Εκθεση επιχειρήσεων Κόνιτσας(15/12/1947-7/1/1948), 8 ΜΕΡΑΡΧΙΑ/7 Ιαν 1948


VIΙΙ ΜΕΡΑΡΧΙΑ
ΓΡΑΦΕΙΟΝ/Α1                                                         ΑΠΟΡΡΗΤΟΣ

ΕΚΘΕΣΙΣ
ΕΠΙ  ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ  ΚΟΝΙΤΣΗΣ
Από 15 Δ/βριου 1947 μέχρι 7 Ιανουαρίου 1948

Αριθ. 375/Α1/19./48
ΥΠΟΒΑΛΛΕΤΑΙ
– ΓΕΣ/Α1 (2 αντίτυπα)
– Β΄ΣΣ/Α1 (2 αντίτυπα)

ΚΟΙΝΟΠΟΙΕΙΤΑΙ
– ΙΙ, VI, XV Μεραρχίας/Α1
– 43, 74, 75,76 Ταξιαρχίας/Α1
– Δσιν Πυρ/κού Μεραρχίας
– Ανωτ. Δοικ. Αεροπορίας
– Επιτελάρχην Μεραρχίας
– ΑΚΑ
– Γραφείον Α1


Α Κ Ρ Ω Σ Α Π Ο Ρ Ρ Η Τ Ο Σ
VIΙΙ ΜΕΡΑΡΧΙΑ/Α1

ΕΚΘΕΣΙΣ
ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΟΝΙΤΣΗΣ

ΧΑΡΤΑΙ

) ΙΩΑΝΝΙΝΑ )
) ΔΕΛΒΙΝΑΚΙ ) 1/100.000
) ΚΟΝΙΤΣΑ )

ΕΙΣΑΓΩΓΗ
1. Εν τη περιοχή της ΗΠΕΙΡΟΥ ο συμμοριακός αγών από του Οκτωβρίου κ.ε. έλαβε την μορφήν σχεδόν κανονικού πολέμου.
Αί συμμοριακαί δυνάμεις είναι εξωπλισμέναι αρτιώτατα και με άφθονον εφοδιασμόν εις πυρομαχικά. Ενεργούσι κατά μάζας και επί τη βάσει μελετημένων, επιτελικών σχεδίων, τα οποία εκπονούνται και εφαρμόζονται υπό εμπείρων Στρατιωτικών Διοικήσεων και Επιτελείων.
2. Η τοιαύτη τροπή του συμμοριακού αγώνος, δεν πρέπει να αφήνη ουδεμίαν αμφιβολίαν, ότι το τέρμα του αγώνος τούτου, όχι μόνον σύντομον δεν διαφαίνεται, αλλ’ επ’ εναντίας μακρόν και μάλιστα με διαρκώς αύξουσαν έντασιν.
3. Διά τους ανωτέρω λόγους εκρίθη σκόπιμον όπως η παρούσα έκθεσις μη περιορισθή εις την ξηράν αφήγησιν των γεγονότων, αλλ’ επεκταθή εις ευρύτερον πλαίσιον, ώστε να αποτελέση αντικείμενον μελέτης προς εξαγωγήν διδαγμάτων διά την περαιτέρω αντιμετώπισιν του συμμοριακού αγώνος.

ΣΗΜΑΣΙΑ ΚΑΙ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΗΠΕΙΡΟΥ ΕΙΣ ΣΥΜΜΟΡΙΑΚΟΝ ΑΓΩΝΑ
4. Από της πολιτικής πλευράς
Η Ήπειρος προσφέρεται περισσότερον πάσης άλλης περιοχής της χώρας διά την εγκατάστασιν της συμμοριακής ψευδοκυβερνήσεως και δημιουργίαν ελευθέρου δι’ αυτήν Κράτους διά τους κάτωθι λόγους:
(α) Λόγω εδαφικής διαμορφώσεως και συγκοινωνιακών συνθηκών απετέλεσεν ανέκαθεν ανεξάρτητον περιοχήν. Τούτο και σήμερον ακόμη δεν μετεβλήθη ουσιωδώς παρά την σχετικήν βελτίωσιν των συγκοινωνιών.
Ως τοιαύτη περιοχή δύναται να εξασφαλισθή δι’ ολίγων σχετικώς δυνάμεων διά τον ιδιότυπον συμμοριακόν αγώνα.
(β) Συνορεύει με το Αλβανικόν Κράτος το οποίον μέχρι σήμερον δεν κατώρθωσε να αποβάλη την ληστρικήν του υπόστασιν. Κατά συνέπειαν ως τοιούτον Κράτος δεν δεσμεύεται από διπλωματικούς τύπους και προσχήματα.
Εν τη ουσία σήμερον δεν υφίσταται Κράτος. Εκτελεί απροφασίστως τας επιταγάς των Σλάβων.
(γ) Η παρουσία εις τα σύνορα του Βορειοηπειρωτικού λαού δύναται να παρέχη μεγάλας υπηρεσίας εις τους συμμορίτας.
(ι) Παντοειδής υλική ενίσχυσις (στρατολογία – εφόδια – κτήνη κλπ).
(δ) Προσωρινή παραχώρησις υπό των Σλάβων της Β. Ηπείρου εις την ψευδοκυβέρνησιν επιτρέπει εις ταύτην μετά την εκτόπισιν της εκ της Ηπείρου να εγκατασταθή εις τινα πόλιν της Β. Ηπείρου θεωρουμένης μετά την παραχωρησίν της ως Ελληνικής.
Προσβολή δε της Β. Ηπείρου υπό του ημετέρου Στρατού θα είχεν ως συνέπειαν την επέμβασιν των Σλαύων προς προστασίαν του εν Β. Ηπείρω κατοικούντος Αλβανικού πληθυσμού.
(ε) Διαθέτει αεροδρόμια και λιμένας πράγμα όπερ θα επέτρεπε την χρησιμοποίησιν των υπό των Σλαύων χορηγηθησομένων αεροπλάνων και πλοίων.
(στ) Η Ήπειρος λόγω της ενδόξου ιστορίας της παλαιάς και νεωτέρας εσκεί γόητρον παρά τω Ελληνικώ λαώ και τοίς ξένοις λαοίς.
5. Από της στρατιωτικής πλευράς
Η Ήπειρος παρέχει εις τους συμμορίτας μεγάλας ευκολίας διαβιώσεως και δράσεως διά τους κάτωθι λόγους:
(α) Εύκολος και παντοειδής εφοδιασμός εκ της Αλβανίας.
(β) Είσοδος εις το Αλβανικόν έδαφος εις περίπτωσιν πιέσεως των υπό του Στρατού, αναδιοργάνωσις και εισβολή εκ νέου εις το Ελληνικόν έδαφος.
(γ) Το εξαιρετικώς ορεινόν, βαθέως διακεκομμένον και δασώδες έδαφος δεν επιτρέπει την ευχερή κίνησιν οργανωμένου Στρατού προς αποτελεσματικήν καταδίωξιν των συμμοριτών.
(δ) Η παρεμβολή μεταξύ της Ηπείρου και Θεσσαλίας και Δ. Μακεδονίας του μεγάλου όρους «Π Ι Ν Δ Ο Σ» και η ύπαρξις μιάς αμαξιτής μεταξύ Ηπείρου και Θεσσαλίας, καθιστώσι δυσχερεστάτην την ενίσχυσιν της Ηπείρου εις περίπτωσιν προσβολής της υπό μεγάλου όγκου συμμοριτών.
Κατά την χειμερινήν περίοδον πλειστάκις η επικοινωνία μεταξύ ΗΠΕΙΡΟΥ και ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ διακόπτεται λόγω των χιόνων επί του αυχένος ΚΑΤΑΡΑΣ.
(ε) Η περιοχή ΓΡΑΜΜΟΥ λόγω της φύσεως του εδάφους αφ’ ενός και της γενικής γεωγραφικής θέσεως της αφ’ ετέρου, παρέχει εις τους συμμορίτας το καλύτερον ορμητήριον.
Την περιοχήν ταύτην κατά το θέρος π.ε. διεξεδίκησαν μετά πείσματος και θα την διεκδικήσωσι και εις το μέλλον.
(στ) Ευπάθεια των προς Ν. συγκοινωνιών εις απειλήν προερχομένην εκ του μέσου ΑΧΕΛΩΟΥ.
6. Συμπέρασμα
Εκ των ανωτέρω προκύπτει ως συμπέρασμα ότι η περιοχή της ΗΠΕΙΡΟΥ τόσον από πολιτικής πλευράς όσον και από στρατιωτικής τοιαύτης αποτελεί περιοχήν προσφερομένην τα μέγιστα διά την πραγματοποίησιν των σχεδίων των συμμοριτών (εγκατάστασις της ψευδοκυβερνήσεως των και δημιουργία ελευθέρου Κράτους).
ΣΧΕΔΙΟΝ ΤΩΝ ΣΥΜΜΟΡΙΤΩΝ
7. Μολονότι δεν περιήλθεν εις χείρας της Μεραρχίας κανέν έγγραφον σχέδιον των συμμοριτών, εν τούτοις καταφαίνεται σαφώς (και περί τούτου δεν πρέπει να υπάρχη ουδεμία αμφιβολία) εκ των από των μέσων Οκτωβρίου π.ε. μέχρι σήμερον διεξαχθεισών επιχειρήσεων εν ΗΠΕΙΡΩ, ότι οι συμμορίται είχον την πρόθεσιν ν’ αποκόψωσι την ΗΠΕΙΡΟΝ από την ΘΕΣΣΑΛΙΑΝ και εν συνεχεία να την καταλάβωσιν εξ ολοκλήρου.
Πιθανώτατα παρά τας συνεχείς αποτυχίας των να μη παραιτήθησαν των προθέσεων τούτων.
Πάντως το επερχόμενον έαρ δεν ευνοεί την πραγματοποίησιν των ανωτέρω προθέσεών, των τόσον όσον ευνοεί η χειμερινή περίοδος ήτις επαυξάνει δι’ ωργανωμένον Στρατόν τας συγκοινωνιακάς δυσχερείας.
ΕΠΙΘΕΣΙΣ ΚΑΤΑ ΜΕΤΣΟΒΟΥ
8. Σκοπός της επιθέσεως
Η κατάληψις και οριστική κατοχή του κόμβου ΜΕΤΣΟΒΟΥ και ήτις κατοχή, αφ’ ενός μεν αποκόπτει την ΗΠΕΙΡΟΝ από την ΘΕΣΣΑΛΙΑΝ αφ’ ετέρου δε, εξασφαλίζει την ελευθέραν επικοινωνίαν του ΓΡΑΜΜΟΥ μετά των ΑΓΡΑΦΩΝ.
Εν συνεχεία η προσβολή ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ προς ολοκλήρωσιν της καταλήψεως της ΗΠΕΙΡΟΥ.
9. Διάρκεια μάχης ΜΕΤΣΟΒΟΥ.
Η μάχη ΜΕΤΣΟΒΟΥ αρχίσασα την νύκτα 18 προς 19 Οκτωβρίου διήρκεσε μέχρι της 6ης Ν/βρίου, καθ’ ην κατελήφθη η περιοχή ΚΑΤΑΡΑΣ διά κοινής ενεργείας VIΙΙ και ΙΧ Μεραρχιών.
10. Μετασχούσαι συμμοριακαί δυνάμεις
Δώδεκα (12) συγκροτήματα (Τάγματα) ων τα τέσσαρα κατά της Φρουράς ΜΕΤΣΟΒΟΥ.
11. Τρόπος ενεργείας των συμμοριτών
Η κατά ΜΕΤΣΟΒΟΥ επιχείρησις, εγένετο βάσει σχεδίου καταρτισθέντος υπό πεπαιδευμένων Δ/τών και Επιτελών, καθ’ όλην δε την διάρκειαν της επιχειρήσεως ταύτης υπήρχεν ιθύνων στρατιωτικός νους, όστις συνετόνιζεν επιδεξίως τας ενεργείας των συμμοριακών συγκροτημάτων. Τα κύρια χαρακτηριστικά:
(α) Ισχυρά επίθεσις από Β. και Ν. κατά ΜΕΤΣΟΒΟΥ όπερ επί 12ήμερον επολιορκήθη.
Μόνον δις επετεύχθη ο από ξηράς εφοδιασμός του διά διασπάσεως του κλοιού εκ Δυσμών.
(β) Κατάληψις της κορυφογραμμής ΚΑΤΑΡΡΑΣ Α. και ΒΑ ΜΕΤΣΟΒΟΥ. Πρό της κορυφογραμμής ταύτης καθηλώθησαν αρκετά σημαντικαί δυνάμεις της ΙΧ Μεραχίας, αίτινες μόνον μετά την εκ Δ. απελευθέρωσιν του ΜΕΤΣΟΒΟΥ και επιθετικήν ενέργειαν Τάγματος της VIΙΙ Μεραρχίας προς ΚΑΤΑΡΡΑΝ κατώρθωσαν να εκδιώξωσι τους συμμορίτας εκ της ανωτέρω κορυφογραμμής.
(γ) Ισχυραί επιθέσεις και αντεπιθέσεις από ΧΡΥΣΟΒΙΤΣΗΣ μέχρι των υψωμάτων Β.Δ. γεφύρας ΜΠΑΛΝΤΟΥΜΑΣ (Σ. 1552).
Εις ορισμένας θέσεις επετέθησαν κατά την διάρκειαν της νυκτός κατά πυκνάς φάλαγγας, ο δε αγών έλαβε την μορφήν πάλης σώματος προς σώμα.
(δ) Κατά την γενικήν αντεπίθεσιν της Μεραρχίας αρξαμένην την 27 Οκτωβρίου τα συμμοριακά συγκροτήματα ημύνθησαν μετά πείσματος.
Η υποχώρησις των εγένετο συμφώνως προς τας γνωστάς μεθόδους της τακτικής.
12. Συμπέρασμα
Κατά τας επιχειρήσεις εναντίον του ΜΕΤΣΟΒΟΥ οι συμμορίται δεν ενήργησαν κατά τας μέχρι τότε μεθόδους των, αλλ’ ενήργησαν ως Στρατός οργανωμένος.
Συνήφθη μάχη εκ παρατάξεως επί μεγάλου μετώπου από ΜΠΑΛΝΤΟΥΜΑΣ μέχρι ΚΑΤΑΡΑΣ. Κατά την μάχην ταύτην έλαβε χώραν σειράν αμυντικών και επιθετικών ενεργειών αμφοτέρωθεν με τελικόν αποτέλεσμα την αποτυχίαν του σχεδίου των συμμοριακών δυνάμεων.
Η μάχη του ΜΕΤΣΟΒΟΥ αποτελεί χαρακτηριστικόν σταθμόν του συμμοριακού αγώνος λόγω της αλλαγής τακτικής εκ μέρους των συμμοριτών.

ΕΙΣΒΟΛΗ ΣΥΜΜΟΡΙΤΩΝ ΕΚ ΖΑΓΟΡΙΟΥ ΕΙΣ ΔΥΤΙΚΗΝ ΗΠΕΙΡΟΝ
13. Σκοπός της εισβολής
Προπαρασκευή διά την γενικήν κατά της ΗΠΕΙΡΟΥ επίθεσιν προς κατάληψιν της.
14. Μετασχούσαι συμμοριακαί δυνάμεις
Εξ συγκροτήματα (Τάγματα) τέσσερα (4) του Λησταρχείου ΗΠΕΙΡΟΥ και δύο (2) του Λησταρχείου ΥΨΗΛΑΝΤΗ.
Έκαστον συγκρότημα διέθετε 40-50 μεταγωγικά.
Η συνολική δύναμις ανήρχετο, εις 1200-1500 αρτιώτατα εξωπλισμένους.
15. Σύντομος εξιστόρησις των γεγονότων
(α) Τα συμμοριακά συγκροτήματα εκκινήσαντα την 25 1500 Ν/βρίου υπό την κάλυψιν πυκνοτάτης ομίχλης και σφοδράς κακοκαιρίας εκ του Κεντρικού ΖΑΓΟΡΙΟΥ και πορευθέντα καθ’ όλην την νύκτα (18ώρος συνεχής υπό βροχήν πορεία. Καταθέσεις αιχμαλώτων) ευρέθησαν την πρωίαν της επομένης 26 Ν/βρίου τα μεν τρία συγκροτήματα ΗΠΕΙΡΟΥ εις ΖΙΤΣΑΝ και Β. ταύτης, τα δε έτερα τρία εις περιοχήν ΕΛΑΙΑΣ – ΑΡΙΣΤΑΣ.
Η Φρουρά ΖΙΤΣΗΣ ενισχυθείσα απέκρουσε την επίθεσιν των συμμοριτών, αντεπιτεθείσα δε καταδίωξε τούτους προς Β. προξενήσασα βαρείας απωλείας.
(β) Αντιμετωπίσθη αμέσως η δημιουργηθείσα κατάστασις διά μετακινήσεως δυνάμεων της Μεραρχίας εκ της περιοχής ΖΑΓΟΡΙΩΝ και ΜΕΤΣΟΒΟΥ και συγκεντρώσεως των εις τους χώρους εμφανίσεως των συμμοριτών. Ανελήφθη άμεσος δίωξις αυτών.
(γ) Διετέθησαν διαδοχικώς εν συνόλω πέντε (5) Τάγματα άτινα κατεδίωξαν τους συμμορίτας και τους συνέσφιξαν επί του ορεινού όγκου της ΜΟΥΡΓΚΑΝΑΣ.
(δ) Διεξήχθησαν πάρα πολλαί μάχαι αρχικώς επί του ΚΑΣΙΔΙΑΡΗ οπόθεν εξεδιώχθησαν οι συμμορίται, είτα δε εις τον ορεινόν όγκον της ΜΟΥΡΓΚΑΝΑΣ, με σημαντικάς απωλείας εκατέρωθεν.
Οι συμμορίται δεν περιωρίσθησαν εις αμυντικήν στάσιν αλλά ενήργησαν συχνά ισχυράς επιθέσεις και ιδίως κατά την νύκτα. Αξισημείωτοι αι νυκτεριναί σφοδραί επιθέσεις των εναντίον του Τάγματος όπερ κατείχε την ΚΑΣΤΑΝΙΑΝΗΝ τας νύκτας 22 και 23 Δεκεμβρίου (βλέπε παράγρ. 16 δ).
(ε) Την εσπέραν της 24 Δ/βρίου π.ε. (παραμονή της επιθέσεως κατά ΚΟΝΙΤΣΗΣ) οι συμμορίται κατείχον την γραμμήν ΠΛΟΚΙΣΤΑ – ΜΕΓΑΛΗ ΡΑΧΗ – ΒΕΔΟΥΝΑ – ΓΑΡΔΙΚΙ – ΛΙΣΤΑ – ΚΟΥΡΕΜΑΔΙ – ΑΓ. ΜΑΡΙΝΑ και ημύνοντο ταύτης μετά πείσματος.
Ημέτεραι ενέργειαι προς αποτελεσματικήν ανάσπασιν απέβησαν άκαρποι.
Οι επί ένα μήνα συνεχείς αγώνες και μάλιστα υπό δυσμενεστάτας καιρικάς συνθήκας εκούρασαν υπερβάλλοντως τα τμήματά μας.
Πέντε ημέτερα Τάγματα είχον στενότατην επαφήν μετά των συμμοριτών επί της ανωτέρω γραμμής την εσπέραν της 24 Δ/βρίου.
16. Συμπεράσματα
(α) Και κατά τας ανωτέρω επιχειρήσεις, οι συμμορίται ενήργησαν ως οργανωμένα και συμπαγή τμήματα και επεδίωξαν την εκπλήρωσιν της αποστολής των μετά δραστηριότητος και συνοχής.
Και εδώ υπήρχεν ιθύνων νούς όστις συνετόνιζε τας ενεργείας των συγκροτημάτων και παρηκουλούθει την εκτέλεσιν των διατασσομένων ενεργειών.
(β) Κατά τας ανωτέρω επιχειρήσεις οι συμμορίται ναί μεν δεν έσχον καμμίαν οφθαλμοφανή και κτυπητήν στρατιωτικήν επιτυχίαν (διάλυσιν τμήματος τινός σημαντικού) πλην όμως κατώρθωσαν να οργανωθούν πέριξ του ορεινού όγκου της ΜΟΥΡΓΚΑΝΑΣ έχοντες ασφαλισμένα τα νώτα των επί των συνόρων.
(γ) Η εγκατάστασις εις την ανωτέρω περιοχήν εξ (6) συμμοριακών συγκροτημάτων με ελευθέραν επικοινωνίαν με την Αλβανίαν και τον εκ τοιαύτης ποικίλλον ανεφοδιασμόν, είναι διαρκής σοβαρά απειλή και ευνοεί γενικωτέραν επίθεσιν κατά της ΗΠΕΙΡΟΥ.
(δ) Εν κατακλείδι δεν πρέπει να μένη αμφιβολία, ότι η ανωτέρω εισβολή των συμμοριακών συγκροτημάτων εκ της περιοχής ΖΑΓΟΡΙΩΝ εις την Δ. ΗΠΕΙΡΟΝ ήτο προπαρασκευαστική ενέργεια διά την μεγάλην επίθεσιν κατά ΚΟΝΙΤΣΗΣ.
Αί εναντίον του Τάγματος ΚΑΣΤΑΝΙΑΝΗΣ (παρ. 156) νυκτεριναί σφοδραί επιθέσεις προς ανατροπήν τούτου και εξασφάλισιν ελευθέρας επικοινωνίας προς Βορράν (Περιοχή ΒΙΓΛΑΣ – ΔΕΜΑ) αποδεικνύει τούτο.

