Η κατάσταση στη Β. Ηπειρο, ΚΕΓΒΗ/28 Νοε 1944


ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΓΩΝΟΣ
ΒΟΡΕΙΟΥ ΗΠΕΙΡΟΥ
ΑΝΤΙΓΡΑΦΟΝ
Ιωάννινα Νοέμβριος 1944

Ε Κ Θ Ε Σ Ι Σ
ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΕΠΙ ΤΗΣ ΒΟΡΕΙΩ ΗΠΕΙΡΩ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΣ

Ι. Η ΒΟΡΕΙΟΣ ΗΠΕΙΡΟΣ ΜΕΧΡΙ ΤΟΥ 1939
α) Βόρειον Ηπειρον λέγοντες εννοούμεν το Τμήμα της Ηπείρου από των τέως Ελληνοαλβανικών Συνόρων μέχρι σχεδόν του ποταμού ΣΚΟΥΜΠΙ περιλαμβάνει δε τους νομούς του τέως Αλβανικού Κράτους Αργυροκάστρου, Κορυτσάς, Αυλώνος, και Βερατίου.-
Ολοι οι διά μέσου των αιώνων χρονογράφοι και ιστορικοί την ανωτέρω περιοχήν ουδέποτε την απεχώρησαν της λοιπής Ηπείρου ακόμη και η Οθωμανική Αυτοκρατορία υπήγαγε ταύτην εις το Βιλαέτιον ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ. Γεωγραφικώς λοιπόν η περιοχή αυτη ανήκει εις την ΗΠΕΙΡΟΝ.
Οι κάτοικοι της περιοχής ταύτης ήσαν καθ’ ολοκληρίαν Ελληνες και χριστιανοί ορθόδοξοι μέχρι της εποχής του 17ου αιώνος ότε η Οθωμανική Αυτοκρατορία κατέβαλε εξαιρετικήν προσπάθειαν εξισλαμισμού ολοκλήρου της Ηπείρου.
Εκτοτε άρχονται τα πάθη των Βορειοηπειρωτών τα οποία επέπρωτο να μη λήξουν μέχρι σήμερον.-
Κατά την Τουρκικήν απογραφήν του 1908 η ΒΟΡΕΙΟΣ ΗΠΕΙΡΟΣ (νομοί ΚΟΡΥΤΣΑΣ και ΑΡΓΥΡΟΚΑΣΤΡΟΥ) περιελάμβανον 128.000 Ελληνες και 35.000 Αλβανούς.
Κατά την απογραφήν του 1913 εις τους τότε νομούς ΚΟΡΥΤΣΑΣ και ΑΡΓΥΡΟΚΑΣΤΡΟΥ κατώκουν 161.356 Ελληνες και 165.218 Αλβανοί.
Κατά την στατιστικήν του Τ. SELENICA (1927) τους ανωτέρω νομούς κατωκουν 123.965 Ελληνες και 139.453 Αλβανοί.-
Κατά την αλβανικήν απογραφήν 05-5-1930 (FIANCESCO POLLASTRI) κατωκουν τους αυτούς νομούς 130.041 Ελληνες και 150.819 Αλβανοί. Εις το σύνολον δε των Νομών Κορυτσάς Αργυροκάστρου Βερατίου και Αυλώνος κατωκουν 187.623 Ελληνες και 299.379 Αλβανοί.-
Κατά την ημετέραν όμως στατιστικήν εις τους νομούς τούτους κατά το 1939 κατώκουν 260.000 Ελληνες και 220.000 Αλβανοί.-
Την υπεροχήν όμως του Ελληνικού στοιχείου εις την Βόρειον Ηπειρον ουδείς μέχρι σήμερον τόλμησε να διαφισβητήση.-
Ολοι οι επιστήμονες, οι έμποροι, οι τεχνίται κατά το διάστημα της Τουρκοκρατίας ήσαν Ελληνες. Και μετά την βίαιαν υπαγωγήν των Ελληνικών τούτων περιοχών εις την Αλβανίαν και παλιν επί κεφαλής της επιστημονικής και εμπορικής κινήσεως ευρίσκετο το Ελληνικόν στοιχείον αν και πολυειδικώς καταδιώκεται και καταδυναστεύεται υπό της Αλβανικής Κυβερνήσεως και του Αλβανικού στοιχείου.-
Εκ της συγκρίσεως όμως των ανωτέρω στατιστικών στοιχείων αγόμεθα εις τα εξής συμπεράσματα.-
Ι) Παρατηρούμεν μιαν ελάττωσιν του Ελληνικού στοιχείου, ήτις προέρχεται εκ του εκουσίου εκπατρισμού εις τον οποίον κατεδικάσθησαν οι πλειστοι των Ελλήνων της Βορείου Ηπείρου κατά την υπαγωγήν ταύτης εις την Αλβανίαν, διότι πολλοί Ελληνες ηναγκάσθησαν να καταφύγουν λόγω πιέσεων εις Ιωάννινα, Φλώριναν, Θεσσαλονίκην, Κέρκυραν, αθήνας και αλλαχού της ελευθέρας Ελλάδος, πολλοί δε και εις Αμερικήν.-
2) Η Αλβανική Κυβέρνησις ινα συσκοτίση τα πράγματα και αποκρύψη την αλήθειαν αποκαλεί τους Ελληνας της Βορείου Ηπείρου ορθοδόξους. Και ειναι μεν αληθές ότι τινες τούτων ομιλούν την Αλβανικήν γλώσσαν αλλά ουδέποτε ήσαν Αλβανοί τη συνείδησιν. Επί Τουρκοκρατίας ουδείς χριστιανός αλβανόφωνος εθεώρει τον εαυτόντου Αλβανόν ούτε δε και σήμερον δύναται να συμβαίνη τούτο, όταν λείψη η βία.
