Εκθεση επιχείρησης ΑΕΤΟΣ , 1η ΣΤΡΑΤΙΑ/Α1/29 Μαί 1947


1η ΣτρατιάΓραφείον ΑΙ ΑΚΡΩΣ ΑΠΟΡΡΗΤΟΣΙΣ/33/338/ΑΙ29 Μαϊου 1947

ΕΚΘΕΣΙΣ ΠΕΠΡΑΓΜΕΝΩΝ

ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΝ «ΑΕΤΟΣ»

ΠΡΟΘΕΣΙΣ ΣΤΡΑΤΙΑΣ

  1. Διά της επιχειρήσεως «ΑΕΤΟΣ» ήτις απετέλει τον πρώτον χρόνον του όλου σχεδίου TERMINUS η Στρατιά προυτίθετο όπως εξοντώση πάση θυσία τας συμμορίας τας ευρισκομένας εν τη ζώνη της νοτίου ΠΙΝΔΟΥ ήτοι μεταξύ:

        αμαξιτή γέφυρα ΜΠΑΛΝΤΟΥΜΑ – ΜΕΤΣΟΒΟΝ – ΚΑΛΑΜΠΑΚΑ – ανατολικά κράσπεδα ΚΟΖΙΑΚΑ – ΠΥΛΗ – ΜΟΥΖΑΚΙ – ΦΑΝΑΡΙ – ΒΛΑΣΔΟ – ΚΕΔΡΟΣ – ΔΟΜΟΚΟΣ – ΡΕΝΤΙΝΑ – ΦΟΥΡΝΑ – ΑΓΡΑΦΑ – ΑΧΕΛΩΟΣ π. – ΒΟΥΛΓΑΡΕΛΙ – ΤΖΟΥΜΕΡΚΑ – ΠΕΡΙΣΤΕΡΙ.

        Οι συμμορίται εις την ζώνην ταύτην υπελογίζοντο εις 7-8 Τάγματα (δυνάμεως 2500-2700) μη παρέχοντες την ένδειξιν ότι θα δώσωσι μάχην αλλά μάλλον εφαίνετο πιθανόν να προσπαθήσωσι να διαφύγωσι.

        Η επιχείρησις ταύτη ήτο η πρώτη ωργανωμένη σοβαρά ενέργεια καθ’ ην θα ελάμβανον μέρος ικαναί δυνάμεις στρατού υποστηριζόμεναι υπό επαρκούς Αεροπορίας, πυρ/κού, πολυβόλων και τμημάτων Αναγνωρίσεως.

  1. Τα αποτελέσματα μιας το πρώτον εκδηλουμένης σοβαράς κρούσεως των ενόπλων δυνάμεων κατά της ωργανωμένης ανταρσίας η Στρατιά εφρόνει ότι θα έπρεπε να ήσαν ικανοποιητικά διά να έχωσι σοβαράν επίδρασιν επί της εξελίξεως των λοιπών επιχειρήσεων.

ΠΡΟΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΣ

  1. Η Στρατιά έχουσα τας ανωτέρω προθέσεις και γνωρίζουσα την ψυχολογικήν κατάστασιν των τμημάτων της και τας έξεις των (πνεύμα στατικής αμύνης, υπερτίμησιν των δυνατοτήτων του εχθρού κλπ.) εκ των συμπλοκών της χειμερινής περιόδου, ενέτεινε τας προετοιμασίας της όπως προπαρασκευάση τας Μονάδας της ηθικώς και υλικώς.

        Είχε εις την διαθεσίν της ένα μήνα περίπου (από 6 Μαρτίου αφ’ ότου εγκατεστάθη εις έδραν της) διά την προπαρασκευήν ταύτην καθ’ ην:

        (α)   Συνετάχθησαν και εκοινοποιήθησαν μέχρι Τάγματος:

                          Οδηγίαι διεξαγωγής του αντισυμμοριακού αγώνος.

                          Οδηγίαι συνεργασίας του Στρατού μετά της Αεροπορίας.

                          Οδηγίαι συμπεριφοράς πρός τους κατοίκους της υπαίθρου και λήψεως μέτρων κατά κατοίκων εις ελεγχομένας υπό συμμοριών περιοχάς.

        (β)   Επικοινώνησεν τόσον ο Διοικητής της Στρατιάς όσον και το Επιτελείον επανειλημμένως μετά των αντιστοίχων Διοικητών και Επιτελείων.

        (γ)   Κατηρτίσθη  εγκαίρως η υπ’ αριθ. 1 Διαταγή Επιχειρήσεων και αι συμπληρωματικαί 2 και 3 ως και οδηγίαι πρός  Α’ΣΣ. . αίτινες αναλύθησαν και προφορικώς εις το  Β’ΣΣ και τους Διοικητάς των Μεραρχιών εις συγκεντρώσεις γενομένας επί τούτω προ της εκδηλώσεως της επιχειρήσεως.