ΓΝΩΣΤΗ ΔΙΑΤΑΞΙΣ ΣΥΜΜΟΡΙΑΚΩΝ ΔΥΝΑΜΕΩΝ ΗΠΕΙΡΟΥ ΤΗΝ ΕΣΠΕΡΑΝ 24 Δ/ΒΡΙΟΥ
17. Περιοχή Β. ΚΟΝΙΤΣΗΣ
(α) Συγκρότημα υπό ΟΡΕΣΤΗΝ (ΚΑΪΜΑΚΤΣΑΛΑΝ) κατέχει την γραμμήν: (Σ.0494) – ΣΟΥΣΝΙΤΣΑ – ΠΡΟΦ. ΗΛΙΑΣ (ΝΙΚΑΝΩΡΟΣ).
(β) Συγκρότημα υπό ΚΟΔΙΑΝ (ΚΙΛΚΙΣ) ευρίσκεται εις την περιοχήν: ΣΤΡΑΤΣΑΝΗ – ΑΜΑΡΑΝΤΟΝ – ΣΚΟΡΔΙΛΗ.
(γ) Υπ’ αριθ.32 Λησταρχείον (ΣΟΦΙΑΝΟΥ) (εκ τριών συγκροτημάτων ΕΡΜΗ – ΛΑΜΠΗ – ΚΑΡΑΜΠΕΣΗ) εις την περιοχήν ΦΟΥΡΚΑΣ.
18. Περιοχή ΖΑΓΟΡΙΩΝ
Το υπ’ αριθ. 38 λησταρχείον ΑΓΡΑΦΩΝ με τα συγκροτήματα ΑΛΕΥΡΑ και ΚΙΤΣΟΥ.
Αι πληροφορίαι ήσαν ασαφείς περί των ακριβών θέσεων των διαφόρων Τμημάτων.
19. Περιοχή Β. ΜΕΤΣΟΒΟΥ
Συγκρότημα ΘΥΜΙΟΥ ανήκον εις το ανωτέρω λησταρχείον ΑΓΡΑΦΩΝ.
20. Περιοχή ΠΩΓΩΝΙΟΥ
Υποσυγκρότημα (ανεξάρτητον) ΛΕΥΤΕΡΗ εις περιοχήν ΛΑΧΑΝΟΚΑΣΤΡΟΝ (Ρ.8089) – ΡΟΥΨΙΑ (Ρ.8386).
21. Περιοχή ΜΟΥΡΓΚΑΝΑΣ
(α) Υπ’ αριθ. 27 λησταρχείον (ΥΨΗΛΑΝΤΗ)
Εις την περιοχήν Αγ. ΜΑΡΙΝΗΣ – ΠΑΝΑΓΙΑΣ (Ρ.7064).
(β) Υπ’ αριθ. 15 λησταρχείον (ΧΕΙΜΑΡΡΟΥ)
(ι) Σ.Δ. εις ΒΑΒΟΥΡΙΟΝ (Ρ.6464)
(ιι) Συγκρότημα ΣΚΕΥΗ
Από Ελληνοαλβανικών συνόρων (Ρ.5763) έως και ΠΛΟΚΙΣΤΑ (Ρ.6161):
(ιιι) Συγκρότημα ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ
Επί Μεγάλης ΡΑΧΗΣ.
(ιυ) Συγκρότημα ΦΩΚΑ
Εις περιοχήν ΒΕΛΟΥΝΑΣ – ΛΥΚΟΥ
(υ) Συγκρότημα ΑΛΚΗ
Εις περιοχήν ΛΕΙΑ – ΓΛΟΥΣΤΑ – ΓΑΡΔΙΚΙ – ΛΙΣΤΑ.

22. Εντύπωσις περί των προθέσεων του
(α) Από της εισβολής των εξ (6) συγκροτημάτων εκ της περιοχής ΖΑΓΟΡΙΩΝ (είς ην εγκατεστάθη το λησταρχείον ΑΓΓΡΑΦΩΝ) η Μεραρχία εσχημάτισε την εντύπωσιν, ότι εντός του Δ/βρίου οι συμμορίται θα ενήργουν διά σημαντικών δυνάμεων εναντίον της ΗΠΕΙΡΟΥ, ήτις παρείχε εις αυτούς τας περισσοτέρας ευκολίας και πλεονεκτήματα.
Το σημείον της προσβολής δεν ήτο δυνατόν να υπολογισθή, διότι ουδαμού υπήρχε σαφής πληροφορία περί σοβαρών συγκεντρώσεων.
Η Διοίκησις της Μεραρχίας έχουσα υπ’ όψιν της την αποτυχίαν του ΜΕΤΣΟΒΟΥ οφειλομένην κατά μέγα μέρος εις την αμυντικήν οργάνωσιν της περιοχής δι’ έργων οχυρώσεως, δεν υπολόγιζεν ως λίαν ενδεχομένην την κατά ΚΟΝΙΤΣΗΣ ενέργειαν λόγω της υπαρχούσης εκεί οργανώσεως του εδάφους, χωρίς όμως και να αποκλείη παντελώς το ενδεχόμενον τούτο.
Η Διοίκησις της Μεραρχίας απέκλινε μάλλον υπέρ της προσβολής από Α. εκ της περιοχής ΖΑΓΟΡΙΟΥ προς κατεύθυνσιν ΕΛΑΙΑΣ μετά συγχρόνου ενεργείας από Δ. του συγκροτήματος ΜΟΥΡΓΚΑΝΑΣ.
(β) Από των μέσων Δ/βρίου παρετηρήθη εντατική κίνησις μικροομάδων εις το Δ. ΖΑΓΟΡΙΟΝ και το ΠΩΓΩΝΙΟΝ.
Επίσης παρετηρήθη μετακίνησις τοιούτων μικροομάδων εκ της περιοχής ΚΑΣΙΔΙΑΡΗ προς ΖΑΓΟΡΙΑ και τανάπαλιν.
Εκ προγενεστέρας πείρας αι ανωτέρω κινήσεις ήσαν προάγγελοι εκδηλώσεως κρούσεως εκ μέρους των συμμοριτών.
(γ) Την νύκτα της 22 προς 23 Δ/βρίου το λησταρχείον ΥΨΗΛΑΝΤΗ επετέθη σφοδρώς εξ όλων σχεδόν των κατευθύνσεων κατά του 581 Τάγματος εγκατεστημένου εις ΚΑΣΤΑΝΙΑΝΗΝ (Ρ.6872).
Η ενέργεια αύτη απέτυχεν.
Αί επίμονοι αύται επιθέσεις κατά του Τάγματος τούτου, έπεισαν πλέον την Μεραρχίαν ότι επέκειτο κάπου σοβαρά ενέργεια των συμμοριτών, δι’ ο και έλαβε την απόφασιν να αποσύρη εκ ΚΑΣΤΑΝΙΑΝΗΣ το 581 Τάγμα όπερ διέταξε να κινηθή εις την περιοχήν ΕΛΑΙΑΣ ως εφεδρεία αυτής. Η κίνησις αύτη εξετελέσθη την ημέραν της 25ης Δ/βρίου κατόπιν αγώνος διότι αι συμμορίται επιτεθέντες επεχείρησαν να εμποδίσωσι την απαγκίστρωσιν αυτού.
(δ) Εν συμπερασμάτι η Μεραρχία γνωρίζουσα καλώς την σημασίαν και επίδρασιν της Ηπείρου εις τον συμμοριακόν αγώνα (και κυρίως κατά την χειμερινήν περίοδον), μελετώσα από πάσης πλευράς την εν τη περιοχή Ηπείρου δράσιν των συμμοριών από των μέσων Οκτωβρίου και παρακολουθούσα τας ως άνω αναφερομένας κινήσεις των συμμοριτών, είχε σχηματίσει την εντύπωσιν ότι ο όγκος των συμμοριακών δυνάμεων, των ευρισκομένων από ΜΕΤΣΟΒΟΥ μέχρι ΓΡΑΜΜΟΥ θα ενηργεί κατά της ΗΠΕΙΡΟΥ κατά την διάρκειαν της χειμερινής περιόδου.
Την 18ην Δ/βριου η Μεραρχία υπέβαλεν εις την Στρατιάν το επισυναπτόμενον υπ’ αριθ. Α.Π. 1063 σήμα εξέθετε την κατάστασιν της ΗΠΕΙΡΟΥ.

ΔΙΑΤΑΞΙΣ ΗΜΕΤΕΡΩΝ ΔΥΝΑΜΕΩΝ ΤΗΝ ΕΣΠΕΡΑΝ ΤΗΣ 24 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ
23. 43 Ταξιαρχία
(α) Σ.Δ. ΜΕΤΣΟΒΟΝ
(β) 528 Τάγμα
Πέριξ ΜΕΤΣΟΒΟΥ εις τα υψώματα:
ΚΑΡΑΚΟΛΙ – ΠΡΟΦ. ΗΛΙΑΣ – ΤΣΟΥΜΕΣ – ΤΣΟΥΜΑ
(γ) 527 Τάγμα
Εις περιοχήν ΒΟΤΟΝΟΣΙ – ΧΡΥΣΟΒΙΤΣΑΣ
(ι) Διοίκησις και Λόχος (Σ.2659) και (250603)
(ιι) Λόχος εις (Σ.222610)
(ιιι) Διλοχία εις (Σ.206599)
(δ) 16ον Τάγμα Εθνοφρουράς
(ι) Διοίκησις και Διλοχία εις ΜΕΤΣΟΒΟΝ
(ιι) Λόχος εις (Σ.240615)
(ιιι) Λόχος εις (Σ.247608) και (Σ.2558).
(ε) Ουλαμός όλμων 4,2΄΄
Εις ΚΑΡΑΚΟΛΙ ΜΕΤΣΟΒΟΥ
24. 74 Ταξιαρχία
(α) Σ.Δ. ΜΑΛΝΤΟΥΜΑ (Σ.1552)
(β) 627 Τάγμα
(ι) Διοίκησις και τρεις λόχοι εις ΤΟΥΦΑ ΓΡΕΒΕΝΗΤΙΟΥ (Σ.1864). Κέντρον οργανωμένον αμυντικώς διά την χειμερινήν εγκατάστασιν.
(ιι) Λόχος εις ΔΕΜΑΤΙ (Σ.165565).
(γ) 628 Τάγμα
(ι) Διοίκησις και τρεις λόχοι εις ΑΓ. ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΝ (Σ.105675). Κέντρον οργανωμένον αμυντικώς διά την χειμερινήν εγκατάστασιν.
(ιι) Λόχος εις ΚΑΝΕΛΛΑ (Σ.1258).
(δ) Ουλαμός Τεθωρακισμένων, Ουλαμός Π. Πυρ/κού και Διμ. Πολ/λων.
Εις ΜΠΑΛΝΤΟΥΜΑΝ (Σ.1552).
25. 76 Ταξιαρχία
(α) Σ.Δ. ΔΟΛΙΑΝΑ
(β) 581 Τάγμα
Εις ΚΑΣΤΑΝΙΑΝΗΝ (Ρ.6872)
Εξεδόθη την 24 2030 διαταγή της Μεραρχίας όπως την πρωίαν της 25/12 κινηθή διά ΚΕΡΑΣΟΒΟΝ – ΧΑΝΙ ΔΕΛΒΙΝΑΚΙ προς ΕΛΑΙΑΝ.
(γ) 18 Τάγμα Εθνοφρουράς
(ι) Διοίκησις και Λόχος ΖΙΤΣΑ (Ρ. 8661)
(ιι) Λόχος της γέφυρας ΣΟΥΛΟΜΟΥΛΟΝ (Ρ.8257) και ΤΣΙΚΑ (Ρ.8155).
(ιιι) Λόχος εις ΘΕΟΓΕΦΥΡΑΝ (Ρ.8363)
(ιυ) Λόχος εις ΚΑΛΠΑΚΙ (Ρ.8576)
(δ) Διοίκησις και Διλοχία 17 Τάγματος Εθνοφρουράς
Εις ΑΣΠΡΑΓΓΕΛΟΥΣ (Ρ.9368).
(ε) 24 Τάγμα Χωρ/κής
Ήτο συγκεντρωμένον εις ΑΓΙΟΥ (Ρ.7878) – ΚΑΛΠΑΚΙ προκειμένου να μεταφερθή εις ΙΩΑΝΝΙΝΑ, ένθα μέχρι της 31 Δ/βριου θα διελύετο συμφώνως διαταγή του Υπουργείου Δημ. Τάξεως.
26. Τακτικόν Στρατηγείον 84 Περιοχής
Τούτο συνεκροτήθη διά δ/γής της Μεραρχίας την 12 Δ/βρίου υπό τον Δ/τήν της περιοχής Ταξίαρχον, Πρόκον Στέφανον, καθόσον η εις περιοχήν ΦΙΛΙΑΤΩΝ-ΜΟΥΡΓΚΑΝΑΣ κατάστασις επέβαλε την δημιουργίαν ιδίας Διοικήσεως προς συντονισμόν των ενεργειών των δρωσών εκεί δυνάμεων.
Εις το Στρατηγείον τούτο διατέθησαν τρεις αξκοί του Επιτελείου της Μεραρχίας καθόσον η 84 Περιοχή ουδένα επιτελή διέθετεν.
(α) Σ.Δ. ΦΥΛΙΑΤΕΣ (Ρ.6547)
(β) 625 Τάγμα
(ι) Διοίκησις και Διλοχία εις ΓΚΕΛΙΑ (Ρ.5860)
(ιι) Λόχος εις (Ρ.5957)
(ιιι) Λόχος εις ΦΥΛΙΑΤΕΣ
(γ) 583 Τάγμα
Εις περιοχήν ΒΡΙΖΑΜΙΕΣ (Ρ.6157) – ΣΙΤΑΙΝΑ (Ρ.6156).
(δ) 611 Τάγμα
Εις περιοχήν (Ρ.6554)-(Ρ.6753)
(ε) Ουλαμός Πεδ. Πυρ/κού και 8η Ίλη (Πεζοπόρος)
Εις ΒΡΟΥΣΙΝΑ (Ρ.7350)
(στ) 629 Τάγμα
Εις περιοχήν ΤΣΑΡΑΚΛΙΜΑΝΙ (Ρ.7158).
Την πρωίαν της 25/12 μία Διλοχία θα εκινείτο διά ΛΕΠΤΟΚΑΡΤΑΣ προς ΒΕΛΟΥΝΑΝ ίνα συνδράμη το 611 Τάγμα διά την κατάληψιν της ΒΕΛΟΥΝΑΣ.
27. 75 Ταξιαρχία (ΚΟΝΙΤΣΑ)
(α) Σ.Δ. ΚΟΝΙΤΣΑ
(β) 584 Τάγμα
(ι) Σ.Δ. : (Ρ.968958)
(ιι) 1ος λόχος: (Ρ.973965)
(ιιι) 2ος λόχος: (Ρ.960970)
(ιυ) 3ος Λοχ.+Ομάς Πολ/λων (Ρ.965960)
(υ) 4ος Λόχος: (Ρ.975957)
(γ) 582 Τάγμα
(ι) Σ.Δ. (Ρ.9993)
(ιι) 1ος λόχος: (Ρ.968940)
(ιιι) 2ος λόχος: (Ρ.993936) και (Ρ.995920)
(ιυ) 3ος λόχος: Γέφυρα ΜΠΟΥΡΑΖΑΝΙ
(υ) 4ος λόχος: (Ρ.987937) και (Ρ.980945).
(δ) Ουλαμός Πεδ. Πυρ/κού: Εντός ΚΟΝΙΤΣΗΣ εις (Ρ.975930)
(ε) Ουλαμός όλμων 4,2»: (Ρ.980945)
(στ) Λόχος ΜΑΥ: Γέφυρα ΑΩΟΥ (Ρ.968920) και εις πεδινόν διάδρομον Ν.Δ. ΚΟΝΙΤΣΗΣ.
(ζ) Αμυντική οργάνωσις
Εμφαίνεται εις το συνημμένον σχεδιάγραμμα Νο 1.
28. 8ον Τάγμα Εθνοφρουράς
Περιοχή ΒΟΥΛΓΑΡΕΛΙΟΥ (Σ.2815)
29. Πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα της ανωτέρω διατάξεως της Μερ/χίας
(α) Λαμβανομένην υπ’ όψιν:
(ι) Της κατηγορηματικής αποστολής της Μερ/χίας όπως κρατή πάση θυσία τα δύο αστικά κέντρα ΜΕΤΣΟΒΟΥ και ΚΟΝΙΤΣΗΣ.
(ιι) Της εγκαταστάσεως εξ (6) συμμοριακών συγκροτη-μάτων εις την περιοχήν ΜΟΥΡΓΚΑΝΑΣ η ανωτέρω διάταξις ήτο κατ’ αρχήν ενδεδειγμένη.
(β) Εις την ανωτέρω διάταξιν υπάρχει ασθενές σημείον και τούτο είναι η μη απόλυτος εξασφάλισις της επικοινωνίας μετά της ΚΟΝΙΤΣΗΣ.
Η τοιαύτη εξασφάλισις προϋπέθετε ύπαρξιν δυνάμεων μεταξύ ΚΑΛΠΑΚΙ – ΜΠΟΥΡΑΖΑΝΙ εις περιοχήν ΔΕΜΑ.
Μολονότι η Μεραρχία είχεν απόλυτον περί τούτου γνώσιν, ουδέποτε ηδυνήθη λόγω των περιστάσεων να εξοικονομήση την αναγκαιούσαν προς τούτο δύναμιν.
(γ) Ως συμπέρασμα των ανωτέρω εξάγεται ότι η διάταξις της Μεραρχίας ήτο ελαττωματική εκ της μη υπάρξεως δυνάμεων εις την περιοχήν μεταξύ ΚΑΛΠΑΚΙ – ΜΠΟΥΡΑΖΑΝΙ.
Η τοποθέτησις δυνάμεων εις την περιοχήν ταύτην προ της εκδηλώσεως οιασδήποτε σοβαράς ενεργείας των συμμοριτών δεν ήτο εφικτή διά τους κάτωθι λόγους:
(ι) Η 43 Ταξιαρχία εγκατεστημμένη εις ΜΕΤΣΟΒΟΝ και ΒΟΤΟΝΑΣΙ επρόκειτο βάσει Δ/γής των προϊσταμένων Αρχών να αναχωρήση διά την ΙΧ Μεραρχίαν (εις ην ανήκει οργανικώς) εις πρώτην διαταγήν.
Άνευ της ανωτέρω δουλείας θα ήτο δυνατή η διάθεσις του Τάγματος ΒΟΤΟΝΑΣΙΟΥ εις την περιοχήν μεταξύ ΚΑΛΠΑΚΙ – ΜΠΟΥΡΑΖΑΝΙ μολονότι, τούτο θα εξησθένιζε την περιοχήν από ΜΠΑΛΝΤΟΥΜΑΣ μέχρι ΜΕΤΣΟΒΟΥ.
(ιι) Εκ της 74 Ταξιαρχίας (ης το 629 Τάγμα ευρίσκετο εις περιοχήν ΜΟΥΡΓΚΑΝΑΣ) δεν ήτο δυνατή η αφαίρεσις ούτε ενός λόχου, αφ’ ενός μεν διότι είχε βάσει του χειμερινού προγράμματος των προϊσταμένων Αρχών εντολήν να κρατήση τα Κέντρα αντιστάσεως ΑΓ. ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ και ΤΟΥΦΑΣ ΓΡΕΒΕΝΗΤΙΟΥ, αφ’ ετέρου δε διότι θα ανελάμβανε και τον τομέα της 43 Ταξιαρχίας μετά την αποχωρησίν της.
Εις την τελευταίαν ταύτην περίπτωσιν θα έδει να επανέλθη το 629 Τάγμα εις την Ταξιαρχίαν του.
(ιιι) Εκ των δυνάμεων (πέντε Ταγμάτων, ων τα δύο τέως της Εθνοφυλακής μειωμένης μαχητικής αξίας) δρωσών εις την περιοχήν ΜΟΥΡΓΚΑΝΑΣ δεν ήτο δυνατή η αφαίρεσις δυνάμεων διότι ήσαν εμπεπλεγμένα εις αγώνα με εντολήν την συντριβήν των ως άνω συμμοριακών δυνάμεων ώστε να εκλείση η σοβαρωτάτη απειλή ή τουλάχιστον να προορισθή.
Μή επιτευχθείσης της συντριβής λόγω ανεπαρκείας των διατεθεισών δυνάμεων ως και λόγω της επικρατησάσης μεγάλης κακοκαιρίας καθ’ όλην την διάρκειαν των επιχειρήσεων (26/11-24/12) η Μεραρχία απεφάσισε την εσπέραν της 24/12 την απόσυρσιν του 581 Τάγματος και την μεταφοράν του αρχικώς εις ΚΕΡΑΣΟΒΟΝ (Ρ.7278) – ΧΑΝΙ ΔΕΛΒΙΝΑΚΙ και εν συνεχεία εις την περιοχήν του ΚΑΛΠΑΚΙΟΥ.
(δ) Εξ όλων των ανωτέρω εκτεθέντων εξάγεται ως τελικόν συμπέρασμα ότι η προ της επιθέσεως κατά ΚΟΝΙΤΣΗΣ διάταξις της Μεραρχίας, δεν ήτο δυνατόν να βελτιωθή διά της διαθέσεως δυνάμεων εις την περιοχήν μεταξύ ΚΑΛΠΑΚΙ – ΜΠΟΥΡΑΖΑΝΙ.
Η Μεραρχία εκτιμώσα, την εν ΗΠΕΙΡΩ δημιουργηθείσαν κατάστασιν εζήτησε την 18/12 από την Στρατιάν την διάθεσιν επειγόντως μιάς Ταξιαρχίας, ως εμφαίνεται εκ του κατωτέρω υπ’ αριθ. Α.Π.1063/18-12-47 σήματος:
ΑΠΟ ΧΙΙΙ Μεραρχίαν Α1 Ο Κρυπτογραφικώς
ΠΡΟΣ Ιην Στρατιάν 18 1040
ΚΟΙΝ Β΄ΣΣ/Α1
ΑΡΙΘ.Α.Π. 1063 Υμετέρα Α.Π. 274/1719
Αποστολή Μεραρχίας διατηρήσεως πάση θυσία ΚΟΝΙΤΣΗΣ και ΜΕΤΣΟΒΟΥ καθιστά προφανή αξίαν αρτηριών προς κέντρο ταύτα.
Μεραρχίαν απασχολεί σοβαρότατα διατήρησις ελευθέρων αρτηρίων τούτων.
Περιοχήν ΜΟΥΡΓΚΑΝΑΣ αγών λαμβάνει κανονικήν μορφήν πολέμου.
Εκεί αμύνονται πεισμόνως πλέον 1200 συμμορίται εφοδιαζόμενοι αφθόνως διά Πυρομαχικών εξ Αλβανίας.
Κατάστασις αντιμετωπίζεται διά πέντε Ταγμάτων.
Κατόπιν ανωτέρω ως και μετριοτάτης μαχητικής αξίας Ταγμάτων Εθνοφρουράς ανάληψις ισχυρών επιθετικών επιχειρήσεων εις χιονοσκεπή περιοχήν βορείως ΧΡΥΣΟΒΙΤΣΗΣ ανέφικτος άνευ ενισχύσεως Μεραρχίας.
Επί πλέον παραμονή ανδρών επί πολλάς ημέρας εν υπαίθρω άνω περιοχήν λίαν επικίνδυνος.
Ήρξαντο παρουσιαζόμενα κρυοπαγήματα.
Προθέσεις συμμοριτών διά χειμερινήν περίοδον, διαγράφονται σαφώς. Κατάληψις Ηπείρου παρεχούσης εις συμμορίτας έδαφος λίαν πρόσφορον. ΗΠΕΙΡΟΣ χειμώνα απομονούται και επί πλέον συνορεύει με κράτος ληστών μη τηρούν ούτε καν προσχήματα.
Μεραρχία χειμώνα αντιμετωπίση τον όγκον συμμοριακών δυνάμεων ΓΡΑΜΜΟΥ και άνω ΑΩΟΥ και κατά συνέπειαν τμήματα της δοκιμασθήσονται σκληρότατα κυρίως λόγω δριμυτάτου κλίματος.
Μεραρχία διελθούσα ηθικήν κρίσιν Ιούλιον και Αύγουστον και διεξάγουσα συνεχώς από 19 Οκτωβρίου μέχρι σήμερον αγώνας δεν έχει απεριορίστους δυνατότητος.
Επισημαίνων τ’ ανωτέρω υποβάλλω παράκλησιν όπως χειμερινή κατάστασις ΗΠΕΙΡΟΥ και 8ης Μεραρχίας εκτιμηθή υπό προϊσταμένων αρχών μετά προσηκούσης σοβαρότητος.
Παρίσταται ανάγκη Μεραρχία ενισχυθή επειγόντως διά μιάς Ταξιαρχίας.
Προτείνομεν όπως αποσταλή Επιτελάρχης ή Διευθυντής Επιχειρήσεων διά καλυτέραν ενημέρωσιν.
Μέραρχος Αντωνόπουλος.

