Εκθεση πεπραγμένων επιχείρησης ΚΟΡΑΞ, 1η ΣΤΡΑΤΙΑ/Α1/15 Σεπ 1947


1η ΣΤΡΑΤΙΑ                                                      ΑΚΡΩΣ ΑΠΟΡΡΗΤΟΣ
ΓΡΑΦΕΙΟΝ Α1                                                 ΙΣ/33/822/Α1
15 Σ/βρίου 1947

ΕΚΘΕΣΙΣ ΠΕΠΡΑΓΜΕΝΩΝ
ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΣ «ΚΟΡΑΞ»

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

  1. Διά του σχεδίου ΤΕΡΜΙΝΟΥΣ, μετά την επιχείρησιν ΑΕΤΟΣ και ΙΕΡΑΞ προεβλέποντο αφ’ ενός μεν η επιχείρησις ΚΟΡΑΞ, σκοπούσα την εκκαθάρισιν ΒΟΪΟΥ – ΓΡΑΜΜΟΥ και αφ’ ετέρου η επιχείρησις ΠΕΛΑΡΓΟΣ Β΄ – ΚΥΚΝΟΣ σκοπούσα την εκκαθάρισιν του αγωγού ΠΗΛΙΟΥ – ΜΑΥΡΟΒΟΥΝΙΟΥ – ΟΣΣΗΣ – ΟΛΥΜΠΟΥ – ΠΙΕΡΡΙΩΝ.

Η πρόθεσις της Στρατιάς ήτο τας επιχειρήσεις ταύτας ΚΟΡΑΞ – ΚΥΚΝΟΣ – ΠΕΛΑΡΓΟΣ Β΄ να διεξαγάγη εις 3ον χρόνον αναλόγως της εξελίξεως του 1ου και 2ου χρόνου, είτε ταυτοχρόνως, είτε διαδοχικώς.

  1. Το ΓΕΣ διά της υπ’ αριθ. ΑΑΠ 7160/2.4.47 δ/γής του – Κεφ. VΙ – υπέδειξε ως επιβαλλόμενον να εξετασθή, μήπως θα είναι δυνατόν να αναληφθή η ταυτόχρονος και ουχί εις δύο χρόνους εκκαθάρισις ολοκλήρου της περιοχής ΝΟΤΙΩΣ ΑΛΙΑΚΜΩΝΟΣ διά να ορθώσωμεν το  ταχύτερον τας δυνάμεις Β΄ΣΣ προς βορράν και να εξασφαλίσωμεν μίαν γραμμήν  κατ’ εξωτερικής επιθέσεως από βορρά και ως τοιαύτην υπεδείκνυε την γραμμήν ΑΛΙΑΚΜΩΝΟΣ.

Η Στρατιά διά της υπ’ αριθ. 1/53/10.4.47 αναφοράς της προς το ΓΕΣ/Α1 εξέθεσε τους ενδοιασμούς της διά την πραγματοποίησιν του ανωτέρω σκοπού λόγω ανεπαρκείας δυνάμεων.

  1. Από 11.5.47 ήρχισεν η επιχείρησις ΙΕΡΑΞ και την 12.5.47 ελήφθησαν αι υπ’ αριθ. ΑΠ 5216/Α1 νεώτεραι οδηγίαι του ΓΕΣ δι’ ων καθίστατο γνωστόν, ότι ο καιρός επείγει και πρέπει να δοθή εις τας εκκαθαριστικάς επιχειρήσεις όλη η υπό της εξασφαλίσεως των επιτευχθέντων ταχύτης ρυθμού.

Κατόπιν της ανάγκης ταύτης και των διαβεβαιώσεων του Διοικητού της VΙΙΙ Μεραρχίας περί των δυνατοτήτων της Μονάδος του ήτις μέχρι τότε είχεν  εκτελέση αξιοσημείωτον έργον, η Στρατιά έχουσα υπ’ όψιν και τον μέχρι τότε εις την περιοχήν ΓΡΑΜΜΟΥ υπάρχοντα αριθμόν συμμοριτών απεφάσισε την ταυτόχρονον σχεδόν ενέργειαν των επιχειρήσεων ΚΥΚΝΟΣ – ΚΟΡΑΞ, αναθέσασα την διεύθυνσιν της επιχειρήσεως ΚΟΡΑΞ εις τον Δ/τήν της VΙΙΙ Μεραρχίας (οδηγίαι 1/273/14.5.47).

Συμφώνως προς τας οδηγίας ταύτας θα προηγήτο μόνον η επιχείρησις ΠΕΛΑΡΓΟΣ (Β) της οποίας μέρος των δυνάμεων θα εχρησιμοποιήτο και εις ΚΥΚΝΟΝ (3η Ταξιαρχία).

  1. Ούτω από 8.6.47 ήρξατο η Επιχείρησις ΚΟΡΑΞ ήτις, ματαιωθείσα την 12.6.47, ως θα εκτεθή, συνεχίσθη την 28.6.47 μέχρι 3.8.47.

Η επιχείρησις αύτη θα αναλυθή κατά συνέπειαν εις δύο  περιόδους:
(α)   Α΄ περίοδος 8.6.47 με 12.6.47.
(β)   Β΄ περίοδος 28.6.47 με 3.8.47.

Α΄ ΠΕΡΙΟΔΟΣ
ΠΡΟΘΕΣΙΣ ΣΤΡΑΤΙΑΣ

  1. Η πλήρης εξόντωσις του εχθρού εν τη περιοχή ΒΟΪΟΥ-ΓΡΑΜΜΟΥ, η καταδίωξις των υπολειμμάτων του εκτός των Εθνικών συνόρων και η πύκνωσις της Προκαλύψεως.
  2. Η εν τη ανωτέρω περιοχή δύναμις των συμμοριτών κατά τας αρχάς του μηνός Ιουνίου υπελογίζετο εις 1200-1300 άνδρας συγκεκροτημένους εις 5 Τάγματα ΓΡΑΜΜΟΥ – ΒΟΪΟΥ και 1-2 Τάγματα Αρχηγείου ΗΠΕΙΡΟΥ. Είχε δε την δυνατότητα να αντιτάξη άμυναν λόγω του ότι το έδαφος προσεφέρετο, είχε δε και τα νώτα του εξησφαλισμένα. Το πλέον όμως πιθανώτερον ήτο να προσπαθήση να διαφύγη προς ΑΛΒΑΝΙΑΝ ή προς ΣΥΝΙΑΤΣΙΚΟ – ΒΙΤΣΙ ή και προς ΖΑΓΟΡΙΑ.
  3. Τα διά την επιχείρησιν ταύτην φίλια τμήματα ευρίσκοντο τα μεν της VΙΙΙ Μεραρχίας επί της γενικής γραμμής ΠΥΡΣΟΓΙΑΝΝΗ (Ν.0411) – ΣΜΟΛΙΚΑΣ – ΔΥΣΤΡΑΤΟΝ (S.2089) – ΟΡΛΙΑΚΑΣ (S.3886) – ΚΡΑΝΙΑ (S.4272), τα δε της XV τοιαύτης εις ΝΕΣΤΟΡΙΟΝ (1 Τάγμα 73ης Ταξιαρχίας), εις ΜΟΡΦΗ (Ν.3806) ΤΣΟΤΥΛΙΟΝ (Ν.4812) (3 Τάγματα 21ης Ταξιαρχίας) και εις ΓΡΕΒΕΝΑ (529 Τάγμα). Εκ τούτου καταφαίνεται πόσον πλεοωεκτικωτέρα ήτο η διάταξις της VIII Μεραρχίας δι’ επιθετικήν ενέργειαν.

Διά την αντιμετώπισιν συμμοριτών, οι οποίοι θα διεισέδυον προς ΖΑΓΟΡΙΑ και ΗΠΕΙΡΟΝ γενικώς, η Μεραρχία υπελόγιζεν εις τας Μονάδας εδραιώσεως εκ ΜΑΥ και ΜΑΔ προς τας οποίας είχεν εμπιστοσύνην λόγω της μέχρι τότε αξιολόγου δράσεώς των κατά ομάδων επιχειρησασών να εισβάλωσιν εις ΗΠΕΙΡΟΝ.

ΚΑΘΟΡΙΣΘΕΙΣΑ ΜΕΘΟΔΟΣ

  1. Τρόπος ενεργείας

(α)   Διά μιας προκαταρτικής αιφνηδιαστικής ταχίστης ενεργείας σχηματισμός μιας αλύσσου κατά μήκος των συνόρων από ΑΜΑΡΑΝΤΟΥ (Μ.9606) ΒΟΥΡΜΠΙΑΝΗΣ (Ν.0314) – ΑΣΗΜΟΧΩΡΙΟΥ (Ν.0016) αφ’ ενός και ΔΙΠΟΤΑΜΙΑΣ (Ν.2240) – ΓΙΑΝΝΟΧΩΡΙ (Ν.1636) – ΓΡΑΜΜΟΥ (Ν.0830)  αφ’ ετέρου.
(β)   Διά συγκλινουσών κινήσεων εκ Νότου, Ανατολών και βορρά εγκλωβισμός του εχθρού και εξόντωσις αυτού εν τη ζώνη:
ΑΜΑΡΑΝΤΟΝ (Μ.9606) – ΚΕΡΑΣΟΒΟΝ (Ν.1102) – ΔΥΣΤΡΑΤΟΝ (S.2089) – ΠΕΡΙΒΟΛΙ (S.2882) – ΚΑΛΛΟΝΗ (S.3799) – ΤΣΟΤΥΛΙΟΝ (Ν.4812) – ΝΕΑΠΟΛΙΣ (Ν.5417) – ΑΡΓΟΣ ΟΡΕΣΤΙΚΟΝ (Ν.4436) – ΝΕΣΤΟΡΙΟΝ (Ν.2831) – ΓΙΑΝΝΟΧΩΡΙ (Ν.1636) – οροθετική γραμμή, υπό την απαραίτητον προϋπόθεσιν να εξασφαλίζωνται καθ’ όλην την διάρκειαν της επιχειρήσεως:
-ι-    Η ελευθέρα χρήσις της αρτηρίας ΚΑΣΤΟΡΙΑ – ΓΡΕΒΕΝΑ και ΝΕΑΠΟΛΙΣ – ΜΟΡΦΗ.
-ιι-   Τα ζωτικά σημεία ΣΑΜΑΡΙΝΑ (S.2197) – ΣΚΟΥΡΤΖΑ (S.2698) – ΔΟΥΤΣΙΚΟΝ  (S.3199) – ΠΕΝΤΑΛΟΦΟΣ (Ν.3206) – ΛΕΥΚΗ (Ν.3918) – ΚΑΣΤΑΝΟΦΥΤΟΝ (Ν.3625) – ΝΕΣΤΟΡΙΟΝ  (Ν.2831) – ΑΛΕΒΙΤΣΑ (Ν.1936).
(γ)   Μετά την εκκαθάρισιν εγκατάστασις τμημάτων Στρατού εις ισχυρά κέντρα αντιστάσεως και σημεία στηρίγματος προς απαγόρευσιν πάσης εισβολής ή επανασυγκροτήσεως των συμμοριτών.

