουν 1948, 10 ΜΠΖ/Α1/ΑΠ7001/6 Ιουν 1948


Θέμα: Έκθεσις επιχειρήσεως «ΧΑΡΑΥΓΗΣ» 24-5-48 έως 4-6-48                                                                                                                                                                                                   ΥΠΕΡΕΠΕΙΓΟΥΣΑ
Πρός: Β΄ ΣΣ/Α1 (2)
Κοιν: ΓΕΣ/Α1 – Γ’Σ.Σ./Α1                                                                                            ΑΠΟΡΡΗΤΟΣ
Τ.Σ.Α’.Σ. Στρατού/Α1

Χ. ΜΕΡΑΡΧΙΑ/Α1
Γραφ. κ. Μεράρχου                                                                                                                ΑΡ. Α.Π. 7001
Επιτελάρχην
Α1 (2)-Α2 ΣΤΓ 916 τη 6-6-48
Αμερικαν. Σύνδεσμον
Α.Κ.Β.Γ. – Α.Κ.
1. α) Συνέπεια Α.Π. 361/21-5-48 Δ/γής Β΄ΣΣ εις την Μεραρχίαν, έχουσαν υπό τας διαταγάς της πλην των 35 και 37 Ταξιαρχιών, τας 42 και 77 Ταξιαρχίας (2 Τάγματα) και την 131 Α’ Μοίραν Ο. Πυρ/κού, ανετέθη η εκκαθάρισις της περιοχής της περιλαμβανομένης μεταξύ ΣΠΕΡΧΕΙΟΥ – ΚΑΡΠΕΝΗΣΙΟΥ – ΦΡΑΓΚΙΣΤΑ – ΑΧΕΛΩΟΥ – ΠΟΡΤΑΪΚΟΥ – Δυτικώς Λίμνης ΞΥΝΙΑΔΟΣ εν τη οποία εφέροντο Συμμορίται συνολικής δυνάμεως 2000 με διάταξιν ως ο συνημμένος πίναξ.
β) Μέθοδος. Κίνησις Μεραρχίας από Νότον προς Βορράν εν τη γενική κατευθύνσει (Χ.6863) – (Χ.6686) – (Χ.5810) – (Σ.5718).
γ) Διά της ανωτέρω Δ/γης προεβλέφθη δι’ ετέρων τμημάτων του ΣΣ η απόφραξις των διαβάσεων ΡΑΧΟΥΛΑΣ (Χ.8697) – ΑΜΑΡΑΝΤΩΝ (Χ.9386) – ΣΜΟΚΟΒΟΝ – ΓΕΦΥΡΑ ΤΕΜΠΛΑΣ (Χ.4585) – ΓΕΦΥΡΑ ΝΕΟΥ ΑΡΓΥΡΙΟΥ (Χ.4489) – ΓΕΦΥΡΑ ΚΟΡΑΚΑ (Χ.4705) – (Σ.7700) – (Σ.7101) – (Σ.6502)
δ) Γραμμή εξορμήσεως η καθορισθείσα διά της άνω Δ/γης.
ΜΕΓΔΟΒΑΣ – ΚΑΛΕΣΜΕΝΟΝ (Χ.6263) – ΤΥΜΦΡΗΣΤΟΣ-ΠΤΕΛΕΑ (Χ.9463) – ΑΡΧΑΓΓΕΛΟΣ (Υ.0863).
Η κατάληψις ταύτης προεβλέφθη διά το απόγευμα της 24ης Μαΐου η δε εξόρμησις διά την πρωΐαν της 25ης Μαΐου 1948
ε) Διάρκεια επιχειρήσεως 10 ημέραι, εις το τέλος των οποίων αι δυνάμεις ώφελον να έχουν θέσεις εις την γραμμήν του ΠΟΡΤΑΪΚΟΥ Π. Η 77 Ταξιαρχία διετέθη επί τριήμερον.
2. Εν συσκέψει εις ΛΑΡΙΣΣΑΝ επί παρουσία του Δ/του του Β΄ ΣΣ εις ην συμμετείχε και ο Διοικητής της Μεραρχίας, γενομένην τη 20/5/48, διετυπώθησαν αι δυσκολίαι της ενασκήσεως της διοικήσεως επί τόσον ευρέος μετώπου, ορεινού και δασώδους εδάφους.-
Ειδικώς δε με την ανάγκην συγχρόνου μετακινήσεως του Τ.Σ. της Μερ/χίας διά των ορεινών δρομολογίων και του Κ.Σ. διά ΛΑΜΙΑΣ – ΛΑΡΙΣΣΗΣ εις ΤΡΙΚΚΑΛΑ. Συνεφωνήθη δε όπως το Β΄ ΣΣ προωθήση σταθμόν ασυρμάτου εις ΚΑΡΔΙΤΣΑΝ ή ΝΕΥΡΟΥΠΟΛΙΝ προς διευκόλυνσιν των διαβιβάσεων.
