Εκθεση δράσης στον Ιερό Λόχο, υπομοίραρχος Ζαχαρίας Κόλιας


ΕΚΘΕΣΙΣ

Δράσεως των εν  τω Ίερώ Λόχω εντεταμένων ανδρών της Ελληνικής Βασιλικής Χωροφυλακής από της συστάσεώς του, το 1942, μέχρι της διαλύσεώς του κατά Σεπτέμβριον του 1945.

Κατά το 1942 συνέστήθη εις την Μέσην ’Ανατολήν ο Ιερός Λόχος. Ουτος άπετελέσθη έξ αξιωματικών, άνθυπασπιστών και λίαν περιωρισμένου άριθμού οπλιτών, του Στρατού Ξηρας, Άέρος, Θαλάσσης, της Χωροφυλακής και της ’Αστυνομίας Πόλεων, έκ των καταφυγόντων εις Μέσην ’Ανατολήν, μετά την κατάκτησιν της Ελλάδος υπό των γερμανικών στρατευμάτων.

Ό Ιερός Λόχος ύπήχθη εις τάς άγγλικάς δυνάμεις της Μέσης ’Ανατολής και είδικώτερον εις τάς Δυνάμεις Καταδρομών (Raiding Forces) τα περίφημα Commandos της Μέσης ’Ανατολής, παρά των όποιων και έξεπαιδεόθη συστηματικώς εις τα ειδικά έργα της αποστολής ταυ.

Οι άποτελοΰντες τούτον ανδρες των Ενόπλων Δυνάμεων και της Χωροφυλακής δεν άπετέλεσαν Ιδιαίτερα οργανικά τμήματα, άλλ’ ένετάχθησαν εις τα διάφορα τμήματα του ‘Ιερού Λόχου άναμίξ, ήτοι αξιωματικοί και όπλΐται του Πεζικού, ‘Ιππικού, Πυροβολικού, Μηχανικού, Σωμάτων και Υπηρεσιών, της Χωροφυλακής, της ’Αεροπορίας, του Ναυτικού και οΰτω εδρών κατά τάς περιστάσεις. Και οι αξιωματικοί κατά το πλεϊστον έξετέλουν καθήκοντα άπλοΰ Οπλίτου.

Ή κατάστασις αϋτη έξηκολούθησε μέχρι του ’Απριλίου του 1944, καθ’ήν έξεδηλώθη το μέγα κομμουνιστικόν κίνημα εις τάς ένοπλους δυνάμεις του Βασιλικού Ελληνικού Στρατού Μέσης ’Ανατολής (Β.Ε.Σ,Μ.Α.) και εις το όποιον όχι μόνον δεν έλαβε μέρος ο Ιερός Λόχος, αλλά και συνετέλεσεν άποτελεσματικώς εις την καταστολήν τούτου μετ’ άλλων νομιμοφρόνων Ελληνικών Τμημάτων.

Μετά την καταστολήν της άνταρσίας ταύτης και της έπακολουθησάσης διαλύσεως, άνασυγκρότήσέως και άναδιαρθρώσεώς των Ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων της Μέσης ’Ανατολής, έλήφθησαν παρά των αρμοδίων αρχών της Ελληνικής Κυβερνήσεως έξωτερικού και έτεθησαν εις εφαρμογήν και τα κάτωθι, μέτρα:

α)  Ο ‘Ιερός Λόχος μετετράπη εις Σύνταγμα, υπό τον τίτλον Ιερός Λόχος Ιερόν Σύνταγμα (Καταδρομών) (Raiding Forces). Κατετάγησαν πολλοί αξιωματικοί, άνθυπασπισταί και όπλΐται των Ενόπλων Δυνάμεων και της Χωροφυλακής της Μέσης ’Ανατολής, οϊτινες και ένετάγησαν εις τάς διαφόρους Μοίρας και Τμήματα του Ίεροΰ Λόχου Συντάγματος άναμίξ, ήτοι ανδρες των ενόπλων έν γένει δυνάμεων (Στρατού Ξηρας, Θαλάσσης, Άέρος, Χωροφυλακής). Ύπήχθησαν οΰτω και πάλιν υπό τάς Δυνάμεις Καταδρομών του ’Αγγλικού Στρατηγείου Μέσης ’Ανατολής και εδρών έν τώ Γενικά) Σχεδία) τα)ν έπιχειρήσεων του ’Αγγλικού τούτου Στρατηγείου.

