Εκθεση επιχείρησης ΚΟΛΟΚΟΤΡΩΝΗ (27/12/1947-10/1/1948), 81 ΠΕΡΙΟΧΗ/Α1/10 Ιαν 1948


81 Π Ε Ρ Ι Ο Χ Η
Α.Π 423/Φ.1/Α1
Άκρως Απόρρητος
Εν Τριπόλει τη 10-1-48

Ε Κ Θ Ε Σ Ι Σ
Επί των διεξαγομένων από 27 Δεκεμβρίου 1947 μέχρι σήμερον 10-1-48 Επιχειρήσεων ΚΟΛΟΚΟΤΡΩΝΗΣ (1η φάσις των επιχειρήσεων).

1ον) ΔΙΑΤΕΘΕΝΤΑ ΜΕΣΑ:
– Η 72 Ταξιαρχία
– Τμήματα των 14, 21 και 22 Ταγμάτων Εθν/ράς.
– Λόχος του Μηχανοκινήτου Τάγματος Χωρ/κής.
– 5 Λόχοι του Κ.Β.Ε.Κορίνθου υπό τον Σχη ΚΑΡΑΒΙΑΝ.
2ον) ΣΧΕΔΙΟΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ και διατεθείσαι δυνάμεις:
Ως αι υπ’ αριθ.Α.Π10233/9-12-47 και Α.Π 10860/24-12-47 Διαταγαί της περιοχής, κοινοποιηθείσαι και εις το Α΄ΣΣ και ΓΕΣ. Εκ των ως άνω διαταγών, η μεν πρώτη (υπ’ αριθ. Α.Π.10233) δεν εφηρμόσθη πλήρως διότι τα μέσα άτινα είχον προβλεφθή κατά την σύνταξιν της εν λόγω Διαταγής (Α.Ο.Κ. κ.λ.π.) δεν διετέθησαν ημίν.
Η δευτέρα Διαταγή εφηρμόσθη πλήρως.
Βάσει των ως άνω διαταγών είχον καταρτισθεί τέσσαρα τακτικά Συγκροτήματα: Τα:
1ον) ΠΥΡΓΟΥ με Διοικητήν του Συγκροτήματος τον Σχη Πεζικού ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΝ ΒΑΣΙΛ. και με δυνάμεις του Συγκροτήματος: το 617 Τ.Π. της 72ας Ταξιαρχίας. Λόχον του Μηχανοκινήτου Τάγματος. Το Απόσπασμα Χωρ/κής ΖΑΡΑ και το 22 Τ.Ε.
2ον) ΚΑΛΑΒΡΥΤΩΝ με Διοικητήν τον Τχη Πεζικού ΚΑΛΙΚΟΥΡΔΗΝ ΚΩΝ. διοικητήν του 618 Τ.της 72ας Ταξιαρχίας.
3ον) ΚΟΡΙΝΘΟΥ με Διοικητήν τον Σχη ΚΑΡΑΒΙΑΝ ΙΩΑΝ. και με δυνάμεις: πέντε λόχους του ΚΒΕ Κορίνθου.
4ον) ΤΡΙΠΟΛΕΩΣ με Διοίκησιν την 72αν Ταξιαρχίαν υπό την άμεσον διεύθυνσιν της 81ης περιοχής και με δυνάμεις: Το 616 Τ. της 72ας Ταξιαρχίας και Λόχον του Μηχανοκινήτου Τάγματος Χωρ/κής.
3ον) ΕΝΑΡΞΙΣ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ μέχρι σήμερον.
Ταυτόχρονος κίνησις όλων των συγκροτημάτων την πρωΐαν της 27ης Δεκεμβρίου.
Λόγω της βραδύτητος ενάρξεως των Επιχειρήσεων από της ημέρας της λήψεως της αρχικής διατάξεως (23-12-47) των συγκροτημάτων ημών, μέχρι της ημέρας ενάρξεως των Επιχειρήσεων (27-12-47) και τούτο (βραδύτης ενάρξεως των Επιχειρήσεων) ως εκ της συμπεσούσης εορτής των Χριστουγέννων, οι συμμορίται συγκεντρωμένοι μέχρι τότε εις τας περιοχάς ΜΑΙΝΑΛΟΥ όρους και ΤΡΟΠΑΙΩΝ Γορτυνίας, διά τριημέρων συνεχών πορειών διέφυγον διά ΧΕΛΜΟΥ προς ορεινήν ΚΟΡΙΝΘΙΑΝ ένθα μόνον αι δυνάμεις του ΚΒΕ ΚΟΡΙΝΘΟΥ υπό τον Σχη ΚΑΡΑΒΙΑΝ και προσέβαλον εκεί (την 28-12-47) τας δυνάμεις ΓΚΟΥΡΑΣ αμυνθείσας υπό τας διαταγάς του Υπομοιράρχου Γενερά Γεωργ. με υπέροχον γενναιότητα και πολλάς των συμμοριτών απωλείας. Την 29-12-47 τα τμήματα του Συγκροτήματος ΚΟΡΙΝΘΟΥ πληροφορηθέντα ότι εις ΚΑΣΤΑΝΙΑΝ υπήρχον συμμοριακαί δυνάμεις, εκύκλωσαν την νύκταν το χωρίον και την χαραυγήν επετέθησαν κατά τούτου, αιφνιδιάσαντες απολύτως τον εχθρόν (Συγκρότημα του ΠΕΡΔΙΚΑ) ως ο συλληφθείς εις ΚΑΝΔΥΛΑ την 30-12-47 υπό Λόχου του 14ου Τ.Ε. συμμορίτης Γεωργαντάς Πέτρος κατέθεσεν ημίν.