        (δ)   Προεβλέφθησαν και κατέφθασαν εγκαίρως άπαντα τα απαιτούμενα εφόδια και μεταφορικά μέσα.

               Εν γένει δε καθ’ όλον το μηνιαίον τούτο διάστημα της προπαρασκευής κατεβλήθη πάσα προσπάθεια υφ’ όλων των Διοικητών από της Στρατιάς μέχρι των κατωτέρω κλιμακίων.

ΠΟΙΑ Η ΚΑΘΟΡΙΣΘΕΙΣΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΔΙΕΞΑΓΩΓΗΣ ΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΣ

  1. Τρόπος ενεργείας

        Η εκκαθάρισις της περιοχής θα επιδιώκετο εις δύο ενεργείας :

        (α)   1η ενέργεια: Εκκαθάρισις από της γραμμής ΠΟΡΤΑΪΚΟΣ – ΒΑΘΥΡΕΜΜΑΤΟΥ ΜΕΣΟΧΩΡΑ (S.4026) ΝΕΡΑΪΔΑ (S.3323) και ΝΟΤΙΩΣ όπου και υπελογίζετο ο όγκος των συμμοριών. Θα επιδιώκετο η απόφραξις των διαβάσεων ΠΟΡΤΑΪΚΟΥ – ΒΑΘΥΡΕΜΜΑΤΟΥ πρός παρεμπόδισιν διαρροής των συμμοριτών πρός βορράν.

(β)   2α ενέργεια: Εκκαθάρισις από της ανωτέρω γραμμής και ΒΟΡΕΙΩΣ . Η ενέργεια αύτη αρχίζουσα ταυτοχρόνως με την προηγουμένην θα ωλοκληρούτο μετά το πέρας αυτής.

Επεσημάνθη ιδιαιτέρως ως επιτακτική ανάγκη η απαγόρευσις διαφυγής των συμμοριτών βορείως της οδού ΜΕΤΣΟΒΟΝ – ΚΑΛΑΜΠΑΚΑ.

  1. Διατεθείσαι δυνάμεις

        (α)   Πεζικόν

 

Α΄ Σώμα Στρατού   72 Ταξιαρχία 2 ΤάγματαΔιλοχία Μανέττα613 Τάγμα 71 Ταξιαρχίας
    

Β΄ Σ.Στρατού

ΙΙ Μεραρχία   

ΙΧ Μεραρχία

 

 

VΙΙΙ Μερ/χία

36 Ταξ/χία 3 Τάγματα32 Ταξ/χία 2 Τάγματα3 Ταξιαρχία 1 Τάγμα 

41 Ταξ/χία 3 Τάγματα

42 Ταξ/χία 3 Τάγματα

 

43 Ταξ/χία 3 Τάγματα

Ανεξαρτ. 2 Τάγματα

4 Λ.Ο.Κ.

4 Μ.Α.Δ.

               Σύνολον 21 Τάγματα Πεζικού, 4 Λ.Ο.Κ., 4 Μ.Α.Δ.

        (β)   Λοιπά μέσα

               101 και 105 Συν/τα Πεδινού Πυρ/κού

               2 και 9 Συν/τα Αναγνωρίσεως

               132 και 133 Μοίραι Όλμων 4,2’’

               Ολμαρχία 131 Μοίραι Όλμων 4,2’’

               Τρεις Λόχοι Πολυβόλων 580, 570 και 530

               Πεδινή Πυρ/χία)         Α΄Σ.Σ.

               Ολμαρχία 4,2’’

        (γ)   Άμεσος υποστήριξις δι’ αεροπλάνων εκ του αεροδρομίου ΛΑΡΙΣΣΗΣ ανώτατον όριον 30 έξοδοι ημερησίως.

  1. Ρυθμός κινήσεως Μονάδων

        (α)   Προ των κυρίων ενεργειών προβλέπονται προκαταρκτικαί ενέργειαι σκοπούσαι όπως:

               (ι)    Η 36 Ταξιαρχία το εσπέρας της Χ-2 να εξερευνήση την περιοχήν ΚΑΡΟΠΛΕΤΕ (Χ.7589) ΣΤΑΪΚΑ (Χ.7390).

               (ιι)   Το 613 Τάγμα το εσπέρας της Χ-2 να ευρίσκηται εις ΝΕΡΑΪΔΑ ίνα κινηθή πρός ΚΑΡΟΠΛΕΤΕ.

               (ιιι)  Η 72 Ταξιαρχία συν Διλοχία Μανέττα την μεν Χ-1 ημέραν ευρίσκεται εις την γενικήν γραμμήν ΤΟΠΟΛΙΑΝΗ (Χ.4880) – ΜΗΡΙΣΙ (Χ.6880) και την Χ 1 το βραδύτερον να είναι εις την γραμμήν ΚΑΤΩ ΡΑΥΤΟΠΟΥΛΟΝ – ΚΟΡΟΥΝΑ (Χ.5889) – ΚΑΥΚΙ (Χ.6290) – ΚΑΥΚΙΑ (Χ.6889).

