Εκθεση επιχείρησης Πάικου(3-6/8/1946), 10 ΟΡΕΙΝΗ ΜΕΡΑΡΧΙΑ/Α1/13 Αυγ 1946


Δι’ εκτάκτου Αγγελιοφόρου
Εξ. Επείγουσα
ΘΕΜΑ: Εκθεσις εκκαθαριστικής
επιχειρήσεως Παΐκου                                                 ΑΠΟΡΡΗΤΟΣ
ΠΡΟΣ: Γ΄ ΣΩΜΑ ΣΤΡΑΤΟΥ                                                     Χ ΟΡΕΙΝΗ ΜΕΡΑΡΧΙΑ
(Γραφείον Α1)                                                                                  ΓΡΑΦΕΙΟΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ
ΑΡ. ΠΡΩΤ. Α.Π. 1323/Α1
Συν. τω εγγράφω
ΒΣΤ 903 13 Αυγούστου 1946 ΣΤΓ 916
Επί υπ΄αριθ. 50184/6.8.46 Διαταγής Υμών.
Υποβάλλομεν συνημμένως έκθεσιν επί της ενεργηθείσης εκκαθαριστικής
επιχειρήσεως του Παΐκου από 3-6 Αυγούστου του Ταξιάρχου 36ης Ταξιαρχίας.

ΕΝΤΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΤΟΥ
Ο
ΕΠΙΤΕΛΑΡΧΗΣ
ΠΟΡΤΟΛΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ
ΑΝΤ/ΡΧΗΣ ΙΠΠΙΚΟΥ
Ακριβές Αντίγραφον
Τ.Σ.Υ.

K.Θ./Λ.Γ.

ΘΕΜΑ:Εκθεσις επί της ενεργηθείσης εκκαθαριστικής επιχειρήσεως του Παΐκου
από 3-6 Αυγούστου τη συνεργασία Στρατού και Χωροφυλακής.
ΑΠΟΡΡΗΤΟΣ-ΠΡΟΣΩΠΙΚΗ
36 Ο. Ταξιαρχία (Α.Π 663)
ΣΤΓ 916 8/VIII/46
ΠΡΟΣ ΤΟ Γ΄ ΣΣ
Χ Ο. ΜΕΡΑΡΧΙΑΝ

Ι) Διά την εκτέλεσιν της εκκαθαριστικής επιχειρήσεως του Παΐκου από 3-6
Αυγούστου τη συνεργασία Στρατού και Χωροφυλακής εξεδόθη η υπ΄αριθ.
577/Α.Π./ 1/8/46 διαταγή υποβληθείσα τω Σώματι Στρατού και τη Μεραρχία.

ΙΙ) Προ της εκτελέσεως της επιχειρήσεως εκλήθησαν παρά του υποφαινομένου οι
εκτελεσταί Διοικηταί φαλάγγων ήτοι. 1) Αντισυν/χης χωρ. Σταυρίδης Γ. 2)
μοίραρχος Πατάκας Αγαπητός 3) ταγματάρχης Κοντογεωργάκης Μιχαήλ 4)
ταγματάρχης Πάστρας Κωνσταντίνος.
Εις τους Διοικητάς των φαλάγγων εκτός των διαλαμβανομένων εν τη Διαταγή
εδόθησαν συμπληρωματικώς οδηγίαι και κατεστρώθη λεπτομερώς η εκτέλεσις της
επιχειρήσεως.

ΙΙΙ) Προετοιμασία των Τμημάτων.
Η προετοιμασία των τμημάτων εγένετο τελείως αθορύβως και εκ της όλης
προετοιμασίας των ουδεμία ένδειξις εδόθη ότι επρόκειτο περί επιχειρήσεως
τοιαύτης εκτάσεως και συμμετοχής τοσούτων τμημάτων.
Αι ημερομηνίαι εκτελέσεως -τα δρομολόγια εκάστου τμήματος- η αφετηρία
εξορμήσεώς των ετηρήθησαν απολύτως μυστικά.

