Εκθεση δράσης αντιστράτηγου Μήτσου Κωνσταντίνου


ΕΚΘΕΣΙΣ

Του έ.ά. Άντιστρατήγου Χωροφυλακής ΜΗΤΣΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ

Περί συμμετοχής ανδρών της Χωροφυλακής εις την Εθνική Αντίστασιν κατά την εχθρικήν κατοχή 1941-44

Από των πρώτων μηνών της εχθρικής κατοχής 1941 -44 ύπηρέτουν ως άξιωματικός εις την Μακεδονίαν. Αί κατά της Πατρίδος έκδηλωθεΐσαι ξέναι προπαγάνδαι και ή έν γένει συμπεριφορά των κατακτητών, ιδία των Βουλγάρων, ύπηγόρευσαν την άνάγκην ειδικής δράσεως.

*Η Χωροφυλακή με πνεύμα αύτοθυσίας ήγωνίζετο διά την μείωσιν των δεινών, παρηκολουθεΐτο όμως στενώς Οπό των καλώς ώργανωμένων έχθρών και εις πολλάς περιπτώσεις ήτο άδύνατον να προχωρήση, χωρίς τον κίνδυνον να διαλυθή υπό των Γερμανών και, ως ήπείλουν ούτοι, ν’ άντικατασταθή υπό γερμανικής ή και βουλγαρικής ’Αστυνομίας. Άπεφάσισε την διαξαγωγήν άντιστάσεως υπό άλλην μορφήν, παθητικήν έν αρχή και ένοπλον βραδύτερον. Μία αντιστασιακή προσπάθεια έκρίθη έπιβεβλημένη και έκ του λόγου ότι το σύνολον σχεδόν των Ελλήνων της Μακεδονίας έπεθύμει διακαώς να μη άδρανήση.  Εκαστος Έλλην, έν τώ μετρώ του δυνατού, ήθελε κάτι να προσφέρη εις τον συνεχιζόμενον συμμαχικόν άγώνα. Ήθελεν ακόμη να δημιουργήση προϋποθέσεις άντεκδικήσεως.

’Από διαταγήν της Α.Δ.Χ.Κ. Μακεδονίας, έπληροφορήθην ότι εις την μη βουλγαροκρατουμένην περιοχήν Νομοϋ Σερρών, οι Βούλγαροι, συχνότατα παρεβίαζον την μεταξύ αυτών και Γερμανών όροθετικήν γραμμήν και είσήρχοντο εις την ζώνην άστυνομεύσεως της Ελληνικής Χωροφυλακής.

Έκακοποίουν και έτρομοκράτουν τούς  Ελληνας, ένεθάρρυνον τούς βουλγαρίζοντας και έδημιούργουν κατάστασιν εύνοοϋσαν τούς σκοπούς των περαιτέρω έπεκτάσεως εις την Μακεδονίαν. Ή Κασσάνδρα, εις την όποιαν ύπηρέτουν, λόγω γεωγραφικής θέσεως δεν ηύνόει τούς σκοπούς μου. Λαβών άφορμήν έκ της ως άνωτέρω διαταγής της Άνωτέρας Διοικήσεώς μου, έξεδήλωσα την έπιθυμίαν ν’ άνατεθή εις έμέ ή άντιμετώπισις των Βουλγάρων.

‘Η αΐτησίς μου ένεκρίθη και τηλεγραφικώς έτοποθετήθην εις το 60όν χιλιόμετρον της όδοϋ Σερρών-Θεσσαλονίκης. Άνέλαβον προσωπικώς την διοίκησιν δύο Μεταβατικών ’Αποσπασμάτων Χωροφυλακής και την έποπτείαν φυλακίων Χωροφυλακής έπί της όροθετικής γραμμής.

Όργάνωσις κατοίκων προς άντίστασιν

Κινούμενος κατά τάς νύκτας και έκτος εδαφικής μου άρμοδιότητος, εις δλα τα χωρία Βισαλτίας και Σιντικής ως και εις χωρία του Νομού Κιλκίς, έδημιούργησα άντιστασιακούς πυρήνας έξ έπιλέκτων πολιτών. Εις τούς πυρήνας τούτους άνετέθη ή περισυλλογή όπλισμοΰ και ή συγκομιδή ύπήρξεν ικανοποιητική. Προετοιμάζων τούς πολλούς δι’ ομαδικήν συμμετοχήν εις ένοπλον άνταρτικόν άγώνα έν εύθέτω χρόνω, εις τα Κρούσια δρη συνεκρότησα από των άρχών του 1942 την πρώτη ν ένοπλον άνταρτικήν μου ομάδα, υπό τούς όπλαρχηγούς Μπεχλιβανίδην ’Ισαάκ και Σαρηγιαννίδην Γεώργιον. Την ομάδα ταύτην έτροφοδότουν με έπιτοπίους πόρους. οι άνδρες της, τινές των όποιων ή σαν καταδιωκόμενοι έντολή των Γερμανών, έπειθάρχουν άπολύτως εις τάς διαταγάς μου. ’Αποστολή της όμάδος ήτο: Ή υποδοχή Ελλήνων καταδιωκομένων υπό των κατακτητών. Ή τιμωρία βασανιστών του Ελληνικού Λαού, ίδια εις την βουλγαροκρατουμένην ζώνην. ‘Η διευκόλυνσις διαφυγής έλληνικών οικογενειών, κινδυνευουσών, έκ της βουλγαροκρατουμένης ζώνης εις την γερμανοκρατουμένην τοιαύτην, όπου αί συνθήκαι άσφαλείας ήσαν καλύτεραι.Ή συλλογή, άπόκρυψις και συντήρησις όπλισμοΰ. Ό πειθαναγκασμός εις την εύθεΐαν όδόν Ελλήνων, παρεκτρεπομένων έθνικώς, χάριν προσωπικών συμφερόντων. Ή τόνωσις του ήθικοΰ των υποδούλων. Κινουμένη και μεταξύ των χωρίων ή όμάς, με διάφορα τεχνάσματα, έδημιούργει την έντύπωσιν ότι εις τα Κρούσια και το Μπέλες ύπήρχον πολλαί έκατοντάδες άνταρτών.  Είμαστε ένα από τα προχωρημένα κλιμάκια του Συμμαχικού Στρατηγείου Μέσης ’Ανατολής και έτοιμαζόμαστε να κτυπήσουμε . Αύτά έλεγεν ο Μπεχλιβανίδης και αί φήμαι έφθανον και μέχρι του Βουλγαρικού Στρατού, ο όποιος, ως βραδύτερον άπεδείχθη, δεν έμεινεν άνεπηρέαστος εις τάς κινήσεις του.

Πράκτορες της Βουλγαρικής Λέσχης Θεσσαλονίκης, περιώδευον εις την ύπαιθρον της Κεντρικής Μακεδονίας και διά σατανικών μεθόδων έκαλλιέργουν την πεποίθησιν συντόμου παραχωρήσεως όλοκλήρου της Μακεδονίας εις τούς Βουλγάρους.

Μετά μίαν καταστροφήν, ως ή Ελληνική του 1941, ή χαλάρωσις έθνικών δεσμών δεν σπανίζει. ‘Η έκμετάλλευσις της πείνης, αί άπειλαί, ή άπάτη, το ψεύδος, άπετέλεσαν τα κύρια δπλα της βουλγαρικής προπαγάνδας. ’Ιδία μεταξύ των όμιλούντων το γνωστόν σλαβικόν ιδίωμα άρκετοί υπέγραψαν δηλώσεις ότι είναι Βούλγαροι και έλαβον βουλγαρικός ταυτότητας. Εις την περιοχήν μου ο στόχος αυτός έπέσυρεν ιδιαιτέρως το ένδιαφέρον της βουλγαρικής προπαγάνδας.

Μέ κύριον μοχλόν τον τότε έπιθεωρητήν νομαρχιών, έξαίρετον συνταγματάρχην Χρυσοχόου, έκινήθη δραστηρίως δλη ή Χωροφυλακή Μακεδονίας. Εις βραχύ χρονικόν διάστημα άπετράπη ή υπό των Βουλγάρων περαιτέρω έθνική μας διάβρωσις. Το μέγιστον ποσοστόν των παραπλανηθέντων έπέστρεψε τάς βουλγαρικός ταυτότητας και προέβη εις έμπρακτους έκδηλώσεις μεταμέλειας. Εις την περιοχήν μου έκράτησαν με πείσμα τάς ταυτότητας μόνον II οΐκογένειαι. οι όργανωθέντες κατά χωρία αντιστασιακοί πυρήνες έπιλέκτων Ελλήνων, κινούμενοι έκ του άφανοΰς, παρά το πλευράν των χωροφυλάκων, συνέδραμον παντοιοτρόπως την Χωροφυλακή. Εις βραχύτατον χρονικόν διάστημα έξέλιπε κάθε έκδήλωσις βουλγαρικής προπαγάνδας. ‘Οσάκις οι Βούλγαροι ήθέλησαν να παραβιάσωσι την όροθετικήν γραμμήν, παντού αντιμετώπισαν ενόπλους ίδιώτας και χωροφύλακας.

Κατηγγέλθην εις τούς Γερμανούς διά κακοποίησιν στελέχους της Βουλγαρικής Λέσχης Θεσσαλονίκης και διά κατοχήν και χρήσιν άπηγορευμένων όπλων.

Συλληφθείς υπό των Γερμανών, έκρατήθην εις Νιγρίταν μόνον έπϊ 8/ωρον. Χάρις εις ένεργείας του μοιράρχου Πατσαντζή Παναγιώτου και του διερμηνέως των Γερμανών Ν. Δουβαρα, οι Γερμανοί με άφησαν έλεύθερον. ’Από τότε αί κατά των Βουλγάρων έκδηλώσεις μας, δι’ ομιλιών και άλλων νομιμοφανών μέσων έπολλαπλασιάσθησαν. Πρέπει να ομολογήσω, ότι οι Γερμανοί έπέδειξαν δημοκρατισμόν εις τον προπαγανδιστικόν άγώνα ‘Ελλήνων και Βουλγάρων. ’Ακόμη και έπισήμων Βουλγάρων παράπονα εις βάρος μας δεν έλαμβάνοντο ΰπ’ όψιν. Νομίζω ότι ή άνοχή εκείνη των Γερμανών ήτο πολιτική σκοπιμότης. Τρόπον τινά ένεθόμιζον εις τούς Βουλγάρους τον έλληνικόν κίνδυνον και τούς έκράτουν πιστούς συμμάχους των.

Το Βουλγαρικόν Κομιτατον, τή είσηγήσει του Καμπώφ, αρχηγού των έναπομεινασών II βουλγαρικών οικογενειών, έπεχείρησε την δολοφονίαν μου. Προς τούτο έχρησιμοποιήθη ο Βούλγαρος επιλοχίας Σ. Καλογιάνωφ. Οΰτος έπετέθη αίφνιδιαστικώς έναντίον μου. Μετά σκληρά ν πάλην τον έφόνευσα. Επέτυχε μόνον να με τραυματίση εις την δεξιάν χεΐρα και τον θώρακα, πλήξας με πολλάκις δΓ αμφίστομου μαχαίρας.

Άποθεραπευθείς έκ των τραυμάτων μου εν Θεσσαλονίκη, έπανήλθον εις την περιοχήν μου, διά να διαπιστώσω έν πραγματικόν άποκορύφωμα φανατισμού κατά των Βουλγάρων και έθνικής αλληλεγγύης.

Έκ της βουλγαροκρατουμένης περιφερείας, εϊσήρχοντο εις την ζώνην ευθύνης μου κατά έκατοντάδας οι πρόσφυγες του Ελληνικού πληθυσμού. Το πρόβλημα στεγάσεως και ίδια έπισιτισμοΰ των ήτο όξύτατον. ’Από του τραυματισμού μου και εντεύθεν ή κατάστασις έλαβεν εντελώς διάφορον μορφήν. Τόσον έφανατίσθησαν οι Έλληνες, ώστε να έπικρατήση πνεύμα κοινοκτημοσύνης, με όλην την σημασίαν της λέξεως.  Ολα τα οικονομικά αγαθά και ϊδίςι τρόφιμα των έντοπίων οικογενειών, ακόμη και το υστέρημά των, εντελώς δωρεάν έτίθεντο εις την διάθεσιν των ανδρών της Χωροφυλακής προς διανομήν εις τούς πρόσφυγας.  Ο,τι προηγουμένως, ακόμη και με πειθαναγκασμούς δεν έπέτυχον, έγένετο αύθορμήτως μετά τον τραυματισμόν μου.

Αί έναπομείνασαι 11 οΐκογένειαι βουλγαριζόντων, παρά την είδικώς παρασχεθεΐσαν προστασίαν, έστάθη αδύνατον να κρατηθώσιν εις τα χωρία των και άπεχώρησαν εις Βουλγαρίαν. Βούλγαρος άξιωματικός και δύο άλλα στελέχη της Βουλγαρικής Λέσχης Θεσσαλονίκης άφίχθησαν έπί τόπου, τή έγκρίσει των Γερμανών, διά να διευκολύνωσι την άποχώρησιν των βουλγαριζόντων. Και τούτους οι κάτοικοι άπεδοκίμασαν με έπιθετικάς διαθέσεις και άπεχώρησαν αμέσως υπό την προστασίαν των ανδρών Χωροφυλακής. Τή καταγγελία των κατέφθασεν έπί τόπου ο Γερμανός φρούραρχος, όστις παραδόξως, το μόνον πού έξήτασεν ήτο αν οι Βούλγαροι άπεχώρησαν αβλαβείς. Μνημονεύω και μικροσυμπλοκάς τινας κατά των Βουλγάρων. Όσον ασήμαντοι και άν είναι αύται, διά την έποχήν είχον την αξίαν των. Ή φαντασία, προηγείτο της πραγματικότητος, οι ύπόδουλοι από στόματος εις στόμα έμεγαλοποίουν τούς άριθμοΰς και τα γεγονότα κατά τούς εθνικούς των πόθους, άνεπτεροΰτο το έθνικόν φρόνημα και προητοιμάζοντο αί μαξαι δι’ αγώνας εύρυτέρας έκτάσεως.

