Εκθεση γεγονότων 108 ΤΑΓΜΑΤΟΣ ΠΑΤΡΩΝ(3-4 Δεκ 1944), 3 ΤΑΞΙΑΡΧΙΑ ΕΘΝΟΦΥΛΑΚΗΣ,/23 Ιαν 1945


Αριθ. Πρωτ. ΑΠ. 25
Πάτραι τη 23η Ιανουαρίου 1945
Α Π Ο Ρ Ρ Η Τ Ο Σ

Η
3η Ταξιαρχία Εθνοφυλακής

προς
Το Υπουργείον Στρατιωτικόν
Επιτελείον Στρατού
(Γραφείον ΙΙΙ)
Α Θ Η Ν Α Σ

«Υποβολή εκθέσεως επί των γεγονότων 3 προς 4 Δεκεμβρίου 1944 του 108 Τάγματος Πατρών.»

Λαμβάνω την τιμήν να υποβάλω έκθεσιν επί των γεγονότων της 3 προς 4 Δεκεμβρίου 1944 του 108 Τάγματος Πατρών.

Τ.Υ
Γρ. Γκούσης

Συν/χης Πυρ/κού

ΕΜΠΙΣΤΕΥΤΙΚΗ
Αριθ. ΕΠ. 29
Σχετ.39
Εν Πάτραις τη 21 Δεκεμβρίου 1994

Το
108 Τάγμα Εθνοφυλακής

Προς
Την ΙΙΙ Ταξιαρχίαν (Γραφ. ΙΙΙ και ΙΙ)
Ενταύθα

«Υποβολή εκθέσεως πεπραγμένων υπό του Τάγματος μέχρι της 4ης Δεκεμβρίου ε.ε.»

Λαμβάνω την τιμήν να υποβάλω συνημμένως έκθεσιν πεπραγμένων του Τάγματος από της συγκροτήσεώς του μέχρι της 4ης Δεκεμβρίου, εις εκτέλεσιν της υπ’ αριθ. Ε.Π.8/10-12-44 Δ/γής υμών.
Μετά της εκθέσεως του Τάγματος συνυποβάλλονται και εκθέσεις παρόμοιαι των Διοικητών Λόχων ως και σχετικαί διαταγαί και Πίνακες ως εν τω συναπτομένω τη παρούση πίνακα περιεχομένων εμφαίνεται.-
Η έκθεσις του υποδιοικητού του Τάγματος λόγω της μη εγκαίρου υποβολής της εις το Τάγμα θα υποβληθή υμίν κεχωρισμένως μετά των παρατηρήσεων του Τάγματος.-
Η έκθεσις μετά των συνημμένων ταύτη υποβάλλεται εις Διπλούν.-

Τ.Υ.
ΣΚΥΛΟΔΗΜΟΣ ΧΡΗΣΤΟΣ

Αντ/ρχης Πεζ.-

108 ΤΑΓΜΑ ΕΘΝΟΦΥΛΑΚΗΣ
Απόρρητος Προσωπική

Συμπληρωματική ΄Εκθεσις

Παρατηρήσεων Διοικητού Τάγματος επί της υποβληθείσης εκθέσεως Ταγ/ρχου Τσολουτζίδου Π. υποδιοικητού και Επόπτου οικονομικών υπηρεσιών.

Τα πλέον ενδιαφέροντα σημεία της εκθέσεως του Ταγ/ρχου Τσολουτζίδου Π. υποδιοικητού του Τάγματος υπογραμμίζονται δι’ ερυθράς μολυβδίδος και αριθμούνται μεταφέρονται δε εις την παρούσαν έκθεσιν με τους αυτούς αριθμούς.-

1ον) Ουδεμία διαταγή εξεδόθη ούτε εγγράφως ούτε προφορικώς περί απολύσεως των εφέδρων κλ.1936 των οπωσδήποτε υπηρετησάντων εις τα Τάγματα.-
Κατόπιν επιμόνου απαντήσεως του ΕΛΑΣ και διά ν’ αποφύγωμεν την κατάταξιν αριθμού οπλιτών του ως και της Ε.Π. καταγομένων εκ ξένων περιφερειών, εδέχθην μιάν ονομαστικήν κατάστασην 44 οπλιτών ήτις επισυνάπτεται τη παρούση, των θεωρουμένων ότι ανεμείχθησαν σοβαρώς κατά το παρελθόν και εκ της καταστάσεως αυτής απελύθησαν μόνον 20.

2ον) Εκ των προσελθόντων προς κατάταξην οπλιτών του ΕΛΑΣ και Ε.Π με φύλλα πορείας των καταταγομένων εκ του Νομού Αχαίας 60, εκρίθησαν ακατάλληλοι παρά του Συμβουλίου κατατάξεως 20, κατετάγησαν συνεπώς 40 διανεμηθέντες εις τους 4 λόχους και ουχί 30-35 ως αναγράφει ο Ταγ/ρχης γεγονός το οποίον έδει να γνωρίζη ως πρόεδρος του Συμβουλίου.