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΘΕΙΣΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΙΣ ΤΗΝ ΠΡΩΙΑΝ ΤΗΣ 25 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ
30. Γενική και ισχυρά επίθεσις κατά ΚΟΝΙΤΣΗΣ και ΜΠΟΥΡΑΖΑΝΙΟΥ.
31. Κατάληψις υπό συμμοριακών δυνάμεων της Α. ΚΑΛΠΑΚΙ κορυφογραμμής από υψ. 1044 (Ρ.888750) μέχρι ΒΙΓΛΑΣ (Ρ.875855) και υπονόμευσις της οδού ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ – ΚΑΛΠΑΚΙ διά πληθώρας ναρκών από του 19 χλμ. (Ρ.9465).
32. Το 581 Τάγμα τεθέν εις κίνησιν εκ ΚΑΣΤΑΝΙΑΝΗΣ (συμφώνως Δ/γή της Μερ/χίας) προς ΚΕΡΑΣΟΒΟΝ (Ρ.7278) προσεβλήθη καθ’ οδόν από του λησταρχείου ΥΨΗΛΑΝΤΗ εμπλακείσης της οπισθοφυλακής του εις αγώνα.

  1. Συμπέρασμα
    Εξεδηλώθη η κατά της ΗΠΕΙΡΟΥ προσβολή των συμμοριτών δι’ όγκου των συμμοριτών με πρώτον αντικειμενικόν σκοπόν την κατάληψιν της ΚΟΝΙΤΣΗΣ.
    Η Μεραρχία μολονότι ενέμενε την προσβολήν, εν τούτοις ηφνιδιάσθη όσον αφορά την περίπου ημέραν εκδηλώσεως της.
    Επί εδώ η γνωστή έλλειψις πληροφοριών σαφών και εγκαίρων.