Μικροσυμπλοκαί

Κατά τον ’Απρίλιον του 1942, ώργανωμένοι κάτοικοι της Τριάδος Σερρών, υπό των όπλαρχηγόν Γεώρ. Ποταμόπουλον, εις την περιοχήν μεταξύ Χειμάρρου-Στρυμονικοΰ, συνήψαν συμπλοκήν με ομάδα ενόπλων Βουλγάρων και άπηλευθέρωσαν κρατουμένας ΰπ’ αυτών οικογένειας της βουλγαροκρατουμένης περιοχής. Αί έλληνικα.ΐ οΐκογένειαι, είχον συλληφθή υπό των Βουλγάρων, καθ’ ήν στιγμήν προσεπάθουν με τα υπάρχοντά των να διέλθωσι προς την ζώνην μας. Ό Ποταμόπουλος, καιροφυλακτών, άντελήφθη την σύλληψιν των ήμετέρων, διέβη τον ποταμόν με 4 μόνον συντρόφους του, έξ ών ο εις χωροφύλαξ, και επιτεθείς αίφνιδιαστικώς κατά των Βουλγάρων, έφόνευσε δύο έξ αυτών και ετρεψεν εις φυγήν τούς υπολοίπους. οι δύο Βούλγαροι έφονεύθησαν καθ’ ήν στιγμήν έπεχείρουν να βιάσωσι συλληφθεΐσαν ύπ’ αυτών νεαράν Έλληνίδα.

Κατά τον αύτόν μήνα, ο ενωμοτάρχης Μακρής παρά το Στρυμονικόν συνεπλάκη με ομάδα ιδιωτών και στρατιωτών Βουλγάρων, οι όποιοι, με σκοπόν λεηλασίας, είχον είσέλθει εις ικανόν βάθος εις την ζώνην μας. Οι Βούλγαροι τραπέντες εις φυγήν είχον άπωλείας εις τραυματίας. Κατά την συμπλοκήν αύτήν ο ένωμοτάρχης έχρησιμοποίησε και ώργανωμένους ίδιώτας.

Τον ’Ιούνιον του 1942, έναντι του χωρίου Βαρικοΰ συνεπλάκη με Βουλγάρους ενόπλους όμάς μου, υπό τον υπενωμοτάρχην Καρβελαν. Ήχμαλωτίσθη εις Βούλγαρος και έφονεύθησαν άλλοι.

Κατά τον ίδιον μήνα ύπέρ τούς 10 ένοπλοι Βούλγαροι διήλθον την γραμμήν Λιθοτόπου και είσήλθον εις την ζώνην μας διά τρομοκρατικούς και ληστρικούς λόγους.  Ανδρες μας ένοπλοι υπό τον Ποταμόπουλον τούς κατεδίωξαν και έντός της βουλγαροκρατουμένης ζώνης και έξώντωσαν ή έτραυμάτισαν πολλούς έξ αύτών.

Εις την βουλγαροκρατουμένην ζώνην, ιδιαιτέρως οι λεγόμενοι Βουλγαρομακεδόνες κατεβασάνιζον τούς όμοεθνεΐς. Διέπραττον εις βάρος των ληστείας, εκβιάσεις, βιασμούς, θανατώσεις. Τούτους ή άνταρτική μου όμάς υπό τούς Σαρηγιαννίδην Μπεχλιβανίδην έξουδετέρωνε  με ανάλογη μέσα, από της απειλής και του φρονηματισμοΰ μέχρι του τυφεκισμού και της έξαφανίσεως διά της απαγωγής των εις τα Κρούστα. Τοιουτοτρόπως έπετεύχθη κατά περιοχάς ή μείωσις των δεινών των βουλγαροκρατουμένων Νομού Σερρών. ’Από της έμφανίσεως της αντάρτικης μας όμάδος, Βούλγαροι κοινοτάρχαι, άγροφύλακες κλπ. έπεδείκνυον τουλάχιστον στοιχειώδη σεβασμόν προς τούς ομοεθνείς.

Κατά Δεκέμβριον του 1942, άντάρται μου, υπό τον οπλαρχηγόν Μπεχλιβανίδην ’Ισαάκ, άπεστάλησαν εις την βουλγαροκρατουμένην ζώνην προς παραλαβήν πολεμικού ύλικοΰ και διά την έξόντωσιν ένός  Βουλγαρομακεδόνος  βασανιστοΰ των Ελλήνων.

Ή όμάς έπροδόθη και έφιππον βουλγαρικόν απόσπασμα έτέθη εις καταδίωξίν της. Έπΐ του Μπέλες έναντι Μανδρακίου-Λιβαδιδς έπηκολούθησε συμπλοκή. οι Βούλγαροι εϊχον απώλειας εις νεκρούς και τραυματίας και εις το σύνολον των ίππων του άποσπάσματός των. Έκ των ήμετέρων έτραυματίσθη μόνον ελαφρώς ο οπλαρχηγός Μπεχλιβανίδης. Εις τον τομέα Ροδοπόλεως, λόχος Βουλγαρικού Στρατού, με τούς συνήθεις σκοπούς, διά πολλοστήν φοράν εϊσήλθεν εις την ζώνην μας. Εις καταλλήλους θέσεις έγκατέστησα την άνταρτικήν ομάδα με εν βαρύ πολυβόλον και 12 χωροφύλακας, υπό τον άνθυπασπιστήν Μιχαλόπουλον Λάμπρον, έπετέθησαν δε αίφνιδιαστικώς κατά των Βουλγάρων. οι τελευταίοι έτράπησαν εις δτακτον φυγήν προς την βάσιν των. Έκτος άλλων Απωλειών οι χωροφύλακες ήχμαλώτισαν και 2 Βουλγάρους στρατιώτας μετά του όπλισμού των.

Ό Βούλγαρος λοχαγός Λαντζάνωφ ναι μεν έπέτυχε ν’ απόσπαση διαταγήν των Γερμανών διά την παράδοσιν των αιχμαλώτων, εις το μέλλον όμως δεν άπετόλμησε παραβίασιν της γραμμής.

Έμφάνισις ΕΑΜ

Κατά την αυτήν περίοδον έσημειώθη και κομμουνιστική προπαγάνδα, υπό την μάσκαν του Ε.Α.Μ., ήπιος έν άρχή, έντόνως από των άρχών του έτους 1943. Συνεργαζόμενος ατενώς εις τον τομέα τούτον και με άλλους αξιωματικούς του Στρατού και κυρίως της Χωροφυλακής, άντέδρασα με κάθε δυνατόν τρόπον, ”Αν κρίνωμεν από το γεγονός ότι πολύ όλίγοι κατετάγησαν εις τον Ε.Λ.Α.Σ. έκ των Νομών Κιλκίς-Σερρών, δυνάμεθα να εϊπωμεν ότι ή άντιεαμική προπαγάνδα των ίδικών μου Ανδρών και των τοιούτων του υπομοιράρχου Τζαμαλούκα, με τον όποιον από των άρχών του 1943 συνειργάσθην κατά ίδικόν μας ίδιότυπον σύστημα, είχε καλόν άποτέλεσμα.

Οι κομμουνισταί, πλαστογραφήσαντες την ύπογραφήν του συνεργάτου μου Δημ. Ντέντα, κατήγγειλαν εις τούς Γερμανούς ότι διετή ρουν άνταρτικάς όμάδας εις τα Κρούσια, ότι ώμίλουν έναντίον των εις διάφορα χωρία, ότι διετήρουν άποθήκας όπλισμού δΓ άνταρτοπόλεμον και άλλα.

Λαβόντες την έπιστολήν οι Γερμανοί έξήτασαν τον δήθεν επιστολογράφον. Ό Ντέντας, ως ήτο έπόμενον, ήρνήθη την γνησιότητα της ύπογραφής του, έπειδή όμως δεν ήτο άμοιρος ευθύνης ως προς τον οπλισμόν και την όργάνωσιν χωρικών, έπέδειξε ποιαν τινα ταραχήν. Τούτο έπονήρευσε τούς Γερμανούς και έδωσαν συνέχειαν εις την ύπόθεσιν. Συνέλεξαν αρκετά στοιχεία και περί το τέλος Μαρτίου 1943 εις Θεσσαλονίκην, έντός των γραφείων της Α.Δ.Χ.Κ. Μακεδονίας, με συνέλαβον. Έμεινα κρατούμενος της Γκεστάπο, μόνον εν 24/ωρον. Ό συνεργάτης μου δημοδιδάσκαλος Παναγ. Φασίτσας και άλλοι φίλοι μου, συνεκέντρωσαν δΓ έράνου 50 χρυσας λίρας. Ό Φασίτσας έπέτυχε να δωροδοκήση Γερμανόν άξιωματικόν διά τίνος διερμηνέως και άπεφυλακίσθην. Μεταξύ άλλων στοιχείων, ο Γερμανός ανακριτής μου κατείχε και ραδιοφωνικόν δελτίον του Λονδίνου, δακτυλογραφημένον με την γραφομηχανήν της ‘Υπηρεσίας μου.

Μοναδική ζημία έκ της κομμουνιστικής αύτής προδοσίας ύπήρξε το γεγονός ότι ο ανθυπασπιστής Γιαννούλης με τούς χωροφύλακας μου, φοβηθείς έρευναν των Γερμανών, την νύκτα της συλλήψεώς μου άπέρριψαν εις την λίμνην Δοϊράνης αρκετά όπλα και μεγάλην ποσότητα πυρομαχικών πού έφυλάσσοντο εις κατοικίαν μου έν Δοϊράνη. Ή άπώλεια των πυρομαχικών έκείνων, έσχε δυσμενεστάτην έπίδρασιν εις τον μετέπειτα άγώνα. Τον ’Απρίλιον του 1943 ήλθον εις επαφήν με την Πανελλήνιον ’Απελευθερωτικήν Όργάνωσιν, γνωστήν υπό τα αρχικά της γράμματα ως Π.Α.Ο. Προσεχώρησα εις αύτήν, Αποδεχθείς τάς άρχάς και έπιδιώξεις της.

Εις την ίδιαν Όργάνωσιν εύρον έντεταγμένους και πολλούς άλλους Αξιωματικούς της Χωροφυλακής, οι όποιοι, κινούμενοι υπό νομιμοφάνειαν μεταξύ των κατακτητών, άπετέλεσαν το σημαντικώτερον στήριγμα, τόσον εις τον ένοπλον όσον και εις τον άοπλον άγώνα της Π.Α.Ο.

Εις τα βουνά

Τον ’Ιούλιον του 1943 οι Γερμανοί ένέκριναν την έπέκτασιν των Βουλγάρων και έντεύθεν του Στρυμόνος, μέχρις Άξιου.  Οπως αί άλλαι άρχαι και ή Χωροφυλακή διετάχθη να συμπτυχθή εις Θεσσαλονίκην. Δέν ύπήκουσα εις την διαταγήν και με όλους τούς άνδρας της Χωροφυλακής Δοϊράνης και άλλων περιοχών κατηυθύνθην προς τα Κρούσια. Εις προκαθωρισμένον χώρον με άνέμενεν ή άνταρτική μου όμάς Μπεχλιβανίδη και ένοπλοι ή άοπλοι έπίλεκτοι μαχηταί.

Οι άνδρες μου συνεκεντρώθησαν εις όργανικά τμήματα υπό Αξιωματικούς και ύπαξιωματικούς του Στρατού και της Χωροφυλακής, ως και όπλαρχηγούς, Ό επισιτισμός άπετέλεσε δύσκολον πρόβλημα έν άρχή, με την πάροδον όμως του χρόνου έβελτιώθη σημαντικώς, διά τολμηρών επιδρομών όμά,δων μου κατά έφοδιοπομπών και κατωκημένων χώρων των Βουλγάρων. Μετά σύντομον και έντονον έκπαίδευσιν εις μεθόδους διεξαγωγής ανταρτοπόλεμου, έπεκράτησε πνεύμα υποδειγματικής πειθαρχίας και μαχητικότητας.

Κατά τον αύτόν χρόνον ο ύπομοίραρχος Τζαμαλούκας Αίας, με ίδιώτας και την δύναμιν του ’Αστυνομικού Τμήματος Κιλκίς, μη ύπακούσας εις την διαταγήν συμπτύξεως, έδημιούργει εις τα ’Ανατολικά Κρούσια άλλο σώμα Αντάρτικών όμάδων, άξιόμαχον έπίσης.

Εις άμφότερα τα ’Αρχηγεία έξεδηλώθη προθυμία κατατάξεως πολλών έκατοντάδων ανδρών της Χωροφυλακής έκ διαφόρων Υπηρεσιών τοϋ Σώματος. Έγίνοντο δεκτοί μόνον όσοι διά διαφόρους λόγους έκινδύνευον από τούς κατακτητάς. οι υπόλοιποι διετάσσοντο και έπανήρχοντο εις τάς θέσεις των, όπου ή αποστολή των ή το έξ ίσου σπουδαία και δύσκολος.

Συνέχεια ένοπλου άγώνος-Εθνική προδοσία Κ.Κ.Ε. Εμφύλιος σπαραγμός

Την 25-7-1943 το Σώμα μου, με συμμετοχήν και μιας όμάδος του αρχηγείου Τζαμαλούκα, έπί της κορυφογραμμής του Μπέλες διεξήγαγεν επιτυχή μάχην κατά ίσχυρών βουλγαρικών δυνάμεων. Μέ έλαφράς άπωλείας έτρεψεν εις άτακτον φυγήν τούς Βουλγάρους, οι όποιοι εΐχον άπωλείας της δυνάμεως 7 φυλακίων, ήτοι 100 περίπου ανδρών εις νεκρούς, τραυματίας και αιχμαλώτους. Μετ’ όλίγας ήμέρας, έαμοκομμουνιστικά έντυπα έγραφον:  Ό λήσταρχος Μήτσου εις το Μπέλες έφόνευσε αθώους πολίτας με το αίτιολογικόν ότι ή σαν Βούλγαροι .