Οτι πάντες οι ορθόδοξοι κάτοικοι της Αλβανίας ήσαν και είναι Ελληνες αποδεικνύεται εκ του ότι πάντοτε επι Τουκοκρατίας είχον σχολεία Ελληνικά και σήμερον δε ακόμη αι πλείσται των ορθόδοξων Κοινοτήτων έχουν Ελληνικά σχολεία, τα οποία συντηρούν μόναι των, παρ’ όλην την πίεσιν και την βίαν την οποίαν εξασκεί κατ’ αυτών η Αλβανική Κυβέρνησις.-
Επί Τουρκοκρατίας εις την Μοσχόπολιν ελειτούργει Ακαδημία με Ελληνες διδασκάλους και Εληνικόν τυπογραφείον. Εις την ΚΟΡΥΤΣΑΝ ελειτούργει γυμνάσιον λαμπρόν, διδασκαλείον εις το Κεστοράτιον Αργυροκάστρου και Ημιγυμνάσιον εις Αργυρόκαστρον και Βεράτιον, Δημοτικά δε σχολεία άνω των διακοσίων.
Κατά το 1939 ελειτούργουν περίπου εκατόν δημοτικά σχολεία με Ελληνας δημοδιδασκάλους διδάσκοντας την Ελληνικήν γλώσσαν και θα ελειτούργουν περισσότερα αν επέτρεπεν τούτο η Αλβανική Κυβέρνησις. Η Αλβανική Κυβέρνησις κατά το διάστημα της Αλβανοποίησης της Βορείου Ηπείρου προσεπάθησε παντοιοτρόπως να εκδιώξη τους Ελληνας και να νοθεύση το Ελληνικόν φρόνημα. Πολλοί επιστήμονες εξεδιώχθησαν, πλείστα σχολεία εκλείσθησαν, οι Μητροπολίται εξεδιώχθη, εισήχθη η Αλβανική γλώσσα εις την θείαν λειτουργίαν και γενικώς κατεβλήθη πάσα προσπάθεια και φροντίς όπως το Ελληνικόν στοιχείον αποκεφαλισθή από την Κρατικήν μηχανήν της νεογεννήτου Αλβανίας.-
Η Διεθνής Επιτροπη διά του Πρωτοκόλλου της Κερκύρας (17-8-1914) ανεγνώρισεν επισήμως την Ελληνικότητα της Βορείου Ηπείρου και διά λόγους εθνολογικούς, γεωγραφικούς, ιστορικούς παρεχώρησε ταύτην εις την Ελλάδα.-
Εις την ανωτέρω λύσιν επιφυλάξεις είχεν η Ιταλία η οποία επ’ ουδενί λόγω ήθελε να ανεχθή την κατάληψιν της απέναντι της Κερκύρας ακτής υπό αλλης δυνάμεως.-
Το Πρωτόκολλον της Κερκύρας διετάραξε η συνθήκη του Λονδίνου της 25 Απριλίου 1915 μεταξύ Αγγλίας, Γαλλίας, Ρωσσίας και Ιταλίας διά της οποίας η Βόρειος Ηπειρος εθυσιάσθη ως αντάλλαγμα της εισόδου της Ιταλίας στον πόλεμον.-
Την 29ην Ιουλίου 1919 υπεγράφη εις Παρισσίους μεταξύ Βενιζέλου και Τιτόνε συμφωνία καθ’ ην η Βόρειος Ηπειρος θα προσηρτάτο εις την Ελλάδα.-
Την συμφωνίαν ταύτην ανεγνώρισεν πρώτη η Αμερική και εν συνεχεία και το Ανώτατον Συμβούλιον των Συμμάχων την 15ην Ιανουαρίου 1920.
