Εκθεση επιχείρησης ΚΥΚΝΟΣ, 1 ΣΤΡΑΤΙΑ/18 Αυγ 1947


1η ΣΤΡΑΤΙΑ

ΓΡΑΦΕΙΟΝ Α1                                              ΑΚΡΩΣ ΑΠΟΡΡΗΤΟΣ

                                                                        ΙΣ/33/684/Α1

                                                                        18 Αυγούστου 1947

ΕΚΘΕΣΙΣ ΠΕΠΡΑΓΜΕΝΩΝ
ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΣ ΚΥΚΝΟΣ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

1.Μετά τας επιχειρήσεις ΑΕΤΟΣ, ΙΕΡΑΞ και ΠΕΛΑΡΓΟΣ Β΄, η συμμοριακή δράσις Ν. και Δ. ΑΛΙΑΚΜΟΝΟΣ παρουσιάζετο ως εξής:

(α)   Περιοχή ΑΕΤΟΥ. Εξεκαθαρίσθη σχεδόν πλήρως. Η δε εδραίωσις της παρείχε σοβαρά εχέγγυα απαγορεύσεως ανασυγκροτήσεως εν αυτή συμμοριών εις το μέλλον, παρά τας επανειλημμένας και σοβαράς προσπαθείας εισβολής συμμοριών από Βορρά και από Νότου.
(β)   Περιοχή ΙΕΡΑΚΟΣ. Μόλις είχε λήξη η εκκαθάρισις η οποία υπήρξε σχετικώς καλή. Η επ’ αυτής όμως εδραίωσις δεν είχεν ακόμη καλώς σταθεροποιηθή. Διά την περιοχήν υπήρχον σοβαροί κίνδυνοι αναμολύνσεώς της, διότι παρουσίαζε δύο πύλας εισόδου των συμμοριτών ανοικτάς εκ περιοχών μη εκκαθαρισθεισών μίαν από Βορρά εκ κατευθύνσεων ΓΡΑΜΜΟΥ – ΒΟΪΟΥ και ετέραν από Ανατολών εκ κατευθύνσεως ΟΛΥΜΠΟΥ και ΠΙΕΡΡΙΩΝ.
(γ)   Περιοχή ΠΕΛΑΡΓΟΥ.
Παρά τας εις αυτήν συνεχιζομένας εκκαθαριστικάς επιχειρήσεις δεν εφαίνετο ότι θα εσταθεροποιήτο μία κατάστασις παρομοία των περιοχών ΑΕΤΟΥ ή ΙΕΡΑΚΟΣ. Πλην όμως η περιοχή αύτη έχει τεθή υπό της Στρατιάς εις δευτέραν σειράν επείγοντος και δεν ήτο δυνατόν ν’ αποτελέση θέμα ευρέων συνδεδυασμένων επιχειρήσεων λόγω ελλείψεως δυνάμεων επαρκών προς διάθεσιν προς τον σκοπόν τούτον.
(δ)   Περιοχή ΣΜΟΚΟΒΟΥ – ΞΥΝΙΑΔΟΣ.
Παρουσίαζε δραστηρίαν συμμοριακήν δράσιν και η εκκαθάρισις ταύτης απησχόλει και απασχολεί  την Στρατιάν.
Ευρίσκεται επί του ορίου Στρατιάς μετά του Α΄ΣΣ και η εκκαθάρισίς της αποτελεί γενικώτερον ζήτημα του ΓΕΣ διά τον συντονισμόν των ενεργειών.

ΠΡΟΘΕΣΙΣ ΣΤΡΑΤΙΑΣ

2.Συμφώνως προς το Γενικόν σχέδιον ενεργείας ΤΕRMINOΣ η Στρατιά διά της επιχειρήσεως ΚΥΚΝΟΣ επεδίωκε την πλήρη αποδιοργάνωσιν και ει δυνατόν την εξόντωσιν των συμμοριτών εντός της περιοχής ΠΙΕΡΡΙΩΝ- ΟΛΥΜΠΟΥ, της περιλαμβανομένης μεταξύ ΑΛΙΑΚΜΟΝΟΣ π. από Βορρά, του ΠΗΝΕΙΟΥ π. από Νότου και της αμαξιτής ΛΑΡΙΣΣΑ – ΚΟΖΑΝΗ από Δυσμών.

3.Η εν τη ανωτέρω περιοχή δύναμις των συμμοριτών εφέρετο υπό του Γ΄ΣΣ ανερχομένη εις 2000 άνδρας ωργανωμένους εις :

  • 50ον Συν/μα Πεζικού (3 Τάγματα) εις ΠΙΕΡΡΙΑ.
  • Τάγμα ΦΩΤΕΙΝΟΥ εις ΟΛΥΜΠΟΝ
  • και 2 Τάγματα ΧΑΣΙΩΝ διαρρεύσαντα εκείθεν.
    Η δύναμις αύτη των συμμοριτών εφαίνετο δυνατόν, πιεζόμενη, ν’ αμυνθή εις τινα ζωτικά δι’ αυτούς σημεία. Το πιθανώτερον όμως ήτο να επιχειρήση να διαφύγη είτε προς Β, είτε προς Δ και ΝΔ και κατά δεύτερον λόγον προς Ν. Εν πάση περιπτώσει θα άφινε εις την περιοχήν ομάδας κρυπτομένας.
  1. Η περιοχή αύτη εμφανίζει πλεονεκτήματα διά συνδεδιασμένην εκκαθαριστικήν επιχείρησιν δεδομένου ότι περικλείεται από Α, Β και Ν υπό κωλημάτων, είτε αδιαβάτων, είτε ευκόλως φρασσομένων, ανεμένοντο δι’ ως εκ τούτου σοβαρά αποτελέσματα.

ΠΡΟΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΣ

  1. Επί τη προόψει της επιχειρήσεως ΚΥΚΝΟΣ η Στρατιά προέβη εις τας απαραιτήτους προπαρασκευαστικάς ενεργείας διά την δημιουργίαν των καλλιτέρων συνθηκών διεξαγωγής της και διά την επιτυχίαν καλλιτέρων αποτελεσμάτων:

(α)   Προπαρασκεύασε και διεξήγαγε την επιχείρησιν ΠΕΛΑΡΓΟΣ Β (περί ης 33/562/8.7.47 έκθεσις της Στρατιάς), ίνα μεταξύ των άλλων επιτύχη και καλλιτέραν απόφραξιν του ΠΗΝΕΙΟΥ π.
(β)   Διέταξε και διεξήχθη υπό της 22ας Ταξιαρχίας εκκαθάρισις της περιοχής ΚΑΜΒΟΥΝΙΩΝ μη επιτευχθείσης προγενεστέρως ελλείψει δυνάμεων.
(γ)   Την 3.6.47 συνεκροτηθή σύσκεψις εις τα Γραφεία της Στρατιάς εις ην παρέστησαν ο Διοικητής της Στρατιάς μετά του Επιτελείου του, ο Επιτελάρχης του Β΄ΣΣ. ο Δ/τής Α1 του Γ΄ΣΣ και οι Διοικηταί των ΙΙας και ΙΧ Μεραρχιών.
Κατ’ αυτήν συνεζητήθησαν, απεφασίσθησαν και ανελύθησαν άπασαι αι λεπτομέρειαι της επιχειρήσεως, καθώς και ο τρόπος της εξοικονομήσεως των απαιτουμένων διά ταύτην δυνάμεων.
Ειδικώς απεφασίσθη όπως αι 3η και 36η Ταξιαρχία συμμετάσχωσι της επιχειρήσεως διά 2 Ταγμάτων εκάστη του 564 Τάγματος παραμένοντος προσωρινώς εις περιοχήν ΜΑΓΔΟΒΑ διά την συντήρησιν της εκεί καταστάσεως.
(δ)   Εξεδόθη η υπ’ αριθ.8/340/30.5.47 προκαταρτική διαταγή επιχειρήσεων δι’ ης καθωρίσθησαν οι αρχικοί χώροι συγκεντρώσεως των τμημάτων του Β΄ΣΣ διά την επιχείρησιν.
(ε)   Τέλος εξεδόθη εγκαίρως η υπ’ αριθ.7 Διαταγή Επιχειρήσεων ΚΥΚΝΟΣ καθώς και αι τοιαύται Διαβιβάσεων Αεροπορίας και Ναυτικού.
Επίσης συνετάγησαν και εκοινοποιήθησαν μέχρι Τάγματος αι υπ’ αριθ.5/376/9.6.47 οδηγίαι περί της συνεργασίας Στρατού και Αεροπορίας.

ΚΑΘΟΡΙΣΘΕΙΣΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΔΙΕΞΑΓΩΓΗΣ ΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΣ

  1. Τρόπος ενεργείας

Η εκκαθάρισις της περιοχής θα επιδιώκετο ως εξής:
(α)   Προκαταρτική ενέργεια: Ισχυροποίησις υπαρχουσών φρουρών εις διαβάσεις ΠΗΝΕΙΟΥ και ΑΛΙΑΚΜΟΝΟΣ και κατάληψις της γραμμής: ΟΛΥΜΠΙΑΣ (Τ.2575) – ΣΤΕΝΟ ΔΙΑΒΑΣ (Τ.2970) – ΚΑΛΥΒΙΑ ΡΑΠΤΟΥ (Τ.3668) – ΠΟΡΟΥ (Τ.5371).
(β)   Πρώτη ενέργεια: Προώθησις δυνάμεων και εξερεύνησις μέχρι της γραμμής ΒΕΛΒΕΝΔΟΣ (0.1106) – ΛΕΙΒΑΔΙΟΝ (Τ.1892) – ΚΟΚΚΙΝΟΠΛΟΣ (Τ.2688) – ΔΙΑΒΑΣΕΙΣ ΚΑΡΑΟΥΛΙ ΚΑΚΑΒΡΑΚΑ (Τ.3381) – ΛΙΤΟΧΩΡΟΝ (Τ.4786).
(γ)   Δευτέρα ενέργεια: Προώθησις και εξερεύνησις μέχρι της γραμμής: ΣΚΟΥΛΙΑΡΙ (0.1509) – ΚΑΤΑΦΥΓΙΟΝ (Τ.0.18,6) – ΣΚΟΤΕΙΝΑ (0.2500) – ΣΤΕΝΑ ΠΕΤΡΑΣ (Τ.3198) – ΒΡΟΝΤΟΥ (Τ.3895).
(δ)   Μετά τας άνω ενεργείας τηρουμένων ζωτικών σημείων μεταξύ και επί των γραμμών (β) και (γ) δημιουργία τριών ομάδων κρούσεως με ετοιμότητα επιθετικής ενεργείας εντός της ζώνης ΚΑΤΕΡΙΝΗ (0.4805) – ΒΡΟΝΤΟΥ (Τ.3895) – ΔΑΣΚΙΟΝ (0.2115) – ΠΟΛΥΔΕΝΔΡΙ (0.2724) – ΡΥΑΚΙΑ (0.4020) – ΠΑΛΗΟΝΕΛΛΗΝΗ (Τ.4516) αναλόγως των πληροφοριών περί των κινήσεων του εχθρού.
(ε)   Καθ’ όλην την διάρκειαν των  άνω ενεργειών επιτήρησις υπό του Ναυτικού της ακτής από εκβολών ΑΛΙΑΚΜΟΝΟΣ π. μέχρι εκβολών ΠΗΝΕΙΟΥ π. και διά τμημάτων Στρατού του ΑΛΙΑΚΜΟΝΟΣ από ΒΑΡΒΑΡΕΣ μέχρις εκβολών του.
Δηλαδή εφηρμόσθη μικτός τρόπος ενεργείας, αφ’ ενός μεν σύσφιγξις όπου ήτο δυνατή και αφ’ ετέρου δι’ αναζητήσεως ΚΡΟΥΣΙΣ των συμμοριών.