3-8-1943

Την 3-8-1943 ο οπλαρχηγός Δημ. Γεωργαντάς έξώντωσεν έξ ολοκλήρου ομάδα Βουλγαρικού Στρατού έκ 14 ανδρών παρά την Γευγελήν.

16-8-1943

Την 16-8-1943 το Σώμα, διά του ανθυπολοχαγού Μορέλα Σωτηρίου παρά τον Λευκώνα-Σερρών, έξώντωσε Βουλγάρους βασανιστάς των Ελλήνων. Την 17-8-1943 ή ίδια όμάς μου έξώντωσε 12 Βουλγάρους στρατιώτας παρά την Κερκίνην Σερρών.

16-8-1943

Άλλη όμάς μου υπό τον Σαββ. Ήλιάδην, πορευομένη έπί βουλγαρικού χώρου, εις τον τομέα Στρωμνίτσης, συνεπλάκη την 16-8-1943 με ύπερτέραν δύναμιν Βουλγάρων, ένεδρεύουσαν. Έτρεψεν εις φυγήν τούς Βουλγάρους και προκάλεσε εις αύτούς άπωλείας ανδρών, μεταξύ των όποιων 4 αιχμάλωτοι.

18-8-1943

Την 18-8-1943 άντάρται μου εις την σερβικήν Δοϊράνην έξώντωσαν Βουλγάρους στρατιώτας και άπήγαγον 75 βοοειδή έκ της άγέλης του Βουλγαρικού Στρατού.

18-8-1943

Την ίδιαν ήμέραν, περίπολός μου, έπί σερβικού εδάφους έναντι Μουριών, συνεπλάκη με βουλγαρικήν τοιαύτην και επέτυχε την έξόντωσιν δύο σημαινόντων παραγόντων του Βουλγαρικού Κομιτάτου.

12-9-1943

Έτέρα όμάς μου υπό τον όπλαρχηγόν Γ. Γεωργανταν την 12-9-1943 έξώντωσε 15 Βουλγάρους στρατιώτας παρά την Στρωμνίτσαν και έκυρίευσε 30 ύποζύγια, έμφορτα διαφόρων τροφίμων.

26-8-1943

Την 26-8-1943, ίσχυραί γέρμανοβουλγαρικοί δυνάμεις έπεχείρησαν αιφνιδιαστικήν κυκλωτικήν ένέργειαν κατά των όμάδων μου έπί του Μπέλες. Ή έχθρική ενέργεια εϊχεν άπόλυτον άποτυχίαν. Έφονεύθη μόνον εις άντάρτης μου, από παγίδα του έχθροΰ, στηθεί σαν εις άποθήκην τροφίμων.

Επίσης άποτυχίαν είχε και έπιχειρηθεΐσα περί το τέλος Αύγούστου 1943 ύπ’ έμοΰ και του ύπομοιράρχου Τζαμαλούκα έπίθεσις κατά ισχυρών βουλγαρικών δυνάμεων εις Ξυλούπολιν Νομού Θεσσαλονίκης. Τάς κινήσεις διά του Ίωάννου Χαρατσίδου, κομμουνιστοΰ έξ Άμαράντων Κιλκίς έπρόδωσε το ΕΑΜ. Εις την προδοσίαν προέβησαν οι κομμουνισταί, διά να μη αύξηθή το κύρος της Π.Α.Ο. από μίαν σημαντικήν έπιτυχίαν.

Έαμοκομμουνιστικά έργα

Άπό της περιόδου αύτής, δραστηριοποιείται ο ΕΛΑΣ εις βάρος της Π.Α.Ο. έντός και έκτος κατιοκημένων χώρων. Οι κατακτηταί, ούδέποτε ούδαμοΰ τον απασχολούν. ‘Ως μοναδικόν στόχον του έχει τάς έθνικάς άνταρτικάς όμάδας και τον άμαχον πληθυσμόν των μετόπισθεν. Αί δολοφονίαι έθνικοφρόνων πολιτών διαδέχονται άλλήλας. Αί λεηλασίαι, οι έμπρησμοί, είναι σύνηθες φαινόμενον. ‘Ως κύριον όπλον του το ΕΑΜ έχει την συκοφαντίαν, το ψεύδος, την προδοσίαν, τάς δολοπλοκίας. Ή μετά των Βουλγάρων συνεργασία του διεφάνη από των πρώτων μηνών έμφανίσεως του ΕΛΑΣ εις την Κεντρικήν Μακεδονίαν.

21-8-1943

Πριν ή άρχίσουν αί έχθροπραξίαι, έπιτροπή του ΕΑΜΕΛΑΣ έκ στρατιωτικών και πολιτικών, υπό τον άλλοτε βουλευτήν του Κ.Κ.Ε. Τσιλιγκαρίδην, έζήτησε μίαν συνάντησιν. Σκοπός της συναντήσεως ήτο ή συνεννόησις έπί ύφισταμένων διαφορών μας. Εις την συνάντησιν, γενομένην εις Μαυροπλαγιάν Κιλκίς την 21-8-1943, παρέστη και ο υπομοίραρχος Τζαμαλούκας. οι έαμοκομμουνισταί προέβαλον άπαράδεκτα αιτήματα, και προς στιγμήν ήπειλήθη ρήξις μετά των δύο έπιτροπών. Γνωρίζων ότι διετή ρουν άγαθάς σχέσεις με τούς Βουλγάρους, έκαμα την άκόλουθον πρότασιν.  Εϊχομεν λόγους να πιστεύωμεν ότι συνεργάζεσθε με τούς Βουλγάρους. Δεχόμεθα τα αίτήματά σας, άν δεχθήτε από κοινού, τώρα αμέσως, να κτυπήσωμεν τούς Βουλγάρους Ξυλοπόλεως .  Όχι , άπήντησεν ο Τσιλιγκαρίδης,  μόνον τούς φασίστες Βουλγάρους δεχόμεθα να κτυπήσουμε . Εις παρατήρησιν παρισταμένου όπλαρχηγοΰ μου, πώς μεταξύ των Βουλγάρων θά διακρίνουν τούς φασίστας από τούς δημοκράτας, άπήντησαν.  Αύτό είναι έργον της Κεντρικής Επιτροπής .

21-9-1943

Δύναμίς μου έκ 30 ανδρών υπό τον άνθυπολοχαγόν Φαμπρικέλην Όσβάλ. μετά όλονύκτιον πορείαν άνεπαύετο εις μίαν χαράδραν παρά το χωρίον  Αγ. Αντώνιος Κιλκίς. Διλοχία ελασιτώ, την πρωίαν της 22-9-1943, έπετέθη αίφνιδιαστικώς. Μετά 10/ωρον σκληράν μάχην οι έλασίται έτράπησαν εις άτακτον φυγήν με πολλάς άπωλείας. Έκ των ανδρών μου, έκ των πρώτων ώρών της μάχης, έτραυματίσθησαν σοβαρώς οι Ενωμοτάρχης Βασίλ. Κατσάνος και ο χωροφύλαξ ’Ιωάννης Κλειδίρης.

30-9-1943

Την 30-9-1943 οι οπλαρχηγοί Γεωργαντάς Γεώργ. και Ενωμοτάρχης Μπουζάκης Γεώργ. αντιμετώπισαν επιτυχώς κομμουνιστικήν ένέδραν έκ δύο όμάδων μάχης πάρά τα Ριζιανά Κιλκίς. οι έλασίται έκυρίευσαν δύο ύποζύγιά μας. Μνημονεύω την άσήμαντον διά τα άποτελέσματά της συμπλοκήν των Ριζιανών, διότι είναι ή μοναδική περίπτωσις, κατά την όποιαν οι έλασίται Εμειναν κύριοι πεδίου συγκροόσεως με άνδρας των όμάδων μου. οι άνωτέρω βαθμοφόροι μου έκινοΰντο άνευ δυνάμεως με ειδικήν άποστολήν. Μέ εύστοχα πυρά, κατώρθωσαν να σα>θώσιν από την κομμουνιστικήν ένέδραν και να διαφύγωσι,

4-10-1943

Την 4-10-1943, όμάς μου υπό τον άνθυπασπιστήν Χωροφυλακής Κουτσαμπέλαν Χρήστον, εις Τρία Δένδρα Κρουσίων, συνεκρούσθη με δύναμιν τμήματος του ΕΛΑΣ έκ 45 ανδρών. Μετά όλιγόωρον άγώνα, ή όμάς μου διεσκόρπισε τούς έλασίτας και επέτυχε την άνάκτησιν υποζυγίων μας, τα όποία ο ΕΛΑΣ είχε κυριεύσει κατά την ένέδραν Μπουζάκη.

9-10-1943

Την 9-10-1943, όμάς μου, εις Βολάσοβον Βουλγαρίας, ήχμαλώτισεν ομάδα 5 Βουλγάρων και άπέκοψε τηλεφωνικός γραμμάς των Βουλγάρων. Πλήν άλλων Εφοδίων, συναπεκόμισε και 10 μεγάλα ζώα διά τον Επισιτισμόν των ανδρών.

’Οδυνηρόν σφάλμα

Ό ΕΛΑΣ Κρουσίων κατά την περίοδον αυτήν, ναι μέν διέθετεν όπλισμόν βαρύν, ασύγκριτος άνώτερον του ίδικοϋ μας, άριθμητικώς όμως εΐχομεν υπεροχήν. Μόλις Εφθανε τούς 300 άνδρας ο ΕΛΑΣ και το ήθικόν των ανδρών του, κατά μέγα ποσοστόν ήτο χαμηλόν. Χαμηλόν διότι οι άνδρες του δεν Επίστευον εις το δίκαιον του άγώνος. Εις αύτόν κυρίως τον παράγοντα άποδίδω το γεγονός ότι οι ανδρες μου ούδέποτε ήττήθησαν από τον ΕΛΑΣ, καίτοι εις πολλάς περιπτώσεις βραδύτερον τον αντιμετώπισαν με ϋποδεκαπλασίας δυνάμεις. Συνεργασθεΐς και με τον ύπομοίραρχον Τζαμαλούκαν, μετά τάς πρώτας άπροκλήτους Επιθέσεις του ΕΛΑΣ Κρουσίων, άπεφάσισα την διάλυσίν του, ήτις και ήτο εύκολος τότε. Άμφότερα τα σώματα έκινήθησαν κυκλωτικώς και την πρωίαν της I-10-1943 έλάβομεν θέσεις μάχης εγγύς του Ελασιτικοΰ στρατοπέδου.

Όλίγην ώραν πρό της έξορμήσεως ελαβον διά συνδέσμου αξιωματικού Εντολήν της Όργανώσεως (άντισυνταγματάρχης Παπαθανασίου, διευθυντής 3ου Επιτελικού Γραφείου), όπως άποφύγω κάθε σύγκρουσιν με τον ΕΛΑΣ.

Κατά την διαταγήν, ύπεγράφετο σύμφωνον φιλίας μεταξύ Π.Α.Ο. και Ε.Λ.Α.Σ. τή άξιώσει αξιωματικών Συμμαχικής ’Αποστολής.  Πάσα Ενέργεια άντίθετος προς Επιθυμίαν Συμμαχικής ’Αποστολής θά Εχη όλεθρίας συνέπειας εις Εφοδιασμόν μας υπό Συμμάχων προς μεγίστην ζημίαν Εθνικών συμφερόντων .

Εΐχον πλέον αποκτήσει πείραν περί της έαμοκομμουνιστικής τιμής και άντελήφθην ότι έπρόκειτο περί νέου σατανικού σχεδίου των κομμουνιστών. Έν τοΰτοις διέπραξα το σφάλμα να όπακούσω εις την διαταγήν Εκείνην της Όργανώσεως. Το θέμα Εφοδιασμού της Π.Α.Ο. δΓ οπλισμού ήτο σημαντικώτατον και ή προβολή του με έκλόνισε. Διέταξα Επάνοδον των όμάδων μου εις τάς βάσεις των. Πρόκειται περί Ενός από τα μεγαλύτερα σφάλματα της πολεμικής Ιστορίας της Π.Α.Ο. Τα υπό Αξιωματικούς Χωροφυλακής σώματά της των Κρουσίων-Μπέλες ήσαν τα ισχυρότερα Εξ όσων είχε, ουδέποτε ήττηθέντα υπό του ΕΛΑΣ.  Αν την 6-10-1943 διελύετο, ως ήτο βέβαιον, ο ΕΛΑΣ Κρουσίων, ή ΠΑΟ θά έκυριάρχει τούλάχιστον εις τούς Νομούς Σερρών-Κιλκίς, θά συνεπτύσσοντο Εκεί σώματά της, διαλυθέντα υπό του ΕΛΑΣ εις άλλας περιοχάς, θά άπεφεύγετο ή έν συνεχείς γενομένη σπατάλη πυρομαχικών και θά ώμίλει από θέσεως ισχύος προς τάς Συμμαχικός Άποστολάς.  Οταν αί τελευταΐαι άντελήφθησαν ότι Επεσαν θύμα κομμουνιστικών τεχνασμάτων και άπεφάσισαν την άποστολήν όπλισμοΰ εις την ΠΑΟ ήτο πλέον άργά. Τα σώματα της Όργανώσεως, ως κατωτέρω έκτεθήσεται είχον διαλυθή υπό του ΕΛΑΣ ή αυτοδιαλυθή Ελλείψει πυρομαχικών.

