Εκθεση γεγονότων Αιγίου, ΓΕΣ/Α1/ΑΡ4011/12 Μαρ 1948


ΥΠΕΡΕΠΕΙΓΟΝ
ΑΠΟΡΡΗΤΟΝ
ΥΣ. ΓΕΣ/Α1
Αρ.Φ.4011/29 Αρ. Πρ. 510
ΒΣΤ 902/12.3.48
Θέμα: Γεγονότα Αιγίου
Προς: ΑΣΔ Πελοποννήσου
Κοιν: ΓΕΣ/Α1 – Β.Σ.Α. – Σ.Ο.Η.Π.Ε.
1.- Διαβιβάζεται αντίγραφον σημειώματος επί των τελευταίων γεγονότων του ΑΙΓΙΟΥ.
2.- Εκ του σημειώματος τούτου, εκτός πολλών άλλων, συνάγονται και τα κάτωθι:
(α) Δεν υπήρχε σχέδιον συναγερμού και αμύνης της φρουράς της πόλεως.
(β) Δεν είχε προβλεφθή ουδέν ο στοιχειώδης τρόπος επικοινωνίας της φρουράς της πόλεως μετά των ενισχύσεων
(γ) Δια των επισήμων δελτίων ανεφέρθησαν και ανακρίβειαι.
3.- Ουδέν εκ των ανωτέρω αναφέρεται διά της ΑΠ. 3048/21.6.48 εκθέσεως σας, πράγμα το οποίον δεν επιτρέπει εις το ΓΕΣ να σχηματίση συγκεκριμένην γνώμην πως συνέβησαν τα γεγονότα.
4.- Κατόπιν τούτων εντέλλομαι τα κάτωθι:
(α) Ν’ αναφέρητε πως ακριβώς συνέβησαν τα γεγονότα.
(β) Να διατάξητε εμπεριστατωμένην εξέτασιν και βάσει του πορίσματος ταύτης να ζητήσητε την επιβολήν αυστηρών κυρώσεων κατά των υπευθύνων.
(γ) Να διαταχθή, εάν δεν έχη διαταχθή μέχρι σήμερον όπως όλαι αι φρουραί της περιοχής υμών καταρτίσωσι σχέδια συναγερμού και αμύνης, καθώς και αντεπιθέσεις κατά πάσης τυχόν προσβολής.
Να προβλέπηται δε δι’ αυτών και η αμοιβαία ενίσχυσις των γειτονικών φρουρών. Επί τούτου να βεβαιωθή η Α.Σ.Δ.Π δι’ επιτόπου μεταβάσεως αξ/κών του Επιτελείου της.-

Δια την ακρίβειαν
Η Α1/ΓΕΣ                                 Αντιστράτηγος ΓΙΑΤΖΗΣ Δ.

Τ.Σ.Υ                                       Αρχηγός ΓΕΣ – Διοικητής

ΑΚΡΩΣ ΑΠΟΡΡΗΤΟΝ
Σ Η Μ Ε Ι Ω Μ Α
Επί των τελευταίων γεγονότων του Αιγίου
Ι. Διαπιστώσεις
1.- Η επίθεσις των ανταρτών κατά της πόλεως του Αιγίου εφημολογείτο από πολλών ημερών, ενωρίς δε από του προηγηθέντος της επιθέσεως απογεύματος η Χωροφυλακή και τινές των πολιτών είχον συγκεκριμμένας σχετικάς πληροφορίας.
2.- Η επίθεσις ήρξατο περί 22.15 ώραν.
3.- Ο Δ/της της Χωρ/κής μοίραρχος Πρασσάς, παρά το γεγονός ότι ήτο πληροφορημένος περί του ενδεχομένου της επιθέσεως, δεν ευρίσκετο εις την θέσιν του, αλλ’ ευωχείτο εις εστιατόριον φρουρούμενος υπό δύο ενόπλων χωροφυλάκων.
4.- Άμα τη εκδηλώσει της επιθέσεως, ο Ανθ/γός Πετράκος και εις υπενωμοτάρχης, εξήλθον του καταστήματος της διοικήσεως της Χωρ/κής εις αναζήτησιν του ως άνω μοιράρχου. Εις απόστασιν 200μ. από του καταστήματος, βληθέντες υπό ανταρτών, εφονεύθησαν.