ΙV) ΄Απαντα τα Τμήματα ευρέθησαν εις τας αφετηρίας εξορμήσεώς των
μεταφερθέντα εκεί δι’ αυτοκινήτων, την κεκανονισμένην δι’ έκαστον ώραν.
Η εκκίνησις των φαλάγγων εγένετο την καθορισθείσαν περίπου ώραν.

V) Ο αντισυνταγματάρχης χωρ. Σταυρίδης Γ. Διοικητής των από Δ. κινουμένων
φαλάγγων ηκολούθησε τα υπό τας διαταγάς του τμήμα του 565 Τάγματος κινηθέν
εκ Π ρ οδ ρ ό μ ο υ.

Π ρ ώ τ η η μ έ ρ α ε π ι χ ε ι ρ ή σ ε ω ν.

VΙ) Απασαι αι φάλαγγες πλην της τοιαύτης εφ΄ης εκινείτο ο ταγμ.
Κοντογεωργάκης Μ. ουδεμίαν συνήντησαν επί του δρομολογίου των αντίσταστιν
και εις ουδεμίαν μετά συμμοριτών επαφήν ήλθον.

α) Φ ά λ α γ ξ Κοντογεωργάκη Μ. (αφετηρία εξορμήσεως Α σ β ε σ τ α ρ ι ό)
ένθα και ο Σταθμός Διοικήσεως της Ταξιαρχίας κατά την πρώτην ημέραν των
επιχειρήσεων.
Καθ’ ον χρόνον ανήρχετο το ύψωμα εβλήθη διά πυρών αυτομάτων όπλων εκ του
υψώματος 856 (Ο.425775).
Η εξουδετέρωσις της αντιστάσεως εγένετο διά συνδιασμού κινήσεων και πυρός
και δι’ υπερκερωτικής κινήσεως εκ του αριστερού πλευρού προς υπερφαλάγγισιν
της αντιστάσεως και αποκοπήν της υποχωρήσεώς των ως και διά βολών τινων
΄Ολμων. Η υπερκερωτική κίνησις δεν απέδωσε το ποθούμενον αποτέλεσμα,
καθόσον οι συμμορίται όταν τους επλησίασαν περί τα 500 μέτρα απεσύρθησαν.
Η φάλαγξ συνεχίζουσα την πορείαν της συντόνως εδέχθη πυρά τυφεκίων και δυο
αυτομάτων όπλων την 0925 εκ θέσεων επί του υψώματος 1288 (Ο.415793).
Η αντίστασις εκάμφθη και οι συμμορίται εγκατέλειψαν τας θέσεις των.
Υπερκερωτική κίνησις δεν ήτο δυνατή, καθόσον το έδαφος δεν προσεφέρετο προς
τοιαύτην κίνησιν.
Η αυτή φάλαγξ την 10.30΄ εβλήθη υπό περισσοτέρων αυτομάτων.
Επειδή η αντίστασις παρουσιάζετο κάπως σοβαρά και τα πυρά προήρχοντο εκ δυο
σημείων αντίστασεως η φάλαγξ ηναγκάσθη να ανακόψη την πορείαν της και να
οργανώση επίθεσιν μετά πυρών όλμων προς εξουδετέρωσιν των αντιστάσεων.
Μετά 45΄ η αντίστασις εκάμφθη και οι συμμορίται απεχώρησαν.

Η επαφή απωλέσθη επιδρώντος προς τούτο και του ανωμάλου του εδάφους και της
κοπώσεως των οπλιτών εξαντληθέντων εκ της συνεχούς πορείας επί λίαν
ανωμάλου και ανωφερούς εδάφους.

Η φάλαγξ συνέχισε την πορείαν της.

Την 16.30΄ της αυτής ημέρας η ιδία φάλαγξ εδέχθη πυρά αυτομάτων όπλων και
τυφεκίων εκ της θέσεως (395823).