Οι συμμορίται έσχον εκεί σοβαράς απωλείας εις νεκρούς και τραυματίας και θα εξωντούντο άπαν το συγκρότημα Πέρδικα (90 άνδρες) αν δεν εφονεύετο ο Έφ.Υπλγός ημών ΒΛΑΧΟΣ ΝΙΚ. και αν οι άνδρες ημών δεν ήσαν άπειροι.
Την επομένην ο Σχης Καραβίας πληροφορηθείς ότι εις την περιοχήν ΑΡΑΧΩΒΑ (Δ.1460)-ΠΕΡΙΘΩΡΙ (Δ.1558) ευρίσκοντο συμμοριακαί δυνάμεις, απέστειλεν εκεί Λόχον του όστις εμπλακείς εις περιοχήν ΠΕΡΙΘΩΡΙ εις αγώνα υπέστη σύγχυσιν και ταραχήν εκ της εξορμήσεως των συμμοριτών οίτινες εκυριάρχησαν του Λόχου και συνέλαβον αιχμαλώτους τον Έφ.Υπλγόν ΜΠΟΥΡΑΝ ΣΠΥΡ.ον και εξετέλεσαν και 10 οπλίτας ους αφού απεγύμνωσαν αφήκαν ελευθέρους.
Κατόπιν του ως άνω ατυχήματος το Συγκρότημα Κορίνθου έχασε την μαχητικότητά του.
Η περιοχή κατόπιν των επιμόνων πληροφοριών του Σχου Καραβία ότι οι συμμορίται ευρίσκοντο εισέτι εις την περιοχήν ΣΟΛΟΣ (Δ.0856), διέταξε την 2-1-48 το 618 τάγμα όπερ ευρίσκετο ήδη κατά την κάθοδόν του από Βορράν (Διακοφτόν) εις την περιοχήν ΚΛΕΙΤΩΡΙΑΣ (Σ.9546), να κινηθή επειγόντως προς ΚΑΛΥΒΙΑ (Δ.1146), ίνα τιθέμενον υπό τας διαταγάς του Σχου ΚΑΡΑΒΙΑ ενεργήση αμέσως κατά των συμμοριτών περιοχής ΣΟΛΟΣ.
Εν ταυτώ διά τον ίδιον σκοπόν, διετέθη αμέσως εις τον Σχην Καραβίαν και διλοχίαν ημών του 21 Τ.Ε. εκ Καλαβρύτων, ήτις τη προτάσει του Σχου Καραβία απεβιβάσθη εις Δερβένι.
Διά την επιχείρησιν κατά των συμμοριτών της περιοχής ΣΟΛΟΣ διετάχθησαν τα τμήματα ΚΑΛΑΒΡΥΤΩΝ (14 Τ.Ε.) και ΚΛΕΙΤΩΡΙΑΣ (Υποδ/σις Χωρ/κής ΚΛΕΙΤΩΡΙΑΣ) να καταλάβωσι τας διαβάσεις των ορέων ΑΡΟΑΝΙΩΝ και ΧΕΛΜΟΣ προς παρεμπόδισιν διαφυγής των συμμοριτών προς Δυσμάς.
Η μη ταχεία ενέργεια προς ΣΟΛΟΣ και ο μετά ταύτα μη επιτυχής καθορισμός (Συγκρότημα Κορίνθου) της κατευθύνσεως επιθετικής κινήσεως του 618 Τ.έσχεν ως αποτέλεσμα η επιχείρησις να πλήξη εις το κενόν.