  1. Διατεθείσαι δυνάμεις

(α)   Β΄ Σώμα Στρατού
ΙΙ Μεραρχία:  22 Ταξιαρχία (3 Τάγματα)
32 Ταξιαρχία (2 Τάγματα)
36 Ταξιαρχία (2 Τάγματα)
3 Ταξιαρχία (2 Τάγματα)
612 Τάγμα
Μοίρα Π.Πυρ/κού ΙΙας Μεραρχίας
1 Ολμαρχία 4,2΄΄
Λόχος Πολυβόλων
Ίλη αναγνωρίσεως
(β)   Γ΄ Σώμα Στρατού
4 Τάγματα
4 ΛΟΚ
1 Ολμαρχία 4,2΄΄ του Β΄ΣΣ
Ίλη αναγνωρίσεως
Μοίρα Π.Πυρ/κού
Μονάδες ΜΑΥ και Χωρ/κής

  1. Ρυθμός κινήσεως

(α)   Το εσπέρας της Χ ημέρας κατάληψις υπό του Β΄ΣΣ της γραμμής:
ΟΛΥΜΠΙΑΣ (Τ.2575) – ΣΤΕΝΟ ΔΙΑΒΑΣ (Τ.2970) – ΚΑΛ. ΡΑΠΤΟΥ (Τ.3668) – ΠΟΡΟΙ (Τ.5371) ενώ το Γ΄ΣΣ θα εξησφάλιζε το κέντρον της ΚΑΤΕΡΙΝΗΣ.
(β)   Μέχρις εσπέρας Χ συν 3 ημέρας κίνησις και εξερεύνησις υπό μεν του Β΄ΣΣ μέχρι της γραμμής:
ΣΚΟΥΛΙΑΡΙ (0.1509) – ΚΑΤΑΦΥΓΙΟΝ (0.1806) – ΣΚΟΤΙΝΑ (0.2500) – ΣΤΕΝΑ ΠΕΤΡΑΣ (Τ.3198) – διαβάσεις ΚΑΡΑΟΥΛΙ, ΚΑΚΑΒΡΑΚΑ (Τ.3881) – ΛΙΤΟΧΩΡΟΝ (Τ.4786) υπό δε του Γ΄ΣΣ μέχρι της γραμμής:
ΒΡΟΝΤΟΥ (Τ.3895) – ΛΟΚΟΒΑ (Τ.3396) – ΣΤΕΝΑ ΠΕΤΡΑΣ (Τ.3198) με σύνδεσμον μεταξύ των εις υψ.530 (Τ.3198).
(γ)   Από πρωίας Χ+5 ημέρας κίνησις δύο ομάδων κρούσεως του Γ΄ΣΣ και 1 τοιαύτη του Β΄ΣΣ, υπό διαταγάς Γ΄ΣΣ εντός της ζώνης ΚΑΤΕΡΙΝΗ (0.4805) – ΒΡΟΝΤΟΥ (Τ.3895) – ΔΑΣΚΙΟΝ (0.2115) – ΠΟΛΥΔΕΝΔΡΙ (0.2724) – ΡΥΑΚΙΑ (0.4020) – ΠΑΛΗΟΝΕΛΛΗΝΗ (Τ.4516).

  1. ΑΕΡΟΠΟΡΙΑ

Αι Αεροπορικαί δυνάμεις θα μετέσχον του αγώνος δι’ όλων των διατιθεμένων μέσων εκ των αεροδρομίων ΛΑΡΙΣΣΗΣ και ΣΕΔΕΣ (ως υπ’ αριθ. 42/7.6.47 διαταγή  Δ.Α.Σ).