Η ραδιουργία όμως της Ιταλίας εκμεταλλευομένης την διάστασιν των νικητριών δυνάμεων κατώρθωσε να ανατρέψη άπαντα τα ανωτέρω και τελικώς να εξαναγκάση την Πρεσβευτικήν διάσκεψιν της Κοινωνίας των Εθνών να προσαρτήση την Βόρειον Ηπειρον εις την Αλβανίαν.-
Πιστεύομεν όμως ακραδάντως ότι σήμερον δεν θα επαναληφθώσιν τα ανωτέρω σφάλματα και ότι η συμμαχική νίκη θα αποδόση την Βόρειον Ηπειρον εις την Μητέρα Ελλάδα εις την οποίαν απ’ αιώνων ανήκει.-

ΙΙ. ΚΑΤΑΛΗΨΙΣ ΤΗΣ ΑΛΒΑΝΙΑΣ ΥΠΟ ΤΩΝ ΙΤΑΛΩΝ
Η κατάληψις της Αλβανίας υπό των Ιταλών εγένετο την 7ην Απριλίου 1939.-
Εκ μέρους των Αλβανών ουδεμία αντίστασις προεβλήθη εκτός μικράς αντιστάσεως την οποίαν προέβαλεν εις Δυρράχιον ο πιστός Μπάζι Τσάνιτ από την Κρόγιαν υπασπιστής του Βασιλέως Ζώγου. Η αντίστασις αύτη εγένετο μόνον διά να δοθή καιρός εις τον Ζώγου να απέλθη εκ των Τυράνων. Οι Αλβανοί τουναντίον εδέχθησαν ευχαρίστως την κατάληψιν και την 20ην Απριλίου μόλις δέκα τρεις ημέρας από της καταλήψεως επιτροπή αντιπροσώπων εξ όλων των Επαρχιών της Αλβανίας συνοδευομένη και υπό του μέχρι τότε Πρευσβευτού της Ιταλίας Ζιακομόνε και του Ιταλοαλβανού βουλετού Τερρίνι Τόρτσι έφθασεν εις Ρώμην και προσέφερε το Στέμμα του Σκερντέμπεη εις το Βασιλικόν οίκον της Σαβοϊας.-
Ο Τζιακονόμε υπήρξεν ο κύριος πρωτεργάτης της προσαρτήσεως της Αλβανίας. Ούτος διά της διπλωματικής ικανότητος του και της προπαγάνδας καθώς και διά του χρυσίου του του τόσον αγαπητού εις τους Αλβανούς προπαρεσκεύασε τον έδαφος προς υποδούλωσιν της Αλβανίας. Επίσης οι παλιοί αντίπαλοι του Ζώγου φανωλικοί φυγάδες του 1924 Μουσταφά Κρούγιας, Κιαζήμ Κουκούλης, Αλής Κλεισούρας, Σπύρος Λέτσας, Γκογκο Μούκας, Δημήτρης Μπάλας, Κολιότρο Μαρας, Κεμάλ Μπέη Βρυών, εδέχθησαν την κατάληψιν και υπέγραψαν διά των πληρεξουσίων των Μουσταφά Κρούγια, Αλή Κλεισούρα Κιαζήμ Κοκούλι και του αποστατήσαντος Πρεσβευτού και του υπασπιστού του Τζεμ Σερεϊγιμ σύμφωνον διά του οποίου εδέχοντο όλους τους όρους του Μουσολίνι, αυτοί δε κατέλαβον εξεχούσας θέσεις εις την Αλβανίαν.-
Ο Μουσολίνι διά της συναφθείσης συνθήκης μετά του Βασιλέως Ζώγου κατά τον Σβριον 1928 επωφεληθείς της αδυναμίας του δευτέρου λόγω της Επαναστάσεως αι οποία εγένοντο εις βάρος αυτού, υποστηριζομένων υπό της Ρώμης και υποσχεθείς βοήθειαν εις τον θρόνον του, υπεδούλωσεν ουσιαστικώς την Αλβανίαν οικονομικώς και πολιτικως δανείσας συνάμα και 72 εκατομμύρια φράγκα εις το Κράτος διά μίαν 50ετίαν.-
Η απόδοσις όμως του δανείου ήτο αδύνατος διότι άπασαι αι πλουτοπαραγωγικαί δυνάμεις περιήλθον εις χείρας των Ιταλών. Κατά το 1932 υποχρεούται ο Ζώγου υπό της Ιταλίας βάσει συνθήκης να μη συνάπτη εμπορικάς συμφωνίας μετά της Γιουγκοσλαβίας και Ελλάδος άνευ της συγκαταθέσεως της.
