Εκθεση επιχειρήσεων Πορταριάς(5/1011944), ΕΛΑΣ/54 ΣΠΖ/9 Οκτ 1944


ΕΛΑΣ
54 ΣΥΝΤΑΓΜΑ ΠΕΖΙΚΟΥ
ΙΙΙον
ΤΑΓΜΑ ΕΦΟΔΟΥ

ΕΚΘΕΣΙΣ
ΔΙΑ ΤΑΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΤΗΣ 5-10-44
ΕΙΣ ΠΟΡΤΑΡΙΑΝ

Την 6 ½ πρωϊνήν της 5-10-44 5 εχθρικά αυτοκίνητα κατευθύνθησαν ως εμπροσθοφυλακή του εχθρού προς Πορταριάν. Ακολούθησαν έτερα αυτοκίνητα με 5 πυρ/λα και 2 ταγκς.
Τα πρώτα αυτοκίνητα μόλις έφθασαν εις απόστασιν 20-30 μέτρων από τις νάρκες σταμάτησαν και οι επ’ αυτών ευρισκόμενοι Γερμανοί κατήλθον μαζί με έναν ΄Ελληνα προδότην όστις δείχνοντας διά της χειρός του υπέδειξε την θέσιν των ναρκών. Τότε οι Γερμανοί μόνοι των ανετίναξαν τις νάρκες χωρίς βέβαια ν΄αντιληφθούν το δεύτερο πεδίον των ναρκών μας, ήρχισαν δε ν΄ακροβολίζονται. Μία ομάς από 6-7 Γερμανούς κινηθέντες από τον δημόσιον δρόμον έπεσαν εις το δεύτερο πεδίον των ναρκών μας και εφονεύθησαν .
Οι Γερμανοί κινηθέντες προς το ύψωμα Κατηχωριού εχτυπήθησαν αποτελεσματικά απ΄το αριστερόν της διατάξεώς μας πλην όμως ο Λοχίας Γκριτζάνης με την ομάδα του, του οποίου η αποστολή ήτο να πλαγιοβολή τους επιτιθεμένους Γερμανούς συνεπτύχθη χωρίς να βάλη κατ΄αυτών και έφθασε μέσω Μακρυνίτσας εις Φυτοχώρι.
Η μάχη εξηκολούθησε μέχρι της 9 ½ οπότε τα δύο ταγκς πέρασαν με μεγάλη ταχύτητα με τα βαρέα τους πολυβόλα και ανήλθον εις τα πρώτα σπίτια Πορταριάς (΄Αγιον Ταξιάρχην) οπότε ήρχησαν να βάλουν κατά των τμημάτων μας εκ των όπισθεν. Τότε ήρχισαν τα τμήματα να συμπτύσωνται άλλα μεν προς την πλευράν της Μακρυνίτσης τα περισσότερα μια δε ομάδα με 2 πολ/λα προς Κατηχώρι όπου ο Δρίτης Οδυσσέας Κόμης θελήσας να συγκρατήση τη μία ομάδα πεζικού και να ενεργήση οδομαχίες εντός του χωριού δεν του έμειναν παρά 4 άνδρες με τους οποίους κατώρθωσεν να συγκρατήση τον εχθρόν επί ½ ώραν χτυπώντας τον από απόστασιν 50 μέτρων εις τον νάρθηκα της εκκλησίας.
Ενας συναγωνιστής με τον ατομικόν του όλμο μόνος του εκράτησε με ευστόχους βολάς 50 Γερμανούς αλλά λόγω του ότι ήτο μόνος του οι Γερμανοί τον είχαν πλησιάσει απ΄τα πλάγιά του σε απόσταση 30 μέτρων κυνηγώντας τον ηναγκάσθη να κρύψη τον ολμίσκο του μέσα στα χόρτα όπου δυστυχώς τον ανεκάλυψαν οι Γερμανοί και τον πήραν.
Τότε η ομάς εκινήθη μετά την σύμπτυξιν της προς το άνω άκρον της Πορταριάς με τον Συναγωνιστήν Καπετάνιον του Λόχου και ακριβώς παρά τον Βρεφικόν σταθμόν απ΄όπου επροτίθετο να χτυπήση τους Γερμανούς τους ανερχόμενους διά της αμαξιτής από Κατηχώρι και να κάνη οδομαχίες εντός της Πορταριάς. Μόλις η ομάς εγκαταστάθη εβλήθη δραστικότατα από τα όπισθεν.
