Εκθεση επιχειρήσεων στα ΚΕΡΔΥΛΛΙΑ, ΑΔΧΚ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ/27 Μαρ 1947


ΔΧΚ
ΑΝΩΤΕΡΑ ΔΧΚ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ
ΕΠΙΤΕΛΕΙΟΝ
ΓΡΑΦΕΙΟΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ
ΑΡΙΘ. Α/5/70 ΑΠΟΡΡΗΤΟΣ
Εν Θεσσαλονίκη τη 27 Μαρτίου 1947

ΘΕΜΑ: ΕΚΘΕΣΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΕΙΣ ΚΕΡΔΥΛΛΙΑ
από 21-26 Μαρτίου 1947

Ι. ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΙ:
Από 15ης Μαρτίου ε.ε. πληροφορίαι πολλαπλώς διασταυρωθείσαι έφερον μτακινήσεις δυνάμεων από Κερδυλλίων πρός άλλας περιοχάς και αντιστρόφως. Η ΑΔΧΚΜ διά να καταλήξη εις θετικόν συμπέρασμα επί των δυνάμεων και κινήσεων των συμμοριτών ήχθη εις την απόφασιν να ενεργήση μίαν επιθετικήν ενέργειαν εις την περιοχήν Κερδυλλίων.
ΙΙ. ΣΧΕΔΙΟΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ
Το σχέδιον ενεργείας καθορίζεται λεπτομερώς εις την υπ’ αριθ. Α/5/55 18-3-47 διαταγήν επιχειρήσεων, το οποίον εν γενικαίς γραμμαίς περιλαμβάνει, εις μίαν πρώτην φάσιν ενέργειαν κρούσεως κατά των συμμοριτών επ’ αυτών των εγκαταστάσεών των και εις μίαν δευτέραν φάσιν την εξερεύνησιν ολοκλήρου της περιοχής Κερδυλλίων και Μπεσικίων πρός εξόντωσιν των μικροομάδων, όσαι τυχόν ήθελον διασωθή μετά την πρώτην φασιν.
ΙΙΙ. ΕΚΤΕΛΕΣΙΣ
1. Διά την εκτέλεσιν του σχεδίου ενεργείας διετέθησαν διά μεν την α΄. φάσιν 8 Λοχοι Χωρ/κής και η Διλοχία του 563 Τάγματος Πεζικού. Διά δε την εξερεύνησιν και εξόντωσιν των μικροομάδων (ΙΙ φάσιν) οι 8 ως άνω λόχοι Χωρ/κής και επί πλεόν έτεροι 3 Λόχοι Χωρ/κής και 3 Ανεξάρτητα Αποσπά-σματα Χωρ/κής.
2. Οι συμμορίται σύμφωνα με τας υπαρχούσας πληροφορίας ήσαν συγκεντρωμένοι εις δύο συγκροτήματα. Εις ΜΙΚΡΟΠΟΛΙΑΝΕΣ (5356) και εις ΓΙΑΝΝΙΤΣΙ και ανατολικώτερον (4856).
3. Διά την προσβολήν του συγκροτήματος ΜΙΚΡΟΠΟΛΙΑΝΕΣ, είχον διατεθή 3 Λόχοι Χωρ/κής. Διά δε την προσβολήν ΓΙΑΝΝΙΤΣΙ 5 Λόχοι Χωρ/κής.
4. Η Ι φάσις των επιχειρήσεων ωρίζετο από της έω της 21 Μαρτίου μέχρι της δύσεως του ηλίου της 22 Μαρτίου άνευ διακοπής κατά την νύκτα.
Η ΙΙ φάσις από της έω της 24 Μαρτίου μέχρι της δύσεως του ηλίου της 26ης με διακοπήν των επιχειρήσεων κατά την νύκτα και διανυκτέρευσιν των τμημάτων εις κατωκημένους της περιοχής.
5. Πριν ή όμως αρχίση η Ι φάσις εις την περιοχήν των επιχειρήσεων έλαβε χώραν μια ενέργεια των συμμοριτών, η οποία έσχεν αποφασιστικά αποτελέσματα διά την μετέπειτα εξέλιξιν των επιχειρήσεων.