19-10-1943

Έλασιτικόν συγκρότημα, δυνάμεως 400 ανδρών, εις τούς όποιους προσετέθησαν και 150 Εφεδροι έκ Κιλκίς, έκινήθη άφανώς έκ Κοζάνης και Πιερίων και άπαρατήρητον κατώρθωσε να φθάση Εγγύς του στρατοπέδου μου εις Πηγαδούλια Κρουσίων. Το συγκρότημα τούτο είχεν Επιτύχει την διάλυσίν άλλου σώματος της ΠΑΟ εις τον Νομόν Κοζάνης. Κατά το έαμοκομμουνιστικόν σχέδιον από κοινού μετά του ΕΛΑΣ Κρουσίων θά έπεχειρείτο ή διάλυσις του σώματός μου. Το λυκαυγές της 19-10-1943 το στρατόπεδόν μου έδέχθη αιφνιδιαστικήν και θυελλώδη έπίθεσιν του ΕΛΑΣ, όστις διέθετεν αφθονίαν αυτομάτων όπλων και πολλούς βαρείς όλμους, Εναντι ούδενός ΐδικού μου και 9 μόνον όπλοπολυβόλων Χότσκις με όλίγα διά την περίστασιν φυσίγγια. Ό άγών, διαρκέσας έπϊ 10 συναπτός ώρας, ύπήρξε σκληρός. Εις πολλά σημεία του μετώπου έσημειώθη ακόμη και πάλη σώματος προς σώμα· έγένετο χρήσις και μαχαιρών. ‘Ομολογώ ότι εις πολλάς συγκρούσεις έθαύμασα τούς Γερμανούς ως μαχητάς. Εις την μάχην όμως των Πηγαδουλίωντοιοΰτον και τοσούτον ήτο το Εκατέρωθεν πείσμα, ώστε να μη διστάζω να εΐπω, ότι Εκείνος 6 άνταρτικός στρατός των άλληλοσπαρασσομένων Ελλήνων, με εκείνο το πολεμικόν μένος, ήνωμένος, θά ήδύνατο να έπιβληθή οίασδήποτε δυνάμεως των Γερμανών, έξ όσων έστάθμευον τότε εις Μακεδονίαν. Δέν αισθάνομαι τύψεις, διότι ο ΕΛΑΣ υπό των κομμουνιστών, εις την Μακεδονίαν δε υπό των Βουλγάρων κατευθυνόμενος ύπήρξε πάντοτε Επιτιθέμενος. Έν προκειμένψ μάλιστα, Επετέθη μόλις όλίγας ήμέρας μετά την υπό της ΠΑΟ ματαίωσιν ίδικής μας επιθέσεως, απολύτως δεδικαιολογημένης, κατά του ΕΛΑΣ Κρουσίων, ως προεξετέθη.

Ή υπό του ΕΑΜ διά της Συμμαχικής ’Αποστολής δοθεΐσα ύπόσχεσις φιλίας, έξεδηλοϋτο ήδη διά της ιστορούμενης έπιθέσεως,

Επανέρχομαι εις το πεδίον της μάχης.

Έπιτυχόντες οι έλασΐται την κατάληψιν δεσπόζοντος του στρατοπέδου ύψώματος, μέχρι των μεσημβρινών ώρών, περιήγαγον τάς έθνικάς όμάδας εις δΰσκολον θέσιν. Τάς άπογευματινάς ώρας έπέτυχον την άνακατάληψιν του ύψώματος και άντεπετέθηυ με ολας μου τάς δυνάμεις, χρησιμοποιήσας Ιπιτυχώς και ομάδα έλευθέρων σκοπευτών, διεισδύσασαν εις τάς έχθρικάς γραμμάς. οι έλασΐται μετά πείσμονα αγώνα, ύπεχώρησαν άτάκτως και έπεχείρησαν άνασύνταξιν εις τα ύψώματα ’Αμάραντων, άπέχοντα πλέον της ώρας έκ Πηγαδουλιων. Δύναμίς μου υπό τον όπλαρχηγόν Γεωργαντδν, χρησιμοποιήσασα χειροβομβίδας, διεσκόρπισεν έκ νέου τούς έπιτεθέντας, Καταδίωξις ανταρτών, ιδία κατά την νύκτα, σημαίνει σπατάλην πυρομαχικών ενίοτε άσκοπον, και δι’ αυτό διέταξα παΰσιν πυρός.

Αί έκατέρωθεν άπώλειαι υπήρξαν σημαντικαί. Μεταξύ των νεκρών του ΕΛΑΣ ήτο και ο άρχηγός του έπιτεθέντος συγκροτήματος υπό το ψευδώνυμον  Κολοκοτρώνης . Έν μέσω 55 αιχμαλώτων του ΕΛΑΣ εύρέθησαν και τινες ’Αρμένιοι.  Ολους τούς τραυματίας των οι έπιτεθέντες έγκατέλειψαν εις το πεδίον της μάχης. Έξ αυτών έπέζησαν 9 και την έπομένην διά κάρρου τούς άπέστειλα εις τον ύπεύθυνον ΕΑΜ Μουριών διά την περαιτέρω περίθαλψίν των.

’Εκ των νεκρών μου της μάχης των Πηγαδουλιων μαρτυρικόν θάνατον εύρεν ο ίερεύς Γεώργ. Παπαδόπουλος. Τούτον οι έλασΐται, όδεύοντες κατά Πηγαδουλιων, συνέλαβον έντός της άγροτοκαλύβης του εις την θέσιν των Δυτικών Κρουσίων τάς πρώτας πρωινάς ώρας της 19-ΙΟΙ 943. Ήξίωσαν να τούς όδηγήση εις την καλύβην, πού διενυκτέρευον οι αξιωματικοί του σώματος.  Αότοί δεν κοιμούνται σέ καλύβες , άπήντησεν ο ίερεύς.  ‘Αλλωστε θά έπρεπε να είμαι Βούλγαρος διά να κάμω κάτι τέτοιο. Είμαι Έλλην ίερεύς και μάλιστα Πόντιος . Έπηκολούθησαν φρικτά βασανιστήρια, 49 έπιπόλαίοι λογχισμοί έμετρήθησαν έπί του ίερού του σκηνώματος και 4 κατάγματα δακτύλων. Τελικώς έσφάγη διά μαχαίρας, (μαρτυρίαι αιχμαλώτων του ΕΛΑΣ παρευρεθέντων). Δέν έλύγισεν.  Αξιος  Ελλην, πιστός τηρητής των εντολών του Θεού ! Πολλά ήτο εις θέσιν να κάμη και να σωθή. Έπροτΐμησε ν’άποθάνη όπως οι έθνομάρτυρές μας!

27-10-1943

Την 27-10-1943, με το μέγιστον ποσοστόν της δυνάμεώς μου, έστρατοπέδευσα εις ύψώματα Ακρίτας Μεταμορφώσεως Νομού Κιλκίς, με πρόθεσιν όργανώσεως έπιδρομής τίνος κατά των Βουλγάρων και προς διάψευσιν του ΕΑΜ, το όποιον την έπομένην της εις Πηγαδούλια συντριβής του ΕΛΑΣ, διά σωρείας έντυπων του διέδωσεν οτι ο ΕΛΑΣ διέλυσε το σώμά μου και ήχμαλώτισεν έμέ.

Ό ΕΛΑΣ Κρουσίων, όστις παρηκολοΰθησε άγρύπνως τάς κινήσεις μου, μετά τάς αλλεπαλλήλους ταπεινώσεις του ένόμισεν ότι ήδύνατο επωφελούμενος της απουσίας

των δυνάμεων μου να έπιτύχη μίαν νίκην εΰκολον.

Την πρωίαν της 27-10-1943, διά μιας διλοχίας του, έκινήθη κατά του χωρίου ’Ανατολή, όπου είχον την αποθήκην τροφίμων. Έγνώριζον οι έλασΐται ότι ή φρουρά του χωρίου άπετελεΐτο από. μίαν ήμιδιμοιρίαν μάχιμον και την διμοιρίαν μεταγωγικών. Καθ’ όδόν απαρατήρητοι έκύκλωσαν άγροτοοικίσκον, εις τον όποιον διέμενεν ή οικογένεια του όπλαρχηγοϋ μου ’Ισαάκ Μπεχλιβανίδου. Κατά σύμπτωσιν ο Μκεχλιβανίδης άνεπαόετο έντός του οίκίσκου. Άντιληφθείς τούς επιδρομείς, όχι μόνον δεν παρεδόθη, αλλά και ήμύνθη, φονεύσας δύο εξ αύτών. ’Αμυνόμενος, έτραυματίσθη από χειροβομβίδα. Πολεμών κατώρθωσε να άπομακρυνθή περί τα διακόσια μέτρα και έκρύβη έντός ύπογείου παλαιας αποθήκης μας όπλισμοΰ. Άκολόυθήσαντες τα ίχνη αίματος οι έλασΐται τον άνεκάλυψαν και έπέτυχον την αιχμαλωσίαν του. Έπέδεσαν προχείρως τα σοβαρά του τραύματα και δι’ ύποζυγίου τον μετέφερον εις τα κρησφύγετά των των Κρουσίων, όχι διά να τον σώσουν, άλλα διά να τον βασανίσουν με τούς πλέον φρικτούς τρόπους έπί όλόκληρον 8/ωρον.

Ό ήρως του Μπέλες, ο θρυλικός  Καραφωτιάς  ήτο το φόβητρον των Βουλγάρων. Έτραυματίσθη δίς, άγωνιζόμενος κατ’αύτών. Είναι ο πρώτος άγωνιστής της Ε.Α. Μακεδονίας. Έδοκίμασεν άγογγόστως τα βασανιστήρια των κτηνάνθρωπων του ΚΚΕ, και βασανιζόμενος έκλεισε τούς όφθαλμούς με το όραμα της Πατρίδος,  Ζήτω ή Ελλάς , ήσαν αί τελευταίοι του λέξεις.

Ό θάνατος του I. Μπεχλιβανίδη, πράγματι υπήρξε δεινόν πλήγμα κατά των έθνικών όμάδων. ‘Υπήρχε πιθανότης να σωθή, άν έκαμνε ύποχωρήσεις. οι δήμιοί του ήξίωσαν να προσχωρήση εις το ΕΑΜ. Ήρνήθη. Ήξίωσαν να άποκαλΰψη την θέσιν κρυπτών μου πυρομαχικών. Ήτο ο ίδιος άποθηκάριος και έγνώριζε τάς θέσεις των. Δέν ώμίλησε! Άπέθανεν όπως οι ήρωες πού δεν έδημιουργήθησαν από τάς περιστάσεις, άλλ’ έγεννήθησαν από τούς γονείς των, διά νάένσαρκώνσυν την έννοιαν του ήρωισμοΰ.

Μετά την επιτυχίαν των αύτήν οι έλασΐται έβάδισαν κατά της ’Ανατολής. οι όλιγάριθμοι άνδρες μου διά τολμηρών διεισδύσεων εις τα νώτά των, τούς έτρεψαν εις ατακτον φυγήν. Έπί του πεδίου της μάχης άφησαν πολλούς νεκρούς και αιχμαλώτους. Κατά την μάχην διά πρώτην και μοναδικήν φοράν, έσημειώθη έλαφρά σύμπτυξις μιας μόνον όμάδος μου, ήτις συντόμως άντεπετέθη και συνέλαβε περί τούς 100 άοπλους έκ διαφόρων χωρίων. Τούς άοπλους τούτους, όπαδούς του ΕΑΜ, το έλασιτικόν τμήμα ώδήγησεν εις το μέτωπον, διά να παραλάβωσιν έφόδια έκ των αποθηκών μας, ως έλέχθη εις άΰτούς. Εις την πραγματικότητα τούς μετεκίνησε διά να παρουσίαση όγκον και να πτοήση την φρουράν, όπερ και έπετεύχθη έν άρχή. Άντεπιτεθεΐσα ή έκ της αιτίας ταύτης συμπτυχθεΐσα όμάς μου, συνέλαβε περί τούς 100 άοπλους.  Απαντες ούτοι, έγκαταλειφθέντες υπό του ΕΛΑΣ έφιλοξενήθησαν εις ’Ανατολήν και την έπομένην τούς άπέστειλα εις τα χωρία των, έφοδιάσας πολλούς και με άρκετά τρόφιμα έκ του ύστερήματος των όμάδων μου. οι περισσότεροι βραδύτερον μετεπήδησαν εις το εθνικόν στρατόπεδον και έπολέμησαν κατά του ΚΚΕ.

Πολεμικόν ύλικόν

Ή ΠΑΟ, συνδεόμενη με το Συμμαχικόν Στρατηγεΐον Μέσης ’Ανατολής, ως και με την Ελληνικήν Κυβέρνη: σιν του εξωτερικού, άνέμενε τον έφοδιασμόν της διά πολεμικού ύλικοΰ, δι’ ένοπλον άγώνα εόρείας έκτάσεως. Διά λόγους, πού δεν έχουν θέσιν εις την παρούσαν, ο εφοδιασμός της διαρκώς άνεβάλλετο, διά να μη γίνη ποτέ. Λόγω της ιδιομορφίας του ο ανταρτοπόλεμος, δεν προκαλεί σπατάλην πυρομαχικών. Ό άντάρτης κατά κανόνα έμπλέκεται εις πολεμικήν τινα έπιχείρησιν, μόνον όταν αί συνθήκαι τον εΰνοοΰν. Περιορίζει την χρήσιν του όπλου του κατά το δοκοΰν. Ούτε όχυράς θέσεις θά έκπορθήση οϋτε αί έδαφικαί εκτάσεις τον ένδιαφέρουν. Τον ένδιαφέρει μόνον ή διαρκής παρενόχλησίς, ή διαρκής άπασχόλησις χρησίμων μονάδων του έχθρικοϋ τακτικού στρατού, ή διαρκής φθορά του έχθροΰ. οι σκοποί αυτοί έξυπηρετοϋνται καλώς με όλίγα πυρομαχικά. οι έχοντες πείραν άνταρτοπολέμου θά γνωρίζουν, ότι εις §ν φυσίγγιον έμπειρου αντάρτου άναλίσκονται τουλάχιστον 40 φυσίγγια μαχητών του τακτικού στρατού. Μέ αύτά τα δεδομένα, τα πυρομαχικά πού διέθετον πρό της έντάξεώς μου εις τον άνταρτικόν αγώνα ήσαν άρκετά διά πόλεμον πολλών έτών. Άτυχώς αί προβλέψεις μας διεψεύσθησαν. Δέν προεβλέψαμεν εις όλην της την έκτασιν την κομμουνιστικήν προδοσίαν. Δέν προεβλέψαμεν εμφύλιον σπαραγμόν της γνωστής ήδη έκτάσεως. Ή συμπεριφορά του ΕΑΜ-ΕΛΑΣ ήλλαξεν άρδην τακτικήν και στρατηγικήν με μεγίστην δυσμενή έπίπτωσιν εις την άνάλωσιν των πυρομαχικών. Δέν άντιμετωπίζαμεν ήδη όλιγοώρους ή και όλιγολέπτους έπιδρομάς κατά των Βουλγάρων. Διεξηγάγομεν συχνά πολυώρους ή και πολυημέρους μάχας κατά του έπιτιθεμένου ΕΛΑΣ, με άποτέλεσμα την διαρκή έξάντλησιν των πυρομαχικών μας, χωρίς πηγάς άντικαταστάσεως. Δέν παρήρχετο ημέρα ήρεμίας, Ό…  άπελευθερωτικός  στρατός του ΕΑΜ κάπου θά έκδηλωθή, βεβαίως όχι κατά των Βουλγάρων, άλλά εναντίον μας.