ΕΞΕΛΙΞΙΣ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΟΝΙΤΣΗΣ ΑΠΟ 25 Δ/ΒΡΙΟΥ 1947 ΜΕΧΡΙ 7 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 1948
34. 25 Δεκεμβρίου
(α) 75 Ταξιαρχίαι (ΚΟΝΙΤΣΑ)
Από 0600 ώρας ο εχθρός εξεδήλωσε την γενικήν επίθεσιν του αρχικώς κατά του δεξιού της διατάξεως 582 Τάγματος (ΠΡΟΦ. ΗΛΙΑΣ -ΑΓΙΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ).
Από 0700 εξεδήλωσαν επίθεσιν και κατά του αριστερού της διατάξεως (584 Τάγμα) (ΙΤΙΑ). Από της πρώτης στιγμής οι συμμορίται ενεφάνισαν πλήθυν αυτομάτων, όλμων 3» και πυροβολικόν.
Από 0740 ώρας εξεδηλώθη επίθεσις και κατά του λόχου φρουράς γέφυρας ΜΠΟΥΡΑΖΑΝΙΟΥ.
Ο αγών εις απάσας τας άνω τοποθεσίας υπήρξε σκληρός, των συμμοριτών επιτιθεμένων κατά μάζας μετά πείσματος και φανατισμού. Η εν γένει υποστήριξις της επιθέσεως λίαν μεθοδική, συνωδεύετο με αφθονίαν καταναλώσεως πυρομαχικών παντός είδους.
Η επίθεσις κατά του δεξιού (582 Τάγμα) έντονος και ισχυρά αρχικώς κατέληξε σύντομως, χάρις εις την σθεναράν αντίστασιν των τμημάτων μας εις παρενόχλησιν διά πυρών ισχυράν και συνεχή.
Η επίθεσις κατά του αριστερού (584 Τάγματος) όπου και η κυρία προσπάθεια του εχθρού, απ’ αρχής ισχυροτάτη εκ Βορρά και Δυσμών.
Ο επί του υψώματος ΠΡΟΦ. ΗΛΙΑΣ (Ρ.9797) και του Δυτικώς τούτου ανώνυμου (Ρ.9697) λόχος του 594 Τ/τος αποδεκατισθείς εκ των απωλειών εις αξ/κούς και οπλίτας εκάμφη περί την μεσημβρίαν και συνεπτύχθη επί της κυρίας τοποθεσίας υψ. 915 (Ρ.970965), οι δε συμμορίται εγένοντο κύριοι των υψωμάτων «άτινα κατείχεν ο λόχος».
Συνεχίσαντες την προώθησιν των επέτυχον μικράν διείσδυσιν Νοτίως του υψ. 915 εκδιωχθέντες εκείθεν δι’ αντεπιθέσεως.
Μέχρις επελεύσεως σκότους ισχυρά εσυνεχίσθη η επίθεσις κατά υψ. 915 ανεπιτυχως, των ημετέρων σταθερώς διατηρούντων την τοποθεσίαν.
Εχθρικόν Πυρ/κόν έβαλλε καθ’ όλην την ημέραν εναντίον των θέσεων των ημετέρων τμημάτων ενώ συγχρόνως εβομβαρδίζετο και το εσωτερικόν της κωμοπόλεως.
Εις ΜΠΟΥΡΑΖΑΝΙ ο αγών διήρκεσε μέχρι 0900 ώρας αφ’ ης ο λόχος προ υπερτέρων δυνάμεων ευρεθείς και ισχυρώς πιεσθείς εκάμφη και υπέκυψε, των συμμοριτών γενομένων κυρίων της γεφύρας και τοποθεσίας ΜΠΟΥΡΑΖΑΝΙ.
Εις τούτο ιδία συνέτεινε και ο απ’ αρχής της επιθέσεως φόνος του Δ/τού του λόχου. Οι διασωθέντες άνδρες του λόχου συνεπτύχθησαν προς ΔΟΔΙΑΝΑ.
Περί την 1230 ώραν ετραυματίσθη και ο Δ/τής της Ταξιαρχίας Συν/χης ΔΟΒΑΣ ΚΩΝ/ΝΟΣ ανατεθείσης διά διαταγής της Μεραρχίας από 1525 ώρας της Διοικήσεως της Ταξιαρχίας εις τον Δ/τήν του 584 Τ/τος Αν/ρχην Πεζ. ΠΑΛΑΝΤΑΝ ΓΕΩΡΓΙΟΝ διατηρούντα και την διοίκησιν του Τάγματος του.
Εν συνεχεία ο νέος Δ/τής της Ταξιαρχίας ητήσατο την έγκρισιν όπως κατά την επερχομένην νύκτα παραμείνη επί υψ. 915 λόγω της σοβαρότητος της καταστάσεως εις το αριστερόν.
Η Μεραρχία διά σήματος της από 1645 ώρας ενέκρινε τούτο διά πιστώσασα, δε πράγματι σοβαράν την κατάστασιν εις το αριστερόν παρέσχε την εξουσιοδότησιν της, εν περιπτώσει ισχυράς πιέσεως συμπτύξεως των τμημάτων του αριστερού και συσπειρώσεως επί της τοποθεσίας ΠΡΟΦ. ΗΛΙΑΣ ΚΟΝΙΤΣΗΣ (Ρ.9894) με επέκτασιν προς την τοποθεσίαν ΑΓΙΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ, δόσασα άμα και αποστολήν αμύνης μέχρις εσχάτων επί της τοποθεσίας ταύτης.
Κατά την επελθούσαν νύκτα ο εχρός εσυνέχισε με την ιδίαν σφοδρότητα τας επιθέσεις του ιδία από 1900 μέχρι 2100 ώρας κατά του υψ. 915 και εκ κατευθύνσεως ΠΡΟΦ. ΗΛΙΟΥ (Ρ.9797) και Δυτικώς.
Εκ παραλλήλου ο εχθρός επετέθη και κατά του δεξιού της διατάξεως κυρίως κατά τμημάτων ΑΓΙΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ.
Άπασαι αι νυκτεριναί, αύται επιθέσεις αποκρουσθείσαι κατέληξαν εις παρενοχλήσεις διά πυρών μέχρι της αυγής της 26 Δ/βρίου.
Ο απολογισμός της απωλείας ημετέρων κατά τους αγώνας ημέρας και νυκτός της 25-12-47 έχει ως ακολούθως:
– Ν. 12 ων 2 αξ/κοί
– Τ. 40 ων 5 αξ/κοί
– Α. 30 ων 2 αξ/κοί
(β) 76 Ταξιαρχία (ΚΑΛΠΑΚΙ)
Το 581 Τάγμα κινηθέν από πρωίας εκ περιοχής ΚΑΣΤΑΝΙΑΝΗΣ ήχθη διά συντονωτάτης πορείας τας εσπερινάς ώρας της 25 Δ/βρίου εις περιοχήν ΔΟΔΙΑΝΑ – ΚΑΤΩ ΡΕΒΕΝΙΑ (Ρ.8179).
Ομοίως την εσπέραν της 25ης συνεκεντρώθη εις ΚΑΛΠΑΚΙ το 24 Τάγμα Χωρ/κής (3 λόχοι συνολικής δυνάμεως 150 ανδρών) όπερ επρόκειτο από 1-1-48 να διαλυθή.
Διά των δύο τούτων Μονάδων διετάχθη η 76 Ταξιαρχία να συγκροτήση ομάδα κρούσεως και από της έω της επομένης 26ης Δ/βρίου να ενεργήση εν κατευθύνσει ΚΑΤΩ ΡΕΒΕΝΙΑ – ΒΙΓΛΑ (Ρ.8786), της οποίας την κατάληψιν να επιδιώξη τάχιστα διά περαιτέρω ενέργειαν προς ΜΠΟΥΡΑΖΑΝΙ.
(γ) Τ.Σ. 84 Περιοχής (ΜΟΥΡΓΚΑΝΑ)
(ι) Το 629 Τάγμα την 25 0400 ώραν εδέχθη επίθεσιν των συμμοριτών εις περιοχήν ΤΣΑΡΑΚΑΤΜΑΝΙ (Ρ.7159) αποκρουσθείσαν. Ο εχθρός κατά την επίθεσιν εχρησιμοποίησε και βαρείς όλμους ρίψας περί τα 70 βλήματα.
Το Τάγμα έσχε Ν.1, Τ.3 (άπαντες οπλίτας).
(ιι) Εις τα λοιπά σημεία ουδέν άξιον λόγου.
(δ) Αεροπορία
(ι) Από πρωίας εντατική δράσις. Προσεβλήθησαν λίαν επιτυχώς στόχοι πέριξ ΚΟΝΙΤΣΗΣ.
(ιι) Εβλήθη υψ. ΑΓ. ΝΙΚΟΛΑΟΥ (Ρ.915978), όπου κατά πληροφορίας υπήρχε το εχθρικόν Πυρ/κόν. Οι χειρισταί δεν ηδυνήθησαν να εντοπίσουν τούτο.
(ιιι) Α/Α του εχθρού έβαλε κατά των αεροσκαφών με αποτέλεσμα την διάτρυσιν της μιάς πτέρυγος ενός ΧΑΡΒΑΤ και ενός ΣΠΙΤΦΑΪΡ.
35. 26 Δεκεμβρίου
(α) 75 Ταξιαρχία (ΚΟΝΙΤΣΑ)
Από της αυγής της 26ης ο εχθρός εσυνέχισε τας επιθέσεις του κατά τε του δεξιού (ΠΡΟΦ. ΗΛΙΑΣ – ΑΓ. ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ) και του αριστερού (υψοδ. 915). Απασαι απεκρούσθησαν των τμημάτων τηρησάντων τας θέσεις των.
Ο εχθρός δι’ όλης της ημέρας ενήργησεν ισχυρόν βομβαρδισμόν της διατάξεως και της κωμοπόλεως ΚΟΝΙΤΣΗΣ διά του Πυρ/κού του.
Κατόπιν ραδ/κής συνομιλίας την 1030 ώραν μετά του εις ΚΟΝΙΤΣΑΝ κατέλθοντος νέου Δ/τού της ταξιαρχίας Αντ/χου ΜΠΑΛΑΝΤΑ η Μεραρχία επανέλαβε εξουσιοδότησιν της περί συσπειρώσεως δυνάμεων ΚΟΝΙΤΣΗΣ επί ΠΡΟΦ. ΗΛΙΑ (Ρ.9894) και εγκαταλείψεως ούτω της τοποθεσίας υψοδ. 915.
Πράγματι, την νύκτα της 26ης Δβρίου το 584 Τάγμα εξεκένωσε το υψ. 915 και συνεπτύχθη πέριξ κωμοπόλεως ΚΟΝΙΤΣΗΣ, της συμπτύξεως γενομένης κανονικώς και άνευ εχθρικής παρενοχλήσεως.
Την 2200 ώραν ο εχθρός ενήργησε μετά προηγουμένην προπαρασκευήν Πυρ/κού επίθεσιν κατά του εγκαταλειφθέντος υψοδ. 915 κρούσας εις τον κενόν. Την αύτην ώραν και μέχρι της αυγής εξεδηλώθησαν πυρά παρενοχλήσεως και κατά του δεξιού της διατάξεως (582 Τάγμα).
Εκ παραλλήλου την 27 0330 ώραν σημαντικός αριθμός συμμοριτών επετέθη από της κατευθύνσεως των Δυσμών κατά τμημάτων μας επί του πεδινού διαδρόμου, λόγω δε ισχυράς πιέσεως του εχθρού και ανατροπής ενός φυλακίου μας οι συμμορίται προωθηθήσαν εντός του κατωκημένου τόπου καταλαβόντες τας πρώτας οικίας. Δι’ εκδηλωθείσης αμέσως θαραλλέας αντεπιθέσεως οι συμμορίται εξεδιώχθησαν αποκατασταθείσης και εκεί της διατάξεως.
(β) 76 Ταξιαρχία (ΚΑΛΠΑΚΙ)
Από της αυγής το 581 Τάγμα κινηθέν από ΑΝΩ ΡΕΒΕΝΙΑ (Ρ.8482) προσέβαλε τους συμμορίτας κατέχοντας ισχυρώς το υψ. 807 (Ρ.8582) και το Δυτικώς τούτο ανώνυμον, μετά αγώνα δε εξετόπισε τούτους τραπέντας προς ΓΕΡΟΠΛΑΤΑΝΟΝ.
Κινηθέν εν συνεχεία προς ΜΑΥΡΟΒΟΥΝΙ (Ρ.8584) εδέχθη την 1700 ώραν επίθεσιν των συμμοριτών κρυπτομένων εντός του χωρίου ΜΑΥΡΟΒΟΥΝΙ το οποίον και εξεκαθάρισε τελικώς άμα τη επελεύσει του σκότους. Κατά την νύκτα το Τάγμα εδέχθη επανειλημμένας επιθέσεις των συμμοριτών, απάσας αποκρουσθείσας μεν, αλλά με αιματηράς απωλείας, ιδία κατά τον εντός του χωρίου ΜΑΥΡΟΒΟΥΝΙ αγώνα. Το 24 Τάγμα Χωρ/κής κινηθέν από της αυγής της 26 προσέκρουσεν ευθύς αμέσως επί αντιστάσεων του εχθρού εις περιοχήν ΚΑΛΥΒΙΑ ΣΟΥΔΕΝΙΩΤΙΚΑ (Ρ.8775), του εχθρού επιτυχόντος να καθηλώση τα τμήματα ταύτα ανατολικώς των υψωμάτων ΚΑΛΠΑΚΙΟΥ.
Εκ παραλλήλου η Μεραρχία μετεκίνησεν από 25/12 από περιοχής ΤΣΑΡΑΚΛΙΜΑΝΙ (Ρ.7159) διοίκησιν και Διλοχίαν του 629 Τ/τος και εκίνησε τα τμήματα ταύτα διά ΖΙΤΣΗΣ εις ΚΑΛΠΑΚΙ όπου αφιχθέντα την νύκτα της 27ης έθεσεν από τας Δ/γάς της 76 Ταξιαρχίας. Επειδή το Τάγμα τούτο είχε διαθέσει και εμπλέξει εις αγώνα μίαν του Διλοχίαν κατά συμμοριτών ΜΟΥΡΓΚΑΝΑΣ, ενίσχυσε το Τάγμα τούτο διά λόχου του 628 Τ/τος τον οποίον απέσυρεν από περιοχής ΜΠΑΛΝΤΟΥΜΑΣ.
(γ) 43 Ταξιαρχία (ΜΕΤΣΟΒΟΥ)
Το εις περιοχήν ΒΟΤΟΝΟΣΙ-ΜΕΤΣΟΒΟΥ εγκατεστημένον 527 Τάγμα κινηθέν τμηματικώς (ελλείψει αυτοκινήτων) από 25 1500 ώρας συνεκεντρώθη το εσπέρας της 26ης εις περιοχήν ΛΥΓΟΨΑ (Ρ.8867). Η συγκέντρωσις του Τάγματος τούτου εις την ανωτέρω περιοχήν προεκλήθη εκ της ανάγκης πιθανής αντιμετωπίσεως συμμοριτών εκ περιοχής ΜΟΥΡΓΚΑΝΑΣ προς Ανατολάς, πράγμα όπερ δεν απέκλειεν η Μεραρχία.
Το Τάγμα τούτο ευθύς άμα τη συγκεντρώσει του, προσηνατολίσθη δι’ ενέργειαν είτε προς Δ. (ΚΑΣΙΔΙΑΡΗ), είτε προς Β. (ΚΑΛΠΑΚΙ).
(δ) Τ.Σ. 84 Περιοχής (ΜΟΥΡΓΚΑΝΑ)
Κατόπιν διαταγής της Μεραρχίας και προς τον σκοπόν αντιπερισπασμού και συγκράτησιν δυνάμεων
(ι) Το 625 Τάγμα από πρωίας ετέθη εις κίνησιν από ΦΑΤΗΡΙΟΝ (Ρ.5755) προς ΓΚΕΛΙΑ (Ρ.5860).
(ιι) Τμήματα του 583 Τάγματος κατέλαβον την τοποθεσίαν ΒΡΙΖΑΜΙΕΣ (Ρ.6157) άνευ επαφής μετά συμμοριτών.
(ιιι) Τμήματα των 611 και 628 Ταγμάτων κινηθέντα από πρωίας προσέκρουσαν εις ισχυράς αντιστάσεις του εχθρού επί ΒΕΛΟΥΝΑΣ ην και κατέλαβον την 1700 ώραν ενεργήσαντα αιφνιδιαστικώς. Διεπιστώθη ύπαρξις ωργανωμένων πολ/λείων και οπλ/λείων του εχθρού.
(ε) Αεροπορία
(ι) Εντατική δράσις αεροπορίας πέριξ ΚΟΝΙΤΣΗΣ
(ιι) Επίσης εβλήθη περιοχή ΝΙΚΑΝΩΡΟΣ (Σ.008975) όπου κατά πληροφορίας υπήρχεν εχθρικόν Πυρ/κόν.
36. 27 Δεκεμβρίου
(α) 75 Ταξιαρχία (ΚΟΝΙΤΣΑ)
Από της αυγής της 27 Δβρίου εξεδηλώθησαν πυρά παρενοχλήσεως δι’ όλμων και Πυρ/κού κατά τμημάτων μας ΠΡΟΦ. ΗΛΙΟΥ – ΑΓΙΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ.
Το εχθρικόν Πυρ/κόν καθ’ όλην την ημέραν έβαλεν εντός της κωμοπόλεως.
Εχθρικά τμήματα ευρίσκοντο εν στενή επαφή μετά ημετέρων, πεδινού διαδρόμου.
Την 2045 ώραν εξεδηλώθη ισχυρά εχθρική επίθεσις συγκροτήματος συμμοριτών διά του πεδινού διαδρόμου μετά συγχρόνου παρενοχλήσεως διά πυρών όλμων και Πυρ/κού ολοκλήρου της λοιπής διατάξεως. Σημαντικός αριθμός συμμοριτών, πλέον των 200 κατώρθωσεν και εισέδυσεν εντός της κωμοπόλεως εκ της Ν.Δ. παρυφής αύτης και κατέλαβε σημαντικόν αριθμόν οικιών του τμήματος τούτου της ΚΟΝΙΤΣΗΣ. Ημέτερα τμήματα καθ’ όλην την διάρκειαν της υπολοίπου νυκτός εν επαφή μετά των ούτω διεισδυσάντων συμμοριτών επέτυχον να ανακόψωσι την περαιτέρω προώθησίν των εντός της ΚΟΝΙΤΣΗΣ.
(β) 76 Ταξιαρχία (ΚΑΛΠΑΚΙ)
(ι) Από της αυγής συμμορίται δυνάμεως δύο συγκροτημάτων εξεδήλωσαν επίθεσιν κατά των θέσεων του 581 Τ/τος επί υψ. 807 και ΜΑΥΡΟΒΟΥΝΙ.
Δις το υψ. 807 κατελήφθη υπό των συμμοριτών αλλά περί ώραν 1500 κατόπιν Θυελλώδους αντεπιθέσεως το 581 Τάγμα εξετόπισε τους συμμορίτας εκ των άνω εδαφικών σημείων συμπτυχθέντας προς ΓΕΡΟΠΛΑΤΑΝΟΝ και υψ. 935 (Ρ.8882).
Την 1830 ώραν το 581 Τάγμα εδέχθη νέαν σφοδροτάτην επίθεσιν εφ’ ολοκλήρου του μετώπου του. Διεξήχθησαν σκληροί αγώνες εκ του συστάδην μέχρι της 0530 ώρας της 28 Δ/βρίου άνευ διακοπής, του Τάγματος τελικώς διατηρήσαντος τας θέσεις του επί του υψώματος 807.
Αί απώλειαι του Τάγματος κατά τους αγώνας τούτους ήσαν Μ.9, Τ. 38, ων είς αξ/κός. Η δι’ αντιαρματικών γροθιών καταστροφή δύο οπλ/λων και 56 τυφεκίων είναι απόδειξις της σφοδρότητος του αγώνος, του πείσματος των επιτιθεμένων συμμοριτών και των μέσων πυρός άτινα εχρησιμοποίησαν ούτοι.
(ιι) Το 24 Τάγμα Χωρ/κής κατόπιν της δημιουργηθείσης καταστάσεως εις τον τομέα ενεργείας του 581 Τ/τος κινούμενον δι’ ενίσχυσιν τούτου ενεπλάκη εις αγώνα μετά συμμοριτών εις περιοχήν ΧΑΝΙ ΚΑΛΛΙΘΕΑΣ (Ρ.8680) ισχυρώς κατεχόντων τα Δυτικώς τούτου υψώματα.
(ιιι) Εν τω μεταξύ αφίκετο εις τον χώρον της συμπλοκής το 629 Τάγμα.
(γ) 43 Ταξιαρχία (ΚΑΛΠΑΚΙ)
(ι) Το Τακτικόν Στρατηγείον της Ταξιαρχίας κινηθέν εκ ΜΕΤΣΟΒΟΥ την 27 1430 ώραν δι’ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ήχθη την 27 2230 ώραν εις ΚΑΛΠΑΚΙ.
(ιι) Το 527 Τάγμα εκινήθη εκ περιοχής ΛΙΓΟΨΑΣ και ήχθη την 2100 ώραν εις περιοχήν ΚΑΛΥΒΙΑ ΣΟΥΔΕΝΙΩΤΙΚΑ (Ρ.8775). Διλοχία τούτου κινηθείσα ενωρίτερον ήχθη από 27 1400 ώρας εις την αυτήν ως άνω περιοχήν κατευθυνθείσα εν συνεχεία προς υψοδ. 1044 (Ρ.888749) νοτίως του οποίου συνεπλάκη μετά συμμοριτών κατεχόντων ανωτέρω ύψωμα μη επιτυχούσα αμέσως την κατάληψιν του.
(ιιι) Το 521 Τάγμα της 41 Ταξιαρχίας αχθέν εντός της 26/12 εις ΜΠΙΣΔΟΥΝΙΟΝ διά συντόνου κινήσεως την εσπέραν της 27/12 αφίκετο εις περιοχήν ΧΑΝΙ ΚΑΛΛΙΘΕΑΣ (Ρ.856797) ανατολικώς της δημοσίας οδού ΚΑΛΠΑΚΙ – ΜΠΟΥΡΑΖΑΝΙ, υπαχθέν υπό διαταγάς 43 Ταξιαρχίας.
Ούτω εις την περιοχήν ΚΑΛΠΑΚΙ συνεκεντρώθησαν την εσπέραν της 27ης αι κάτωθι δυνάμεις:
Υπό 43 Ταξιαρχίαν:
– 527 Τάγμα
– 521 Τάγμα
– Διλοχία 17 Τ.Ε. εις περιοχήν ΑΣΠΡΑΓΓΕΛΩΝ – ΚΑΤΩ ΠΕΔΙΝΩΝ
Υπό 76 Ταξιαρχίαν
– 581 Τάγμα
– 629 Τάγμα (μείον λόχος)
– 24 Τάγμα Χωρ/κής (δυνάμεως 280 ανδρών εν όλω).
Διά των δυνάμεων τούτων η Μεραρχία προπαρασκεύασε επιθετικήν ενέργειαν επί των κατευθύνσεων:
(ι) 43 Ταξιαρχία: Υψοδ. 1060 – ΓΡΑΜΠΑΛΑ – ΚΕΦΑΛΟ – ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ – ΒΙΓΛΑ και εκείθεν ενδεχομένως προς ΚΟΝΙΤΣΑΝ διά κοιλάδος ΑΩΟΥ.
(ιι) 76 Ταξιαρχία: ΤΣΟΥΚΑ – ΚΟΥΚΟΣ – ΝΤΟΥΣΚΑ – ΜΠΟΥΡΑΖΑΝΙ και ενδεχομένως κατά μήκος οδού ΜΠΟΥΡΑΖΑΝΙ – ΚΟΝΙΤΣΗΣ προς ΚΟΝΙΤΣΑΝ.
Πυρά Πεδ. Πυρ/χίας εις ΚΑΛΠΑΚΙ επ’ ωφελεία αμφοτέρων των Ταξιαρχιών.
Δύο ουλαμοί τεθωρακισμένων υπό 43 Ταξιαρχίαν διά δράσιν κατά μήκος της δημοσίας οδού.
(δ) Τ.Σ. 84 Περιοχής (ΜΟΥΡΓΚΑΝΑ)
(ι) 26 2330 τμήματα του 625 Τ/τος εις αντερείσματα ΑΛΟΓΟΜΑΤΙ (Ρ.558585) εδέχθησαν επίθεσιν ολιγαρίθμων συμμοριτών ευχερώς αποκρουσθείσαν. Εν συνεχεία επιθετική αναγνώρισις του αυτού Τάγματος εβλήθη δι’ όλμων από ΠΛΟΚΙΣΤΑ διαπιστωθείσης κατοχής υψωμάτων ΠΛΟΚΙΣΤΑ-ΓΚΕΛΙΛ.
(ιι) Από 26 2330 μέχρι 27 0200 τμήματα του 583 Τάγματος επί ΚΟΚΟΥΡΗ (Ρ.6356) εδέχθησαν ισχυράν επίθεσιν των συμμοριτών αποκρουσθείσαν.
(ιιι) 611 Τάγμα κινηθέν από πρωίας μετά διλοχίας 629 Τάγματος προς εκκαθάρισιν του υψώματος ΒΕΛΟΥΝΑΣ συνεπλάκησαν μετά συμμοριτών ισχυρώς κατεχόντων Β. και Α. αντερείσματα της ΒΕΛΟΥΝΑΣ. Από 1330 ώρας διλοχία του 629 Τ. ενεργήσασα από Ν.Α. ανήλθεν επί ΒΕΛΟΥΝΑΣ.
Την ιδίαν ώραν το 611 Τάγμα εδέχθη σφοδράν αντεπίθεσιν των συμμοριτών συναφθέντος σκληρού αγώνος. Καθ’ όλην την νύκτα διεξήχθη σκληρός αγών μεταξύ των ημετέρων τμημάτων και των συμμοριτών επί ΒΕΛΟΥΝΑΣ.
(ε) Αεροπορία
Μαχητικά αεροπλάνα προσέβαλον δι’ όλων των μέσων στόχους υποδειχθέντας υπό φιλίων ευρισκομένων εις ΠΡΟΦ. ΗΛΙΑΝ (Ρ.980945).
37. 28 Δεκεμβρίου
Το Τακτικόν Στρατηγείον της Μεραρχίας εγκατεστάθη εις ΚΑΛΠΑΚΙ διά τον εκ του σύνεγγυς συντονισμού του αγώνος, εγκατασταθέντος εις ΙΩΑΝΝΙΝΑ του Τακτικού Στρατηγείου του Σ. Στρατού.
(α) 75 Ταξιαρχία (ΚΟΝΙΤΣΑ)
Καθ’ όλην την ημέραν εγένετο εκκαθαριστικός άγων του κατωκημένου τόπου. Προς τούτο συνεκροτήθησαν δύο τμήματα υπό της Ταξιαρχίας με εντολήν την εκκαθάρισιν της κωμοπόλεως. Διεξήχθη σφοδρός αγών μέχρις εσπέρας με ευρείαν χρησιμοποίησιν ΠΙΑΤ. Αποτέλεσμα: Η εκκαθάρισις συνετελέσθη σχεδόν εξ ολοκλήρου πλην ελαχίστων οικιών εις το Ν.Α. άκρον της ΚΑΤΩ ΚΟΝΙΤΣΗΣ.
Από 1700 ώρας εθεάθη μεγάλη φάλαγξ συμμοριτών δυνάμεως τουλάχιστον Τάγματος κινουμένη από κατευθύνσεως ΚΟΥΤΣΟΥΦΛΙΑΝΗΣ προς ΚΟΝΙΤΣΑΝ. Τα αντερείσματα αμέσως Β.Δ. ΚΟΝΙΤΣΗΣ κατείχοντο από ισχυράς δυνάμεως συμμοριτών, εις δε τον πεδινόν διάδρομον Δ. ΚΟΝΙΤΣΗΣ παρετηρούντο κινήσεις συμμοριτών.
Από 2230 ώρας, οι συμμορίται εξαπέλυσαν ισχυράν επίθεσιν κατά του 1/582 λόχου κατέχοντος το αντέρεισμα ΜΑΚΡΟΒΟΥΝΙ (Ρ.975935) όπερ απολήγει εις Β.Δ. παρυφήν ΚΟΝΙΤΣΗΣ. Μετά σκληρόν αγώνα η επίθεσις απεκρούσθη χαλαρωθείσα την 0030 ώραν.
Την 0200 ώραν της 28/12 επανελήφθη σφοδροτέρα επίθεσις του εχθρού κατά του ιδίου σημείου καταλαβόντος τα 2/3 της τοποθεσίας. Ο Διοικητής του λόχου εφονεύθη, οι αξ/κοί ετραυματίσθησαν και πολλαί απώλειαι μεταξύ των οπλιτών. Οι εναπομείναντες διέρρευσαν προς ύψωμα ΠΡΟΦ. ΗΛΙΑ η δε τοποθεσία περιήλθεν ολόκληρος υπό τον έλεγχον των συμμοριτών.
Η Ταξιαρχία εξοικονομήσασα δυνάμεις εκ του 584 Τ/τος έφραξε το κενόν αποκατασταθείσης, ούτως ειπείν, της γραμμής την 0700 ώραν της 29/12.
(β) 76 Ταξιαρχία (ΚΑΛΠΑΚΙ)
(ι) Το 581 Τάγμα επί των αντερεισμάτων υψοδ. 807 (Ρ.848826) καθ’ όλην την διάρκειαν της ημέρας εδέχετο συνεχείς επιθέσεις αποκρουομένας.
(ιι) Το 629 Τάγμα κατέλαβε θέσεις εις αντερείσματα Δ. χωρίου ΑΝΩ ΡΕΒΕΝΙΑ (Ρ.840825) μέχρι (Ρ.830815).
(ιιι) Το 24 Τ. Χωρ/κής κατέλαβε θέσεις αμέσως Ν. του χωρίου ΑΝΩ ΡΕΒΕΝΙΑ (Ρ.845818) μέχρι (Ρ.835810).
(γ) 43 Ταξιαρχία (ΚΑΛΠΑΚΙ)
(ι) Το 527 Τάγμα τη υποστηρίξει πυρών Πυρ/κού και αεροπορικών επεμβάσεων κατέλαβε κατόπιν αγώνος το υψ. 1044 και εν συνεχεία εξουδετέρωσεν διαδοχικάς αντιστάσεις και κατέλαβε το υψ. 1090 (Ρ.882768). Πεταιτέρω προωθησις αναιχετήσθη λόγω σοβαράς αντιστάσεως του εχθρού κατέχοντος θέσεις εις το πλερόν του Τάγματος.
(ιι) 521 Τάγμα ενήργησεν εκ περιοχής ΚΑΛΛΙΘΕΑΣ (Ρ.835785) προς ύψοδ. 723 (Ρ.868810) και 935 (Ρ.885815). Άμα τη εκδηλώσει της ενεργείας του εβλήθη ισχυρώς και κατά μέτωπον εκ των ανωτέρω υψωμάτων και πολλών αυτομάτων όπλων, πολ/λων και όλμων. Τελικώς κατέλαβε την εσπέραν την γραμμήν από (Ρ.875799) μέχρι (Ρ.856800). Καθ’ όλην την νύκτα παρηνωχλήθη δι’ ισχυρών πυρών Πεζικού και όλμων.
(ιιι) Από 28 1800 ώραν ετέθη υπό την 43 Ταξιαρχίαν λόχος της ΣΕΑ Κερκύρας, εγκατασταθείς εις περιοχήν ΧΑΝΙ ΚΑΛΛΙΘΕΑΣ (Ρ.8579). Υπόλοιπος δύναμις Σχολής μετά της Διοικήσεως ταύτης εγκατεστάθη από 28.14.00 εις ύψωματα ΚΑΛΠΑΚΙΟΥ, ένθα και Τ.Σ. Μεραρχίας.
(δ) Τ.Σ.84 Περιοχής
(ι) Νυκτερινός αγών επί ΒΕΛΟΥΝΑΣ απέληξεν υπέρ ημών ολοκληρωθείσης της καταλήψεως της ΒΕΛΟΥΝΑΣ. Ο εχθρός συνεπτύχθη προς Βορράν.
Από πρωίας ημέτερα τμήματα εκινήθησαν προς Βορράν ΒΟΥΡΤΟΝΙΟΝ (Ρ.6657) εις καταδιωξιν των συμμοριτών, συμπτυχθέντων προς ΓΑΡΔΙΚΙ -ΓΛΟΥΣΤΑ και Βορείως.
Το αριστερόν του 611 Τ. την 1430 ώραν ήλθεν εις επαφήν μετά του εχθρού εις ΜΕΓ. ΡΑΧΗΝ (Ρ.640587). Μετά αγώνα 1 1/2 ώρας κατέλαβε το ύψωμα συνεχίσας την καταδίωξιν των συμμοριτών.
(ιι) 583 Τάγμα από πρωίας εκινήθη προς Β. και ήχθη εις ΑΓ.ΜΑΡΙΝΑΝ (Ρ.655610) χωρίς να συναντήση εχθρόν.
(ιιι) Ωσαυτώς το 625 Τ. ήχθη μέχρι ΟΒΛΑΣ (Ρ.5963) άνευ εχθρικής αντιστάσεως.
(ε) Αεροπορία
(ι) Δι’ όλης της ημέρας έξοδοι μαχητικών και αναγνωριστικών εις περιοχήν ΚΟΝΙΤΣΗΣ. Προσεβλήθησαν πολλοί συμμορίται επιτιθέμενοι από Β.Δ. κατά ΚΟΝΙΤΣΗΣ. Παρετηρήθησαν Α/Α πολ/λεία καθώς και πυρ/λον εις περιοχήν ΚΟΥΤΣΟΥΦΛΙΑΝΗΣ (Ρ.9494), άτινα και προσεβλήθησαν.
(ιι) Μαχητικά προσέλαβον δι’ όλης της ημέρας συμμορίτας επί υψ.ΔΕΜΑ (Ρ.8877) μέχρι ΒΑΣΙΛΙΚΟΥ (Ρ.8490). Προσβολαί αυταί λίαν επιτυχείς διηυκόλυνον κινήσεις Πεζ. και επήνεγκον σοβαράς απωλείας εις τους συμμορίτας.
(ιιι) Εγένοντο, δύο ρίψεις πυρ/κών και φαρμάκων εις ΚΟΝΙΤΣΑΝ επιτυχώς, πλην ενός δέματος με φάρμακα, όπερ εκ σφάλματος ριπτών περιήλθεν εις χείρας συμμοριτών. Α/Α του εχθρού έβαλον Ντακότα ρίψεων άνευ ζημιών.
38. 29 Δεκεμβρίου
(α) 75 Ταξιαρχία (ΚΟΝΙΤΣΑ)
Από πρωίας τα τμήματα μας ενήργησαν εκκαθάρισιν των εναπομεινασών εστιών εις τινας οικίας της Ν.Α. παρυφής της Κωμοπόλεως. Ανεφέρθησαν 35 πτώματα συμμοριτών εκτός των κεκαλυμμένων υπό τα ερείπια των καταρριφθεισών οικιών.
Ο βομβαρδισμός διά Πυρ/κού των ημετέρων θέσεων και της κωμοπόλεως εσυνεχίσθη καθ’ όλην την ημέραν. Κατά την νύκτα εγένετο παρενόχλησις διά πυρών ολοκλήρου της τοποθεσίας ουχί σοβαρά. Το Πυρ/κό έβαλε δραστικώς από κατευθύνσεως (Ν.008003) και ΚΟΥΤΣΑΦΛΙΑΝΗΣ κατά της τοποθεσίας ΠΡΟΦ.ΗΛΙΑ και της κωμοπόλεως.
(β) 76 Ταξιαρχία (ΚΑΛΠΑΚΙ)
To 523 Tάγμα διά συντόνου κινήσεως ήχθει διά ΜΕΤΣΟΒΟΥ την εσπέραν της 28/12 εις περιοχήν ΑΝΩ ΡΕΒΕΝΙΑ.
Κατόπιν της δοκιμασίας του 581 Τ/τος το Tάγμα ετέθη υπό διαταγάς 76 Ταξιαρχίας ίνα υπερβή τούτο.
Ούτω από 1300 ώρας τμήματα των 523, 29 Ταγμάτων και 24 Τ.Χωρ/κής ενεργήσαντα από υψ. 807 κατέλαβον κατόπιν αγώνος το ΜΑΥΡΟΒΟΥΝΙ εις το οποίο οι συμμορίται ημύνθησαν πεισμόνως. Το χωριόν τούτο απετέλει οχυρομένον σημείον στηρίγματος των συμμοριτών. Ανευρέθησαν εντός των χαρακωμάτων 11 πτώματα συμμοριτών και πλείστα είδη εγκαταλειφθέντα υπ΄αυτών
(γ) 43 Ταξιαρχία (ΚΑΛΠΑΚΙ)
(ι) Το 527 Τ. εσυνέχισε κίνησιν του βορείως υψοδ. 1090 και παρά τας δυσμενείς καιρικάς συνθήκας και τας αντιστάσεις του εχθρού χρησιμοποιούντος τας οχυρώσεις του 1940-41 κατόπιν αγώνων κατέλαβε μέχρι την εσπέραν το υψ. 1060 και εν συνεχεία έθεσε, πόδα επί του υψωμ. 1201 (ΓΡΑΜΠΑΛΑΝ) παραδόξως εγκαταλειφθέντος υπό του εχθρού άνευ σοβαράς αντιστάσεως.
(ιι) Το 521 Tάγμα επανέλαβε την ενέργειαν του κατά των υψωμ.723 και 93. Διεξήγαγε, καθ’ όλην την ημέραν σκληρόν αγώνα, μη δυνηθέν μέχρις εσπέρας να καταλάβη τα εν λόγω υψώματα, προσκρούσαν εις σοβαράς αντιστάσεις του εχθρού, βάλλοντος δραστικώς εκ των ανωτέρω υψωμάτων.
(ιιι) Λόχος της ΣΕΑΚ ήχθη εις περιοχήν ΧΑΝΙ ΓΑΪΔΑΡΟΥ (Ρ.858813).
(ιυ) Υπόλοιπος δυνάμις ΣΕΑΚ τεθείσα υπό δ/γάς 43 Ταξιαρχίας εκινήθη εκ ΚΑΛΠΑΚΙΟΥ και εγκατεστάθη εις υψώματα Ν.Α. ΧΑΝΙ ΚΑΛΛΙΘΕΑΣ.
(υ) Από της εσπέρας της 28/12 το 522 Τάγμα της 41 Ταξ/χίας εγκατεστάθη εις ΜΕΤΣΟΒΟΝ αναλαβόν την ασφάλεια τούτου.
Ούτω απεγκιστρώθη το 528 Tάγμα (43 Ταξιαρχία), όπερ κινηθέν από πρωίας εκ ΜΕΤΣΟΒΟΥ εγκατεστάθη την 2245 ώραν εις περιοχήν ΧΑΝΙ ΚΑΛΛΙΘΕΑΣ Ρ.859 υπό τας διαταγάς της Ταξιαρχίας του.
(δ) Γ΄ Μοίρα Καταδρομών (ΚΑΛΠΑΚΙ)
Τέσσαρες λόχοι Καταδρομών υπό τον Ταγ/χην ΖΑΧΑΡΑΚΗΝ εισδύσαντες διά νυκτός και διά συντόμου πορείας διά μέσου των εχθρικών γραμμών ήχθησαν εκ περιοχής ΑΝΩ ΡΕΒΕΝΙΩΝ εις αντερείσματα Β/ως ΓΕΡΟΠΛΑΤΑΝΟΥ και Δκτως ΒΙΓΛΑΣ (Ρ.8686) μη γενόμενοι αντιληπτοί υπό των συμμοριτών.
(ε) Τ.Σ. 84 Περιοχής
(ι) Το 625 Tάγμα κινηθέν από πρωίας προς υψ. ΤΑΒΕΡΑΣ (Ρ.6163) συνεπλάκη με μικράν ομάδα συμμοριτών, ήτις μετά μικράν συμπλοκή υπεχώρισε προς ΒΑΒΟΥΡΙΟΝ (Ρ.6465).
(ιι) 583 Tάγμα εκινήθη προς ΓΛΟΥΣΤΑΝ αχθέν τας εσπερινάς ώρας εις ταύτην, άνευ εχθρικής αντιστάσεως.
(ιιι) 611 Tάγμα και διλοχία 629 εν κινήσει προς ΖΙΤΣΑΝ.
(στ) 74 Ταξιαρχία (ΜΠΑΛΝΤΟΥΜΑ)
Λόγω της δημιουργηθείσης καταστάσεως και κατόπιν της αποχωρήσεως εκ περιοχής ΒΟΤΟΝΟΣΙ του 527 Tάγμα, επήλθε μεταβολή εις την διάταξιν της 74 Ταξιαρχίας. Το 627 Tάγμα εγκατεστημένον επί ΤΟΥΦΑΣ εγκατέλειψε την τοποθεσίαν ταύτην καταλαβόν θέσεις Νοτιώτερον και επεκταθέν μέχρι υψοδ.1145 (περιοχήν ΧΡΥΣΟΒΙΤΣΗΣ).
(ζ) Αεροπορία
(ι) Δι΄όλης της ημέρας συνεχείς έξοδοι μαχητικών και αναγνωριστικών προσέβαλον επιτυχώς συμμορίτας πέριξ ΚΟΝΙΤΣΗΣ.
(ιι) Ομοίως αεροπορία υπεστήριξε ενέργειαν φιλίων, κινούμενων εις περιοχήν Α. και Δ. της αρτηρίας ΚΑΛΠΑΚΙ-ΒΑΣΙΛΙΚΟΝ.
(ιιι) Εγένοντο δύο ρίψεις πυρ/κών, λόγω προφανώς χαμηλής νεφώσεως, δεν ερρίφθησαν εις το καθορισθέν σημείο ρίψεως (Ρ.983932) αλλά εις (Ρ.976932), μη παραληφθέντων.
39. 30 Δεκεμβρίου
(α) 75 Ταξιαρχία (ΚΟΝΙΤΣΑ)
Μέχρι την 1030 ώρας εσυνεχίζετο η από νυκτός αρξάμενη παρενόχλησις διά πυρών. Από της ώρας ταύτης το 582 Tάγμα εδέχθη σφοδρότατη επίθεσιν εφ’ ολοκλήρου του μετώπου του εξ όλων των κατευθύνσεων. Κυρία προσπάθεια των συμμοριτών ο ΠΡΟΦ. ΗΛΙΑΣ. Αγών σκληρός εσυνεχίσθη καθ’ όλην την ημέραν. Ημέτεροι ανατρέψαντες δι’ αντεπιθέσεων επανειλημμένας διεισδύσεις των συμμοριτών μέχρι της εσπέρας, κατείχον τας θέσεις των.
Εν τω μεταξύ το εχθρικόν πυρ/κόν εσφυροκόπει την τοποθεσίαν ΠΡΟΦ. ΗΛΙΑΣ και την κωμόπολιν.
Καθ’ όλη την διάρκεια τα ημέτερα τμήματα παρηνωχλούντο ισχυρώς διά πυρών. Από δε 31 0300 ώρας ο εχθρός εξεδήλωσε νέαν ισχυράν επίθεσιν κατά ΠΡΟΦ. ΗΛΙΑ, αποκρουσθείσαν τελικώς διά χειροβομβίδων με βαρείας απωλείας εκατέρωθεν.
Ο ηρωϊσμός των επί ΠΡΟΦ. ΗΛΙΑ αμυνομένων αξ/κών και οπλιτών υπήρξεν άνευ προηγουμένου.
(β) 76 Ταξιαρχία (ΚΑΛΠΑΚΙ)
(ι) Το 523 Tάγμα κινηθέν από πρωίας εκ περιοχής ΜΑΥΡΟΒΟΥΝΙ κατέλαβεν την ισχυρώς κατεχομένη τοποθεσίαν ΓΕΡΟΠΛΑΤΑΝΟΣ – ΒΙΓΛΑ και εν συνεχεία ήχθη προς ΠΕΛΕΚΑΝΙΑ συνδυάζον την ενέργειαν του με την τοιαύτην του 528 Τάγματος.
(ιι) Το 629 Tάγμα (τρείς λόχοι) κινηθέν εκ της αυτής περιοχής ενήργησεν εις το αριστερόν, κατέλαβε το υψ. 266 (Ρ.8586), όπου και εβλήθη υπό συμμοριτών κατέχων το υψ. ΚΟΥΚΟΣ.
Κατά την νύκτα ουδεμία παρενόχλησις, ενδείξις διαθέσεως υποχωρήσεως των συμμοριτών.