  1. Διατεθείσαι δυνάμεις

5 Τάγματα VΙΙΙ Μεραρχίας
3 Τάγματα XV Μεραρχίας

  1. Οργάνωσις Διοικήσεως

Εις τον Διοικητήν της VΙΙΙ Μεραρχίας ανετέθη η διεύθυνσις της επιχειρήσεως.

  1. Χρόνος εκτελέσεως

Ημέρα ενάρξεως καθωρισθή η 8.6.47.

ΠΩΣ ΔΙΕΞΗΧΘΗΣΑΣΑΝ ΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ Α΄. ΠΕΡΙΟΔΟΥ

  1. Η VΙΙΙ Μεραρχία διά του σχεδίου της επεδίωκε την ώθησιν των συμμοριτών προς ΒΔ και την καταστροφήν τούτων εις την περιοχήν Άνω κοιλάδος ΣΑΡΑΝΤΟΠΟΡΟΥ (ΜΥΡΟΒΛΗΤΗΣ (Ν.1625) – ΠΕΥΚΟΦΥΤΟΝ (Ν.1818).

Προεβλέπετο δε η ενέργεια της Μεραρχίας ως εξής:
(α)   43 Ταξιαρχία (δύναμις εν συνόλω 15 Λόχοι συν Μοίρα Όλμων 4,2΄΄) Δυτικώς της γραμμής ΠΕΝΤΑΛΟΦΟΣ (Ν.3206) όχι – ΠΡΟΦ. ΗΛΙΑΣ (Ν.2710) ναι – ΚΥΨΕΛΗ (Ν.2417) ναι – ΚΟΤΥΛΗ (Ν.2122) (ναι) – ΓΟΥΠΑΤΑ (Ν.2422) όχι – ΓΚΡΟΥΣΑ (Ν.2323) όχι.
(β)   21 Ταξιαρχία (Διοίκησις και 2 Τάγ/τα) Ανατολικώς ανωτέρω γραμμής.
(γ)   Τάγμα 73 Ταξιαρχίας καθ’ όλην την διάρκειαν της επιχειρήσεως θα απηγόρευε την διαρροήν συμμοριτών προς ΒΑ. μεταξύ μεθορίου  εις το ύψος ΝΕΣΤΟΡΙΟΝ – ΔΙΠΟΤΑΜΙΑ.
(δ)   Η 8.6.47 είχε καθορισθή ως ημέρα ενάρξεως κινήσεως των τμημάτων.
Την νύκτα όμως της 7/8.6.47 αι δυνάμεις των συμμοριτών του Αρχηγείου ΗΠΕΙΡΟΥ (1 1/2 Τάγμα) εισέδυσαν εις περιοχήν ΖΑΓΟΡΙΩΝ όπισθεν της διατάξεως της VΙΙΙ Μεραρχίας ένθα από της 5.6.47 είχεν εμφανισθή η συμμορία ΣΔΡΑΒΟΥ (συμπλοκή εις ΠΑΠΙΓΚΟΝ (R.9584).
Ούτω την πρωίαν της 8.6.47 ενώ τα εις την περιοχήν ΚΟΝΙΤΣΗΣ Τάγματα (582,583,584) ήρξαντο κινούμενα προς ΒΑ η υπόλοιπος 43 Ταξιαρχία τουναντίον ήρχισε να μετακινή διαδοχικώς τα τμήματα της προς τας εις τα νώτα της κινηθείσας συμμορίας εις περιοχήν ΖΑΓΟΡΙΩΝ.
Από το εσπέρας της 8.6.47 ανεστάλη πάσα κίνησις της VΙΙΙ Μεραρχίας διά την επιχείρησιν ΚΟΡΑΞ, διότι και μέρος των τμημάτων της περιοχής ΚΟΝΙΤΣΗΣ εστράφη προς ΣΜΟΛΙΚΑ διά την καταδίωξιν των εισδυσάντων συμμοριτών εις ενίσχυσιν των κινουμένων τμημάτων προς τον σκοπόν τούτον της 43 Ταξιαρχίας.
Κατά την αναστροφικήν ταύτην κίνησιν σοβαρά συμπλοκή έλαβε χώραν εις ΚΟΥΚΟΥΡΟΥΝΤΖΟΝ (S.1676) με εκατέρωθεν απωλείας.
Και ταύτα όσον αφορά την ζώνην της VΙΙΙ Μεραρχίας.
Τα τμήματα της 21 Ταξιαρχίας (της XV Μεραρχίας εκινήθησαν από αυτής ημέρας της 8.6.47 προς Δυσμάς διά την εξασφάλισιν της καθορισθείσης βάσεως εξορμήσεως, ην και κατέλαβον την επομένην 9.6.47.
Εν τω μεταξύ οι συμμορίται προς αντιπερισπασμόν αναπτύσσουσι μεγάλην δραστηριότητα εις την περιοχήν ΦΛΩΡΙΝΗΣ, ενεργήσαντες και δύο διαδοχικάς κατά της πόλεως επιθέσεις αποκρουσθείσας.
Το ΓΕΣ διά του υπ’ αριθ. ΑΠ.5744/3.6.47 σήματος εφιστά την προσοχήν της Στρατιάς και λήψιν αναλόγων μέτρων.
Κατόπιν τούτου απεστάλη εις ΦΛΩΡΙΝΑΝ ο Επιτελάρχης της Στρατιάς μετά του Επιτελάρχου του ΣΣ οίτινες διεπίστωσαν ότι η άμυνα της πόλεως είναι ισχυρά διά δημιουργίας 4 σημείων στηρίγματος εις τα περιβάλλοντα ταύτην υψώματα και κινητής εφεδρείας Διλοχίας και ανεφέρθη τούτο εις ΓΕΣ (ΑΠ.26/368/5.6.47 σήμα).
Το ΓΕΣ όμως και μετά τούτο διά του υπ’ αριθ. ΑΠ.5881/8.6.47 σήματός του εξέφρασε και αύθις τας ανησυχίας του, απέστειλε δε επί τόπου τον Υπαρχηγόν και Διευθυντήν Α1 του ΓΕΣ εις ΦΛΩΡΙΝΑΝ την 9.6.47 οίτινες εσχημάτισαν την αντίληψιν ότι απητείτο η ενίσχυσις της πόλεως δι’ ενός ακόμη Τάγματος. Κατόπιν τούτου εν συσκέψει απεφασίσθη και διετάχθη όπως την 10/6/47 η 21 Ταξιαρχία αποσύρη και διαθέση έν των Ταγμάτων της εις ενίσχυσιν ΦΛΩΡΙΝΗΣ. Ως τοιούτον ωρίσθη και απεστάλη το 506 Τάγμα της.
Κατόπιν της εξασθενήσεως των εις επιχείρησιν ΚΟΡΑΞ ενεργουσών δυνάμεων και της ενισχύσεως των νοτίως ΠΕΝΤΑΛΟΦΟΥ δρωσών συμμοριών αποφασίζεται η αναπροσαρμογή του σχεδίου ΚΟΡΑΞ (6/2Τ/26/10.6.47 σήμα Στρατιάς).
Τίθεται ως επιδιωκόμενος σκοπός μέχρι λήψεως νεωτέρων αποφάσεων:
(α)   Επέκτασις εδραιώσεως ΙΕΡΑΞ.
(β)   Δι’ επιδρομών επιδίωξις αποδιοργανώσεως συμμοριτών εις περιοχήν ΓΡΑΜΜΟΥ.
Την 10.6.47 εκδίδεται και η ΑΑΠ.433 Δ/γή Επιχειρήσεων του Β΄ΣΣ προς την VΙΙΙ Μεραρχίαν προς τον αυτόν υπό της Στρατιάς καθορισθέντα σκοπόν.
Ο σκοπός ούτος δεν κατέστη δυνατόν να επιτευχθή διότι η VΙΙΙ Μερ/χία ήτο απησχολημένη με την τακτοποίησιν της καταστάσεως εις ΖΑΓΟΡΙΑ εις δε την περιοχήν της 21 Ταξιαρχίας οι συμμορίται ενθαρρυθέντες ανέλαβον πρωτοβουλίαν προσβαλόντες ισχυρώς διάφορα σημεία ΠΕΝΤΑΛΟΦΟΝ – ΚΟΡΥΦΗ – ΤΣΟΤΥΛΙΟΝ κλπ. και ανεκόπη όθεν οριστικώς πάσα επιθετική κίνησις της Ταξιαρχίας ταύτης.
Ιδιαζόντως ισχυρά ήτο η κατά ΜΟΡΦΗΣ (Ν.3808) ήτις εξήρθρωσε την διάταξιν της 21 Ταξιαρχίας.
Ούτω η Α΄. Περίοδος της επιχειρήσεως έληξε την 12.6.47.
Μετά την ημερομηνίαν ταύτην η VΙΙΙ Μεραρχία συνέχισε την εκκαθάρισιν των ΖΑΓΟΡΙΩΝ, πράγμα το οποίον συνεπλήρωσε μέχρι της 20.6.47 με καλά αποτελέσματα.

  1. Αποτελέσματα

Η εκτεθείσα Α΄. Περίοδος του ΚΟΡΑΚΟΣ μας παρέσχεν έν σοβαρώτατον δίδαγμα:
Ότι οι συμμορίται του ΓΡΑΜΜΟΥ διέφερον των μέχρι εκείνης της ημέρας αντιμετωπισθέντων διότι ήσαν αρτίως εξωπλισμένοι και μαχητικώτεροι. Τούτο απετέλεσε την βάσιν διά την επανάληψιν της επιχειρήσεως.
Πάντως εδημιουργήθησαν συνθήκαι, κατά τας οποίας εδόθη η ευκαιρία εις την VΙΙΙ Μεραρχίαν να εξουδετερώση μετά την 12.6.47 εις ΖΑΓΟΡΙΑ πολλά ομάδας συμμοριτών του Αρχηγείου ΗΠΕΙΡΟΥ.
Εις τους κατωτέρω αναφερομένους αριθμούς περιλαμβάνονται αι απώλειαι μέχρι 20.6.47 εις ζώνην του ΚΟΡΑΚΟΣ.

 

Η μ ε τ έ ρ ω ν

 

 

Ε χ θ ρ ο ύ

 

Νεκροί

Τραυματίαι

 

Αγνοούμ.

 

Σύνολον

συμμορίται

 

Αυτοαμύν.

 

Σύνολον

Αξ

Οπλ

Αξ

Οπλ

Αξ

Οπλ

 

Ν

Τ

Α

Π

Ν

Σ

Π

 

 

 

4

 

3

 

25

 

 

 

32

 

31

 

 

15

 

21

 

 

2

 

 

 

 

 

69

 

Β΄ ΠΕΡΙΟΔΟΣ

  1. Κατόπιν των συμβάντων των αναφερομένων ανωτέρω κατεδείχθη ότι η επιχείρησις ΚΟΡΑΞ έπρεπε να επαναληφθή διά περισσοτέρων δυνάμεων μετά την λήξιν της αρξαμένης επιχειρήσεως ΚΥΚΝΟΣ, ώστε να διατεθή μέρος των εις ταύτην απασχολουμένων δυνάμεων της ΙΙ Μεραρχίας.
  2. Αι συνεχείς ανήσυχοι πληροφορίαι εξ άλλου δι’ εισβολήν εις ΦΛΩΡΙΝΑΝ – περιοχήν ΟΣΤΡΟΒΟΥ – επέβαλον να αρχίση η επιχείρησις ΚΟΡΑΞ, αφού απαγκιστρωθούν αι εις ΚΥΚΝΟΝ δυνάμεις ώστε να μη μείνη και το υψίπεδον ΚΟΖΑΝΗΣ ακάλυπτον από κάθε ενδεχόμενον κίνδυνον, αφού ο όγκος των δυνάμεων θα απησχολείτο εις ΒΟΪΟΝ – ΓΡΑΜΜΟΝ.
  3. Με την προοπτικήν ταύτην η Στρατιά ωργάνωσε εκ νέου την επιχείρησιν ΚΟΡΑΞ, συνταχθέντος νέου σχεδίου.