Κίνησις προς Χαλκιδικήν

Ό κύριος όγκος των δυνάμεων μου είχε στρατοπεδεύω σει εις το Μπέλες, ότε σύνδεσμος της ΠΑΟ μοί προσεκόμισεν έν σημείωμα.

 Μέ όσον το δυνατόν μεγαλυτέραν δύναμιν μετακινηθήτε ταχέως προς Χαλκιδικήν, όπου θά έφοδιασθήτε με πολεμικόν ύλικόν, άποστελλόμενον υπό του Σ.Σ.Μ.Α. , Αύτά διετυποΰντο εις το σημείωμα της Όργανώσεως. Παρόμοιον σημείωμα άπέστειλα εις τον υπομοίραρχον Τζαμαλούκαν εις τα ’Ανατολικά Κρούσια, και ώρίσθη χώρος συναντήσεως, ϊνα συμπορευθώμεν προς Χαλκιδικήν.

Έγκατέστησα εις ευπαθή σημεία της περιοχής μου ελαφρός δυνάμεις και έκινήθην προς Χαλκιδικήν. Άγνωστον πώς, καίτοι από πλευράς μου έτηρήθη απόλυτος μυστικότης, το ΕΑΜ έπληροφορήθη τα περί μετακινήσεώς μου. Άπό άλλας περιφέρειας της Μακεδονίας, μετεκίνησεν άξιομάχους δυνάμεις του, έπεστράτευσεν εφέδρους και ένίσχυσε τον ΕΛΑΣ Κρσυσίων, με έντολήν να καταληφθούν υποχρεωτικοί διαβάσεις, και δν δεν έπιτευχθή ή διάλυσίς μου, να ματαιωθή ή προς Χαλκιδικήν μετακίνησίς μου.

30-10-1943

Εις Άκρολίμνιον Δοϊράνης, δυνάμεις μου έτρεψαν εις φυγήν γερμανικόν απόσπασμα άναγνωρίσεως. Ήχμαλο>τίσθησαν 4 Γερμανοί και έκ των ήμετέρων έτραυματίσθη μόνον ο άντάρτης μου Άποστολίδης Ευστάθιος της όμάδος Διοικήσεως Αρχηγείου,

11-11-1943

’Ισχυρόν έλασιτικόν συγκρότημα, ένεδρεΰον εις στενωπόν παρά την Ηράκλειον Κιλκίς, έπετέθη κατά του προς Χαλκιδικήν όδεύοντος σώματός μου. Έπηκολούθησε πολύωρος πεισματώδης μάχη. οι έλασΐται, καίτοι ένεδρεύοντες, έσχον απώλειας άσυγκρίτως άνωτέρας των ίδικών μας. “Εναντι 2 μόνον {δικών μας άπωλειών, αυτοί εις νεκρούς, τραυματίας και αιχμαλώτους εϊχον 20 άνδρας,

Και κατά την μάχην αύτήν ύπεχώρησεν ο ΕΛΑΣ, κανονικώς όμως. Μόνον εις όλίγα σημεία του μετώπου έσημειώθη άτακτος φυγή.

15-11 -1943

Δυνάμεις του ΕΛΑΣ, μεταφερθεΐσαι έκ Βερμίου, έστησαν ένέδραν κατά του σώματος εις υποχρεωτικήν διάβασιν παρά την Τέρπυλλον Κιλκίς. Μέ την έκδήλωσιν των πρώτων πυρών των κομμουνιστών, είδικαί ομάδες μου διά νυκτερινόν αγώνα έπετέθησαν κατά των κομμουνιστικών φωλεών πυράς, έπηκολούθησεν όλιγόωρος αγών, Ιδία διά χειροβομβίδων και αυτομάτων όπλων, και ο ΕΛΑΣ άνετράπη, με άπωλείας και πάλιν μεγαλυτέρας των ίδικών μας. Την 16-11-1943 κατάκοποι οι ανόρες μου έκ του πολέμου και της όλονυκτίου πορείας έστρατοπέδευσαν εις Άναβρυτόν Κιλκίς. Μέ την άνατολήν του ήλιου δύναμις 800 ελασιτώ (ο αριθμός είναι απολύτως ακριβής) έπετέθησαν κυκλωτικώς κατά της θέσεώς μου, μετά προπαρασκευήν πολλών βαρέων όλμων. Έγένετο χρήσις βαρέων πολυβόλων και άφθονων αυτομάτων όπλων, χειροβομβίδων και όπλων βομβιδοβόλων. Είναι ή μοναδική μάχη, εις την όποιαν πράγματι έμεινα κατάπληκτος από το μαχητικόν πνεύμα των ανδρών του ΕΛΑΣ. Εις πολλά σημεία του μετώπου έπετίθεντο έντελώς άκάλυπτοι, πατώντες ένίοτε έπί πτωμάτων προηγηθέντων συντρόφων των.

Ό ΕΛΑΣ έχρησιμοποίησεν επίλεκτους μονάδας του εις την πρώτην γραμμήν, άλλά και οι δνδρες μου δεν έπτοήθησαν. ’Αντιμετώπισαν με απόλυτον ηρεμίαν τα έπιθετικά κύματα των κομμουνιστών. Πολλοί με αίμορραγοΰντα τραύματα παρέμειναν εις τάς θέσεις των και μόνον με αύστηράς επιτιμήσεις άνωτέρων των άπεσύροντο εις τον σταθμόν έπιδέσεως τραυμάτων. Ή σθεναρά άμυνα των ανδρών μου, περί την μεσημβρίαν, ΰπεχρέωσε τον ΕΛΑΣ να σταματήση τάς εφόδους. Ώχυρώθη πέριξ των ήμετέρων και έπηκολούθησεν άγών άνταλλαγής πυρών.

Περί τάς άπογευματινάς ώρας, διά δύο διμοιριών μου προύκάλεσα εύρύτατον ρήγμα εις την έχθρικήν γραμμήν και διεισέδυσα εις τα νώτά του. Έπηκολούθησε γενική άντεπίθεσις, ήτις και έπέτυχε. Μετά πείσμονα αγώνα, 6 όποιος εις πολλά σημεία του μετώπου έλαβε την μορφήν πάλης σώματος προς σώμα, οι έχθροί ύπεχώρησαν άτάκτως κατά το μέγιστον ποσοστόν των και κατεδιώχθησαν μέχρις έπελεύσεως του σκότους. Αί άπώλειαί των υπήρξαν τρομακτικαί. Και αί ϊδικαί μας άπώλειαί δεν υπήρξαν άσήμαντοι. Μεταξύ των τραυματιών μας είναι και ο ταγματάρχης Παπαγεωργίου ως και ο υποφαινόμενος.

Την έπομένην της μάχης Άναβρυτοΰ συνηντήθημεν και με το σώμα Τζαμαλοΰκα και, συμπορευόμενοι, μετ’ όλίγας ημέρας έστρατοπεδεΰσαμεν εις τα υψώματα Χορτιάτη, άναμένηντες όδηγίας της Όργανώσεως.

Ματαίωσις έφοδιασμοϋ

Αί ήμέραι διεδέχοντο άλλήλας και ή άγωνία της άναμονής έκορυφοΰτο. Τα πυρομαχικά μου εΐχον μειωθή έπικινδύνως. Πέραν εκείνων τα όποια ήνάλωσα κατά την προς Χαλκιδικήν πορείαν, ίκανήν ποσότητα πυρομαχικών είχον διαθέσει επίσης διά τον άνεφοδιασμόν άλλων σωμάτων της ΠΑΟ, διά να σωθώσιν από τάς άτελειώτους επιθέσεις του ΕΛΑΣ (Γουλγουτζής-Σαρρής Πιέρια-Βέρμιον, Παπαβασιλείου Κοζάνη).

Ένώ άνέμενον το χαρμόσυνον άγγελμα αποστολής πυρομαχικών, με έπληροφόρησαν ότι ο ΕΛΑΣ είχεν έπιτύχει την διάλυσιν όλων των έν Μακεδονίμ σωμάτων της ΠΑΟ και τα μόνα πού άπέμενον ή σαν το ίδικόν μου και το σώμα Τζαμαλούκα.

Έν τούτοις ή έν γένει κατάστασις δεν ήτο άπελπιστική.  Αν οι Σύμμαχοι μάς έφωδίαζον ύπήρχε δυνατότης και ή ίδική μου δύναμις να αύξηθή και να ύπερβή εις πολλαπλοΰν τον ΕΛΑΣ και τα διαλυθέντα τμήματα να άνασυγκροτηθώσι. Έθελονταί ύπήρχον πολλαπλάσιοι του άπαιτουμένου άριθμοΰ. ‘Οπλισμός δεν ύπήρχε. Τέλος, υπό της Όργανώσεως μοί άνεκοινώθη, ότι διά λόγους τεχνικούς οι Σύμμαχοι ήδυνάτουν να μάς έφοδιάσουν και άπέμενεν εις εμέ να κανονίσω την περαιτέρω πορείαν μου. Έπηκολοόθησε σύσκεψις στελεχών εις Θεσσαλονίκην, εις την όποιαν παρέστημεν μετά του ύπομοιράρχου Τζαμαλούκα. Ύπό άνωτάτων στελεχών της Όργανώσεως έξεφράσθη ή ελπίς ότι το Σ.Σ.Μ.Α. ήθελεν υπερνικήσει τα έμπόδια και θά μάς έκαμνε ρίψεις πυρομαχικών εις τα ύψίπεδα Τριάδος-Σερρών. Άπεφάσισα να άναστραφώ προς Βισαλτίαν με την έλπίδα πραγματοποιήσεως ρίψεων.

Γερμανικαΐ προτάσεις

Τάς άπογευματινάς ώρας της 10-12-1943, αί έθνικαί όμάδες ήσαν έν έτοιμότητι προς άναχώρησιν. Έν των παρατηρητηρίων μοί άνέφερεν ότι. Γερμανός αξιωματικός, ομιλών την Ελληνικήν, έζήτει έπιμόνως να με συνάντηση.

Παρουσιασθείς ο Γερμανός, μοί έδήλωσεν ότι διά την ζωήν του είναι ύπεύθυνοι 500  Ελληνες και ή Χωροφυλακή Θεσσαλονίκης. Άπήντησα ότι οι  Ελληνες αξιωματικοί δεν είναι δολοφόνοι και ο Γερμανός συνέχισε.  Πρέπει να καταλάβετε ότι έχθροί σας δεν είμεθα ημείς οι Γερμανοί, άλλά 6 κομμουνισμός, τον όποιον ο Γερμανικός Στρατός συντρίβει εις την Ρωσίαν. ’Αργά ή γρήγορα ήμεΐς θά γίνωμεν φίλοι με τούς  Αγγλους και θά ξερριζώσωμεν τούς κομμουνιστάς. Σήμερον οι Άγγλοι δεν κατάλαβαν άκόμη, ότι χωρίς ημάς δεν θά ζήσουν οϋτε αύτοί, και έξακολουθοϋν να ένισχύουν τούς κομμουνιστάς. Νά είσθε βέβαιοι, ότι σε λίγο θά το καταλάβουν και θά είναι μαζί μας. ‘Ημείς διά την Ελλάδα δεν έχομεν καμμίαν βλέψιν. Γνωρίζομεν ότι οι ΐΐνδρες σου δεν έχουν πυρομαχικά και πεινούνε. Ξεύρομεν ότι οι κομμουνισταΐ σοΰ έπέβαλαν διαρκή πόλεμον και είμεθα διατεθειμένοι να ρέ ύποστηρίξωμεν.