(γ) 43 Ταξιαρχία (ΚΑΛΠΑΚΙ)
(ι) Το 521 Tάγμα μετά Τάγματος ΣΕΑΚ εκινήθησαν από πρωίας προς υψ.935 (Ρ.885815) όπερ και κατέλαβον την 1010 ώραν μετά αγώνα.
(ιι) Το 528 Τ. κινηθέν από πρωίας κατέλαβε το χωρίον ΜΕΣΟΒΟΥΝΙ και εν συνεχεία ανέτρεψεν εχθρικάς αντιστάσεις επί του υψοδ. 935. (Ρ.885825), κατέλαβε τα υψώματα ΚΕΦΑΛΟΒΟΥΛΓΑΡΕΣ εν συνδυασμώ με επιθετικήν ενέργειαν του 523 Τ. και ήχθη εντός της ημέρας εις υψώματα ΒΙΓΛΑ-ΠΕΛΕΚΑΝΙΑ.
(ιιι) Το 521 Τ. ηκολούθη εν Β΄ κλιμάκιω εγκατασταθέν εις ΒΙΓΛΑΝ την 1830 ώραν.
(ιυ) Το 527 Τ. εξεκαθάρισεν το χωρίον ΑΡΙΣΤΗ και εν συνεχεία ανέτρεψεν αντιστάσεις του εχθρού Βορείως ΑΓ. ΜΗΝΑ (Ρ.898830).
(υ) 3 λόχοι της ΣΕΑΚ εκινήθησαν διά ΓΡΑΜΠΑΛΑΣ διά κατοχήν της άνω τοποθεσίας εις αντικατάστασιν του 527 Τάγματος.
(δ) Γ΄ Μοίρα Καταδρομών
Από 0800 ώρας τα τμήματα των Καταδρομών προσεβλήθησαν υπό των συμμοριτών εκ κατευθύσεων ΒΙΓΛΑΣ υψοδ. 692 Ρ.8787 και ΚΟΥΚΟΥ. Ο αγών εσυνεχίσθη σκληρός μέχρι της προωθήσεως των Ν. κινουμένων ημετέρων τμημάτων. Η συμβολή της διεισδύσεως των τμημάτων τούτων παρέσχε μεγίστην διευκόλυνσιν εις την προώθησιν των λοιπών τμημάτων.
(ε) Τ.Σ.84 περιοχής
(ι) Το 625 Τάγμα εξεκαθάρισε την περιοχή ΤΣΑΜΑΝΤΑ των εχθρικών περιπόλων συμπτυχθεισών προς ΛΕΙΑ.
(ιι) Τμήματα του 583 Τ/τος την 1630 ώραν εδέχθησαν πυρά εκ κατευθύνσεως ΓΛΟΥΣΤΑ. Διεπιστώθη κατοχή υψωμάτων ΣΤΑΛΟΣ (Ρ.6862) και ΚΑΣΤΡΙ (Ρ.6963).
(στ) Αεροπορία
(ι) Επανειλημμένοι έξοδοι μαχητικών και αναγνωριστικών εις ΚΟΝΙΤΣΑΝ. Υπό 16 εν όλω ΣΠΙΤΦΑΙΡ προσεβλήθησαν συμμορίται πέριξ ΠΡΟΦ.ΗΛΙΟΥ (Ρ.9797). Επίσης προσεβλήθησαν συμμοριακά πολ/λα εις (Σ.003974) με αποτέλεσμα την ολοκληρωτικήν καταστροφήν.
(ιι) Επίσης συνεχείς έξοδοι μαχητικών και αναγνωριστικών προσέβαλον επιτυχώς συγκεντρώσεις συμμοριτών εις περιοχήν ΓΕΡΟΝΤΟ-ΠΛΑΤΑΝΟΥ (Ρ.8685) και ΒΙΓΛΑ (Ρ.8786).
(ιιι) Ενεργήθη τακτική αναγνώρισις περιοχής ΚΕΡΑΣΟΒΟΥ (Ρ.7277) μέχρι ΛΑΧΑΝΟΚΑΣΤΡΟΥ (Ρ.8088) και βορειότερον. Ουδέν παρατηρήθη.
(ιυ) Εξετελέσθη μία ρίψις πυρ/κών και φαρμάκων εις ΚΟΝΙΤΣΑΝ. Άπαντα ριφθέντα εντός της πόλεως παρελήφθησαν. Εν αεροσκάφος εβλήθη υπό Α/Α του εχθρού από (Ρ.9996) διατρηθείσης της πτέρυγος.
40. 31 Δεκεμβρίου
(α) 75 Ταξιαρχία (ΚΟΝΙΤΣΑ)
Από 1 0700 εξεδηλώθη και ετέρα εχθρική επίθεσις εξ Ανατολών κατά των θέσεων του 582 Τάγματος. Ο εχθρός επέτυχε μικράν διείσδυσιν εις τον τομέα Αγ. Αθανασίου, πλην την 1630 ώραν εξουδετερώθη δι’ αντεπιθέσεως. ‘Εκτοτε τα τμήματα μας εβάλοντο δι΄όλμων. Την 1930 ώραν οι συμμορίται εξαπέλυσαν νέαν ισχυράν επίθεσιν κατά ΠΡΟΦ. ΗΛΙΟΥ. Ο αγών έλαβε μορφήν πάλης σώματος προς σώμα. Τελικώς η επίθεσις απεκρούσθη διά χειροβομβίδων.
Αφέθησαν επί ΠΡΟΦ. ΗΛΙΟΥ 8 πτώματα συμμοριτών.
(β) 76 Ταξιαρχία (ΚΑΛΠΑΚΙ)
Τα 523 και 629 Τάγματα εκινήθησαν και διά συγκλινουσών κατευθύνσεων ήχθησαν περιοχήν ΒΑΣΙΛΙΚΟΥ υψοδ.1126 (Ρ.845810) άνευ σοβαράς αντιστάσεως του εχθρού.
Το Τ.Σ. της Ταξιαρχίας ηκολούθησε τα τμήματα του Α΄ κλιμακίου αχθέν εις ΒΑΣΙΛΙΚΟΝ.
(γ) 43 Ταξιαρχία (ΚΑΛΠΑΚΙ)
(ι) Κλιμάκιον του Τ.Σ. της Ταξιαρχίας μετά των 528 και 521 Τ. ήχθησαν την 1230 ώραν άνευ εχθρικής αντιδράσεως εις περιοχήν ΜΠΟΥΡΑΖΑΝΙ, Δ. γέφυρας. Διεπιστώθη τελεία καταστροφή της γέφυρας.
Αφιχθέν συγχρόνως τμήμα μηχανικού διεπίστωσεν αδυναμίαν ζεύξεως του ποταμού λόγω δραστικής βολής του χώρου υπό των συμμοριτών κατεχόντων τα υψωμ. Β.Α. της γέφυρας.
Από της ιδίας κατευθύνσεως οι συμμορίται έβαλλον κατά των θέσεων των ημετέρων τμημάτων εις ΜΠΟΥΡΑΖΑΝΙ ως και διά πυρ/κου από κατευθύνσεως ΚΟΥΤΣΟΦΛΙΑΝΗΣ.
Συνεργείο ναρκαλιεύσεως ανέσυρε 15 νάρκας από ΔΕΜΑΤΟΣ (Ρ.864885) μέχρι ΜΠΟΥΡΑΖΑΝΙΟΥ.
ΜΑΡΜΟΝ της Ίλης τεθωρακισμένων προσέκρουσεν επί νάρκης και ανετινάχθη.
Ομοίως ανετινάχθη έτερον αυτοκίνητον του μηχανικού 3 τ.
Εις το πεδίον της μάχης ανευρέθησαν πολλοί ομαδικοί νωποί τάφοι των συμμοριτών ως και διάφορα υλικά εγκαταλειφθέντα υπό τούτων.
(ιι) Το Τ. εκινήθη από πρωίας και διά γεφύρας ΡΟΜΠΟΚΗ (Ρ.894845) διήλθε τον ΒΟΪΔΟΜΑΤΗΝ. Εσυνέχισε κινήσιν του θαρραλέως και αφού ανέτρεψε διαδοχικάς αντιστάσεις του εχθρού εις υψώματα ΚΑΛΥΒΙΑ ΚΛΕΙΔΩΝΙΑΒΙΣΤΑΣ διά ΓΟΡΙΤΣΗΣ και γεφύρας λατομίου ΑΩΟΥ εισήλε την 1950 ώραν εις ΚΟΝΙΤΣΑΝ συνενωθέν μετά της φρουράς ταύτης.
(ιιι) Μετά του 527 Τ. εκινήθησαν προς ΚΟΝΙΤΣΑΣ και λόχου του 24 Τ.Χ. των ετέρων δύο λόχων εγκατασταθέντων εις γέφυραν ΒΟΪΔΟΜΑΤΗ προς φρούρησιν ταύτης. Ομοίως και συγκροτήματα Καταδρομών (4 λόχοι).
(ιυ) Το 525 Τάγμα της 41 Ταξιαρχίας διά ΜΕΤΣΟΒΟΥ ήχθη εις ΜΠΙΣΔΟΥΝΙ, όπου παρέμεινε εν αναμονή εξελίξεως της καταστάσεως.
(δ) Τ.Σ. 84 Περιοχής (ΦΙΛΙΑΤΕΣ)
Συμβάν ουδέν.
(ε) Αεροπορία
Ουδεμία πτήσις εγένετο λόγω κακοκαιρίας.
41. 1η Ιανουαρίου 1948
(α) 75 Ταξιαρχία (ΚΟΝΙΤΣΑ)
Υπό διαταγάς της 75 Ταξιαρχίας και αι εισελθούσαι εις ΚΟΝΙΤΣΑΝ δυνάμεις διατεταγμέναι ως ακολούθως:
527 Τάγμα: Λόχος εις ΠΡΟΦΗΤΗΝ ΗΛΙΑΝ
-Σ.Δ. και 3 λόχοι Κότω ΚΟΝΙΤΣΑΝ δι’ ελέγχον πεδινού διαδρόμου.
-Λόχος 24 Τ.Χ. πεδινός διάδρομος.
-Δυνάμεις Καταδρομών εις ΚΟΝΙΤΣΑΝ.
Προς τον σκοπόν ανακαταλήψεως του Δυτικού αντερείσματος ΠΡΟΦ. ΗΛΙΑ ίνα επιτευχθή ευχέρεια κινήσεως εντός της κωμοπόλεως εγένετο ενέργεια υπό των τμημάτων ΚΟΝΙΤΣΗΣ. Αι εχθρικαί αντιστάσεις δεν ήσαν σημαντικαί, πλην η πυκνή ομίχλη αι ωργανωμέναι θέσεις των συμμοριτών συνετέλεσαν ώστε να μη επιτευχθή η εξουδετέρωσις των εχθρικών αντιστάσεων διακοπείσης της επιχειρήσεως άμα τη επελεύσει του σκότους.
Την 01 1630 εξεδηλώθη εχθρική επίθεσις κατά του δεξιού της διατάξεως (ΑΓ.ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ). Ο εχθρός επέτυχε μικράν διείσδυσιν εις το άκρον δεξιόν.
Εχθρική Πυρ/χία από ΑΓ. ΝΙΚΑΝΩΡΑ έλαβε κατ’ αραιά διαστήματα κατά του δεξιού της διατάξεως. Ομοίως από περιοχής ΚΑΒΑΣΙΛΩΝ πυρ/κόν έβαλε κατ’ αραιά διαστήματα κατά της γέφυρας ΑΩΟΥ (Ρ.9692).
(β) 76 Ταξιαρχία (ΒΑΣΙΛΙΚΟΝ)
Αναγνωρίσεις κινηθείσαι από περιοχής ΒΑΣΙΛΙΚΟΥ ήχθησαν εις υψ. ΝΤΟΥΣΚΑ (Ρ.847918) άνευ επαφής μετά του εχθρού συνεχίσασαι εκείθεν την εξερεύνησιν προς περιοχήν ΑΪΔΟΝΟΧΩΡΙ (Ρ.8595) και Δυτικώς.

(γ) 43 Ταξιαρχία (ΜΠΟΥΡΑΖΑΝΙ)
(ι) Λόγω ισχυράς εχθρικής αντιστάσεως εκ των Α.ΜΠΟΥΡΑΖΑΝΙΟΥ υψωμάτων η ζεύξις του ποταμού αδύνατος ως και η διέλευσις τμημάτων λόγω του ύψους των υδάτων.
Αι θέσεις των 528 και 521 Ταγμάτων καθ’ όλην την ημέραν εβάλοντο διά πυρών Πεζικού και όλμων ως και διά βλημάτων Πυροβολικού.
(ιι) Διλοχία του 24 Τ.Χ. επιχειρήσασα να κινηθή Βορείως γεφύρας ΒΟΪΔΟΜΑΤΗ προσέκρουσεν εις εχθρικάς αντιστάσεις, του εχθρού κατέχοντος τα υψώματα Δ. Χωρίου ΛΙΟΝΙΑΒΙΣΤΗΣ.
(ιιι) Λόχος της ΣΕΑΚ επί γεφύρας ΑΓ. ΜΗΝΑ εβλήθη κατά την διάρκειαν της νυκτός εκ κατευθύνσεως ΠΑΠΙΓΚΟΥ.
(δ) Τ.Σ.84 Περιοχής
(ι) 583 Τάγμα διεπεραίωσε τμήματα του Δ. ΤΟΥΡΙΤΣΑ (Ρ.6562) υπό δυσμενείς καιρικάς συνθήκας. Λόγω ποσότητος υδάτων 3 οπλίται παρεσύρθησαν διασωθέντες υπό συναδέλφων των.
(ιι) Ο εχθρός ενεργήσας την 02 0445 επίθεσιν κατά τμημάτων 625 Τ/τος επί ΤΑΒΕΡΑΣ ανέτρεψε ταύτα καταλαβών ανωτέρω ύψωμα.
(ε) Αεροπορία
Δεν εγένοντο πτήσεις λόγω κακοκαιρίας.
42. 2 Ιανουαρίου 1948
(α) 75 Ταξιαρχία (ΚΟΝΙΤΣΑ)
Η διείσδυσις του εχθρού από το δεξιόν ΑΓ. ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ εξουδετερώθη την 0800 ώραν δι’ αντεπιθέσεως αποκατασταθείσης της διατάξεως.
Το εχθρικόν πυρ/κόν εξηκολούθησε βολάς εναντίον των θέσεων του 582 Τ. κατ’ αραιά διαστήματα. Ομοίως και της γεφύρας ΑΩΟΥ και Νότια παρυφής κωμοπόλεως.
Ημέτερα τμήματα ενεργήσαντα από πρωίας εκ ΠΡΟΦ. ΗΛΙΑ εξουδετέρωσαν ελαφράς εχθρικάς αντιστάσεις ευρισκόμενας επί Δ. ατερείσματος ΠΡΟΦ. ΗΛΙΑ και εξέτεσαν τας γραμμάς των. Κατά την νύκτα επεκράτησε ηρεμία.
(β) 76 Ταξιαρχία (ΒΑΣΙΛΙΚΟΝ)
Επιθετικαί αναγνωρίσεις υπό τμημάτων του 523 Τ. προς την κατεύθυνσιν ΚΕΦΑΛΟΒΡΥΣΟ – ΚΑΤΩ ΜΕΡΟΠΗ εδέχθησαν πυρά εκ Ν.Α παρυφής ΚΕΦΑΛΟΒΡΥΣΟΥ.
Διλοχία του ιδίου Τάγματος εις ΑΗΔΟΝΟΧΩΡΙ (Ρ.8595) εβλήθη υπό εχθρικού πυρ/κού εκ κατευθύνσεως ΛΥΚΟΜΟΡΟΥ (Ρ.918978).

(γ) 43 Ταξιαρχία (ΜΠΟΥΡΑΖΑΝΙ)
Κατόπιν της διαπιστωθείσης αδυναμίας ζεύξεων του ΑΩΟΥ εις ΜΠΟΥΡΑΖΑΝΙ και της διαπεραιώσεως τμημάτων ανατολικώς τούτου, προτού καταληφθώσιν υπό ημετέρων τμημάτων τα Ανατολικά του ποταμού υψώματα, η Μεραρχία διέταξε την διά γεφύρας ΒΟΪΔΟΜΑΤΗ κίνησιν της 43 Ταξιαρχίας προς ΚΟΝΙΤΣΑΝ.
(ι) Το 521 Τ. κινηθέν την νύκτα της 1ης προς 2αν Ιανουαρίου από ΜΠΟΥΡΑΖΑΝΙ ήχθη την 02 0830 εις περιοχήν γεφύρας ΡΟΜΠΟΚΗ, ένθα και εγκαταστάθη με αποστολήν την ασφάλειαν ταύτης και τον έλεγχο της περιοχής.
(ιι) Το 28 Τάγμα επιβιβασθέν αυτοκινήτων την 0700 ώραν εκ ΜΠΟΥΡΑΖΑΝΙΟΥ ήχθη εις ύψος ΚΕΦΑΛΟΒΟΥΛΓΑΡΑΣ και εκείθεν οδικώς προς ΒΟΪΔΟΜΑΤΗΝ – ΓΟΡΙΤΣΑ – ΚΟΝΙΤΣΑ.
(ιιι) Το Τ.Σ. της 43 Ταξιαρχίας μετά του 528 Τάγματος
(ιυ) Δλοχία 24 Τ.Χ. αντικατασταθείσα υπό 521 Τ. εις κίνησιν από 02 1230 ώρας προς ΚΟΝΙΤΣΑΝ.
Από 02 1730 τα ανωτέρω τμήματα εισήρχοντο εις ΚΟΝΙΤΣΑΝ άνευ σοβαρών επεισοδίων.
Εις περιοχήν γεφύρας ΑΩΟΥ (Ρ.9592) οι συμμορίται έβαλλον κατά της εις ΚΟΝΙΤΣΑΝ εισερχομένης φάλαγγος της 2/1 εν ΚΟΝΙΤΣΗ ως κάτωθι:
-582 Τάγμα: ΠΡΟΦ.ΗΛΙΑΣ – ΑΓ. ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ – ΚΑΤΑΛΑ (άκρον δεξιόν)
-527 Τάγμα:Λόχος ΠΡΟΦ. ΗΛΙΑΝ. Σ.Δ και τριλοχία πεδινόν διάδρομον.
-524 Τάγμα: Πεδινός διάδρομος ΚΟΝΙΤΣΗΣ.
-528 Τάγμα, 24 Τ.Χωρ/κής και 4 λόχοι Καταδρομών εντός ΚΟΝΙΤΣΗΣ.
Άπασαι αι εν ΚΟΝΙΤΣΗ δυνάμεις υπό δ/γας Συν/χου ΚΑΡΔΑΡΑ Δ/του της 43 Ταξιαρχίας.
Η Μεραρχία επιδιώκουσα την ταχείαν εκκαθάρισιν της περιοχής ΚΟΝΙΤΣΑ – ΜΠΟΥΡΑΖΑΝΙ προς αποκατάστασιν της επικοινωνίας έξέδωσε το κάτωθι σήμα προς 43 Ταξιαρχίαν


ΣΗΜΑ
ΑΠΟ: VIΙΙ Μεραρχία Α ΟΥ Κρυπτογραφικώς
ΠΡΟΣ: 43 Ταξιαρχίαν 02 2200
ΚΟΙΝ: Τ.Σ./ Β΄ΣΣ, 75 Ταξιαρχίαν
Αριθ. Α.Π. 117
Αύριον ενεργήσατε εν γενική κατεύθυνσει ΚΟΝΙΤΣΑΣ – ΣΑΒΟΝΟΣ εν συνδυασμώ με ενέργειαν ΛΟΚ ΖΑΧΑΡΑΚΗ εις ον να μεταβιβασθή διαταγή Δ/τού Στρατιάς όπως εκτελέση διαταχθείσαν αποστολήν διά Α.Π. 8/1-1-48 δ/γης Στρατιάς. Δυνάμεις κατά κρίσιν σας αναλόγως τακτικών αναγκών ΚΟΝΙΤΣΗΣ και πληροφοριών. Τηρείτε Μεραρχίαν ενήμερον.
Αντωνόπουλος Μέραρχος

