Εκθεση επιχειρήσεων ΔΙΣΤΡΑΤΟ-ΠΟΛΥΝΕΡΙ, 8 ΜΕΡΑΡΧΙΑ/Α1/6 Σεπ 1946


ΘΕΜΑ. Εκθεσις επί γενομένων εκκαθαριστικών ενεργειών εις περιοχήν ΔΙΣΤΡΑΤΟΥ – ΠΟΛΥΝΕΡΙΟΥ

Απόρρητος

VIII Μεραρχία Α.Π. 3979/Α1

ΣΤΓ 918 6-9-46

ΠΡΟΣ: Β΄ Σ.Σ/Α1

ΚΟΙΝ: ΧV Μεραρχίαν – 43 Ταξιαρχίαν – Ταγ. Τσατέρην Γρ.

581, 582, 583, 584 Τάγματα, Γραφείον Α1

  1. Διαταγή και αιτία δι’ ην διετάχθη

α)    Την 11-8-46 Δσις Χωρ/κής Γρεβενών και Υποδ. Χωρ/κής Μετσόβου ανέφερον εμφάνισιν 600 μελούς συμμορίας περιοχήν Μηλέως (Σ.3668). Περιβόλι (Σ.2882). Συμμορία εισήλθεν εις τα άνω χωρία, ελεηλάτησε Σ.Χ. ΜΗΛΕΑΣ, παρέλαβε τρόφιμα και υποζύγια και κατευθύνθη πιθανώς προς ΜΟΝΟΧΙΤΣΙ (Σ.4180) ή ΚΗΠΟΥΡΙΟ (Σ.4878) ή ΠΕΡΙΒΟΛΙ (Σ.2882).

β)    Η Μεραρχία κατόπιν άνω πληροφοριών εκίνησεν αυθημερόν λόχον της 43 Ταξιαρχίας, όστις την 0600 ώραν έφθασεν εις ΠΡΟΦΗΤΗΝ ΗΛΙΑΝ (9760), έτερος δε επιχειρήσεων ΚΡΟΝΟΣ, εκινήθη και έφθασεν εις την αυτήν θέσιν την 0900 της 12-8-46. Η διλοχία αύτη από 13-8-46 διετέθη 41 Ταξιαρχίαν δι’ επιχειρήσεις ΚΡΟΝΟΣ.

γ)    Την 13-8-46 η ΧV Μεραρχία και η Δ.Χ. Γρεβενών ητήσαντο την αποστολήν ενισχύσεων εις περιοχήν ΠΟΛΥΝΕΡΙΟΥ (Σ.3589) κατόπιν εμφανισθείσης εκεί 300μελούς συμμορίας, ήτις κατείχεν υψώματα δεσπόζοντα του ΠΟΛΥΝΕΡΙΟΥ.

δ)    Η Μεραρχία αυθημερόν διέταξε την κίνησιν των κάτωθι δυνάμεών της προς την άνω περιοχήν, καταστήσασα γνωστόν τούτο προς το Β΄ ΣΣ και ΧV Μεραρχίαν. Το Β΄ ΣΣ διά 456/Λ.Ι/14-8-46 ενέκρινε κίνησιν και διέταξε ΧV Μεραρχίαν ομοίως κινήση λόχον της εκ Γρεβενών προς ΠΟΛΥΝΕΡΙ. Συντονισμός ενεργειών διά Α.Π. 584/13-8-46 Β΄ ΣΣ παρά ΧV Μεραρχίας.

  1. ΠΡΟΘΕΣΙΣ

Ο εγκλωβισμός της συμμορίας και εν συνεχεία η εξόντωσίς της.