5.- Ο μοίραρχος Πρασσάς επεχείρησε να εξέλθη του εστιατορίου. Ευρισκόμενος παρά την είσοδον ηρωτήθη υπό ανταρτών ενδεδυμένων στολήν χωροφυλάκων περί της ταυτότητός του. Απήντησε και ευθύς αμέσως εβλήθη τραυματισθείς εις την αριστεράν χείρα.
6.- Ο περιθάλψας την επομένην πρωίαν τον μοίραρχον χειρούργος ιατρός Καλαμπόκης, ερωτηθείς περί της εκτάσεως του τραύματος και περί του αν αύτη συνεπήγετο την θέσιν εκτός μάχης του τραυματίου απήντησεν
(α) ότι διά του τραυματισμού ο μοίραρχος απώλεσε τον αντίχειρα και τον δείκτην της αριστεράς χειρός και
(β) το τραύμα δεν εδικαιολόγει να θέση εαυτόν εις αχρηστίαν ο μοίραρχος.
7.- Παρά ταύτα, ο μοίραρχος Πρασσάς ευθύς μετά τον τραυματισμόν του εκρύβη καθ’ όλην την νύκτα μηδεμίαν παρασχών ένδειξιν περί της επιθυμίας του να μετάσχη εις τον αγώνα.
8.- Είναι άξιον σημειώσεως ότι ο μοίραρχος Πρασσάς επηνέθη ενώπιον της Βουλής παρά του Υπουργού της Δημοσίας Τάξεως ου μόνον διά την κατά τα ως άνω ηρωϊκήν δράσιν του, αλλά και διά την πρωτοβουλίαν ήν επεδείξατο κατά τον προ τινων εβδομάδων σημειωθέντα φόνον τεσσάρων συμμοριτών κοιμωμένων εις καλύβην έξωθι χωρίου τινός Κουνινά, αν δεν απατώμαι, της Αιγιαλείας. Ανεκοινώθη πράγματι, τότε εις την Βουλήν, ότι δύναμις Χωρ/κής, ηγουμένου του βουλευτού κ.Π. Σωτηροπούλου και του μοιράρχου εξωλόθρευσε τους ως άνω αντάρτας υπό συνθήκας αυτόχρημα επικάς.
9.- Το αληθές εν προκειμένω είναι ότι το ως άνω απόσπασμα μετέβη εις το χωρίον δι’ άσχετον προς την εξολόθρευσιν των ανταρτών σκοπόν. Αφήχθεν όμως επληροφορήθη περί του ότι οι αντάρται ευρίσκοντο υπό τας εκτεθείσας συνθήκας πλησίον του χωρίου. Και το μεν απόσπασμα εκινήθη κατ’ αυτών επιτυχώς, ο δε βουλευτής – καθ’ ο αναμφισβήτως είχε δικαίωμα – αλλά και ο μοίραρχος – παρά την ήν είχε στρατιωτικήν υποχρέωσιν – παρέμεινεν εις απόστασιν 1500μ. από του καταφυγίου των ανταρτών και ουδαμώς μετέσχε της εναντίον των κοιμωμένων, έστω, στασιαστών επιχειρήσεως.
10.- Η πληροφορία, η παρασχεθείσα επισήμως προς την Βουλήν, καθ’ ήν οι αντάρται εισήλθον μετημφιεσμένοι ως εργάται ή άλλως πως από του απογεύματος εις την πόλιν και ότι εκρύβησαν εις οικίας αναρχικών, είναι απολύτως ανακριβής.
11.- Απόδειξιν τούτου αποτελεί και το γεγονός ότι ανεζήτουν, καθ’ όλην την νύκτα, την οικίαν του Διευθυντού του υποκαταστήματος της Α.Τ.Ε και δεν ηδυνήθησαν να την ανεύρουν, ενώ και ο τελευταίος κάτοικος της πόλεως, και δη και ο στοιχειωδεστέρας νοημοσύνης αναρχικός πράκτωρ θα εγνώριζεν ή θα ηδύνατο ευκόλως να πληροφορηθή τα εν τη μικρά πόλει του Αιγίου πασίγνωστα.
12.- Οι αντάρται εισήλθον απλούστατα εις την πόλιν την 22.15 ώραν παρ’ ουδενός εμποδισθέντες.
13.- Είναι αληθές ότι η Δ/σις Χωροφυλακής είχε τοποθετήσει φυλάκια, τα οποία και επετέλεσαν πλήρως το διατεταγμένον καθήκον των- δύο μάλιστα τούτων μετά εξαιρετικού θάρρους.