(δ) Τ.Σ.84 Περιοχής (ΦΙΛΙΑΤΕΣ)
(ι) Από 02 0700 ώραν το 625 Τάγμα ενεργεί αντεπίθεσιν προς ανακατάληψιν του υψώματος ΤΑΒΕΡΑ. Οι συμμορίται επιτεθέντες δι’ ισχυρών δυνάμεων κατέλαβον και την ΠΛΟΚΙΣΤΑΝ ότε το 625 Τάγμα μετά σκληρόν αγώνα συνεπτύχθη νοτιωτέρον.
(ιι) 523 Τάγμα εν κινήσει προς (Ρ.617508)
(ιιι) 611 Τάγμα εν κινήσει προς (Ρ.557) επ’ αυτοκινήτων.
(ε) Αεροπορία
(ι) Τακτική και επιθετική αναγνώρισις εις περιοχήν ΑΓ.ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ.
Η (Ρ.88947) και ανατολικώτερον καθ’ ην προσεβλήθησαν συμμορίται εντός χαρακωμάτων.
(ιι) Προσεβλήθη διά βομβών το χωρίον ΝΙΚΑΝΩΡΑΣ (Σ.003972).
(ιιι) Προσεβλήθη θέσις (Ρ.9696) όπου συμμορίται και παρηλλαγμένος χώρος πιθανώς πυροβόλων
(ιυ) Εξετελέσθησαν ρίψεις διά 4 ντακότα 106 δεμάτων πυρ/κών εντός της κωμοπόλεως ΚΟΝΙΤΣΗΣ παραληφθέντα άπαντα. Έν των αεροσκαφών εβλήθη υπό Α/Α του εχθρού άνευ ζημιών.
43. 3 Ιανουαρίου 1948
(α) 75 Ταξιαρχία (ΚΟΝΙΤΣΑ)
(ι) 582 Τάγμα κατέλαβε θέσεις εις το αριστερόν της τοποθεσίας ΠΡΟΦ. ΗΛΙΑ και συγκεκριμμένως, από του υψοδ. 1072 μέχρι ΜΑΚΡΟΒΟΥΝΙ.
(ιι) 584 Τάγμα εν συνεχεία προς το 582 επί του πεδινού διαδρόμου από (Ρ.967926) μέχρι (Ρ.983925).
Κατά το διάστημα της ημέρας κατ’ αραιά διαστήματα βολή εχθρικού πυρ/κου κατά θέσεων των ημετέρων τμημάτων και της κωμοπόλεως από κατευθύνσεων ΝΙΚΑΝΩΡΟΣ και ΛΥΚΟΜΟΡΟΥ.
Παρεσχέθη ανάπαυσις εις τα τμήματα και εγένετο προχείρως ανεφοδιασμός εις πυρομαχικά και τρόφιμα.
(β) 76 Ταξιαρχία (ΒΑΣΙΛΙΚΟΝ). Ηρεμία
(γ) 43 Ταξιαρχία (ΚΟΝΙΤΣΑ)
(ι) 527 Τάγμα από πρωίας εγκατεστάθη από ΚΑΨΑΛΑΣ-ΑΓ.ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ μέχρι υψόδ.1072 (ΠΡΟΦ.ΗΛΙΑΣ ΚΟΝΙΤΣΗΣ).
(ιι) Τα λοιπά τμήματα της Ταξιαρχίας εν ΚΟΝΙΤΣΗ αναπαυόμενα αναβληθείσης της διαταχθείσης επιχειρήσεως διά την 4-1-48 ίνα προηγηθή προπαρασκευή ταύτης.
(ιιι) Υπό των Ηγητόρων εγένοντο αι δέουσαι αναγνωρίσεις διά τάς επιχειρήσεις της επομένης (4-1-1948).
Κατά την νύκτα της 3/1 επεκράτησεν ηρεμία.
(ιυ) Α΄ ΕΦΟΔΙΟΠΟΜΠΗ διά ΚΟΝΙΤΣΑΝ
Μη αποκατασταθείσης της διά ΜΠΟΥΡΑΖΑΝΙΟΥ επικοινωνίας μετά ΚΟΝΙΤΣΗΣ η Μεραρχία οργάνωσε εφοδιοπομπήν και διά του δρομολογίου ΚΕΦΑΛΟΒΟΥΛΓΑΡΑ – ΓΕΦΥΡΑ ΒΟΪΔΟΜΑΤΙ – ΓΟΡΙΤΣΑ προώθησεν εις ΚΟΝΙΤΣΑΝ δι’ ισχυράς συνοδείας πυρομαχικά και τρόφιμα.
Η εφοδιοπομπή αφίκετο εις τον προορισμόν της άνευ συμβάντος.
(δ) 74 Ταξιαρχία (ΜΠΑΛΝΤΟΥΜΑ)
Κατόπιν των πληροφοριών ότι τμήματα συμμοριτών υποχωρούν διά ΓΚΑΜΗΛΑΣ προς ΚΑΛΕΣΟΒΟΝ η Μεραρχία διέταξε την μεταστάθμευσιν του 628 Τ. εις ΚΟΥΚΟΥΛΙ (Ρ.9873) με εντολήν την ενέργειαν επιθετικής αναγνωρίσεως προς ΚΑΛΕΣΟΒΟΝ. Εν συνεχεία διά της υπ’ αριθ. Α.Π.7/3-1-48 διαταγής της Μεραρχίας ο έλεγχος της περιοχής Δ. ΖΑΓΟΡΙΟΥ ανετέθη εις 74 Ταξιαρχίαν υπαχθεισών υπό τας διαταγάς ταύτης και των κάτωθι Μονάδων υπαγομένων πρότερον εις 76 Ταξιαρχίαν :
(ι) Διοίκησιν και Διλοχίαν 17 Τ.Ε. εις ΒΙΤΣΑΝ.
(ιι) Διοίκησιν και λόχον 8ης Ίλης πεζοπόρου εις ΑΣΠΡΑΓΓΕΛΟΥΣ.
(ε) Τ.Σ. 84 Περιοχής (ΦΙΛΙΑΤΕΣ)
Συμβάν ουδέν.
(στ) Αεροπορία
Προσεβλήθη λίαν επιτυχώς το σημείον (Σ.006975) όπου εχθρική πυρ/χία βάλλουσα κατά ΚΟΝΙΤΣΗΣ.
44. 4 Ιανουαρίου 1948
(α) 75 Ταξιαρχία (ΚΟΝΙΤΣΑ)
(ι) Λόχος του 582 Τ. υπό τον Δ/τήν του Τάγματος εκινήθη εκ ΚΟΝΙΤΣΗΣ προς ΛΥΚΟΜΟΡΟΝ ίνα ενισχύση και ανεφοδιάση τα τμήματα Καταδρομών, άτινα από της νυκτός είχον να αχθή και καταλάβει το ΛΥΚΟΜΟΡΟΝ. Ούτος κατώρθωσε να ανατρέψη συνεχείς αντιστάσεις επί υψωμάτων ΚΟΥΤΣΟΦΛΙΑΝΗΣ και να αχθή εις τον προορισμόν του την 04 2200 ώραν.
(ιι) Τα λοιπά τμήματα της 75 Ταξιαρχίας εις τας κατεχο-μένας θέσεις μη λαβόντα μέρος εις τας επιχειρήσεις της 4 Ιανουαρίου.

(β) 76 Ταξιαρχία (ΒΑΣΙΛΙΚΟΝ)
(ι) Επιθετική αναγνώρισις του 581 Τ. από ΚΑΤΩ ΡΕΒΕΝΙΑ (Ρ.8179) προς ΒΗΣΣΑΝΗΝ (Ρ.7883) ουδέν εσημείωσεν.
(ιι) Τμήματα του 629 Τάγματος ενεργήσαντα αναγνωρίσεις προς την κατεύθυνσιν ΡΟΥΨΙΑ (Ρ.825860) ουδέν συνήντησαν.
(ιιι) Το 523 Τάγμα (μείον λόχος) από πρωίας ενήργησεν αναγνωρίσεις από περιοχής ΒΑΣΙΛΙΚΟΥ προς ΚΑΤΩ ΜΕΡΟΠΗΝ-ΚΑΚΟΛΑΚΚΟΝ μη συναντήσαν εχθρόν. Κατά την νύκτα ηρεμία.
(γ) 43 Ταξιαρχία (ΚΟΝΙΤΣΑ)
(ι) Γ΄ Μοίρα Καταδρομών (4 λόχοι) εινήθη την 03 2300 ώραν εκ ΚΟΝΙΤΣΗΣ και δι’ ανωμάλου δρομολογίου εισέδυσεν διά μέσου των γραμμών των συμμοριτών και χωρίς να γίνη αντιληπτήν, ήχθη εις ΛΥΚΟΜΟΡΟΝ, όπερ και κατέλαβε κατόπιν σκληρού αγώνος την 04 0935.
Το τμήμα τούτο καθ’ όλη την ημέραν εβάλλετο δι’ εχθρικού πυρ/κού δεχόμενον συνεχείς και λυσσώδεις αντεπιθέσεις του εχθρού ας και επέκρουσε.
Καθ’ όλην την ημέραν ήτο μεμονωμένον μέχρι των πρώτων νυχτερινών ωρών, ότε κατώρθωσε να αχθή εις ΛΥΚΟΜΟΡΟΝ ο λόχος του 582 Τάγματος.
(ιι) Το 528 Τάγμα εκινήθη από πρωίας εν τη κατευθύνσει ΙΤΙΑ – υψοδ. 915 (Ρ.970965). Ευρέθη προ συνεχούς γραμμής αντιστάσεως και κατόπιν σκληρού αγώνος κατέλαβε την γραμμήν από (Ρ.9669) μέχρι (Ρ.9595). Ο εχθρός διεξεδίκησε το έδαφος σπιθαμήν προς σπιθαμήν ενεργήσας συνεχείς αντεπιθέσεις, αίτινες έλαβον μορφήν αγώνος σώματος προς σώμα.
(ιιι) Λόχος του 24 Τ.Χ. κινηθείς από πρωίας προς ΗΛΙΟΡΑΧΗΝ προσέκρουσεν εις εχθρικάς αντιστάσεις καθηλωθείς. Εις ενίσχυσιν τούτου εκινήθη η υπόλοιπος δυνάμις του αυτού Τ/τος (2 λόχοι), τη επεμβάσει δε και του προς ΛΥΚΟΜΟΡΟΝ κινουμένου λόχου του 582 Τ. επετεύχθη η ανατροπή των αντιστάσεων, η εκκαθάρισις της περιοχής ΚΟΥΤΣΟΥΦΛΙΑΝΗΣ και η εγκατάστασις επί ταύτης ολοκλήρου του Τ.Χωρ/κής.
(ιυ) Διλοχία του 527 Τ. ενεργήσασα επιθετικήν αναγνώρισιν προς την κατεύθυνσιν ΝΕΚΛΑΡΙΟΝ αντιμετώπισεν ισχυράν εχθρικήν αντίστασιν επί της γραμμής (Σ.016945) μέχρι ΣΤΑΝΙΝΑ.
Κατά την διάρκειαν της νυκτός συνεχής παρενοχλήσις ημετέρων διά πυρών Πεζικού όλμων και πυρ/κου.
(υ) 4-1-48
Διά των επιστρεφόντων εκ ΚΟΝΙΤΣΗΣ κτηνών μεταφέρθησαν περί τους 80 τραυματίαι της φρουράς ΚΟΝΙΤΣΗΣ εκ των ελαφρώς και δυνάμενων να μεταφερθώσιν διά κτηνών μέχρι ΚΕΦΑΛΟΒΟΥΛΓΑΡΑΣ και εκείθεν δι’ υγειονομικών αυτοκινήτων μεταφέρθησαν εις ΙΩΑΝΝΙΝΑ την εσπέραν της ιδίας ημέρας.

(δ) Τ.Σ. Περιοχής (ΦΙΛΙΑΤΕΣ)
(ι) 04 0930 ώραν το 625 Τ. εδέχθη επίθεσιν συμμοριτών εις ΦΑΤΗΡΙΟΝ (Ρ.5656) αποκρουσθείσας. Οι συμμορίται συνεπτύχθησαν προς (Ρ.5458). Περίπολος του ιδίου Τάγματος προσέβαλε ολιγομελή συμμορίαν εισερχομένην εις χωρίον ΠΑΛΑΜΠΑ (Ρ.5358).
(ιι) 04 1600 περίπολος του 583 Τ. ενέπεσεν εις ενέδραν συμμοριτών εις (Ρ.575528). Μετά επακολουθήσας συμπλοκήν, ή περίπολος διέφυγεν τραυματισθέντος ενός οπλίτου.
(ε) Αεροπορία
(ι) Επιθετικαί και τακτικαί αναγνωρίσεις εις περιοχήν ΚΟΝΙΤΣΗΣ προσέλαβον λίαν επιτυχώς συμμορίτας εις (Ρ.926964) και (Ρ.9797) επενεγκούσαι κατά τας πληροφορίας των τμημάτων Πεζικού μεγίστην φθοράν εις τους συμμορίτας.
(ιι) Προσεβλήθησαν τα σημεία (Σ. 004975) και (Ρ.960981) όπου εχθρικαί Πυρ/χίαι βάλλουσαι κατά φιλίων.
45. 5 Ιανουαρίου 1948
(α) 75 Ταξιαρχία (ΚΟΝΙΤΣΑ)
Τα 582 και 58 Τ. λαμβάνοντα πλέον μέρος εις τον αγώνα παρέμειναν εις τας κατείχον θέσεις περιοχής ΚΟΝΙΤΣΗΣ, πλην ενός λόχου του 582 Τ. ευρισκόμενου μετά του συγκοτήματος καταδρομών εις τοποθεσίαν ΛΥΚΟΜΟΡΟΝ – ΑΓ. ΝΙΚΟΛΑΟΣ.
(β) 76 Ταξιαρχία (ΔΟΛΙΑΝΑ)
Συμβάν ουδέν.
Εγένετο αντικατάστασις του 521 Τάγ/τος διά του 525 τοιούτου αφιχθέντος του δευτέρου εις περιοχήν ΚΑΛΠΑΚΙΟΥ από την εσπέραν της 3-1-48
Το 521 Τάγμα εστάθμευσεν εις ΜΠΙΣΔΟΥΝΙ ένθα και Σ.Δ. της 41 Ταξιαρχίας από 31-12-47.
(γ) 43 Ταξιαρχία (ΚΟΝΙΤΣΑ)
(ι) Το 528 Τάγμα εσυνέχισε τον αγώνα προς κατάληψιν της τοποθεσίας ΗΤΙΑΙ. Υποστηριζόμενον υπό πυρών Πυρ/κού και αεροπορίας κατέλαβε κατόπιν αγώνος την τοποθεσίαν ΡΑΧΗ ΗΤΙΑΙ και υψοδ. 599 (Ρ.945954) των συμμοριτών τραπέντων προς ΚΑΒΑΣΙΛΑ και ΠΡΟΦ.ΗΛΙΑΝ (Ρ.9797).
Καταληφθείσα ανωτέρω τοποθεσία ευρέθη ωργανωμένη διά σκεπάστρων.
(ιι) Τμήματα του 24 Τ.Χ. εκινήθησαν εκ περιοχής ΗΛΙΟΡΑΧΗΣ προς ΜΑΖΙ – ΣΑΝΟΒΟΝ άνευ ουδεμιάς αντιστάσεως, ήχθησαν μέχρι Β.Α. και Β. υψωμάτων ΜΠΟΥΡΑΖΑΝΙΟΥ, των συμμοριτών συμπτυχθέντων κατά την νύκτα.
(ιιι) Το συγκρότημα Καταδρομών μετά του λόχου 582 Τ. κατέχουσι σταθερώς την τοποθεσίαν ΛΥΚΟΜΟΡΟΝ – ΑΓ. ΝΙΚΟΛΑΟΣ.
Συνελήφθησαν 3 ένοπλοι συμμορίται και ενευρέθησαν 7 πτώματα συμμοριτών.
Από πρωίας ήρξατο υπό τμημάτων μηχανικού η ζεύξις του ποταμού διά κατασκευής της γέφυρας ΜΠΟΥΡΑΖΑΝΙΟΥ ως και η αποκατάστασις της τηλ/κης επικοινωνίας μετά της ΚΟΝΙΤΣΗΣ.
(δ) Τ.Σ. 84 Περιοχής
Συμβάν ουδέν
(ε) Αεροπορία
(ι) Μαχητικά προσέβαλον υψ. 915 (Ρ.970975) και υψ. ΠΡΟΦ. ΗΛΙΑ – ΗΤΙΑΣ (Ρ.9797), όπου συμμορίται εντός χαρακωμάτων κεκαλυμμένων.
(ιι) Εξετελέσθησαν διά 5 Ντακότα ρίψεις πυρ/κων εντός της κωμοπόλεως ΚΟΝΙΤΣΗΣ κανονικώς.
46. 6 Ιανουαρίου 1948
(α) 75 Ταξιαρχία (ΚΟΝΙΤΣΑ)
Ουδέν
(β) 76 Ταξιαρχία (ΔΟΛΙΑΝΑ)
05 2200 ολιγομελής συμμορία προσέβαλε ημέτερον φυλάκιον εις ΚΑΤΩ ΡΕΒΕΝΙΑ (Ρ.810794). Καταδιωχθείσα ετράπη εις φυγήν.
Ανευρέθη παγιδευμένη χειροβομβίς εις (Ρ.808779) της οδού ΚΑΛΠΑΚΙ-ΚΑΚΑΒΙΑ.
(γ) 43 Ταξιαρχία (ΚΟΝΙΤΣΑ)
(ι) Από 06 0300 μέχρι 06 0400 εχθρικόν πυρ/κον από περιοχής ΝΙΚΑΝΩΡΟΣ έβαλε κατά των θέσεων του 527 Τ. περί τα 20 βλήματα.
(ιι) 528 Τάγμα από πρωίας επανέλαβε την επιθετικήν του προσπάθειαν και δι’ ορμητικών ενεργειών κατώρθωσε την 06 1100 να ολοκληρώση την κατάληψιν ολοκλήρου της τοποθεσίας ΗΤΙΑΣ – υψοδ. 915 -υψώματος ΠΡΟΦ. ΗΛΙΑ και την εκκαθάρισιν της Β.ΚΟΝΙΤΣΗΣ περιοχής.
(ιιι) Την εσπέραν της 6-1-48 τα εν ΚΟΝΙΤΣΗ τμήματα έλαβον την κάτωθι διάταξιν:
-527 Τάγμα: ΚΑΨΑΛΑ – ΑΥΧΗΝ ΑΓ. ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ – υψοδ.1072 – ΠΡΟΦ. ΗΛΙΑ.
-528 Τάγμα: Περιοχή ΗΤΙΑΣ υψοδ. 915 – ΠΡΟΦ. ΗΛΙΑΣ (Ρ.9797).
(δ) Ε΄ Συγκρότημα ΛΟΚ: – Λόχος 582 Τ. ΛΥΚΟΜΟΡΟΝ – ΑΓ.ΝΙΚΟΛΑΟΣ
(ε) 24 Τάγμα Χωρ/κης: Υψώματα ΚΟΥΤΣΟΥΦΛΙΑΝΗΣ – ΑΓ. ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ – ΣΑΒΟΝΟΥ. υψ. Β.Α. ΜΠΟΥΡΑΖΑΝΙ.
(στ) Τμήματα 75 Ταξιαρχίας (ΚΟΝΙΤΣΑ): Δύο κλιτείς υψοδ. 1072, πεδ. διάδρομος ΚΟΝΙΤΣΗΣ, ΚΑΣΤΡΟ – ΑΓ. ΒΑΡΒΑΡΑ.
Μη αποπερατωθείσης εισέτι της κατασκευής της γέφυρας ΜΠΟΥΡΑΖΑΝΙΟΥ συνεκροτήθη και έτερα εφοδιοπομπή εκ 200 μεταγωγικών διά της οποίας μεταφέρθησαν εις ΚΟΝΙΤΣΑ διά τας ανάγκας των εκεί τμημάτων και έτεραι ποσότητες πυρ/κων και τροφίμων.
Αύτη ακολουθήσασα το αυτό δρομολόγιον με την προηγούμενην και υπό συνοδείαν αφίκετο την εσπέραν εις τον προορισμόν της άνευ επεισοδίου τινός.
(ζ) Τ.Σ. Περιοχής (ΦΙΛΙΑΤΕΣ)
Συμβάν ουδέν.
(η) Αεροπορία
Ουδεμία δράσις.