ΠΡΟΘΕΣΙΣ ΣΤΡΑΤΙΑΣ

  1. Και διά του σχεδίου τούτου η Στρατιά προυτίθετο να επιτύχη, την πλήρη αποδιοργάνωσιν του εχθρού και ει δυνατόν την εξόντωσιν αυτού εν τη ζώνη ΒΟΪΟΥ-ΓΡΑΜΜΟΥ.

Την πύκνωσιν των συνόρων από ΑΩΟΥ ποταμού μέχρι βορείων πηγών ΑΛΙΑΚΜΟΝΟΣ ποταμού και την απαγόρευσιν εισόδου δι’ αυτών ισχυρών σωμάτων συμμοριών.
Εις την υπ’ όψιν περιοχήν η δύναμις των συμμοριτών υπελογίζετο ήδη εις 1600 άνδρας περίπου, ωργανωμένους εις 5 Τάγματα ΒΟΪΟΥ – ΓΡΑΜΜΟΥ 1 1/2 Τάγμα Αρχηγείου ΗΠΕΙΡΟΥ και 2 Τάγματα ΧΑΣΙΩΝ τα οποία τελευταίως είχον αφιχθή εκ ΚΑΪΜΑΚΤΣΑΛΑΝ.
Το σημαντικόν ήτο ότι άπαντα τα τμήματα ταύτα τελευταίως ανεφοδιασθέντα διέθετον οπλισμόν πλήρη και καινουργή και αφθονίαν πυρ/κών.
Ήτο όθεν δυνατόν ν’ αντιτάξωσι άμυναν λόγω του ότι είχον τα νώτα των εξησφαλισμένα. Το πλέον όμως πιθανόν ήτο να προσπαθήσουν να διαφύγωσι είτε προς ΣΥΝΙΑΤΣΙΚΟ – ΒΙΤΣΙ είτε προς Νότον, είτε προς ΑΛΒΑΝΙΑΝ και εκείθεν να επανεισδύσωσι εις ΗΠΕΙΡΟΝ ή ΔΥΤ. ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΝ.

ΠΡΟΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΣ

  1. Κατά την εφαρμογήν του δευτέρου τούτου σχεδίου η Στρατιά προέβη εις τας απαραιτήτους προπαρασκευαστικάς ενεργείας διά την δημιουργίαν καλλιτέρων συνθηκών διεξαγωγής της επιχειρήσεως και διά την επιτυχίαν ταύτης:

(α)   Μετεκίνησε την 22αν Ταξιαρχίαν και το Στρατηγείον της ΙΙας Μερ/χίας εις περιοχήν ΝΕΑΠΟΛΙΣ – ΤΣΟΤΥΛΙ – ΣΙΑΤΙΣΤΑ αποσύρασα ταύτα εκ της ζώνης του ΚΥΚΝΟΥ.
(β)   Διέταξε και απηλευθερώθη εκ της εδραιώσεως ΑΕΤΟΥ το 581 Τάγμα το οποίον ανέλαβε η VΙΙΙ Μεραρχία ίνα το χρησιμοποιήση διά τον ΚΟΡΑΚΑ.
(γ)   Συνεκροτήθη σύσκεψις των Δ/τών Στρατιάς, Β΄ΣΣ, ΙΙ και VΙΙΙ Μεραρχιών καθ’ ην εξητάσθησαν άπασαι αι λεπτομέριαι της επιχειρήσεως.
(δ)   Εξεδόθη εγκαίρως η 2 Τ/441/24.6.47 διαταγή επιχειρήσεων της 1ης Στρατιάς υπ’ αριθ. 8, καθώς και η τοιαύτη Διαβιβάσεων.
(ε)   Τέλος συνεπληρώθησαν εγκαίρως αι μεταφοραί και μετακινήσεις των Μονάδων, από δε της 26.6.47 ήρξατο η κίνησις των τμημάτων της VΙΙΙ Μεραρχίας προς λήψιν της αρχικής διατάξεως.

ΚΑΘΟΡΙΣΘΕΙΣΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

  1. Τρόπος ενεργείας

Ανετέθη να ρυθμισθή υπό του Β΄ΣΣ εν πάση πρωτοβουλία με σκοπόν:
(α)   Να προσβληθώσιν οι συμμορίται αποτελεσματικώς άνευ αναπαύλας διά ταχείας μεταφοράς και κινήσεως δυνάμεων προς τους χώρους, εις ους εμφανίζονται ούτοι.
(β)   Να επιδιωχθή τελικώς μετά την εξόντωσιν των συμμοριτών η επικάθισις εις τα καθορισθέντα ζωτικά σημεία μέχρι οροθετικής γραμμής.
(γ)   Να χρησιμοποιηθή η 22 Ταξιαρχία εις την περιοχήν κοιλάδος ΑΛΙΑΚΜΟΝΟΣ διά να είναι δυνατή η αντιμετώπισις διά ταύτης πάσης απειλής εκ ΒΙΤΣΙ – ΣΥΝΙΑΤΣΙΚΟ.

  1. Χρόνος εκτελέσεως – Ρυθμός

Αφέθη εις την πρωτοβουλίαν του Β΄ΣΣ υπό την προϋπόθεσιν να μη αμεληθή ο παράγων χρόνος. Πάντως η εκδήλωσις της κυρίας ενεργείας δεν έπρεπε να επιβραδυνθή πέραν της 7.7.47.

  1. Διατεθείσαι δυνάμεις

VΙΙΙ Μεραρχία:    581,582,583,584 Τάγματα
43 Ταξιαρχία (2 Τάγματα)
ΙΙ Μεραρχία   :     21 Ταξιαρχία (2 Τάγματα)
22 Ταξιαρχία (3 Τάγματα)
XV Μεραρχία:     73 Ταξιαρχίας (2 Τάγματα)
Επί πλέον ανάλογα μέσα υποστηρίξεως εις Πυρ/κόν, Μονάδας Πολυβόλων και Τεθωρακισμένων.
23    Οργάνωσις Διοικήσεως
Η Διεύθυνσις της επιχειρήσεως ανετέθη εις το Β΄Σ.Στρατού.
Εις το Σ.Στρατού υπεβλήθησαν ωρισμέναι υποθήκαι ως προς το όριον της VΙΙΙης Μεραρχίας και την υπαγωγήν της 43 Ταξιαρχίας.
Επί πλέον επεστήθη η προσοχή της VΙΙΙης Μεραρχίας διά την επιτήρησιν των συνόρων ΗΠΕΙΡΟΥ (ΝΔ ΚΟΝΙΤΣΗΣ) (Παρ.6 (ε) της υπ’ αριθ. 2Τ/441/24.6.47 Δ/γής Επιχειρήσεων).

ΠΩΣ ΔΙΕΞΗΧΘΗ Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΣ

  1. Προκαταρτική ενέργεια

Από της 26.6.47 η VΙΙΙ Μεραρχία μετεκίνησε την 43 Ταξιαρχίαν ευρισκομένην εις ΙΩΑΝΝΙΝΑ διά να την εισαγάγη εις τον αγώνα. Η Ταξιαρχία αύτη εκινήθη διά δύο φάλαγγων διά ΚΡΑΝΙΑΣ (S.4172) – ΟΡΛΙΑΚΑ (S.7886) (527 Τάγμα) και διά ΒΩΒΟΥΣΗΣ (S.2278) προς ΠΕΡΙΒΟΛΙ (S.2882) (528 Τάγμα). Αμφότεροι αι φάλαγγες ενεπλάκησαν εις σκληρούς αγώνας από της πρώτης ημέρας (27/6).

Την 26.6.47 το 583 Τάγμα εμπλέκεται εις αγώνα εις ΒΑΣΙΛΙΤΣΑΝ (S.2690) με συμμορίαν, την οποίαν κατεδίωξεν.
Από 27.6.47 εις περιοχήν ΚΡΑΝΙΑΣ (S.4172) – ΜΟΝΑΧΗΤΙ (S.4180) το προς Β. κινούμενον 527 Τάγμα και επί τόπου Μονάδες ΙΧ Μεραρχίας εμπλέκονται εις σοβαρόν αγώνα μετά συμμοριτών προσπαθούντων να διεισδύσουν προς Ν και ΝΑ (προς ΧΑΣΙΑ).
Σοβαραί απώλειαι εκατέρωθεν εσημειώθησαν.
Αφ’ ετέρου από 27.6.47 το 528 Τάγμα εκ ΒΩΒΟΥΣΗΣ  εμπλέκεται διαδοχικώς εις σκληρούς αγώνας εις ΑΥΓΟ (S.2677), ΚΟΡΙΤΣΟΚΑΜΠΟΝ (S.2678) κλπ.
Από της επομένης συνεχίζεται η κίνησις όλων των τμημάτων της VΙΙΙ Μερ/χίας προς Β και ΒΑ με συνεχείς συμπλοκάς.
Επί πλέον ήρχισαν αι συμπλοκαί και μετά του 529 Τάγματος εις περιοχήν ΜΑΥΡΑΝΑΙΩΝ (S.4786) και της 21 Ταξιαρχίας εις περιοχήν ΑΓ. ΤΡΙΑΔΟΣ (Ν.4010) και ΚΟΡΥΦΗΣ (Ν.4005).
Τα αποτελέσματα των συμπλοκών ήσαν πολύ καλά εις περιοχήν ΚΡΑΝΙΑΣ-ΜΟΝΑΧΗΤΙ, ένθα οι συμμορίται έσχον σοβαράς απωλείας, ιδίως από τα τμήματα της ΙΧ Μεραρχίας.

  1. Κυρία ενέργεια

Κατόπιν των ανωτέρω εξ ων κατεδείχθη ότι οι συμμορίται μετεκινήθησαν πολύ προς Νότον, η Στρατιά εξέδωκε την 2Τ/461/28.6.47 τροποποιητικήν διαταγήν της επιχειρήσεων, δι’ ης γενικώς έδοσε πλήρη πρωτοβουλίαν δράσεως εις το Β΄ΣΣ. Επί πλέον, επειδή είδε ότι άπαντα σχεδόν τα μετέχοντα της επιχειρήσεως τμήματα ενεπλάκησαν εκουσίως η ακουσίως εις τον αγώνα επί των κατευθύνσεών των ενεργείας, εξέδωκε το υπ’ αριθ. 2Τ/464/29.6.47 σήμα της διά του οποίου καθωρίζετο ότι η επιχείρησις ΚΟΡΑΞ δέον να θεωρηθή αρξαμένη. Επομένως έδει να εφαρμοσθώσι τα υπό του σχεδίου διατασσόμενα.