        (β)   Κυρία ενέργεια (1η ενέργεια)

               (ι)    Να γίνη την Χ+1 ημέραν εις ΚΑΛΑΜΠΑΚΑ – ΔΟΚΙΜΙ – ΧΑΛΙΚΙ το βόρειον φράγμα υπό της VΙΙΙ και ΙΧ Μεραρχιών επιτυγχανομένου συνδέσμου εις ΚΑΣΤΑΝΙΑΝ (Σ.4851).

               (ιι)   Το φράγμα ΠΥΛΗ (S.6621) – Γεφ. ΚΟΡΑΚΑ (S.4805) πραγματοποιηθή εντός της Χ+1 ημέρας επιτυγχανομένου του συνδέσμου εις ΑΝΩ ΠΑΛΗΟΚΑΡΥΑ (S.5318) μεταξύ ΙΧ και VΙΙΙ Μεραρχιών με την πρόβλεψιν όπως η ΙΧ Μεραρχία εντός της Χ ημέρας τουλάχιστον εις κάτω ΠΑΛΗΟΚΑΡΥΑ (S.5718) και ει δυνατόν εις ΑΝΩ ΠΑΛΗΟΚΑΡΥΑ (S.5318).

               (ιιι)  Αι 36, 32 και 41 Ταξιαρχίαι εντός της Χ ημέρας αχθώσι εις το ύψος της Γενικής γραμμής ΚΑΤΩ ΠΑΛΗΟΚΑΡΥΑ (S.5718) αυχήν Νοτίως ΤΥΜΠΑΝΟΝ (S.5912) ΑΝΔΡΙΑΔΕΣ (S.6309) ΦΥΛΑΚΤΙ (S.7004) – ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗ (S.7100) – ΚΑΡΙΤΣΑ (S.7199).

               (ιν)  Τα εκ της γεφύρας ΚΟΡΑΚΑ (S.4805) τμήματα της VΙΙΙ Μερ/χίας φθάνουν εντός της Χ ημέρας εις το ύψος της γενικής γραμμής των ΛΑΓΚΑΔΙΑ (S.5111) ΜΑΡΚΕΛΕΣΙ (S.5303) ΣΤΕΦΑΝΙΑ (S.5300).

               Ομοίως η VΙΙΙ Μεραρχία εντός της Χ ημέρας να προωθήση ει δυνατόν τμήμα εις αυχένα νοτίως ΤΣΟΥΜΑ υψ. 1705 (S.5415).

               (ν)   Η προώθησις των εν τω κυρίω κλοιώ δυνάμεων ΙΧ Μεραρχίας θα ρυθμίζηται ώστε:

               –      Να ωθούνται και ενισχύωνται αι πτέρυγες (τμήματα 41 και 36 Ταξιαρχιών) ώστε να παρεμποδισθή διαφυγή είτε πρός Νότον  (κοιλάς ΑΓΡΑΦΙΩΤΗ π.) είτε πρός βορράν (βορείως ΠΟΡΤΑΪΚΟΥ π.)

               –      Να γίνη απηνής δίωξις εις τον εσωτερικόν κλοιόν και εκκαθάρισις των περιοχών καθορισθείσης ζώνης αρμοδιότητος Μεραρχιών.

        (γ)   2α ενέργεια

               Μετά την εκτέλεσιν των ανωτέρω ενεργειών θα συνεχίζετο διά αναπροσαρμογής της διατάξεως κινήσεως δυνάμεων εν τη ζώνη περιοχής  ΚΟΖΙΑΚΑ και Δυτικώς υπό της ΙΧ Μεραρχίας και VΙΙΙ Μεραρχίας.

        Μετά την ενέργειαν ταύτην κάλυψις της αμαξιτής ΜΕΤΣΟΒΟΝ – ΚΑΛΑΜΠΑΚΑ και επισκευή αυτής.

  1. Ενέργειαι αντιπερισπασμού

        Διετάχθη επιχείρησις αντιπερισπασμού υπό της ΙΙ Μεραρχίας πρός ΒΕΡΔΙΚΟΥΣΑΝ και ΔΕΣΚΑΤΗΝ και υπό της ΧV Μεραρχίας εκ ΓΡΕΒΕΝΩΝ πρός ΒΕΝΕΤΙΚΟΝ ποταμόν και εκ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ και ΤΣΟΤΥΛΙΟΥ πρός ΝΕΣΤΟΡΙΟΝ ΚΟΤΥΛΗΝ – ΔΑΜΑΣΚΗΝΙΑΝ.