 Ξεύρομεν επίσης ότι προσέχεις την κοινήν γνώμην, ή όποια μισεί μεν τον ΕΛΑΣ, είναι όμως και με το μέρος των  Αγγλων. Την νύκτα και όπου θέλεις, με τα άεροπλάνα μας ή με πλοία, θά σοϋ δώσουμε δπλα, βομβιδοβόλα, πολυβόλα, φυσίγγια, στολές, άρβυλα, χρήματα και γενικά, ότι θά μάς ζητήσης, δλα δε θά είναι άγγλικής προελεύσεως, διά την παραπλάνησιν της κοινής γνώμης. Τα εφόδια θά συνοδεύωνται και με προκηρύξεις εις την άγγλικήν, και έτσι θά πιστεύσουν όλοι ότι σέ ένισχύουν οι σύμμαχοί σας  Αγγλοι. ‘Ως άντάλλαγμα τούτων ζητούμε μόνον ν’ άποφύγης ρήξεις με τούς Βουλγάρους, τούς όποιους κακή τή μοίρα έχομεν συμμάχους και φυσικά δεν θά κτυπηθής ποτέ με τούς Γερμανούς και θά περιορίσης την δράσί ν σου εις την προστασίαν του άμαχου πληθυσμού από τάς σφαγάς του ΕΛΑΣ. ‘Ως μοναδική έγγύησις ότι δεν θά κάμης ποτέ κακήν χρήσιν των οπλών, τα όποια θά σοΰ δώσωμε, θά είναι ή Χωροφυλακή Θεσσαλονίκης, της οποίας την ζωήν καθώς γνωρίζομεν αγαπάς, ως και ή οίκογένειά σου, της όποιας την διεύθυνσιν θά μας δώσης. ‘Ως προς την καλήν πίστιν ημών, έγγύησις θά είναι τα ύλικά μας και όσους Γερμανούς στρατιώτας και άξιωματικούς θά ζητήσης, τούς όποιους θά ντύσης αντάρτικα, ώστε να μη γίνωνται αντιληπτοί από το κοινόν . (ΟΙ ως όμηροι δήθεν παραχωρούμενοι Γ ερμανοί δεν θά ήσαν παρά τοποτηρηταί, άναγκαΐοι διά τον Γερμανικόν Στρατόν).

Μέ τόσην πειστικότητα και με τόσην ευφράδειαν ώμίλει 6 Γερμανός αξιωματικός, ώστε δεν μοί έδόθη δυνατότης να τον διακόψω ούδέ έπί δευτερόλεπτον. Άπεδέχθη πρότασίν μου ν’ άναμείνη την άπάντησίν μου μετά μίαν ώραν. Επειδή έσκέφθην ότι το γερμανικόν αίτημα ήτο ενδεχόμενον να τεθή υπό την κρίσιν της Όργανώσεως, διέταξα παριστάμενον βαθμοφόρον μου και έστενογράφησε την γερμανικήν πρότασίν.

Εΐχον ήδη έμφανισθή άντικομμουνιστικά τμήματα έξόπλιζόμενα υπό Γερμανών. Σεβαστός άριθμός έκ των ανδρών των τμημάτων τούτων προήρχετο από άνταρτικά σώματα διαφόρων περιοχών, διαλυθέντα υπό του ΕΛΑΣ. οι Γ ερμανοί, σιωπηρώς ήμνήστεύον τούς πρφην άντάρτας.

‘Όπως εις την Χωροφυλακή, οΰτω και εις τα τμήματα ταΰτα έχορήγουν μικροποσότητας πυρομαχικών. Εις την Βόρειον Ελλάδα οι Βούλγαροι διά των βουλγαριζόντων και δΓ άλλων μέσων ένίσχυον τον ΕΛΑΣ.  Οταν ο ΕΛΑΣ έκινδύνευε να συντριβή από τάς ως ανωτέρω σχηματιζομένας άντικομμουνιστικάς όμάδας, οι Γερμανοί με διαφόρους προφάσεις δεν έχορήγουν πυρομαχικά. Άντεπετίθετο ο ΕΛΑΣ έν συμμαχία με το ΣΝΟΦ, ύπεχρέωνεν εις ύποχώρησιν τάς άντικομμουνιστικάς όμάδας. Τάς άνεφωδίαζον οι Γερμανοί και έπανελαμβάνετο ή ιστορία. Έκράτουν αδυνάτους τάς άντικομμουνιστικάς όμάδας και την Χωροφυλακή, βεβαίως, από έλλειψιν έμπιστοσύνης. Διά της μεθόδου αύτής οι Γερμανοί έξουδετέρωνον κινδύνους, κινδύνους πού τούς ήπείλουν, εχοντες υπέρ αυτών τάν παράγοντα  διαιρεί και βασίλευε . Άναντΐλέκτως, ο ΕΛΑΣ, όστις άποδεδειγμένως είναι ο υπεύθυνος του εμφυλίου σπαραγμού, έμμέσως έβοήθει τούς Γερμανούς. Εις σημείωμά μου της έποχής διετύπωσα:  Οι Γερμανοί κερδίζουν από τα κερδισμένα, δανείζουν τούς χαμένους, γιά να τούς τα ξα ναπάρουν σέ λίγο και να τούς χρεώσουν περισσότερα. Νά δεχθώ τον όπλισμόν, ποιος ξέρει civ αΰριον οι ήρωές μου θά γραφούν εις την στήλην των προδοτών, και άκόμη δν θά βλάψω τον κοινόν συμμαχικόν άγώνα; Νά μήν τον πάρω, τί θά γίνη τόσος κόσμος από τούς δολοφόνους του ΕΛΑΣ; Ό Θεός άς βοηθήση να δώσω την καλυτέραν λύσιν . Μετά σύσκεψιν με τούς βαθμοφόρους μου, εις τον Γερμανόν άξιωματικόν άπήντησα ως έξης:  Ή Ελληνική Ιστορία δεν άναφέρει κανένα παράδειγμα συμμαχίας των Ελλήνων προς ένα εχθρόν των διά να σωθώσιν από άλλον έχθρόν. ‘Ημείς, με αύτά τα όπλα πού έχομεν, εΐμεθα εις θέσιν να νικήσωμευ και θά νικήσωμεν τελικά, κάθε αντίπαλόν μας .

Ό Γερμανός αξιωματικός έγέλασε σαρκαστικά, ένα γέλιο, πού, ως έσημείωσα τότε,  γρατσουνάει την ψυχή μου  και άπεχώρησε χωρίς να εΐπη ούτε λέξιν.

Κυκλωτική κίνησις των Γερμανών

Δέν παρήλθον πολλαί ώραι από της άποχωρήσεως του Γερμανού άξιωματικοΰ και γερμανικοί δυνάμεις έκινήθησαν κατά των σωμάτων της Π.Α.Ο. έκ Θεσσαλονίκης και Σέδες, Προς την περιοχήν Σέδες έξεδηλώθησαν τα πρώτα πυρά μεταξύ Γερμανών και φυλακίων μου, άνεμένετο όμως ή γερμανική ενέργεια και άντιμετωπίσθη με τάξιν. Διά καταλλήλων ελιγμών άπέφυγον την μάχην, διότι ούτε τ’άπαιτούμενα όπλα διέθετον, ούτε ο χώρος ηύνόει άγώνα άτάκτων κατά τακτικού στρατού και δή γερμανικού. Δύο δμάδες μου υπό τούς άνθυπολοχαγόν Μαρέλαν και όπλαρχηγόν Γεωργανταν, δι’ άραιών πυροβολισμών παρέσυρον τούς έκ Σέδες κινηθέντας Γερμανούς προς άνατολάς, ενώ ο κύριος όγκος των σωμάτων, έτοιμοκινητός, ως ήτο, κατηυθύνθη προς τον τομέα Λαγκαδά, ΐνα διά Σοχού φθάση εις τα υψίπεδα Τριάδος. Περί 22αν ώραν της 10-12-43 ή εμπροσθοφυλακή μου έπεσεν εις ένέδράν Γερμανών, παρά την λίμνην ‘Αγίου Βασιλείου. Έπηκολούθησεν όλιγόωρος σύγκρουσις.

Πληροφορηθεϊς ότι οι Γερμανοί ήλεγχον το προς Σοχόν δρομολόγιον, ήλλαςα πορείαν, κατευθυνθείς προς τα ύψώματα Άσήρου. Είδικώς έκπαιδευμένοι οι ανδρες εις την χρησιμοποίησιν του έδάφους άπέφυγον τούς προβολείς μηχανοκινήτου γερμανικής μονάδος, κινούμενης επί της πεδινής περιοχής Λαγκαδά, και πλήν της του ‘Αγίου Βασιλείου, δεν είχον άλλην μετ’ αύτών σόγκρουσιν.

Κατά την σόγκρουσιν ‘Αγίου Βασιλείου είχον ένα νεκρόν και 5 τραυματίας, έξ ών 4 ελαφρώς και εις θανασίμως,

11-12-1943

Μέ την άνατολήν του ήλιου της II-12-43, αί εθνικαί ομάδες έστρατοπέδευσαν εις διάφορα ύψώματα, κλιμακωθεΐσαι μεταξύ Κριθίάς Στεφανίων. Διετάχθησαν μέτρα καλύψεως των ανδρών. Οι χρησιμοποιηθέντες σύνδεσμοι άνέφερον έκτέλεσιν διαταγής, το μέτρον όμως δεν ώφέ-. Λησε, διότι την ίδιαν ώραν μάς άπεκάλυπτον οι έλασΐται. ’Ακριβώς την στιγμήν, πού ήσχολοΰμεθα με την ταφήν των νεκρών μας, έδέχθημεν πυρά έκ μεγάλης άποστάσεως. Τμήμα ελασιτώ, έξ 100 περίπου ανδρών, έξεδηλώθη έκ του τομέως Κριθιάς με ένοχλητικά πυρά. Έκινήθησαν αμέσως έναντίον των ελασιτώ τρεις όμάδες μου, έπί τή προσεγγίσει των όποιων οι έλασΐται ύπεχώρησαν και κατέλαβον φύσει όχυράς θέσεις. ‘Υπό των ήμετέρων συνελήφθησαν δύο αιχμάλωτοι, έξ ών ο εις όμαδάρχης.

Έπανακάμπτουσαι προς την βάσιν των αί όμάδες μας συνεπλάκησαν με Αναγνωριστικόν βουλγαρικόν άπόσπασμα, έμφανισθέν εις την γραμμήν της πορείας των. Παρενέβησαν αμέσως και έγγύς εόρεθεΐσαι όμάδες του σώματος Τζαμαλούκα και οι Βούλγαροι ύπεχώρησαν. Ύποχωρήσαντες οι Βούλγαροι, διήλθον εγγύτατα των θέσεων του έλασιτικού τμήματος. Ούδεΐς πυροβολισμός άντηλλάγη μεταξύ ΕΛΑΣ Βουλγάρων. Κατά την άναφερομένην συμπλοκήν Ελλήνων-Βουλγάρων δεν έσημειώθησαν άπώλειαι. Έκ της έξετάσεως των αιχμαλώτων του ΕΛΑΣ, διεπιστώθη ότι άποστολή του έλασιτικού τμήματος ήτο ή διά των πυροβολισμών άποκάλυψις των θέσεών μας εις τούς Βουλγάρους. Άπό τα δεινά της ήμέρας προέκυψε και κάτι καλόν. Την ίδιαν ημέραν έβελτιώσαμε τάς θέσεις μας, κλιμακωθέντες κατά τρόπον άσφαλέστερον και την έπομένην άντιμετωπίσαμε τούς Βουλγάρους με δνεσιν.

12-12-1943

Την 12-12-43, Βουλγαρικός Στρατός περίπου δυνάμεως λόχου πεζών και διμοιρίας ιππέων, με ύποστήριξιν βαρέων πολυβόλων, ένήργησεν έναντίον μας έπιθετικήν άναγνώρισιν. Μετά δίωρον άνταλλαγήν πυρών, οι Βούλγαροι συνεπτύχθησαν προς την πεδινήν περιοχήν. Κατά την σόγκρουσιν αυτήν οι Βούλγαροι είχον έξ νεκρούς, ήμεϊς δε δύο τραυματίας.

16-12-1943

Τάς Απογευματινός ώρας της 16-12-43 έστρατοπεδεύσαμεν εις διάφορα ύψώματα, πέριξ Λευκοχωρίου-Κιλκίς. Ένα τάγμα Βουλγαρικού Στρατού, με στήριγμα άλλας βουλγαρικός δυνάμεις, εις τον τομέα Ξυλουπόλεως χρησιμοποιήσαν άφανή δρομολόγια, έλαβε διάταξιν μάχης πρό των γραμμών μας. Αί προφυλακαί μας ένεπλάκησαν εις μάχην από φύσει όχυρών θέσεων. Τάυτοχρόνως έκαμε την έμφάνισίν της και άλλη ισχυρά δύναμις Βουλγαρικού Στρατού, από την κατεύθυνσιν Στεφανίων, πρό του τομέως όμάδων Τζαμαλούκα. Κατείχομεν όχυράς θέσεις, δεσποζούσας των Βουλγάρων, δεδομένου όμως ότι οι Βούλγαροι διέθετον και έφεδρικάς δυνάμεις, πέραν του άσυγκρίτως καλυτέρου όπλισμοΰ των, έκρίθη άναγκαΐον να συμπτυχθώμεν βορείως Λευκοχωρίου προς Κρούσια. οι οπλαρχηγοί Γαβριηλίδης, Καρυπίδης και Γεωργαντάς έλαβον άναλόγους διαταγάς. Ό υπομοίραρχος Τζαμαλούκας έμπλακεϊς εις τον αγώνα άνέκοψε την βουλγαρικήν προέλασιν και προσωπικώς κατηυθύνθην προς τον τομέα Φαμπρικέζη Κουτσάμπέλα, όπου οι Βούλγαροι, ναι μέν είχον καθηλωθή, δεν έπαυσαν όμως να εγκυμονούν διά τάς όμάδας σοβαρόν κίνδυνον. Σύνδεσμος μοβ προσεκόμισε σημείωμα του Γαβριηλίδη, ίό όποιον έγραφε :  Μόλις φθάσαμε στό ύψωμα 1000 μ. από το Λευκοχώρι, έβλήθημεν από τούς έλασίτας και την στιγμήν αυτήν μαχόμεθα. Κατέχω όλόκληρον τον τομέα και νομίζω ότι πρέπει γρήγορα να με ένισχύσης να τούς κάμω έπίθεσιν. Έχω δύο τραυματίας, άναμένω διαταγάς σύντομα. Καραπιπέρης . Έφεδρικαί δυνάμεις δεν ύπήρχον διά τήνένίσχυσιν Γαβριηλίδου, υπέθεσα δε, ότι την φοράν αυτήν ο ΕΛΑΣ θά έτήρει τα προσχήματα. Μέ λευκήν σημαίαν, άπέστειλα ως σύνδεσμον τον έκ Μουριών αντάρτην Γεώργ. Μπουρλήν με την άκόλουθον έπιστολήν μου.