  1. ΝΑΥΤΙΚΟΝ

(α)   Κατά την προκαταρτικήν ενέργειαν θα ενήργη κυντερινήν αιφνιδιαστικήν απόβασιν 2 Λόχων Πεζικού εις περιοχήν ΣΚΑΛΑΣ ΣΚΟΤΙΝΑΣ.
(β)   Αποκλεισμός καθ’ όλην την διάρκειαν της επιχειρήσεως διά συνεχούς περιπολίας των ακτών της περιοχής των επιχειρήσεων από εκβολών ΑΛΙΑΚΜΟΝΟΣ μέχρις εκβολών ΠΗΝΕΙΟΥ.
(γ)   Θα διέθετε κατάλληλον πολεμικόν δι’ εκτέλεσιν βολής υποστηρίξεως των στρατιωτικών τμημάτων καθ’ όλην την διάρκειαν της επιχειρήσεως, (ως υπ’ αριθ.Α.492) 9.6.47 διαταγή Α.Ν.Δ./Τ.).

  1. Έναρξις επιχειρήσεως

Καθωρίσθη η 12.6.47 (ως 5/367/052000 σήμα Στρατιάς)
ΠΩΣ ΔΙΕΞΗΧΘΗ Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΣ

  1. Προκαταρτική ενέργεια

Την 12.6.47 ήρξατο η επιχείρησις.
Η ΙΙα Μεραρχία κινηθείσα από πρωίας διά των (από Β προς Ν) 36,22,32 και 3 Ταξιαρχιών ήχθη το εσπέρας της 12.7.47 επί της γραμμής ΣΕΡΒΙΑ (Τ.0599) – Α.ΣΑΡΑΝΤΑΠΟΡΟΥ (Τ.1189) – ΟΛΥΜΠΙΑΣ (Τ.2575) – ΣΤΕΝΟ ΔΙΑΒΑΣ (Τ.2970) – ΚΛΒ. ΡΑΠΤΟΥ (Τ.3668) – ΠΟΡΟΙ (Τ.5371). Ελαφραί         αντιστάσεις των συμμοριτών εις ΑΓ. ΙΩΑΝΝΗΝ (Τ.4573) και ΚΑΤΑΒΟΘΡΑΝ (Τ.4171) ανετράπησαν υπό 3ης Ταξιαρχίας.
Η 33 Ταξιαρχία, διά 4 ΛΟΚ (31,33,34 και 38), Διλοχίας 592, Διλοχίας 615 και άλλων τινων συμπληρωματικών μέσων, μέχρις εσπέρας 11ης εγκατέστησε τμήματα κατά μήκος ΑΛΙΑΚΜΟΝΟΣ από Ν. ΣΑΝΤΑΣ μέχρις ύψους περιφερειακής τάφρου με εντολήν απαγορεύσεως πάσης διαφυγής των συμμοριτών προς ΒΕΡΜΙΟΝ. Η 31 Ταξιαρχία, διά Ίλης Ιππικού, Διμοιρία Κάρριερς, ΜΑΥ και Χωρ/κής έπραξε το αυτό ανατολικώτερον της 33ης  μέχρις εκβολών του ΑΛΙΑΚΜΟΝΟΣ π.
Τα τμήματα εκινήθησαν πολύ καλώς και έλαβον διάταξιν αποκλείουσαν κατά το δυνατόν της προς πάσαν κατεύθυνσιν διαφυγήν των συμμοριτών. Αι πληροφορίαι έφερον τους συμμορίτας συγκεντρουμένους προς ΑΝΩ ΟΛΥΜΠΟΝ και ΠΙΕΡΡΙΑ.