  1. Παραπλάνησις

        Ψευδείς διαδόσεις και έγγραφα ετέθησαν εις κυκλοφορίαν. Ομοίως προεβλέφθησαν παραπλανητικαί αναγνωρίσεις Διοικήσεως ως επιχειρήσεις υπό των ΧV και ΙΙ Μεραρχιών ως και γενικώτεραι υπό του Γ’ΣΣ

ΠΩΣ ΔΙΕΞΗΧΘΗ Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΣ

  1. Προπαρασκευαστικαί επιχειρήσεις

        Από 5 Απριλίου ήρξαντο αι προπαρασκευαστικαί επιχειρήσεις. Εκινήθησαν αι Μονάδες του  Α’ΣΣ613 Τάγμα και η 36 Ταξιαρχία. Δεν συνήντησαν σοβαράς αντιστάσεις εκτός του 613 όπερ συνήντησεν τοιαύτην εις ΚΛΕΙΣΤΟΝ.

        Από 7 Απριλίου εκινήθη και η 72 Ταξιαρχία μετά της Διλοχίας Μανέττα ήτις ανέτρεψε συναντηθείσαν συμμορίαν δυνάμεως 100 ανδρών εις (Χ.6371). Την 8 Απριλίου τα δύο Σ.Στρατού συνεδέθησαν εις ΣΑΡΑΝΤΑΠΟΡΑ και άπαντα τα τμήματα είχον καταλάβει τας καθορισθείσας βάσεις εξορμήσεως. Από 6 Απριλίου η Στρατιά διείδε ταχύν ρυθμόν κινήσεως εις την 36ην Ταξιαρχίαν και εξέδωσε το υπ’ αριθ. 2/Ρ/27/061915 σήμα της.

  1. Κυρία ενέργεια

        (α)   Ι ενέργεια

               Από 9 Απριλίου ήρξατο η κυρία ενέργεια κινηθεισών απασών των Μονάδων ΙΙ, ΙΧ, VΙΙΙ Μεραρχιών.

               Η προσώρησις εξηκολούθησε σύμφωνα με τας προβλέψεις μέχρι 11 Απριλίου καθ’ ην ανεκόπη λόγω της ενσκηψάσης σοβαράς κακοκαιρίας (σφοδραί χιονοθύελλαι κλπ.)

               Μόλις την 15 Απριλίου ήρχισε και πάλιν ελαφρά προώθησις  των τμημάτων.

               Η Στρατιά από ΙΙ διεπίστωσε ότι δεν επετεύχθη σύνδεσμος  μεταξύ των τμημάτων VΙΙΙ και ΙΧ Μεραρχιών και εξέδωκε το υπ’ αριθ. 2Ρ/62/110830 σήμα της. Ομοίως την 12 Απριλίου διεπίστωσε ότι μέγα κενόν εδημιουργήθη μεταξύ 72 και 36 Ταξιαρχιών και εξέδωκε το υπ’ αριθ. 2Ρ/72/121730 σήμα την δε 13 Απριλίου εξέδωκε την υπ’ αριθ. 2Ρ/80/13.4.47 δ/γήν πρός τον Διοικητην του Β’ΣΣ δι’ ης εζήτησε την άμεσον λήψιν μέτρων και επί πλέον επεσήμανε το ζήτημα λήψεως μέτρων παρεμποδίσεως διαφυγής και εκ ΚΟΖΙΑΚΑ.

               Επί πλέον την 13 Απριλίου η Στρατιά διά του υπ’ αριθ. 2/Ρ/78/131900 σήματος της επέμεινε όπως αι Μονάδες κινηθώσι ευθύς ως βελτιωθή ο καιρός δραστηρίως και περιστροφικώς πρός εξερεύνησιν επιστήσασα προσοχήν των Διοικητών επί του κεφαλαιώδους τούτου ζητήματος.

               Διά άλλων ενεργειών η Στρατιά προσπάθησε να αποκαταστήση τον σύνδεσμον μεταξύ των Α. και  Β’ΣΣ ως 2Ρ/84/111110, 2Ρ/86/141700 και 2Ρ/91/151700 σήματά της, επιτευχθέντα μόλις την 171200 εις ΚΑΥΚΙΑ (Χ.1889) και (Χ.6689).

               Παρά ταύτα διεπιστώθησαν αι κάτωθι διαφυγαί:

               500 περίπου πρός ΜΕΓΔΟΒΑ και περί τους 150 πρός ΒΟΪΟΝ.

               Την 16 και 17 εκινήθησαν αι Μονάδες έκλεισαν πλήρως τον Νοτίως ΠΟΡΤΑΪΚΟΥ πρώτον κλοιόν προωθηθείσαι και εντός του κενού μεταξύ των δύο Σωμάτων Στρατού ΜΟΥΧΑ (Χ.7795) ΒΡΑΓΓΙΑΝΑ (Χ.6693) ΤΡΟΒΑΤΟ (Χ.8294) ΚΑΡΟΠΛΕΣΙ (Χ.7686).