’Αγαπητέ Κε Καρατάσο,

Αύτήν την στιγμήν ίσχυραί βουλγαρικαΐ δυνάμεις με κτυποϋν πανταχόθεν.  Αν δεν θέλετε να μας ένισχΰσετε, τουλάχιστον μη μοΰ άποκόπτετε το δρομολόγιου συμπτύξεως προς Κρούσια, Δέν είναι έντιμον,  Ελληνες από κοινού με Βουλγάρους να κτυποΰν  Ελληνας. Αυτή είναι ή συμφιλίωσις πού θά κάμωμεν; Διέταξα τάς δυνάμεις μου να συμπτυχθοϋν και άναμένω άπάντησίν σας.

Καλή λευτεριά Κ. Μήτσου.

Υ.Γ. ’Από την μάχην του Βουρλάν, κρατώ 12 αιχμαλώτους σας, οι όποιοι θά είναι ύπεύθυνοι διά την ζωήν του άποστελλομένου κήρυκος.

Πράγματι διέταξα τον Γαβριηλίδην να ύποχωρήση αμέσως προς τάς άρχικάς του θέσεις και να διευκολόνη τον Μπουρλήν όπως φθάση εις τον άρχηγόν του ΕΛΑΣ.

Ό Μπουρλής πράγματι έφθασεν εις τον άρχηγόν του ΕΛΑΣ και του ένεχείρησε την έπιστολήν μου. Την άνέγνωσεν ο Καρατάσος, έγέλασε σαρκαστικά, φώναξε και άλλους βαθμοφόρους του και είπε:  Έλατε συναγωνιστές να  θραύσωμεν  πλάκα με τίς έλληνικούρες του Μήτσου .

‘Υπό τάς συνθήκας αύτάς, at έθνικαί όμάδες εύρέθησαν έγκλωβισμέναι. Διετάχθη ο ανθυπασπιστής Κουτσαμπέλας να ένεργήση πλευρικήν άντεπίθεσιν κατά των Βουλγάρων, έξεδηλώθη δε άλλη άντεπίθεσις κατά μέτωπον υπό των όμάδων Τζαμαλούκα, διά να δημιουργήσωμεν ρήγμα εις το βουλγαρικόν μέτωπον, ϊνα δι’ αυτού κατευθυνθώμεν προς Θεοδόσια Ριζιανά.

Μέ έξαιρετικήν ταχύτητα ο ανθυπασπιστής Χωροφυλακής Κουτσαμπέλας Χρήστος εύρέθη εις τα νώτα του σταθμού διοικήσεως του βουλγαρικού τάγματος. Ό έπιλοχίας Δαμιανίδης ’Αντώνιος και ο χωροφόλαξ Άγγελάκης Έμμ., άψηφίσαντες κάθε κίνδυνον, ώρμηόαν κατά του βουλγαρικού σταθμού διοικήσεως και έξ έγγυτάτης άποστάσεως έφόνευσαν δύο. οι ύπόλοιποι, εις ταγματάρχης, εις ύπολοχαγός και 6 στρατιώται, εύρεθέντες έντός θανάσιμου κλοιού, παρεδόθησαν και έντός όλίγων λεπτών ώδηγήθησαν ένώπιόν μου.

Οι Βούλγαροι αξιωματικοί, παρά τον πανικόν πού τούς κατείχε, δεν παρέλειψαν να έκφράσωσι τον θαυμασμόν των, διά τον αντάρτην χωροφύλακα Άγγελάκην, του όποιου ή χλαίνη εις πολλά σημεία ήτο διάτρητος από τάς έχθρικάς σφαίρας.

Έδήλωσα εις τον Βούλγαρον ταγματάρχην, ότι έντός ήμισείας ώρας θά άπέθνησκεν, αν δεν ύπεχώρουν αί δυνάμεις του και τον διέταξα να δώση αμέσως διαταγήν.

Πράγματι, την ίδιαν στιγμήν Βούλγαρος αξιωματικός συνέταξε μίαν διαταγήν, ή όποια δι’ ένός των αιχμαλώτων στρατιωτών του άπεστάλη προς άξιωματικόν του. Μετά ήμισείαν ώραν περίπου, οι Βούλγαροι κατέπαυσαν τα πυρά και ύπεχώρησαν προς Ξυλούπολιν.

Κατά την μάχην αύτήν οι Βούλγαροι είχον 7 νεκρούς, 8 αιχμαλώτους και πολλούς τραυματίας, έναντι 9 τραυματιών έκ των ήμετέρων. Διά του δημιουργηθέντος κενού, αί έθνικαί όμάδες συνέχισαν την πορείαν των και την πρωίαν της 17-12-43 έστρατοπέδευσαν εις ύψώματα Ριζιανών Κιλκίς.

18-121943

Ίσχυραί δυνάμεις του ΕΛΑΣ έπετέθησαν κατά των προφυλακών μας εις Ριζιανά, έπιχειρήσασαι την κατάληψιν δεσποζόντων της περιοχής υψωμάτων. Μετά τρίωρον μάχην ήναγκάσθησαν να ύποχωρήσωσι προς την κορυφογραμμήν Κρουσίων με απώλειας.

25-12-1943

Άπό την γενομένην έρευναν, διεπιστώθη ότι ο μέσος όρος φυσιγγίων μεταξύ των ανδρών άνέρχεται εις 15-30. Χειροβομβίδες μόνον 8. Τα οπλοπολυβόλα από 200-300 φυσίγγια. Τα μικρά αυτόματα έπίσης. Μόνον Βν βαρύ πολυβόλον μας έχει περί τα 1100 φυσίγγια. Αί όμάδες μας έγκατεστάθησαν σταθερώς εις όχυράς θέσεις. Πλήν όλίγων αξιωματικών, οΰδείς άλλος γνωρίζει την κατάστασιν από πλευράς πυρομαχικών. Όλοι οι άνδρες είναι αισιόδοξοι, άτενίζουν μίαν καλυτέραν αόριον.  Εχουν την συναίσθησιν του άηττήτου. Όλοι έορτάζουν την γέννηotv του Θεανθρώπου, ενώ ημείς με τον ύπομοίραρχον Τζαμαλούκαν, συνεχώς συσκεπτόμεθα. Λύσις του προβλήματος δεν ύπάρχει. Μοναδική μας έλπίς άπομένει αί πιθαναί ρίψεις των Συμμάχων.

’Εν τώ μεταξύ καθημερινώς πληροφορούμεθα περί νέων συγκεντρώσεων του ΕΛΑΣ διά μεταιανήσεως μονάδων του έκ διαφόρων περιφερειών Κεντρικής και Δυτικής Μακεδονίας. Διά προσπάθειαν ματαιώσεως της προετοιμασίας του έχθρού οϋτε σκέψις. Τα πυρομαχικά μας άρκοΰν μόνον  διά να άποθάνωμεν έντίμως εις τα χαρακώματα , κατά την έκφρασιν του Τζαμαλούκα.

9-1 -1944

Τάς πρώτας πρωινάς ώρας της 9-1-44, 2.000 μόνιμοι άντάρται του ΕΛΑΣ και 400-500 έφεδρικοί του έπετέθησαν κατά των θέσεών μας έπί μετώπου 15 χιλιομέτρων, καλυπτομένου δι’ 800 περίπου άνταρτών μας, μεταξύ των όποιων και τινες εφεδρικοί, επίλεκτοι,

Πρώτος αντικειμενικός σκοπός του εχθρού είναι ή κατάληψις του χειμάρρου διά την διχοτάμησιν του μετώπου μας.

Αί έθνικαί ομάδες εΰρίσκοντο εις τάς θέσεις των και εις τι να σημεία του μετώπου, έκ της πρώτης ώρας της έπιθέσεως, ήρχισεν αγών σώματος προς σώμα εντός των χαρακωμάτων μας. οι έλασΐται πολεμούν με ασυνήθη τόλμην, άλλα και οι άντάρται μας με απόλυτον ψυχραιμίαν αντιμετωπίζουν αλλεπάλληλα κύματα επιθέσεων, με αραιά μέν, εύστοχα όμως πυρά.

Προ της 8ης ώρας, προ των χαρακωμάτων των αμυνόμενων υπάρχουν δεκάδες νεκρών, οι κομμουνισταί όμως δεν πτοοΰνται. Εξακολουθούν να επιτίθενται, άδιαφοροΰντες διά τάς απώλειας των.

Περί την 9ην ώραν, ο αγών ήτο κρίσιμος, Την πλάστιγγα έκλινεν υπέρ ημών το μοναδικόν μας βαρύ πολυβόλον, το όποιον λόγω της παγωνιάς μέχρι της ώρας αυτής δεν έλειτούργησεν. όί ανθυπασπιστής Κουτσαμπέλας και ενωμοτάρχης Κουκουβής, μετά σκληρών πάλην, άνακατέλαβον άπολεσθέν ύψωμα και έγκατέστησαν επ’ αύτοϋ το βαρύ πολυβόλον με χειριστήν τον λοχίαν Κόσμίδην. Τα πυρά υπήρξαν εύστοχα και ο εχθρός έκαμεν έλαφράν σύμπτυξιν. Μετά προπαρασκευήν κολάσεως πυρός βαρέων όλμων και άλλων οπλών, έπανέλαβε την έπίθεσίν του, είχεν όμως την ιδίαν τύχην. ’Από της στιγμής αυτής οι έθναντάρται άνέλαβον πρωτοβουλίαν κινήσεων. Έπίθεσίς μας διά των ομάδων Ποταμοπούλου, Γιαχμά, Παποΰλια, Πετρίδου έπέτυχεν εις το δεξιόν της εχθρικής παρατάξεως με αιχμαλωσίαν 70 ελασιτώ και λαφυραγώγησιν 50 μεταγωγικών του. Αί ομάδες αδται, με διαφόρους έλιγμούς κατέλαβον θέσεις άπειλούσας τα νώτα του έχθροΰ και άνεκούφισαν την κεντρικήν γραμμήν μας. Κατά τον ίδιον τρόπον οι Σαρηγιαννίδης, Ραφτόπουλος, Άποστολίδης, Ίωακειμίδης, άντεπιτεθέντες εις το αριστερόν, ΰπεχρέωσαν τον έχθρόν να συμπτυχθή. οι Γαβριηλίδης Μπαντουβάκης και άλλοι όμαδάρχαι έπέτυχον την δημιουργίαν θύλακος εις το κέντρον του έχθροΰ, τον έπληξαν θανάσιμα έκ των νώτων και ένέσπειραν πανικόν και σύγχυσιν. Περί την 16ην ώραν, έγένετο γενική άντεπΐθεσις έφ’ ολοκλήρου του. μετώπου, ήτις και έπέτυχεν άπολότως, άρχίσαντος του έχθροΰ να ύποχωρή άτάκτως. Εις αυτήν την γενικήν σύγχυσιν του έχθροΰ, παντοΰ οι άνδρες μας εισεχώρησαν και εις τα νώτά του.

Έπηκολούθησε μία πραγματική τραγωδία των έπιτεθέντων. Αί χαράδραι έγέμισαν από πτώματα και παντοειδή ύλικά. Κατεδιώχθησαν μέχρι της κορυφογραμμής των Κρουσΐων, όπου και έκαλύφθησαν από Το. έπελθόν σκότος και τα δραστικά πυρά εφεδρικής των δυνάμεως.

Αυτό ήτο το τέλος της τελευταίας προσπάθειας του ΕΛΑΣ, όπως μας διαλύση. Άτυχώς ύπήρξαμεν ήττημένοι νικηταί. Τα πυρομαχικά μας, παρά την τήρηθεϊσαν φειδώ έξηντλήθησαν τελείως, φθάσαντα εις τα 5-6 φυσίγγια κατ’ άνδρα.

Μετά την μάχην της 9-1-44 έπληροφορήθησαν όλοι οι άνδρες την έξάντλησιν των πυρομαχικών μας και κάθε ήμερα αντάρτικής ζωής ήτο χειρότερα της προηγούμενης.

Ή ΠΑΟ μας έπληροφόρησεν ότι το Συμμαχικόν Στρατηγεΐον, διά λόγους τεχνικούς(!) και πάλιν δεν έπρόκειτο να μάς έφοδιάση διά πυρομαχικών.