14.- Πλήν, οι αντάρται, ως ήτο φυσικόν, απησχόλησαν απλώς τα περισσότερα των φυλακίων και το εις φρούριον μεταβληθέν κατάστημα της Δ/σεως Χωρ/κής, διά του όγκου δε των δυνάμεών του, παρακάμψαντος τα φυλάκια, κατέλαβον ανενόχλητοι την πόλιν, εντός της οποίας εκυκλοφόρουν ελευθέρως.
15.- Είναι άξιον σημειώσεως ότι η δύναμις των ανταρτών δεν ήτο μεγαλυτέρα των 100 ανδρών.
16.- Εξηκρίβωσα παρά του εφ. Ανθ/γού Ροδοπούλου Δημητρίου ότι σύνθημα και παρασύνθημα δεν είχε δοθή:
(α) Εις το φυλάκιον του Ταχυδρομείου, τουλάχιστον μέχρι της 2130 ώρας.
(β) Εις το παρά την παραλίαν φυλάκιον εκ 12 ανδρών μέχρι και της πλήρους αποχωρήσεως των ανταρτών.
Αγνοώ εάν το σύνθημα και το παρασύνθημα εδόθησαν προνομιακώς εις άλλα φυλάκια.
17.- Αι αρμόδιαι αρχαί των Πατρών επληροφορήθησαν, καθ’ ά μοί ανεκοίνωσεν ο Ανώτερος Δ/της Χωρ/κής Συνταγματάρχης Κατσαμπής, εγκαίρως την εναντίον του Αιγίου επίθεσιν.
18.- Μη υπάρχοντος όμως προδιαγεγραμμένου σχεδίου, απεφάσισαν προχείρως ν’ αποσταλή δύναμις διά θαλάσσης, προς αποφυγήν ενέδρας.
19.- Είναι αξία ιδιαιτέρων επαίνων η Ναυτική Διοίκησις, ήτις, μολονότι αιφνιδιασθείσα, έθεσεν εις την διάθεσιν των αρμοδίων εντός ημισείας ώρας προς μεταγωγήν της ενισχύσεως σκάφος.
20.- Ενισχύσεις έφθασαν εις δύο δόσεις διά θαλάσσης:
(α) Δύναμις 25 Χωροφυλάκων, δεν γνωρίζω πόθεν, περί ώραν 1.30.
(β) Δύναμις του Τάγματος Μακρονήσου υπό τον Αντ/χην Ρούσσον εκ Πατρών μετά την 4.00 ώραν.
21.- Ο πλοίαρχος του σκάφους δι’ ου έφθασεν η πρώτη των ως άνω ενισχύσεων ανεκοίνωσεν εις τον εφ. ανθ/γόν Ροδόπουλον, σπεύσαντα αυτοβούλως προς ενίσχυσιν του παρά την παραλίαν φυλακίου, ότι η απόβασις της δυνάμεως καθυστέρησε πολύ πλέον της ώρας, λόγω του ότι ηγνόει ο πλοίαρχος εάν η παραλία κατήχετο υπό των ημετέρων ή των ανταρτών. Ουδέ είχε προβλεφθή οιονδήποτε, έστω και διά του υποτυπωδεστέρου φανού σύνθημα. Είναι άξιον σημειώσεως, ότι δι’ αγνώστους λόγους, οι αντάρται περιεφρόνησαν την παραλίαν και το επ’ αυτής φυλάκιον, ώστε η απόβασις θα ήτο ευθύς αμέσως δυνατή.
22.- Μετά την παρέλευσιν αρκετής από της αφίξεως ώρας, ο διοικών το φυλάκιον της παραλίας υπεν/χης, απέστειλε προς το πλοίον λέμβον, ής επέβαινε χωροφύλαξ προς συνεννόησιν.
23.- Το πλοίον επεχείρησε να βάλη κατά της λέμβου και κατά ομάδος τριών ημετέρων ανδρών φυλακίου υπό του Ανθ/γόν Ροδόπουλον. Οι άνδρες εσώθησαν λόγω εμπλοκής του πολυβόλου του πλοίου.
24.- Επί τέλους επετεύχθη περί 3.30 ώραν η απόβασις των 25 Χωροφυλάκων. Πλήν, ελλείψει οιασδήποτε συνεννοήσεως μετά του κέντρου της πόλεως, η αποβιβασθείσα δύναμις παρέμεινεν επί μίαν ώραν αδρανής εις την παραλίαν, ανελθούσα εις ενίσχυσιν μετά την αποχώρησιν των ανταρτών.
