Αναφορά κου Μπάρδη για Λέλα Καραγιάννη


ΕΚΘΕΣΙΣ
Ευθυμίου Μπάρδη
Αιόλου 71 – Αθήνα
———-

Περί τα τέλη Μαΐου 1941 ένας φίλος μου με συνέδεσε με την αείμνηστον Λέλαν Καραγιάννη η οποίαν την εποχήν εκείνην είχεν ήδη αρχίσει το έργον της περιθάλψεως Βρεττανών, εις ο την εβοήθησα και εγώ διά της συνεισφοράς τροφίμων και χρηματικών τινών ποσών.
Τον Ιούνιον μου έκαμε λόγον διά μιαν ομάδα Βρεττανών κρυπτομένων πλησίον της Μονής του Αγίου Ιεροθέου εις Μέγαρα και περιθαλπτομένων υπό των καλογραιών της Μονής. Τους Βρεττανούς αυτούς επεσκέπτετο συχνά εκείνη κομίζουσα εις αυτούς διάφορα πράγματα, δύο ή τρεις δε φορές την παρακάλεσα να δεχθή και εκ μέρους μου είδη τινα διά να τους τα προσφέρη. Κυρίως τότε απετάνθη εις εμέ διά να προσπαθήσωμεν από κοινού να εύρωμεν τον τρόπον της φυγαδεύσεώς των διότι, όπως μου είπεν, είχεν αποστείλλη άνθρωπόν της να κατοπτεύση τον τρόπον διαφυγής των από τον Κορινθιακόν Κόλπον, αλλά τούτο παρουσίαζε δυσχέρειας λόγω της συνεχούς επιτηρήσεώς του.
Μίαν φοράν μετέβην και εγώ προς επίσκεψίν των, αλλ’ εις τα Μέγαρα ειδοποιήθην ότι οι Γερμανοί την ημέραν εκείνην ηρεύνων τα πέριξ της Μονής προς ανακάλυψιν των Βρεττανών. Επροχώρησα πεζή προς την κατεύθυνσιν της Μονής, αντελήφθην όμως γερμανικάς περιπόλους και έσπευσα να επιστρέψω χωρίς να επιτύχω του σκοπού μου.
Μετ’ ολίγον επληροφορήθην ότι οι Βρεττανοί προ της πιέσεως των Γερμανών ηναγκάσθησαν να εγκαταλείψουν το καταφύγιόν των με την απώλειαν ενός μόνο συναδέλφου των, Τομ αν δεν απατώμαι, όστις τραυματισθείς συνελήφθη αλλ’ απέθανε λόγω του τραύματός του.
Εξ’ αυτών τρεις κατόρθωσαν να έλθουν εδώ όπου και συνήντησαν την Καραγιάννην ης είχον την διεύθυνσιν, εκείνη δε κατόρθωσε να τους φυγαδεύση ασφαλώς.
Καθ’ όλον το υπόλοιπον διάστημα του 1941 δεν επανείδα την Καραγιάννη ειμή κατ’ αραιά διαστήματα απησχολημένος με την Οργάνωσιν του Στρατηγού Ζέρβα, ον εκπροσώπουν εδώ.
Επληροφορήθην όμως περί της συλλήψεως και φυλακίσεως εκείνης και του συζύγου της.
Την Άνοιξιν του 1942 αποφυλακισθείσα μ’ επεσκέφθη αμέσως και μου ανακοίνωσεν ότι έλαβεν επαφήν με την Αγγλικήν αποστολήν Παρνασσίδος και με τον αντιπρόσωπον του Αγγλικού Ναυαρχείου, ανώτερον αξιωματικό φέροντα τον βαθμόν του Ναυάρχου αν δεν απατώμαι και διαμένοντα την εποχήν εκείνη εις Πειραιά.
Μου ανεκοίνωσε εν συνεχεία ότι είχεν ήδη αρχίση την συγκρότησιν δικτύων πληροφοριών και εζήτησε επ’ αυτού την συνεργασίαν μου ην και προθύμως προσέφερα.
Έκτοτε ήρχισε μία στενοτάτη επαφήν μεταξύ μας με συχνάς συναντήσεις μας, κυρίως εις το κατάστημά μου, ενίοτε δε και εις την οικία της κυρίας Ζρεκ Φυλής 206.