Νομίζοντας κατ΄αρχήν ότι εβάλοντο από ημέτερα τμήματα από παρανόησιν ο Καπετάνιος του Λόχου έκανε σήματα διάφορα προς αναγνώρισιν και απευθύνθη προς αυτούς φωνάζοντας τους αλλά δεν ήργησαν να αντιληφθούν ότι εκείνοι ήσαν Γερμανοί που κατήλθον από Πλιασίοι. Κατόπιν τούτου ηναγκάσθη και πάλιν να συμπτυχθή.
Οσον αφορά τον τομέα Πλιασίοι – Πορταριά αναφέρομεν ότι 30 περίπου Γερμανοί κινήθησαν από Πλιασίοι προς Πορταριά όχι διά της κανονικής οδού Πλιασίοι Πορταριάς αλλά πολύ αριστερότερα εντός του δάσους και υπερφαλάγγισαν το εκεί τμήμα κτυπήσαντα αυτό εκ των όπισθεν φονεύσαντα τον παρατηρητήν του. Μόλις εκτυπήθη εκ των όπισθεν το τμήμα μας αυτό ηναγκάσθη να συμπτυχθή καθ΄όσον την ιδίαν ακριβώς στιγμήν ενεφανίσθη ετέρα ομάς Γερμανών κατερχομένων εκ του Πλιασιοίου διά της κυρίας οδού, εις τρόπον ώστε το τμήμα μας ευρέθη μεταξύ δύο πυρών. Το τμήμα αυτό συνεπτύχθη προς υψώματα Μακρυνίτσης. Καθ΄όλην τη διάρκεια της πορείας το τμήμα μας εβάλλοντο υπό δραστικών πυρών πυρκού από Γουρίτσαν και Πευκάκιον και από όλμους συνοδείας.
Μετά ταύτα διετάχθη ο Λόχος να ενεργήση αντεπίθεσιν πλην όμως η δύναμις του Λόχου είχε συμπτυχθεί προς την Μακρυνίτσα καθ΄όσον δύο ομάδες μας Πεζικού συνεπτύχθησαν προς Κατηχώρι, με όχι καλόν ηθικόν.
Την νύκτα κατόπιν εντολής δύο ομάδες με επί κεφαλής τον Συναγωνιστή Καζάνην ενήργησαν αναγνώρισιν εις Κατηχώρι – Πορταριά με την πρόθεσιν εάν έβρισκον τον εχθρόν να τον αιφνιδιάσουν και να τον χτυπήσουν. Επίσης τους εδόθη εντολή να συνδεθούν με τα δεξιά τμήματα εάν δε δεν υπάρχει εχθρός να ανακαταλάβουν τας θέσεις των. Την ώραν όμως που τα τμήματα ευρίσκοντο εν κινήσσει διά την κατάληψιν των θέσεών των, ενώ ήτο νύκτα ακόμη, ΙΙ εχθρικά αυτοκίνητα εκινήθησαν πλήρη στρατού με 5 πυρ/λα και 2 ταγκς προς Πορταριάν, οπότε τα τμήματα μας ευρεθέντα εις μειονεκτικήν θέσιν ηναγκάσθησαν να εγκατασταθούν αμυντικώς εις μίαν χαράδραν προς Μακρυνίτσαν προς παρεμπόδισιν πάσης εχθρικής κινήσεως προς την κατεύθυνσιν αυτήν.
Την ιδίαν στιγμήν εκινήθησαν και από Χάνια και Πλιασίοι από των υψωμάτων Αλυκόπετρας προς Πορταριάν Γερμανοί οι οποίοι συνηντήθησαν με τους από Βόλον ανερχομένους εις Πορταριάν. ΄Ετσι ηχρηστεύθη η ενέδρα της Αλυκόπετρας η οποία και εκινδύνευσε. Ευτυχώς που την προηγουμένην είχον διαταχθή λόγω της διαμορφωθείσης καταστάσεως τα δύο πολυβόλα να συμπτυχθούν με πεζούς που εκινούντο προς τα άνω ηκολούθουν τα αυτοκίνητα αφού ανατινάχθησαν αι εις την στροφήν Αλυκόπετρας νάρκαι και κατελήφθη η Αλυκόπετρα απ΄όπου τα εχθρικά τάγκς και πυρ/λα ήρχισαν να βάλουν προς την κατεύθυνσιν των υψωμάτων και εν συνεχεία προχώρησαν προς Χάνια.