        (β)   2α Ενέργεια

               Η εξερεύνησις συνεχίσθη μέχρι 19.4.47 εις την ζώνην 1ης ενεργείας και από 20 Απριλίου ήρξατο η 2α ενέργεια.

               Αι VΙΙΙ και ΙΧ Μεραρχίαι εισήλθον εις την περιοχήν ΚΟΖΙΑΚΑ – ΑΝΩ ΑΧΕΛΩΟΥ εξ όλων των κατευθύνσεων.

               Αι συναντηθείσαι αντιστάσεις ήσαν μικραί και την 22 Απριλίου έκλεισε πλήρως και ο δεύτερος κλοιός, σημειωθείσης διαφυγής και εκ ΚΟΖΙΑΚΑ περίπου 300.

               Η εξερεύνησις εξηκολούθησε μέχρι τέλους Απριλίου με ικανοποιητικά αποτελέσματα.

               Την 30 Απριλίου τμήματα της VΙΙΙ και ΙΧ Μεραρχιών κατέλαβον τα υψώματα τα δεσπόζοντα της αρτηρίας ΚΑΛΑΜΠΑΚΑΣ – ΜΕΤΣΟΒΟΥ και από 2 Μαϊου απεκατεστάθη η συγκοινωνία ΚΑΛΑΜΠΑΚΑΣ – ΜΕΤΣΟΒΟΥ – ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ.

               Εν τω μεταξύ από 28.4.47 ήρξατο η λήψις της διατάξεως διά την εδραίωσιν. Τα τμήματα εδραιώσεως εις την ζώνην ΑΕΤΟΣ καθωρίσθησαν:

               Εκ της 72 Ταξιαρχίας 2 Τάγματα

               Εκ της VΙΙΙ Μεραρχίας 2 Τάγματα

               Εκ της ΙΧ Μεραρχίας 1 Τάγμα

               Χωρ/κής 3 Τάγματα

               Ήτοι εν συνόλω 8 Τάγματα άτινα εξακολουθούσι την εξερεύνησιν και την εμπέδωσιν της τάξεως.

               Από 5.5.47 διετέθη η 36 Ταξιαρτχια διά την εκκαθάρισιν περιοχής Δυτικώς ΜΕΓΔΟΒΑ προοριζομένη να εκκαθαρίση το υψ. ΡΕΝΤΙΝΑΣ.

               Από 6.5.47 ετέθησαν τα λοιπά τμήματα εις κίνησιν διά την λήψιν της διατάξεως της επομένης επιχειρήσεως.

  1. Αποτελέσματα και απώλειαι ημετέρων και συμμοριτών

        Τα αποτελέσματα παρά τας ανωτέρω σημειωθείσας παραλείψεις είναι ικανοποιητικά. Πλέον του ημίσεος των συμμοριτών συμπεριλαμβάνεται εις τας απωλείας και πλήρης αποδιοργάνωσις των συγκεκροτημένων Σωμάτων συμμοριτών επετεύχθη.

        Ο κατωτέρω πίναξ μας δίδει ένδειξιν των επιτευχθέντων αποτελεσμάτων.

 

Ημετέρων

 

 

 

 

 

 

 

Συμμοριτών

Νεκροί

 

Τραυματίαι

 

Αγνοούμενοι

 

Σύνολον

 

Αξ.

Οπλ.

Αξ.

Οπλ.

Αξ.

Οπλ.

 

 

Νεκροί

Τραυματίαι

Αιχμάλωτοι

Παρ.

Σύνολον

4

23

 

54

 

2

83

 

537

49

604

234

1424

        Σημείωσις   Εκ των ημετέρων απωλειών 10 εφονεύθησαν και 24 ετραυματίσθησαν εκ ναρκών.

        Ανευρέθησαν αρκετά υλικά ιματισμός, τρόφιμα, πυρομαχικά και οπλισμός πάντως εις αριθμόν ουχί ανάλογον πρός την δύναμιν και τας απωλείας των συμμοριτών.

  1. Ενέργεια αντιπερισπασμού

        (α)   Η προβλεφθείσα εις ΓΡΕΒΕΝΑ ενέργεια αντιπερισπασμού υπό της ΧV Μεραρχίας εγένετο δι’ ανεπαρκών δυνάμεων άνευ προσπαθείας εισβολής εις βάθος αλλά περιωρισμένη εις απλήν παρενόχλησιν των συμμοριτών εις περιοχήν ΓΡΕΒΕΝΩΝ. Ενηργήθη επί πλέον υπ’ αυτής ενέργεια πρός ΚΟΤΥΛΗΝ μη επιδράσασα όμως εις την ζώνην επιχειρήσεων.