  1. ΕΚΤΕΛΕΣΙΣ

α)    Δυνάμεις VIII Mεραρχίας

Α/Α ΔΥΝΑΜΙΣ ΔΡΟΜΟΛΟΓΙΟΝ ΄Εναρξιςκινήσεως Ενισχύσεις Παρ/σεις
1 Λόχος μείον Διμοιρία 43 Ταξ. (Υπολ. Δήμας) Εκινήθη Μέτσοβον-Μηλέα-Περιβόλι-Αβδέλα-Μολυνέρι 14-8-46 Ενισχύθη και δι’ ανδρών Χ/κής και δι’ οδηγών
2 Λόχος μείον Διμοιρία μεθ’ ομάδος Όλμων 43 Ταξ. (Λοχ.Ρουγγέρης) Εκινήθη Κόνιτσα-Δίστρατον-Αβδέλα-Πολυνέρι 14-8-46 Ενισχύθη δι’ αποσ/τος 25 χ/κων και 20 ενόπλων οδηγών και διά διμοιρίας εισέτι από 17-8-46
3 Λόχος μείον Διμοιρία 582 Τ/τος (Υπολ. Μαυρόπουλος) Εκινήθη Κόνιτσα-Κεράσοβον-Σαμαρίνα-Σμίξι-Πολυνέρι 14-8-46 Ενισχύθη δι’ 20 ενόπλων οδηγών.
Α/Α ΔΥΝΑΜΙΣ ΔΡΟΜΟΛΟΓΙΟΝ ΄Εναρξιςκινήσεως Ενισχύσεις Παρ/σεις
4 Λόχος μείον Διμοιρία 581 Τ/τος (Λοχ. Τσακίρης) Εκινήθη Πυρσόγιαννη-Επταχώρι-υψ. 1860 -υψ.1706-υψ. 1800 Ντούτσικο-Καλλονή-Μόρφη-Επταχώρι 16-8-46 Ενισχύθη δια 15 οδηγών ενόπλων και τμήμ. Χ/κής Δ. Μακεδονίας. Εκινήθη την16-8-46 κατόπιν Δ/γήςΒ΄ ΣΣ
5 Δύναμις 40 ανδρών 43 Ταξ. Μετά δύο σωλήνων όλμων (Λοχ. Λυγεράκης) Εγκατεστάθη Λάϊσταν προς κάλυψιν διαβάσεων 17-8-46 Ενισχύθη δι’ οδηγών
6 Δύναμις 20 ανδρών VIII Μερ/χίας (Λοχ. Βραγκάλης Εγκατεστάθη Βωβούσαν προς κάλυψιν διαβάσεων 16-8-46 Ενισχύθη δι’ οδηγών

β)    Κίνησις

Ι)    Την κίνησιν των άνω υπ’ αριθ. 1-3 φαλάγγων της η Μεραρχία ερρύθμισεν, εις τρόπον ώστε άπασαι να ευρεθώσι το εσπέρας της 16-8-46 πέριξ της περιοχής ΠΟΛΥΝΕΡΙ – ΑΒΔΕΛΑ – ΠΕΡΙΒΟΛΙ πιθανού χώρου κινήσεως συμμορίας επί τω τέλει όπως μετά της εκ Γρεβενών προς Πολυνέρι φάλαγγος της ΧV Μεραρχίας, να είναι δυνατή η κατ’ αυτής ενέργεια από πρωίας της 17-8-46.

ΙΙ)   Η ΧV Μεραρχία ενημερωθείσα παρ’ ημών διετάχθη παρά Β΄   ΣΣ (Α.Π. 650/17-8-46) αναλάβη συντονισμόν ενεργειών πασών των φαλάγγων.

ΙΙΙ) Αι ανωτέρω δυνάμεις ετέθησαν υπό τας διαταγάς ΧV Mεραρχίας.

ΙV) Ομοίως ΧV Μεραρχία ενημερώθη επί της κινήσεως της υπ’ αριθ. 4 φάλαγγος ως και περί της εγκαταστάσεως των άνω τμημάτων μας υπ’ αριθ. 5 και 6 προς κάλυψιν διαβάσεων εκ Δ. Μακεδονίας.