3. Εκτέλεσις: Σχετική Α.Π. 6501/22-5-48 Δ/γη Μερ/χίας.
α) 24-5-48
Τας απογευματινάς ώρας τα τμήματα ήχθησαν επί της βάσεως εξορμήσεως των, λαβόντα την κάτωθι διάταξιν:
Στρατηγείον Μεραρχίας ΚΑΡΠΕΝΗΣΙΟΝ.
Τ.Σ. 42 Ταξιαρχίας (Χ.5659)
524 Τ.Π. (Χ.5460)
525 Τ.Π. (Χ.5659)
526 Τ.Π. (Χ.5760)
Τ.Σ. 35 Ταξιαρχίας (Χ.7363)
561 Τ.Π. (Χ.6767)
562 Τ.Π. (Χ.7065)
563 Τ.Π. (Χ.7363)
Πυρ/χία Ο.Π. (Χ.7065)
Πυρ/χία Ο.Π. (Χ.7363)
Τ.Σ. 37 Ταξιαρχίας (Χ.8163)
567 Τ.Π. (Χ.8463)
569 Τ.Π. (Χ.8163)
Τ.Σ. 77 Ταξιαρχίας (Υ.0461)
612 Τ.Π. (Υ.9463)
105 Τ.Π. (Υ.0463)
568 Τ.Π. εφεδρία Μεραρχίας, εις περιοχήν ΚΑΡΠΕΝΗΣΙΟΥ.
β) 25-5-48:
Τα τμήματα κινηθέντα από πρωΐαν Βορείως της γραμμής εξορμήσεως των ήχθησαν επί της γραμμής (Χ.5467) – (Χ.5969) – (Χ.6770) – (Χ.6272) – (Χ.7579) – (Χ.8472) – (Χ.9070) – (Υ.0171) και (Υ.1073), ένθα και διανυκτέρευσαν.
ΣΥΜΒΑΝΤΑ
ι) 1300: (Χ.9270) Σ., αγνώστου δυνάμεως έβαλον εναντίον τμημάτων 77 Ταξιαρχίας και ανετράπησαν συμπτυχθέντες προς Βορράν.
ιι) 1620: (Υ.0471) – (Υ.0612) τμήματα της ιδίας Ταξιαρχίας ενεπλάκησαν μεθ’ 100μελούς συμμορίας.
Απώλειαι ημετέρων: Αξ/κός νεκρός (Έφ. Ανθ/γός Πολυνάκης Ρούσσος), 3 οπλίται τραυματίαι.
ιιι) 0900: (Χ.8267) τμήμα 37 Ταξιαρχίας συνεπλάκη μεθ’ ομάδος Σ. συμπτυχθείσης προς Βορράν.
ιυ) 1130: (Χ.8267) τμήμα ιδίας Ταξιαρχίας συνεπλάκη μεθ’ ομάδος Σ., συμπτυχθείσης προς Βορράν. Απώλειαι ημετέρων 1 νεκρός στρατιώτης.
υ) 1400: Υ.(75-71) τμήμα 37 Ταξιαρχίας συνεπλάκη μετά μικράς ομάδος Σ.
Ε.Ν.Σ. 3
γ) 26-5-48:
Εσυνεχίσθη η προς Βορράν κίνησις, καταληφθείσης της γραμμής (Χ.4975) – (Χ.6075) – (Χ.6576) – (Χ.6876) – (Χ.7877) – (Χ.8575) – (Χ.9188) – (Υ.0977) – (Υ.0972).
ΣΥΜΒΑΝΤΑ
ι) 0800: (Χ.6472) Τμήματα 35 Ταξιαρχίας έβαλον διά πυρών πυρ/κού και όλμων 20 Σ. σημειωθέντας (Χ.6472), οίτινες συνεπτύχθησαν προς Βορράν.
Ανευρέθησαν τυφέκια, καλύβαι, πολυβολεία.-
ιι) 1000 (Χ.9097) τμήμα 37 Ταξιαρχίας συνεπλάκη μετά Σ., συμπτυχθέν των προς Βορράν.-
Σ.Π. 1
ιιι) 1600: (Υ.0776) τμήμα 77 Ταξιαρχίας ενεπλάκη μετά Σ. συμπτυχθέντων προς Βορράν
δ) 27-5-48:
-Εσυνεχίσθη η κίνησις προς Βορράν, καταληφθείσης της γραμμής (Χ.4883) – (Χ.5383) – (Χ.5785) – (Χ.6680) – (Χ.7378) – (Χ.7880) – (Χ.8380) – (Χ.8881) – (Χ.9488) – (Υ.1180).
-Τ.Σ. Μεραρχίας προωθήθη (Χ.7581)
-Πυροβολικόν: Κατενεμήθη ανά μία Πυρ/χία εις 35 και 37 Ταξιαρχίας.