α΄. Την νύκτα της 20 πρός 21 η 60μελής συμμορία Κοκκινο-σκούφη προερχομένη εκ Μπεσικίων προσέβαλε το χωρίον Σκεπαστόν και αφήρεσε τρόφιμα. Ο εις Λαγκάδι (4260) εγκαταστημένος διά τας επιχειρήσεις 6ος Λόχος Χωρ/κής αντιληφθείς την προσβολήν, ετέθη εις καταδίωξιν της συμμορίας, της οποίας όμως περί την 3ην πρωνήν της 21ης απώλεσε τα ίχνη εις θέσιν ΤΣΑΠΡΑΖΙ (3957), και εναπήλθεν εις λαγκάδι διά την εκτέλεσιν της ανατεθείσης αυτώ αποστολής.
Η συμμορία Κοκκινοσκούφη έλαβε κατεύθυνσιν ΣΚΕΠΑΣΤΟΝ – ΠΡΟΦΗΤΗΣ ΗΛΙΑΣ (4258) ΑΠΕΛΙΑΝΕΣ (4758) ΤΟΠ-ΚΑΪΝ (4858) ένθα έφθασεν περί ωραν 10ην πρωινήν και κατεκλίθη διά να αναπαυθή από τους κόπους της νυκτός.
Ο 6ος Λόχος Χωρ/κής κινηθείς επί του δρομολογίου του, συμφώνως με την διαταγήν επιχειρήσεων κατέφθασεν εις ΤΟΠ-ΚΑΪΝ περί την 11ην ώραν της 21ης τρ. ένθα και ανεύρεν αναπαυομένην εντός του δάσους ολόκληρον την συμμορίαν Κοκκινοσκούφη. Συνδεθείς τότε μετά της ενεδρευούσης εις ΚΑΒΑΛΛΑΡΙ (4860) διμοιρίας Χωρ/κων Νεραντζή προσέβαλε σφοδρότατα την συμμορίαν και εντός ημισείας ώρας εξώντωσεν ταύτην εξ ολοκλήρου ήτοι έσχεν ως αποτέλεσμα: Νεκρούς συμμορίτας 19 εξηκριβωμένους. Τραυματίας συμμορίτας 21 εξηκριβωμένους. Αιχμάλωτοι συμμορίται 7 εν οις και ο αρχηγός της συμμορίας Κοκκινοσκούφη, όστις επιχειρήσας βραδύτερον να δραπετεύση επυροβολήθη και εφονεύθη.
6. Καθ’ ην ώραν εξωντώνετο η συμμορία Κοκκινοσκούφη το συγκρότημα Μικροπολιάνες αποτελούμενον από 70 περίπου συμμορίτας υπό τους Κατσώνην και Σάλταν ημύνετο σθεναρώς από 9.30’ ώρας επί του υψώματος 756 (5356) και εκατέρωθεν τούτου. Η μάχη εσυνεχίσθη μέχρι της 16ης ώρας της 21ης οπότε οι συμμορίται ανατραπέντες απεκόπησαν εις διαφόρους μικροομάδας διασπαρείσαι εις όλας τας χαραδρώσεις του ΝΤΙΡΕΜΚΟ (5155). Ως τεκμαίρεται εκ των αιμάτων η συμμορία έσχεν νεκρούς και τραυματίας, ων ο αριθμός δεν εξηκριβώθη, ως ανέφερεν όμως αυθορμήτως προσελθών την επομένην συμμορίτης η συμμορία έσχεν περί τους 8 νεκρούς και ισαρίθμους τραυματίας και ότι η μετέχουσα συμμορία Σάλτα, είχεν έλθει εκ Χαλκιδικής εις Κερδύλλια, μόλις την 19ην τρ.του μηνός δι’ επιχειρήσεις αγνώστους εις τον καταθέτοντα.
7. Από της αυτής ώρας 9.30 της 21 η συμμορία Ηρακλή εκ 50 περίπου συμμοριτών εγκατεστημένη αμυντικώς εις Γιαννίτσι προσεβλήθη σφοδρότατα υπό του 12ου Λόχου Χωρ/κής και μετά τον τραυματισμόν του Ηρακλή η συμμορία ανατρέπεται και καταδιώκεται υπό των παραπλεύρως ενεργούντων λόχων Χωρ/κής. Αι απώλειαι των συμμοριτών και εδώ παραμένουν ανεξακρίβωτοι.