ΗΜΕΤΕΡΑΙ ΔΥΝΑΜΕΙΣ ΜΕΤΑΣΧΟΥΣΑΙ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ
ΚΟΝΙΤΣΗΣ
47. Περιοχή ΚΟΝΙΤΣΗΣ
(α) Μονάδες Πεζικού
(ι) Στρατηγείον 75 Ταξιαρχίας
Δ/τής: Συν/χης Δόβας Κων/νος και μετά τον τραυ-ματισμόν του από του απογεύματος 25/12 Αντ/χην Παλλαντάς Γ.
(ιι) 582 Τάγμα (της 75 Ταξιαρχίας).
Δ/της: Ταγ/χης Περρίδης.
(ιιι) 584 Τάγμα (της 75 Ταξιαρχίας).
Δ/της: Αχτ/χης Παλλαντάς Γ.
(ιυ) Λόχος ΜΑΥ
(β) Τμήματα όπλων υποστηρίξεως
(ι) Ομάς πολυβόλων 530 Λόχου
(ιι) Ουλαμός της 1ης Μοίρας 105 Σ.Π.Πυρ/κου.
Δ/τής: Λοχαγός Μιτζιδάκης Στυλιανός.
(ιιι) Ουλαμός 4,2 της 132 Μ.όλμων.
Δ/τής Υπολ. Μπαλόπουλος.
Αμφότεροι οι ως άνω Ουλαμοί ήσαν υπό τας διαταγάς του Ταγ/χου Πυρ/κου Γεννημάρα Βασιλ.
48. Περιοχή ΚΑΛΠΑΚΙ – ΒΑΣΙΛΙΚΟΝ
(α) Μονάδες Πεζικού VIΙΙ Μεραρχίας
(ι) Στρατηγείον 43 Ταξιαρχίας
Δ/τής: Συν/χης Πεζ. Καρδαράς Κ. Εισήλθεν εις τον αγώνα την 28-12-47.
(ιι) Στρατηγείον 76 Ταξιαρχίας
Δ/τής: Συν/χης Πυρ/κου Ασημάκης Β. Εισήλθεν εις τον αγώνα την 25-12-47.
(ιιι) 527 Τάγμα Πεζικού (της 43 Ταξιαρχίας).
Δ/της: Ταγ/χης Λυγεράκης Γεώργ. Εισήλθεν εις τον αγώνα την 27-12-47.
(ιυ) 528 Τάγμα Πεζικού (της 43 Ταξιαρχίας).
Δ/της: Ταγ/χης Σπηλιόπουλος Κυρ. Εισήλθεν εις τον αγώνα την 30-12-47.
(υ) 581 Τάγμα Πεζικού (της 76 Ταξιαρχίας).
Δ/της: Ταγ/χης Τζοβάρας Στυλ. Εισήλθεν εις τον αγώνα την 25-12-47.
(υι) 629 Τάγμα Πεζ.(μείον διλοχία συν λόχος 628 Τ.) (74 Ταξιαρχίας).
Δ/της: Ταγ/χης Αρμπούζης Διον. Εισήλθεν εις τον αγώνα την 28-12-47.
(β) Μονάδες Πεζικού ΙΧ Μεραρχίας
(ι) 521 Τάγμα Πεζικού (της 41 Ταξιαρχίας).
Δ/της: Ταγ/χης Γιανόπουλος. Εισήλθεν εις τον αγώνα την εσπέραν της 27-12-47.
(ιι) 523 Τάγμα Πεζικού (της 41 Ταξιαρχίας).
Δ/της: Αντ/χης Καμάρας Βασίλ. Εισήλθεν εις τον αγώνα την 29-12-47.
(ιιι) 525 Τάγμα Πεζικού (της 42 Ταξιαρχίας).
Δ/της: Αντ/χης Μπράχος Βασιλ. Δεν επρόλαβε να μετάσχη του αγώνος.
(ιυ) 522 Τάγμα Πεζικού (της 41 Ταξιαρχίας).
Δ/της: Αντ/χης Παλαιοδημόπουλος. Ανέλαβε την ασφάλειαν του Κόμβου ΜΕΤΣΟΒΟΥ αντικαταστήσαν το 528 της 43 Ταξιαρχίας από πρωίας 29-12-47.
(υ) Αφίκετο εις ΙΩΑΝΝΙΝΑ και το Στρατηγείον της 41 Ταξιαρχίας όπερ όμως δεν εχρησιμοποιήθη διότι τα Τάγματα που είχον υπαχθή υπό τας 36 και 43 Ταξιαρχίας.
Επίσης αφίκετο εις ΙΩΑΝΝΙΝΑ και ο Στρατηγός Δ/της ΙΧ Μεραρχίας.
(υι) Άπασαι αι ανωτέρω δυνάμεις μεταφέρθησαν ταχύτατα κατόπιν διαταγών του Β΄ΣΣ εκ της Θεσσαλίας εις την Ήπειρον.
Επίσης το Σ.Στρατού διέθεσε εις την Μεραρχίαν αυτοκίνητα και απέστειλε εις ΙΩΑΝΝΙΝΑ τον Διευθυντήν του Σ.Ε.Μ του Σ.Σ.
(γ) Τμήματα Τ. Χωρ/κης.
24ον Τ.Χωρ/κής.
Δ/της: Βουλευτής Ιωάννου. Εισήλθεν εις τον αγώνα την εσπέραν της 28-12-47.
(δ) Μαθηταί Σχολής Εφέδρων αξκών Κερκύρας.
Συνεκροτήθησαν εις εν Τάγμα Πεζικού υπό τον Ταγ/χην Κοκονέτσην, όπερ εισήλθεν εις τον αγώνα την 29-12-47.
(ε) Τμήματα όπλων υποστηρίξεων.
(ι) Τέσσαρες ΛΟΚ
Δ/της: Ταγ/χης Πυρ/κού Ζαχαράκης. Εισήλθεν εις τον αγώνα την 28-12-47. Ούτοι εστάλησαν υπό της 1ης Στρατιάς.
(ιι) Μοίρα 105 Σ.Π.Π. (μείον Πυρ/χίαι)
Δ/της: Ταγ/χης Νικολάου Λ. Εισήλθεν εις τον αγώνα την 28-12-47.
(ιιι) Δ΄Πυρ/χία ΙΙ Μοίρας του 105 Σ.Π.Π.
Δ/της: Λοχαγός Κυριακόπουλος. Εισήλθεν εις τον αγώνα από εσπέραν 29-12-47.
Ουλαμός Β. Πυρ/χίας εισήλθεν εις αγώνα από 29-12-47.
(ιυ) Ίλη ΙΧ Συν/τος Τεθωρακισμένων (μείον δύο Ουλαμοί). Εισήλθεν εις τον αγώνα την 28-12-47.
(υ) 714 Λόχος Μηχανικού.
Δ/τής Ταγ/χης Ζαφειρίου. Εισήλθεν εις τον αγώνα την 30-12-47.
49. Περιοχή ΦΙΛΙΑΤΩΝ – ΜΟΥΡΓΚΑΝΑΣ
(α) Τακτικόν Στρατηγείον 84 περιοχής
Δ/τής: Ταξίαρχος Πρόκος Στ.
(β) 583 Τάγμα Πεζικού (της 75 Ταξιαρχίας).
Δ/της: Ταγ/χης Τζινιέρης Φ.
(γ) 611 Τάγμα Πεζικού (της 76 Ταξιαρχίας).
Δ/της: Ταγ/χης Παπαδόπουλος Γεώργ. Απεσύρθη εις ΖΙΤΣΑ την 29/12/47.
(δ) 625 Τάγμα Πεζικού (της 76 Ταξιαρχίας).
Δ/της: Σταμούλης Ι.
(ε) Διλοχία 629 Τ/τος (της 74 Ταξιαρχίας).
Δ/της: Λοχαγός Παππάς. Αυτή απεσύρθη εκ της ανωτέρω περιοχής την 29-12-47.
50. Περιοχή Δ.ΖΑΓΟΡΙΩΝ
628 Τάγμα Πεζικού. Δ/της: Αντ/χης Γεωργακόπουλος Δημοσθένης.
51. Τα κάτωθι τμήματα εισήλθαν εις την ΚΟΝΙΤΣΑΝ, άτινα ανέλαβον την αντεπίθεσιν προς πλήρη αποκατάστασιν της καταστάσεως.
(α) Εσπέρα 31 Δεκεμβρίου
(ι) 527 Τάγμα Πεζικού.
(ιι) 24 Τάγμα Χωρ/κής (μείον δύο λόχοι).
(ιιι) Τέσσαρες ΛΟΚ
(β) Εσπέρα 2ας Ιανουαρίου 1948
(ι) Στρατηγείον 43 Ταξιαρχίας.
(ιι) 528 Τάγμα Πεζικού.
(ιιι) Δύο λόχοι 24 Τ.Χωρ/κής
52. Κατάστασις Μονάδων Μερ/χίας προ της επιθέσεως κατά ΚΟΝΙΤΣΗΣ
Τα τμήματα της Μεραρχίας από 19 Οκτωμβρίου (έναρξη επιθέσεως κατά ΜΕΤΣΟΒΟΥ) διεξήγαγον σχέδόν όλα συνεχείς αγώνας έχοντας αρκετάς απωλείας και ως ήτο επόμενον παρουσίαζον κόπωσιν.
Παρά την κόπωσιν ταύτην άπαντα τα τμήματα (πλην των αναφερομένων αμέσως κατωτέρω) διετήρουν καλόν ηθικόν, λόγω του ότι οι αγώνες των εν τω συνόλω ήσαν επιτυχείς.
Εκ των παλαιών Ταγμάτων εκστρατείας μόνον το 583 Τάγμα ήτο με ηθικόν χαμηλόν.
Επίσης τα τέως Τάγματα Ενθοφρουράς 611 και 625 ήσαν μειωμένης μαχητικής αξίας διότι μεταβληθέντα εις Τάγματα εκστρατείας περί τας αρχάς Οκτωβρίου δεν επρόλαβαν να αξιωποιηθώσι (ελάχιστοι παλαιοί στρατιώται τελεία σχεδόν ανυπαρξία βαθμοφόρων ποιότης αξ/κων κατά το πλείστον σχεδόν καλή).
Επί πλέον το 611 Τάγμα είχε μόνον το ήμισυ της δυνάμεως του (μη συμπληρωθέν).
53. Απόδοσις των Μονάδων
(α) Η απόδοσις των Μονάδων τόσον της VIΙΙ όσον και ΙΧ Μεραρχίας ήσαν λίαν ικανοποιητική.
Εδημιουργήθη πράγματι μία έξαρσις πατριωτική, μία ανωτέρα αντίληψις πατριωτικού καθήκοντος όχι μόνον εις τους αξ/κούς αλλά και εις όλους τους οπλίτας μαχίμων τμημάτων και Υπηρεσιών.
(β) Παρά τας δυσμενεστάτας καιρικάς συνθήκας πάντες αξ/κοί και οπλίται μάχιμοι και μη επεδείξαντο θάρρος, ορμήν, υπομονήν και επιμονήν διά την ταχύστην συντριβήν των αναρχοκουμμουνιστικών συμμοριών.
(γ) Υπήρξε τοιαύτη από όλους η πειθαρχία εν τη εκτελέσει των διαταγών, ώστε παρά την συσσώρευσιν εις ΗΠΕΙΡΟΝ τόσον δυνάμεων να μη παρατηρηθή καμμία αταξία ή ανωμαλία εις τας κινήσεις σταθμεύσεις και ανεφοδιασμούς.
Η Υπηρεσία Μεταφορών και Εφοδιασμού παρά τα πενιχρά της μεταφορικά μέσα ανταπεκρίθη πλήρως και κατά τρόπον αξιοθαύμαστον.
(δ) Δέον να εξαρθή όλων ιδιαιτέρως ο ηρωϊσμός και η ψυχική αντοχή των αξκών και οπλιτών των τμηματων ΚΟΝΙΤΣΗΣ.
Οι αξ/κοί παρέσχον εαυτούς εις τους οπλίτας των ως παράδειγμα ηρωϊσμού, αυτοθυσίας, καρτερίας και ορμητικότητος.
Διετήρησαν το επιθετικόν πνεύμα εις ψηλόν βαθμόν και μόνον χάρις εις αυτό αντέσχον τελεσφόρως εις την 7 ήμερον πολιορκίαν.
Αι απώλειαι όμως αυτών ήταν σοβαραί και δυσανάλογοι.
54. Κατάστασις Μονάδων της Μεραρχίας μετά των επιχειρήσεων.
(α) 43 Ταξιαρχία
Μετάσχουσα της επιθέσεως εις την περιοχήν ΚΑΛΠΑΚΙ, εισελθούσα νικηφόρως εις την ΚΟΝΙΤΣΑΝ και εν συνεχεία εκκαθαρίσασα δι’ αντεπιθέσεως, ολόκληρον την περιοχήν ΚΟΝΙΤΣΗΣ – ΜΠΟΥΡΑΖΑΝΙ, ευρέθη μετά το πέρας των επιχειρήσεων με το φρόνημα αναπτερωμένον και πνεύμα επιθετικόν.
(β) 74 Ταξιαρχία
Τα 627 και 628 Τ. μη μετάσχοντα των επιχειρήσεων, διετήρησαν την προτέραν κατάστασιν, ήτις ήτο καλή.
Το 629 Τ. μετέσχον των επιχειρήσεων ευρέθη μεν κουρασμένον πλην όμως το ηθικόν του εις πολύ καλόν σημείον λόγω των επιτυχιών του.
(γ) 75 Ταξιαρχία
(ι) Τα 582 και 584 Τάγματα είχον μειωμένη μαχητικήν αξίαν λόγω των μεγάλων απωλειών. Το ηθικόν των εξυψωμένον λόγω της μεγάλης επιτυχίας των.
Πάντως συμμετοχή εις σοβαράς επιχειρήσεις δεν ήτο ενδεδειγμένη. Συνεκεντρώθησαν εις την περιοχήν ΔΟΛΙΑΝΩΝ δι’ ανασυγκρότησιν εκτελούντα εν ταυτώ στατικάς αποστολάς.
(ιι) Το 583 Τάγμα εις ουχί ευχάριστον καταστάσιν δι’ ούς λόγους αναγράφεται εις την παράγραφον 52
(δ) 76 Ταξιαρχία
(ι) Το 81 Τάγμα μαχητικότατον παρά την δοκιμασίαν και τας απωλείας ας υπέστη.
(ιι) Τα 611 και 625 Τάγματα ες ουχί ευχάριστον καταστάσιν δι’ ους λόγους αναφέρεται εις την παράγραφον 52.
55. Συμπεράσματα
Οσονδήποτε αυστηράν κριτικήν και αν ενασκήση τις είναι υποχρεωμένος να παραδεχθή ότι άπασαι σχεδόν αι Μονάδες αι μετασχούσαι καθ’ οιονδήποτε τρόπον εις τας εξεταζόμενας επιχειρήσεις απέδωσαν έργον λίαν ικανοποιητικόν και αξιέπαινον.
Επικράτησε πνεύμα πειθαρχίας, τόσον εις τας Διοικήσεις, όσον και εις τους αξκούς και οπλίτας, ώστε η μάχη να διευθύνεται ανέτως υπό της Μεραρχίας καθ’ απάσας αυτής τας φάσεις.

ΣΥΜΜΟΡΙΑΚΑΙ ΔΥΝΑΜΕΙΣ ΜΕΤΑΣΧΟΥΣΑΙ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ
ΚΟΝΙΤΣΗΣ
56. Κατά ΚΟΝΙΤΣΗΣ
(α) Την 25 Δ/βρίου μετέσχε το Λησταρχείο ΣΟΦΙΑΝΟΥ με τα κάτωθι Συγκροτήματα:
ΕΡΜΗ-ΚΑΡΑΜΠΕΡΗ – ΚΟΛΙΑ – ΟΡΕΣΤΗ (ανεξάρτητον).
Μία Πυροβολαρχία ορειβατική των 75.
(β) Από 26 Δ/βρίου μετέσχε και το συγκρότημα ΛΑΜΠΗ.
(γ) Από 27 Δ/βρίου μετέσχε και εν συγκρότημα του Λησταρχείου ΠΑΛΑΙΟΛΟΓΟΥ.
57. Κατά γεφύρας ΜΠΟΥΡΑΖΑΝΙ
Το συγκρότημα ΛΑΜΠΗ όπερ από την επομένη μετέσχεν εις τας κατά της ΚΟΝΙΤΣΗΣ επιθέσεις.
58. Εις περιοχήν ΚΑΛΠΑΚΙ (ΓΡΑΜΠΑΛΑ – ΜΑΥΡΟΒΟΥΝΙ -ΒΙΓΛΑ)
(α) Το λησταρχείον ΑΓΡΑΦΩΝ με δύο συγκροτήματα ΑΛΕΥΡΑ – ΚΙΤΣΟΥ.
Από της πρώτης ημέρας 25 Δ/βρίου.
(β) Το Λησταρχείον ΥΨΗΛΑΝΤΟΥ με δύο συγκροτήματα: ΝΤΑΛΙΑΝΗ – ΠΟΡΑΒΑ.
Από της 26ης Δ/βρίου.
(γ) Το συγκρότημα ΑΛΚΗ (του λησταρχείου ΗΠΕΙΡΟΥ) αναχωρήσαν εκ περιοχής ΜΟΥΡΓΚΑΝΑΣ έφθασε μέχρι ΧΑΝΙ ΔΕΛΒΙΝΑΚΙ (Ρ.7280) και εκάλυψε την υποχώρισιν του λησταρχείου ΥΨΗΛΑΝΤΗ μετά την ήτταν του εις ΒΙΓΛΑ – ΠΕΛΕΚΑΝΙΑ (Ρ.8787).
(δ) Το Λησταρχείον ΠΑΛΑΙΟΛΟΓΟΥ με δύο συγκροτήματα (ΔΟΥΚΑ – ΜΠΑΡΜΠΑΛΛΙΑ). Από 28 Δεκεμβρίου.
Μετά την ήτταν του εις ΒΙΓΛΑ – ΠΕΛΕΚΑΝΙΑ εγκατεστάθη εις την περιοχήν μεταξύ ΜΠΟΥΡΑΖΑΝΙ και ΚΟΝΙΤΣΗΣ και μετέσχε των μαχών από 4 με 6 Ιανουαρίου.
59. Εις περιοχήν ΜΟΥΡΓΚΑΝΑΣ
Το Λησταρχείον ΗΠΕΙΡΟΥ με τρία συγκροτήματα:
(ΣΚΕΥΗ – ΦΩΚΑ – ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ)
60. Σύνολον μετασχουσών συμμοριακών δυνάμεων.
Πέντε Λησταρχεία με 16 εν συνόλω συγκροτήματα εξηκριβωμένα απολύτως.
Πιθανώς μετέσχον έτερα δύο συγκροτήματα μη επιτευχθείσης της εξακριβώσεως της ταυτότητός των.

  1. Μαχητικότης
    (α) Η μαχητικότης των συμμοριακών δυνάμεων τόσον κατά τας επιθετικάς ενεργείας όσον και κατά τας αμυντικάς τοιαύτης υπήρξε εξαιρετικά πείσμων.
    (β) Λαμβανομένου υπ’ όψιν ότι σημαντικόν ποσοστόν των συμμοριτών είναι βιαίως στρατολογηθέν η επιδειχθείσα μαχητικότης δέον να αποδοθή εις τον φανατισμόν των ηγητόρων των οίτινες διά τρομοκρατικών μέσων επιβάλλουσι σιδηράν πειθαρχίαν εις τα τμηματά των.
    Ως ομαδάρχαι επιλέγονται ασχέτως γραμματικών γνώσεων οι πλέον φανατικοί και δυναμικοί κομμουνισταί.

ΑΠΩΛΕΙΑΙ ΗΜΕΤΕΡΩΝ ΚΑΙ ΣΥΜΜΟΡΙΤΩΝ ΑΠΟ 25 Δ/ΒΡΙΟΥ
ΜΕ 7 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ
62. Απώλειαι ημετέρων

Μονάδες

Αξιωματικοί

Οπλίτες

Σύνολο

Ν

Τ

Α

Ν

Τ

Α

Ν

Τ

Α

582

3

4

2

20

44

28

23

48

30

584

3

3

18

50

11

21

53

11

527

1

2

11

2

12

528

1

15

1

15

581

1

11

43

11

44

629

1

8

26

8

27

521

1

2

7

1

9

523

1

3

18

3

19

24
Τ.Χωρ/κής

1

7

1

7

Σ.Ε.Α.Κ.

Γ΄Μοίρα
Καταδρ.

2

11

22

11

24

5ος
Λόχος ΜΑΥ

1

7

8

1

7

9

1

Μονάδες
105 Σ.Π.Π

3

3

3

3

6

Ίλη ΙΧ
Σ.Τεθ.

1

1

1

1

2

714 Λοχ.
Μηχαν.

2

15

2

15

583

1

7

36

8

7

37

8

611

0

15

0

15

625

1

6

3

1

6

3

530
Λοχ.Πολ/λων

1

4

1

4

132 Μ.
Όλμων

1

3

4

Γενικό
Σύνολον

7

22

2

97

334

51

104

356

53

 

63. Απώλειαι Συμμοριτών

Περιοχή

Ν

Τ

Συλληφθ.

Παραδ.

Σύνολο

ΚΟΝΙΤΣΗΣ

142

2

5

1

150

ΚΑΛΠΑΚΙΟΥ

88

75

4

1

168

ΜΟΥΡΓΑΝΑΣ

10

6

16

Γενικό
Σύνολον

240

77

15

2

334

 

Αι ανωτέρω είναι απολύτως εξηκριβωμέναι.
Αι υπάρχουσαι πληροφορίες φέρουν τας συνολικάς απωλείας των συμμοριτών πλέον των 800.

ΑΠΩΛΕΙΑΙ ΑΠΟ 19 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 1947 ΜΕΧΡΙ 7 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 1948
64. Απώλειαι ημετέρων

Μονάδες

Αξιωματικοί

Οπλίτες

Σύνολο

Ν

Τ

Α

Ν

Τ

Α

Ν

Τ

Α

582

4

5

2

30

62

38

34

67

40

584

3

4

36

82

12

39

86

12

527

2

4

23

4

25

528

1

15

1

15

581

5

16

88

16

93

629

1

14

64

14

65

24
Τ.Χωρ/κής

1

8

1

8

Σ.Ε.Α.Κ.

5ος Λόχος
ΜΑΥ

1

7

8

7

9

Μονάδες
105 Σ.Π.Π

3

3

3

3

6

Ιλη ΙΧ
Σ.Τεθ.

1

1

1

1

2

583

2

21

83

8

21

85

8

611

1

2

7

36

8

38

625

2

11

11

2

11

11

530
Λοχ.Πολ/λων

1

4

1

4

132 Μ.
Όλμων

1

3

4

8η Εφιπ.
Ίλη

1

1

1

1

ΜΑΥ
Φιλιατών

4

4

Εκ ναρκών

2

2

4

52

6

54

Γενικό
Σύνολον

10

29

2

149

548

69

159

577

52

 

Το μέγεθος των ανωτέρων απωλειών της Μεραρχίας από 19 Οκτωβρίου μέχρι της 7 Ιαναουαρίου αποδεικνύει ότι ο συμμοριακός αγών λαμβάνει μορφήν πραγματικού πολέμου και κατά συνέπειαν δέον ν’ αντιμετωπισθή ως τοιούτος καθ’ άπασαν την ιεραρχίαν και κυρίως υπό της Ανωτάτης Ηγεσίας (Στρατιωτικής και Πολιτικής).

65. Απώλειαι Συμμοριτών

Περιοχή

Ν

Τ

Συλληφθ.

Παραδ.

Σύνολο

Επιχειρήσεις
ΜΕΤΣΟΒΟΥ 19-10-47

148

60

13

52

273

Επιχειρήσεις  εισβολής εκ ΖΑΓΟΡΙΩΝ εις ΘΕΣΠΡΩΤΙΑΝ 26/11/47
εως 24/12/47

218

140

11

45

414

Επιχειρήσεις
ΚΟΝΙΤΣΗΣ

240

77

9

2

318

Γενικό
Σύνολον

596

277

33

99

1005

 

Αι ανωτέρω είναι απολύτως εξηκριβωμέναι.
Αι συνολικαί απώλειαι ασφαλώς είναι διπλάσιαι των ανωτέρων αναγραφομένων.