-77 Ταξιαρχία:
Με 77 Ταξιαρχίαν ουδεμία επαφή, μη εισελθούσαν δίκτυον Τ.Σ. Μεραρχίας.
Κατόπιν Α.Π. 3927/27-5-48 Δ/γής Β΄ ΣΣ ενεκρίθη παραμονή 77 Ταξιαρχίας επί διήμερον εισέτι προς πλήρη εξερεύνησιν περιοχής της ότε επανέρχεται εις Ι Μεραρχίαν
-ΣΥΜΒΑΝΤΑ
ι) Τμήμα 37 Ταξιαρχίας, κατόπιν αγώνος κατέλαβε (Χ.8180) – (Χ.8779) – (Χ.8979) – (Χ.8382) και Χ.(72-73) των Σ. συμπτυχθέντων προς Βορράν.-
Απώλειαι: Σ.Ε.Ν. 2-Σ. Αιχμάλωτοι 3 -Σ. Παραδοθέντες 2. Η.Ν. 1 οπλίτης – Η.Τ. 2 οπλίται.
ιι) Υπό 37 Ταξιαρχίας εις περιοχήν ΒΡΑΧΑΣ ανευρέθησαν 3 αποθήκαι περιέχουσαι 1800 οκ. δημητριακά και γεώμηλα.-
Εις Χ.(82-83) ανευρέθησαν 1500 οκ. γεωμήλων.
ε) 28-5-48:
Εσυνεχίσθη η προς Βορράν κίνησις 35, 37, 42 Ταξιαρχιών.
Διάταξις νυκτός 28-29/5/48:
Τ.Σ. Μεραρχίας: Χ.(80-79)
Τ.Σ. 42 Ταξιαρχίας: Χ.(53-83)
524 Τ.Π. Χ.(51-88)
525 Τ.Π. Χ.(52-83)
526 Τ.Π. Χ.(58-88)
Τ.Σ. 35 Ταξιαρχίας Υ.(05-80)
561 Τ.Π. Χ.(65-84)
562 Τ.Π Χ.(69-80)
563 Τ.Π Χ.(70-81)
Τ.Σ. 37 Ταξιαρχίας: Χ.(86-82)
567 Τ.Π. Χ.(85-92)
569 Τ.Π. Χ.(79-85)
568 Τ.Π. Διλοχία Χ.(72-78)
Διλοχία Χ.(79-79)
77 Ταξιαρχία συνεχίζουσα εξερεύνησιν περιοχής της δεν τηρεί επαφήν, ουδέ ενημερώνει Μεραρχίαν.
ΣΥΜΒΑΝΤΑ:
ι) 1230: (Χ.6982) Τμήμα 35 Ταξιαρχίας (562 Τ.Π.) συνεπλάκη μετά Σ.- Επενέβη Αεροπορία προσβαλούσα Φίλια τμήματα.
Αγών διεκόπη λόγω επελεύσεως σκότους.
Απώλειαι: Σ.Ε.Ν. 2 – Σ.Π. 1, πλην σημαντικός αριθμός τραυματιών και νεκρών, παραληφθέντων παρά Σ.
Η.Ν. 6 οπλίται – Η.Τ. 9 οπλίται και 1 Αξ/κός (Ανθ/γός Κούρκουρας)
Εκ των άνω απωλειών 1 νεκρός οπλίτης και 4 τραυματίαι οφείλονται εις τα πυρά φιλίας Αεροπορίας.
ιι) 1600: (Χ.6480) τμήματα 35 Ταξιαρχίας συνεπλάκησαν μετά Σ. ανατραπέντων προς Β.Δ.
ιιι) 1800: Τμήματα 37 Ταξιαρχίας κατέλαβον, κατόπιν αγώνος, το ύψ. (Χ.6581), των Σ. τραπέντων προς Βορράν.
ΔΙΑΒΙΒΑΣΕΙΣ
Η ταχεία κίνησις των Μονάδων ίνα εξερευνήσωσι και αχθώσι εντός της ταχθείσης προθεσμίας 10 ημερών από της βάσεως εξορμήσεως μέχρι της γραμμής ΠΟΡΤΑΪΚΟΥ έσχεν ως συνέπειαν την ταυτόχρονον κίνησιν κατά την διάρκειαν της ημέρας των Σ.Δ. Λόχων, Ταγμάτων – Τ.Σ. Ταξιαρχιών – Τ.Σ. Μεραρχίας και Κ.Σ. Μεραρχίας.
Τούτο επέτεινε το εύρος του Μετώπου της Μεραρχίας.
Εκ τούτου αι επαφαί δι’ ασυρμάτου ήσαν αραιαί και λόγω της μορφής του εδάφους, κατά την διάρκειαν της νυκτός, η δι’ ασυρμάτου διαβίβασις απέβαινεν ανέφικτος.