25.- Οι αντάρται κατά τι ολιγαριθμότεροι των δυνάμεων της πόλεως, εκυκλοφόρουν εν αυτή μη φοβούμενοι τας ανυπάρκτους άλλωστε ενέδρας των ημετέρων. Αντιθέτως, τα φυλάκια και η εν γένει δύναμις της Χωροφυλακής παρέμειναν ακίνητα, συμφώνως προς τας ας είχον λάβει διαταγάς, παραδοθέντος του συνόλου της πόλεως εις το έλεος των στασιαστών.
26.- Οι αντάρται ελήστευσαν μόνον το πρατήριον των σιγαρέττων και επεχείρησαν, υπό τας γνωστάς συνθήκας, να παραβιάσουν τα χρηματοκιβώτια της Τραπέζης.
27.- Οι αντάρται απήγαγον ομήρους τινάς, τους οποίους και μετ’ ολίγον άφησαν ελευθέρους αφού τους εξεφώνησαν πολιτικόν λόγον περί των δήθεν ειρηνικών, διαλλακτικών και δημοκρατικών σκοπών του αγώνος των.
28.- Οι αντάρται απεχώρησαν εκ μεν του κέντρου της πόλεως μεταξύ 12.30 και 13.00 ώρας, εκ δε των παρυφών της ολίγον προ της 4.00 ώρας.
29.- Ερρίφθησαν κατ’ ανάγκην θεαματικαί μόνον, λόγω ελλείψεως συνεννοήσεως και των εν γένει περιστάσεων, βολαί πυροβόλου εκ του κλοιού.
30.- Απώλειαι:
(α) Ημετέρων: 10 νεκροί και 6 τραυματίαι
(β) Ανταρτών: 3 νεκροί και 4 τραυματίαι
31.- Τα περί μεγαλυτέρων απωλειών των ανταρτών, περί λάκκων και αιμάτων είναι ανακριβή.
32.- Το τμήμα του Τάγματος Μακρονήσου έφθασεν εις την πόλιν περί την 6.00.
33.- Η δίωξις των ανταρτών ήρχισε μετά την 11.00 ώραν της επομένης.
34.- Ο Ανώτερος Διοικητής Χωρ/κής με επληροφόρησεν, υπό άκραν εχεμύθειαν, ότι το σχέδιον της αμέσου διώξεως μετεβλήθη εις σχέδιον κυκλώσεως. Ούτω τα τμήματα του Τάγματος ανεχώρησαν διά να προσβάλουν τους αντάρτας από Χαλανδρίτσης, παραλλήλως προς άλλα τμήματα άτινα θα εκινούντο, αν ενθυμούμαι καλώς από Καλαβρύτων.
35.- Μετά ημισείαν ώραν, επληροφορούμην εις την Χαλανδρίτσαν μυστικήν αποστολήν από τρεις διαφόρους πολίτας στρατηγεύοντας εις το καφενείον.
36.- Από της επομένης της επιθέσεως, η Διοίκησις Χωρ/κής ησχολήθη δραστηρίως εις συλλήψεις. Συνελήφθησαν, καθ’ ά πληροφορούμαι, 100 περίπου πολίται με την κατηγορίαν ότι υπεβοήθησαν τους αναρχικούς.
37.- Μεταξύ των κατοίκων όλων των εθνικοφρόνων πολιτικών αποχρώσεων κρατεί η αντίληψις ότι αι συλλήψεις εγένοντο μόνον επί τω τέλει της επιδείξεως οψίμου δραστηριότητος εκ μέρους της πλήρως εξευτελισθείσης Διοικήσεως.
38.- Η άποψις αύτη μου φαίνεται κατά μέγα ποσοστόν βάσιμος, κατόπιν της επικοινωνίας μου μετά εικοσάδος ευυπολήπτων πολιτών ανηκόντων εις όλας τας πολιτικάς μερίδας και κατόπιν συζητήσεως μετά του υπο άγνωστον μοι ιδιότητα παρεπιδημούντος εν τω καταστήματι της Δ/σεως Χωρ/κής Ταγματάρχου Μπογάνη, όστις μοί ωμολόγησεν, μετά πολλής θυμοσοφίας, ότι αι συλλήψεις εγένοντο επιπολαίως.