Κατά το 1934 ο Ζώγου πιέσει της Ιταλίας απομακρύνει τους διοργανωτάς του Στρατού και της Χωροφυλακής άγγλους αξιωματικούς Συν/χας ΚΡΙΠΣ και ΠΕΡΣΙΝΓΚ και προσλαμβάνει Ιταλούς διοργανωτάς.-
Επι πλέον κατέκλυσαν την Αλβανίαν πλήθος πρακτόρων υπό τύπον ειδικών διά να κατασκοπεύσει τους Αλβανούς υπαλλήλους και να διεξαγάγωσι ευκολώτερον την προπαγάνδα των.
Κατά το θέρος του 1940 γίνεται ενσωμάτωσις του Αλβανικού Στρατού και της Χωροφυλακής εις τους Ιταλούς τοιούτους.-
Αμέσως μετά την κατάληψιν της Αλβανίας η Ιταλία εγκαθιστά τον φασισμόν και δίδει εις τους Ιταλοφίλους αλβανούς οι οποίοι είχον προσφέρει τεραστίας εκδουλεύσεις, διά την πολιτικήν υποδούλωσιν της Αλβανίας ανωτάτας διοικητικάς θέσεις.-
Γενικός Γραμματεύς του Αλβανικού φασιστικού Κόμματος διορίζεται ο Αλβανός καθολικός δημοδιδάσκαλος Κολ-Μπίμπ Μιράκαι εκ Κοσόβου. Οι Αλβανοί στερούμενοι εθνικής συνειδήσεως ως μαρτυρεί η ιστορία των διότι πάντοτε πολέμησαν ως μισθοφόροι των εκάστοτε ισχυρών της Βαλκανικής εδέχθησαν ευχαρίστως την κατοχήν την φασιστικήν αποβλέποντες εις οικονομικά ωφέλη τα οποία γενναιοφρόνως υπέσχετο η Ιταλία. Ο Βορειηπειρωτικός Ελληνικός πληθυσμός βλέπων ότι οι Αλβανοί ασμένως απεδέχθησαν τον φασισμόν και διαισθανόμενοι ότι η προσεχής λεια του Ιταλικού φασισμού είναι η Ελλάς αντέστη κατά τούτων, δι’ όλων του των δυνάμεων.
Οι φυσικοί του ηγέται τους οποίους οι Ιταλοί προσεπάθησαν να εξαγοράσωσι διά πάσης φύσεως προσφοράς ανέστησαν και αντέδρασαν διά παντός τρόπου. Κατά το 1940 κλείονται τα Ελληνικά Σχολεία και επιβάλλεται υποχρεωτικώς η Ιταλική γλώσσα διά των ιδρυθέντων νέων Σχολείων.-
Οι Αλβανοί απέστελλον τα τέκνα των εις τα Σχολεία ταύτα. Ουδείς Ελλην έστειλε το τέκνον του εις τα σχολεία ταύτα τα οποία η Ιταλική προπαγάνδα κατέστησεν εις τας Ελληνικάς πόλεις Αργυρόκαστρον, Χειμάρραν, Κορυτσά, και Αυλώνα.-
Από του Αυγούστου μέχρι τα μέσα του Οκτωβρίου 1943 εγένοντο συλλήψεις Ελλήνων εις μεγάλην κλίμακα. Χιλιάδες Ελλήνων μόνον 2 χιλιάδες από περιοχην Αργυροκάστρου, Πρεμετής, Χειμάρρας, ήχθησαν δέσμιοι κατ’ αρχάς επί δύο μήνας εις τας φυλακάς της Αλβανίας, ακολούθως εις Μπάρι και εκείθεν εις Βόρειον Ιταλίαν. Εξ αυτών πλέον των 200 απέθανον εκ των στερήσεων και των κακουχιών.

III.ΕΛΛΗΝΟΪΤΑΛΙΚΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ 1940-1941
Αμα τη κηρύξει του πολέμου υπό της Ιταλίας κατά της μικράς Ελλάδος όλοι οι εις την Ελλάδα ευρισκόμενοι Βορειοηπειρώται έσπευσαν να καταταχθώσιν ως εθελονταί εις τον Ελληνικόν Στρατόν διά να πολεμήσουν κατά των Ιταλών.