Άπεφασίσαμε την αύτοδιάλυσίν μας, γενομένην την 24 Ιανουάριου 1944. Ώμίλησα προφορικώς προς τούς άνδρας και διά του Α’ ύπαρχηγοΰ μου, ύπολοχαγοΰ Θωμαΐδου άπηύθυνα έγγράφως την ακόλουθον ήμερησίαν διαταγή ν:

Συμπολεμισταί μου,

 Πολλοί από σάς άγωνίζονται από διετίας και πλέον και όλοι σας από την 4ην ’Ιουλίου 1943 έναντίον των κατακτητών της Πατρίδος μας. οι Γερμανοί και οι Βούλγαροι από του 1941 πατούν στό χώμα της αιματοβαμμένης Μακεδονίας μας, σφάζουν, ατιμάζουν, ρημάζουν, καίουν, γέμισαν τον τόπο μας με αίμα και καταστροφήν και όλεθρον. Έκ των πρώτων σείς υψώσατε υπερήφανο το ανάστημά σας και δείξατε στόν κατακτητή, ότι ή Ελλάς δεν είναι χώρα πού μπορεί να μείνη σκλάβα. Στό Μπέλες, στήν Γευγελή, στά Στεφάνια, στόν Λαγκαδά, στό Λευκοχώρι, στις Μουριές, στη Δοϊράνη, στόν Πρόβατά, και σέ τόσους άλλους τόπους τα ντουφέκια σας σκόρπισαν θάνατο στόν έχθρό πού κατάλαβε πλέον ότι ή ώρα της τελειωτικής καταστροφής του δεν είναι μακρυά. Είμαι βέβαιος εγώ, και ασφαλώς το πιστεύετε όλοι σας, ότι από της καταρρεύσεαις της ’Ιταλίας, τουλάχιστον ή Μακεδονία μας θά άπελευθεροϋτο από τούς κατακτητάς, Ό τόπος μας όμως, πού γέννησε τόσους και τόσους πατριώτας, είχε την άτυχία να γεννήση και προδότας. Έγέννησε τούς βόυλγαρόδουλόυς κομμουνιστής, τούς έφιάλτας του ΕΛΑΣ. Δυστυχώς οι Σύμμαχοί μας δεν άντελήφθησαν ακόμη το άτιμο παιγνίδι τους, πιστεύω όμως ακράδαντα ότι γρήγορα θά καταλάβουν την πλάνη τους και ή Πατρίδα μας μέσα εις την συμμαχικήν οίκογένειαν θά καταλάβη την θέσιν πού της ανήκει. Μήν άπογοητευθήτε. οι κομμουνισταί δεν αποτελούν παρά το 1/100 των Ελλήνων και βασίζονται στό ψεΰδος, στήν άπατη. Ποιος είναι ο ΕΛΑΣ τον γνωρίσατε στις μάχες πού δώσατε έναντίον του στά Πηγαδούλια, στό Βουρλάν, στήν ’Ανατολή, στήν ‘Ηράκλεια, στήν Τέρπυλλο, στήν Κριθιά, στήν Χαλκιδική, στά Ριζιανά, στήν Τριάδα και σέ τόσα άλλα μέρη. Νά εΐσθε όλοι ύπερήφανοι γιατί μέχρι σήμερα, λίγοι ή πολλοί βρεθήκαμε, ισχυρός ή άδύνατος ήταν ο έχθρός, ποτέ ούτος δεν είδε την πλάτη μας. Διά το συμφέρον της Πατρίδος μας, μέχρι σήμερον σάς είπα ένα ψέμα. Δέν σάς είπα ποτέ ότι τα πυρομαχικά μας δεν ήταν όσα χρειάζονταν. Νά μοΰ το συγχωρήσητε αυτό αν είναι λάθος μου.  Οταν ξεκίνησα μαζί σας δεν φαντάστηκα ποτέ ότι κάθε βδομάδα θά είχαμε και από μίαν έπίθεσίν των προδοτών του ΕΛΑΣ, ούτε έπίστευα ότι οι μεγάλοι μας Σύμμαχοι θά εΰρισκαν τόσον μεγάλος δυσκολίας εις τον έφοδιασμόν μας διά φυσιγγίων. Δέν γνωρίζω ποιος φταίει δι’ αυτό, ούτε μπορώ να σάς πώ περισσότερα, όσοι από σάς θέλετε σήμερα όπεύθυνον, άς θεωρήσουν ως αμαρτωλόν εμέ. ’Απολογούμενος τώρα σάς λέγω μόνον ότι ή Ελλάς γρήγορα θά άναστηθή, θά σάς καλέση μάρτυρας και θά καταδικάση άνέκλητα όσους μπήκαν έμπόδια στον τίμιο άγώνά μας.

Σας ανακοινώνω σήμερα, ότι έπειτα από την μεγαλειώδη νίκη μας της 9.1.44 μείναμε έντελώς χωρίς φυσίγγια. οι έλασΐται, βοηθούμενοι κατά τον γνωστόν τρόπον από τούς Βουλγάρους γρήγορα θά άνασυγκροτηθούν, θά έπιχειρήσουν ασφαλώς έκ νέου την διάλυσίν μας, και δεν πρέπει να μας βροΟν χωρίς όπλα, ©ά αύτοδιαλυθώμεν και θά παραμείνωμεν τουλάχιστον ήττημένοι νικηταί.

Δέν έγκαταλείπομεν οριστικά τον αγώνα. Ό καθένας από σάς ας φιλήση το ντουφέκι του, ας όρκισθή έπάνω σ’ αότό ότι δεν θά το ξεχάση και άς το κρύψη. Σύντομα θά βρούμε πυρομαχικά. Προσωπικώς εγώ με 70 συμπολεμιστάς, άπεφάσισα και έλπίζω να φθάσω εις τον στρατηγόν Ζέρβαν, θά έπιζητήσω σέ μάχη να δούν οι Άγγλοι πού είναι έκεΤ πώς πολεμούν οι Μακεδόνες και πιστεύω ότι συντομώτατα θά μάς δώσουν πυρομαχικά, θά ξανασμίξουμε στά λημέρια μας. Έφρόντισα ώστε ο καθένας από σάς με ένα ψευδώνυμο να προσληιρθή σέ μιάν έργασία μέσα στην Θεσσαλονίκη, ώστε να μη μείνετε στοάς δρόμους. Ημείς πού τόσα και τόσα δώσαμε γιά την Πατρίδα, προς τιμήν μας θά είναι, προς χάριν αυτής και πάλιν να κάμωμεν και τον θυρωρόν και τον σωματοφύλακα και τον νοσοκόμον και δ,τι άλλο ακόμη θά χρειασθή γιά να περάσωμε την κρίσιμη αύτή στιγμή. Πιστεύσατε εις την τελικήν νίκην, πιστεύσατε ότι μίαν ήμέραν θά δημοσιευθοΰν οι άγώνες σας, πιστεύσατε ότι στά παιδιά σας δημιουργήσατε την καλυτέραν κληρονομιάν πού μπορεί να άφήση πατέρας, πιστεύσατε ότι ή άγάπη μου γιά σάς δεν θά έξαντληθή ποτέ, πιστεύσατε ότι ή Ελλάς δεν είναι κακός όφειλέτης. Πιστεύσατε ότι θά σάς πληρώση με το πολυτιμώτερο νόμισμα πού θά βρεθή, όταν σπάσουν τα δεσμά της .

Σ.Δ.Α. 21-1-1944

Ό ’Αρχηγός

Κ. ΜΗΤΣΟΥ

Διαλυθεισών των έν Μακεδονία όμάδων μου κατά τον προεκτεθέντα τρόπον, με μικράν δύναμιν έπιλέκτων ανδρών, μετεκινήθην εις Ήπειρον και ετέθην υπό τάς διαταγάς του στρατηγού Ζέρβα.

Έδώ αί συνθήκαι ζωής ήσαν άσυγκρίτως καλύτεραι των της Μακεδονίας. Ύπήρχεν όπλισμός και άλλα εφόδια και πέραν αυτών ή ισχυρά προσωπικότης του στρατηγού Ζέρβα, τον όποιον οι Σύμμαχοι έπρόσεξαν.

Εις τάς ομάδας Ζέρβα διφκησα μικρόν τμήμα, δυνάμεως 150 ανδρών περίπου. Είχον και έδώ αρκετούς άντάρτας μου της Μακεδονίας. Διμοιρΐται μου ήσαν έξ ολοκλήρου συμπολεμισταί μου της Μακεδονίας, βαθμοφόροι της Χωροφυλακής, (ανθυπασπιστής Κουτσαμπέλας Χρηστός, ένωμοτάρχαι Κουκουβής Παν., Πέρρος Θεόδωρος, Παπαγιάννης Γεώργ., Μακρυγιάννης Βασίλ., Σουλιώτης Άνδρέας).

Εις τάς όμάδας Ζέρβα το τμήμα μου συμμετέσχεν εις πολλάς μάχας και συμπλοκάς κατά των Γερμανών και ελασιτώ μέχρι της 14-2-1945, δτε και άπελύθημεν, έπανελθόντες εις τάς τάξεις του Σώματος.

Αΐ σπουδαιότεροι των πολεμικών έπιχειρήσεων, εις άς το τμήμα ελαβε μέρος είναι αί ακόλουθοι:

Την 25-5-44 γερμανικοί μονάδες έπεχείρησαν να ειςέλθουν εις περιοχήν έλεγχομένην υπό των Ε.Α,Ο. Ζέρβα. Το τμήμα μου ελαβε μέρος εις διήμερον μάχην κατά των έπιτεθέντων Γερμανών, εις ύψώματα Κομούνας και Μπαλτανεζίου-Θεσπρωτίας. Είχον 2 τραυματίας. Λόγω του τομέως εις δν έτάχθην, το τμήμα μου δεν διεδραμάτισε πρωτεύοντα ρόλον εις τάς μάχας αυτός, αί όποίαι ύπήρξαν πολύ έπιτυχεΐς διά το 24ον Σ. Πεζικού Ζέρβα.

Άπό 24 έως 27 ’Ιουνίου 1944 το τμήμα μου, με πρωτεύουσαν αποστολήν, έπολέμησε κατά του 24ου Συντάγματος του ΕΛΑΣ, και κατεπίεζε ποικιλοτρόπως τούς κατακτητάς της περιοχής από Κρανιά Θεσπρωτίας μέχρι Ζαλόγγου. Έπετεύχθη ή διάλυσις των ελασιτώ με άρκετάς άπωλείας έκατέρωθεν,

Την πρωίαν της 26-6-44 γερμανικόν απόσπασμα ένεφανίσθη εις την περιοχήν της Ε.Α,Ο, Κατεδιώχθη υπό ανδρών μου. Γερμανός τυφεκιοφόρος, έκ μεγάλης άποστάσεως, εις Παλιορόφορον Πρεβέζης με έτραυμάτισεν ελαφρώς εις την αύχενικήν χώραν.

Την 6-7-1943, το τμήμα μου έπετέθη αίφνιδιαστικώς κατά 200 Γερμανών εις ύψωμα  ‘Άγιος ’Ιωσήφ  Λούρου. Αποστολή του ήτο ή δημιουργία φθοράς εις τον έχθρόν και ίδια ή άχρήστευσις δύο πυροβόλων του. Ή μάχη υπήρξε σκληρά και πολύωρος. Αί άπώλειαι του εχθρού, ίδία κατά την πρώτην ώραν της έπιθέσεώς μας, ύπήρξαν σοβαραί εις Ανθρώπινον ύλικόν. Έρρίφθησαν χειροβομβίδες πολλαί εις σκηνάς κοιμωμένων. Το ύψωμα πολλάκις ήλλαξε κυρίους, τελικώς δμως ύπεχρεώθημεν εις ύποχώρησιν προς ύψώματα ϋπερθεν Λούρου. Έπετεύχθη ή άχρήστευσις δνός μόνον πυροβόλου του έχθροΰ. Εΐχομεν και ήμεϊς άπωλείας εις νεκρούς και τραυματίας. Σοβαρώς έτραυματίσθη και ο ένωμοτάρχης Πέρρος διά χειροβομβίδος. Όχυρωθέντες εις τα ΰπερθεν Λούρου ύψώματα άντιμετωπίσαμε πολλάς έπιθέσεις των Γερμανών, άποτυχούσας. Άπό βολάς του γερμανικού πυροβολικού, καθ’ όλο τον Ιούλιον του 1944 κατά της γραμμής μας, εϊχομεν τραυματίας και ένα νεκρόν.

 Ολον τον Αύγουστον του 1944 το τμήμα μου ήσχολήθη με εκκαθαριστικός επιχειρήσεις εις την πεδινήν περιοχήν Πρεβέζης.

Την 2-9-44, εις τα πλαίσια γενικωτέρας έπιθέσεώς των Ε,Ο.Ε.Α. Ζέρβα, το τμήμα μου αίφνιδιαστικώς έπετέθη κατά μεγάλης φάλαγγος εις θέσιν Άσπροχάλικον Φιλιππιάδος. Ό άγών ύπήρξε πεισματώδης και διήρκεσε καθ’ δλην την νύκτα της 2-9-44, έγένετο πραγματική πάλη σώματος προς σώμα και οι άνδρες μου έχρησίμοποίησαν ακόμη και μαχαίρας. Είχον δύο νεκρούς χωροφύλακας (Ίωάννου Ν. και Ντζίμα Τωάννου) και πολλούς τραυματίας, έν οίς και ο ανθυπασπιστής Χωροφυλακής Κουτσαμπέλας Χρήστος. Γερμανοί, έφονεύθησαν ή έπνίγησαν, έπιχειρήσαντες να διέλθωσι τον Λούρον ποταμόν, υπέρ τούς 100 και ήχμαλωτίσθησαν 20. Ήχρηστεύθησαν 40 αύτοκίνητα φορτηγά, έμφορτα υλικών, περί τα 100 φορτηγά κτήνη, και άπεκομίσαμεν σωρείαν λαφύρων, μεταξύ των όποιων άφθονον πολεμικόν ύλικόν.

Μετά την επιτυχή μάχην Άσπροχάλικου, το τμήμά μου, με όλιγοώρους διακοπάς, καθ’ ολον τον Σεπτέμβριον του 1944 συνεκρούετο διαρκώς εις την πρώτην γραμμήν με γερμανικής δυνάμεις, αί όποΐαι έπεχείρουν να κάμψωσι τάς έθνικάς όμάδας, ϊνα κρατήσουν έλευθέραν την μέσω Φιλιππιάδος όδόν προς ’Ιωάννινα. Έπηνέχθησάν και άλλου σημαντικοί άπώλέιαι εις τον έχθρόν εις νεκρούς, τραυματίας και αιχμαλώτους. Ειχομεν και ήμεΐς απώλειας εις έμψυχον υλικόν, ούχί όμως και τόσον σημαντικής.

Μέ την γενικήν έπίθεσιν του ΕΛΑΣ κατά των ομάδων Ζέρβα, το τμήμα μου έλαβε μέρος εις πολυημέρους σκληρός μάχας κατά των επιτιθεμένων εις Αρταν και Λούρον.

Κατά τάς μάχας αύτάς ήττήθημεν από τον ΕΛΑΣ ως σύνολον και αί Ε.Α.Ο. Ζέρβα συνεπτύχθησαν εις Κέρκυραν, όπόθεν και άπελύθημεν .