β) οι ανδρες της Χωροφυλακής θά παρέμενον, ένισχυόμενοι και υπό ετέρων, εις τον Ιερόν Λόχον-Σύνταγμα, ως. και οι τοισΰτοι ύπηρετοϋντες εις τάς διαλυθείσας ταξιαρχίας θά παρέμενον εις την συσταθεΐσαν ’Ορεινήν Ταξιαρχίαν (Ρίμινι). Οΰτω παρέμειναν εις τον ‘Ιερόν Λόχον τριάκοντα περίπου αξιωματικοί και όπλΐται της Χωροφυλακής, υπό τον τότε υπομοίραρχον Κόλλιαν Ζαχαρίαν και τούς άνθυπασπιστάς Χωροφυλακής Αύλωνίτην Σπυρ., Πολυχρονόπόυλον Νικήταν, μεταταγέντα βραδύτερον εις την Στρατιωτικήν Δικαιοσύνην,, και Μπάμπάλην μεταταγέντος και τούτου εις τον Στρατόν Ξηρας, και περί τούς 120 αξιωματικοί και όπλΐται της Χωροφυλακής εις την Ταξιαρχίαν του Ρίμινι.

γ) οι εις Μέσην ’Ανατολήν καταφυγόντές υπόλοιποι ανδρες της Χωροφυλακής, αξιωματικοί, άνθυπασπισταί και όπλΐται, θά συνεκεντροϋντο, πλήν ελάχιστων ύπηρετούντων εις εΐδικάς ΰπηρεσίας και θά συνεκρότουν Το 11ον Τάγμα Χωροφυλακής, όπερ θά έχρησιμοποιεΐτο κατά την άπελευθέρωσιν της Ελλάδος προς επιβολήν της τήξεως. Το Τάγμα τούτο πράγματι συνεκροτήθη, έξωπλίσθη καταλλήλως, έξεπαιδεόθη και άφίχθη εις Ελλάδα μετά την άπελευθέρωσιν της έκ των γερμανικών στρατευμάτων.

Άπαντες οι ύπηρετήσαντες εις τον ‘Ιερόν ΛόχονΣύνταγμα αξιωματικοί και όπλΐται, των ’Ενόπλων Δυνάμεων και της Χωροφυλακής, ΰπεβλήθησαν εις λίαν έπιμεμελημένην και επίπονον άτομικήν και ομαδικήν έκπαίδευσιν παρ’ Ελλήνων και Αγγλων ειδικών εκπαιδευτών και εις πάσης φύσεως εδάφη (πεδινόν, ημιορεινόν, ορεινόν, έρημον, εις την θάλασσαν και ιόν αέρα) και κατέστησαν ικανοί να δρώσιν άτομικώς, κατά μικρά τμήματα και μεγάλα τοιαΰτα. Οΰτω και οι συμμετέχοντες ανδρες της Χωροφυλακής έξεπαιδεόθη σαν μετά των άλλων συναδέλφων των των ’Ενόπλων Δυνάμεων εις τάς Σχολάς: 1) ’Αλεξιπτωτιστών, 2) Διαβιβάσεων, 3) Καταδρομών, 4) ’Ορεινού άγώνος, 5). Σκι, 6) Θαλασσίου άγώνος, 7) Βαρέων όπλων πεζικού, (όλμων, οπλοπολυβόλων, πολυβόλων Τόμμυγκαν, άντιαρματικών τυφεκίων, ελαφρών αντιαρματικών πυροβόλων, χειροβομβίδων, ναρκών και έξουδετερώσέως τούτων κλπ.), όχι μόνον των χρησιμοποιούμενων υπό των Δυτικών Συμμάχων, άλλό και υπό του εχθρικού συνασπισμού του  Αξονος, 8) ‘Ημιονηγών, 9) Όδηγών αύτοκινήτων, 10) ’Ιαπωνικής πάλης, II)  Αρπαγής φυλακείων και έξουδετερώσεως σκοπών, 12) Παραλλαγής, 13) Διαβάσεως ποταμών και άλλων άμυντηρίων κωλυμάτων. 14) Εις έκπαιδευτικάς πορείας μέχρι 40-50 χιλιομέτρων και εις πολλάς άλλας έκπαιδεύσεις ειδικής μορφής.