  1. Διά διαδοχικών διαταγών (ΑΠ.2714/28.6.47), ΑΠ.2722/29.6.47 και ΑΠ. 2728/29.6.4) του Β΄ΣΣ καθωρίσθησαν εν συνόψει τα εξής:

(α)   Η ΙΧ Μεραρχία ν’ εκδιώξη τους συμμορίτας βορείως ΒΕΝΕΤΙΚΟΥ π. εξασφαλίζουσα σταθερώς τα ΧΑΣΙΑ.
(β)   Η VΙΙΙ Μεραρχία να συνεχίση την κίνησιν της προς ΒΔ. προς όγκον ΟΡΛΙΑΚΑ και Βορείως.
(γ)   Η XV Μεραρχία διά του 529 Τάγματος ενισχυμένου και διά τμημάτων της 21 Ταξιαρχίας θα εκινείτο προς ΤΡΙΚΩΜΟΝ ίνα βοηθήση την ΙΧ Μεραρχίαν. Άπαντα τα ανωτέρω εξετελέσθησαν διαδοχικώς.
Την 3.7.47 ο εχθρός ενετοπίσθη πλήρως υπό των Επιτελείων και η Στρατιά εξέδοσε το 2Τ/478/3.7.47 σήμα της, διά του οποίου ετόνισε την παρουσιαζομένην ευκαιρίαν προς συντριβήν του εχθρού.
Την 5.7.47 το Τακτικόν Στρατηγείον του Β΄ΣΣ εγκατεστάθη εις ΚΟΖΑΝΗΝ.
Την 5.7.47 η ΙΙ Μεραρχία επεράτωσε την συγκέντρωσίν της εις περιοχήν ΝΕΑΠΟΛΙΣ – ΤΣΟΤΥΛΙΟΝ.
Την αυτήν ημέραν ο Διοικητής της Στρατιάς μετά του Διευθυντού Α1 Στρατιάς μετέβησαν εις ΚΟΖΑΝΗΝ.
Κατόπιν μελέτης της καταστάσεως και πληροφοριών αίτινες συνεκεντρούντο περί σοβαρών κινήσεων εις ΒΙΤΣΙ – ΓΡΑΜΜΟΝ, ο Διοικητής Στρατιάς εξέδωκε επί τόπου το υπ’ αριθ. 2Τ/5.7.47 σήμα δι’ ου δεσμεύει την 32αν Ταξιαρχίαν διατεθείσαν εις Γ΄ΣΣ και το υπ’ αριθ. 2Τ/Α1/5.7.47 όμοιον τοιούτον δι’ ου εντέλλεται προς το Β΄ΣΣ όπως δι’ όλων των δυνάμεων επιζητήση την συντριβήν του εχθρού ΓΡΑΜΜΟΥ θέσας εις την διάθεσιν Β΄ΣΣ το Στρατηγείον της ΙΙ Μερ/χίας και την 22αν Ταξιαρχίαν ίνα την χρησιμοποιήση προς το σκοπόν τούτον.

  1. Η κατάστασις το εσπέρας της 5.7.47 διεγράφετο ως εξής:

(α)   Η VΙΙΙ Μεραρχία μετά σφοδρούς και διαδοχικούς αγώνας ήχθη εις ΖΟΥΖΟΥΛΗ (Ν.2105) – ΡΑΧΗ ΓΙΟΤΣΑ (Ν.2301) – (584 και 583 Τάγματα) – ΛΥΚΟΚΡΕΜΑΣΜΑ (Ν.2801) – ΣΤΑΥΡΟΣ (Ν.3000) – ΔΟΥΤΣΙΚΟΝ (S.3199) ΚΟΥΜΕΝΤΖΙ (S.3299) (43 Ταξιαρχία).
(β)   Τμήματα XV Μεραρχίας (21 Ταξιαρχία) ευρίσκοντο εις το ύψος ΚΟΡΥΦΗΣ (S.3999), τμήματα δε του 529 Τάγματος ΒΔ ΜΑΥΡΑΝΑΙΩΝ – ΤΡΙΚΩΜΟΝ.
(γ)   Τμήματα ΙΧ Μεραρχίας εκάλυπτον από Νότου εις περιοχήν ΜΟΝΑΧΗΤΙ – ΒΕΝΕΤΙΚΟΣ και εξουδετέρωνον μικράς ομάδας συμμοριτών εισδυσάσας εις ΧΑΣΙΑ (περιοχή ΚΑΡΠΕΡΟΥ).
(δ)   Η ΙΙ Μεραρχία εγκατάστησε το Στρατηγείον της εις ΝΕΑΠΟΛΙΝ με την 22αν Ταξιαρχίαν εις περιοχήν ΝΕΑΠΟΛΙΣ –  ΤΣΟΤΥΛΙΟΝ – ΑΡΓΟΣ ΟΡΕΣΤΙΚΟΝ.
(ε)   Το Β΄ΣΣ διέταξε την τακτικήν υπαγωγήν των 21ης και 73 Ταξιαρχιών υπό την ΙΙαν Μεραρχίαν διά την επιχείρησιν ταύτην. Τάγμα της 73 Ταξιαρχίας θα εχρησιμοποιείτο εις περιοχήν ΝΕΣΤΟΡΙΟΥ και Δυτικώς.

  1. Από της πρωίας της 6.7.47 άρχεται η κίνησις από Α προς Δ της ΙΙας  Μεραρχίας, ενώ η VΙΙΙ τοιαύτη, συνεχίζει την κίνησιν με βραδύτερον ρυθμόν κατόπιν διαταγής Β΄ΣΣ (ΑΑΠ.6004/5.7.47, 6015/6.7.47) επιζητούσα κυρίως την πλήρη εξερεύνησιν και σταθεροποίησιν των θέσεών της.
  2. Η εξέλιξις των επιχειρήσεων ήτο εν συνεχεία η κάτωθι:

(α)   Εσπέρας 6.7.47
(ι)    VΙΙΙ Μεραρχία διατηρεί τας θέσεις της δεχθείσα ισχυράν επίθεσιν εις ΖΟΥΖΟΥΛΗΝ του εκεί τμήματός της αναγκασθέντος να συμπτυχθή. Διεξήγαγε σκληρόν αγώνα μετά συμμοριτών προσπαθούντων να εισδύσωσι προς ΣΜΟΛΙΚΑ.
(ιι)   ΙΙ Μεραρχία κατόπιν αγώνος ήχθη εις ΑΥΓΕΡΙΝΟΝ (Ν.3411) – ΔΑΣΥΛΙΟΝ (Ν.3503) (21η Ταξιαρχία) και εις ΧΟΝΔΡΟΜΑΡΜΑΡΟ (Ν.3413) – ΠΟΛΥΚΑΣΤΑΝΟΝ (Ν.3817) – ΤΣΟΥΚΑΛΟΧΩΡΙ (Ν.4225) – ΝΟΣΤΙΜΟΝ (Ν.3927) (22α Ταξιαρχία).
(β)   Εσπέρας 7.7.47
(ι)    VΙΙΙ Μεραρχία ευρίσκεται επί της γενικής γραμμής:
ΚΑΡΔΑΡΙ (Μ.9912) – ΒΟΥΡΜΠΙΑΝΗ (Ν.0314) – ΟΞΥΑ (Ν.0613) – ΤΑΜΠΟΥΡΙ (Ν.1206) – ΡΩΜΗΟΣ (Ν.1701) – ΣΚΟΥΡΤΖΑ (Ν.2698) – ΛΥΚΟΚΡΕΜΑΣΜΑ (Ν.2802) – ΔΟΥΤΣΙΚΟ (S.3299). Από της προηγουμένης νυκτός όμως 2-3 Τάγματα συμμοριτών εισέδυσαν εις περιοχήν ΣΜΟΛΙΚΑ ενώ άλλοι συμμορίται προσέβαλον σφοδρώς Λόχον ΟΞΥΑΣ (Ν.0812).
(ιι)   ΙΙ Μεραρχία ανατρέψασα ελαφράς αντιστάσεις εις ΚΑΣΤΑΝΟΦΥΤΟΝ (Ν.3526) και ΟΡΛΙΑ (Ν.3323) ήχθη εις υψ.1452 (Ν.2808) ΖΑΛΑΣ (Ν.2910) – ΛΙΜΝΗ (Ν.2916) – ΤΣΟΛΑΚΙ (Ν.3115) – ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΙ (Ν.3226).
(γ)   Μέχρις εσπέρας 11.7.47
(ι)    ΙΙ Μεραρχία: κατέλαβε ΠΑΛΑΙΟΚΡΙΜΙΝΙ (8.7.47) κατόπιν αγώνος. Εν συνεχεία αφού ανέτρεψεν αντιστάσεις εις ΜΠΙΣΤΕΡΙΑ (Ν.2719) και απέκρουσεν αντεπιθέσεις, ευρέθη το εσπέρας της ΙΙ.7.47 επί της γενικής γραμμής ΠΟΡΤΑ (Ν.2819) – ΠΑΛΑΙΟΚΡΙΜΙΝΙ (Ν.2616) – ΠΕΤΡΟΣΤΡΟΥΓΚΑ (Ν.2612) – ΤΑΛΙΑΡΟΣ (Ν.2507).
(ιι)   Η VΙΙΙ Μεραρχία ανέστειλεν από 7.7.47 πάσαν προχώρησίν της και ησχολήθη με την αντιμετώπισιν των όπισθεν της διατάξεώς της, εις ΣΜΟΛΙΚΑ εισδυσάντων συμμοριτών. Μόνον το άκρον δεξιόν της εκινήθη και συνεδέθη μετά της ΙΙας Μεραρχίας εις ΤΑΛΙΑΡΟΝ (Ν.2507) και Διλοχία 583 εκινήθη εις ΚΟΥΤΣΟΥΡΟ (Ν.1910).

  1. Το εσπέρας της ΙΙ.7.47 υπήρχον αι κάτωθι πληροφορίαι περί των συμμοριτών.