39.- Ήκουσα ότι πλέον των είκοσι συλληφθέντων ανήκουν εις το Λαϊκόν Κόμμα και πλέον των τριάκοντα εις το Κόμμα των Φιλελευθέρων.
40.- Ανεξαρτήτως όμως της ακριβείας των υπ’ αριθ. 38 και 39 σημείων του παρόντος, άτινα και μόνον μεταδίδω μετ’ επιφυλάξεως τινός, απεκόμισα πλήρως την πεποίθησιν ότι:
(α) Το μέγιστον ποσοστόν των συλληφθέντων, ανεξαρτήτως των φρονημάτων του, δεν είχε την παραμικράν ανάμιξιν εις τα τελευταία γεγονότα. Ώστε εφ’ όσον οι συλληφθέντες δεν συνελήφθησαν διά συγκεκριμμένην τινά δράσιν, αλλά διά τα στασιαστικά των εν γένει φρονήματα, άτινα θα ήσαν από καιρού γνωστά εις την Δ/σιν Χωρ/κής, θα έδει να συνελαμβάνοντο προ της επιθέσεως και ουχί μετ’ αυτήν.
(β) Η παμψηφία σχεδόν της πόλεως ειρωνεύεται την επιπολαιότητα μεθ’ ής ενηργήθησαν αι συλλήψεις.
(γ) Το αποτέλεσμα των συλλήψεων, ούτω γενομένων, είναι εις βάρος της εθνικής υποθέσεως και της στοιχειωδεστέρας αξιοπρεπείας του Κράτους.
41.- Η ανωτέρα Δ/σις Χωρ/κής και η τοπική Δ/σις παρέστησαν τα γεγονότα ανακριβώς και φοβούμαι, εκ προθέσεως ανακριβώς προς την Κυβέρνησιν.
42.- Η Δ/σις επεχείρησε να κατασκευάση και εξακολουθεί, διά των γνωστών ανακριτικών μεθόδων, να κατασκευάζη εκ των υστέρων την θεωρίαν καθ’ ήν:
(α) Οι αντάρται είχον σκοπόν να προβούν εις σπουδαίας λεηλασίας, καταστροφάς και εγκλήματα εν Αιγίω.
(β) Οι αντάρται απέτυχον των επιδιώξεων των τούτων λόγω της ευστόχου ενεργείας της Διοικήσεως.
43.- Κατά την πεποίθησιν της παμψηφίας σχεδόν της πόλεως και κατά την ιδίαν μου γνώμην, η θεωρία αύτη καταπίπτει εκ του λόγου ότι:
(α) Οι αντάρται εγένοντο πράγματι απόλυτοι κύριοι της πόλεως και εναπέκειτο εις την διάκρισίν των να την κατακαύσουν, να την λεηλατήσουν και να φονεύσουν όσους ήθελαν εκ των κατοίκων της.
(β) Η Δ/σις ουδόλως επεχείρησε ν’ αντιταχθή εις τους αντάρτας. Εκράτησεν απλώς ωρισμένας θέσεις αίτινες απαξ παρακαμφθείσαι, κατέστησαν χρήσιμοι μόνον διά τους εντός αυτών αυτησφαλισμένους.
44.- Ο λαός της πόλεως έχει πλήρη και ακριβή κατά τα ανωτέρω εικόνα των διαδραματισθέντων και μάλιστα υπερβάλλει, ως είναι φυσικόν , την πλήρη αστοχίαν και αδράνειαν της Δ/σεως.
45.- Είναι αυτονόητον ότι η γενομένη εν τη Βουλή συζήτησις και η εκ των επισήμων ανακοινωθέντων πηγάσασα σχετική περί τα γεγονότα δημοσιογραφία είχον ως συνέπειαν:
(α) να καταξευτελίσουν την Βουλήν και την Κυβέρνησιν.
(β) να κλονίσουν και την όσην είχεν απομείνει πίστιν εις τας επισήμους περί των επιχειρήσεων ανακοινώσεις. Σημειώ ότι ηρωτήθην παρά τριών ευυπολήπτων πολιτών περί του αν πράγματι εις την Θεσσαλονίκην συνελήφθησαν κατά την τελευταίαν επιχείρησιν έστω και δέκα αντάρται.