  1. Κυρία ενέργεια

(α)   1η Ενέργεια

Την νύκτα της 11/12 Ιουνίου εγένετο επιτυχώς τη συμβολή του Β.Ναυτικού η προβλεφθείσα απόβασις 2 Λόχων της 3ης Ταξιαρχίας εις περιοχήν ΣΚΑΛΑ ΣΚΟΤΙΝΑ, επιτευχθέντος του αιφνιδιασμού. Από πρωίας 12.6.47 τα τμήματα συνέχισαν την κίνησίν των, εις τρόπον ώστε το εσπέρας της 14.6.47 (Χ+3) να ευρεθώσιν επί της γενικής γραμμής:
ΙΙ Μεραρχία: ΣΚΟΥΛΙΑΡΙ (0.1509) – ΚΑΤΑΦΥΓΙΟΝ (0.1806) – ΣΚΟΤΙΝΑ (0.2500) – ΣΤΕΝΑ ΠΕΤΡΑΣ (Τ.3198) – διαβάσεις ΚΑΡΑΟΥΛΙ – ΚΑΚΑΒΡΑΚΑ (Τ.3881) – ΛΙΤΟΧΩΡΟΝ (Τ.4786).
ΙΧ Μεραρχία: ΒΡΟΝΤΟΥ (Τ.3895) – ΛΟΚΟΒΑ (Τ.3396) – ΣΤΕΝΑ ΠΕΤΡΑΣ (Τ.3198).
Επετεύχθη σύνδεσμος των δύο Μεραρχιών εις υψ.530 (Τ.3198) από της 14.6.47.
Κατά την κίνησιν ταύτην των τμημάτων δεν εσημειώθησαν, ει μη μόνον μικροσυμπλοκαί μετά συμμοριτών άνευ ιδιαιτέρας σημασίας. Παρετηρήθη δε γενικώς αποφυγή της μάχης υπό των συμμοριτών και προσπάθεια διαφυγής και αποκρύψεως τούτων κατά συγκεκροτημένας ομάδας.
Διεπιστώθη κατά το χρονικόν τούτο διάστημα ότι τα 2 εκ ΧΑΣΙΩΝ  διαρρεύσαντα εις ΠΙΕΡΡΙΑ Τάγματα διέφυγον νύκτα 10/11 προς ΒΕΡΜΙΟΝ. Αφ’ ετέρου ετέρα ομάς συμμοριτών (περί του 70) διέφυγον προς ΑΝΤΙΧΑΣΙΑ αλλά η οποία εις διαδοχικάς εν συνεχεία συμπλοκάς μετά τμημάτων 22ας Ταξιαρχίας και ΙΧ Μεραρχίας εξοντώθη.
Κατά την περίοδον των 3 τούτων ημερών η Αεροπορία επληροφόρησε και υπεστήριξε τα τμήματα λίαν αποτελεσματικώς (ως συνημμένη κατάστασις αεροπορικής δράσεως). Επίσης το Ναυτικόν αφ’ ενός ανέλαβε και εξησφάλισε την επιτήρησιν των ακτών ολοκλήρου της περιοχής, αφ’ ετέρου διά πυρών Πυρ/κού του αντιτορπιλλικού “ΑΙΓΑΙΟΝ”  υπεστήριξε αποτελεσματικώς την ενέργειαν των τμημάτων της 3ης Ταξιαρχίας επί των Δυτικών αντειρίδων του Κ.ΟΛΥΜΠΟΥ.
Η προσπάθεια όλων των τμημάτων της ΙΙας Μεραρχίας κατεβλήθη κυρίως εις το ν’ αποκλείσωσι την διαφυγήν των συμμοριτών προς ΚΑΜΒΟΥΝΙΑ – ΑΝΤΙΧΑΣΙΑ, πράγμα το οποίον το επέτυχον σχεδόν πλήρως χάρις εις μίαν πολύ καλήν διάταξιν κατά βάθος και εις μίαν διαρκή κίνησιν των τμημάτων εις ενέδρας και αναγνωρίσεις.
Η παραμονή των τμημάτων τόσον της ΙΙας όσον και της ΧΙ Μεραρχίας εις τας αναφερθείσας θέσεις συνεχίσθη μέχρι το εσπέρας της 16.6.47.
(β)   2α Ενέργεια
Από πρωίας 17.6.47 ήρχισεν η κίνησις των αποσπασμάτων κρούσεως ως εξής:
(ι)    Βορ. Απόσπασμα κρούσεως (513 Τάγμα και ολμαρχία 4,2΄΄) εκ ΜΕΤΟΧ. ΜΟΝΗΣ ΠΡΟΔΡΟΜΟΥ προς την κατεύθυνσιν ΧΑΡΑΔΡΟΣ (0.2926) – ΝΤΟΥΝΤΟΥΜΕΡΚΑ (0.2920).
(ιι)   Ανατολ. Απόσπασμα κρούσεως (515 Τάγμα και Πυρ/χία Π.Π.) από ΝΕΟΚΑΙΣΑΡΕΙΑΣ προς ΝΤΕΡΒΕΝΙ (0.2710) – ΕΛΑΤΟΧΩΡΙ (0.2712).
(ιιι)  Νοτ. Απόσπασμα κρούσεως (32 Ταξιαρχίας (2 Τάγματα) – ολμαρχία 4,2΄΄ και Λόχος πολυβόλων) από ΚΑΤΑΦΥΓΙ (0.1806) προς υψ.1010 (0.2815) – ΠΑΠΑ ΧΩΡΑΦΙΑ (0.2615).
Διά των υπολοίπων δε 2 Ταγμάτων (620 και 614) 4 ΛΟΚ και 2 Ουλαμών Τεθωρακισμένων το Συγκρότημα ΚΑΤΕΡΙΝΗΣ κατέλαβε το αντέρεισμα αμέσως Ν.ΑΙΣΩΝΟΣ π. προς απαγόρευσιν διαφυγής των συμμοριτών προς Β.ΟΛΥΜΠΟΝ, ενώ συγχρόνως εγκατέστησε τμήματα εις ΛΟΚΟΒΑΝ και ΒΡΟΝΤΟΥ προς έλεγχον της περιοχής.
Συγχρόνως με τ’ ανωτέρω αι 31 και 33 Ταξιαρχίαι, διά των κατά μήκους του ΑΛΙΑΚΜΩΝΟΣ π. εγκατεστημένων τμημάτων των ενήργησαν και επεξέτειναν την δράσιν και επί της δεξιάς όχθης αυτού υποβοηθούσαι την ενέργειαν των Αποσπασμάτων κρούσεως. Η 32η  Ταξ/χία από της 15.7.47 έζευξε τον ποταμόν παρά ΒΑΡΒΑΡΕΣ διά γεφύρας ΜΠΕΛΕΫ.
Τα τμήματα της ΙΙας Μεραρχίας καθ’ όλον αυτό το χρονικόν διάστημα ενέτεινον τα μέτρα επιτηρήσεως των προς Δ και ΝΔ διαβάσεων  διαφυγής των συμμοριτών προς ΚΑΜΒΟΥΝΙΑ και ΑΝΤΙΧΑΣΙΑ.
Η κίνησις όλων των αποσπασμάτων και λοιπών τμημάτων συνεχίσθη εις τρόπον ώστε μέχρι της 20.6.47 εκαλύφθη ολόκληρος η περιοχή υπό τούτων. Αι συναντηθείσαι σποραδικαί αντιστάσεις ήσαν πολύ ασθενείς και εξουδετερώθησαν αμέσως. Ουδεμία σύγκρουσις σοβαράς σημασίας έλαβε χώραν.
Από της 20.6.47 άπαντα τα τμήματα αχθέντα εις τας ζώνας ευθύνης των συνέχισαν δραστηρίαν εξερεύνησιν της περιοχής, βάσει των υπαρχουσών λεπτομερών πληροφοριών περί αποθηκών, κρησφυγέτων, καταφυγίων αυτοαμυνιτών κλπ.
Κατά την περίοδο ταύτην υπήρξε χαρακτηριστική η εξερεύνησις της 3ης Ταξιαρχίας, ήτις εκινήθη επί των δυσβάτων κορυφών και αντειρίδων του ΟΛΥΜΠΟΥ προς πάσαν κατεύθυνσιν υπερβάσα, κατά πολύ ζώνας δράσεώς της επιτυχούσα την πλήρη διάλυσιν του Τάγματος ΦΩΤΕΙΝΟΥ.
Την 30.6.47 έληξε και η 2α ενέργεια της επιχειρήσεως «ΚΥΚΝΟΣ» και άρχεται η φάσις της εδραιώσεως.