  1. Παραπλάνησις

        Η παραπλάνησις του εχθρού δύναται τις να δεχθή ότι επέτυχε:

        Διότι ο εχθρός ως απεδείχθη ανέμενε μεν την επίθεσιν ουχί  όμως την Μ. Εβδομάδα.

        Δεν εγνώριζε αν πράγματι θα λάβη χώραν εις την ζώνην εις ην εξετοξεύθη ή εις ΒΕΡΜΙΟΝ – ΠΙΕΡΡΙΑ διότι καταλλήλως εγένοντο παραπλανητικαί ενέργειαι πρός τας κατευθύνσεις ταύτας (Αναγνωρίσεις – Επιθ. κρούσεις – πλασταί διαφυγούσαι διαταγαί, δράσις της Αεροπορίας κλπ.)

ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΘΕΙΣΑΙ ΑΝΑΓΚΑΙ  Β’ΣΣ  ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΡΚΕΙΑΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΣ ΑΕΤΟΣ

  1. Επιχειρήσεις συναφείς με τοιαύτην ΑΕΤΟΣ

        Η έναρξις των επιχειρήσεων του Γενικού σχεδίου TERMINUS προϋπέθετε την εκκαθάρισιν της ζώνης ΝΟΤΙΩΣ του  Β’ΣΣ  (περιοχή  Α’ΣΣ. .)

        Προ της επιχειρήσεως ΑΕΤΟΣ έλαβον χώραν επιχειρήσεις  διά την εκκαθάρισιν αρχικώς μεν του υψιπέδου ΡΕΝΤΙΝΑΣ μεταγενεστέρως δε της περιοχής ΟΙΤΗΣ – ΓΚΙΩΝΑΣ.

        Αι επιχειρήσεις αύται όμως δεν απέδωσαν τα αναμενόμενα αποτελέσματα. Εις τας Νοτίους βάσεις της Στρατιάς απέμενε και όταν ήρχισε η επιχείρησις ΑΕΤΟΣ εν καρκίνωμα το οποίον κατα τας πρώτας ημέρας της επιχειρήσεως λόγω του δημιουργηθέντος κενού ενισχύθη διά της διαφυγής αρκετού αριθμού συμμοριών (περί τους 500).

        Ως εκ τούτου η Στρατιά πριν ή αρχίση η επιχειρήσεως ΑΕΤΟΣ αντιμετώπισεν την κατάστασιν εκδώσασα τας υπ’ αριθ. 2/26/Α1/5.4.47 και βραδύτερον το υπ’ αριθ. 2Π/138/211200 σήμα, διά των οποίων προπαρασκεύασε την επιχείρησιν ΣΠΟΥΡΓΙΤΗΣ πρός εκκαθάρισιν της ΟΡΘΡΥΟΣ.

        Η επιχείρησις αύτη αρξαμένη την 23ην Απριλίου έληξε την 28ην Απριλίου με αποτέλεσμα την πλήρην απομάκρυνσιν εκ της ΟΡΘΡΥΟΣ, αποδιοργάνωσιν μιας Διλοχίας συμμοριτών των εκεί συγκεκροτημένων ομάδων και την διαφυγήν των λοιπών συμμοριτών Δυτικώς ΞΥΝΙΑΔΟΣ με απωλείας διά τους συμμορίτας εξακριβωθείσας.

        Νεκροί 31, συλληφθέντες και παραδοθέντες 20.

Η επιχείρησις αύτη διεξήχθη διά του Μηχανοκινήτου Τάγματος Χωρ/κής, Τάγματος  Χωρ/κής  Δομοκού, Αποσπάσματος Πίκουλα, Λόχου Συνοδείας Στρατιάς υπό τον Αντ/χην Διευθυντήν Α. Κλάδου Στρατιάς Λασπιάν Αθ. Επί πλέον δε εις σύσκεψιν την 2 Μαϊου εν Λαρίση μεταξύ Διοικητών Στρατιάς, Β’ΣΣ, Α’ΣΣ και αντιπροσώπου ΓΕΣ Ταξιάρχου Μανιδάκη (34/206/Α1/2.5.47) απεφάσίσθη η εκκαθάρισις του υψιπέδου ΡΕΝΤΙΝΑΣ οργανουμένης υπό του  Β’ΣΣ της επιχειρήσεως ήτις έλαβε το συνθηματικόν ΧΕΛΙΔΩΝ, και ήτις θα έπρεπε να εκδηλωθή το βραδύτερον μέχρι 7 Μαϊου, χωρίς αύτη να αποβή εις βάρος της επιχειρήσεως ΙΕΡΑΞ (2ου χρόνου) του σχεδίου TERMINUS.

        Η ενέργεια αύτη με την λήξιν της επιχειρηεως ΑΕΤΟΣ δεν επερατώθη. Το Β. Σώμα Στρατού εκ πληροφοριών αυτομόλου ανέστρεψε την προοριζομένην διά την επιχείρησιν ΧΕΛΙΔΩΝ 36 Ταξιαρχία ΔΥΤΙΚΩΣ ΜΕΓΔΟΒΑ.