Μετά τρίωρον παραμονήν των εις Χάνια οι Γερμανοί εξεκίνησαν επιστρέφοντας οπότε ετάχθησαν τα τάγκς και τα πυρ/λα κάτωθι Αλυκόπετρας και έβαλαν κατά της Δράκειας και υψωμάτων της καθώς και κατά του Αγίου Λαυρεντίου και των υψωμάτων του, και κατόπιν ανεχώρησαν προς Βόλον. Κατά την περίπτωσιν της καθόδου των είχον τοποθετηθή κάτωθι Πορταριάς 60 νάρκαι – καθόσον δεν υπήρχον άλλαι – αλλά τα αυτοκίνητα διήλθον χωρίς να ανατιναχθούν.
Εις τον Λόχον είχε δοθή και πάλιν εντολή να γίνει αντεπίθεσις αλλά έχοντας τις πληροφορίες διά κίνησιν του εχθρού προς Αγριάν ηναγκάσθημεν να ενισχύσωμεν τον τομέα εκείνον και έτσι μόνον μία ομάς μετέβη προς κρούσιν. Εν τω μεταξύ οι Γερμανοί είχαν φύγει. Αμέσως τότε συνεδήθησαν τα τμήματα με τα τμήματα του δεξιού και ανεκατέλαβον τας θέσεις των.
Απώλειαι του εχθρού εξακριβωμέναι 25-30 νεκροί και τραυματίαι και τούτο διαπιστωμένο από αίματα και γάζες στο πεδίο των μαχών, καθώς επίσης και εις ένα σπίτι του Κατηχωρίου ευρέθησαν αίματα και γάζες.
Αυτοκίνητα ένα κατεστραμμένο υπό ατομικού μας ΄Ολμου.
Ημέτεραι απώλειαι 1νεκρός του Λόχου Διοικήσεως.
Καταναλωθέντα πυρ/κά: 2000 σφαίρες Πολυβόλου 65 βλήματα ατομικού Ολμου 600 φυσίγγια οπλοπολυβόλου και 1000 φυσίγγια όπλου.
Δεν παραλείπομεν να αναφέρωμεν ότι η είδησις ότι ο Λόχος δεν έρριξε τουφεκιά ψευδεστάτη καθ΄όσον ορισμένα τμήματα και το πολυβόλον παρέμειναν στας θέσεις των τη στιγμή που οι Γερμανοί είχαν φθάσει σε 40 και 50 μέτρα. ΄Αλλως τε η κατανάλωσις των πυρκών είναι τρανεστάτη απόδειξις τούτου.
Η στάσις των υπευθύνων Πορταριάς και Κατηχωρίου και ειδικώτερα της Πορταριάς που κατεφέροντο ενώπιον του κοινού ενάντια στους Αντάρτες μας κατά την γνώμην μας είναι στάσις αντιεπαναστατική ενώ θα έπρεπε αυτοί να καθησυχάσουν το Λαό και όχι να τον διαγείρουν ενάντια στον ΕΛΑΣ εάν δε ήθελαν να παραπονεθούν, να παραπονεθούν οργανωμένα χωρίς να εκθέτουν έτσι τον ΕΛΑΣ στο Λαό και ο Πρόεδρος της Λαϊκής αυτοδιοίκησης και κάποιος άλλος για τον οποίο θα υποβάλουμε ειδικήν έκθεσιν να αποκαλούν τους Αντάρτες Αλήτες και πολλά άλλα.
Ηθικόν των ανδρών όχι πολύ καλόν λόγω του ότι οι περισσότεροι είναι νέοι Αντάρτες οι οποίοι διά πρώτην φοράν λαμβάνουν μέρος σε μάχην.
Παρουσιάσθηκαν πάρα πολλά κρούσματα δειλίας και λιποταξίας, συνέπεια των οποίων ήσαν να κλονισθή το ηθικόν ορισμένων στελεχών και παλαιών Συναγωνιστών που έχουν να επιδείξουν από το παρελθόν, θάρρος, ψυχραιμία, τόλμην, και πάρα πολύ καλήν δράσιν. Εν μέρει η ανωτέρω κατάστασις οφείλετε και εις την μεγάλην έλλειψιν στελεχών της βάσεως.

Τ.Τ 736/9-10-44
Η
Δ ι ο ί κ η σ ι ς
(Τ.Υ)

Advertisements