Απόψεις ΓΕΣ περί σχεδίου ενεργείας 1948 κατά ΔΣΕ, ΓΕΣ/Α1/10 Απρ 1948


ΑΠΟΡΡΗΤΟΝ
ΠΡΟΣ. Το ΙV/Γ΄ Γραφείον ΔΙΣ ΓΕΝ. ΕΠΙΤΕΛ. ΣΤΡΑΤΟΥ
Δ/νση ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΣΤΡΑΤΟΥ
ΚΟΙΝ. – Στρατηγόν Δ/ντήν ΔΙΣ ΤΜΗΜΑ ΙΙ
– Προϊστάμενον Ιστορ. Τμημάτων ΑΡΙΘ.Φ. 43/231/Α.Π.3255
– ΙΙ Τμήμα 14.9.54
Συν.τω εγγρ. σελ. Τρείς (3).
ΘΕΜΑ. Απόψεις ΓΕΣ περί σχεδίου ενεργείας 1948 κατά Κ/Σ
1.- Πέμπω υμίν συνημμένως εισηγητικόν σημείωμα της 10.4.48 του ΓΕΣ (Δ/σις Α1) επί του Σχεδίου ενεργείας των Ελληνικών δυνάμεων κατά το έτος 1948 κατά των Κ/Σ.
Αι προτάσεις αύται συνετάγησαν παρά του τότε Υποστρατήγου Στ. Κιτριλάκη Αρχηγού του Κλάδου Επιχειρήσεων ΓΕΣ και ενεκρίθησαν, υπογραφείσαι παρά του τότε Α. ΓΕΣ Αντιστρατήγου Γιατζή Δ.
Αι διατυπούμεναι εις τούτο προτάσεις, ως μοι εγνώρισε χθες ο Αντιστράτηγος Στ. Κιτριλάκης όταν μοι παρέδωσε το αντίγραφον τούτο, ετέθησαν υπ’ όψει των Αρχηγών Στρ. Αποστολών ΗΠΑ και Μ. Βρετανίας, δεν εγένοντο όμως ασπασταί παρά τούτων και ούτω παρέμεινε εν ισχύϊ το καταρτισθέν ήδη σχέδιον ενεργείας με τα γνωστά τότε αποτελέσματα.
Το σχέδιον όμως τούτο, εφαρμοσθέν βραδύτερον παρά του Στρατάρχου Α. Παπάγου έφερε τα γνωστά ευτυχή αποτελέσματα.
2.- Τούτο να τεθή εις το Αρχείον σας και να ληφθή υπ’ όψιν κατά την συγγραφήν της Πρώτης Μάχης του Γράμμου.

Ακριβές αντίγραφον ΚΩΝ. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ
Τ.Σ.Υ. ΑΝΤΙΣΤΡΑΤΗΓΟΣ
ΧΡΥΣΙΚΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ
ΤΑΞΙΑΡΧΟΣ
—————————————-
ΓΕΝ ΕΠΙΤ. ΣΤΡΑΤΟΥ                                                                ΑΚΡΩΣ ΑΠΟΡΡΗΤΟΝ
ΔΙΕΥΘΥΝΣΙΣ Α1
ΑΠΟΨΕΙΣ ΕΠΙ ΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ
1.- Εις το από 18.2.48 συνταχθέν ΠΕΡΙΛΗΠΤΙΚΟΝ ΓΕΝΙΚΟΝ ΣΧΕΔΙΟΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ η ΠΡΟΘΕΣΙΣ του ΓΕΣ διετυπώθη ως κάτωθι:
(α) Εξάρθρωσις του εμβρυώδους συμμοριακού Κράτους ΓΡΑΜΜΟΥ διά συντριβής του εκεί όγκου του συμμοριακού στρατού.
Απαγόρευσις παντός ανεφοδιασμού εκ των ομόρων Κρατών δι’ ωθήσεως του στρατού κατά πλάτος και βάθος.
(β) Εξάρθωσις των συμμοριακών συγκροτημάτων του εσωτερικού διά συντριβής των συμμοριτών οίτινες παραλύουν τα μετόπισθεν.
Ανάληψις της συμπληρώσεως της ασφαλείας υπό της Εθνοφρουράς ήτις θα απαγορεύση πάσαν αναδιοργάνωσιν των συμμοριών και αναμόλυνσιν των περιοχών αίτινες θα έχωσι εκκαθαρισθή.
(γ) Η προσπάθεια και εις τας δύο άνω περιπτώσεις να στραφή επί της οροσειράς ΠΙΝΔΟΥ από ΓΡΑΜΜΟΥ μέχρι ΑΤΤΙΚΗΣ.