8. Μετά τας ανωτέρω συμπλοκάς οι Λόχοι εξερευνώντες την περιοχήν και βελτιώσαντες τας θέσεις των εγκατεστάθησαν εν προφυλακαίς εις ας θέσεις προέβλεπεν η διαταγή επιχειρήσεων.
9. Από της έω της επομένης 22 Μαρτίου ήρξατο η εξερεύνησις της περιοχής υπό όλων των Λόχων Χωρ/κής πρός ανεύρεσιν κεκρυμμένων συμμοριτών. Ανεκαλύφθησαν και κατεστράφησαν εγκαταστάσεις συμμοριτών εις ΤΑΖΛΗ ΡΕΜΑ (5355) εις ΑΜΠΟΛΙ ΡΕΜΑ (5757) και εις ΠΡΑΜΜΑ-ΤΕΥΤΗ ΡΕΜΑ (4854).
10. Ο 6ος Λόχος Χωρ/κής βάσει πληροφοριών, ας ηρύσθη παρά συλληφθέντος συνδέσμου συμμορίτου, εζήτησε την έγκρισιν της Διοικήσεως των επιχειρήσεων όπως μεταβάλλων δρομολόγιον μεταβή εις περιοχήν Μακριπολιάνες, ένθα θα υπεδεικνύετο εις αυτόν η θέσις του Υπαρχηγείου Κερδυλλίων.
Δοθείσης της αδείας, διετάχθη και ολόκληρον το Β. συγκρότημα των επιχειρήσεων όπως παραμένον εις τας θέσεις του είναι έτοιμον να επέμβη εν ανάγκη πρός ενίσχυσιν των ενεργειών του 6ου Λοχου Χωρ/κής. Ο Λόχος αφίκετο εις την θέσιν του Υπαρχηγείου την 16.30 ώραν, ένθα ανεύρεν ομάδα εκ 30 συμμοριτών και μιας συμμορίτισσας. Ούτοι αντιληφθέντες την παρουσίαν του Λόχου κατέλαβον θέσεις και ήρχισαν βάλλοντες κατ’ αυτού. Ο Λόχος όμως κατέχων υπερκειμένας θέσεις κατώρθωσε να εξοντώση ολόκληρον την συμμορίαν ήτοι εφόνευσεν τους 27, εσώθησαν δε κατρακυ-λούντες εις την χαράδραν η συμμορίτισσα και 3 συμμορίται. Μεταξύ των φονευθέντων είναι και ο Καπετάν Κατσώνης Διοικητής του 3ου Συγκροτήματος Κερδυλλίων, ούτινος η δύναμις ανέρχεται εις 55 συσσιτούντας βάσει καταστάσεως, ανευρεθείσης εις το Αρχηγείον.
11. Κατά την ΙΙ φάσιν των επιχειρήσεων ανεκαλύφθησαν αι αποθήκαι του Κοκκινοσκούφη εις ΕΛΑΙΩΝΑ (3447) και αποθήκη εκρηκτικών υλών εις Αρκουδόλακκον (3565).
ΙV. ΕΠΙΤΕΥΧΘENΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ
– Διελύθησαν και εξοντώθησαν εξ ολοκλήρου:
α) Το Συγκρότημα Κοκκινοσκούφη (Ν.Ε. 19 Τ.Ε.21 Αιχμάλωτοι 7)
β) Συγκρότημα Κατσώνη (Ν.Ε. 27)
-Υπέστησαν μεγάλην φθοράν:
α) Συγκρότημα Σάλτα (Ν.Π. 8 εν οις και ο αρχηγός της συμμορίας) Τ.Π.8
β) Συγκρότημα Ηρακλή: (τραυματισθέντος βαρέως και του αρχηγού της συμμορίας)
Σύνολον Ν.Ε. 46, Τ.Ε. 22 Αιχμάλωτοι 7 Ν.Π. 8, Τ.Π. 8
-Απώλειαι ημετέρων: Εκ της μάχης τραυματίαι (2) εκ ναρκών νεκρός 1 τραυματίας 1 και 1 τραυματίας οδηγός ιδιώτης.