Ολόκληρος η δύναμις κατενεμήθη εις τρεις ομάδας:
(α)   Πρώτη ομάς περιοχήν ΧΡΥΣΗ (Ν.1916) – ΚΥΨΕΛΗ (Ν.2317), τα Ι, ΙΙ, V, VΙΙ Τάγματα ΓΡΑΜΜΟΥ και Διλοχία ΦΩΚΑ αρχηγείου ΗΠΕΙΡΟΥ.
(β)   Δευτέρα ομάς περιοχήν ΧΙΟΝΑΔΕΣ (Ν.9917) – ΠΛΙΚΑΤΙ (Ν.0220) τα Ι και ΙΙ ΧΑΣΙΩΝ, IV ΓΡΑΜΜΟΥ και 1ον ΗΠΕΙΡΟΥ. Ταύτα μόλις είχον συμπτυχθή  εκ περιοχής ΠΕΥΚΟΦΥΤΟΝ (Ν.1819) – ΕΠΤΑΧΩΡΙ (Ν.2210).
(γ)   Τρίτη ομάς περιοχήν ΣΜΟΛΙΚΑ το ΙΙΙ ΧΑΣΙΩΝ και έτερον αυτοαμυνιτών ΧΑΣΙΩΝ.
(δ)   Το ΙΙΙον ΓΡΑΜΜΟΥ υποστάν σοβαράς απωλείας και φονευθέντος του Δ/τού του ΣΙΔΗΡΟΠΟΥΛΟΥ πιθανόν διελύθη.
Η δύναμις αυτών υπελογίζετο εις 1800-2000 συμμορίται.
Η αύξησις παρά τας φθοράς πρέπει να αποδοθή εις στρατολογίας και εις την προσέλευσιν των αυτοαμυνιτών και εισόδου γεγυμνασμένων έξωθεν.
Η VΙΙΙ Μεραρχία επί 3μερον αγωνίζεται κατά των εισδυσάντων εις ΣΜΟΛΙΚΑ συμμοριών και παρά τας συμπλοκάς ουδέν θετικόν αποτέλεσμα επέφερεν.
Το Β΄ΣΣ εκδίδει την ΙΙ.7.47 την υπ’ αριθ. Α1/1 διαταγήν του δι’ ης καθώρισε την περαιτέρω ενέργειαν των Μονάδων. Διά των διατασσομένων επεδιώκετο η δραστηρία εξ Α και Δ. κίνησις προς ΚΙΑΦΑΝ – ΓΡΑΜΜΟΥ εγγύς των συνόρων προς αποκοπήν των συμμοριτών Νοτίως αυτών και εν συνεχεία η συντριβή των.

  1. Αι τελευταίαι ημέραι υπήρξαν κρίσιμοι διά τους συμμορίτας ΓΡΑΜΜΟΥ. Περισφιγγέντες Ανατολικώς υπό ΙΙας  Μεραρχίας και Δ και Ν υπό της VΙΙΙης εντός μιάς αγόνου, αραιότατα κατωκημένης και πολύ διακεκομένης περιοχής, ήσαν υποχρεωμένοι ή να δώσωσι μάχην ή να προσπαθήσωσι να διαφύγωσιν προς περιοχήν μη κατεχομένην υπό Στρατού.

Επειδή η μάχη θα κατέληγεν εις βάρος των και θα συνετρίβοντο, επεδίωξαν την διαφυγήν.
Ήδη από 4ημέρου μέρος των συμμοριτών ευρίσκετο εις ΣΜΟΛΙΚΑ, έχον δυνατότητα διαφυγής προς Νότον.
Από της νυκτός όμως της 10/11 ήρξατο η μετακίνησις των περισσοτέρων Ταγμάτων προς περιοχήν ΑΜΑΡΑΝΤΟΥ (Μ.9705). Τμήματα των συμμοριτών τούτων εκάλυψαν την κίνησιν απασχολήσαντα τα εγγύτερον τμήματα  Στρατού (συμπλοκαί ΣΤΡΑΤΣΑΠΑΣ κλπ.). Τα τμήματα των συμμοριτών τα διαφυγόντα εις περιοχήν ΑΜΑΡΑΝΤΟΥ ήσαν: Ι, ΙΙ, ΙΙΙ Τάγματα ΧΑΣΙΩΝ, Ι, ΙΙ, ΗΠΕΙΡΟΥ, ΙΙΙ ΠΙΕΡΡΙΩΝ και ΙV ΓΡΑΜΜΟΥ, συνολικής δυνάμεως 1200-1300 περίπου.
Την 12.7.47 προσβάλλονται και ημέτερα τμήματα εις ΚΑΒΑΣΙΛΑ (R.9597) των οποίων δύο αντεπιθέσεις αποτυγχάνουν.
Η VΙΙΙ Μεραρχία εγκαίρως μετακινεί την διάταξίν της προς Δ. προς περιοχήν ΚΟΝΙΤΣΗΣ και λαμβάνει συντόμως άπαντα τα δυνατά μέτρα αντιμετωπίσεως της καταστάσεως.

  1. 13.7.47

(α)   VΙΙΙ Μεραρχία
Κατά τη διάρκειαν της νυκτός 12/13 αι ανωτέρω ισχυραί συμμοριακαί δυνάμεις εκινήθησαν κατά μήκος μεθορίου, τινές ίσως διήλθον μεθόριον και εισέδυσαν προς Νότον μεταξύ ΜΕΡΤΖΑΝΗΣ (R.8697) και ΚΑΒΑΣΙΛΩΝ (R.9597). Μέρος τούτων διέβη τον ΑΩΟΝ εισχωρήσαν εις ΓΟΡΙΤΣΑΝ (R.9289).
Έτερα τμήματα των συμμοριτών τούτων επί τω σκοπώ καλύψεως της προς Ν. κινήσεως του όγκου των προσέβαλον την γέφυραν ΜΠΟΥΡΑΖΑΝΙ (R.8796) από της 0700 ώρας. Της γέφυρας ημύνετο απόσπασμα υπό τον Αντ/ρχην ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΗΝ (μόλις την 13 0500 ώραν αναλαβόντα Διοίκησιν) εξ 1 Λόχου 625 Τάγματος, 1 Λόχου 25 Τάγματος Χωρ/κής, 100 ανδρών ΜΑΔ, 100 ανδρών ΜΑΥ, 2 ΛΟΚ, 1 Ουλαμού Αναγνωρίσεως και Ουλαμού Πυρ/κού.
Η επίθεσις υπήρξε σφοδρά εξ Α, Δ και Β με απειλήν της διατάξεως όπως ανέφερεν ο Δ/τής του Αποσπάσματος. Κατόπιν τούτων ο Δ/τής της Μεραρχίας διατάσσει την 1200 ώραν διαρκούσης της μάχης όπως τα τμήματα κρατήσωσι τας θέσεις των οι δε Ουλαμός Αναγνωρίσεως και Ουλαμός Πυρ/κού και τα αυτοκίνητα του Αποσπάσματος συμπτυχθώσιν προς Ν. ίνα το απόσπασμα αποκτήση ευχέρειαν κινήσεων και ελιγμών (Περιληπτική έκθεσις Δ/τού VΙΙΙ Μεραρχίας γεγονότων 7.6.47 μέχρι 17.7.47).
Η κίνησις όμως αύτη των μέσων υποστηρίξεως προς Ν. και η κυκλοφορήσασα φήμη ότι πρόκειται περί εισβολής νέων δυνάμεων εξ ΑΛΒΑΝΙΑΣ έκαμψαν την αντίστασιν των αμυνομένων κατά τας πρώτας απογευματινάς ώρας και η διαρροή ήρχισεν προς ΝΑ. Τα ούτω υποχωρούντα τμήματα, μετέδωσαν τον πανικόν και εις τον άμαχον πληθυσμόν όστις αθρόως διέρρεεν προς Νότον. Οι συμμορίται γενόμενοι κύριοι της γεφύρας κατέστρεψαν ταύτην μερικώς κατά τας εσπερινάς ώρας και ούτω επικοινωνία ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ – ΚΟΝΙΤΣΗΣ διεκόπη.
Μέρος των ούτως υποχωρούντων ημετέρων τμημάτων περισυνελέγη υπό του Επιτελάρχου της 43 Ταξιαρχίας (Αντ/χου Κωνσταντινίδου Απ) εις 52ον χιλιόμετρον οδού ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ – ΜΠΟΥΡΑΖΑΝΙ.
Ο Δ/τής του ΣΣ από της πρωίας της 13ης μεταβαίνει εις ΙΩΑΝΝΙΝΑ προς παρηκολούθησιν της καταστάσεως.
Αντιληφθείς την ανάγκην ενισχύσεων διατάσσει την ΙΧ Μεραρχίαν να προπαρασκευάση την αποστολήν δυνάμεων δύο ει δυνατόν Ταγμάτων.
Από της μεσημβρίας ο Δ/τής της VΙΙΙ Μεραρχίας και ο Διοικητής του Β΄ΣΣ, δι’ αλλεπαλλλήλων σημάτων των και προσωπικών από τηλεφώνου επαφών μετά του Διοικητού και Επιτελάρχου της Στρατιάς παρουσιάζουν την κατάστασιν ως ευρυτέρας σημασίας και γενικωτέρας περιπλοκής.
Κατόπιν τούτων η Στρατιά διέταξεν από τηλεφώνου και ετέθησαν αμέσως εις κίνησιν προς ΙΩΑΝΝΙΝΑ υπό ΙΧ Μεραρχίας τα 611 και 522 Τάγματα Πεζικού δι’ ιδίων της μέσων. Ταύτα ήρχισαν καταφθάνοντα εις ΙΩΑΝΝΙΝΑ από των εσπερινών ωρών της 13ης.
Επί πλέον διέταξεν την 3ην Ταξιαρχίαν (8/511/131700 σήμα της) όπως έχει έτοιμον Τάγμα προς κίνησιν και έθεσεν εν επιφυλακή τας 32 και 36 Ταξιαρχίας (8/509/131615 8/510/131615 σήματά της). Τέλος ώρισεν έδραν Τ.Σ. Στρατιάς την ΛΑΡΙΣΣΑΝ από το εσπέρας της αυτής.
Το ΓΕΣ εξ άλλου διαθέτει αριθμόν ΛΟΚ εξ ων 2 ετέθησαν αμέσως εν κινήσει αφιχθέντες αεροπορικώς εις ΛΑΡΙΣΣΑΝ.
Η VΙΙΙ Μεραρχία δι’ ερματισμένου  φακέλλου εκοινοποίησε την 1730 διαταγήν της, διά της οποίας διέταξεν όπως άπασαι αι δυνάμεις περιοχής ΚΟΝΙΤΣΗΣ τιθέμεναι υπό διαταγάς του Δ/τού 43ης Ταξιαρχίας εξασφαλίσωσι την ΚΟΝΙΤΣΑΝ και εν συνεχεία αναλάβωσιν επιθετικήν ενέργειαν προς ΜΠΟΥΡΑΖΑΝΙ.
(β)   ΙΙ Μεραρχία
Συνέχισε εξερεύνησίν της με μικροσυμπλοκάς.
Ανέστειλε προσωρινώς την κίνησίν της προς Δ. κατόπιν 2Τ/514/13.7.47 σήματος Στρατιάς.

  1. 14.7.47

(α)   VΙΙΙ Μεραρχία
Κατά την νύκτα οι συμμορίται διαβάντες τον ΑΩΟΝ μεταξύ ΜΠΟΥΡΑΖΑΝΙ και ΚΟΝΙΤΣΗΣ ήχθησαν τας απογευματινάς ώρας μέχρι της γραμμής ΓΚΡΑΜΠΑΔΑ (R.8980) – ΕΛΑΙΑ (R.8576).
Η προχώρησις αύτη των συμμοριτών ενέτεινε την ανησυχίαν εις ΙΩΑΝΝΙΝΑ οπόθεν η κατάστασις ετονίζετο ως κρίσιμος και ότι η πόλις κινδυνεύει (ΑΠ.5775/141300 σήμα VΙΙΙης Μεραρχίας).
Η Στρατιά διαθέτει εκ της ΙΧ Μεραρχίας και το 523 Τάγμα, 1 Ουλαμόν Τεθωρακισμένων, 1 Πυρ/χίαν Π.Π., την Δ/σιν της 41 Ταξιαρχίας και την τοιαύτην της ΙΧ Μεραρχίας και διατάσσει όπως Μονάδες ΚΟΝΙΤΣΗΣ κινηθώσι συντόνως προς Ν. κατά των νώτων των συμμοριτών (2Τ/525/141600 σήμα της).
Διά των τμημάτων ενισχύσεως και τη προσωπική επεμβάσει των Δ/τών Μεραρχίας και Β΄ΣΣ να καταληφθή μία γραμμή καλύψεως των ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ.
Η 43 Ταξιαρχία ήρξατο κινουμένη εκ ΚΟΝΙΤΣΗΣ προς Νότον όπισθεν των συμμοριτών.
(β)   ΙΙ Μεραρχία
Τμήματά της εκινήθησαν εκ ΝΕΣΤΟΡΙΟΥ και ήχθησαν το εσπέρας εις ΒΟΥΝΙΑΣΙ (Ν.2526) και ΚΡΥΟΝΕΡΙ (Ν.2621).