2.- Καθωρίσθη μία σειρά προτεραιότητος διά τας αναληφθησόμενας επιχειρήσεις κατόπιν σταθμίσεως των πλεονεκτημάτων και μειονεκτημάτων και προεκρίθη να εκκαθαρισθή κατά πρώτον λόγον η ΡΟΥΜΕΛΗ. Εξεπονήθη σχετικώς το σχέδιον ΧΑΡΑΥΓΗ το οποίον ετέθη και εις εφαρμογήν ήδη. Εις τας περαιτέρω ενεργείας προεβλέφθη εν συνεχεία η Επιχείρησις ΓΡΑΜΜΟΥ – ΒΙΤΣΙ.
3.- Η εξέλιξις όμως της καταστάσεως εις την ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΝ ως γνωστόν επέβαλε την παραμονήν της 72 Ταξιαρχίας εις την περιοχήν ταύτην, εις την οποίαν οι συμμορίται εσχάτως ενέτειναν την δράσιν των διά βιαίας στρατολογίας, λεηλασιών προσβολών κ.λ.π. αναβιβάσαντες την δύναμιν των εις 2500 συμμορίτας.
Το ΓΕΣ διά να πραγματοποιήση την εις το ΓΕΝΙΚΟΝ ΣΧΕΔΙΟΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ καθορισθείσαν σειράν επιχειρήσεων – να προχωρήση δηλαδή εις την επιχείρησιν ΓΡΑΜΜΟΥ μετά την επιχείρησιν ΧΑΡΑΥΓΗ – κρίνει ότι θα πρέπει να μη το απασχολούν ζωτικαί περιοχαί του εις τα μετόπισθεν ως η ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ και αι περιοχαί ΟΡΘΡΥΟΣ – ΑΓΡΑΦΩΝ.
Θα πρέπει εις τας περιοχάς ταύτας να εμπεδώση την τάξιν εις τοιούτον σημείον ώστε να τας αναθέση εις την ευθύνην της Εθνοφρουράς θα δυνηθή ούτω να ωθήση όλας τας δυνάμεις του Στρατού διά την ανάληψιν της επιχειρήσεως ΓΡΑΜΜΟΥ – ΒΙΤΣΙ και την περαιτέρω, αναλόγως της καταστάσεως, συνέχισιν εις την λοιπήν ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΝ.
Πράγματι η πλήρης εκκαθάρισις της Νοτίου Ελλάδος, της ΡΟΥΜΕΛΗΣ και μετά ταύτην της ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ είναι αναγκαία, ίνα μη εκκαθαριζομένης μόνης της ΡΟΥΜΕΛΗΣ αναμολυνθή αύτη εκ της ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ η και υπό των συμμοριών ΟΡΘΡΥΟΣ – ΑΓΡΑΦΩΝ καθ’ ον χρόνον ο Στρατός μας θα προέβαινε εις εκκαθαριστικάς επιχειρήσεις του ΓΡΑΜΜΟΥ.
Διά τας κατά ΓΡΑΜΜΟΥ και εν γένει κατά Περιοχών πλησίον των συνόρων επιχειρήσεις δέον αι Μονάδες να έχουν επαρκώς συμπληρωθή εις μέσα ιδία ορεινής συνθέσεως τοιαύτα. Επί πλέον και η Αεροπορία θα πρέπει να διαθέτη ικανά μέσα διά την συνδρομήν του αγώνος δεδομένου ότι εις τας ως άνω περιοχάς ΓΡΑΜΜΟΥ ΒΙΤΣΙ θα αντιμετωπίση ο στρατός και ισχυράς οργανώσεις του εδάφους και συμμορίας αίτινες χρησιμοποιούσι ως ευρισκόμεναι πλησίον των συνόρων μεθόδους ενεργείας τακτικού στρατού.
4.- Θεωρείται απαραίτητον κατά συνέπειαν ότι πρέπει να προβλεφθούν αι κάτωθι ενδαμέσαι ενέργειαι μεταξύ επιχειρήσεως ΧΑΡΑΥΓΗ και επιχειρήσεως ΓΡΑΜΜΟΥ – ΒΙΤΣΙ, θεωρούμεναι ως προπαρασκευαστικαί τοιαύται των κατά ΓΡΑΜΜΟΥ και ΒΙΤΣΙ τοιούτων.
(α) Ενίσχυσις δυνάμεων ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ και ενέργειαι εκκαθαριστικαί προς, εμπέδωσιν της τάξεως εις την περιοχήν ταύτην.