Η συμπλοκή διήρκεσεν περί την 1.30΄. Η αντίστασις εξουδετερώθη και οι
συμμορίται εγκατέλειψαν τας θέσεις των.
Ατυχώς η μετά των συμμοριτών επαφή απωλέσθη λόγω του ανωμάλου και δασώδους
του εδάφους.
Κατά την συμπλοκήν ταύτην το Τάγμα έσχεν έναν νεκρόν και ένα ελαφρώς
τραυματίαν.
Εκτός τούτων ετραυματίσθησαν και δυο έτεροι ελαφρώς εκ βλήματος όλμου
διαρραγέντος ως προσκρούσαντος επί δένδρου εγγύς της θέσεως βολής.
Η φάλαγξ συνεχίζουσα την πορείαν της έφθασεν εις το τέρμα της πορείας της
πρώτης ημέρας.
Η δύναμις της συμμορίας εξετιμήθη από 15-20 άνδρας με οπλισμόν έν
οπλοπολυβόλον και τινα αυτόματα.
Επικοινωνήσας ραδιοτηλεγραφικώς από 2000-0010 διά του ασυρμάτου έλαβον
αναφοράς παρά των Διοικητών των φαλάγγων ότι άπαντες ευρίσκοντο επί των
θέσεων των καθορισθεισών διά της Διαταγής μου σταθμών πρώτης ημέρας.

Δ ε υ τ έ ρ α η μ έ ρ α ε π ι χ ε ι ρ ή σ ε ω ν

VIΙ) Αι φάλαγγες εκινήθησαν την καθορισθείσαν ώραν επί του δρομολογίου των.
Η φάλαγξ του μοιράρχου Πατάκα απολέσασα φαίνεται το δρομολόγιον δεν εκινήθη
παραλλήλως προς τας άλλας παραπλανηθείσα εις διερευνήσεις του πέριξ
εδάφους, καθυστερήσασα.
Αι υπό τον Σταυρίδην Γ. φάλαγγες Τμημάτων χωροφυλακής δεν εκινήθησαν επί
των δρομολογίων των καθυστερήσασαι εις διερεύνησιν του εδάφους
αδικαιολογήτως και παρά την Διαταγήν μου δεδομένου όντος ότι η κίνησίς των
δεν παρεκωλύετο υπό συμμοριτών.
Εκινήθη συμφώνως τη Διαταγή μόνον η φάλαγξ Κωνσταντίας υπό τον
ανθυπομοίραρχον Λυκάρτσην.
Επεκοινώνησα ραδιοτηλεγραφικώς το εσπέρας της δευτέρας ημέρας και ώραν
2000-2400 και διεπίστωσα ότι μόνον αι φάλαγγες των ταγματαρχών
Κοντογεωργάκη Μ. και Πάστρα Κ. ευρίσκοντο εις τας θέσεις των.

Τ ρ ί τ η η μ έ ρ α ε π ι χ ε ι ρ ή σ ε ω ν.

VΙΙΙ) Αι φάλαγγες Πάστρα Κ. και Κοντογεωργάκη Μ. εκινήθησαν προς
εξερεύνησιν επί των καθορισθεισών κατευθύνσεων και χώρων, εκ δε των της
Χωροφυλακής μόνον η φάλαγξ Κωνσταντίας υπό τον ανθυπομοίραρχον Λυκάρτσην.

΄Οταν η φάλαγξ Παπαδημητρίου Γρ. επί του δρομολογίου της οποίας εκινείτο
και ο ταγματάρχης Κοντογεωργάκης Μ. ευρίσκετο επί του αντερείσματος Μ ί λ ο
ς Λ ε σ κ ό β ο υ εδέχθη πυρά εκ του αμέσως Β. κειμένου αντερείσματος την
0845.

Η συμμορία φαίνεται ότι ήτο μεγαλυτέρα και διέθετε και 1-2 όλμους ατομικούς
Ιταλικού Τύπου.

Επηκολούθησε συμπλοκή διαρκέσασα πλέον την 1.30΄ ώρας.

IΧ) Ε ν έ ρ γ ε ι α λ ο ι π ώ ν φ α λ ά γ γ ω ν.

α) Η φάλαγξ του ταγμ. Πάστρα Κ. κατά την έναρξιν της συμπλοκής ευρίσκετο
περί το ύψωμα 1101. Καίτοι εκ των πυροβολισμών αντελήφθη την συμπλοκήν δεν
εκινήθη διά τους κάτωθι λόγους 1) διότι εγνώριζε ότι μεταξύ αυτού και του
Κοντογεωργάκη Μ. παρεντίθετο η φάλαγξ του λοχ. Σ ι σ μ ά ν η 2) λόγω του
ανωμάλου και δασώδους του εδάφους και 3) διότι ήτο εις μεγάλην απόστασιν
και δεν θα ηδύνατο να φθάση εγκαίρως κατέλαβεν όμως θέσεις αποφράξας τας
προς Α. οδεύσεις αναμείνας εκεί επί τρίωρον.