Η επιχείρησις  ΧΕΛΙΔΩΝ εσυνεχίσθη βραδύτερον με δύο μόνον Τάγματα. Πάντως όμως ατελώς και ουχί ως είχεν αρχικώς σχεδιασθή.

ΠΟΙΑ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΟΠΛΩΝ ΚΑΙ ΑΙ ΠΑΡΑΛΕΙΨΕΙΣ

  1. Εκτεθείσης εν περιλήψει της όλης εξελίξεως της επιχειρήσεως ΑΕΤΟΣ και των συναφών πρός ταύτην θεωρείται απαραίτητον να εκτεθή συντόμως η συμβολή των όπλων εις τον αγώνα.

        (Το τοιούτον άλλως τε απετέλεσε θέμα συσκέψεως εις ΛΑΡΙΣΣΑΝ μεταξύ των Διοικητών Στρατιάς, Σ. Στρατού και Μεραρχιών (34/165/Α1/2.5.47))

        (α)   Πεζικόν

               Δεν παρουσιάσθη όσον θα έπρεπε να είναι ορμητικόν. Δεν εσημειώθη εις τινας Μονάδας έφεσις πρός δραστηρίαν κίνησιν και εξερεύνησιν. Παρά τας σχετικάς οδηγίας και ωθήσεις δεν εξεμεταλλεύθησαν αι Μονάδες της αμέσου υποστηρίξεως και προστασίας του Πυροβολικού και της Αεροπορίας διά να κυκλώσωσι και αποκόψωσι την διαφυγήν των συμμοριτών. Αντιθέτως ανέμενον την διά των πυρών εκδίωξιν παραχωρουμένου εις τον εχθρόν του χρόνου να συναποκομίση τραυματίας νεκρούς και υλικά. Ομοίως εις την εξερεύνησιν ωρισμέναι Μοναδες δεν επέδειξαν μεγάλην δραστηριότητα. Η ΙΧ Μεραρχία καίτοι εχαρακτηρίζετο προ της ενάρξεως των επιχειρήσεων ως υστερούσα από απόψεως ηθικού  υπερέβαλε τας λοιπάς Μεραρχίας εις το ζήτημα της εξερευνήσεως.

               Ομοίως η 72 Ταξιαρχια υπό την ώθησιν του τακτικού  Στρατηγείου του  Α’ΣΣευρισκομένου εις ΚΑΡΠΕΝΗΣΙΟΝ ενήργησε λίαν συστηματικώς επιτυχούσα αποτελέσματα λίαν ικανοποιητικά.

        (β)   Πυροβολικόν. Τόσον το πεδινόν Πυροβολικόν όσον και οι όλμοι των 4,2’’ απέδωσαν το αναμενόμενον έργον.

        (γ)   Τα Συν/ματα Αναγνωρίσεως. Καίτοι κατανεμημένα κατ’ Ουλαμούς απέδωσαν εις το ζήτημα εξασφαλίσεως αρτηριών ή διατηρήσεως βάσεων προσβαλλομένων αιφνιδιαστικώς.

        (δ)   Το Μηχανικόν. Το Μηχανικόν εις την επιχείρησιν ταύτην απεκατέστησε άπαντα τα καταστραφέντα έργα εντός ελαχίστου χρόνου, έχον εγκαίρως προβλέψη και οργανώση τας επισκευάς.

        (ε)   Διαβιβάσεις. Η απόδοσις των υπήρξε καλή και η καταβληθείσα προσπάθεια υπό του προσωπικού αξία παντός επαίνου.

        (στ)Η Αεροπορία

               Απετέλεσε τον κύριον συντελεστήν της συντριβής του εχθρού και διά πολυβόλων και ρουκετών συνέτριψεν πάσαν απόπειραν αντιστάσεως των συμμοριτών ου μόνον εις την ζώνην ΑΕΤΟΣ αλλά και εις στόχους εκτός της ζώνης ταύτης.

               Συνέτεινε ώστε να απωλεσθή το αίσθημα ασφαλείας εις τους συμμορίτας και προυκάλεσε σημαντικάς απωλείας.

               Η προθυμία του όπλου τούτου να εξυπηρετήση τας αιτήσεις του Στρατού υπήρξε παραδειγματική.

               Ο σύνδεσμος Ξηράς-Αέρος επετεύχθη αρκούντως καλά καίτοι περί το τέλος της επιχειρήσεως εστάλησαν οι επί ημιόνου ασύρματοι πρός τον σκοπόν τούτον.

               Το έργον της Αεροπορίας εμφαίνεται εις την συνημμένην κατάστασιν.

               Αι υπό της Αεροπορίας προξενηθείσαι εις τους συμμορίτας απώλειαι δεν είναι δυνατόν να εκτιμηθώσι μετ΄ακριβείας πάντως όμως είναι εξαιρετικώς σημαντικαί.