Πλέον των 500 τοιούτων εθελοντών συμμετέσχον του αγώνος. Η αθρόα κατάταξις των συνεκίνησεν ολόκληρον το ελληνικό Εθνος Οι δε Ελληνες οι διαμένοντες εις την Βόρειον Ηπειρον και Αλβανίαν ετέθησαν εις την διάθεσιν της Πατρίδος. Αμέσως δίκτυα πληροφοριών ωργανώθησαν και πράξεις αφαντάστου αυτοθυσίας εσημειώθησαν.
Οι Ελληνες της Βορείου Ηπείρου διέθεσαν και τας περιουσίας των εις την διάθεσιν της Πατρίδος.-
Άμα τη προχωρήσει του Ελληνικού Στρατου εις Βόρειον Ηπειρον οι Ελληνες κάτοικοι ταύτης ετέθησαν εις την διάθεσιν του μαχομένου Εθνους. Οσοι των ανδρών απέμειναν εκ της εξορίας κατετάγησαν εθελονταί. Ανδρες δε και γυναίκες ειργάσθησαν εις στρατιωτικά έργα, οδούς, οχυρώσεις κλπ. ενώ άλλοι μετέφερον επί των ώμων των τα πυρομαχικά των μαχομένων στρατιωτών. Εις τους στρατιώτας διέθεσαν τα τρόφιμα των, τας οικίας των, τα πάντα.
Πολλοί εξ αυτών εστρατεύθησαν βιαίως υπό των Ιταλων. Πάντες όμως ούτοι ελιποτάκτησαν μετά του οπλισμού των εις τας Ελληνικάς γραμμάς. Τα σαμποτάζ κατά του Ιταλικού Στρατού υπ’ αυτών ήσαν συχνότατα. Ολόκληρος δε ο Ελληνικός πληθυσμός λησμονήσας τα όσα υπέστη υπό των Αλβανών, λησμονήσας το κατ’ αυτών μίσος ουδεμίαν εζήτησεν εκδίκησιν, αλλά επεζήτησε μια αγαθήν μετ’ αυτών συμβίωσιν υπό την σκέπην της μητρός Ελλάδος.-
Ο δε Ελληνικός Στρατός εσυμπεριφέρθη προς τους Αλβανικούς πληθυσμούς κατά τον πλέον άψογον τρόπον πράγμα το οποίον ανεγνώρισεν και ο τύπος της Αλβανίας ΜΑΪΟΣ 1944 Μπασχίμι Ι Κομπιτ των Τυράννων.-
Οι Αλβανοί αμα τη κηρύξει του πολέμου εσχημάτισαν τα εθελοντικά φασιστικά Ταγματα, τα οποία επολέμησαν παρά των πλευρών των Ιταλών. Το Γενικόν Επιτελείον του Στρατού διαθέτει ακριβή στοιχεία περί των Ταγμάτων τούτων.-
Τα τάγματα ταύτα υπήρξαν οι δαίμονες της καταστροφής των Ελληνικών περιοχών τας οποίας εξεκένωσε προσωρινώς ο Ελληνικός Στρατός διά την εφαρμογήν του ελιγμού του κατά την έναρξιν του πολέμου. Αι περιοχαί Θεσπρωτίας, Πωγωνίου, Κονίτσης κλπ. υπέστησαν αληθή καταστροφήν υπό των Αλβανών. Εσφαξαν πλέον των 1000 Ελλήνων, έσυραν ομήρους όλους τους προύχοντας, και επιστήμονας των περιοχών τούτων και παρθένους εβίασαν εκ των οποίων πλείστας μετέφεραν στα χαρέμια των. Η λεηλασία δε είναι άνευ προηγουμένου. Δεν είναι δυνατόν να απαριθμήσωμεν το μέγεθος της.
Απαντα τα ζώα τα οικιακά σκεύη ακόμη και τα χρυσά και αργυρά σκεύη των εκκλησιών άγιαι εικόνες κλπ. έγιναν λεία των βαρβάρων Αλβανών.
Ακολούθως όταν ήρξατο η νικηφόρος προέλασις του Ελληνικού Στρατού και η επαίσχυντος υποχώρησις του στρατού της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας οι Ελληνες της Βορείου Ηπείρου υπέστησαν νέον κύμα διώξεων διότι εχαρακτηρίσθησαν υπαίτοι της ήττης.-
Πλέον των 3.000 Ελλήνων επιστημόνων, εμπόρων, διδασκάλων, ιερέων, γυναικών, παιδιών και γερόντων ακόμη συνεληφθησαν, και ωδηγήθησαν εις τας φυλακάς της Αλβανίας και Ιταλίας με την κατηγορίαν ότι ειργάσθησαν κατά του Ιταλικού στρατού. Απαντες ούτοι εδικάσθησαν υπό προχείρων δικαστηρίων και άλλοι μεν κατεδικάσθησαν εις τον δι’ αγχόνης θάνατον και εξετελέσθησαν, άλλοι εις ισόβια δεσμά και άλλοι χωρίς να καταδικασθούν απέθανον εις τας φυλακάς.