  1. 15.7.47

(α)   VΙΙΙ Μεραρχία
Η 43 Ταξιαρχία συνεχίσασα την προς Ν. κίνησίν της ανέτρεψε διαδοχικάς αντιστάσεις και ήχθη το εσπέρας εν επαφή εις ΕΛΑΙΑΝ – υψ.935 (R.8882) – ΜΕΓ. ΕΚΚΛΗΣΙΑ (R.9083). Τα εκ Νότου τμήματα κινηθέντα ήχθησαν μέχρι ΝΕΓΑΔΩΝ (R.8872) άνευ επαφής.
(β)   ΙΙ Μεραρχία
Συνέχισε κίνησιν διά του δεξιού της προς Δ. ανατρέπουσα διαδοχικάς αντιστάσεις και ήχθη το εσπέρας επί της γραμμής ΓΟΥΠΑΤΑ (Ν.2420) – ΠΡ. ΗΛΙΑΝ (Ν.2525).

  1. 16.7.47.

(α)   ΧΙΙΙ Μεραρχία

Την νύκτα οι συμμορίται διέκοψαν την επαφήν και διέφυγον προς ΖΑΓΟΡΙΑ καλυπτόμενοι εις ΑΣΠΡΑΓΓΕΛΟΥΣ διά πλαγιοφυλακής συγκρουσθείσης με τμήματα 41 Ταξιαρχίας.
Η 43 Ταξιαρχία συνέχισε την προς Ν. κίνησίν της άνευ επαφής. Επικοινωνία ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ-ΚΟΝΙΤΣΗΣ απεκατεστάθη.
Ο Δ/τής της Στρατιάς μετά Επιτελούς αφίχθησαν εις ΙΩΑΝΝΙΝΑ ίνα εκ του εγγύς αντιληφθώσιν την κατάστασιν.
Μετά την διαπίστωσιν της εκλείψεως παντός κινδύνου κατά ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ και της στροφής των συμμοριτών προς  ΖΑΓΟΡΙΑ εξέδωκε επί τόπου το υπ’ αριθ. 2Τ/533/161230 σήμα του δι’ ου διετάσσετο η διαδοχική ανάληψις των δυνάμεων ΙΧ Μεραρχίας και αρχική συγκέντρωσις τούτων εις ΜΕΤΣΟΒΟΝ προς αντιμετώπισιν παντός απροόπτου.
(β)   ΙΙ Μεραρχία
Συνέχισε κίνησίν της προς Δ. και κατέλαβε υψ.1620 (Ν.2222).

  1. Από 17.7.47 η μεν VΙΙΙ Μεραρχία αναπροσαρμόζει την διάταξίν της προς αντιμετώπισιν των εις ΖΑΓΟΡΙΑ εισδυσάντων συμμοριτών, η δε ΙΙ τοιαύτη συνέχισε κίνησίν της μέχρι υψ.1674 (Ν.1626) και ΚΑΨΑΛΙΑ (Ν.1831) ένθα την 19.7.47 ανέστειλε πάσαν κίνησίν της προς Δ. ασχολουμένη με την εξερεύνησιν της περιοχής κατόπιν 2Τ/18.7.47 διαταγής Στρατιάς.

Την 19.7.47 αιφνηδιάζεται το 528 Τάγμα εις ΤΣΟΥΚΑ ΡΟΣΑ (S.1971) με σοβαράς απωλείας.
Εν τω μεταξύ η ΙΧ Μεραρχία ανέλαβε εξ ΗΠΕΙΡΟΥ τα τμήματά της προσαρμόσασα και αυτή διάταξίν της δι’ αντιμετώπισιν συμμοριτών ΖΑΓΟΡΙΟΥ.
Μόνον 611 Τάγμα παρέμεινεν εις ΜΕΤΣΟΒΟΝ μέχρις 25.7.47.

  1. Μέχρις εσπέρας 24.7.47 η μεν ΙΙ Μεραρχία ησχολείτο με την εξερεύνησιν, αι δε VΙΙΙ και ΙΧ Μεραρχίαι με την αναπροσαρμογήν της διατάξεώς των. Ειδικώς η VΙΙΙ Μεραρχία απησχολήθη και με την ανασυγκρότησιν και ανάπαυσιν των δοκιμασθέντων τμημάτων της.

Οι συμμορίται όμως, παρ’ ότι επέτυχον να επανεισδύσωσι εις ΖΑΓΟΡΙΑ – ΣΜΟΛΙΚΑ προς αναπτέρωσιν ηθικού και δημιουργίαν εντυπωσιακής επιτυχίας συνεκέντρωσαν τας δυνάμεις των Δ. και ΒΔ ΓΡΕΒΕΝΩΝ με προφανή πρόθεσιν προσβολής της πόλεως. Ένεκα τούτου την 23.7.47 ενισχύθη  η φρουρά της πόλεως διά μιας Διλοχίας του 506 Τάγματος.

ΠΡΟΣΒΟΛΗ ΓΡΕΒΕΝΩΝ

  1. Από 250300 ώρας 9 Τάγματα συμμοριτών επετέθησαν κατά της πόλεως των ΓΡΕΒΕΝΩΝ εξ όλων των κατευθύνσεων. Τα Τάγματα ταύτα ήσαν τα διά ΖΑΓΟΡΙΟΥ διαφυγόντα και έτερα δύο ευρισκόμενα επί τόπου.

Της πόλεως ημύνετο το 529 Τάγμα και Διλοχία του 506 Τάγματος μετά Πυρ/χίας Π.Π. και Ουλαμού Τεθωρακισμένων.
Η επίθεσις υπήρξεν ισχυρά και διεξήχθη σκληρός αγών. Η Αεροπορία από της έω επενέβη αποτελεσματικώς και επήνεγκε σοβαράς απωλείας εις τους συμμορίτας.
Επίθεσης απεκρούσθη και την 10000 ώραν οι συμμορίται ετράπησαν εις ΒΔ και Δ.
Απώλειαι ημετέρων 8 νεκροί, 19 τραυματίαι και 2 αγνοούμενοι, συμμοριτών 128 νεκροί, 135 τραυματίαι, 66 αιχμάλωτοι και 22 παραδοθέντες.
Περισυνελέγησαν 13 Μπρέν, 25 Στέν, 56 τυφέκια, 108 βλήματα όλμων, 20 χειροβομβίδες, 25 αντιαρματικές γροθιές και 7 κτήνη.
Την επίθεσιν οι συμμορίται εκάλυψαν από πάσαν κατεύθυνσιν καταλαβόντες ΜΗΛΙΑΝ (Ν.6001) – ΚΙΒΩΤΟΝ (Ν.5608) και τας περιοχάς ΜΟΝΑΧΗΤΙ (S.4180) και ΑΛΩΝΙΑ (S.6182).
Συγχρόνως προσέβαλον ΒΑΤΟΛΑΚΚΟΝ (S.6199) αποκρουσ-θέντες.
Τμήματα 41 Ταξιαρχίας κινούμενα προς ανακούφισιν ΓΡΕΒΕΝΩΝ ενεπλάκησαν εις σκληρόν αγώνα μετά συμμοριτών κατεχόντων ΤΣΟΥΚΑ ΚΑΡΑΛΗ (S.4177) τελικώς ανατραπέντων.
Η Ταξιαρχία ήχθη το εσπέρας μέχρι ΒΕΝΕΤΙΚΟΥ.
Ομοίως τμήματα 42 Ταξιαρχίας κινούμενα προς Βορράν διά τον αυτόν σκοπόν ενεπλάκησαν μετά συμμοριτών κατεχόντων ΑΛΩΝΙΑ (S.6181) ανατραπέντων 1300 ώραν. Η Ταξιαρχία ήχθη το εσπέρας μέχρι ΔΕΣΠΟΤΗ (S.5483) και ΕΛΕΥΘΕΡΟΧΩΡΙΟΥ  (S.6084).
Τμήματα 21ης Ταξιαρχίας κινηθέντα εκ ΠΕΝΤΑΛΟΦΟΥ ήχθησαν το εσπέρας ΚΟΡΥΦΗΝ (Ν.4005) άνευ επαφής.

ΠΕΡΑΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΣ

  1. Την 25.7.47 μόλις η Στρατιά εβεβαιώθη εκ των υποβληθεισών πληροφοριών ότι η μάχη των ΓΡΕΒΕΝΩΝ κατέληξεν εις περιφανή νίκην του Στρατού και ότι οι συμμορίται συνεπτύσσοντο εν αταξία, εξέδωκε την 1930 ώραν το 2Τ/608 σήμα της, διά του οποίου διέτασσε το Β΄ΣΣ όπως επιδιώξη καταδίωξιν και εξόντωσιν των συμμοριτών.

