Μεταφορά προσφύγων χωρίου ΒΕΝΕΤΟΝ, ΒΝ/21 Αυγ 1947


ΒΑΣΙΛΙΚΟΝ ΝΑΥΤΙΚΟΝ                      ΤΟΠΟΣ ΕΚΔΟΣΕΩΣ ΒΟΛΟΣ
ΝΑΥΤΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΣΙΣ ΒΟΛΟΥ                ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ 21-8-47
Αριθ. Πρωτ. Α/168
ΑΠΟΡΡΗΤΟΝ

ΠΕΡΙΛΗΨΙΣ: Μεταφορά προσφύγων χωρίου ΒΕΝΕΤΟΝ.

ΠΡΟΣ: Α.Ν.Δ./Τ.

Έχω την τιμήν να αναφέρω τα εξής εν σχέσει με την μεταφοράν των προσφύγων του εκκενωθέντος χωρίου ΒΕΝΕΤΟ του ΠΗΛΙΟΥ και την κατ’ αυτήν επιδειχθείσαν στάσιν των κρατικών αρχών.

1.Την εσπέραν της Κυριακής 17/8 με επεσκέφθη επιτροπή των κατοίκων του χωρίου ΒΕΝΕΤΟ, ούτινος διετάχθη υπό της Διοικήσεως Χωροφυλακής η εντός 24 ωρών εκκένωσις και εζήτησεν όπως διατεθή μέσον του Β.Ν. προς μεταφοράν 200 περίπου προσφύγων μετά των αποσκευών των εις ΒΟΛΟΝ.

2.Εις τον επικεφαλής της επιτροπής βουλευτήν ΚΑΤΣΑΝΗΝ ετόνισα, εν συνεννοήσει μετά του αντικαταστάτου του Αρχιεπιστολέως Α.Ν.Δ/Τ Πλωτάρχου ΠΑΝΑ, ότι α) εστερούμεθα μέσων, καθ’ όσον εις τον λιμένα ευρίσκετο μόνον έν αποβατικόν β) τα πολεμικά σκάφη είναι εις την διάθεσιν  της Στρατιάς και δεν είναι δυνατόν να κινηθώσιν δι’ απλής ενεργείας της Ναυτικής Διοικήσεως γ) εις την περιοχήν του χωρίου ΒΕΝΕΤΟΝ, ήτοι εις ΖΑΓΟΡΑΝ και ΑΓΙΟΝ ΙΩΑΝΝΗΝ θα ευρίσκοντο τουλάχιστον 10 πετρελαιοκίνητα εις τα οποία είχον χορηγήση προ 2 ημερών αδείας πλου και τα οποία, επιτασσόμενα υπό του εν ΒΕΝΕΤΟ τάγματος χωροφυλακής, επήρκουν απολύτως διά την μεταφοράν των προσφύγων δ) διά την τελευταίαν αυτήν ενέργειαν έδει να αποτανθώσιν προς τον Νομάρχην ε) ο υποδεικνυόμενος τρόπος ήτο ο ταχύτερος διά την διάσωσιν των κινδυνευόντων κατοίκων διότι και αποβατικόν εάν απεστέλλετο θα απητούντο τουλάχιστον 12 ώραι μέχρι ου  τούτο καταπλεύση εις τον προορισμόν του στ) ηδύνατο να επικοινωνήσωσιν αμέσως με το τάγμα της χωροφυλακής διά τα περαιτέρω μέσω του Κέντρου της Στρατιάς διά του εις ΚΑΝΑΛΙΑ τηλεφωνικού σταθμού.

3.Αποτέλεσμα των υποδείξεών μου αυτών υπήρξεν α) Να δηλώση ο Νομάρχης Μαγνησίας ότι δεν ηδύνατο να επιτάξη πετρελαιοκίνητα διότι εφοβείτο ότι θα κατελογίζετο εις αυτόν η σχετική δαπάνη και ότι επροτίθετο την επομένην πρωϊαν να ζητήση σχετικήν έγκρισιν του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ β) να δηλώση ο Συνταγματάρχης Δ/τής του Γ΄ Κλάδου της Στρατιάς ΛΕΝΤΖΟΣ ότι εις ουδεμίαν ενέργειαν ηδύνατο να προβή καθ’ όσον απουσίαζεν εκ ΒΟΛΟΥ ο Στρατηγός και ο Επιτελάρχης της Στρατιάς γ) να δηλώση τηλεφωνικώς εκ ΒΕΝΕΤΟΥ το τάγμα χωροφυλακής ότι εις την υποδειχθείσαν περιοχήν δεν ευρίσκοντο πετρελαιοκίνητα. Λυπούμαι ευρισκόμενος εις την ανάγκην να διαψεύσω κατηγορηματικώς την δήλωσιν αυτήν διότι κυβερνήτης Π/Κ επαναπλεύσας την 18/8 εκ ΧΟΡΕΥΤΟΥ μοι ανέφερεν ότι την Κυριακήν 17/8 ευρίσκοντο εκεί 5 πετρελαιοκίνητα.

4.Το ζήτημα αφέθη να λυθή την πρωϊαν της 18/8, του Συνταγματάρχου ΛΕΝΤΖΟΥ δηλώσαντος επί πλέον ότι δεν ηδύνατο να αναλάβη την πρωτοβουλίαν να στερηθή η Στρατιά του μοναδικού εν τω λιμένι υπάρχοντος αποβατικού. Κατόπιν τούτου συνέστησα τόσον εις τον Νομάρχην, όσον και εις την επιτροπήν των κατοίκων, όπως προέλθωσιν εις ενεργείας ίνα παραμείνη το τάγμα χωροφυλακής επί έν εισέτι 24ωρον εις ΒΕΝΕΤΟ προς προστασίαν των κατοίκων εκ των επερχομένων ανταρτών. Μοι εδηλώθη ότι η Διοίκησις χωροφυλακής συνήνεσεν και ότι εδόθησαν αι δέουσαι διαταγαί.