Ή δρασις των εντεταγμένων εις ιόν Ιερόν ΛόχονΣύνταγμα αξιωματικών, άνθυπασπιστών και οπλιτών του Στρατού Ξηρας, Θαλάσσης, Άέρος, Χωροφυλακής, λόγω της ίδιοτύπου μορφής της μονάδος ταύτης, ταυτίζεται με την έν γένει gp&atvτου  Ιερού Λόχου-Συντάγματος, καθ’ όσον, ως προελέχθη, τα τμήματα ταΰτα δεν έδρασαν, ως αυτοτελή τοιαύτα Στρατού, Ναυτικού, ’Αεροπορίας, Χωροφυλακής, άλλ’ ως άνάμικτα τοιαύτα, έξ όλων των δυνάμεων τούτων.

Ό ‘Ιερός Λόχος και οι εις τούτον ύπη ρετοΰντες άνδρες της Χωροφυλακής, κατά τα έτη 1942-1944, ήτοι μέχρι της άναπτΰξεως τούτου κατ’ Απρίλιον του 1944 εις Σύνταγμα ( Ιερός Λόχος-Σύνταγμα) έλαβον μέρος:

α) Εις διαφόρους καταδρομάς εις την ’Ανατολικήν Μεσόγειον και τάς άκτάς της Βορείου  Αφρικής.

β) Εις την μάχην του Έλ -Άλαμέϊν και την εκστρατείαν της Β. ’Αφρικής μέχρι της Τυνησίας, όπότε και έπέστρεψεν εις τάς έν Μέση ’Ανατολή βάσεις του και συνέχισε τάς επιχειρήσεις καταδρομών εις ’Ανατολικήν Μεσόγειον, τάς Κυκλάδας, την Δωδεκάνησον και τάς νήσους του Αιγαίου Πελάγους, κατεχομένας παρά των Γερμανοϊταλών.

γ) Κατά την συνθηκολόγησιν των ’Ιταλών, κατά Σεπτέμβριον του 1943, τμήματα του Ιερού Λόχου μετ’Άγγλων αλεξιπτωτιστών έρρίφθησαν δι  αλεξιπτώτου και, έν συνεργασία μετά ναυτικών και άλλων άγγλικών και έλληνικών δυνάμεων, κατέλαβον την Σάμον, Ικαρίαν και Λέρον, τάς όποιας και έξηναγκάσθησαν τελικώς να έγκαταλείψωσιν μετά την γερμανικήν άντεπίθεσιν κατά το αύτό έτος (Νοέμβριος 1943) και να έπανέλθωσιν εις τάς έν Μέση ’Ανατολή βάσεις των, όπότε και έξηκολούθησαν τάς έπιχειρήσεις καταδρομών εις την ‘Ανατολικήν Μεσόγειον, την Δωδεκάνησον και τάς Νήσους του Αιγαίου Πελάγους και των Κυκλάδων, κατεχομένας υπό γερμανικών στρατευμάτων.

’Από τον Απρίλιον του 1944, ήτοι από της άναπτύξεώς του εις Σύνταγμα, ο Ιερός Λόχος-Σύνταγμα και οι εις αυτόν έντεταγμένοι άνδρες της Χωροφυλακής, αξιωματικοί και όπλϊται έλαβον μέρος:

α) Εις διαφόρους καταδρομάς εις ’Ανατολικήν Μεσόγειον, Δωδεκάνησον, Κυκλάδας και Νήσους του Αιγαίου Πελάγους κατεχομένας υπό των γερμανικών στρατευμάτων.