Τέλος κατά την υποχώρησιν του Ελληνικού σ/τρατος εκ Βορείου Ηπείρου λόγω της εκ των νώτων πιέσεως των Γερμανών ολόκληρος ο Αλβανικός πληθυσμός εις αντάλλαγμα της αρίστης συμπεριφοράς του Ελληνικού στρατού προς αυτόν εκτύπησε δολοφωνικώς τα μεμονωμένα υποχωρούντα τμήματα του και τους μεμονωμένους στρατιώτας.
Μόνον ολίγα στοιχεία περί των ανωτέρω συνεκεντρώσαμεν μέχρι σήμερον Ούτω:
1) Περίπολος εσφάγη την 17-4-41 μεταξύ Σενίτσης Βέργο κατόπιν βασανιστηρίων
2) Ομοίως εις Γιβράκο της Κοπάτσας
3) 4 στρατιώται κατεκρεουργήθησαν κάτωθεν παλιαυλής
4) 8 στρατιώται ομοίως εντός του Δελβίνου
5) 8 στρατιώται εις Καλεσούνα της Μονής Καμμένης
6) Εις Ναβαρίτσαν 8 στρατιώται κατεκρεουργήθησαν και σωρεία άλλων κακουργημάτων.

ΙV. ΚΑΤΟΧΗ ΤΩΝ ΒΑΛΚΑΝΙΩΝ ΥΠΟ ΤΟΥ ΑΞΟΝΟΣ
Διά την περίοδον ταύτην πλείστα στοιχεία πρέπει να έχη η εν Ελλάδι και Αλβανία στρατ. Συμμαχική Αποστολή.
Οι Αλβανοί μετά την κατάληψιν της Ελλάδος υπό των Ιταλογερμανών επίσπευσαν εις την τελική νίκην του άξονος και διά τούτο έθεσαν τα πάντα εις την διάθεσιν των ενω αφ’ ετέρου επεδόθησαν εις την συστηματικήν εξόντωσιν του Ελληνικού πληθυσμού της Βορείου Ηπείρου, του μόνου των εμποδίου εις τας ιμπεριαλιστικάς τάσεις των.-
Ο διωγμός των Ελλήνων κατά την περίοδον ταύτην έφθασε εις το απροχώρητον όχι μόνον εν Βορείω Ηπείρω αλλά και εις την Θεσπρωτίαν.
Επί ημέρας ολοκλήρους ήδη ο Ελληνικός τύπος περιγράφει και απαριθμεί τα εγκλήματα ταύτα των οποίων ουκ εστι τέλος.
Εις την Βόρειον Ηπειρον έδρασαν κατά των Ελλήνων διά των ποικιλλονύμων οργανώσεων των αι οποίαι κατ’ ουσίαν ουδένα άλλον σκοπόν επεδίωκον ή μη μόνον την εξόντωσιν του Ελληνικού στοιχείου.
Η οργάνωσις ΤΣΕΤΑ ή ΠΑΡΤΙΖΑΝΟΙ η οποία παρουσιάσθη ως αγωνιζομένη υπέρ των Συμμάχων διέπραξε τα μέγιστα των εγκλημάτων κατά του Ελληνικού στοιχείου.
Η οργάνωσις ΜΠΑΛΗ ΚΟΜΙΤΑΡΙ εθνικιστική δήθεν οργάνωσις ετάχθη παρά το πλευρόν των Ιταλών και των Γερμανών. Η οργάνωσις αύτη είναι εκείνη η οποία οδηγεί τα Ιταλογερμανικά τμήματα διά την δήθεν δίωξιν των ανταρτών εις τα Ελληνικά χωρία, τα οποία, δι’ αντίποινα επυρπολούντο οι δε άνδρες συνελαμβάνοντο ή εξετελούντο.
Αι δύο ανωτέρω οργανώσεις συνειργάσθησαν πληρέστατα διά την εξόντωσιν του Ελληνισμού της Βορείου Ηπείρου. Συνεπίκουροι εις τας ανωτέρω ήλθαν και δύο άλλαι οργανώσεις μετά των Ιταλογερμανών συνεργαζόμεναι η των ΖΩΓΚΙΣΤΩΝ και η των ΚΟΣΣΟΒΑΡΩΝ.-
Διά των στοιχείων τα οποία διαθέτομεν και τα οποία δεν έχομεν συμπληρώσει αποδεικνύεται ότι:
Πλέον των 600 Ελλήνων εξετελέσθησαν διαφοροτρόπως.