46.- Περιττεύει, υποθέτω, κατόπιν των ανωτέρω να ομιλήσω περί του ηθικού των κατοίκων, οι οποίοι πληροφορούνται ότι η Κυβέρνησις και ο Ανώτερος Διοικητής Χωρ/κής εξέφρασαν την ενθουσιώδη των ευαρεσκείαν προς αξιωματικούς είτε δειλούς, είτε αδρανήσαντες, είτε αστοχήσαντας.
47.- Χρήσιμον είναι να τονισθή:
(α) Ότι, λόγω της ακολουθουμένης εν Πελοποννήσω δολίας, αλλ’ ηπιωτάτης τακτικής των ανταρτών, η θέλησις προς αντίστασιν εμειώθη επικινδύνως.
(β) Η ορεινή ύπαιθρος συνεβιβάσθη ήδη προς τους αντάρτας, οι δε κάτοικοι του πεδινού Αιγίου αρχίζουν να αμφιβάλουν περί της σκοπιμότητος της ιδίας των, ηθικής έστω μόνον, αντιστάσεως.
ΙΙ. Συμπεράσματα
Α. Σκοπός των ανταρτών δεν ήτο να κατακαύσουν το Αίγιον και να προβούν εις εγκλήματα, αλλά συμφώνως προς την συνήθη των εν Πελοποννήσω τακτικήν:
(α) Να κλονίσουν διά μίας επιδείξεως της δυνάμεώς των το κύρος του Κράτους και το ηθικόν των πολιτών.
(β) Να παράσχουν πειστήρια εις τους κατοίκους περί του ματαίου του αγώνος και περί των ειρηνικών και μετριοπαθών των διαθέσεων.
Η πρώτη των ως άνω επιδιώξεων επέτυχε πλήρως. Η Δευτέρα σχετικώς.
Τονίζω ότι το ηθικόν των κατοίκων είναι – και μάλιστα δυσαναλόγως προς την έκτασιν των γεγονότων – μειωμένον εις σημείον άκρως επικίνδυνον. Φοβούμαι δε ότι αρχίζουν να δημιουργούνται βραδέως, αλλά με σύστημα, αι προϋποθέσεις μίας παμπελοποννησιακής ηττοπαθείας.
Β. Η έλλειψις σχεδίου αμύνης της πόλεως είναι προφανής. Και δη:
(α) Η Δ/σις Χωρ/κής μολονότι έχουσα σχετικάς πληροφορίας, αιφνιδιάσθη εις σημείον ώστε:
-Ουδέν έκτακτον μέτρον περιοριστικόν της κυκλοφορίας ελήφθη.
-Πολλοί των ανδρών της Χωρ/κής και της Διλοχίας των άνευ θητείας χωροφυλάκων ευρίσκοντο – και παρέμειναν όλην την νύκτα – εις τας οικίας των, τα οινοπωλεία και τον κινηματογράφον.
-Ουδέν σήμα συναγερμού εδόθη.
-Ο Διοικητής ευρίσκετο εκτός της θέσεώς του.
(β) Η εσωτερική αμυντική οργάνωσις της πόλεως ήτο αθλία, ούτω:
-Υπέρ τους 100 εθνικόφρονες πολίται διαθέτοντες άριστα όπλα διά την προσωπικήν των ασφάλειαν, ηδράνησαν, ουδέν εκλήθησαν ουδέ προεβλέπετο τρόπος διά του οποίου θα εκαλούντο, προς συγκεκριμένην τινά δράσιν.
-Δεν προεβλέφθη ουδέ μία ενέδρα, ουδέ κάν επί της κυρίας πλατείας της πόλεως.
-Δεν προεβλέφθη οιαδήποτε μετακίνησις των ανδρών των φυλακίων εκ των οποίων τα περισσότερα, παρακαμφθέντα, κατέστησαν περιττά.
-Δεν προεβλέφθη η διά σημάτων – π.χ ωρισμένου αριθμού και καθ’ ωρισμένον ρυθμόν βολών – μεταξύ των φυλακίων στοιχειώδης έστω επικοινωνία.
-Τα τμήματα παρέμειναν ακίνητα, αχρηστεύσαντα εαυτά, ενώ ασυγκρίτως ολιγαριθμότερα τμήματα ανταρτών εκινούντο ελευθέρως και ανενόχλητα.
(γ) Δεν προεβλέφθη γενικώτερον σχέδιον αμύνης και αντεπιθέσεως.