        (ζ)   Η Χωροφυλακή

               Κατά την φάσιν ΑΕΤΟΣ δεν εχρησιμοποιήθη παρά μόνον διά την εδραίωσιν.

               Δεν αναμένονται μεγάλα αποτελέσματα διότι το σώμα τούτο είναι ανεκπαίδευτον και από στρατιωτικής και από αστυνομικής πλευράς. Οι πλείστοι των άνευ θητείας Χωροφυλάκων είναι παντελώς ανίκανοι διά την εκπλήρωσιν του σκοπού δι’ ον κατατάσσονται.

ΠΟΙΑ ΤΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΔΙΔΑΓΜΑΤΑ

  1. Εκ της περιληπτικώς εκτεθείσης επιχειρήσεως ΑΕΤΟΣ δύναται να εξαχθώσι τα κάτωθι συμπεράσματα και διδάγματα:

        (α)   Οσονδήποτε αιφνιδιαστικώς και με πλησμονήν δυνάμεων και αν ενεργηθή εκκαθαριστική επιχείρησις θα υπάρξη περίπτωσις διαφυγής των συμμοριτών δασκορπιζομένων κατά μικράς ομάδας.

               Αι σημειωθείσαι διαφυγαί εις την προκειμένην περίπτωσιν συγκεκροτημένων Σωμάτων είναι εν μέρει αδικαιολόγητος οφειλομένη εις παραλείψεις τινάς, τακτικής μορφής ενίων Διοικήσεων.

        (β)   Διά των εκκαθαριστικών επιχειρήσεων επιτυγχάνεται η πλήρης αποδιοργάνωσις των συμμοριτών.

               Η παρεμπόδισις της ανασυγκροτήσεως και επανεμφανίσεως αυτών εξαρτάται από την δραστηριότητα και ενεργητικότητα των Μονάδων εδραιώσεως.

        (γ)   Εις τας Μονάδας τόσον κατά την εκκαθάρισιν και εξερεύνησιν πρέπει να δίδωνται ζώναι ευθύνης τετραπλεύροιυπερεπιτιθέμεναι κατά τα όρια η μια της άλλης.

               Αι Μονάδες κατά την κρούσιν τηρούσαι ωρισμένας βάσεις εκκινήσεως ή διαφυγής κινούνται κατά το μάλλον και ήττον  κλιμακωμέναι πρός κρούσιν, ευθύς όμως ως αντιληφθωσιν ότι οι συμμορίται αποφεύγουσι την μάχην απλούνται κατά πλάτος και βάθος εις μικράς φάλαγγας εξερευνήσεως εντός της ζώνης ευθύνης των.

               Αι Μονάδες εδραιώσεως έχουσαι μίαν ζώνην ευθύνης κινούνται εντός της ζώνης ταύτης τοποθετούσι ενέδρας και παρεμποδίζουσι πάσαν επανασυγκρότησιν των συμμοριτών.

        (δ)   Εις εκάστην εκκαθαριζομένην ζώνην πρέπει να γίνηται εκκαθάρισις και από όλους τους τροφοδότας, πληροφοριοδότας υπευθύνους οίτινες αποτελούσι τα στηρίγματα των συμμοριτών και τας κυψέλας αναζωογονήσεως των.

        (ε)   Τμήματα ιπποκίνητα και Λόχοι Ορ. Καταδρομών είναι ενδεδειγμένα ως τμήματα εδραιώσεως και ως πυρήνες βοηθούμενοι υπό Κοινοτικής Αστυνομίας οργανουμένης διά Νόμου και ωπλισμένης διά όπλων Στρατού με άφθονα πυρομαχικά και ουχί οπλισμού λείας πολέμου, όστις είναι άχρηστος ελλείψει πυρ/κών.

  1. Λαμβανομένου υπ’ όψιν του έργου του Στρατού εις τα μετέπειτα στάδια και ιδιαιτέρως της αποστολής του όπως πυκνώση τα σύνορα προκύπτει αδήρετος ανάγκη αυξήσεώς του διά να δυνηθή να φέρη εις πέρας το αρξάμενον έργον εφαρμογής του σχεδίου TERMINUS.
  2. Επισυνάπτονται εκδοθείσαι διαταγαί

 

Διά τον

Αντιστράτηγον Διοικητήν της Στρατιάς

 Τ.Σ.Υ.

Ταξίαρχος Α. ΜΠΑΛΟΔΗΜΟΣ

Επιτελάρχης Στρατιάς

Κ.Φ.

Υποβάλλεται υ.τ.α

ΓΕΣ/Α1

ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΙΣ

Α1/33, Α2/Α9, Γ1/Σ

Στρατηγόν

Δ/σιν Αεροπ./Σ

B.L.U.

Advertisements