Μετά του Β΄ ΣΣ μόνον δι’ ενδιαμέσων σταθμών καθίστατο ενίοτε εφικτήν η επικοινωνία, διαπιστωθέντος ότι συχνά ενδιάμεσοι σταθμοί δεν διεβίβασαν σήματα της Μεραρχίας εις Β΄ ΣΣ.
Τούτο θα απεφεύγετο ίσως εάν ο ασύρματος του Β΄ ΣΣ είχε προωθηθή εις περιοχήν ΚΑΡΔΙΤΣΗΣ ή ΝΕΥΡΟΥΠΟΛΕΩΣ όπερ ηναγκάσθη να υπομνήση η Μεραρχία διά του 5548/282000 σήματός της, πλην η καταστάσις δεν μετεβλήθη. Κατά τας επόμενας ημέρας μέχρι ότου την 311700 το Τ.Σ. Μεραρχίας εγκατεστάθη εις (Χ.7703).
ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΙ
Αι μέχρι τούδε συνεντηθείσαι αντιστάσεις απετέλουν τας προφυλακάς των Σ. έχουσας προφανώς επιβρανδυτικήν αποστολήν. Ο όγκος των Σ. ευρισκόμενος εις περιοχήν (Χ.7877) – (Χ.8079) – (Χ.8485) – (Υ.0470) – (Υ.0571) εκινείτο συνεχώς προς Β.Δ. συναποκομίζων τας οικογενείας των Σ., άμαχον πληθυσμόν των χωρίων και αιγοπρόβατα.
250 άτομα άμαχου πληθυσμού ευρεθέντα εις περιοχήν ΒΡΑΧΑΣ προωθήθησαν ΑΓ. ΓΕΩΡΓΙΟΝ ΚΑΡΠΕΝΗΣΙΟΥ.
Εισέτι δεν είχεν διαπιστωθή εάν πρόθεσις των Σ. ήτο να τραπώσι προς ΚΟΖΑΚΑΝ ή να αναστραφώσι προς Νότον ή Ν.Α.
Και τα δύο ενδεχόμενα αντιμετώπιζεν η Μεραρχία.
στ) 29-5-48:
Τα τμήματα συνεχίσαντα την προς Βορράν κινησίν των ήχθησαν επί της γραμμής (Χ.5295) – (Χ.5693) – (Χ.6571) – (Χ.6889) – (7090) – Τ.Σ. Μεραρχίας (Χ.7885).
ΣΥΜΒΑΝΤΑ
ι. 1230: (Χ.7983) κατελήφθη υπό 562 Τ.Π. κατόπιν αντιστάσεως των οπισθοφυλακών των Σ., του όγκου αυτών διαφυγόντος κατά την διάρκειαν της νυκτός προς Βορράν.
ιι. Υπό Τ.Σ. Μεραρχίας εις (Χ.8080) ανευρέθη αποθήκη περιέχουσα 400 οκ. δημητριακών.
ιιι. Υπό 37 Ταξιαρχίας ανευρέθη εις Χ.(82-85) αποθήκη περιέχουσα 2 συσσωρευτάς, 2 ραπτομηχανάς, είδη τροφίμων και ιματισμού.
ιυ. 77 Ταξιαρχία ενεύρε εις περιοχήν της 40 ίππους, 1000 πρόβατα, 50 αγελάδας, παραδοθέντα εις Αρχάς ΔΟΜΟΚΟΥ.
υ. 568 Τ.Π. (εφεδρικόν Μεραρχίας) εις (Χ.7469) και (Χ.7785) περισυνέλεξε ποίμνιον αιγοπροβάτων, 20 αγελάδας και 5 κτήνη.
ζ) 30-5-48:
Τμήματα εσυνέχισαν προς Βορράν την κίνησιν των, λαβόντα το εσπέρας την κάτωθι διάταξιν:
Τ.Σ. Μεραρχίας (Χ.8390)
Κ.Σ. Μεραρχίας ΤΡΙΚΚΑΛΑ
Τ.Σ. 35 Ταξιαρχίας (Χ.6953)
561 Τ.Π. (Χ.6293)
562 Τ.Π. (Χ.6593)
563 Τ.Π. (Χ.6894)
Πυρ/χία (Χ.6593)
Τ.Σ. 37 Ταξιαρχίας (Χ.7890)
567 Τ.Π. (Χ.7890)
569 Τ.Π. (Χ.7591)
Τ.Σ. 42 Ταξιαρχίας (Χ.6293)
524 Τ.Π. (Χ.5193)
525 Τ.Π. (Χ.4994)
526 Τ.Π. (Χ.5793)
568 Τ.Π. (εφεδρεία Μεραρχίας) Λόχος
(Χ.7678)
Υπόλοιπο Τάγμα (Χ.7885)
ΣΥΜΒΑΝΤΑ
ι. 1200 (Χ.5895) τμήμα 42 Ταξιαρχίας συνεπλάκη μεθ’ ομάδος Σ., συμπτυχθέντων τούτων προς Βορράν.