Παρουσιάζετο όντως ευκαιρία. Πλην όμως αι πλείσται Μονάδες του Β΄ΣΣ δεν ηδυνήθησαν να ανταποκριθώσι εις την εκτέλεσιν αναλόγων ενεργειών.
Λόγω της κοπώσεως και της παρατηρουμένης εν γένει δυσκινησίας δεν προωθήθησαν ταχέως και αποφασιστικώς.
Οι συμμορίται συμπτυχθέντες ακωλύτως εκ ΓΡΕΒΕΝΩΝ έσχον όλον τον χρόνον μεταφοράς των τραυματιών και ανασυγκροτήσεως αποσυρθέντες προς περιοχήν ΠΕΡΙΒΟΛΙ – ΟΡΛΙΑΚΑΣ – ΣΑΜΑΡΙΝΑ.
Αι Μονάδες  συνέχισαν τας αρξαμένας την 25.7.47 κινήσεις των προς ανακούφισιν ΓΡΕΒΕΝΩΝ και εδραίωσιν της καταστάσεως εις περιοχήν ταύτην ως εξής:
(α)   ΙΙ Μεραρχία
Εκίνησε τμήματά της αφ’ ενός προς ΜΕΓΑΡΟΝ (S.4296) ένθα έφθασαν την εσπέραν 26.7.47 ενώ αφ’ ετέρου συνέχισε βραδείαν μετακίνησιν ολοκλήρου της διατάξεώς της προς Δ. αχθείσα μέχρι 2.8.47 εις (από Β προς Ν) ΠΑΛΑΙΟΧΩΡΙ (Ν.1230) – ΠΑΛΑΙΟΚΡΙΜΙΝΙ (Ν.2616) – ΠΡ. ΗΛΙΑΣ (Ν.2710) – ΠΕΝΤΑΛΟΦΟΣ (Ν.3206) – ΚΟΥΜΕΝΤΣΙ (S.3399).
(β)   ΙΧ Μεραρχία
Ανατρέπουσα αλληλοδιαδόχως ισχυράς αντιστάσεις συμμοριτών με απωλείας εκατέρωθεν προώθησε την διάταξίν της προς Β και ήχθη μέχρι 2.8.47 εις (από Δ προς Α) ΒΕΝΕΤΙΚΟΣ π.- ΜΑΥΡΟΝΟΡΟΣ (S.4787) – ANABΡΥΤΑ (S.4291) – ΜΕΓ. ΡΑΧΗ (S.4080). Συγχρόνως διεξήγαγε σκληρούς αγώνας διά την εκκαθάρισιν των ΧΑΣΙΩΝ (περιοχήν ΚΑΡΠΕΡΟΥ – ΕΛΑΦΙ) εκ των εισδυσάντων συμμοριτών πραγματο-ποιηθείσαν μέχρι της 2.8.47.
(γ)   VΙΙΙ Μεραρχία
Καθ’ όλην την χρονικήν ταύτην διάρκειαν η VΙΙΙη Μεραρχία ουδέν ηδυνήθη να ενεργήση ασχοληθείσα με την ανασυγκρότησιν και ανάπαυσιν των τμημάτων της και με την βελτίωσιν της διατάξεώς της.
Τα πλείστα των τμημάτων της, τα οποία εις το παρελθόν είχον αποδόση λίαν ικανοποιητικόν έργον, κατόπιν των γεγονότων της 12-17 Ιουλίου, δεν ήσαν εις θέσιν ν’ αναλάβωσι σοβαράν αποστολήν διά μακρόν χρόνον.

  1. Ούτω εκ των τελευταίων γεγονότων απεδείχθη ότι η προσπάθεια των εις τον ΚΟΡΑΚΑ διατεθεισών Μονάδων εξηντλήθη μέχρι σημείου μη επιτρέποντος την συνέχισιν της επιχειρήσεως επί των γραμμών του αρχικού Σχεδίου. Εξ άλλου η αλλαγή της μεθόδου ενεργείας των συμμοριτών και η δράσις τούτων κατά μάζας (διαδρομή ΚΟΝΙΤΣΑ – ΖΑΓΟΡΙ, επίθεσις κατά ΓΡΕΒΕΝΩΝ) παρουσιάζετο επικίνδυνος διά τα απεμονωμένα τμήματα ή τας μικράς φάλαγγας.

Κατόπιν τούτων και σχετικής συσκέψεως καθ’ ην παρέστη και αντιπρόσωπος του ΓΕΣ, η Στρατιά απεφάσισεν όπως η επιχείρησις ΚΟΡΑΞ θεωρηθή λήξασα και ο τρόπος ενεργείας κατά των συμμοριτών μεταβληθή. Επί τούτων εξέδωκε τας υπ’ αριθ. 1/627/2.8.47 οδηγίας της περί του τρόπου συνεχίσεως των επιχειρήσεων.

ΑΝΤΙΠΕΡΙΣΠΑΣΜΟΣ ΥΠΟ ΣΥΜΜΟΡΙΤΩΝ ΕΙΣ ΑΛΛΑΣ ΠΕΡΙΟΧΑΣ

  1. Αξιοσημείωτον είναι το γεγονός ότι: οι συμμορίται καθ’ όλην την διάρκειαν της επιχειρήσεως ΚΟΡΑΞ επέδειξαν εξαιρετικήν δραστηριότητα εις άλλας περιοχάς, ιδίως γειτονικάς, προς αντιπερισπασμόν και ανακούφισιν των εις ΓΡΑΜΜΟΝ πιεζομένων δυνάμεών των.

Ο αντιπερισπασμός ούτος υπήρξε συνεχής και λίαν ενοχλητικός εις τας περιοχάς:
ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ – ΣΥΝΙΑΤΣΙΚΟΥ
ΦΛΩΡΙΝΗΣ – ΡΑΔΟΣΙ
ΠΤΟΛΕΜΑΪΔΟΣ – ΑΜΥΝΤΑΙΟΥ
ΒΕΓΟΡΙΤΙΔΟΣ – ΕΔΕΣΣΗΣ

Εις τας άνω περιοχάς οι συμμορίται ενήργησαν τα κάτωθι:
(α)   17 προσβολάς κατά χωρίων με φόνους κατοίκων και πυρπολήσεις οικιών.
(β)   16 προσβολάς τμημάτων εν κινήσει ή εν στάσει είτε εις χωρία, είτε εν καταυλισμώ.
(γ)   8 καταστροφάς σιδηροδρομικού ή οδικού ή τηλ/κού δικτύου.
(δ)   2 προσβολάς σιδ. συρμών.
(ε)   Επί 6 ναρκών προσέκρουσαν στρατ. αυτοκίνητα.
(στ)12 νάρκαι τοποθετημέναι ανευρέθησαν και εξουδετε-ρώθησαν.

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑΙ

  1. Αποτελέσματα

(α)   Και κατά την δευτέραν ταύτην επανάληψιν της επιχειρήσεως ΚΟΡΑΞ διά περισσοτέρων δυνάμεων δεν επετεύχθη ο τεθείς σκοπός.
(β)   Λόγω των μακρών πορειών και κακουχιών τα πλείστα των ημετέρων τμημάτων υπέστησαν κόπωσιν καταφανή, η οποία λόγω και των μεγάλων σχετικώς απωλειών επιρρέασε ουσιωδώς το ηθικόν των ανδρών.
Πολλά δε τμήματα (ιδία VΙΙΙ Μεραρχίας) υποστάντα τυχαία ατυχήματα διά να καταστούν και πάλιν αξιόμαχα θ’ απαιτηθή προσπάθεια και λήψις μέτρων απαιτούντων μακρόν χρόνον.
(γ)   Το ηθικόν των συμμοριτών εξυψωθέν λόγω τοπικών τινών επιτυχιών των είναι αληθές ότι υπέστη τεραστίαν μείωσιν μετά την ήτταν των ΓΡΕΒΕΝΩΝ, αλλ’ απεκατεστάθη μετ’ ολίγου και πάλιν διότι δεν εγένετο η εκμετάλλευσις της αμυντικής ταύτης νίκης μας διά τους αναφερομένους λόγους.

  1. Αι απώλειαι

Αι εκατέρωθεν τοιαύται εμφαίνονται κατωτέρω:
 

Ημετέρων

 

Εχθρού

Νεκροί

Τραυματ.

 

Αγνοούμ.

Σύν.

Συμμοριτών

Αυτοαμύνης

Συν.

Αξ.

Οπλ.

Αξ.

Οπλ.

Αξ.

Οπλ.

 

Ν

Τ

Α

Π

Ν

Σ

Π

 

7

42

24

136

3

37

249

629

366

130

207

4

15

12

1363

Εκτός των ανωτέρω ανευρέθησαν ή παρελήφθησαν ή κατεστράφησαν σημαντικαί ποσότητες εφοδίων, πυρομαχικών οπλισμού κλπ.
Τα χαρακτηριστικά των ανωτέρω απωλειών είναι:
(α)   Ο μέγας αριθμός των ημετέρων απωλειών. Εις ουδεμίαν προηγουμένην επιχείρησιν έσχομεν τόσας απωλείας.
(β)   Η μεγάλη αναλογία απωλειών εις Αξ/κούς.
(γ)   Ο μικρός αριθμός των εξουδετερωθέντων αυτοαμυνιτών.
(δ)   Οτι αι απώλειαι των συμμοριτών είναι σημαντικαί ευκόλως όμως αναπληρούμεναι διά στρατολογίας και εισροής έξωθεν.

ΑΠΟΔΟΣΙΣ ΟΠΛΩΝ

  1. Το Πεζικόν

Το Πεζικόν σχεδόν όλων των Μονάδων εν αρχή της επιχειρήσεως, επέδειξεν εξαιρετικήν αποφασιστικότητα, μαχητικότητα και ορμήν.
Χαρακτηριστική διαπίστωσις εκ της επιχειρήσεως ΚΟΡΑΞ είναι το ότι εις μερικά τμήματα Πεζικού (ιδίως VΙΙΙ Μεραρχίας) εξεδηλώθησαν συμπτώματα ψυχικής κοκώσεως και σωματικής τοιαύτης, τόσον εις τους οπλίτας όσον και τους Αξ/κούς με τας επακολούθους συνεπείας.
Πρέπει επίσης να τονίσωμεν την εξαιρετικήν δράσιν των Ταγμάτων της ΙΧ Μεραρχίας, τόσον κατά τας συμπλοκάς της 27-30 Ιουνίου,όσον και κατά τας τοιαύτας της 25-27 Ιουλίου, καθ’ ας επεδείξαντο, υπό την εγγύς παρουσίαν Ταξιαρχών και Μεράρχου ευελιξίαν εξαιρετικήν με πολύ καλά αποτελέσματα.
Αλλά και  η ΙΙ Μεραρχία διά της σταθεράς στάσεώς της εις την ζώνην της απετέλεσεν έν ανυπέρβλητον φράγμα το οποίον οι συμμορίται δεν ηδυνήθησαν να θίξωσι.
Επίσης πρέπει να εξάρωμεν την θαυμασίαν διαγωγήν του 529 Τάγματος και της Διλοχίας του 506 Τάγματος κατά την επίθεσιν των συμμοριτών της 25.7.47 εις ΓΡΕΒΕΝΑ.
Πάντως δεν πρέπει ν’ αποκρυβή ότι το Πεζικόν μας δεν έχει πλήρως προσαρμοσθή εις τας απαιτήσεις του ιδιορύθμου αγώνος και η σύνθεσίς του και οπλισμός του εν γένει δεν είναι τα ενδεδειγμένα διά τον αγώνα τούτον. Η έλλειψις πολυβόλων, το μικρόν βεληνεκές των όλμων και η έλλειψις ορειβ. Πυρ/κού συνοδείας Πεζικού είναι εκείνα τα οποία αφήρεσαν από το Πεζικόν μας τας τοις πάσιν γνωστάς καθ’ όλους τους μέχρι τούδε αγώνας μας εις τα σκληρά ορεινά της Βαλκανικής εδάφη ιδιότητας του ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΥ ΠΝΕΥΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΥΕΛΙΞΙΑΣ.

  1. Το Πυροβολικόν

Τόσον το πεδινόν όσον και οι όλμοι 4.2΄΄ απέδοσαν το αναμενόμενον έργον. Είναι όμως ανεπαρκέστατα. Το μεν Πεδινόν, είναι δούλον του εδάφους, οι δε όλμοι 4.2΄΄ εκτός του ότι είναι εν αναλογία ολίγοι το βεληνεκές και η ακρίβειά των δεν είναι ικανοποιητικά.

  1. Τα Συν/τα Αναγνωρίσεως

Κατανεμημένα κατά Ουλαμούς απεδείχθησαν πολύτιμα διά την εξασφάλισιν των κατωκημένων τόπων και των αρτηριών συγκοινωνίας.