Πλέον των 10.000 οικιών, 12 εκκλησιών και 5 σχολείων επυρπολήθησαν.
Πλέον των 30.000 ζώων μικρών και μεγάλων διηρπάγησαν.
Πλέον των 100.000 εικοσοφράγκων αλβανικών εληστεύθησαν.
Πλέον των 20.000 κατοίκων Ελλήνων εξεδιώχθησαν εκ των εστιών των.
Πλέον των 1.000 αρχηγών οικογενειών εγκατέλειψαν τας εστίας των διωκόμενοι και κατέφυγον εις την Ελλάδα, Φλώριναν, Ιωάννινα, Θεσσαλονίκη, Κέρκυραν, Αθήνας κλπ.
Η φρίκη της καταστροφής συνεχίζεται ακόμη και μετά την εκδίωξιν των Γερμανών εξ Αλβανίας. Καταφθάνουν σήμερον πληροφορίαι καθ’ ας το κύμα των διώξεων το οποίον τώρα εξαπελύθη είναι το φρικαλεώτερον των Αλβανών προαισθανομένων το τέλος των και επιχειρούντων προ του τέλους των την πλήρη καταστροφήν παντός Ελληνικού εν Βορείω Ηπείρω.

V. ΘΕΣΕΙΣ ΑΛΒΑΝΙΑΣ ΕΝΑΝΤΙ ΣΥΜΜΑΧΙΚΟΥ ΑΓΩΝΟΣ
Τα της στάσεως της Αλβανίας έναντι του Συμμαχικού αγώνος είναι εις όλους γνωστά.
Η Αλβανική Κυβέρνησις έχουσα την πεποίθησιν εις την νίκην του άξονος έθεσεν εις την διάθεσιν τούτου άπαντας τους πόρους της συνάψασα και σύμφωνον φιλίας μετ’ αυτού διά την καλυτέραν εξυπηρέτησιν του αγώνος. Συγχρόνως δε εκήρυξε και επισήμως τον πόλεμον κατά των Συμμάχων.
Ο δε Αλβανικός λαός διά των οργανώσεων του ΜΠΑΛΙ ΚΟΜΙΤΑΡΙ των ΖΩΓΚΙΣΤΩΝ και των ΚΟΣΣΟΒΑΔΩΝ συμμετέσχεν ενεργώς εις τον κατά των Συμμάχων αγώνα παρά το πλευρόν των Ιταλογερμανών.-
Αι οργανώσεις αύται δημιουργηθείσαι κατ’ αρχάς ως οργανώσεις αντιστάσεως ταχέως μετεστράφησαν και συνειργάσθησαν απολύτως μετά των κατακτητών.
Η ετέρα οργάνωσις της ΤΣΕΤΑ ή ΠΑΡΤΙΖΑΝΟΙ εδημιουργήθη μόλις μετά την νίκην του ΣΤΑΛΙΓΚΡΑΝΤ. Οι Αλαβανοί δε βλέποντας πλέον ότι αυτοί θα έμενον εκτός του νυμφώνος και εις την παράταξιν των ηττημένων εδημιούργησαν την οργάνωσιν ταύτην με τον απώτερον σκοπόν να εγγράψωσι παρακαταθήκην ευνοίας παρά τοις Συμμάχοις.-
Η συμμετοχή όμως του Αλβανικού Λαού εις την οργάνωσιν ταύτην είναι ελαχιστοτάτη έναντι της τοιαύτης εις τας λοιπάς εναντίον των Συμμάχων οργανώσεις.-
Εν τη καθόλου δράσει της δε η οργάνωσις αύτη απεδείχθη ότι απεσκόπει μάλλον εις την εξόντωσιν του Ελληνικού στοιχείου παρά διά τον Συμμαχικόν αγώνα. Τα θύματα της οργανώσεως ταύτης μεταξύ των Ελλήνων υπερβαίνουσιν τους 500, των οποίων κατάλογον διαθέτομεν. Ακόμη δε και ο πυρποληθείς αριθμός οικιών κλπ. είναι μέγας.

VI. Η ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΤΩΝ ΒΟΡΕΙΟΗΠΕΙΡΩΤΩΝ ΕΙΣ ΤΟΝ ΣΥΜΜΑΧΙΚΟΝ ΑΓΩΝΑ
Καθώς ανεφέραμεν ήδη οι Ελληνες, της Βορείου Ηπείρου συμμετέσχον εις τον κατά των Ιταλών πόλεμον της Ελλάδος δι’ όλων των των δυνάμεων. Και εις τον αγώνα αντιστάσεως κατά των κατακτητών οι Βορειοηπειρώται παρά τας καταστροφάς ας υπέστησαν, ευρίσκοντο εις την πρώτην γραμμήν.