Εκ παρεξηγήσεως με φίλια γειτονικά τμήματα ετραυματίσθησαν 2 στρατιώται 42 Ταξιαρχίας
ιι. 568 Τ.Π. περισυνέλεξεν εις Χ.(76-80) 40 αιγοπρόβατα και 12 βωοειδή.
ιιι. Παρεδόθησαν 568 Τ.Π. 4 Σ., 37 Ταξιαρχίαν 1 και 35 Ταξιαρχίαν 5
ιυ. 37 Ταξιαρχίαν ανεύρεν εις Χ.(77-85) Νοσοκομείον 15 κλινών, αποθήκη ερίων και γεωμήλων.
η) 31-5-48:
Συνεχισθείς της προς Βορράν κινήσεως, το εσπέρας ελήφθη η κάτωθι διάταξις:
Τ.Σ. Μεραρχίας (Χ.7703)
Τ.Σ. 42 Ταξιαρχίας (Χ.4993)
524 Τ.Π. (Χ.5194)
525 Τ.Π. (Χ.4800)
526 Τ.Π. (Χ.5596)
Τ.Σ. 35 Ταξιαρχίας (Χ.6994)
561 Τ.Π. (Χ.6397)
562 Τ.Π. (Χ.8693)
563 Τ.Π. (Χ.6996)
Πυρ/χία (Χ.6397)
Τ.Σ. 37 Ταξιαρχία συν Πυρ/χία (Χ.8096)
567 Τ.Π. (Χ.8096)
569 Τ.Π. (Χ.7790)
568 Τ.Π. (εφεδρικόν Μεραρχίας διατεθέν 37 Ταξιαρχίαν) (Χ.7995)
ΣΥΜΒΑΝΤΑ
ι. Τμήματα 42 Ταξιαρχίας περισυνέλεξαν 25 κτήνη σεσαγμένα εις περιοχήν (Χ.5893)
ιι. 1100 Διλοχία 569 Τ.Π. συνεπλάκη εις ΠΥΡΓΟΥΛΗ (Χ.7694) μετά Σ. ανερχόμενων εις 60.
-1845 600 Σ. προερχόμενοι από (Χ.7795) αντεπετέθησαν εναντίον δασωμένου υψώματος ΠΥΡΓΟΥΛΗ και παρά την σκληράν αντίστασιν της Διλοχία 569 Τ.Π. ανέτρεψεν ταύτην, συμπτυχθείσαν εις (Χ.8096), (Χ.7995) και (Χ.7790).
-Ομοίως Λόχος του 567 Τ.Π. κατέχων θέσεις Β. ΜΟΥΧΑΣ, δεχθείς επίθεσιν Σ. συνεπτύχθη προς ΤΣΟΥΚΑ – ΚΑΣΤΑΝΙΑ.
-Συγχρόνως Διλοχία 568 Τ.Π. (εφεδρικού), καταλαβούσα υψ. 1166 (Χ.7794) εδέχθη επανειλημμένας αντεπιθέσεις Σ., ας απέκρουσεν.
-Καθ’ όλην την διάρκειαν του άνω αγώνος η Αεροπορία δεν επενέβη καίτοι αιτηθείσα παρά της Ταξιαρχίας, διότι τα δοθέντα αυτή στοιχεία ευρέθησαν παρ’ αυτής ανεπαρκή.
-Επί των ενεργειών ΠΥΡΓΟΥΛΗ της 31/5/48 υποβληθήσεται ειδική έκθεσις, ήν διετάχθη να υποβάλη η 37 Ταξιαρχία.
-Ημέτεραι απώλειαι (συγκεντρωτικώς 37 Ταξιαρχίας):
Νεκροί Αξ/κοί 2 (Λοχαγός Σταυρουλόπουλος και Ανθ/γός Παπασπυρόπουλος)
« οπλίται 8
Τραυματίαι Αξ/κοί 1 (έφ. Ανθ/γός Λιανόπουλος Ναπολέων)
« οπλίται 11
Αγνούμενοι 3
-Απώλειαι Συμμοριτών:
Σ.Ν.Ε. 9
Σ. Αιχμάλωτοι 9
Σ. Παραδοθέντες 3
-Απωλέσθησαν τα κάτωθι υλικά:
1 δίπους, 1 βάσις και σκοπευτικόν μηχάνημα όλμου 81 χιλμ.
5 όλμοι 60 χλμ.
4 Μπρέν
1 πολυβόλον Ιταλικόν μπρέντα.