V. ΣΥΛΛΕΓΕΙΣΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΙ
α) Το 1ον δεκαήμερον του μηνός Μαρτίου διεπεραιώθη πέραν του Στρυμώνος εις την περιοχήν Παγγαίου ομας εκ 30 συμμοριτών πιθανώς υπό καπετάν Φλόγαν.
β) Εν όψει επιθετικών επιχειρήσεων εκ μέρους των συμμοριτών κατά το 3ον δεκαήμερον του μηνός Μαρτίου πιθανώς κατά Νιγρίτης οι συμμορίται είχον διατάξη συγκέντρωσιν δυνάμεων εις Κερδύλλια. Μέχρι της 20ης τρέχοντος μηνός είχον συγκεντρωθεί εκ Χαλκιδικής η ομάς Σάλτα εκ 30 συμμοριτών, η ομάς Κοκκινοσκούφη εξ 60 συμμοριτών, η ομάς Γιατρά εκ Βερτίσκου εν κινήσει (είχε φθάση μέχρι Αρκουδόλακκος και ευθύς ως αντελήφθη τας εκκαθαριστικάς επιχειρήσεις επανεστράφη πρός ΦΛΑΜΠΟΥΡΙ).
γ) Οργάνωσις και συγκρότησις συμμοριτών Κερδυλλίων (ως είχε προ των επιχειρήσεων της 21-26 Μαρτίου).
1. Αρχηγείον Αρχηγός Λεωνίδας
Συγκρότημα Αρχηγείου: Ηρακλής. Δύναμις 50. Περιοχή εγκατα-στάσεως Γιαννίτσι
2. Συγκρότημα (3ον) Κατσώνη. Δύναμις 55. Περιοχή εγκατα-στάσεως ΜΑΚΡΙΠΟΛΙΑΝΕΣ.
3. Συνδετικόν συγκρότημα Μπεσικίων (Κοκκινοσκούφη). Δύναμις 60. Περιοχή εγκαταστάσεως ΕΛΑΙΩΝ (Μπεσικίων)
4. Συγκρότημα Φλόγα (1ον). Μετετέθη εις Παγγαίον. Δύναμις 40.
5. Συγκρότημα Γιατρά (2ον). Περιοχή εγκαταστάσεως ΚΟΠΑΤΣΙΝΤΕΡΕ (2375). Δύναμις 60.
6. Ενισχύσεις εξ άλλων περιοχών.
Ομάς Σάλτα αφιχθείσα εκ Κακκάβου Χαλκιδικής. Ημερομηνία αφίξεως η 18-3-47. Δύναμις 30. Ενετάχθη εις την ομάδα Κατσώνη.
VΙ. ΓΕΝΙΚΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ
α) Το Αρχηγείον Κερδυλλίων δεν έχει μαχητικήν ικανότητα. Μετά την προσβολήν της 21-26 Μαρτίου απώλεσε μέγα μέρος του ηθικού του.
β) Δεν διατρέφεται καλώς, ο ιματισμός και η υπόδησις εις αθλίαν κατάστασιν.
γ) Σωρεία ναρκών, ιδία επί δρομολογίων υποχρεωτικών και θέσεων μάχης, τας οποίας θα κατελάμβανε τυχόν ο επιτιθέμενος εναντίον της τοποθεσίας των συμμοριτών.
Αι νάρκαι κατά το πλείστον ήσαν εγχωρίου κατασκευής (κυτία κονσερβών, πεπληρωμένα επιτοπίως με εκρηκτικάς ύλας).
δ) Γενικώς η προπαγάνδα η κομμουνιστική είχε κατορθώσει να δημιουργήση και εις την περιοχήν αυτήν μίαν φανταστικήν εικόνα η οποία κατέπεσε με το πρώτον πλήγμα που επενέχθη εναντίον της.
Εις ό,τι αφορά τας ημετέρας δυνάμεις:
α) Μαχητική ικανότης και επιθετικόν πνεύμα πλήρες.
β) Ηθικόν ακμαιότατον
γ) Ηγεσία τμημάτων ικανοποιητική.
VΙΙ. ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ
1. Διεύθυνσις Επιχειρήσεων
-Ο Αναπληρωτής ΑΔΧΚΜ. Αντ/ρχης Χωρ/κής Τσαλαμιδάς Γεώργιος.
-Ο Επιτελάρχης ΑΔΧΚΜ Αντ/ρχης Πυρ/κού Διάφας Ευάγγελος.