Της παρείχον πληροφορίας στρατιωτικής φύσεως λαμβανομένας παρ’ εμού απ’ ευθείας εκ του Γερμανικού Στρατηγείου Αεροπορίας εις ο τη εντολή του στρατηγού Ζέρβα είχα κατορθώση να υπεισέλθω ως και αεροπορικής φύσεως αφορώσας κυρίως το πρόγραμμα ημερών υπηρεσίας δι’ έκαστον των πέριξ των Αθηνών αεροδρομίων.
Αι τελευταίαι αυταί ήσαν εξαιρετικής σπουδαιότητος εφ’ όσον οι Γερμανοί εχρησιμοποίουν καθ’ ορισμένην σειρά ημερών, έκαστο των αεροδρομίων τούτων, συγκεντρούντες εις αυτό, πάσαν κίνησιν μεταφορών, επιδρομών κ.λ.π. Εφ’ όσον λοιπόν οι ημέτεροι ήτο δυνατόν να γνωρίζουν ου μόνον τούτο αλλά και την σειράν υπηρεσίας εκάστου αεροδρομίου, τυγχάνει ευνόητον ότι η προξενούμενη εκάστοτε ζημιά εξ αεροπορικών επιδρομών μας, δεν ηδύνατο παρά να είναι εξαιρετικά βαρεία.
Ατυχώς η Καραγιάννη δεν διέθετε ίδιον πομπόν, οσάκις δε της επρότεινα να χρησιμοποιήση τον δικό μας, μοι απήντα ότι έχειν απόλυτον εμπιστοσύνην εις τας ομάδας μεθ’ ων συνεργάζετο. Ενθουσιώδης, ζωτική, πλήρης ενεργητικότητος και ευφυίας, εργαζομένη με πίστιν και ανιδιοτέλειαν, προσφέρουσα τα πάντα εις τον αγώνα και ουδέποτε παρ’ ουδεμίας υπηρεσίας ενισχυθείσα, παρουσίαζε όλα τα προσόντα των εξαιρετικών φυσιογνωμιών, μη δυνηθείσα ατυχώς, όπως και εκείναι, ν’ αποφύγη το κυριώτερο μειονέκτημά των. Κρίνουσα τους πάντας εν τω μέτρω του εαυτού της, παρεδέχετο ασυζητητί την καλή των πίστιν.
Είμαι συνεπώς ακραδάντως πεπεισμένος ότι πολλοί εσφετερίσθησαν πολυτίμους υπηρεσίας της Καραγιάννη, ας παρουσίασαν ως δικάς των.
Στενότατα συνδεδεμένος μαζί της, είμαι ενήμερος απασών σχεδόν των ενεργειών της και δεν δύναμαι να αποκρύψω την οδυνηράν κατάπληξίν μου πληροφορούμενος ότι σημαντικόταται πληροφορίαι της Καραγιάννη δεν φέρονται μεταβιβασθείσαι παρ’ αυτής.
Καθ’ όλον το διάστημα του 1942 πλην της ανταλλαγής πληροφοριών πολλάκις μου επρομήθευεν όπλα και πυρομαχικά διά την οργάνωσιν του Ε.Δ.Ε..Σ.
Η αυτή συνεργασία και επί του αυτού πεδίου, εξηκολούθησε και καθ’ όλον το χρονικόν διάστημα του 1943. Η επαφή της κατά το διάστημα τούτο με τας Αγγλικάς αποστολάς υπαίθρου εγένετο στενωτέρα.
Επεκοινώνει με τον Ταξίαρχον Έντυ, ούτινος ο διερμηνεύς Δημήτριος Χάλος ευρισκόμενος ήδη εις Αίγυπτον την επεσκέπτετο, η επαφή της εξηκολούθησε και μετά του αντικαταστήσαντος τον Έντυ αντισυνταγματάρχην Τομ. Είχεν επίσης συνεργασία μετά του συνταγματάρχου Κριστ, προς ον μάλιστα, ο υιός μου Νίκος, ανήκων εις την ομάδα της Καραγιάννη, όταν καταδιωκόμενος υπό των Γερμανών μετά την σύλληψιν εμού και της συζύγου μου, ανεχώρησε τη φροντίδι της Καραγιάννη, εις την ύπαιθρον, μετέφερεν ανοιχτήν επιστολήν αρχίζουσα με την προσφώνησιν «αγαπητό μου παιδί». Εις την ερώτησίν του δε αν η μεταξύ των οικειότης ήτο τόσον μεγάλη, εκείνη του απήντησε ότι η φράσις αυτή ήτο το μεταξύ των σύνθημα.