2 Τρίποδες πολυβόλου μπρέντα
7 Τόμσον
9 Τυφέκια
1 ασύρματος 694
2 ίπποι Στρατού μετά σέλης
5 ημιόνοι Στρατού μετά σαγμάτων
1 ίππος εξ αναγκαστικής μισθώσεως
ιιι. Υπό 35 Ταξιαρχίας περισυνελέγησαν 650 αιγοπρόβατα, 47 κτήνη και 10 βόες.
ιυ. Υπό 42 Ταξιαρχίας περισυνελέγησαν εις (Χ.5899) 25 κτήνη.
ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΙ
Οι Σ. συμπτυσσόμενοι από ενάρξεως της επιχειρήσεως προς Β.Δ. συνεκεντρώθησαν εις περιοχήν ΤΡΟΒΑ (Χ.6294) οπόθεν την νύκτα της 30-31/5/48 εκινήθησαν διά ΚΑΡΥΑΣ (Χ.6796) προς ΜΟΥΧΑΝ (Χ.7695) ένθα αφίκοντο 0050 ώραν 31/5/48.
Αποτελούντο από Αρχηγείον ΡΟΥΜΕΛΗΣ ΔΙΑΜΑΝΤΗ – ΤΑΓΜΑ ΠΕΡΙΚΛΗ – ΤΑΓΜΑ ΔΑΦΝΟΜΗΛΗ – ΤΑΓΜΑ ΖΑΧΑΡΙΟΥ, συνολικής δυνάμεως πλέον των 600 ενόπλων.
Άμα τη αφίξει των προώθησαν 2 Λόχους των εις ΠΥΡΓΟΥΛΗ μετά την εκτόπΙσιν των οποίων υπό Διλοχίας 569 Τ.Π. ανέλαβον διά συνόλου δυνάμεως των αντεπίθεσιν ανακαταλάβοντες το υψ. ΠΥΡΓΟΥΛΗ.
Κατά την διάρκειαν της νυκτός 31/5/48 προς 1/6/48 εκινήθησαν προς Ν. και Ν.Α.
Τάγμα ΠΑΠΟΥΑ και Ταξιαρχία ΟΛΥΜΠΙΣΙΟΥ δεν εσημειώθησαν.
θ) 1-6-48
Εσυνεχίσθη η εξερεύνησις της περιοχής και η προς Βορράν κίνησις των τμημάτων.
Το 569 Τ.Π. διετάχθη να συγκεντρωθή εις ΜΟΝΗΝ ΚΟΡΩΝΗΣ προς ανασυγκρότησιν αποτέλεσαν την εφεδρείαν της Μεραρχίας, διατεθέντος εις 37 Ταξιαρχίαν του 568 Τ.Π.
Τα τμήματα διενυκτέρευσαν ως κάτωθι:
Τ.Σ. Μεραρχίας: (7703)
Τ.Σ. 37 Ταξιαρχίας: συν 568 ΤΠ΄ συν Πυρ/χία
ΡΑΧΗ ΠΑΠΑΔΙΑΣ (7797)
567 Τ.Π. ΜΕΣΑΤΗ (7700)
569 Τ.Π. ΚΑΣΤΑΝΙΑ (8096)
Τ.Σ. 35 Ταξιαρχίας (6201)
561 Τ.Π. συν Πυρ/χία (6005)
562 Τ.Π. (6201)
563 Τ.Π (6305)
Τ.Σ. 42 Ταξιαρχίας (5300)
524 Τ.Π. (5404)
525 Τ.Π. (4904)
526 Τ.Π. (5700)
ΣΥΜΒΑΝΤΑ
ι. 1800 Διμοιρία 42 Ταξιαρχίας συνεπλάκη εις Σ.(48-07) μετά 8μελούς συμορρίας συμπτυχθείσης προς Βορράν
ι) 2-5/6/48:
Κατά τας ημέρας ταύτας εσυνεχίσθη η προς Βορράν κίνησις των τμημάτων αχθέντων άνευ αξιολόγου τινός συμβάντος την 4-6-48 επί της γραμμής: ΒΑΘΥ ΡΕΜΑ – ΠΟΡΤΑΪΚΟΣ
Το Τ.Σ. Μεραρχίας εγκατεστάθη από (7703) την 041000 εις ΤΡΙΚΑΛΑ.
-Διά της Α.Π. 4257/042200 Δ/γης Β΄ ΣΣ διετάχθη η λήξις της επιχειρήσεως και η συγκέντρωσις από 5/6/48 της 35 Ταξιαρχίας εις περιοχήν ΠΥΛΗ-ΜΟΥΖΑΚΙ, της 37 εις περιοχήν ΤΡΙΚΚΑΛΑ – ΚΑΛΑΜΠΑΚΑ και της 42 η επάνοδος εις ΙΧ Μεραρχίαν κινηθησομένης προς ΚΑΛΕΝΤΙΝΗΝ – ΙΩΑΝΝΙΝΑ.