-Ο Δ/τής των Διαβιβάσεων έφ. Ανθ/γός Διαβιβάσεων Τουρνάς Αθανάσιος.
2. Εκτελεσταί.
Α. Συγκρότημα: Διοικητής Αντ/ρχης Χωρ/κής Βορρές Κων.
Β. Συγκρότημα: Διοικητής Ταγ/ρχης Χωρ/κής Τσίβος Δημ.
Κατ’ αρχήν διεκρίθη όλως ιδιαιτέρως ο 6ος Λόχος Χωρ/κής.
Διοικητής: Ο έφ. Ανθ/γός Πεζικού Παπαδόπουλος Δημ.
Αξ/κοί: Ο έφ. Ανθ/γός Πεζικού Καμπερίδης Θ.
Ο έφ. Ανθ/γός Πεζικού Νικητίδης Απ.
-Διεκρίθησαν
α. Ο Λόχος Κρούσεως
Διοικητής: Ο Υπολοχαγός Πεζικού Γιαννακόπουλος Β.
Αξ/κοί: Ο έφ. Ανθ/γός Πεζικού Ίττης Βασ.
Ο έφ. Ανθ/γός Πεζικού Παπαχατζής Χ.
β. Ο 17ος Λόχος Χωρ/κής
Δ/τής: Ο Λοχαγός Πεζ. Ζαχαρόπουλος Κων.
Αξ/κοί:Ο Ανθ/ρχος Δημητρίου Γ.
Ο Ανθ/ρχος Φλώρος Αθ.
γ. Ο 10ος Λόχος Χωρ/κής:
Δ/τής: Ο Μοίραρχος Παπαδάκης
Αξ/κοί: Έφ. Ανθ/γός Πεζ. Τζουτζούλης Ηλίας.
Ανθ/στής Πεζ. Κυρώσης Γεώργιος
δ. Ο 9ος Λόχος Χωρ/κής:
Δ/τής: Ο Ανθ/ρχος Σταυριανόπουλος Γ.
Αξ/κοί: Έφ. Ανθ/γός Πεζ. Ιγνατιάδης Ιωάν.
ε. Ο 12ος Λόχος Χωρ/κής:
Δ/τής: Ο Λοχαγός Πεζικού Κατσαρέας Νικ.
στ. Ο 8ος Λόχος Χωρ/κής:
Δ/τής: Ο Ανθ/ρχος Κατσιρούμπας Ιωάννης
Αξ/κοί: Ο Ανθ/γός Πεζ. Παπαδημητρίου Δημήτριος.
ζ. Ο 3ος Λόχος Χωρ/κής:
Δ/τής: Ο Υπομοίραρχος Δεμέστιχας Α.
Αξ/κοί: Ο έφ. Ανθ/γός Πεζ. Γουσίδης Χρ.
Ο έφ. Ανθ/γός Πεζ. Γούνης Γεώργ.
η. Ο 7ος Λόχος Χωρ/κής:
Δ/τής: Ο Ανθ/ρχος Λυκάρτσης
θ. Η 2α Ανεξάρτητος Διμοιρία Χωρ/κής:
Δ/τής: Ο Υπομοίραρχος Βάϊλος
ι. Η Διμοιρία Χωρ/κής Νιγρίτης:
Δ/τής: Ο Α.Θ. Ενωμοτάρχης Νεραντζής
Άπαντες οι ανωτέρω δέον να τύχωσιν ηθικής αμοιβής. Η επί τούτω διαταχθείσα ανάκρισις θα κατανείμη τας απονεμητέας εις ένα έκαστον ηθικάς αμοιβάς.

ΥΠΟΒΑΛΛΕΤΑΙ (υ.τ.α.)
Υπουργείον Δημ. Τάξεως
Αρχηγείον Β. Χωρ/κής
Γ.Σώμα Στρατού
ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΙΣ
Χ Μεραρχίαν – Α.Δ.Χ.Α.Μ.
35 Ταξιαρχίαν – Γραφ. κ. Υποδ/τού
Γραφ. Επιχειρήσεων (3) Ο Ανώτερος Διοικητής
Τ.Σ.Υ.

ΕΥΘ. ΤΣΑΤΑΛΟΣ
ΣΥΝΤ/ΡΧΗΣ