Είναι όμως ανεπαρκή διά την κάλυψιν των αναγκών μας. Εξ ου και η διασπορά κατ’ ουλαμούς και οχήματα. Δεν έχει η Στρατιά διαθεσιμότητα τοιούτων μέσων διά την χρησιμοποίησίν των ως ταχυκινήτων εφεδρειών, πράγμα όπερ εφάνη λίαν αναγκαίον διά τας επιχειρήσεις ΗΠΕΙΡΟΥ.

  1. Το Μηχανικόν

Ειργάσθη και απέδοσε λίαν ικανοποιητικά αποτελέσματα. Αποκατέστησε τα καταστραφέντα έργα και συνετήρησε τας αρτηρίας ελευθέρας ναρκών. Επί πλέον διήνοιξε νεάς οδούς ιδίως Δ.ΠΕΝΤΑΛΟΦΟΥ και ΚΑΣΤΑΝΟΧΩΡΙΟΝ εις τρόπον ώστε το Πυρ/κόν να προωθηθή και υποστηρίξη την επιχείρησιν μέχρι του σημείου της βαθυτέρας προχωρήσεως του Πεζικού.

  1. Αι Διαβιβάσεις

Όπως και κατά τας άλλας επιχειρήσεις, ούτω και κατά ταύτην αι Διαβιβάσεις ανταπεκρίθησαν εις τας πολλαπλάς ανάγκας της Διοικήσεως.
Το έργον των είναι αξιέπαινον.
Ευρίσκουν δυσχερείας εις το προσωπικόν όπερ αναγκάζεται να εργάζηται υπερβαλόντως. Και διά το υλικόν πρέπει να καταβληθή προσπάθεια όπως εάν εφοδιασθή με νέους ασυρμάτους το Πεζικόν λόγω του ιδιορρύθμου αγώνος να είναι μεγάλης εμβελείας, αντοχής και ευμετακόμιστοι.

  1. Η Αεροπορία

Η επέμβασίς της εις την μάχην έχει τοιαύτα αποτελέσματα τόσον ηθικά όσον και υλικά, ώστε κατέστη δι’ άπαντα τα τμήματα ο απαραίτητος βοηθός της μάχης, προς τον οποίον μετά πλήρους εμπιστοσύνης αποβλέπουσιν.

Η νίκη των ΓΡΕΒΕΝΩΝ οφείλεται κατά μέγα μέρος εις την Αεροπορίαν της οποίας η προθυμία και αυτοθυσία υπήρξαν άνευ προηγουμένου. Δικαίως ένεκα τούτου απέσπασε τα συγχαρητήρια των Διοικήσεων ολοκλήρου της Ιεραρχίας.

Πρέπει να παρατηρήσωμεν ότι ενώ είναι το όπλον, το οποίον φθείρεται τάχιστα, ουδεμία αναπλήρωσις υλικού και προσωπικού εγένετο και ούτω σήμερον αι δυνατότητες της Αεροπορίας εις παρατήρησιν ιδία περιωρίσθησαν κατά πολύ λόγω ελλείψεως υλικού και προσωπικού. Γενικώς ευρίσκομεν ότι η ισχύς της Αεροπορίας εμειώθη κατά πολύ από του Απριλίου, αφ’ ης εισήλθεν η Στρατιά εις τον αγώνα. Τούτο πρέπει ν’ αποσπάση αμέριστον την προσοχήν των αρμοδίων.

Ιδιαιτέρως: δεν υπάρχει υλικόν διά τας τακτικάς αναγνωρίσεις και η Αεροπορία διώξεως άνευ αυτών δεν είναι δυνατόν να έχη απόδοσιν.

Δεν ελήφθησαν σύντονα μέτρα διά την κατά τον χειμώνα λειτουργίαν των αεροδρομίων, διά την επίτευξιν νυκτερινών στόχων δι’ εφοδιασμόν της Αεροπορίας διά βομβών κατά προσωπικού και διά την αντιαεροποικήν άμυναν.

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

  1. Επί της δις επαναληφθείσης επιχειρήσεως ΚΟΡΑΞ παρατηρούμεν τα κάτωθι ουσιώδη:

(α)   Οι συμμορίται αποδίδουσιν εξαιρετικήν σημασίαν εις τον χώρον ΓΡΑΜΜΟΥ – ΣΜΟΛΙΚΑ, διότι είναι η βάσις της γραμμής των ανεφοδιασμού και στρατηγικός χώρος αφετηρίας δι’ εξάπλωσιν προς οιανδήποτε κατεύθυνσιν.
(β)   Οι συμμορίται κατέβαλον υπερτάτην προσπάθειαν να συγκρατηθώσιν εις την περιοχήν ταύτην και το κατώρθωσαν, λόγω μη διαθέσεως επαρκών ημετέρων τμημάτων κρούσεως και τοιούτων εδραιώσεως.
Πράγματι οι συμμορίται την 10-11 Ιουλίου είχον περισφιχθή εις τον χώρον τον περικλειόμενον από Ν. διά της γραμμής ΒΟΥΡΜΠΙΑΝΗ (Ν.0214) – ΠΥΡΣΟΓΙΑΝΝΗ (Ν.0411) – ΦΟΥΡΚΑ (Ν.1504) – ΕΠΤΑΧΩΡΙ (Ν.2210) – ΠΑΛΑΙΟΚΡΙΜΙΝΙ (Ν.2616) – ΠΥΡΓΟΣ (Ν.2024) ΑΛΕΒΙΤΣΑ (Ν.1636) και είχον αχθή εις δυσχερεστάτην θέσιν.
Εάν η Στρατιά διέθετε εφεδρικάς Μονάδας ίνα τας ρίψη εις τον αγώνα και εις τα μετόπισθεν της κατεχομένης γραμμής κατά βάθος, τμήματα εδραιώσεως, η εκκαθάρισις της περιοχής ΓΡΑΜΜΟΥ αναμφισβητήτως θα επετυγχάνετο.
Η ανάληψις ετέρων δυνάμεων εκ της περιοχής του Γ΄ΣΣ διά την επιχείρησιν ΓΡΑΜΜΟΥ εκρίθη παρακινδυνευομένη και ασύμφορος λόγω της επικρατούσης τότε επί ΚΑΪΜΑΚΤΣΑΛΑΝ – ΒΕΡΜΙΟΝ – ΒΙΤΣΙ – ΣΥΝΙΑΤΣΙΚΟ καταστάσεως.
(γ)   Το Πεζικόν κατά τας επιχειρήσεις ταύτας διεξήγαγε πρώτην φοράν τόσον σκληρούς αγώνας. Αι συγκρούσεις της 27-28 Ιουνίου, αι τοιαύται Δ.ΠΕΝΤΑΛΟΦΟΥ (ΣΚΟΥΡΤΖΑ, ΑΝΝΙΤΣΑ, ΠΥΡΓΟΣ κλπ.) καθώς και η επίθεσις κατά ΓΡΕΒΕΝΩΝ παρουσιάζονται διά πρώτην φοράν. Ενώ κατά τας προηγουμένας επιχειρήσεις οι συμμορίται κατά κανόνα απέφευγον την μάχην, κατά την εξεταζομένην τοιαύτην και ημύνθησαν και επετέθησαν εν ημέρα και αντεπετέθησαν πεισμόνως.
Άλλωστε ο πίναξ των απωλειών είναι ο αψευδής μάρτυς των ανωτέρω. Αι ημέτεραι απώλειαι είναι σημαντικαί αι δε τοιαύται εις Αξ/κούς χαρακτηριστικαί του διεξαχθέντος αγώνος και της καταβαλλομένης φιλοτίμου προσπαθείας του Σώματος των Αξ/κών να παρασύρωσι εις την ορμήν το ως ανωτέρω περιεγράφη ατελώς ωπλισμένον εις όπλα και έμψυχον υλικόν ΠΕΖΙΚΟΝ.
(δ)   Έτερον άξιον προσοχής σημείον είναι η καλλιτέρα προσαρμογή των τμημάτων εις την τακτικήν του ιδιορρύθμου τούτου αγώνος.
Είναι γεγονός ότι άπαντα τα τμήματα όσον τους επιτρέπει η σύνθεσίς των, παρουσιάσθησαν περισσότερον προσηρμοσμένα προς την νέαν τακτικήν, κατόπιν της κτηθείσης πείρας.

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

  1. (α)   Οι συμμορίται εις τον ΓΡΑΜΜΟΝ παρουσιάσθησαν μαχητικώτεροι ή αλλαχού και τούτο διότι:

-ι-    Είναι καλλίτερον εξωπλισμένοι και εφοδιασμένοι.
-ιι-   Έχουσι καλλίτερον ηθικόν.
-ιιι-  Αμύνονται ζωτικώς περιοχής δι’ αυτούς.
-ιν-  Έχουσι καλλιτέραν ηγεσίαν των άλλων συμμορ. Αρχηγείων.
(β)   Διά την εκκαθάρισιν ΓΡΑΜΜΟΥ απαιτούνται πολύ περισσότεραι των υπό της Στρατιάς κατά την εξεταζομένην επιχείρησιν διατεθεισών δυνάμεων.
(γ)   Η ύπαρξις εφεδρικών δυνάμεων επαρκών και δυνάμεων εδραιώσεως απεδείχθη επιβεβλημένη.
Άνευ τούτων λόγω της εξαιρετικής ικανότητος και ευελιξίας των συμμοριτών αι επιχειρήσεις δεν είναι απόλυτα αποτελεσματικαί.

ΕΔΡΑΙΩΣΙΣ ΚΑΙ ΜΟΝΟΝ ΕΔΡΑΙΩΣΙΣ ΤΩΝ ΕΚΚΑΘΑΡΙΣΘΕΙΣΩΝ ΖΩΝΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΘΕΣΙΜΟΙ ΔΥΝΑΜΕΙΣ ΔΙΑ ΚΡΟΥΣΙΝ ΤΟΥΤΟ ΚΑΙ ΜΟΝΟΝ ΑΠΕΔΕΙΧΘΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΝ
(δ)   Αι δυνάμεις της Στρατιάς αγωνιζόμεναι από του Απριλίου αγώνα σκληρόν και εκνευριστικό, άνευ αντικαταστάσεως και αναπαύλας (διότι τοιαύτη ουδαμού της Επικρατείας υφίσταται, αφού μέτρα ασφαλείας πρέπει να λαμβάνωνται πανταχού) εγγίζουν το όριον της αντοχής των. Τούτο πρέπει να τύχη της δεούσης προσοχής παρά της Ανωτάτης Ηγεσίας και του Κράτους.

  1. Επισυνάπτονται εκδοχθείσαι διαταγαί.

ΥΠΟΒΑΛΛΕΤΑΙ                                          ΔΙΑ ΤΟΝ

ΓΕΣ/Α1                                   ΑΝΤΙΣΤΡΑΤΗΓΟΝ Δ/ΤΗΝ ΣΤΡΑΤΙΑΣ
Ο ΤΑΞΙΑΡΧΟΣ ΕΠΙΤΕΛΑΡΧΗΣ
ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΙΣ                                          Τ.Σ.Υ.
ΙΣ/Α1/33, Α2, Α9, Γ1                         Α.ΜΠΑΛΟΔΗΜΟΣ
Στρατηγόν
ΔΑΣ
ΑΝΔ/Τ

Advertisements