γ)    Σταθμοί πορείας

Τμήματα Εσπέρας15-8-46 Εσπέρας16-8-46 Εσπέρας17-8-46
1 Υπολ.ΔΗΜΑ ΜΗΛΕΑ ΠΕΡΙΒΟΛΙ ΑΒΔΕΛΑ Από18-8-46
2 Λοχ. ΡΟΥΓΓΕΡΗ ΔΙΣΤΡΑΤΟΝ ΔΙΣΤΡΑΤΟΝ ΔΙΣΤΡΑΤΟΝ ετέθησαν δ/γάς Ταγ.Πεζ. Βασιλείου Δ. ΧV Μερ/χίας
3 Υπολ. ΜΑΥΡΟ-ΠΟΥΛΟΥ ΣΑΜΑΡΙΝΑ ΣΜΙΞΙ ΣΜΙΞΙ ετέθησαν δ/γάς Ταγ.Πεζ. Βασιλείου Δ. ΧV Μερ/χίας
4 Λοχ. ΤΣΑΚΙΡΗ        – ΚΑΝΤΣΙΚΟΝ ΕΠΤΑΧΩΡΙ Από 18-8-46 ετέθη δ/γάς Ταγ. Κολουμβάκη Δ. της ΧV Μερ/χίας.

δ)    Συμβάντα από 14-18 Αυγούστου 1946

Ι)    Τμήμα Υπολ. ΔΗΜΑ

-Εκινήθη ως προεβλέφθη επί του άνω δρομολογίου άνευ ουδενός επεισοδίου.

-Την 1000 ώραν της 18-8-46 εκινήθη προς ΣΜΙΞΙ ένθα συνεδέθη με τμήμα Λοχαγών ΜΑΥΡΟΠΟΥΛΟΥ – ΡΟΥΓΓΕΡΗ και ΤΣΑΚΙΡΗ.

Ακολούθως ετέθη υπό τας διαταγάς του Ταγ/χου Βασιλείου Δ. της ΧV Μεραρχίας.

ΙΙ)   Τμήμα Λοχαγού ΡΟΥΓΓΕΡΗ

-΄Εφθασεν εις ΔΙΣΤΡΑΤΟΝ την 0100 ώραν της 15-8-46 έθεσεν υπό τας διαταγάς του την εκεί δύναμιν Χωρ/κής εξ ενός Ανθ/στού και 25 ανδρών.

-΄Ελαβε τα προβλεπόμενα μέτρα ασφαλείας δι’ εγκαταστάσεως φυλακίων εις τα πέριξ του χωρίου υψώματα εξ ανδρών Χωρ/κής, λόγω υπερβολικής κοπώσεως των ανδρών του.

-Επεζήτησε τον σύνδεσμον με ΠΟΛΥΝΕΡΙ και ΑΒΔΕΛΑΝ προς συλλογήν πληροφοριών.

-Την 0700 της 16-8-46 εδέχθη αιφνιδιαστικήν επίθεσιν πολυμελούς (300μελούς) συμμορίας αναρχικών υπό αρχηγό ΥΨΗΛΑΝΤΗΝ, κινηθέντων κατά του χωρίου ΔΙΣΤΡΑΤΟΥ εκ των πέριξ υψωμάτων και υποστηριζομένων διά πυκνών πυρών αυτομάτων.

-Επηκολούθησε συμπλοκή εξελιχθείσα μέχρι σώματος προς σώμα πάλης εντός του χωρίου.

-Οι άνδρες ηγωνίσθησαν πεισμόνως επί δίωρον ότε η ομάς όλμων κινηθείσα βραδύτερον εκ ΚΟΝΙΤΣΗΣ υπό τον Ανθ/στήν ΔΗΜΟΥΛΑΝ μόλις την 0830 έφθασεν εις ΔΙΣΤΡΑΤΟΝ. Η άμεσος και αποτελεσματική ταύτης επέμβασις εις την συμπλοκήν ηνάγκασε τους συμμορίτας να τραπώσιν εις φυγήν προς ΒΑΣΙΛΙΤΣΑΝ (Σ.2289) και ΑΒΔΕΛΑΝ.