β) Η φάλαγξ λοχαγού Σ ι σ μ ά ν η ευρισκομένη εις μικράν από του τόπου της
συμπλοκής απόστασιν δεν έσπευσεν προς βοήθειαν και υπερκερωτικήν ενέργειαν
των συμμοριτών τελείως αδικαιολογήτως κατά την γνώμην της Ταξιαρχίας.

(΄Εκθεσις ταγματάρχου Κοντογεωργάκη αναφέροντος σχετικώς περί της αδρανείας
του λοχαγού τούτου). Επί τούτου διέταξα την ενέργειαν ενόρκου
προανακρίσεως.

Τα αποσπάσματα Χωρ/κής υπό τον αντισυν/χην Σταυρίδην Γ. είχον υπολειφθή
κατά πολύ των κινήσεων καταγινόμενα εις την διερεύνησιν του χώρου πέριξ της
σταθμεύσεώς των της πρώτης ημέρας πλην ως ανωτέρω αναφέρεται του
αποσπάσματος Κωνσταντίας. Επληροφορήθημεν παρά του Λόχου Αρχαγγέλου διά του
Τάγματος Αρδέας ότι γίνεται συμπλοκή και ως σημείον ταύτης μας εδίδετο το
ύψωμα Τ σ ο ύ μ α.

Το Τάγμα Αρδέας απέστειλε το υγειονομικόν αυτοκίνητον μετά δυνάμεως 15
ανδρών και αναλόγου αριθμού πυρομαχικών.

Ο Λόχος Αρχαγγέλου διετάχθη διά του Τάγματος, όπως αποστείλη περίπολον
ισχυράν προς ενίσχυσιν του τμήματος Τ σ ο ύ μ α ς.

Ωσαύτως παρά του αντισυν/χου Σταυρίδου Γ. επληροφορήθημεν διά του ασυρμάτου
ότι ακούονται πυροβολισμοί και όλμοι επί θέσεως Β. Μεγ. Λειβαδίων.

΄Ωρα 1000 διετάχθη ραδιοτηλεγραφικώς αντισ/χης Σταυρίδης Γ. να κινηθή
εσπευσμένως και αποφράξη τας προς Δ.Μ. Λειβαδίων οδεύσεις και παρεμποδίση
την δι’ αυτών διαφυγήν των συμμοριτών.

Ο αντ/χης Σταυρίδης Γ. ευρίσκετο την ώραν αυτήν εις θέσιν Γορίταν εν ω
συμφώνως τη Διαταγή έδει να ευρίσκεται Α. Τριών Ελάτων όπου το Τμήμα του
565 Τάγματος.

Εις την εξουδετέρωσιν της αντιστάσεως ταύτης συνετέλεσεν και η επέμβασις
δύο ομάδων ενεργησασών πλευρικώς του αποσπάσματος Χωρ/κής Κωνσταντίας υπό
τον ανθυπομοίραρχον Λυκάρτσην μόνον το οποίον ευρέθη εγγύς του τόπου της
συμπλοκής εκτελών διερεύνησιν του εδάφους.

Κατά την έκθεσιν αντισυνταγματάρχου Σταυρίδου Γ. ο επί κεφαλής της φάλαγγος
εκ χωροφυλάκων Θ ε ο δ ω ρ ά κ ι μοίραρχος Παυλόπουλος Γ. Διοικητής Υποδ.
Αρδέας κατά την τρίτην ημέραν δεν συνεμορφώθη προς την σχετικήν διαταγήν
διερευνήσεως του εδάφους, αλλά παρεξέκλινεν αδικαιολογήτως των
διατεταγμένων και αντί να μεταβή και εξερευνήση την καθορισθείσαν περιοχήν
κατευθύνθη εις Τρία ΄Ελαττα και είτα εις το χωρίον Π ρ ό δ ρ ο μ ο ς.

