Ενημέρωση Υπουργού Στρατιωτικών, ΓΕΣ/10 Μαϊ 1947


ΓΕΝΙΚΟΝ ΕΠΙΤΕΛΕΙΟΝ                   Αθήναι  10.V.1947
Α/Ι                                                                   Απόρρητος
Επείγουσα
Προς
τον κύριον Υπουργόν Στρατιωτικών
Λαμβάνω  την τιμήν να υποβάλω τα κατωτέρω :
α)     Από  τον κύριον Πρωθυπουργόν εζητήθη διά τηλεγραφήματος εκ Λαρίσης την 16.IV.47 η αποστολή εις την εκκαθαρισθείσαν περιοχήν Άγραφα – Μέτσοβον, διοικητικών, εκπαιδευτικών, εκκλησιαστικών αρχών. Επανέλαβον τούτο διά ζώσης τη 5.V.47.
β)     Η ανωτέρω επείγουσα και σπουδαία ανάγκη θα προκύψη και εις τας περιοχάς  εις τας οποίας ήρξαντο αι επιχειρήσεις τη 11.V.47 .
γ)     Εις μιάν νύκτα νευρικότητος των κοινοβουλευτικών παραγόντων Πελοποννήσου άνευ μελέτης της καταστάσεως, με πληροφορίας ασταθμήτους, απεστάλησαν σπασμωδικά εκ των Κέντρων εκπαιδεύσεως Ναυπλίου  και Τριπόλεως μεγάλα τμήματα εις επαρχιακάς πόλεις. Η Κυβέρνηση ηναγκάσθη να διατάξη την κίνησιν αυτών εις πολύ βραχείαν χρονικώς επίδειξην ίνα κατευνάση την έξαψιν. Επέμειναν οι κοινοβουλευτικοί αντιπρόσωποι Κυνουρίας. Διατί όχι και άλλαι επαρχίαι; Τί να είπωμεν διά Μακεδονίαν και αλλαχού;
Γνωρίζετε κατά πόσον ζημιούται η εκπαίδευσις των νεαρών οπλιτών μακράν του κέντρου εκπαιδεύσεως, μακράν στρατώνων και ιδίως των σκοπευτηρίων. Εις περίπτωση δε μιάς προσβολής οι νεαροί άνδρες τί θα αντιτάξουν όταν δεν έχουν καμία ίσως ούτε από  ηλαττωμένης αποστάσεως βολήν;  Μία συμφορά δεν αποκλείεται και θα καταρρεύση η ηγεσία ΓΕΣ με οικτιρμούς και σκώμματα. Το σπουδαίον επίσης εις την υπόθεσιν, όταν έτσι καθυστερημένους δεν θα δυνηθώμεν ν’ αποστείλωμεν εις τα διψαλέα τάγματα και να καθυστερηθή επικινδύνως η πρόσκλησις των άλλων και η υποσχημένη απόλυσις (του 1940 και περαιτέρω κλάσεων) αρχάς Αυγούστου δηλαδή εν κορδόνιον επιζημίων καθυστερήσεων. Εισερχόμεθα εις την 3ην εβδομάδα και μετά 2-3 ημέρας υποχρεούμαι να διατάξω την επιστροφήν των. Ευρισκόμεθα προ αδιεξόδου.
(δ)   Διάφορα σημεία της Κρήτης υπέστησαν επιδρομάς. Χθές προσήλθεν εις το γραφείον μου ο κύριος Αντιπρόεδρος της Κυβερνήσεως μετά 2 βουλευτών της Νήσου. Εζήτησαν δραστήρια μέτρα. Δικαίως. Αλλά τελευταίως ανεκαλέσαμεν το 593 Τάγμα εκ Θράκης εις την διάθεσιν του υποστρατήγου διοικητού 51 Ταξιαρχίας καθ’ ην στιγμή μαίνεται φοβερά απειλή από Βορρά κατά της Θράκης και μ’ ενδεχόμενα και περιπλοκές που δυνατόν να στοιχίσουν ανεπανορθώτως εις την Πατρίδα. Είσθε εν γνώσει και έχετε και ιδιαιτέρας ιδικάς σας πληροφορίας. Φόβοι τόσης εκτάσεως δεν θα γεννηθούν ποτέ εν Κρήτη. Συμβαίνει όμως να υπάρχουν την στιγμήν αυτήν 1500 χωροφύλακες εις την Νήσον, αναλογία που δεν υπάρχει πουθενά. Έχουν κατάτμησιν κατά του αστυνομικού χάρτη και είν’ αυθύπαρκτοι. Ο συνταγματάρχης επιχειρήσεων Υπουργείου Δ. Τάξεως μου εσημείωσε σήμερον ότι χρειάζεται πράξις υπουργών διά να τεθή η χωροφυλακή Κρήτης εις τας διαταγάς του υποστρατήγου 51 Ταξιαρχίας. Και όμως θα διέταζα χθες (έχετε σήμερον εις χείρας την 5220 από 10.V.47 τηλεγραγ. διαταγή) με κάθε τρόπον να επιβάλη την τάξην αλλ’ υπεύθυνος είναι ο διοικητής χωροφυλακής να κινήσητας δυνάμεις του. Δεν είναι εις θέσιν; Τότε εις την Κυβέρνησιν εναπόκειται να αναθέση την χωροφυλακή εις τας διαταγάς του υποστρατήγου.
Με το να είναι και οι δυό δεν είναι κανείς. Ο καθείς θα περιμένη να δείξη ο άλλος φειδόμενος των ιδικών του και των εφεδρειών του. Εις την Κρήτην χρειάζεται ενοποίησις, συντονισμός, μια διαταγή, μια ευθύνη όχι σύγχισις, διότι κινδυνεύομεν εν ω έχομεν υπέρ τους 2300 (2 τάγματα και χωροφυλακή) μη συμπεριλαμβανομένης της στατικής παρουσίας του Κέντρου Εκπαιδεύσεως Ηρακλείου να τριβή το Κράτος και να περιπέση εις ανυποληψίαν εγκυμονούσαν ολέθρια.
ε)     Διά της υπ’ αρ. 5161 από 8.V.47 εκθέσεώς μου, έθεσα υπό την αντίληψίν σας όλα τα ληπτέα παρά της Κυβερνήσεως μέτρα, παράλληλα πρός την μεγάλην προσπάθειαν του Στρατού, ώστε  αύτη  να αποβή γόνιμος, συντριπτική και όχι εις το διηνεκές. Τώρα δε και πριν φθάση ο χειμών
Με την ελπίδα της υιοθετήσεως των 5 θεμελιωδών αυτών ζητημάτων παρακαλώ όπως ευαρεστηθείτε και προκαλέσετε τας αποφάσεις της Κυβερνήσεως κατά τον ταχύτερον δυνατόν τρόπον.

Αντιστράτηγος Βεντήρης