-Απώλειαι ημετέρων Δύο νεκροί-Δύο τραυματίαι.

-Απώλειαι αναρχικών δεν διεπιστώθησαν

-Εκ πληροφοριών υπολογίζονται εις δύο νεκρούς και τέσσαρας τραυματίας παραληφθέντας παρά των συμμοριτών.

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

Ι)    Το τμήμα Λοχ. ΡΟΥΓΓΕΡΗ υπέστη αιφνιδιασμόν και εκινδύνευσε να εξουδετερωθή. Διέφυγε τον κίνδυνον χάρις εις την συμπτωματικώς έγκαιρον άφιξιν και αποτελεσματικήν επέμβασιν της υπό τον Ανθ/στήν ΔΗΜΟΥΛΑΝ ομάδος όλμων.

Η ευθύνη βαρύνει τον Ανθ/στήν Χωρ/κής Σταθόπουλον μη ενημερωμένον από απόψεως πληροφοριών περί κινήσεως των συμμοριτών, αλλά και μη καταλαβόντα τας επικινδύνους κατευθύνσεις προς ΔΙΣΤΡΑΤΟΝ διά των υπ’ αυτού εγκατασταθέντων φυλακίων κατά την προηγουμένην της συμπλοκής νύκτας.

ΙΙ)   Μετά την συμπλοκήν το τμήμα ΡΟΥΓΓΕΡΗ αντί ανασυγκροτούμενον να κινηθή τάχιστα προς καταδίωξιν των διαφυγόντων συμμοριτών και δη προς ΑΒΔΕΛΑΝ ως άλλωστε είχε διαταχθή, ή και προς ΒΟΡΡΑΝ τηρούν πάντοτε την επαφήν μετ’ αυτών, παρέμεινον εις τα δεσπόζοντα του χωρίου ΔΙΣΤΡΑΤΟΥ υψώματα αμυντικώς καταλαβόν ταύτα μέχρι 19-8-46, καθ’ ην συνεδέθη με τμήματα ΜΑΥΡΟΠΟΥΛΟΥ και ΔΗΜΑ.

-Ακολούθως υπήχθη υπό διαταγάς Ταγ. Βασιλείου Δ. ΧV Μεραρχίας.

ΙΙΙ) ΤΜΗΜΑ ΜΑΥΡΟΠΟΥΛΟΥ

-΄Εφθασεν εις ΣΜΙΞΙ την 1000 της 16-8-46 και κατέλαβεν διαβάσεις υψ. 1279 ένθα παρέμεινεν μέχρις 20-8-46 άνευ επεισοδίου.

-Ακολούθως υπήχθη υπό διαταγάς Ταγ. Βασιλείου Δ. ΧV Μεραρχίας.

ΙV) ΤΜΗΜΑ ΛΟΧΑΓΟΥ ΤΣΑΚΙΡΗ

-Έφθασεν την 0800 της 18-8-46 εις ΕΠΤΑΧΩΡΙ συνηνώθη με απόσπασμα Χωρ/κής εκ ΓΡΕΒΕΝΩΝ και κατέλαβε τας διαβάσεις ΠΡΟΦΗΤΗΣ ΗΛΙΑΣ (1908) – ΤΑΛΙΑΡΟΝ (Ν.2408) – ΜΗΛΙΕΣ (Ν.2608). Από 19-8-46 εκινήθη κατόπιν διαταγών του Ταγ. Πεζ. Κολουμβάκη υφ’ ου τας διαταγάς υπήχθη.

ε).   Συμβάντα από 19-26 Αυγούστου 1946

Κατά το άνω χρονικόν διάστημα άπασαι αι άνω δυνάμεις μας (πλην τμημάτων κατεχόντων διαβάσεις ΒΩΒΟΥΣΗΣ και ΛΑΪΣΤΗΣ) εκινήθησαν διά δ/γών των Ταγ/χών Βασιλείου Δ. και Κολουμβάκη της ΧV Μεραρχίας.

