Εκθεση Δράσης Φεραρολάκη Κων/νου , ανθυπασπιστή Χωροφυλακής


Εκθεσις
«Πεπραγμένων κατά τα έτη της δουλίας του Διοικητού Α΄Λόχου Ανεξαρτήτου Συντάγματος Εφ. Ανθ/τού Χωροφυλακής Φεραρολάκη Κων/νου του Γεωργίου κλάσεως 1918»
———————–

Διά της υπ΄αριθ. 41/1/1 της 7-5-1941 αποφάσεως Υφυπουργείου Δημοσίας Ασφαλείας Κρήτης ανεκλήθην εις την ενεργόν της Χωροφυλακής Υπηρεσίαν, αναλαβών από της αυτής τα καθήκοντά μου τοποθετηθείς εις το τμήμα Ασφαλείας Χανίων, εις ο παρέμενον μέχρι της 11 Ιουλίου 1941 ότε απελύθην διά της υπ΄αριθ. 836-διαταγής της Γενικής Διοικήσεως Κρήτης.
Η 20η Μαΐου του έτους 1941, ημέρα της πτώσεως των αλεξιπτωτιστών με εύρεν εν επιφυλακή εις το Αστυνομικόν Κατάστημα της Α. Υψηλότητος του Πρίγκηπος Πέτρου εις την φρουράν του οποίου είχον αποσπασθή και παρέμενον αναχωρήσαντος μετά της Α.Μ του Βασιλέως Γεωργίου την προηγουμένην διά Περιβόλια προάστειον των Χανίων.
Την πρώτην και δυτέρα ημέραν των επιχειρήσεων ως επικεφαλής δυνάμεως του τμήματος Ασφαλείας κατεγινόμην εντός της πόλεως προς προστασίαν καταστημάτων και οικιών εκ των πάσης φύσεως συσορρευθέντων εν τη πόλει κακοποιών, οίτινες εποφελούμενοι της συγχίσεως και του πανικού των πόλεων προκληθέντος εκ των βομβαρδισμών, διήρπαζον και ελεϊλάτουν τα πάντα. Την τρίτην ημέραν διετάχθην να παραλάβω μέρος της δυνάμεως του τμήματος και να μεταβώ εις συνοικία Νέα Χώρα ένθα κατά τας πληροφορίας του Αρχηγείου κατήρχοντο Αλεξιπτωτισταί. Οντως παραλαβών (8) εκ των ανδρών του τμήματος μετέβην εκείσε πλην όμως οι αλεξιπτωτισταί έπιπτον την στιγμήν εκείνην εις τα πέριξ και άνωθι του πυριτιδοποιείου υψώματα και έσπευσα προς το σημείον εκείνον. Εις την δυτικήν όμως πλευράν της συνοικίας και παρά τον ποταμόν Κλαδισσόν ευρίσκετο Αγγλικόν φυλάκιον το οποίον μας απηγόρευσε την διάβασιν διότι τοιαύτην είχε διαταγήν και ηναγκάσθημεν να παραμείνωμεν εντεύθεν του ποταμού λαβόντες θέσεις μέχρι εσπέρας ότε επιστρέψαμεν εις το τμήμα χωρίς να έλθωμεν εις κρούσιν με τον εχθρόν.
Την τετάρτην ημέραν ευρεθείς εις το Αρχηγείον Χωρ/κής παρετήρησα ότι εντός του Γραφείου ευρίσκετο Αγγλος Ταγματάρχης ο οποίος εζήτη αξιωματικόν Χωρ/κής προς εκτέλεσιν εμπιστευτικής Αποστολής, την οποίαν υπηρεσίαν ηρνούτο να εκτελέσουν δύο αξιωματικοί κληθέντες ο είς κατόπιν του άλλου υπό του κ. Αρχηγού, προφασιζόμενοι ασθένειαν.
Προ της τοιαύτης καταστάσεως ευρεθείς, εισήλθον αυθορμήτως εις το γραφείον και εζήτησα από τον κ. Αρχηγόν εάν κρίνομαι κατάλληλος είμαι πρόθυμος προς εκτέλεσιν της υπηρεσίας ταύτης, παρουσιάσας με δε εις τον παριστάμενον Ταγματάρχην, διετάχθην να παραλάβω υπαξ/κόν της αρεσκείας μου και να ευρίσκομαι έτοιμος την 7 μμ. ώραν που θα ήρχετο αυτοκίνητον να μας παραλάβει, εκλέξας προς τον σκοπόν τούτον τον Ενωμ. Γονιωτάκην Εμμ.