(β) Αναλόγως των αποτελεσμάτων ΧΑΡΑΥΓΗ ενδεχομένως διάθεσις δυνάμεων διά την εκκαθάρισιν υπολειμμάτων συμμοριτών ΟΡΘΡΥΟΣ – ΑΓΡΑΦΩΝ – ΠΗΛΙΟΥ – ΟΣΣΗΣ – ΟΛΥΜΠΟΥ – ΠΙΕΡΡΙΩΝ.
(γ) Εκκαθάρισις νήσων ΑΙΓΑΙΟΥ.
Δηλαδή: Εκκαθάρισις της νοτίως της γραμμής ΟΛΥΜΠΟΥ – ΑΛΙΑΚΜΩΝ – ΒΕΝΕΤΙΚΟΣ π. – ΚΟΥΚΟΥΡΟΥΤΖΟΣ όρος (S.1777) – ΚΑΛΑΜΑΣ ποταμός Ελλάδος, από πάσαν σοβαράν συμμοριακήν δράσιν και ανάθεσις του έργου εξοντώσεων των τυχόν διεσπαρμένων μικρών ομάδων εις την Εθνοφρουράν και Χωροφυλακήν.
5.- Η παρεμβολή των ως άνω επιχειρήσεων μεταξύ των τοιούτων ΡΟΥΜΕΛΗΣ και ΓΡΑΜΜΟΥ δεν πρέπει να παροραθή ότι επιβάλλεται και εκ της ανάγκης όπως δημιουργηθούν εις το μείζον μέρος της ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ και εις τας πλέον ζωτικάς της περιοχάς αι προϋποθέσεις εκείναι, αίτινες θα συντείνουν εις την ανασυγκρότησιν της χώρας και την συντήρησιν ενός αγώνος όστις είναι ιδιόρυθμος και προβλέπεται μακρός, εφ’ όσον δεν κλείονται τα σύνορα και απαιτεί προ παντός ΗΘΙΚΟΝ λαού και ενόπλων δυνάμεων ΑΚΜΑΙΟΝ.
6.- Με βάσιν τα ανωτέρω προβλέπομεν ως εξής την διάθεσιν των δυνάμεων και την εν χρόνω κατανομήν των επιχειρήσεων.
(α) Διάθεσις εις ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΝ της ΙΧ Μεραρχίας (41 – 42 Ταξιαρχίαι) μετά της εκεί 72 Ταξιαρχίας και ανάληψις επιχειρήσεων εκκαθαριστικών της περιοχής ταύτης κατά την περίοδον περίπου 5 Μαΐου τέλος Ιουνίου.
(β) Συνέχισις διά των Χ και μέρους της Ι Μεραρχιών εκκαθαρίσεως υπολειμμάτων ΟΡΘΡΥΟΣ – ΑΓΡΑΦΩΝ – ΠΗΛΙΟΥ – ΟΣΣΗΣ – ΟΛΥΜΠΟΥ – ΠΙΕΡΡΙΩΝ 15 Μαΐου – τέλος Ιουνίου.
(γ) Λήψις διατάξεως δι’ επιχειρήσεις κατά ΓΡΑΜΜΟΥ – ΒΙΤΣΙ (μεταφοραί κλπ.) 1-15 Ιουλίου.
(δ) Έναρξις ΓΡΑΜΜΟΥ η ΒΙΤΣΙ η και αμφοτέρων αναλόγως της τότε καταστάσεως ουχί ενωρίτερον της 20 Ιουλίου.
Τα χρονικά ταύτα όρια αποτελούν ενδείξεις διότι είναι δυνατόν να υπεισέλθουν πλείστοι αστάθμητοι παράγοντες.
Εξυπονοείται ότι κατά την διάρκειαν του ενδιαμέσου τούτου χρονικού διαστήματος ΧΑΡΑΥΓΗ – ΓΡΑΜΜΟΣ θα καταβληθή προσπάθεια να διατηρηθή η ήδη ισορροπία εις όλας τας λοιπάς ζώνας δι’ επιθετικής εν γένει στάσεως.
7.- Με τας ανωτέρω βάσεις εφ’ όσον και η ΣΟΗΠΕ και ΒΣΑ είναι σύμφωνοι θα πρέπει να εκπονηθούν το σχέδιον ΓΡΑΜΜΟΥ και τα λοιπά των ενδιαμέσων επιχειρήσεων.
10.4.48
Διά                                                                                       Ο ΑΡΧΗΓΟΣ ΓΕΣ
Την ακρίβειαν της αντιγραφής                                              Δ. ΓΙΑΤΖΗΣ
Τ.Υ.                                                                                       Αντιστράτηγος

Advertisements