Εάν το Τμήμα τούτο εκινείτο συμφώνως τη Διαταγή θα ευρίσκετο κατά την
έναρξιν της συμπλοκής επί των υψωμάτων Π ερ ο ύ σ α και θα ηδύνατο να
επέμβη εις τον αγώνα ίσως αποτελεσματικώς.

Τμήματα αποφράξεως των από Ν. προς Β. οδεύσεων

Ταύτα εγκατεστάθησαν εγκαίρως εις τας καθορισθείσας θέσεις των.

Δια την πλήρη απόφραξιν των οδεύσεων ιδίως Κ ο ύ π α ς διετάχθη και
εγκατεστάθη και ο διατεθείς Λόχος του 568 Τάγματος, και ούτω η απόφραξις
απέβη σχεδόν πλήρης.

Σ υ μ π έ ρ α σ μ α

Εκ διαφόρων τεκμηρίων συνάγεται ότι η προβαλούσα διαδοχικώς αντίστασις εν
τη προχωρήσει των Τμημάτων συμμορία είναι η υπό τον Καπετάν Σ ο φ ι α ν ό ν
και ήτις αριθμεί περί τα 25-30 μέλη και είναι οπλισμένη διά Πυροβόλου
Ιταλικού Φίατ -ελαφρών πολυβόλων Μπρέν- με 1-2 όλμους ατομικούς Ιταλικού
Τύπου – Αυτόματα Στάγερ Γερμανικά Τυφέκια Μύλιχερ και Τυφέκια ΄Εμφιλ.

Τα ανωτέρω πιστοποιούνται εκ γεμιστήρων και καλύκων ανευρεθέντων επί των
θέσεων μάχης.

Αι θέσεις μάχης επί των κορυφογραμμών και μόνον, όπερ προυποθέτει ότι
κυριαρχεί η ιδέα της συμπτύξεως.

Η συμμορία αύτη κατά την τελευταίαν συμπλοκήν κατατμηθείσα εις μικράς
ομάδας διωλίσθησεν εντός της δασωμένης περιοχής και αφομοιωθείσα προς το
έδαφος απεκρύβη.

Κατά την γνώμην μου αποκλείεται να διέφυγεν προς Β. ή προς άλλας
κατευθύνσεις.

Αι έρευναι απέβησαν άκαρποι και οι συμμορίται έκτοτε απέφυγον να προδώσουσι
τας θέσεις των διά πυροβολισμών.

Ατυχώς η συμμορία διέφυγεν.

Υπαίτιοι προς τούτο τυγχάνουσι.

1) Λοχαγός Σ ι σ μ ά ν η ς όστις καίτοι ευρίσκετο εγγύς της συμπλοκής δεν
έσπευσεν προς το μέρος ταύτης και δεν ενήργησεν ουδέν.

2) Μοίραρχος Πατάκας, όστις κατά την 2αν και 3ην ημέραν δεν ευρέθη επί των
καθορισθεισών διά της Διαταγής θέσεων.

3) Μοίραρχος Παυλόπουλος Γ. όστις κατά την τρίτην ημέραν δεν συνεμορφώθη
προς την Διαταγήν, αλλά αδικαιολογήτως παρεξέκλινε του δρομολογίου
επιστρέψας εις Π ρ ό δ ρ ο μ ο ν.

4) Ο ταγματάρχης Π ά σ τ ρ α ς Κ. όστις καίτοι από τους πυροβολισμούς και
ευρισκόμενος περί το ύψωμα 1101 δεν έσπευσε και τούτο λόγω του ανωμάλου του
εδάφους και διότι εγνώριζε ότι μεταξύ αυτού και του Κοντογεωργάκη Μ.
παρενετίθετο η φάλαγξ λοχαγού Σισμάνη αρκεσθείς εις την κατάληψιν θέσεων
και απόφραξιν των διαβάσεων.
Ασφαλώς τα ανωτέρω και ουχί άλλο τι επέδρασεν επί των ενεργειών του τούτων
και ουχί έλλειψις θάρρους και αλληλεγγύης.