Την προσδιορισθείσαν ώραν μας παρέλαβεν Αγγλος Λοχαγός ο οποίος δι΄αυτοκινήτου μας μετέφερεν εις το Αγγλικόν Στρατηγείον. Παρουσιασθείς ενώπιον του Στρατηγού παρευρίσκετο εν αυτή και ο ημέτερος επί των Στρατιωτικών Υπουργός κ. Τζανετάκης Εμμ. Μοί ενεχείρησεν ανοικτήν διαταγήν απευθυνομένην προς το εν Καστελλίω εδρεύον μικτόν Σύνταγμα, με την εντολήν να την μεταφέρω και την παραδώσω εν ασφαλεία, μετά του παρισταμένου Αγγλου Λοχαγού εις το προσόν όρον, εις ον παρεδώθη όμοιον αντίγραφον της αυτής διαταγής. Η διαταγή αφορώσα την εις την πόλιν Χανίων επιστροφήν του Συν/τος την επαφήν του οποίου είχεν απωλέσει το Στρατηγείον από της δευτέρας ημέρας των επιχειρήσεων και το οποίον παρέμενεν εκείσε εν αδρανεία ελλέψει διαταγών και πυρομαχικών. Κατά την παράδωσιν της διαταγής και καθ΄ήν στιγμήν ετοιμαζόμην προς αναχώρησιν, ερωτήσας τον Αγγλον Στρατηγόν να με πληροφορήσει ει δυνατόν εις ποία περίπου σημεία ευρίσκεται ο εχθρός διά να κατανοήσω την πορείαν μου, αφού με ητένισε εις τους οφθαλμούς μοι απήντησε χαμηλοφώνος μετ’ αρνητικής κινήσεως της κεφαλής του «δυστυχώς όχι».
Η αποστολή αποτελουμένη εκ πέντε ατόμων του Αγγλου λοχαγού μεθ’ ενός Αγγλου υπ/κού, του Ανθ/γού Μαρινάτου Ν. Του υποφαινομένου και του Ενωμ. Γονιατάκη Εμμ., ανεχώρησεν και έφερεν μεν εις πέρας την αποστολήν ταύτην εγχειρήσασα την διαταγήν εις τον Διοικητήν του Συν/τος, πλην όμως μέχρι της 7ης ημέρας των επιχειρήσεων ότε εφθάσαμεν επιστρέφοντες μετά του Συν/τος εις χωρίον Θέρισσον, τα Χανιά είχον καταληφθή υπό των Γερμανών οι δε Αγγλοι εμάχοντο υποχωρούντες εις Αποκόρωνα και ούτω το Συν/μα διελύθη.
Την 22αν Ιουνίου εισελθόν εις Χανιά ηναγκάσθην να παρουσιασθώ εις την υπηρεσίαν της Χωρ/κής, εις ην και παρέμεινον μέχρι της 11 Ιουλίου 1941 ότε απελύθην υπό της Γενικής Διοικήσεως Κρήτης.
Μετά την απόλυσίν μου βαρέως φέρων τον ζυγόν της δουλείας και μετά πάροδον ολίγων μηνών μόλις το πρώτον ενεφανίσθη η Αγγλική υπηρεσία κατασκοπείας, συνδεθείς μετ’ αυτής και συνεργαζόμενος προσέφερον τας προς την πατρίδα μου υπηρεσίας.
Την 25ην Φεβρουαρίου του 1942 συλλαμβάνομαι μετά του Αγγλου Υπολοχαγού GORTNIJ DINRARκαι εγκλειόμεθα εις Φυλακάς Αγειάς, κατόπιν προδοσίας. Την 9ην Απριλίου του αυτού έτους εισαχθείς εις δίκην, εγώ μεν καταδικάζομαι εις θάνατον επί σαμποτάζ (διευκολύνων τας κινήσεις του εχθρού) ο δε Αγγλος εξαφανίζεται εκ της φυλακής την προηγουμένην της καταδίκης μου.