  1. Εδραίωσις

Η Στρατιά εγκαίρως εξέδωκε την 5/434/23.6.47 διαταγήν εδραιώσεως διά την περιοχήν «ΚΥΚΝΟΣ» και από της 30.6.47 αι Μονάδες έλαβον την καθορισθείσαν διάταξιν.
Διά την εδραίωσιν καθωρίσθησαν και εξετελέσθησαν τα κάτωθι (ως ανωτέρω διαταγή) :
(α)   Όρια ευθύνης μεταξύ Β΄ και Γ΄ Σωμάτων Στρατού:
ΣΚΟΥΛΙΑΡΙ (0.1609) – ΚΑΤΑΦΥΓΙΟΝ (0.1806) – ΦΤΕΡΗ (Τ.1899) – ΛΕΙΒΑΔΙΟΝ (Τ.1892) – (άπαντα εις Β΄ΣΣ) – ΚΑΡΔΑΡΑΣ (Τ.2489) – ΦΛΑΜΠΟΥΡΟΝ – ΚΑΚΑΒΡΑΚΑΣ (Τ.3480) – ΜΟΝΗ ΚΑΝΑΛΩΝ (Τ.4376) – ρέμμα ΠΟΡΤΑΣ – ΖΗΛΙΑΝΑ π. (άπαντα εις Γ΄ΣΣ).
(β)   Δυνάμεις :
(ι)    Εις ζώνην Γ΄ΣΣ, δύναμις 4 Ταγμάτων (620,513,515 και 614), υπό το Συγκρότημα ΚΑΤΕΡΙΝΗΣ.
(ιι)   Εις ζώνην Β΄ΣΣ 36ην Ταξιαρχίαν βορείως της γραμμής ΚΟΚΚΙΝΟΠΛΟΣ (Τ.2688) – ΒΟΥΡΜΠΑ (Τ.1081) και την 3ην Ταξιαρχίαν νοτίως ταύτης λαμβάνουσα υπό διαταγάς της και 612 Τάγμα.
(γ)   Το Στρατηγείον της ΙΙας Μεραρχίας και η 22α Ταξιαρχία από 1.7.47 εις περιοχήν ΣΕΡΒΙΩΝ έτοιμα προς κίνησιν προς Β.

  1. Αποτελέσματα και απώλειαι

Τα αποτελέσματα της επιχειρήσεως ΚΥΚΝΟΣ δεν ικανοποίησαν την Στρατιάν διά τους λόγους τους οποίους κατωτέρω αναφέρονται. Το μόνον θετικόν, το οποίον επετεύχθη υπήρξεν η πλήρης αποδιοργάνωσις των συμμοριτών και η καταστροφή των ομάδων αυτών περιοχής ΟΛΥΜΠΟΥ. Δεν επετεύχθη η δι’ αναζητήσεως των συμμοριών κρούσις αυτών και παρετηρήθη μία ακαμψία εις την εφαρμογήν του σχεδίου υπό της ΧΙ Μεραρχίας καίτοι παρείχετο εις ταύτην ευκαιρία αναπτύξεως πρωτοβουλίας προς αιφνιδιαστικήν επίθεσιν κατά των συμμοριτών οίτινες είχον πράγματι εντοπισθή εις την ζώνην της.
Ο κατωτέρω πίναξ μας δίδει ένδειξιν των επιτευχθέντων αποτελεσμάτων.

Ημετέρων Εχθρού
Νεκροί Τραυματ. Αγνοούμ. Σύνολο Συμμοριτών Αυτοαμύνης Σύνολο
Αξ Οπλ Αξ Οπλ Αξ Οπλ   Ν Τ Α Π Ν Σ Π  
  2   13     15 51 113 120 11 194 88 577

Σημ.     Εκ των ημετέρων 2 ετραυματίσθησαν εκ νάρκης και 6 εκ πτώσεως  κεραυνού.
Ανευρέθησαν σημαντικαί ποσότητες εφοδίων των συμμοριτών, εγκαταστάσεις, κρησφύγετα, τηλεφωνικαί γραμμαί, οπλισμός, και   πυρομαχικά.