β) Κατά Σεπτέμβριον 1944, άπασα ή δύναμις του  Ιερού Λόχου-Συντάγματος άπετέλεσε μέρος του Έκστρατευτικοΰ Σώματος του ’Αγγλικού Στρατηγείου Μέσης  Ανατολής διά την άπελευθέρωσιν της Ελλάδος και μετ’ άλλων άγγλικών χερσαίων δυνάμεων και τοιούτων καταδρομών και άγγλικών και έλληνικών ναυτικών δυνάμεων εισήλθον εις την ’Ανατολικήν και Κεντρικήν Μεσόγειον, το Κρητικόν και Αιγαίον Πέλαγος και έλαβον μέρος: 1) Εις τάς άεροναυτικάς έπιχειρήσεις διά την άπελευθέρωσιν των Νήσων των Κυκλάδων, του Αιγαίου Πελάγους, τινών των Δωδεκανήσων, των Κυθήρων και της Πελόποννήσου. 2) Εις την άποκοπήν σημαντικών δυνάμεων των Γερμανών εις Κρήτην, Δωδεκάνησον και Μήλον (5.000 Γερμανών περίπου). 3) Ή Β  Μοίρα του Ιερού Λόχου, Οπό ιόν τότε άντισυνταγματάρχην Πεζικού Μεσσηνόπουλον Φώτιον, εις ήν συμμετείχον και άνδρες της Χωροφυλακής, υπό τον ύπομοίραρχον Κάλλιαν Ζαχαρίαν, με Ισχυρόν τμήμα  Αγγλων καταδρομέων και έλληνικών και άγγλικών ναυτικών δυνάμεων, διά των Κυθήρων, των ’Ανατολικών παραλίων της Πελοποννήσου, του Πόρου, της Αίγίνης και της Σαλαμϊνος, έν συνδυασμώ με Ισχυρόν τμήμα Άγγλων άλεξιπτωτιστών ριφθέντων εις την περιοχήν των Μεγάρων και ετέρου Εκστρατευτικού Σώματος υπό τον Τζέλλικο έρχομένου έκ των βορείων παραλίων της Πελοπόννησου, εΐσήλθον εις τον Πειραιά τάς πρωινός ώρας της 14.10.1944 και έν συνεχεία εις ’Αθήνας και κατέλαβον άπαντα τα στρατηγικά σημεία της Πρωτευούσης, ένφ το υπό τον Τζέλλικο τμήμα έξηκολούθησε να καταδιώκη τούς ύποχωροΰντας Γερμανούς μέχρι της έκδιώξεως τούτων πέραν των βορείων μας συνόρων.

Μετά την έκδίωξιν των γερμανικών στρατευμάτων έκ του έθνικοΰ εδάφους, άπασαι αί Μοΐραι του Ίεροΰ Λόχου Συντάγματος συνεκεντρώθησαν εις βάσεις έπΐ των Νήσων Σύρου, Χίου, Σύμης και έν συνεργασία μετ’ Αγγλων καταδρομέων και έλληνικών και άγγλικων ναυτικών δυνάμεων έχρησιμοποιήθησαν ως τμήματα έπαφής των άποκλεισθέντων εις Δωδεκάνησον, Κρήτην και Μήλον ίσχυροτάτων γερμανικών δυνάμεων, μέχρι της συνθηκολογήσεως και παραδόσεως τούτων, τάς άρχάς Μαΐου 1945. Καθ’ όλο το ανωτέρω χρονικόν διάστημα, από Νοεμβρίου 1944 μέχρι Μαΐου 1945, τα τμήματα του ‘Ιερού Λόχου-Συντάγματος και οι συμμετέχοντες εις τούτον άνδρες της Χωροφυλακής ένήργουν καταδρομάς εις τάς υπό των Γερμανών κατεχομένας νήσους, κατέλαβον και άπηλευθέρωσαν άρκετάς νήσους έκ του δωδεκανησιακοϋ συμπλέγματος, συνήπτον τακτικά μάχας μετά των Γερμανών και έκράτουν τούτους έγκλωβισμένους έντός των οχυρών των έχοντες καταστήσει την διαβίωσιν τούτων μαρτυρικήν.

Κατά το Δεκεμβριανόν κίνημα του 1944, ο ‘Ιερός Λόχος-Σύνταγμα άφώπλισε και διέλυσε τάς εις τάς ύπ’ αότοϋ έλεγχομένας νήσους ΰπαρχούσας όμάδας του ΕΛΑΣ και διεφύλαξε τον πληθυσμόν από έγκληματικάς πράξεις των όρδών τούτων.

Μετά την παράδοσιν των εις Κρήτην, Δωδεκάνησον και Μήλον Γερμανών και την παράδοσιν των αίχμαλωτισθέντων εις τάς άγγλικάς άρχάς, ο ‘Ιερός Λόχος Σύνταγμα συνεκεντρώθη εις τάς έν Καΐρφ βάσεις του, έπηκολούθησεν ή παρέλασις της νίκης ενώπιον του αρχιστρατήγου της Μέσης ’Ανατολής, στρατηγού Πάτζελ, έπανήλθεν εις ’Αθήνας και τάς άρχάς Σεπτεμβρίου 1945 διελύθη, όπότε οι άποτελοϋντες αυτόν αξιωματικοί και όπλΐται έπανήλθον εις τα Σώματα έξ ών προήρχοντο.