-Το εσπέρας της 5/6/48 η 37 Ταξιαρχία συνεκεντρώθη εις περιοχήν ΤΡΙΚΚΑΛΩΝ, η δε 35 εις περιοχήν ΠΥΛΗΣ-ΜΟΥΖΑΚΙΟΥ και η 42 ανεφοδιασθείσα μερίμνη της Μεραρχίας την 5/6/48, εκινήθη δι’ ΑΛΕΝΤΙΝΗΝ – ΙΩΑΝΝΙΝΑ από της αυγής της 6-6-48.
4. ΣΥΝΟΛΙΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΣ
Ημετέρων
Νεκροί: Αξ/κοί 3
Νεκροί Οπλίται 16
Τραυματίαι: Αξ/κοί 2
Τραυματίαι Οπλίται 27
Αγνοούμενοι « 3
Σύνολον 51
Συμμοριτών
Νεκροί εξηκριβωμένοι 16
Αιχμάλωτοι 12
Παραδοθέντες 18
Σύνολον 46
Πλήν αι απώλειαι των συμμοριτών υπολογίζονται πολλαπλάσιαι εις νεκρούς και τραυματίας, ους συμπαρέλαβον.
5. ΔΙΑΠΙΣΤΩΣΕΙΣ – ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ
α) Η επιχείρησις ενεργηθείσα εκ μίας και μόνης κατευθύνσεως (Ν. προς Β.), επιθετικής ενέργειας, δεν επέτρεψε τον εγκλωβισμόν και εξόντωσιν των Σ. Τα διατεθέντα στατικά τμήματα Β΄ΣΣ προς απόφραξιν διαβάσεων προς Βορράν διαφυγής των Σ. και ασθενή ήσαν και τας κυριωτέρας τουλάχιστον διαβάσεις δεν ηδυνήθησαν ν’ αποφράξωσιν κατέχοντα τα υψώματα, δι’ ο και δεν ήλθον εις επαφήν μετά συμμοριακού όγκου, ουδέ των συμμοριακών δυνάμεων, συμπτυσσομένων από 25-30/5/48 προς Β.Δ. και κινηθέντων την 30-31/5/48 προς Νότον. Αλλά και ουδεμίαν πληροφορίαν περί των κινήσεων των Σ. παρέσχον.
Συμπέρασμα:
ι. Επιθετική ενέργεια κατά τον συμμοριακόν αγώνα εκ μίας και μόνης κατευθύνσεως δεν δύναται να επιφέρη την συντριβήν των.
ιι. Η αποφρακτική διάταξις απαιτεί δυνάμεις σημαντικάς ίνα αποδώση.
β) Δεν υπήρχε Β΄ Κλιμάκιον το οποίον θα επέτρεπεν εν περιπτώσει διαφυγής των συμμοριτών, αναστροφήν του Α΄ Κλιμακίου και περικυκλωσίν των. Η διατεθείσα αρχικώς προς τούτο 71 Ταξιαρχία δεν μετέσχε τελικώς των επιχειρήσεων.
γ) Το μέτωπον της Μεραρχίας επί ορεινού, χαραδρώδους και δασώδους εδάφους εξετείνετο έως 40-70 χιλιόμετρα τοπογραφικής αποστάσεως
Συνέπειαι:
ι. Δεν υπήρχεν η αναγκαία ισχύς και πυκνότης εν τη διατάξει.
ιι. Εδυσχερένετο ο σύνδεσμος δι’ ασυρμάτου και απεκλείετο τοιούτος δι’ αγγελιαφόρου.
δ) Η κίνησις από ΣΠΕΡΧΕΙΟΥ μέχρι ΒΑΘΥΡΕΜΑΤΟΣ – ΠΟΡΤΑΪΚΟΥ πραγματοποιηθείσα εντός 11 ημερών υπήρξεν λίαν ταχεία.
Συνέπειαι:
ι. Εσπευσμένη εξερεύνησις.
ιι. Καταπόνησις τμημάτων.
ιιι. Ανέφικτος κατά διαδοχικά κλιμάκια κίνησις των Μονάδων. Ήγαγε συχνά εις την ταυτόχρονον κίνησιν των Σ.Δ. Λόχων, Ταγμάτων, Ταξιαρχιών και Μεραρχίας.-
ε) Τα εν τη παραγράφω γ και δ συνετέλεσαν ώστε ο όγκος των συμμοριτών αναστραφείς την 31-5-48, να προσβάλη και ανατρέψη εις ΠΥΡΓΟΥΛΗ την Διλοχίαν 569 Τ.Π., εις ΜΟΥΧΑ τον λόχον 567 Τ.Π. παρά την υποστήρηξιν της ετέρας Διλοχίας 569 Τ.Π. (Δυτικώς και Ν.Δ. ΜΕΓΔΟΒΑ) και της Διλοχίας 568 Τ.Π. καταλαβούσης εγκαίρως το υψ. 1166.