5.Την πρωϊαν της επομένης 18/8 και δεδομένου ότι ουδέν των ανωτέρω θεμάτων είχεν διευθετηθή, ο βουλευτής ΚΑΤΣΑΝΗΣ επεκοινώνησεν τηλεφωνικώς μετά του ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΝΑΥΤΙΚΩΝ και προεκάλεσεν επείγουσα διαταγήν του περί διαθέσεως του μοναδικού Α/Β διά μεταφοράν των προσφύγων. Διετέθη τό Α/Β 1198 όπερ αποπλεύσαν ώραν 15.00 της 18/8 έφερεν εις πέρας την αποστολήν του, επαναπλεύσαν με τους πρόσφυγας την εσπέραν της 19/8.

6.Εξ αναφορών του κυβερνήτου του Α/Β συνάγονται τα εξής α) Ότι το τάγμα χωροφυλακής δεν παρέμεινεν εις το χωρίον επί έν εισέτι 24ωρον αλλ’ απήλθεν την εσπέραν της 18/8 εγκαταλείψαν τους κατοίκους εις την παραλίαν υπό βροχήν. Τούτο σημαίνει ότι, ή το τάγμα δεν εξετέλεσεν την διαταγήν, ή ότι η Διοίκησις χωροφυλακής δεν ετήρησεν την υπόσχεσίν της. β) Ότι εις τας υπωρείας του χωρίου ανέμενον αντάρται, οίτινες άμα τη έω της 19/8 εισήλθον εις αυτό γ) ότι, λόγω της απροειδοποιήτου αναχωρήσεως του τάγματος, οι κάτοικοι εγκατέλειψαν εις το χωρίον σχεδόν όλα τα υπάρχοντά των. Χαρακτηριστικώς αναφέρεται ότι οι προς την παραλίαν οδεύοντες κάτοικοι, κατελήφθησαν υπό τοιούτου πανικού, άμα ως είδον το τάγμα απερχόμενον, ώστε εγκατέλειψαν καθ’ οδόν και αυτά ακόμη τα δέματα ενδύματων και τροφίμων, ίνα επιταχύνουν την διαφυγήν των.

  1. Την 17.30 της 19/8 ειδοποίησα τηλεφωνικώς τον Νομάρχην, ότι περί ώραν 19.00 θα κατέπλεεν το φέρον τους πρόσφυγας αποβατικόν και εζήτησα α) όπως αποσταλώσιν εγκαίρως αρμόδιοι υπάλληλοι διά την παραλαβήν και στέγασιν των και β) όπως διατεθή δύναμις χωροφυλακής εις το σημείον της αποβιβάσεως ίνα μη η άφιξις των προσφύγων γίνη θέμα εκμεταλλεύσεως εκ  μέρους των αριστερών στοιχείων. Εδήλωσα ότι, προς τούτο, διέταξα όπως το Α/Β μη προσορμισθή εις την προκυμαίαν, αλλά παραβάλη εις την προβλήτα.

8.Το Α/Β παρέβαλεν περί ώραν 19.00 αλλά α) ουδεμία δύναμις χωροφυλακής ενεφανίσθη και ηναγκάσθην να διαθέσω την φρουράν της Ναυτικής Διοικήσεως β) Είς και μόνον υπάλληλος της Κοινωνικής Προνοίας αφίχθη περί ώραν 19.30 εις το σημείον παραβολής του Α/Β, όστις όμως εδήλωσεν ότι η στέγασις των προσφύγων δεν ήτο δυνατήν διότι δεν εξευρίσκοντο αι κλείδες της  αποθήκης, ήτις διετέθη ως ενδιαίτημάτων. Κατόπιν τούτου διέταξα όπως οι πρόσφυγες παραμείνωσιν  κατά την νύκτα επί του αποβατικού, της αποβιβάσεώς των επιτευχθείσης τελικώς περί την μεσημβρίαν της επομένης 20/8.

9.Εθεώρησα ενδεδειγμένον να συγκεντρώσω όλα τα σχετικά με την ανωτέρω υπόθεσιν στοιχεία διότι πιστεύω ότι, εξαιρέσει του Β.Ν., η εν προκειμένω εμφάνισις και στάσις των αρχών παν άλλο ή συμβάλλει εις το να αποκτήση ο πολίτης εμπιστοσύνην εις το Κράτος, παρά του οποίου θα ανέμενεν προστασίαν, ταχίστην ενέργειαν και στοργικήν μέριμναν.

10.Περαίνων την παρούσαν επιθυμώ να εξάρω την δράσιν του κυβερνήτου του  Α/Β 1198 Αρχ. Αρμ. ΒΕΛΙΩΤΗ, όστις κατώρθωσεν να εκτελέση ακτάραξιν του σκάφους του υπό δυσμενείς καιρικάς συνθήκας εις μέρος τελείως αλίμενον και επέδειξεν στοργικήν μέριμναν διά τους πρόσφυγας μέχρι της ώρας της αποβιβάσεώς των.

Ευπειθέστατος

Ο

Διοικητής

Α. ΓΥΛΓΚΟΣ

Αντ/ρχος Β. Ν.

Τ.Σ.Υ.