Είναι φανερόν ότι η υπάρχουσα εντός της πόλεως δύναμις είχεν ως αποστολήν – εάν υποτεθή ότι είχεν οιανδήποτε τοιαύτην ν’ αντισταθή μέχρι της αποστολής ενισχύσεως εκ Πατρών. Αλλά:
-Δεν ήτο κάν προαποφασισμένον εάν αι ενισχύσεις θα ήρχοντο διά ξηράς ή θαλάσσης.
-Δεν ήτο ουδέ υποτυπωδώς οργανωμένη η ενδεχόμενη απόβασις μη συμφωνηθέντος ουδενός μεταξύ του τμήματος παραλίας και του πλοίου σημείου αναγνωρίσεως.
-Δεν ήτο διησφαλισμένη διά στατικών έστω φυλακίων ή ενεδρών, η από της αποβάσεως μέχρι του σημείου της χρησιμοποιήσεώς της πορεία της αφιχθησομένης ενισχύσεως.
-Δεν προεβλέφθη οιοσδήποτε τρόπος χρησιμοποιή-σεως της ενισχύσεως και δεν εσχεδιάσθη κάν οιαδήποτε αντεπίθεσις.
Γ. Η αδράνεια και αστοχία της τοπικής Διοικήσεως ίσως και η δειλία της, δεν χρήζουν ιδιαζούσης αναπτύξεως. Αποτελούν ευτυχώς αντίθεσιν προς την δράσιν των περισσοτέρων ανδρών της δυνάμεως, οίτινες εξετέλεσαν την ανατεθείσαν εις αυτούς άσκοπον κατά μέγιστον ποσοστόν αποστολήν ευσυνειδήτως.
ΙΙΙ. Ληπτέα μέτρα
(α) Άμεσος παραπομπή του μοιράρχου Πρασσά εις το Στρατοδικείον επί δειλία ή τουλάχιστον παραπομπή του εις Συμβούλιον προς απόταξιν.
(β) Άμεσος ανάκλησις οιονδήποτε προϊσταμένων του επεχείρησαν να συγκαλύψουν τα πράγματα και να πληροφορήσουν ψευδώς περί των συμβάντων την Κυβέρνησιν.
(γ) Διενέργεια αυστηροτάτων ανακρίσεων διά τον άμεσον καταλογισμόν των ευθυνών, παρ’ ανωτάτου αξιωματικού μη διατιθειμένου ν’ ακολουθήση την μέχρι τούδε τακτικήν των ανακρίσεων.
(δ) Παραδειγματική τιμωρία των οιωνδήποτε και οπωσδήποτε υπευθύνων.
(ε) Άμεσος ανάκλησις των απονεμηθέντων εις αναξίους αξιωματικούς ευσήμων και επαίνων.
(στ) Διάλυσις της συσταθείσης Διλοχίας των άνευ θητείας χωροφυλάκων και αντικατάστασίς της διά μικρού τμήματος του Τάγματος Εθνοφρουράς με επικεφαλής σοβαρόν και μόνιμον αξιωματικόν του Στρατού.
(ζ) Αναθεώρησις των στοιχείων βάσει των οποίων εγένοντο αι όψιμοι συλλήψεις.
(η) Σύλληψις και εντοπισμός των αποδεδειγμένως αναρχικών και κομμουνιστών της πόλεως, αλλά μόνον μετά ψύχραιμον και ανιδιοτελή έρευναν.
(θ) Εκπόνησις σχεδίου εσωτερικής αμυντικής οργανώσεως της πόλεως.
(ι) Εκπόνησις σχεδίου περί του τρόπου της αποστολής, της υποδοχής και της χρησιμοποιήσεως των αφιχθησομένων ενδεχομένως, εις περίπτωσιν νέας κατά της πόλεως επιθέσεως, ενισχύσεων.
(ια) Εκπόνησις γενικωτέρου και συντονισμένου σχεδίου αντεπιθέσεως.
Εν τέλει, σημειώ ότι δύναμαι να παράσχω και πλήθος άλλο πληροφοριών, ενισχυουσών τας ως άνω εκτεθείσας απόψεις και να υποδείξω, προς θεμελίωσιν των διαπιστώσεών μου, αξιοπίστους μάρτυρας.
Οι μάρτυρες θα ηδύναντο άλλωστε να επιλεγούν διά κλήρου μεταξύ των κατοίκων της πόλεως.
Αθήναι 28 Φεβρουαρίου 1948
Δια την ακρίβειαν
Η Δ/σις Α1/ΓΕΣ
Τ.Σ.

Advertisements