στ) Πληροφορίαι: Η Μεραρχία εκ των υπό τμημάτων επαφής συλλαμβανομένων και παραδιδομένων ήτο ενήμερος της κινήσεως του όγκου των συμμοριτών. Δεν απέκλειε δε και την επαναστροφήν των, πλην ουδεμία πληροφορία ή ένδειξις υπήρχε περί του χρόνου και τόπου πραγματοποιήσεως αυτής, μη υπαρχόντων πρακτόρων παρά τοις συμμορίταις.
Εμεσολάβησε δε και η παραπλάνησις του 569 Τ.Π. υπό των παραδοθέντων αυτώ την 31.5.48 συμμοριτών, οίτινες κατέθεσαν ότι οι εις ΠΥΡΓΟΥΛΗ Σ. ανήρχοντο μόνον εις 30, μηδεμιάς ενδείξεως υπαρχούσης ότι μεταξύ ΜΟΥΧΑΣ – ΠΥΡΓΟΥΛΗ είχεν συγκεντρωθή ο όγκος των Σ. φέρον κατά το πλείστον στρατιωτικάς στολάς, όπερ επέφερε παρεξήγησιν μεταξύ ημετέρων τμημάτων.
ζ) Εκ της ληφθείσης διατάξεως ο όγκος των συμμοριτών ήτο τας απογευματινάς ώρας της 31-5-48 εγκλωβισμένος μεταξύ ΜΟΥΧΑΣ – ΜΕΓΔΟΒΑ – ΠΥΡΓΟΥΛΗ – ΤΣΟΥΚΑΣ, δι’ ο και καταβαλών ούτος απεγνωσμένην προσπάθειαν, κατόπιν βαρειών θυσιών του ανεκατέλαβε τον ΠΥΡΓΟΥΛΗ και διασπάσας τον κλοιόν διέρρευσε προς Νότον.
Η αποστολή της Μεραρχίας ίνα συνεχίση κινουμένη προς Βορράν και η γνώμη ότι δεν υπήρχον δυνάμεις Β’. Κλιμακίου καθιστών άσκοπον τυχόν αναστροφήν προς καταδίωξιν των Σ.

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ
Η έλλειψις ετέρων ισχυρών τμημάτων ακολουθούντων εις βάθος και η μη άρσις της υποχρεώσεως της Μεραρχίας να συνεχίση την προς Βορράν κινησίν της επέτρεψαν εις τους Σ. να διαφύγωσι.
η) Αεροπορία:
ι. Εις ΦΕΙΔΟΣΚΑΛΑΝ την 28-5-48 έβαλεν φίλια τμήματα 35 Ταξιαρχίας.
Ενεργείται προανάκρισις.
ιι. Την 31-5-48 δεν επενέβη εις ΠΥΡΓΟΥΛΗ παρά τας επικλήσεις της 37 Ταξιαρχίας, επί τη δικαιολογία ότι αύτη δεν ανέφερε πλήρη στοιχεία. Σχετικόν σήμα της Ταξιαρχίας υπεβλήθη Σώμα Στρατού.
θ) Η έλλειψις εν τη ζώνη της Μεραρχίας οδού βατής εις τροχόν μεγάλως εδυσχέρανε τους ανεφοδιασμούς, την κίνησιν του Στρατηγείου αλλά και τας Διαβιβάσεις.
ι). Διά την μετ’ ασυρμάτου επαφήν Β΄ ΣΣ και Μεραρχίας υπεβλήθη Α.Π. 5623/2.6.48 αναφορά. Ο σύνδεσμος μετά της 77 Ταξ/χίας και αι αναφοραί ταύτης ανεπαρκέσταται πιθανώς λόγω μη αποδόσεως σημασίας υπό ταύτης επί του ζητήματος τούτου.
ια) Ηθικόν:
Αξ/κών και οπλιτών άριστον.
Τούτο απεδείχθη και κατά τον σκληρόν αγώνα ΠΥΡΓΟΥΛΗ καθ’ ον Αξ/κοί και οπλίται Διλοχίας 569 Τ.Π. επί 8ωρον μαχόμενοι κατά υπερεξαπλασίου εχθρού δεν εκάμφθησαν ειμή όταν έπεσεν ο Δ/τής της Διλοχίας, εις Αξ/κός Διμοιρίτης και όταν ο εχθρός κατώρθωσε να διεισδύση εις τα πλευρά της Διλοχίας διά της απάτης (στολαί στρατιωτικαί).
Γ.Π/Δ.Σ.
Ακριβές Αντίγραφον
Τ.Σ.Υ.
Ο ΜΕΡΑΡΧΟΣ
Ε.Κ. ΜΑΣΙΛΑΣ
Υποστράτηγος

Advertisements