ΔΙΑΠΙΣΤΩΘΕΝΤΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ
66. Από της πλευράς των συμμοριτών
(α) Ανωτάτη Διοίκησις και Επιτελεία
Ο τέως καπνεργάτης και νυν στρατηγός ΜΑΡΚΟΣ ως και οι παρόμοιοι του ανώτατοι και ανώτεροι τιτλούχοι των συμμοριτών δεν είναι εις θέσιν να συλλάβωσι σχέδια ολοκλήρου σειράς μεγάλων και σημαντικών επιχειρήσεων (ΜΕΤΣΟΒΟΥ – ΜΟΥΡΓΚΑΝΑΣ – ΚΟΝΙΤΣΗΣ) και αίτινες επιχειρήσεις καθ’ όλην την διάρκειαν διηυθύνοντο λίαν επιδεξίως.
Υπάρχει ιθύνων στρατιωτικός νους βοηθούμενος από στρατιώτας εκ πεπαιδευμένων Επιτελείων. Άπαντες δε ούτοι δεν μπορεί παρά να είναι ξένοι στρατιωτικοί εγκατεστημένοι είτε εις το Αλβανικόν έδαφος και εγγύς των συνόρων, είτε εις την περιοχήν ΓΡΑΜΜΟΥ.
(β) Διοικήσεις Λησταρχείων και συγκροτημάτων.
Οι Διοικηταί των Λησταρχείων και συγκροτημάτων αναμφισβητήτως είναι Έλληνες (κατ’ αρχήν, πρώην έφεδροι αξ/κοί) οίτινες έχουσι μεν υποστή εκπαίδευσιν, δεν είναι όμως ακόμη εις θέσιν να διεύθυνωσι μετά της δεούσης δεξιότητος και πείρας όγκον τμημάτων εις μάχην εκ παρατάξεως.
Η έλλειψις δεξιότητος και πείρας αναπληρούται κατ’ αρκετά σημαντικόν ποσοστόν διά της δραστηριότητος ην κέκτηνται ως εκ του φανατισμού των διά της επικράτησιν των ιδεών των.
Μέχρι της στιγμής δεν έχει διαπιστωθή ύπαρξις αξκών ξένης εθνικότητος εις τα Λησταρχεία και Συγκροτήματα.
(γ) Οργάνωσις – Σύνθεσις.
Αι γνωσταί μέχρι της ενάρξεως των επιχειρήσεων ΚΟΝΙΤΣΗΣ πληροφορίαι περί της οργανώσεως και συνθέσεων των συμμοριακών δυνάμεων διεπιστώθησαν απολύτως ακριβείς.
‘Εκαστον συγκρότημα διέθετε 40-50 φορτηγά κτήνη.
(δ) Εξοπλισμός
(ι) Άπαντα τα μετασχόντα της επιχειρήσεως είχον άρτιον εξοπλισμόν ήτοι 9 οπλ/λα κατά λόχον, 2 τουλάχιστον όλμους βαρείς των 81 χιλ. ή των 3 ιντσών και αφθονίαν αντιαρματικών γροθιών.
(ιι) Παρουσίασαν αύξησιν πολυβόλων.
(ιιι) Τέλος εις την περιοχήν ΚΟΝΙΤΣΗΣ παρουσίασαν δυο Πυρ/χίας ορειβατικάς Σκόντα των 75 Χιλ., με πλήρη οργάνωσιν (ασύρματοι – τηλέφωνα – πυρ/καί διόπτραι κλπ.) και με άφθονον εφοδιασμόν εις πυρομαχικά.
(ιυ) Εν συμπεράσματι ο εξοπλισμός των όχι μόνον δεν ήτο κάτωτερος, του ημέτερου Στρατού, αλλά επλεονέκτει ες πολυβόλα και Ορειβατικόν Πυρ/κόν.
(ε) Εφοδιασμός εις πυρομαχικά.
(ι) Ο εφοδιασμός εις πυρομαχικά όλων των όπλων και μηχανημάτων ήτο άφθονος εις τοιούτον βαθμόν ώστε επροξένησε κατάπληξιν.
(ιι) Εις τας θέσεις ανευρεθέντων νεκρών (χωρίον ΜΑΥΡΟΒΟΥΝΙ (Ρ. 8583) υπήρχον άνω των 1000 φυσιγγίων τυφεκίου δι’ ένα έκαστον.
(ιιι) Εγένετο χρήσις αντιαρματικών γροθιών εις αριθμόν αφαντάστως υπερβολικόν δεκάδες όπλων του 581 Τάγματος κατεστάφησαν υπό αντιαρματικών γροθιών.
(ιυ) Ο άφθονος εφοδιασμός εις πυρ/κά καταδεικνύει ότι η κατά ΚΟΝΙΤΣΗΣ επιχείρησις προπαρεσκευάσθη από μακρού χρόνου. Άλλως δεν ήτο δυνατόν να συγκεντρωθή τοιαύτη ποσότης πυρομαχικών εντός ελαχίστου χρόνου.
(στ) Εφοδιασμός εις τρόφιμα.
Πλημελέστατος. Διετρέφοντο από τους επιτοπίους πόρους.
Οι βόρειοι γείτονες δεν εφοδιάζουν τους συμμορίτας διά τροφίμων όπως τους εφοδιάζουν διά πυρ/κών και μάλιστα αφθόνως.
Η τακτική αυτή είναι σκόπιμος ίνα υπό την πίεσιν της πείνης γίνονται ορμητικώτεροι διά την κατάληψιν περιοχών πλούσιων εις αγαθά.
(ζ) Ιματισμός – υπόδηση
(ι) Ο ιματισμός των περισσοτέρων άθλιος. Μόνον μικρόν ποσοστόν έφερε στολάς στρατιωτικάς εις καλήν κατάστασιν.
(ιι) Η υπόδησις των περισσοτέρων άθλια. Καταβάλλουσι προσπαθείας διά την καλήν υπόδησιν απάντων των συμμοριτών
(η) Διαβιβάσεις.
(ι) Τα Λησταρχεία και άπαντα τα Συγκροτήματα διέθετον ασυρμάτους με προσωπικόν καλώς εκπαιδευμένον
Άνευ ασυρμάτων θα ήτο αδύνατος τέλειος συντονισμός των ενεργειών των καθ’ όλην την διάρκεια των επιχειρήσεων.
(ιι) Εις την περιοχήν ΚΟΝΙΤΣΗΣ εκτός των ασυρμάτων εχρησιμοποιήθησαν και τηλεφωνικαί επικοινωνίαι εκστρατείας.
(θ) Πειθαρχία.
(ι) Δεν θα είναι τις υπερβολικός εάν είπη ότι η πειθαρχία των είναι σιδηρά.
Τρανωτάτη απόδειξις της σιδηράς πειθαρχίας:
Επίθεσις διά μέσου ναρκοπεδίων κα συρματοπλεγμάτων βαλλομένων δραστικώτατα.
Συντομώταται πορείαι διαρκείας πλέον των 15 ωρών εντός ενός 24ώρου υπό δυσμενεστάτας καιρικάς συνθήκας και με υπόδησιν κακήν και ελλιπεστάτην τροφήν.
Απόλυτος εκτέλεσις διαταγών κρούσεως ή αμύνης υπό μικρών τμημάτων ή και ομάδων ακόμη μακράν των προϊσταμένων των Διοικήσεων.
Διαβίωσις εν μέσω χειμώνι υπό αθλιεστάτας συνθήκας (έλλειψις αντισκήνων, υποδήσεως, εσωρρούχων, κλινοσκεπασμάτων, κακή διατροφή).
(ιι) Η ανωτέρω παρουσιαζομένη σιδηρά πειθαρχία δεν είναι συνειδητή, αλλά είναι αποτέλεσμα της άνευ προηγουμένου διά την Ελληνικήν φυλήν ασκουμένης αγρίας τρομοκρατίας εκ μέρους των ηγητόρων μέχρι και του ομαδάρχου συμπεριλαμβανόμενου, οίτινες κατά κανόνα είναι φανατικοί κομμουνισταί.
Όπισθεν των επιτιθεμένων ή αμυνομένων υπάρχουσι οι φανατικοί κουμμουνισται, οίτινες τυφεκίζουσιν άνευ ουδεμίας διαδικασίας πάντα λιποψυχούντα ή και διστακτικόν.
(ιιι) Εις την τοιαύτην σιδηράν πειθαρχίαν οφείλεται και ή μη εκούσια παράδοσις εις τα ημέτερα τμήματα των βιαίως στρατολογηθέντων οίτινες επί πλέον απειλούνται ότι θα εξοντωθώσι και αι οικογένειαί των εις περίπτωσιν εγκαταλείψεως υπό τούτων των τάξεων των συμμοριτών.
(ι) Εκπαίδευσις.
(ι) Στελεχών
Άπαντα τα στελέχη από του ομαδάρχου μέχρι του Δ/τού Συγκροτήματος έχουσιν υποστή εκπαιδεύσιν, ήτις αν δεν είναι ευρεία, όπως η τοιαύτη των στελεχών Τακτικού Στρατού, είναι πάντως αρκούσα διά την εκλήρωσιν του έργου των ως ηγητόρων των τμημάτων, άτινα διοικούσι.
Άπαντα τα στελέχη προερχόμενα από τα συνειδητά μέλη του Κ.Κ. έχουσι πίστιν και φανατισμόν ιδιότητας, αίτινες αναπληρούσι κατά μέγα μέρος τας ατελείας εκπαιδεύσεως.
Οι ομαδάρχαι επιλεγόμενοι μεταξύ των φανατικωτέρων και δυναμικωτέρων κομμουνιστών αποτελούσι τα θεμέλια της οργανώσεως των συμμοριακών δυνάμεων.
(ιι) Ειδικοτήτων.
Άπασαι αι ειδικότητες (πολυβοληταί – Ολμισταί – Διαβιβασταί) είναι καλώς εκπεπαιδευμένοι.
(ιιι) Τυφεκιοφόρων.
Η εκπαίδευσις των του μείζονος μέρους τούτων είναι μέτρια. Παρά την μέτριαν εκπαίδευσιν διεπιστώθη ότι έχουσι πειθαρχίαν πυρός.
(ιυ) Καταβάλλεται τεραστία προσπάθεια διά την όσον ένεστι ταχυτέραν και καλυτέραν εκπαίδευσιν των εκάστοτε βιαίως στρατολογουμένων νέων και νεανίδων, αίτινες ως διεπιστώθη κατά τας επιχειρήσεις ΚΟΝΙΤΣΗΣ χρησιμοποιούνται και ως μαχηταί.
(ια) Μαχητικότης.
Λίαν καλή τόσον κατά την επίθεσιν όσον και κατά την άμυναν. Δεδομένου ότι το πλείστον μέρος των συμμοριτών δυνάμεων προέρχεται από βιαίως στρατολογηθέντας, εκ πρώτης όψεως φαίνεται ανεξήγητος η μαχητικότης των. Ει τούτοις όμως δεν είναι ανεξήγητος. Η μαχητικότης αυτή οφείλεται εις την δι’ αγρίων τρομοκρατικών μέσων επιβαλλομένην σιδηράν πειθαρχίαν.
(ιβ) Τρόπος ενεργείας.
(ι) Αι συμμοριακαί δυνάμεις δεν ενήργησαν ως συρφετός άνευ σχεδίου, διευθύνσεως και συνοχής. Ενεργήσαν ως Στρατός ωργανωμένος με Διοίκησιν και Επιτελείον.
Εφήρμοσαν απάσας τας γνωστάς μεθόδους της τακτικής (επιθέσις με κυρίαν προσπάθειαν – αντιπερισπασμοί – προπαρασκευή της επιθέσεως – αιφνιδιασμός – παρενόχλησις – μετόπισθεν – υποχωρητικός αγών – άμυνα – καταστροφή τεχν. έργων κλπ.)
(ιι) Εχρησιμοποίησαν πάρα πολύ τας νυχτερινάς επιθέσεις εις ας είναι αρτίως εξησκημένοι.
Υποστάσαι νυκτερινήν επίθεσιν δεν αντέσχον όπως απέδειξαν αι νυκτεριναί επιθέσεις των ΛΟΚ εις την περιοχήν Δ. ΒΙΓΛΑΣ (Ρ.8786) και ΛΥΚΟΜΟΡΟΝ (Ρ.9297).
(ιιι) Αι συμμοριακαί δυνάμεις απομακρυνθείσαι της εκ της περιοχής ΓΡΑΜΜΟΥ βάσεώς των μολονότι έδρασαν ως κανονικός Στρατός εν τούτοις απεδείχθησαν κατά πολύ ευελικτικώτεραι των ημετέρων Μονάδων, πράγμα όπερ προσδίδει εις ταύτας μέγα πλεονέκτημα.
Η μείζων ευελιξία των συμμοριακών δυνάμεων οφείλεται εφ’ ενός μεν εις την μη υποχρέωσιν τούτων να τηρώσι ωρισμένους κατωκημένους τόπους, αφ’ ετέρου δε εις την μη μεταφοράν πληθώρας αποσκευών και εφοδίων (αντίσκημα – κλινοσκευπάσματα – τρόφιμα κλπ).
Επί πλέον η γειτνίασις των Αλβανικών συνόρων και η ελευθέρα επικοινωνία μετά της Αλβανίας διηυκόλυναν τα μέγιστα τας κινήσεις και τον εφοδιασμόν των συμμοριτών.
67. Από της πλευράς του ημετέρου Στρατού
(α) Ανάγκη εγκαίρου συναγερμού και καταλήψεως των θέσεων μάχης.
Κατά την επίθεσιν του τομέως ΚΟΝΙΤΣΗΣ τμήματα τινά δεν ετέθησαν εγκαίρως εν συναγερμώ εις τας θέσεις μάχης.
Τούτο ωφείλετο εις το ότι δεν υπήρχον ενέδραι και περίπολοι προ της τοποθεσίας αντιστάσεως. Η ελλείψις των μέτρων τούτων ολίγου δειν να στοιχίση την καταστροφήν των δυνάμεων ΚΟΝΙΤΣΗΣ. Δεδομένου ότι η έγκαιρος μεμακρυσμένη πληροφορία είναι αρκετά δύσκολος αν μη αδύναμος, είναι απολύτως επιβεβλημένη η λήψις μέτρων διά την εγγύς ασφάλειαν των τμημάτων.
(β) Αξία της αμυντικής οργανώσεως.
(ι) Η αμυντική οργάνωσις με συρματόπλεγμα και ναρκοπέδιον έχει αξίαν τότε μόνον, όταν είναι απολύτος εξησφαλισμένη η συνεχής επιτήρησις του συρματοπλέγματος και ναρκοπεδίου και η έγκαιρος κατάληψις των θέσεων μάχης.
Εις τινά σημεία οι συμμορίται επέτυχον την αφαίρεσιν των ναρκών και κοπήν του συρματοπλέγματος λόγω μη επιτηρήσεως των.
(ιι) Όταν το ανάπτυγμα της τοποθεσίας αντιστάσεως είναι μέγα και αι δυνάμεις ολίγαι αντί συνεχούς συρματοπλέγματος είναι αποτελεσματικώτερον όπως αι θέσεις μικρών τμημάτων και λόχων ακόμη οργανούνται εις ανεξάρτητα σημεία στηρίγματος αλληλοϋποστηριζόμενα διά διασταυρωμένων πυρών.
(ιιι) Μολονότι η αμυντική οργάνωσις δίδει εις τα τμήματα την εντύπωσιν παθητικής αμύνης, εν τούτοις είναι επιβεβλημένη κατά τας περιόδους στασιμότητος και κυρίως κατά τον χειώνα ίνα καθίσταται δυνατή η παροχή σχετικής αναπαύσεως εις τους ανδρας των Μονάδων.
(γ) Ανάγκη υπάρξεως αποθέματος πυρ/κών και τροφίμων.
Αι δυνάμεις ΚΟΝΙΤΣΗΣ μετέσχον εις 7 ήμερον πολιορκίαν και είχον την δυνατότητα να ανθέξωσιν ακόμη επί τινάς ημέρας χάρις εις το δημιουργηθέν εν ΚΟΝΙΤΣΗ απόθεμα πυρ/κών και τροφίμων.
Άνευ του αποθέματος τούτου θα ήτο αδύνατος η επί πολλάς ημέρας συνέχισις του αγώνος.
Αι δι’ αεροπλάνων ρίψεις πυρ/κών επηρεαζόμεναι από τας καιρικάς συνθήκας, δεν ήσαν τοιαύται ώστε να καλύψωσι πλήρως τας ανάγκας. Αι τοιαύται ρίψεις είχον άριστη επίδρασιν επί του ηθικού των πολιορκουμένων, ων ημβλύνετο το αίσθημα της πολιορκίας.

(δ) Πειθαρχία πυρός.
Τα πλείστα των τμημάτων δε, παρουσίασαν πειθαρχίαν πυρός εις πολύ καλόν βαθμόν. Κατά την νύκτα έβαλλον χωρίς να συντρέχη λόγος. Απατείται εκπαιδεύσις σοβαρά και ικανότης εκ μέρους ομαδαρχών και Διμοιριτών και κυρίως των πρώτων. (Εκπαίδευσις ύπαξ/κων πλημμελής).
(ε) Αξία των νυκτερινών ενεργειών.
Κατεδείχθει περιτράνως η μεγίστη αξία των νυκτερινών ενεργειών. Πρέπει να προωθηθή η εκπαίδευσις εις τας νυκτερινάς ενεργείας και να αποτελέση η νυκτερινή ενέργεια συνήθη τρόπον ενεργείας .
Οι συμμορίται ενώ είναι τελείως εξησκημένοι εις τας νυκτερινάς επιθέσεις, εν τούτοις όταν υφίστανται ούτοι νυκτερινής προσβολής κάμπτονται.
Χαρακτηριστικόν είναι το λεχθέν ως ανεφέρθη υπό συλληφθέντων υπό του ΥΨΗΛΑΝΤΗ «ότι αν ο Στρατός αρχίσει νυκτερινάς ενεργείας είμεθα χαμένοι».
(στ) Αξία των αντεπιθέσεων.
Η ΚΟΝΙΤΣΑ εκράτησε χάρις εις τας αμέσους αντεπιθέσεις.
Ήρκεσεν άμεσος αντεπιθέσις ομάδος ανδρών διοικουμένης υπό θαρραλέου ηγήτορος να εκτοπίση πολυάριθμοτέρους συμμορίτας και να αποκαταστήση την κατάστασιν.
Η τιμή των αντεπιθέσεων ανήκει εις θαρραλέους αξ/κούς, οίτινες ως ήτο φυσικόν επλήρωσαν τον φόρον του αίματος δυσαναλόγως προς τους οπλίτας των.
Πολλά σήματα της Ταξιαρχίας ΚΟΝΙΤΣΗΣ περί της καταστάσεως της στιγμής κατέληγον:
«Εχθρός απεκρούσθη η ανετράπη η εξεδιώχθη κατόπιν αντεπιθέσεως εξ αποστάσεως 15 μέτρων διά χειροβομβίδων»
Διά τας αντεπιθέσεις απαιτείται πάντοτε η τήρησις εις χείρας παντός ηγήτορος εφεδρείας, έστω και μικράς
(ζ) Αξία των διεισδύσεων κατά την επίθεσιν
Κατά την επίθεσιν τελεσφόροι είναι αι διεισδύσεις των διμοιριών και ομάδων διά των υφισταμένων και αναγνωρισμένων διάκενων προς υπερκέρασιν και ανατροπήν των εχθρικών αντιστάσεων. Πολλά τμήματα καθηλωθέντα υπό εχθρικών αντιστάσεων δεν εχρησιμοποίησαν διεισδύσεις αλλ’ ανέμενον την άρσιν των αντιστάσεων, είτε υπό του Πυρ/κού είτε υπό των ΄Ολμων.
(ι) Αξία του οπλισμού του Πεζικού.
(ι) Ο διατιθέμενος οπλισμός του Πεζικού είναι πολύ καλός.
(ιι) Τα Πίατ απεδείχθησαν χρησιμώματα διά την εκκαθάρισιν της συνοικίας της ΚΟΝΙΤΣΗΣ ήτις κατελήφθη υπό των συμμοριτών.
(ιιι) Τα αποτελέσματα (ηθικά και υλικά) κατά των συμμοριτών υπό των πυρών των όλμων των 60 χιλ., άριστα.
(ιυ) Τα αποτελέσματα των πολυβόλων ΒΙΚΕΡΣ άριστα, πλην όμως τα διατιθεμένα υπό της Μεραρχίας, πολ/λα ανεπαρκή.
Απαιτείται εις λόχος Πολ/λων κατά Ταξιαρχίαν.
Απεδείχθη περιτράνως κατά τας υπ’ όψιν επιχειρήσεις.
(υ) Τα αποτελέσματα των πυρών των 3 ιτσών καλά, αλλά το βεληνεκές ανεπαρκές. Χρειάζεται βεληνεκές τουλάχιστον 3500 μ., όσον είναι και το βεληνεκές του όλμου 81 χιλ.
(θ) Πυροβολικόν.
(ι) Η υπό της Μεραρχίας διατιθέμενη Μοίρα Πεδ. Πυρ/κού ανεπαρκής λόγω δε των τακτικών αναγκών κατετμήθη εις Ουλαμούς
Μετά την άφιξιν μιάς εισέτι Πυρ/χίας εξετελέσθη πολή Μοίρας επί στόχων ευρισκομένων επί της ΓΡΑΜΠΑΛΛΑΣ με αποτελέσματα άριστα.
Απαιτείται διάθεσις εις την Μεραρχίαν ολόκληρου Συν/τος Πεδ. Πυρ/κού.
(ιι) Αισθητοτάτη η έλλειψις Ορειβ. Πυρ/κού και μάλιστα δεδομένου ότι οι συμμορίται παρουσίασαν δύο ερειβ. Πυρ/χίας.
(ι) Ίλη Αναγνωρίσεων.
Συνέβαλε τα μέγιστα εις την διάσπασιν της τοποθεσίας εν τη περιοχής της ΚΕΦΑΛΛΟΒΟΥΛΓΑΡΑΣ (Ρ.8884).
Τα πυροβόλα και πολυβόλα των οχημάτων εχρησιμοποιήθησαν εις τινάς περιπτώσεις προς υποστήριξιν του Πεζικού.
(ια) Μηχανικόν.
Ο κατά την διάρκειαν των επιχειρήσεων διατεθείς 714 Λόχος Μηχανικού προσέφερεν ανεκτίμητους υπηρεσίας διά την αποκατάστασιν των συγκοινωνιών και την κατασκευήν της γεφύρας ΜΠΟΥΡΑΖΑΝΙΟΥ.
Επίσης η παρουσία εις την Μερ/χίαν του Δ/τού Μηχανικού του Σ.Στρατού Συν/χου Βαγιάκη Νικ. εξυπηρέτησε την Μεραρχίαν τα μέγιστα από απόψεως εργασιών του Μηχανικού.
Επιβάλλεται όπως η Μεραρχία διαθέτη οργανικόν Μηχανικόν και δημιουργηθή θέσις Δ/τού Μηχανικού.
(ιβ) Αεροπορία.
Η συμβολή της υπήρξε σοβαρωτάτη και άξια θαυμασμού.
Κατά τας ημέρας κρίσεων των δυνάμεων ΚΟΝΙΤΣΗΣ υπήρξε αεροπόροι οίτινες εξετέλεσαν 3-4 εξόδους καθ’ εκάστην.
Το ηθικόν αποτέλεσμα επί του φιλίου Πεζικού ανυπολόγιστον.
(ιγ) Διαβιβάσεις.
Άπασαι αι επικοινωνίαι ελειτούργησαν κατά τρόπον αξιέπαινον χάρις εις τας αόκνους προσπαθείας του προσωπικού νυχθήμερον εργασθέντος από του Δ/τού των Δ/Δ μέχρι του τελευταίου Διαβιβαστού μη παρατηρηθείσης ουδεμίας διακοπής των επικοινωνιών.
Εν μέσω μυρίων δυσχερειών αι Δ/Δ αντικατέστησαν καταστραφείσας υπό των συμμοριτών τηλ. γραμμάς πολλών χιλιομέτρων.
(ιδ) Υπηρεσίαι.
Κατεδείχθη η τεραστία συμβολή των υπηρεσιών (και κυρίως της Υπηρεσίας Μεταφορών) εις την επιτυχή έκβασιν της επιχειρήσεως ΚΟΝΙΤΣΗΣ.
Τα μαχόμενα τμήματα όχι μόνον δεν εστερήθησαν πυρ/κών και εφοδίων αλλά και μετεφέροντο ταχύτατα και μετά παραδειγματικής τάξεως εις το πεδίον της μάχης, ένθα εύρισκον κτήνη τα οποία είχον προαποσταλή βάσει προβλέψεων και ποικίλλων συνδυασμών.
ΑΝΕΥ ΤΟΥ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟΥ ΟΥΔΕΜΙΑ ΤΑΧΕΙΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΕΙΝΑΙ ΔΥΝΑΤΗ.
(ιε) Θέσεις των Σ.Δ. των Μονάδων.
Η εγγύτης των Σ.Δ. Μεραρχίας και Ταξ/χιών προς τα μαχόμενα τμήματα εξήσκησε τεραστίαν επίδρασιν επί της εξελίξεως της μάχης.
Εκτός του ότι οι ανωτέρω Διοικηταί έχοντες άμεσον αντίληψιν διηυθύνον τον αξώνα δι’ εγκαιροτάτων επεμβάσεων η παρουσία τούτων εξήσκει τεραστίαν επίδραδιν επί του ηθικού των μαχομένων τμημάτων.
Τα τμήματα ΚΟΝΙΤΣΗΣ πιθανώς να μη αντείχον εάν δεν ευρίσκετο εντός της κωμοπόλεως ο Σ.Δ. της 75 Ταξιαρχίας.

ΤΕΛΙΚΟΝ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ
68. Καθ’ όλην την διάρκειαν της μάχης ΚΟΝΙΤΣΗΣ παρετηρήθη μια λαμπρά ανάτασις ψυχικών και ηθικών δυνάμεων διοικούντων και διοικουμένων μέχρι του τελευταίου στρατιώτου χάρις εις την οποίαν επετεύχθη ΝΙΚΗ ήτις συνεκίνησε την πανελλήνιον κοινήν γνώμην και απησχόλησε την παγκόσμιον τοιαύτην.
69. Η μάχη της ΚΟΝΙΤΣΗΣ κατέδειξε ότι εις τας παραμεθορίους περιοχάς αι συμμορικαί δυνάμεις έχουσιν απάσας τας δυνατότητας να ενεργώσιν ως οργανωμένος Στρατός χρησιμοποιών ως βάσεις τας γειτονικάς ξένας χώρας.
70. Ούτω το συμμοριακόν πρόβλημα εξερχόμενον πλέον του πλαισίου της Ελληνικής Χώρας καθίσταται ολονέν οξύτερον και επικυνδυνωδέστερον. Δεν αποκλείεται εάν δεν ληφθώσι τα ενδεικνυόμενα δραστικά πολιτικά και στρατιωτικά μέτρα να φθάση εις αδιέξοδον από της στρατιωτικής πλευράς.

Ο
ΜΕΡΑΡΧΟΣ
Τ.Σ.Υ.
ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ ΜΙΧΑΗΛ
ΤΑΞΙΑΡΧΟΣ

Advertisements