3ον) Αντίγραφον εγγράφου Διαταγής μου ως προς την προτεραιότητα της απολύσεως των υπεραρίθμων οπλιτών επισυνάπτεται τη γενική εκθέσει.- Δυστυχώς ούτε και αυτήν ενθυμήται ο κ.Ταγ/ρχης.
Τα λοιπά ζητήματα του τρόπου κατατάξεως, τα οποία θίγει ο Ταγ/ρχης αναγράφονται μονομερώς εν τη εκθέσει του Τάγματος με αντίγραφον των εκδοθεισών διαταγών Τάγματος-Μεραρχίας και Υπουργείου.

4ον) Ο Στρατωνισμός αναγράφεται εν τω σχετικώ Κεφαλαίω και Γεν. Εκθέσει εκτενώς.-
Είναι αληθές ότι έλαβον εις έν κυτίον ανώνυμον επιστολήν εις ην μου επεδεικνύετο η απομάκρυνσης του Λόχου και το είπον αυτό και εις τους κ.αξ/κούς αλλ’ επειδή δεν δίδω κατ’ αρχήν ουδεμίαν σημασίαν εις τα ανώνυμα γράμματα και επειδή ομοίας, πληροφορίας μοι έδιδον καθ’ εκάστην δεν έδωκα ουδεμίαν σημασίαν.

5ον) Ομολογεί ευτυχώς την διαταγήν περί επιφυλακής ως και τα διαμηφθέντα εν τω γραφείω του τάγματος και επί παρουσία του κ.Ταξιάρχου.

6ον) Ως προς την λήψην των μέτρων ασφαλείας – Επί του σημείου τούτου της εκθέσεως του Ταγ/ρχου έχω επιφυλάξεις διότι ο Διοικητής του 3ου Λόχου εν τη εκθέση του τονίζει ότι ο Ταγ/ρχης του είπε μόνον «να τοποθετήσω κανένα Στρατιώτην σκοπό».

7ον) Δεν είναι εις θέσην ο Ταγ/ρχης ν’ αναγράψη από πότε ήρχισε η διαρροή των ανδρών, και λέγει ότι κατά την γνώμην του ήρξατο τας απογευματινάς ώρας και τούτο διά ν’ αποφύγη ν’ αναφέρει εάν εγένετο το απογευματινόν προσκλητήριον, ενώ είναι εξακριβωμένον γεγονός ότι η διαρροή ήρξατο αμέσως μετά το μεσημβρινόν συσσίτιον: Αποφεύγει ν’ αναφέρει τον λόγον διατί δεν υπέβαλε το αποτέλεσμα της εσπερινής προσκλήσεως, διότι αυτό τούτο το σημείον είναι το πλέον ουσιώδες  μαρτυρούν την αδράνειαν, ην επέδειξεν ο ταγ/ρχης Τσολουτζίδης διότι η Δ/ση του τάγματος εάν επληροφορείτο την διαρροήν των ανδρών ή όταν παρουσιάσθη εις το τάγμα ο υποδιοικητής ώραν 19ην ή εκ του δελτίου της εσπερινής προσκλήσεως θα ελάμβανε άμεσα  και αποτελεσματικά μέτρα, δυστυχώς όμως ούτε το ένα έπραξεν ούτε το άλλο.-
Το τάγμα εστηρίζετο εις την δύναμήν του και υπολόγιζεν ότι δεν ήτο δυνατόν με τα αυστηρά μέτρα ασφαλείας τα οποία διέταξε οι 200 οπλίται του ΕΛΑΣ να διέλυον αμέσως 560 άνδρας, εξ ων 450 ωπλισμένους χωρίς να ευρεθή ούτε είς αξ/κός ή οπλίτης να κάμη χρήσιν του όπλου του.