Κατά το αυτό έτος ανέθεσα δι’ επιστολής εις τον υιόν της Γεώργιον Καραγιάννη, μέλλοντα ν’ αναχωρήση εις την ύπαιθρον, την συγκέντρωση υγειονομικού υλικού προοριζομένου διά την οργάνωσιν ΕΔΕΣ, διά συνεισφοράς διαφόρων πατριωτών φαρμακοποιών και φαρμακεμπόρων των Αθηνών, όντως δε ούτος ησχολήθη με την περισυλλογήν του υλικού τούτου.
Το φθινόπωρον του αυτού έτους εγνώρισα επίσης τον βοηθόν της Ζήσιμον Παρτίδον αναλαβόντα υπηρεσίαν κατ’ εντολήν της εις την γερμανικήν μονάδα ήτις αργότερον ανέλαβεν την δίωξη των ανταρτών εις την περιφέρειαν Λεβαδείας, και όστις προσέφερεν εις τον αγώνα μας ανεκτιμήτους υπηρεσίας ως διερμηνεύς του διοικητού.
Αι συναντήσεις μας αυτές ελάμβανον χώρα εις την οικίαν της κυρίας Σρέκ και ο Παρτίδος εκτός των πληροφοριών πολλάκις έφερε πυρομαχικά τα οποία συνήθως παρελαμβάνοντο εις το κατάστημα Καραγιάννη κατά την τελευταίαν δε συνάντησίν μας ολίγας ημέρας προ της συλλήψεως μου, έφερε μερικάς χειροβομβίδας νεοτάτου τύπου με τας οποίας είχον εφοδιασθή οι Γερμανοί, ας και μου παρέδωσε.
Κατά το χρονικόν εκείνο διαστημα ήτο έκδηλος πλέον η πρόθεσις των Συμμάχων όπως επιτεθούν εναντίον των εν Ελλάδι Γερμανών. Τούτο συνάγετο εκ των πληροφοριών τας οποίας εζήτουν, αναφερόμενας εις τας δυνάμεις ας οι Γερμανοί είχον εις παραλιακά μέρη. Πληροφορίας επ’ αυτών μου εζήτει ου μόνο ο στρατηγός Ζέρβας αλλά και η Καραγιάννη, πράγμα όπερ αποδεικνύει την στενήν της επαφή με τας αρμόδιας Υπηρεσίας, εξωτερικού και υπαίθρου.
Μέχρι της 7ης Μαρτίου 1944 ημέρας καθ’ ην συνελήφθην η συνεργασία μας ήτο στενοτάτην εις το πεδίο της ανταλλαγής των πληροφοριών μας, όσας δε ελάμβανον παρ’ αυτής τας μετέδιδον εις το στρατηγείον του Ζέρβα.
Η έγκαιρος ενημερότης της των εφ’ όλων των ζητημάτων ήτο καταπληκτική εδικαιούτο δε πάντοτε είτε εκ των γεγονότων είτε εκ της διασταυρώσεως των πληροφοριών άλλων οργανώσεων.
Αλυσσόδετος εις το απομονωτήριον των φυλακών Αβέρωφ επληροφορήθην την σύλληψιν της υπό των ΕΣ – ΕΣ.
Η συγκίνησιν μου υπήρξεν απερίγραπτος. Εις το διάστημα των τριών ετών της συνεργασίας μας, μου εδόθη η ευκαιρία να εκτιμήσω ότι εκτός των άλλων προτερημάτων της, ένας αφάνταστος αλτρουισμός διέκρινεν όλα τας πράξεις της, αλτρουισμός αυθόρμητος, πηγαίος, όλες δε οι πράξεις της φέρουν την σφραγίδα του.
Η ημέραν καθ’ ην μέχρι του βάθους του απαίσιου τάφου μου έφθασεν η είδησις της εκτελέσεως της, υπήρξεν εκ των χειροτέρων της ζωής μου.
Έκλαυσα σαν το μικρό παιδί για το χαμό της, για τη σκληρή απόφαση της Μοίρας να μην της επιτρέψη να ιδή τους κόπους και τας θυσίας της ανταμοιβομένας με την απελευθέρωσιν της Πατρίδος που τόσον ελάτρευσε εκείνην.
Υπήρξεν εκ των δυναμικοτέρων φυσιογνωμιών του μυστικού πολέμου εις την Ελλάδα και αναμφισβητήτως η μεγαλυτέρα γυναικεία μορφή του αγώνος αυτού.

Advertisements