Γ ε ν ι κ ό ν σ υ μ π έ ρ α σ μ α

Ως γενικόν συμπέρασμα δύναταί τις να αγάγη ότι εις το Πάικον δρά η συμμορία
του Καπετάν Σοφιανού αριθμούσα περί τα 25-30 μέλη πιθανώς δε και άλλαι
μικροσυμμορίαι. Το σύνολον δε των συμμοριτών δύναται να υπολογισθή εις
αριθμόν ουχί μεγαλύτερον των 50 τοιούτων.
Οι συμμορίται ούτοι κατατεμνόμεναι εις μικράς ομάδας διολισθαίνουσι διά του
ανωμάλου και δασώδους εδάφους κρυπτόμενοι μέχρι της αποχωρήσεως των
τμημάτων επανεμφανιζόμενοι πάλιν.
Ως γεγονός μόνον παραμένει ότι ο αιφνιδιασμός επέτυχεν διότι οι συμμορίται
κατελήφθησαν απαράσκευοι και ηναγκάσθησαν να αποκαλυφθώσι.

Χ) Π ο ρ ε ί α ι.

Κατά τας πορείας καίτοι υπήρξαν σύντονοι και επίπονοι οι άνδρες επέδειξαν
εξαιρετικήν αντοχήν.

ΧΙ) Η θ ι κ ό ν τ ω ν α ν δ ρ ώ ν

΄Α ρ ι σ τ ο ν. Οι άνδρες επανερχόμενοι έφθανον άδοντες εθνικά άσματα.

ΧΙΙ) Δ ι α γ ω γ ή τ ω ν Α ξ ι ω μ α τ ι κ ώ ν

Εξαίρετος.

Εξαίρεται υπό του Διοικητού της φάλαγγος Κοντογεωργάκη Μ. η διαγωγή του
λοχαγού Παπαδημητρίου Γρ. και ανθυπολοχαγού Κίκιζα Δημ. αμμιλλωμένω τις να
φθάση πρώτος επί του αντικειμενικού σκοπού, παρασύροντες τους άνδρας των
και εμπνέοντες τούτους διά του παραδείγματός των.

Ωσαύτως εξαίρεται η διαγωγή του ανθυπομοιράρχου Λυκάρτση εκτελέσαντος κατά
γράμμα τα διατασσόμενα και όστις διά δύο ομάδων του και πλευρικής ενεργείας
κατά της συμμορίας εις Μίλους Λεσκόβα συνετέλεσεν εις την κατατρόπωσιν της
συμμορίας.

Επιμεμπτέα τυγχάνει η διαγωγή του μοιράρχου Πατάκα και Παυλοπούλου
διοικητών φαλάγγων μη ενεργησάντων κατά την διαταγήν επιχειρήσεων γενόμενοι
κατά μεγάλην πιθανότητα υπαίτιοι διά της μη υπάρξεως περί τον χώρον της
συμπλοκής Τμημάτων, διαφυγής των συμμοριτών.

Επίσης η ενέργεια του λοχαγού Σ ι σ μ ά ν η διοικητού φάλαγγος εγγύς του
τόπου της συμπλοκής μη σπεύσαντος διά την ενέργειαν κατ΄αυτής εξικνείται
μέχρις ελλείψεως του απαιτουμένου θάρρους.

Ωσαύτως κατά την έκθεσιν του ταγματάρχου Κοντογεωργάκη Μ. καλήν διαγωγήν
δεν επεδείξατο και ο έφεδρος ανθυπολοχαγός Σαριδάκης Εμμ. από τον οποίον
ηναγκάσθη να αφαιρέση την διοίκησιν της Διμοιρίας και να αναθέση ταύτην εις
κατώτερόν του. Μάλλον θα οφείλεται τούτο εις έλλειψιν ευψυχίας και τόλμης
παρά εις έλλειψιν πίστεως εις τον αγώνα εναντίον των αναρχοκομμουνιστών.