Την 20ην Ιανουαρίου του έτους 1943 δραπετεύω της φυλακής εξελθών δε εις το βουνόν συνδέομαι και πάλιν μετά της Αγγλικής κατασκοπείας εργαζόμενος μετ΄αυτής παρέχων αυτή τας υπηρεσίας μου μετά των υπ’ εμέ ανδρών, περιερχόμενος εις ολόκληρον την νήσον. Τον Μάϊον του έτους 1944 συνελθόντες εγγύς του χωρίου Ντερέ μετά των επίσης φυγοδικούντων και συνεργαζομένων κ.κ. Βελεγρή Ιωάννου, Ταγματάρχου Πεζικού και Ντιγριντή Γεωργίου Λοχαγού, αποφασίζωμεν την εκ των προτέρων καθορισθείσαν διαφώτησιν και οργάνωσιν των κατοίκων, ο μεν Ντιγριντής της Επαρχίας Κισσάμου, ο δε Βελεγρής μετ΄εμού της επαρχίας Κυδωνίας, συνενοούμενοι και μετά της Κεντρικής επιτροπής της Ε.Ο.Κ. εδρευούσης εν τη πόλει, διά της οποίας οριζόμεθα μέλη της Επαρχιακής Επιτροπής.
Η όλη οργάνωσις της επαρχίας Κυδωνίας υπήρξε ταχεία και αρτία, καθ’ υπόδειξιν των μεθ’ ημών συνεργαζομένων αντιπροσώπων του Στρατηγείου Μέσης Ανατολής Αγγλων, ως και των εξ Αφρικής προς τούτο αφιχθέντων Ελλήνων Αξ/κών κ.κ. Επισμηναγού Κελαϊδή και λοχαγών Ταβερναράκη Γεωργίου και Βαρδουλάκη. Δώδεκα (12) εθνικοφρόνους ομάδας καταρτήσαμεν εν Κυδωνία εξ ων μία μαχητική εκ πεντήκοντα (50) ανδρών κατά το πρώτον, αι δε λοιπαί εφεδρικαί εκ -511- ανδρών τα ονοματεπώνυμα και την σύνθεσιν των οποίων υπεβάλαμεν εις το Στρατηγείον Μέσης Ανατολής διά του Αγγλου Λοχαγού Νίκο. Η μαχητική ομάς οπλισθείσα εν μέρει υπό του Αγγλικού φυλακίου Σελήνου ήρχισεν εκδηλουμένη εν τη επαρχία από τας αρχάς Αυγούστου 1944, με επικεφαλής τον υποφαινόμενον, του Ταγ/ρχου κ. Βελεγρή Ιωάννου διαταχθέντος την ανάληψιν της Γενικής Εποπτείας των Εθνικοφρόνων ανταρτικών ομάδων Κυδωνίας, Αποκορώνου και Κισσάμου, με τας οποίας στενώτατα συνεργαζόμεθα. Τον Οκτώβριον η μαχητική αύτη ομάς Κυδωνίας πυκνόσασα την δύναμίν της διά δυνάμεων των εφεδρικών ομάδων ονομάσθη Τάγμα Βελεγρή Ανεξάρτητον, αναλαβών ο υποφαινόμενος την Διοίκησιν του Α΄. Λόχου.
Την 15ην Οκτωβρίου 1944 ευρισκόμενον το Τάγμα καταβλησμένον ανατολικώς και εγγύς του χωρίου Φουρνέ, εδέχθην επίθεσιν των Γερμανών περί ώραν 6 π.μ. της αυτής. Το κύριον Βάρος της επιθέσεως εστράφει εις τον τομέα του ημετέρου λόχου, πλην όμως ο λόχος εκράτησε τας καθορισθείσας υπό του Τάγματος θέσεις του, διεκδικών σπιθαμήν προς σπιθαμήν το έδαφος, παρά τα πενιχρά πολεμικά μας μέσα και τας δυσαναλογίας της δυνάμεως του εχθρού, μέχρι της 2ας απογευματινής ώρας ότε πιεσθέντες διά του πυροβολικού και των όλμων του εχθρού διετάχθημεν εις υποχώρησιν αφίσαντες μόνον ένα νεκρόν εις το πεδίον της μάχης εκ των ημετέρων ανδρών και ματαιόσαντες τα σχέδια του εχθρού ο οποίος αντικειμενικόν είχεν σκοπόν την κύκλωσιν και αποκοπήν της εις Παναγιά Κεραμικού εαμικής δυνάμεως ανταρτών.
Διά την πράξιν ταύτην η Στρατιωτική Διοίκησις Κρήτης διά της υπ’ αρ. Η. Διαταγής της μοι απένειμεν έπαινον διά την όλην ουσίαν έκβασιν της μάχης, προάγουσα και τους διακριθέντας υπαξιωματικούς και άνδρας κατόπιν προτάσεως του Τάγματος.