στ)  Επάνοδος έδρας των

Α/Α ΤΜΗΜΑΤΑ ΔΡΟΜΟΛΟΓΙΑ ΗΜΕΡ/ΝΙΑ ΑΦΙΞΕΩΣ
1 Υπολ. ΔΗΜΑ ΠΟΛΥΝΕΡΙ-ΖΙΑΚΑ-ΓΡΕΒΕΝΑ-ΚΑΛΑΜΠΑΚΑ-ΙΩΑΝΝΙΝΑ 25-8-46
2 Λοχ. ΡΟΥΓΓΕΡΗ ΠΟΛΥΝΕΡΙ-ΖΙΑΚΑ-ΓΡΕΒΕΝΑ-ΚΑΛΑΜΠΑΚΑ-ΙΩΑΝΝΙΝΑ 25-8-46
3 Υπ.ΜΑΥΡΟΠΟΥΛΟΥ ΠΟΛΥΝΕΡΙ-ΣΑΜΑΡΙΝΑ-ΚΕΡΑΣΟΒΟΝ-ΚΟΝΙΤΣΑ-ΔΟΛΙΑΝΑ 26-8-46
4 Λοχ. ΤΣΑΚΙΡΗ ΜΟΡΦΗ-ΠΕΝΤΑΛΟΦΟΝ-ΕΠΤΑΧΩΡΙ-ΚΑΝΤΣΙΚΟΝ-ΚΟΝΙΤΣΑ 25-8-46
5 Λοχ. ΛΥΓΕΡΑΚΗ ΛΑΪΣΤΑ-ΙΩΑΝΝΙΝΑ 24-8-46
6 Λοχ. ΒΡΑΓΓΑΚΗ ΒΩΒΟΥΣΑ-ΙΩΑΝΝΙΝΑ 24-8-46
  1. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ

α)    Υλικά

-Διά της εγκαίρου αφίξεως και εν συνεχεία επεμβάσεως του τμήματος ΡΟΥΓΓΕΡΗ εις ΔΙΣΤΡΑΤΟΝ, απεσοβήθη η βιαία αρπαγή του εκεί αποσπάσματος Χωρ/κής εξ 25 ανδρών και κατάληψις του χωρίου.

-Συνελήφθησαν άτομα τινά υποθάλποντα τους συμμορίας και παρεδόθησαν αρμοδίως.

-Επετεύχθη η διάλυσις της συμμορίας διά μικρόν χρονικόν διάστημα τουλάχιστον.

β)    Ηθικά

-Η κίνησις των άνω τμημάτων επί 12ήμερον εις την υπ’ όψιν περιοχήν είχε το ωφέλιμον αποτέλεσμα την αναπτέρωσιν του ηθικού του πληθυσμού.

  1. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ

α)    Η Μεραρχία φρονεί ότι η κίνησις των άνω δυνάμεων της είχε καλώς μελετηθή και θα επετυγχάνετο η εξόντωσις της συμμορίας, ήτις είχεν αποκλεισθή εντός κλοιού, εάν.

Ι)    Αι φάλαγγες είχον εφοδιασθή δι’ ασυρμάτων φορητών.

ΙΙ)   Υπήρχε συντονισμός των ενεργειών των φαλάγγων ημών μεταξύ των και μετά του λόχου της ΧV Μεραρχίας του κινηθέντος εκ ΓΡΕΒΕΝΩΝ αίτινες ετέθησαν μεν υπό τας διαταγάς του Ταγ. Βασιλείου Δ. της ΧV Μεραρχίας, αλλά λόγω ελλείψεως μέσων επικοινωνίας μεταξύ αυτού και των τμημάτων του, ταύτα εξηκολούθουν να δρώσι και κινώνται ασύνδετα και ασυντόνιστα.

Ανάγκη επομένως εφοδιασμού :

-Του μεν Δ/τού τοιαύτης φύσεως επιχειρήσεων δι’ ασυρμάτου Νο 38.

