Εκθεση μάχης ΜΑΡΙΝΑ ΝΑΟΥΣΑΣ(3/12/1947), ΔΣΕ/ΑΒ/25 Δεκ 1947


ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΟΣ ΣΤΡΑΤΟΣ ΕΛΛΑΔΑΣ
ΑΡΧΗΓΕΙΟ ΒΕΡΜΙΟΥ

ΚΡΙΤΙΚΗ  ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ
Α π ό  τ η ν  μ ά χ η  τ η ς  Μ α ρ ί ν α ς.

Το βράδυ τις 3 προς 4/12/47 τμήματά μας σε συνεργασία με τμήματα του Αρχηγείου Βοϊκού ενήργησαν επιθετική  κρούση στο χωριό Μαρίνα Νάουσας, πούταν έδρα Διμοιρίας στρατού, σταθμού χωροφυλακής και 60 περίπου Μάϋδων, οπλισμένων, μετά την Βάρκιζα μοναρχικών.
Σκοπός της επιχείρησης ήταν Ι) η εξόντωση και λαφυραγώγηση  του εχθρού, 2) η στρατολογία των Δ. πολιτών και 3) η επιμελητειακή εκμετάλλευση.
Γιά την επιτυχία της επιχείρησης από νωρίς έγινε μελέτη και έγκαιρα δόθηκε και όλες οι αποστολές, ακόμα εφοδιάστηκαν τα τμήματα με τα απαραίτητα μέσα και εγκαταστάθηκαν πλαγιοφυλακές ικανές να παρεμποδίσουν κινήσεις εχθρικών ενισχύσεων.
Στις 10 η ώρα το βράδυ άρχισε η μάχη στα εξωτερικά φυλάκια του εχθρού.
Παρά την πεισματόδικη αντίσταση του εχθρού μέχρι της 12 η ώρα οι περισσότερες αντιστάσεις ανατράπηκαν και τα τμήματά μας κυριάρχησαν μέσα σ’ όλο το χωριό. Ο εχθρός περιορίστηκε σε δύο σειρές (τοποθεσίες Τούμπα και άσπρα χώματα). Αμύνονταν με τις δυνάμεις που ήσαν εγκατεστημένες από τα πριν στα σημεία αυτά, γιατί οι υπόλοιπες διέρευσαν στον κάμπο ή κρύφτηκαν σε καταφύγια.
Επειδή παραπάνω βάση του εχθρού είναι το κλειδί του κάμπου και μία βάση του προωθημένη στα  Ριζά του βουνού, κινήθηκε έγκαιρα για να την ενισχύση και να αποτρέψει τον κίνδυνο που την απειλούσε από ολκληρωτική εξόντωση.
Δυνάμεις στρατού (πεζών) που κινήθηκαν από την Σκύδρα χτυπήθηκαν αποτελεσματικά από ενεδρευτικά τμήματά μας και ανατράπηκαν.
Μηχανοκίνητες δυνάμεις που κινήθηκαν από Βέρροια και Νάουσα κατόρθωσαν ανενόχλητα στις μία η ώρα να φθάσουν και να επέμβουν στην μάχη. Γεγονός που επίδρασε στην όλη εξέλιξη της μάχης, γιατί, αναγκάσθηκαν τα τμήματά μας να αποσυρθούν πριν ολοκληρώσουν τον αντικειμενικό τους σκοπό.
Η μη ολοκλήρωση στο ακέραιο του αντικειμενικού σκοπού και βασικά το ότι  δεν εξοντώθηκαν όλες οι αντιστάσεις οφείλεται στα λάθη που παρατηρήθηκαν.
Στρατολογία νέων δεν έγινε η προβλεπόμενη, γιατί οι νέοι από την συνοικία που προβλέπονταν να γίνει επιστράτευση, διέρευσαν στον κάμπο ή κρύφτηκαν.
Αν εξαιρέσει κανείς τις αδυναμίες που παρουσιάσθηκαν στην διάρκεια της μάχης από μαχητές και στελέχη γύρω από την τέχνη του πολέμου και γενικά τις στρατιωτικές τους γνώσεις, τα βασικά λάθη συνοψίζονται στα παρακάτω:
1ον.Μιά διμοιρία Σαμποτέρ που έχε σαν αποστολή να ανατυνάξει την Γέφυρα της Αραπίτσας (προς Νάουσσαν) και να εγκατασταθεί ενεδρευτικά, με αποστολή να χτυπήσει εχθρικές ενισχύσεις και να απαγορεύσει την κίνηση τους, εγκληματικά υπετίμησαν τον εχθρόν, δεν εκτίμησαν την σοβαρότητα της αποστολής τους, δεν πήραν όλα τα μέτρα για κάθε τυχόν περίπτωση του εχθρού και όταν εμφανίστηκαν εχθρικές κινήσεις, πανικόβλητοι εγκατέλειψαν τις θέσεις τους και τράπηκαν σε φυγή.
Με την εμπυρομάτευση της Γέφυρας, το τμήμα που ενέδρευε, αποσύρθηκε προς τα πίσω σε σημείο τέτοιο που να προστατεύονταν από τυχόν θράσματα της ανατίναξης. Η εμπυρευμάτευση απέτυχε, γιατί το βραδύκαυστο που χρησιμοποιήθηκε μήκους ενός μέτρου είχε διακοπές και έσβυσε. Την στιγμή που πήγε ο επικεφαλής να ξαναεμπυρευματίσει την Γέφυρα, φάνηκαν εχθρικά μηχανοκίνητα. Με την εμφάνιση των αυτοκινήτων το τμήμα  πανικοβλήθηκε, γιατί στην καινούργια του θέση αντί να εδρεύει και να περιμένει να αντιμετωπίσει τον εχθρό, ήταν τοποθετημένο πίσω και περίμενε την ανατίναξη της  Γέφυρας. Αυτό είχε και σχετική ψυχολογική επίδραση στους μαχητές (αφού δεν περίμεναν να συγκρουσθούν με τον εχθρό αλλά περίμεναν την ανατίναξη). Ακόμα δεν πάρθηκαν και ανάλογα μέτρα για την επιτυχή ανατίναξη εμπυρευματίζοντας με διπλή εμπυρευμάτιση και με λιγότερο μήκος βραδύκαυστου λιγοστεύοντας τις πιθανότητες αποτυχίας.
Η αποτυχημένη αυτή σε βαθμό εγκληματικότητας ενέργεια, έδωσε την δυνατότητα στον εχθρό ανενόχλητος να προλάβει και να ενισχύσει τις αμυνόμενες δυνάμεις του.
Το γεγονός αυτό είχε σαν αποτέλεσμα, τα τμήματά μας να αποσυρθούν πριν ολοκληρώσουν τον αντικειμενικό τους, για τον οποίον είχαν δημιουργηθεί όλες οι προϋποθέσεις στην διάρκεια της μάχης.
2ον.Η Δ/ση του 495 Τάγματος  παρά την ρητή εντολή μας να εξασφαλίσει ταχτική επαφή με τους λόχους της, να κρατάει επαφή και να μας ενημερώνει για την πορεία της μάχης, δεν φρόντισε σ’ όλη την διάρκεια της μάχης να πάρει επαφή με το Σ. Δ/σης και η επαφή της με τους λόχους δεν ήταν ικανοποιητική. Αυτό είχε σαν αποτέλεσμα τόσο η Δ/ση του Τάγματος, όσο και εμείς να μην γνωρίζουμε τις θέσεις του εχθρού και των τμημάτων μας.
Να μην μπορούμε να επέμβουμε με τις εφεδρείες, για την εξόντωση της αντίστασης του εχθρού στην τοποθεσία Τούμπα, και  γενικώτερης αποτελεσματικότερης έκβασης της μάχης.
Το ίδιο συνέβει και με την δ/ση του 3ου λόχου που είχε εντολή, να κρατάει απ’ ευθείας επαφή με το Σ. Δ/σης, δεν συμορφώθηκε, ενεργούσε αυτοκέφαλα χωρίς να βλέπει την ανάγκη της ενημέρωσης μας για την πορεία της μάχης  τον τομέα μας.
3ον.Τόσο η Δ/ση του 1ου Λόχου, άλλο τόσο και του 3ου λόχου, δεν ενήργησαν με όσην χρειαζόνταν ταχύτητα, δεν χρησιμοποίησαν όλα τους τα μέσα  και δεν ενήργηναν επιθέσεις ενάντια στις θέσεις Τούμπα και Ασπροχώματα έγκαιρα, για την ανατροπή των εχθρικών αντιστάσεων. Φυσικά οι παραπάνω αντιστάσεις στην διάρκεια της μάχης θα εξουδετερώνονταν, αν δεν υποχρεώνονταν τα τμήματα να αποσυρθούν. Μπορούσαν όμως να εξοντωθούν και νωρίτερα, αν ενεργούσαν τα τμήματα, με ταχύτητα.