Σ υ μ π ε ρ ι φ ο ρ ά τ ω ν χ ω ρ ι κ ώ ν προς το Σ τ ρ ά τ ε υ μ α

ΧΙΙΙ) ΄Οχι βεβαίως εχθρική. Οι με Ελληνικήν συνείδησιν ευχαρίστως
παρακολουθούν την κίνησιν των Τμημάτων, δυσπιστούν όμως ως προς το
αποτέλεσμα το άμεσον και ούτω είναι επιφυλακτικοί εις τας εκδηλώσεις και
προ παντός εις την παροχήν χρησίμων πληροφοριών.

Πάντες αποφεύγουν χαρακτηριστικώς και επαναλαμβάνουν την στερεότυπο
πληροφορίαν ότι δεν γνωρίζουν τι περί των κινήσεων και θέσεων των
συμμοριών. Και εάν τις ήθελε πράξη τούτο φοβείται, διότι θα κατεδίδετο υπό
των άλλων των συμπαθώς ή εκ φόβου προσκειμένων προς τας απόψεις και
θελήσεις των συμμοριτών.

Άλλως τε επί του Παΐκου όπου έλαβε χώραν η επιχείρησις δεν συναντώνται και
πολλά χωρία ει μη Καστανερή-Κάρπη-Λειβάδια κατοικουμένων ως επί το πλείστον
υπό μη συμπαθώς διακειμένων προς την Ελληνικήν υπόθεσιν.

ΧΙV) Ηθικόν των χωρικών. Μειωμένον. Ούτοι ευρισκόμενοι υπό την
επικυριαρχίαν των αναρχοκομμουνιστών δείκνυνται λίαν επιφυλακτικοί και
διστακτικοί όχι δι’ έλλειψιν πίστεως επί τον αγώνα κατά των
αναρχοκομμουνιστών αλλά εκ φόβου. Το τοιούτον κατά την γνώμην μου είναι
παροδικόν και το ηθικόν θα ανακτηθή μετά την ολοσχερή διάλυσιν των
συμμοριών αι οποίαι κυριαρχούσαι επί των ορεινών χωρίων συγκρατούσι τους
κατοίκους των προς αυτούς διά του φόβου και της απειλής.

ΧV) Αντοχή των στρατιωτών μας εις επιπόνους πορείας

Η αντοχή υπήρξεν ικανοποιητική.

ΧVI) Καταλληλότης της υποδήσεως

Η υπόδησις και μάλιστα μετά ήλων επί του πέλματος κατάλληλος διά τα ορεινά
εδάφη.

Οι ήλοι συντελούν εις το στερέωμα του ποδός και την αποφυγήν ολισθήσεων. Η
χρήσις των περισφυρίων λίαν ευεργετική διά μέσου ιδίως θαμνωδών εδαφών.

Την έλλειψιν ταύτην ησθάνθησαν τα τμήματα της Χωρ/κής διερχόμενα διά
θαμνωδών εδαφών, όπου ενεπλέκοντο τα άκρα των περισκελίδων και εξεσχίζοντο.

ΧVII) Λ ε ι τ ο υ ρ γ ί α τ ω ν μ έ σ ω ν Δ ι α β ι β ά σ ε ω ν.

Σύνδεσμος εξ όψεως μεταξύ των Τμημάτων δύσκολος εις ορεινά εδάφη.

Διά συνδετικών περιπόλων λόγω της φύσεως του εδάφους ανωμάλου και δασώδους
αποβαίνει δύσκολος αν μη αδύνατος ιδίως εν κινήσει.

Πλεονεκτικώτερος παραμένει ο σύνδεσμος δι’ ασυρμάτων.

Οι ασύρματοι των 22 μεταξύ Διοικήσεως και φαλλάγγων ελειτούργησαν
-πλημμελώς όμως- Το τοιούτον οφείλεται εις την μη καταλληλότητα του
προσωπικού. Το προσωπικόν δεν έχει αρκούσας γραμματικάς γνώσεις και ούτω
δεν λαμβάνει ευχερώς τα ραδιογραφήματα, αλλά και ο μεταδίδων ταύτα μη έχων
αρκετές γραμματικάς γνώσεις μεταδίδει ταύτα παρεφθαρμένως και ούτω
κατατρίβονται εκατέρωθεν με την επανάληψιν λέξεων μη αλλοιουσών την έννοιαν
του κειμένου.