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

  1. Απόδοσις όπλων

(α) Πεζικόν
Το Πεζικόν όλων των Μονάδων παρουσίασε ηθικόν πολύ καλόν, ορμήν και μαχητικότητα. Ειδικώτερον δε το των Μονάδων του Β΄ΣΣ παρουσιάσθη πλέον έμπειρον λόγω της συμμετοχής του εις τας προηγουμένας επιχειρήσεις ΑΕΤΟΣ, ΙΕΡΑΞ και ΠΕΛΑΡΓΟΣ. Επέδειξεν ευελιξίαν διά διαδοχικών αναπτύξεων και συγκεντρώσεων των τμημάτων  σύμφωνα με τας απαιτήσεις του αγώνος.
(β)   Πυρ/κόν
Το Πεδινόν Πυρ/κόν και εις την περίπτωσιν ταύτην απέδοσεν ό,τι ανεμένετο. Στόχοι διά τούτο δεν παρουσιάσθησαν και κατά την επιχείρησιν ταύτην αξιόλογοι, λόγω της φύσεως του αγώνος. Δυνάμεθα να είπωμεν ότι τα αποτελέσματα τούτου υπήρξαν μάλλον ηθικά. Οι όλμοι των 4,2΄΄ απέδοσαν καλλίτερα αποτελέσματα λόγω της μεγάλης ευκινησίας των.
(γ)   Τα Συν/τα Αναγνωρίσεως
Κατανεμημένα κατ’ ουλαμούς συνέβαλον κυρίως εις την ασφάλειαν των οδεύσεων και των βάσεων εφοδιασμού. Περίπτωσις μάχης δι’ αυτά μάλλον σπανίως παρουσιάζεται κυρίως όταν προσβάλονται κατωκημένοι τόποι.
(δ)   Το Μηχανικόν
Απεδείχθη πολυτιμώτατον και κατά τας επιχειρήσεις ταύτας. Απεκατέστησε τας συγκοινωνίας τάχιστα και διετήρησε ταύτας ελευθέρας ναρκών, εργασθέν με αυταπάρνησιν εις λίαν επικινδύνους από απόψεως ασφαλείας ζώνας.
(ε)   Αι Διαβιβάσεις
Η απόδοσις τούτων υπήρξεν ως συνήθως εξαίρετος. Η φύσις του αγώνος, καθ’ ην η κατάτμησις των Μονάδων είναι συνήθης κανών, δημιουργεί διά τας Διαβιβάσεις προβλήματα δυσκολώτατα. Ταύτα όμως πάντοτε ελύθησαν υπό των Διαβιβάσεων.
(στ)Η Αεροπορία
Η Αεροπορία κατόπιν των κατά τας προηγουμένας επιχειρήσεις επιτευχθέντων αποτελεσμάτων και της εμπιστοσύνης του Στρατού την οποίαν απέκτησε απετέλεσε όπλον υποστηρίξεως και βοηθόν μάχης ανεκτίμητον διά τον Στρατόν της Ξηράς.
Όπως και εις τας προηγουμένας επιχειρήσεις, ούτω και κατά τον ΚΥΚΝΟΝ απετέλεσε ένα των σπουδαιοτέρων παραγόντων της μάχης και της επιτυχίας.
Χωρίς να αφίση ανικανοποίητον ουδεμίαν αίτησιν εις άλλας περιοχάς της Στρατιάς η Αεροπορία μετά προθυμίας εξυπηρέτησε τας ανάγκας του ΚΥΚΝΟΥ. Η δε αυτοθυσία των πληρωμάτων υπήρξε παραδειγματική.
Τα αποτελέσματα της δράσεώς της, ιδίως κατά τας δύο πρώτας φάσεις της επιχειρήσεως υπήρξαν εξαιρετικά. Κατά την τελευταίαν φάσιν το έργον της Αεροπορίας λόγω της διασποράς των ημετέρων δυνάμεων περιωρίσθη εις αναγνωρίσεις κυρίως.
Ο σύνδεσμος Ξηράς – Αέρος επετεύχθη πλήρως.
Το έργον της Αεροπορίας εμφαίνεται εις συνημμένον πίνακα.
(ζ)   Το Ναυτικόν
Κατά την επιχείρησιν ταύτην το Ναυτικον έπαιξε σημαντικόν ρόλον και ικανοποίησε τας υπό της Στρατιάς ανατεθείσας αποστολάς αποτελεσματικώς.
Λίαν επιτυχώς εξετελέσθη απόβασις τμημάτων ξηράς.
Απέκλεισε τελείως τα παράλια της περιοχής επιχειρήσεων.
Τέλος διά βολών Πυρ/κού υπεστήριξε τα τμήματα της 3ης Ταξ/χίας προσβάλουσα λίαν επιτυχώς τους στόχους.
Ο Σύνδεσμος Ξηράς-Θαλάσσης υπήρξε πλήρης, προοιωνίζων καλλίτερα αποτελέσματα διά το μέλλον.
Γενικώς η προθυμία εξυπηρετήσεως της Διοικήσεως του Στρατού της Ξηράς και η ταχύτης επεμβάσεώς του εις τον αγώνα, υπήρξαν τα κύρια χαρακτηριστικά της συμβολής του Ναυτικού εις τας επιχειρήσεις ταύτας.
(η)   Η Χωροφυλακή
Δεν εχρησιμοποιήθη κατά την επιχείρησιν ταύτην.