Η κατάληψη όλου του χωριού χωρίς να εμποδίζονται τα τμήματα από τις εν λόγω αντιστάσεις, δεν έπρεπε να επιδράση στις δ/σεις των λόχων.
4ον.Ενώ υπήρχε όλη η δυνατότητα για επιμελητειακή εκμετάλευση και ιδιαίτερα σε  σφάγεια, δεν έγινε καμμία εκμετάλευση σε βαθμό ακατανόητο για στελέχη.
Παρατηρήθηκε δ/τής λόχου κατά την αποχώρηση μέσα από το χωριό να σκοτώνει σφάγεια, χωρίς καν να σκεφτεί αν θα έπρεπε να τα πάρει μαζύ του ή όχι, και να τα προωθήσει. Το φαινόμενο αυτό δείχνει αν και κατά πόσον τα στελέχη ενδιαφέρονται για την λύση όλων των προβλημάτων που μας απασχολούν.
Αυτά είναι συνοπτικά οι επιτυχίες και τα λάθη στην μάχη αυτή και τα συμπεράσματα που μπορούν να βγούν συνοψίζονται στα παρακάτω.
α)     Τα τμήματά μας, αν και παρουσίασαν ελλείψεις στις στρατιωτικές τους γνώσεις, έδειξαν πολύ ανώτερο ηθικό πολεμικό πνεύμα από τον εχθρό.
β)     Τα στελέχη δεν εκτίμησαν σωστά την σοβαρότητα των αποστολών που ανέλαβαν, υποτίμησαν τον εχθρό, δεν ενήργησαν με όση επιβάλλονταν ταχύτητα, και σε ωρισμένα φάνηκε πως δεν μπορούν να επιβληθούν στις κρίσιμες στιγμές.
γ)     Τα προβλήματα που απασχολούν το στρατό μας στο σύνολό τους, δεν μελετιούνται και δεν αποσχολούν όλα τα στελέχη. Νομίζουν πως το Αρχηγείο έχει και ποια θαυματουργό δύναμη για να εξασφαλίσει όλα τα απαραίτητα για το στρατό μας.
δ)     Ο εχθρός καταβάλει προσπάθεια να κρατήσει στη ζωή κέντρα του σαν τη Μαρίνα και να δώσει κουράγιο στις δυνάμεις του που βρίσκονται μακρυά από τα βασικότερα κέντρα (γιαυτό και κινήθηκε απ’ όλες τις κατευθύνσεις).
ε)     Το ότι το πυροβολικό του εχθρού κατά την διάρκεια της αποχώρησης μας σφυροκοπούσε εύστοχα τα πιθανά δρομολόγια που μπορούσε  να ακολουθούμε, δείχνει πως μπορεί να πάθουμε ζημιές αν δεν πάρουμε κανονικές διατάξεις πορείας.
στ)   Το ότι πολύ ομαδάρχες κατά την πορεία προς τον καταυλισμό δεν είχαν στα χέρια τους τους άνδρες τους, δείχνει πως δεν αξιοποιήθηκαν ακόμα τα στελέχη αυτά.
ζ)     Δεν έγινε κατανοητό από τα στελέχη η σοβαρή σημασία του γενικού συντονισμού όλων των ενεργειών κατά την διάρκεια της επιχείρησης, από τα όργανα που παρακολουθεί και διευθύνει την μάχη (γι’ αυτό και δεν στάλθηκε κανένας σύνδεσμος, από καμμία δ/ση στο Σ.Δ. του Αρχηγείου για να μας ενημερώσουν με την πορεία της μάχης).
Σε ξεχωριστή συγκέντρωση των στελεχών τα τάγματα να αναλύσουν όλα τα συμπεράσματα.
Π α ρ α λ ή π τ ε ς
31, 495 Τάγματα                                             Σ.Δ. Αρχηγείου   25/12/47

Κ ο ι ν ο π ο ι ε ί τ α ι                                                 Τ.Σ.Υ.

Αρχηγείο Δ. Μακεδονίας (υ.τ.α)                          Λ Ε Υ Τ Ε Ρ Ι Α

        »        Παϊκου-Καϊμάκτσαλαν (υ.τ.ε.)