Το προσωπικόν δεν φαίνεται τελείως εκπαιδευμένον και δεν έχει κατανοήση την
τεχνικήν χρήσιν του ασυρμάτου.

Οι ασύρματοι των 18 δεν ελειτούργησαν ποσώς και τούτο εις την
ακαταλληλότητα του προσωπικού.

ΧVIII) Υγειονομική Υπηρεσία

Ελειτούργησε καλώς.

XIX) Π α ρ α τ η ρ η θ ε ί σ α ι δ υ σ χ έ ρ ε ι α ι

Η μεγαλυτέρα δυσχέρεια παρετηρήθη εις την έλλειψιν συνδέσμου μεταξύ των
Διοικητών των φαλάγγων και υποφαλάγγων λόγω μη λειτουργίας των σταθμών
ασυρμάτου των 18 και ούτω οι Διοικηταί των φαλάγγων δεν είχον την ευχέρειαν
επικαίρου συντονισμού των ενεργειών των υπ΄αυτούς φαλάγγων ηναγκάζοντο δε
να επικοινωνήσουν με τα υποφάλαγγας διά περιπόλων κατά τας στάσεις.

ΧΧ) Προτεινόμενα μέτρα διά μελλοντικάς επιχειρήσεις.

1) Εφοδιασμός των φαλάγγων και υποφαλάγγων διά ασυρμάτων με κατάλληλον και
εξησκημένον προσωπικόν.
2) Χορήγησις βελτιωμένης μερίδος τροφής διά τους άνδρας τους μετέχοντας των
τοιαύτης φύσεως επιχειρήσεων.
3) Χρηματική επιχορήγησις και εις τους άνδρας του στρατεύματος ως γίνεται
και διά τους τοιούτους της Χωρ/κής.
4) Τυχόν επανάληψις των επιχειρήσεων να γίνη διά των ιδίων τμημάτων και προ
παντός διά των ιδίων αξιωματικών οι οποίοι τυγχάνουν γνώσται του εδάφους
των οδών και διαβάσεων.
5) Οι ιδιώται οι παρέχοντες την συνδρομήν των ή χρησιμοποιούμενοι ως οδηγοί
να φέρουσι χιτώνιον στρατιωτικόν προς αποφυγήν συγχύσεως.
6) Προσποιητή αποχώρησις των Τμημάτων απόκρυψιν των κινήσεων και επανάληψις
τούτων προς τας πρώτας κατευθύνσεις, διότι οι συμμορίται παρακολουθούντες
τας κινήσεις των τμημάτων και μη ελπίζοντες εις επιστροφήν των εξέρχονται
από τας κρύπτας των επανεμφανιζόμενοι αμέσως.
7) Το πρώτον κύμα των τμημάτων να επακολουθεί και δεύτερον τοιούτον διότι
οι συμμορίται κρυπτόμενοι κατά την διέλευσιν των τμημάτων επανεμφανίζονται
και ούτω θα κατελαμβάνοντο ανέτοιμοι και εν αναπαύσει.
8) Κατάληψις υπό τμημάτων των επικαίρων διαβάσεων της περιμέτρου του χώρου
των εκκαθαριστικών επιχειρήσεων διότι οι συμμορίται διαφεύγοντες τον κλοιόν
διαφεύγουν ανενόχλητοι πλέον.
Τέλος αναφέρω ότι η επιχείρησις αύτη δεν είχε μεν άμεσα αποτελέσματα ουχ’
ήττον όμως επέδρασεν ευεργετικώς επί του ηθικού των κατοίκων και δυσμενώς
επί του τοιούτου των συμμοριτών.
Τελικώς διέλυσε τον θρύλλον περί οργανωμένου Κέντρου Αντιστάσεως και
μεγάλου αριθμού τούτων ενέπνευσε την πεποίθησιν εις τους αξιωματικούς και
οπλίτας ότι δύνανται ακινδύνως να καταδιώξωσι συμμορίτας και διαλύσωσι
τούτους.

Ο
ΤΑΞΙΑΡΧΟΣ
Τ.Υ.
ΙΩΑΝΝΟΥ ΧΡΗΣΤΟΣ
Συνταγματάρχης Πεζικού
Κ.Κ.

Advertisements