Ούτω περί τούς τριάκοντα αξιωματικοί, άνθυπασπισταί και όπλϊται της Χωροφυλακής, με έπικεφαλής τον μοίραρχον Κόλλιαν Ζαχαρίαν, επανήλθον κανονικώς με φύλλον μεταβάσεως, τα άτομικά των έγγραφα και λοιπά στοιχεία, άτινα και παρέδωσαν εις το Άρχηγεΐον Χωροφυλακής εις τον τότε τμηματάρχην οπλιτών ταγματάρχην Ράπτην Ήρακλήν.

Ή πολεμική δράσις των αξιωματικών, άνθυπασπιστών και όπλιτών της Χωροφυλακής, των ύπηρετησάντων εις τον ‘Ιερόν Λόχον-Σύνταγμα, ύπήρξεν άρίστη και έξετιμήθη δεόντως παρ’ όλων των άρμοδίων έλληνικών και συμμαχικών παραγόντων,

Ούτως, άπανίες σχεδόν οι όπλϊται της Χωροφυλακής προήχθησαν έπ’ ανδραγαθία άπαξ ή θίς, τινές δε τούτων και τρίς, εις τούς βαθμούς του λοχίου, έπιλοχίου και άνθυπασπιστοϋ, δι’ ήρωικάς επί του πεδίου της μάχης πράξεις, Αί προαγωγαί αύταί, μετά την έπάνοδον των οπλιτών έΐς τάς έν Έλλάδι υπηρεσίας της Χωροφυλακής, άνεγνωρίσθησαν απασαι και Ιθεωρήθη, άναλόγως των περιπτώσεων, ότι προήχθησαν έπ’ ανδραγαθία εις τούς βαθμούς του υπενωμοτάρχου, ένωμοτάρχου και άνθυπασπιστοΰ, άφ’ ής ήνδραγάθησαν κατά την ΰπηρεσίαν των έίς τον ‘Ιερόν Λόχον Σύνταγμα. Επίσης οι όπλϊται της Χωροφυλακής έτιμήθησαν και διά διαφόρων μεταλλίων και παρασήμων.

Ούδείς αξιωματικός και ανθυπασπιστής του ‘Ιερού Λόχου-Συντάγματος, των ’Ενόπλων Δυνάμεων και της Χωροφυλακής, προήχθη επ’ ανδραγαθία, διά την δρασίν του κατά την ύπηρεσίαν παρ’ αύτφ, καθ’ όσον έτέθή ή αρχή της μη προαγωγής τούτων έπ’ άνδραγαθία, ήτις και έτηρήθη καθ’ άπάσας τάς περιπτώσεις, κατά συνέπειαν και διά τούς άξιωματικούς και άνθυπασπιστάς της Χωροφυλακής, τούς όπηρετήσαντας εις τον Ιερόν Λόχον Σύνταγμα, καίτοι συνέτρεξαν όμολογουμένως πολλαί περιπτώσεις προαγωγής έπ’ άνδραγαθία, διά πολλούς άξιωματικούς και άνθυπασπιστάς των ’Ενόπλων Δυνάμεων και της Χωροφυλακής.

Άπαντες σχεδόν οι αξιωματικοί και άνθυπασπισταί της Χωροφυλακής, ως και οι των λοιπών ’Ενόπλων Δυνάμεων, έτιμήθησαν δι’ άριστείων άνδρείας, πολεμικών σταυρών, μεταλλίων εξαίρετων πράξεων, διαφόρων άλλων παρασήμων, επαίνων και άλλων τιμητικών διακρίσεων,

Τέλος, κατά τάς έπιχειρήσεις ας ένήργησεν ο Ιερός Λόχος Σύνταγμα, έφονεύθη ο χωροφύλαξ Σκρέκος ’Αθανάσιος, εις την έπιχείρησιν της νήσου Τήλου (’Επισκοπής) κατ’ Οκτώβριον 1944 και έτραυματίσθη ο χωροφύλαξ Μϊχος Δημήτριος κατά την άνακατάληψιν της νήσου Λερού παρά των Γερμανών κατά Νοέμβριον του 1943 και τινες άλλοι.