8ον) Είναι τελείως αναληθές ότι ενεγράφη εις την δύναμη του Τάγματος και του 2ου Λόχου ως λοχαγός ο Καπετάν Ξάνθος. Τοιούτον όνομα δεν αναγράφεται εν τη Η.Δ.Τ. ούτε και εν τη συνημμένη καταστάση εις την Γενική έκθεσιν την υποβληθείσαν υμίν.- Φαίνεται ότι εδήλωσεν εις τον Ταγ/ρχην ότι ετοποθετήθη και ο ταγ/ρχης το επίστεψεν, άλλως τε ως πρόεδρος του Συμβουλίου έδει να το γνωρίζει τούτο, ούτε δε ήτο δυνατόν να καταταγή εις τας 2 Δεκεμβρίου, εφ’ όσον η κατάταξης είχε ληξει το εσπέρας της 28 Ν/βρίου.-
Εάν δεχθώμεν ότι του εγένετο σύστασις να ομιλήση εις τους άνδρας έδει ν’ αποφύγη, εάν ειπέσθη γεγονός το οποίον δεν είναι αληθές έδει να εύρη άλλα λόγια και όχι αυτά τα κολακευτικά τα οποία μετεχειρίσθη. Δύο τινά συμβαίνουν εις την προκειμένην περίπτωσιν ή ότι επίστευεν αυτά που είπεν εις την συγκέντρωσιν ή ότι εφοβήθη και διά να φανή αρεστός ωμίλησεν. Τας σκέψεις μου αυτάς έρχεται να τας ενισχύση το γεγονός ότι αφήρεσεν το στέμμα εκ του πιληκίου του άνευ ουδεμιάς υποδείξεως ή πιέσεως διότι ουδείς αξ/κός έπραξε τούτο.
Εν τη ομιλία του λέγει ότι το πραξικόπημα εγένετο εκ μέρους ωρισμένων αξ/κών και οπλιτών φίλα προσκειμένων προς τον ΕΛΑΣ, άρα συμπεριλαμβάνει και τον εαυτόν του διότι άλλως δεν είχον θέση αι λέξεις αυταί.-

9)     Επί της Στρατολογίας

Επί του ζητήματος τούτου εις ο έρχεται εν αντιθέσει με τα όσα είπεν εις την ομιλίαν του, δεν θ’ ασχοληθώ ούτε άλλωστε και πρέπει διότι πρόκειται περί ανωτέρου αξ/κού προσπαθούντος διά παντός μέσου να καλύψη την αδράνειάν του και την στάσην του. Αι εν τη Γενική Εκθέσει λεπτομέρειαι του τρόπου κατατάξεως και αι συναπτόμεναι αυτή διαταγαί V. Σ και Τάγματος και πίνακες αριθμητικοί συνταχθέντες παρά του Στρατολόγου δίδουν πιστήν την εικόνα διά την κατάταξην.

10)   -Επί του Στρατωνισμού
-Αναγράφει ότι οι Αγγλοι αντιληφθέντες ότι το προαύλιον του Στρατώνος ευρίσκετο υπό τον έλεγχον των ανταρτών επρότειναν εις τον Διοικητήν του Τάγματος να εγκαταστήσουν φρουράν διά να προλάβουν γεγονότα και ότι ο Διοικητής δεν εδέχθει. Τούτο είναι καθαρώς αποκύημα της νοσηράς φαντασίας του Ταγ/ρχου Τσολουτζίδου.-Ουδέποτε εγένετο τοιαύτη πρότασης διότι ουδέποτε εγεννήθει η παραμικρά αφορμή διά να προταθούν μέτρα φρουρήσεως των Στρατώνων υπό άγγλων Στρατιωτών.-
Επίσης ουδέποτε μοι υπεβλήθη πρότασις εκ μέρους του Ταγ/ρχου ή των Διοικητών των λόχων περί απομακρύνσεως των λόχων εκ του Στρατώνος.- Η έκθεσις του αποκαλύπτει πλήρως ποιος είναι: Άβουλος, άνευ ψυχικού σθένους.- Δεν είναι εις θέση να αναλάβη ουδεμία Πρωτοβουλία – βραδύς – Δεν γνωρίζη την ελληνικήν γλώσσαν εν τη εκθέσει του προσπαθεί δι’ ανυπάρκτων επιχειρημάτων και ψευδολογιών ακόμη ν’ αποφύγη τας ευθύνας αίτινες τον βαρύνουν.-
Φαντασία Νοσηρά – Ήτο ατύχημα η τοποθέτησής του εις το Τάγμα. Δεν τον εγνώριζον, ήλπιζα όμως  ότι ως παλαιός αξ/κός καίτοι υστέρει επαγγελματικώς και εις μόρφωσιν θ’ ανταποκρίνετο εις τα στοιχειώδη καθήκοντα του βαθμού του.
Η αφαίρεσις εκ του πιληκίου του Στέμματος και ο λόγος, ον εξεφώνησε ολοκληρώνουν τους χαρακτηρισμούς μου.
Όταν επανήλθεν ήτο έν ανθρώπινον ράκος. Προσπάθησα να του τονώσω το ηθικόν και ενώ όλοι οι  αξ/κοί κατέβαλον όλας τας προσπαθείας των διά την ανασυγκρότησιν του τάγματος, αυτός από φόβον μη εκτεθή εκλείσθη εις έν δωμάτιον του Στρατώνος προκαλών τα Σχόλια και τον οίκτον των Στρατιωτών.

Πάτρας τη 31/12/44

Ο
Διοικητής του Τάγματος
Τ.Σ.Υ.

Advertisements