Το Τάγμα μας μετά την υποχώρησίν του εξέλεξεν ως έδρα του το χωρίον Μεσκλά, ο δε Λόχος μου διετάχθη και μετέβη εις Λάκκους εις ορίσθη έδρα του. Ολίγον αργότερον το Τάγμα Βελεγρή ονομάσθη Ανεξάρτητον Σύνταγμα αναλαβών την Διοίκησίν του ο Αντ/ρχης κ. Παπαδάκης Αντώνιος με έδρα τους Λάκκους, υποδιοικητής δε αυτού ο Ταγ/ρχης Πεζικού κ. Νικολούδης Εμμ. Πολυτίμους υπηρεσίας προσέφερεν το Ανεξάρτητον Σύνταγμα εις την όλην απελευθερωτικήν προσπάθειαν, επιτηρών τομέα από Θερισσού μέχρι Κισσάμου, εκτελών τας διαταγάς της Στρατιωτικής Διοικήσεως Κρήτης, αντιμετοπίζων και την εσωτερικήν αντίδρασιν της αυτονομασθείσης Μεραρχίας Κρήτης.
Κατά μήνα Δεκέμβριον του έτους 1944, δύναμις ελασιτών κατεκράτησε αυθαιρέτως τρόφιμα και μεταγωγικά μας προερχόμενα εκ Καστελλίου Κισσάμου και προοριζόμενα διά το ημέτερον Συν/μα. Τεθείς επικεφαλής του λόχου μου και μεταβάς εις το χωρίον Καράνου ένθα εκρατούντο οι συλληφθέντες τα ζώα και τα τρόφημα, απελευθερώσα τούτους, κατέσχον τα τρόφιμα ηχμαλώτισα μεταγωγικούς των ελασιτών, τους οποίους οδήγησα εις την έδρα μου, και γενικώς διά της πατριωτικής στάσεως και της πυγμής μας δεν επιτρέψαμεν εις τα αναρχικά ταύτα στοιχεία να επιβάλλονται και να τρομοκρατούν ως εις άλλας περιοχάς συνέβαινεν.
Τον Ιανουάριο του έτους 1945 διά της υπ’ αριθ. 480 διαταγής της Στρατιωτικής Δ/σεως Κρήτης απεσπάσθην εις την δύναμιν του Αρχηγείου Χωρ/κής κρήτης, διαταχθείς να υδρύσω υποδ/σιν χωρ/κής ελευθέρας Κυδωνίας με έδρα τους Λάκκους, παραδώσας την Δ/σιν του λόχου μου την 26ην φεβρουαρίου εις τον Υπολ/γόν κ. Σπανουδάκην Χαράλαμπον. Οντως αμέσως ίδρυσα την Υπδ/σιν Χωρ/κής παρ’ όλην την συστηματικήν αντίδρασιν του ΕΑΜ – ΕΛΑΣ της περιφερείας το οποίον ίδρυσε διλοχίαν απειλούσα την Χωρ/κήν άμα τη εμφανήσει της, κατέταξα περί τους εξήκοντα εφέδρους χω/κας της αρεσκείας μου, και επεβλήθην εις την περιφέρειαν, κατέσχον περί τα (108) κλοπημαία πρόβατα κατά διαφόρους ημέρας εις ενέδρας και κατόπιν συμπλοκών μετά των ζωοκλεπτών και γενικώς επέβαλον το Κράτος του Νόμου εν τη όλη περιοχή., εγκαταστήσας την υποδ/σιν εις την οριστικήν της έδρα Αλκιανού την 23 Μαΐου ημέραν εκείσε αναχωρήσεως των Γερμανών.
Την επομένην της αναχωρήσεως των Γερμανών και μετά την εγκατάστασιν της υπηρασίας εις Ακιανού, η υπηρεσία μου ως αμοιβή, διότι ούτε μισθόν έλαβον, ούτε και απάντησιν εκ του Υπουργείου, αιτήσεως περί αποκαταστάσεώς μου έλαβον, με απέπεμψε της υπηρσίας ενώ τους συναδέλφους μου τους μηδέποτε εργασθέντας απεκατέστησεν με τον βαθμόν του Μοιράρχου.