-Απασών δε των κινουμένων φαλάγγων και αποσπασμάτων διά φορητών ασυρμάτων Μ.Κ. ΙΙΙ Νο 18.

β)    Μεγίστη απεδείχθη η συμβολή του πυρός των όλμων, λίαν αποτελεσματικού εις ορεινά και διακεκομμένα εδάφη. Αλλά και η επί του ηθικού επίδρασις είναι κατ΄εξοχήν αρίστη.

γ)    Η έλλειψις χειροβομβίδων υπήρξεν αισθητή και εδυσχέρανε την δράσιν των αποσπασμάτων.

δ)    Η συμβολή των ενόπλων ιδιωτών οίτινες ηκολούθησαν τ’ αποσπάσματα απεδείχθη σημαντική από τε της απόψεως της συλλογής πληροφοριών και της ενισχύσεως των αποσπασμάτων εις δοθείσας ευκαιρίας. ΄Ησαν οι μόνοι άλλωστε οίτινες εχρησιμοποιήθησαν ως σύνδεσμοι-αγγελιοφόροι και συνοδοί τροφίμων και υλικών ανεφοδιασμού.

ε)    Όσον αφορά τον έλεγχον και την ασφάλειαν της υπ΄όψιν περιοχής ειδικώς η Μεραρχία προτείνει.

Ι)    Την εγκατάστασιν τμημάτων Στρατού εις ΣΑΜΑΡΙΝΑΝ και ΔΙΣΤΡΑΤΟΝ, εφοδιασμόν δι’ ισχυρών μέσων πυρός και Διαβιβάσεων (Ασύρματοι).

ΙΙ)   Την εκκαθάρισιν της ορεινής περιοχής ΠΙΝΔΟΥ εξ όλων των αντεθνικώς δρώντων στοιχείων άτινα υποθάλπουν παντοιοτρόπως τας συμμορίας. Αι συγκεντρωθείσαι πληροφορίαι φέρουν τους κατοίκους ΣΑΜΑΡΙΝΑΣ και ΑΒΔΕΛΑΣ ως συνεργαζομένους με τους ΝΟΦΙΣΤΑΣ.

στ)  Άπαντα τα διατεθέντα ως άνω τμήματα κατά την διάρκειαν των εκκαθαριστικών ενεργειών επεδείξαντο ενεργητικότητα και ειργάσθησαν δραστηρίως. Δέον να εξαρθή ο επιδειχθείς ηρωισμός παρά των αξ/κών και οπλιτών του τμήματος λοχ. ΡΟΥΓΓΕΡΗ κατά την συμπλοκήν του ΔΙΣΤΡΑΤΟΥ και όλως ιδιαιτέρως της ομάδος όλμων υπό τον Ανθ/στήν ΔΗΜΟΥΛΑΝ αναπτύξαντα λίαν επαινετήν πρωτοβουλίαν.

Το ηθικόν των ανδρών διετηρήθη ακμαιότατον παρά την κόπωσιν εκ των συντόνων πορειών εις εδάφη δύσβατα και εντός περιοχών με πληθυσμόν τρομοκρατημένον εκ των συμμοριτών.

Η βραδύτης ενεργείας του αποσπάσματος ΡΟΥΓΓΕΡΗ προς καταδίωξιν της συμμορίας μετά την πολύωρον συμπλοκήν δικαιολογείται εν μέρει εκ της επικρατησάσης συγχύσεως ως εκ του αιφνιδιασμού και του απαιτηθέντος χρόνου προς ανασυγκρότησιν του αποσπάσματος. Ωσαύτως εκ του λίαν διακεκομμένου και ανωμάλου εδάφους.

Ο

Μέραρχος

Π. Καλογερόπουλος

Συν/χης Πυροβ.

Δ.Γ./Δ.Μ.

Ακριβές αντίγραφον

Τ.Σ.Υ.

Advertisements