  1. Παρατηρήσεις

(α)   Κατά την επιχείρησιν ταύτην η Στρατιά εφήρμοσε νέον τρόπον ενεργείας. Αφ’ ενός ενήργησε περίσφιγξιν συμμοριτών από ΝΔ και Ν μέχρις ενός σημείου, και αφ’ ετέρου ενήργησε κρούσιν διά ειδικώς συγκεκροτημένων αποσπασμάτων, τα οποία έδει να εκινούντο βάσει των συγκεντρουμένων εκάστοτε πληροφοριών.
Το μεν πρώτον (περίσφιγξις) εξετελέσθη πολύ καλώς υπό των τμημάτων της ΙΙας Ταξιαρχίας, επιδειξάντων εξαίρετον ευελιξίαν και αποφασιστικότητα. Η διά συγκροτημάτων όμως κρούσις, διευθυνομένη παρά της ΧΙ Μεραρχίας δεν απέδοσε καλώς. Παρετηρήθη δυσκαμψία κινήσεως των αποσπασμάτων, ακαμψία τηρήσεως κατευθύνσεων αρχικώς καθορισθεισών και ουχί μεταβολή τούτων, συμφώνως προς τας κινήσις των συμμοριτών. Περί ων υπήρχον συνεχείς πληροφορίαι.
Αυτό υπήρξε η κυρία αιτία της μη πλήρους επιτυχίας και αποδόσεως της επιχειρήσεως και η μη σταθεροποίησις της καταστάσεως εις ΠΙΕΡΡΙΑ.
(β)   Τακτική μάχης
Διεπιστώθη διά πολλοστήν φοράν ότι αι μέθοδοι μάχης κατά τακτικού Στρατού δεν έχουν θετικήν απόδοσιν εις τον αντισυμμοριακόν αγώνα.
Τα τμήματα της ΙΙας Μεραρχίας προσήρμοσαν τας ενεργείας των πολύ καλώς και επέτυχον της εξουδετέρωσιν των συμμοριών της ζώνης των (ειδικώς Κ.ΟΛΥΜΠΟΥ) εις ικανοποιητικόν βαθμόν.
(γ)   Η πυκνότης των μέσων
Κατεδείχθη ότι η μη τροφοδότησις της επιχειρήσεως διά των αναγκαιουσών δυνάμεων και μέσων, έσχεν ως αποτέλεσμα απόδοσιν περιωρισμένην.
Η πυκνότης των μέσων είναι ανάλογος των επιτυγχανομένων αποτελεσμάτων.

  1. Συμπεράσματα

Άπαντα τας εις προηγουμένας εκθέσεις μας επί εκτελεσθεισών επιχειρήσεων εξήχθησαν και κατά την εξεταζομένην τοιαύτην. Είμεθα υποχρεωμένοι όμως να τονίσωμεν τα κάτωθι:
(α)   Εκκαθάρισις μιας περιοχής δεν νοείται, ουδέ είναι δυνατή, εάν δεν συλληφθώσι αι αυτοάμυναι των χωρίων άνευ οίκτου και εάν δεν εγκατασταθή εις έκαστον χωρίον ένα ΜΑΔ. Τα μέτρα ταύτα, πρέπει να αποτελέσωσι τον κύριον αντικειμ. σκοπόν παντός τμήματος.
(β)   Δεν πρέπει να υπάρχη άκαμπτον σχέδιον. Υπάρχει μόνον αρχικόν το οποίον δέον καθ’ ημέραν να προσαρμόζηται προς την κατάστασιν και τας πληροφορίας.
Εξαρτάται εκ του μέτρου αναπτύξεως δραστηριότητος των Δ/σεων και των στελεχών, η καλή απόδοσις μιας τοιαύτης μορφής επιχειρήσεων.

  1. Κρατική μέριμνα

Η Στρατιά επανέρχεται επί του θέματος τούτου.
Παρ’ ότι διά της επιχειρήσεως ΚΥΚΝΟΣ και άλλαι περιοχαί απηλλάγησαν του συμμοριακού ελέγχου, εν τούτοις το Κράτος δεν ενεφανίσθη εις αυτάς με όλην την δυναμικότητά του, διά να μεριμνήση διά την θεραπείαν των αναγκών των κατοίκων, την εγκατάστασιν Αρχών και ανάληψιν ευθυνών Διοικήσεως των Περιοχών.

  1. Επισυνάπτονται εκδοθείσαι διαταγαί.

ΥΠΟΒΑΛΛΕΤΑΙ                                          ΔΙΑ ΤΟΝ

ΓΕΣ/Α1                              ΑΝΤΙΣΤΡΑΤΗΓΟΝ ΔΙΟΙΚΗΤΗΝ ΣΤΡΑΤΙΑΣ

                                                       Ο ΤΑΞΙΑΡΧΟΣ ΕΠΙΤΕΛΑΡΧΗΣ

ΚΟΙΝΟΠΟΙΕΙΤΑΙ                                             Τ.Σ.Υ.

ΙΣ/Α1/33, Α2, Α9 και Γ1                            Α.ΜΠΑΛΟΔΗΜΟΣ
Στρατηγόν
ΔΑΣ
ΑΝΔ/Τ

Advertisements