Από των πρώτων ημερών ιδρύεται εις Τύραννα ΤΟ ΜΕΤΩΠΟΝ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΕΩΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΗΠΕΙΡΟΥ ‘Μ.Α.Β.Η’ του οποίου το σπουδαιότερον δρών πρόσωπον ήτο ο Βασίλειος Σαχίνης εις Αργυρόκαστρον. Ο ήρως αυτός της Βορείου Ηπείρου ο οποίος κατά τον Νοέμβριον του 1943 εφονεύθη υπό της ΤΣΕΤΑΣ. Το Μ.Α.Β.Η. ωργάνωσε τον αγώνα αντιστάσεως εν Βορείω Ηπείρω εν συνδέσμω μετά των Εθνικών ομάδων Ελλήνων ανταρτών του Ζέρβα, εις τας οποίας απέστειλε πλέον των 200 ανδρών οίτινες συνεπολέμησαν μετ’ αυτών. Ουχί δε ολίγοι εξ αυτών έπεσαν υπέρ πίστεως και πατρίδος κατά τον αγώνα τούτον.
Οι Βορειοηπειρώται Ελληνες με την δίψαν της εκδικήσεως κατά του κατακτητού Ιταλού και Γερμανού και παρ’ οτι είδον τους σκοτίους σκοπούς ΤΣΕΤΑ ή ΠΑΡΤΙΖΑΝΩΝ εν τούτοις συμμετέσχον εις ταύταν διά 1500 ανδρών και πλέον, θέσαντες υπεράνω παντός άλλου τον συμμαχικόν αγώνα. Προς τούτο έλαβον και εντολήν παρά της Συμμαχικής αποστολής κατά την συνάντησιν των αντιπροσώπων μετά του Συν/χου κ. ΚΡΙΣ εις ΚΕΡΑΜΙΤΣΑΝ κατά το θέρος 1943.

VII. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ
Προσεπαθήσαμεν διά των ολίγων αυτών γραμμών να δώσωμεν μίαν αμυδράν εικόνα της καταστάσεως της Βορείου Ηπείρου. Ομολογούμεν ότι αναγνωσαντες ταύτα τα εύρομεν κατώτερα της πραγματικότητος.
Η Βόρειος Ηπειρος υφιστάμενη από πολλων ετών και ιδία από 5ετία ανιστόρητους εξοντωτικάς καταστροφάς και περ’ όλα ταύτα ανθισταμένη κατά παντός επιδρομέως υπήρξε και είναι Ελληνική και ως τοιαύτη προσέφερεν διά μέσου των αιώνων τας μεγίστας των Θυσιών διά την μητέρα ΕΛΛΑΔΑ και τελευταίως διά τον Συμμαχικόν αγώνα.-
Η Βόρειος Ηπειρος είναι διά τους Ελληνας το φωτεινόν μετέωρον του ηρωισμού και της αυτοθυσίας διά την ιδέαν της Πατρίδος και ουδεμία Ελληνική ψυχή είναι δυνατόν να εφησυχάση εφ’ όσον αύτη στενάζει υπό τον ζυγόν των Αλβανών.-
Εκ της ιστορίας των τελευταίων ετών διαφαίνεται ότι η Βόρειος Ηπειρος εγκατελείφθη υπό των ισχυρών της Γης εις την αγρίαν διάθεσιν του Αλβανικού λαού ενός λαού απολίτιστου και άνευ σταθερού εθνικού ιδεώδους.-
Τούτο όμως είναι πρωτάκουστον.
Δέν έχομεν υπ’ όψιν μας δευτέραν περίπτωσιν εις τον κόσμον ολόκληρον, λαός πεπολιτισμένος όπως ο Ελληνικός να είναι υπόδουλος ενός άλλου λαού βαρβάρου, όπως ο Αλβανικός.
Υποβάλλοντες την παρούσαν και, αποτεινόμενοι προς τους Μεγάλους μας Συμμάχους αιτούμεθα την δικαίαν των κρίσιν και ελπίζομεν ότι ο σφαγιασμός της Βορείου Ηπείρου θα σταματήση αποδιδομένης εις τας αγκάλας της μητρός ΕΛΛΑΔΟΣ.-

Ιωάννινα τη 28 Νοεμβρίου 1944
Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ

Advertisements