Κατά το χρονικόν διάστημα της δουλείας και κατά τον όλον απελευθερωτικόν αγώνα, θα θεωρήσω παράληψιν εάν δεν εξάρω τας υπηρεσίας ας προσέφερον και αι οποίαι υπέπεσαν εις την άμεσον αντίληψίν μου υπό των αξιωματικών κ.κ 1) Νικολούδη Εμμανουήλ Ταγματάρχου Πεζικού ο οποίος παρά την προβεβικείαν ηλικίαν του και καθ’ όλον το διάστημα της κατοχής δεν έπαυσε από του να εργάζεται με όλην την δύναμιν την ψυχικήν και σωματικήν υπέρ του απελευθερωτικού αγώνος διακινδυνεύσας πολλάκις την ζωήν του τόσον εκ της φυλακής όσον και έξω αυτής.
2) Βελεγρής Ιωάννης Ταγματάρχης Πεζικού ο οποίος από της αρχής της κατοχής και μέχρι της απελευθερώσεως προέτασε τα στήθη του, αψηφών πάντα κίνδυνον, εγκαταλείψας εργασίαν και οικογένειαν χάριν του απελευθερωτικού αγώνος, δραπετεύσας εκ των χειρών του κατακτητού, υπήρξε πάντοτε παράδειγμα αυτοθυσίας και εργατικότηταος εις την όλην πρωτοπόρον απελευθερωτικήν εν τη Κυδωνία προσπάθειαν.
3) Ντιγριντής Γεώργιος, λοχαγός, εμψυχωτής του αγώνος, άοκνος και αφοσιωμένος ψηχή τε και σώματι εις τα ιδανικά της Πατρίδος και οικογενείας, υπήρξε ο πρωτοπόρος οργανωτής της Επαρχίας Κισσάμου.
4) Παπήλαρης Γεώργιος, 5) Βολάνης Ιάκωβος Ταγ/ρχης, 6) Σπανούδης Χαρ. 7) Βολάνης Ελευθέριος Καπετάνιος Τμήματος 8) Μπάσκας Κ. Καπετάνιος Τμήματος και Γαλάνης Γεώργιος Καπετάνιος Τμήματος με τους οποίους καθ’ όλον το χρονικόν διάστημα της κατοχής η συνεργασία και ο αγών υπήρξε κοινός και αδιάσπαστος, η δε προσφερθείσα εις τον απελευθερωτικόν αγώνα υπηρεσία, λίαν αποδοτική και παραδειγματική.
Ομοίως έργον δικαιοσύνης θ’ αποτελέση η ηθική και υλική αμοιβή προς τους κάτωθι υπαξ/κούς και άνδρας του λόχου μου, διακριθέντας κατά τον χρόνον της υπηρεσίας την εις αυτοθυσίαν και απαράμειλον ανδρισμόν και πατριωτισμόν. 1) Λιονάκην Κων/νον εφεδρ. Επιλοχ. Πεζικού, 2) Λοχίαν Καντιδάκην Γεώργιον 3) Επιλοχίαν Σκουλάν Εμμ. Νικολάου 4) Δεκ. Σκουλάν Αντων. 5) Στρ. Καντιδάκην Ιωάννην 6) Στρ. Μαλινδρέτον Σπυρίδωνα 7) Διδάσκαλον Βολάνην Γεώργιον 8) Διδάσκαλον Νικολούδην Ευάγ. 9) Στρ. Τζοτζολάνην Αλέκον, 10) Σκουλάν Γρηγόριον 11) Μαναρώλην Ξενοφώντα 12) Διμοιρ. Μιχελάκην Μιχαήλ 13) Ομαδάρχην Μιχελάκην Μιλτιάδην 14) Χωρ. Κοκκολάκην Στέφανον 15) Χωρ. Μπεμηλιδάκην Απόστολον, 16) Στρ. Παρασκάκην Ζαχαρίαν 17) Λοχ. Τρούλλαν Ανδρέαν 18) Στρατιώτην Ντουντουλάκην Ηρακλήν 19) Κολομπάνην Στυλιανόν Δεκανέα 20) Στρατιώτην Γαροφαλάκην Νικόλαον 21) Στρατιώτην Κοκκολάκην Εμμανουήλ και 22) Στρατιώτην Βουράκη Γεώργιον.

ΕΘΕΩΡΗΘΗ Εν Χανίοις τη 5 Ιουλίου 1945
Ο                                                                                                          Ο
Δ/τής του Ταγ/τος Εκθέτων                                                    Διοικητής του Λόχου
Ι. Βελεγρής                                                                               Κ. Φαραρουλάκης
Ταγ/ρχης

Advertisements