Εν τω μεταξύ λόγω του ότι το Συγρότημα ΚΟΡΙΝΘΟΥ συνέπτυξεν από 31-12-47 τας δυνάμεις του προς Ανατολάς (εκ ΚΑΣΤΑΝΙΑΣ εις ΚΑΛΛΙΑΝΗΝ (Δ.3042) και από ΠΕΡΙΘΩΡΙ εις ΤΡΙΚΚΑΛΑ (2852), συμμοριακαί δυνάμεις εξεχύθησαν προς Νότον και Ν.Δ.επιδραμούσαι μετά ταύτα κατά των Σιδηρ.Σταθμών ΣΤΕΝΟΥ, ΠΑΡΘΕΝΙΟΥ (την 30-12-47) και ΦΥΧΤΙΩΝ (την 2-1-48) ους και κατέκαυσαν. Επίσης προέβησαν εις Διαρπαγάς αυτοκινήτων (την 2-1-48) και λεηλασίας.
Το σφάλμα είναι ότι εγκατελείφθη η ΚΑΣΤΑΝΙΑ υπό του Συγκροτήματος ΚΟΡΙΝΘΟΥ κατόπιν του ατυχήματός του την 30-12-47 και αφέθη ούτω ο διά ταύτης προς ΑΡΓΟΣ διάδρομος ελεύθερος εις τους συμμορίτας.
Έτι δε διά την μη επιτυχίαν της εξοντώσεως των ως άνω εξετέθη, συγκεντρωμένων συμμοριτών, συνέβαλε και η μη επιδειχθείσα ορμητικότης και σπουδή προς τον αγώνα υπό του 618 Τ.της 72ας Ταξιαρχίας όπως μέχρι τούδε παρατηρείται εις όλα σχεδόν τα κλιμάκια της Ταξιαρχίας ήτις φοβείται μήπως υποστή ατύχημά τι, ως εκ της απειρίας του στρατεύματός της. Αντιθέτως ο Διοικητής του Συγκροτήματος ΠΥΡΓΟΥ επεδείξατο ορμήν και θέλησιν προοιωνίζοντα την υπό τούτου μετ’ επιτυχίαν εκπλήρωσιν της αποστολής του.
Εάν γενικώς εδίδοντο τα μέσα άτινα προεβλέποντο υπό της ως άνω 10233 ημών και ως εκ τούτου είχον ορισθεί υπό του Σ.Σ.η καταστροφή των συμμοριτών θα ήτο πλήρης εις την ορεινήν Κορινθίαν και ο αγών εν Πελ/σω κατά των συμμοριτών θα έβαινε προς το τέρμα του τάχιστα.
4ον) ΑΠΟΦΑΣΙΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ διά την συνέχισιν των Επιχειρήσεων.
Λόγω του ότι οι συμμορίται καταδιωχθέντες διεσπάρησαν εις όλην την βόρειον Πελ/νησον, με σημειουμένην επί πλέον ενίσχυσίν των εκ Στερεάς Ελλάδος και με προθέσεις των να επανέλθωσιν εις την ορεινήν Γορτυνίαν και Μέναλον όρος όπου η μόνιμος διαμονή των.
Η περιοχή απεφάσισε όπως προτού μεταπέσει εις ετέραν φάσιν των Επιχειρήσεων, να προτείνη την δημιουργηθείσαν καταθληπτικήν διά τους συμμορίτας εν τη Βορεία Πελ/νήσω κατάστασιν, χωρίς και να ανακόψη την προς τας λοιπάς περιοχάς της Νοτίου Πελ/νήσου προβλεφθείσας Επιχειρήσεις.
Π ρ ο ς  τ ο ύ τ ο:
Λαμβανομένου υπ’ όψιν ότι εις την περιοχήν του Ταϋγέτου οι συμμορίται παρουσιάζονται συγκεντρωμένοι εις ωρισμένας περιοχάς (ΑΚΟΒΟΝ, ΤΟΥΡΚΟΛΕΚ) και σημειούσιν εις Ταϋγετον πολύ μεγαλυτέραν δραστηριότητα ή εις την περιοχήν του Πάρνωνα, έτι δε διά του Ταϋγέτου ευρίσκονται εις άμεσον επαφήν με την Βορείαν Πελ/νησον και διολυσθαίνουσι ευχερώς προς ταύτην (Βορείαν Πελ/νησον), η 81 περιοχή απεφάσισεν όπως άμα τη χορηγήσει ταύτη των διά της υπ’ αριθ. 8358/19-12-47 μέσων (οκτώ ΛΟΚ και τριών διλοχιών των ΚΒΕ) αναλάβη τας προς Ταϋγετον και ουχί Πάρνωνα ως το αρχικόν της σχέδιον Επιχειρήσεις, (3η φάσις Επιχειρήσεων), αίτινες θα ανακουφίσωσι πολύ την περιοχήν: ΚΑΛΑΒΡΥΤΩΝ – ΑΝΔΡΙΤΣΑΙΝΗΣ – ΚΑΛΑΜΩΝ και ΜΕΣΣΗΝΙΑΣ και θα απαλλάξωσι τας εις τας περιοχάς ταύτας συγκοινωνίας εκ του ελέγχου των συμμοριτών.

Advertisements