Συμφωνίες μεταξύ Κομμουνιστών και Βουλγάρων


ΒΑΣΙΛΕΙΟΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ                           Εν Θεσσαλονίκη τη 25 Ιανουαρ.1950
ΓΕΑ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ – ΘΡΑΚΗΣ                                                     Προς
ΑΡΙΘ.ΠΡΩΤ. 28/4/30                                            Την Γενικήν Δ/νσιν Αλλοδαπών
                                                                                                                      Τμήμα Β΄
Αθήνα

«Συμφωνίαι μεταξύ Κομμουνιστών και Βουλγάρων»

«Λαμβάνω την τιμήν να υποβάλω προσηρτημένως αντίγραφον πρωτοκόλλου φέροντος τον αριθμόν 1, υπογραφέντος εν Ξάνθη την 6ην Οκτωβρίου 1944 μεταξύ του Βουλγάρου Καθηγητού Σάββα ΓΚΑΝΟΦΣΚΙ εκπροσωπούντος την Βουλγαρικήν Κυβέρνησιν εν τη ανατολική Μακεδονία και Θράκη (ΑΙΓΑΙΟΝ) αφ΄ενός και Ελευθερίου ΜΑΤΣΟΥΚΑ ως εκπροσώπου του εν Αν. Μακεδονία και Θράκη Ελληνικού πληθυσμού, αφ΄ετέρου εις ά συνομολογούνται διάφοροι συμφωνίαι και ρυθμίζονται ζητήματα επ΄ωφελεία των ηττηθέντων Βουλγάρων.

Το περιελθόν τη υπηρεσία μου αντίγραφον πρωτοκόλλου όπερ σημειωτέον δεν είναι κεκυρωμένον ανευρέθη εις ιδιωτικόν αρχείον και παρεδόθη ημίν.

Εκ σχετικής ερεύνης του Κέντρου Αλλοδαπών Ροδόπης διεπιστώθη ότι το πρωτόκολλον τούτο συνετάγη εις δύο αντίτυπα, του ενός εις την Ελληνικήν γλώσσαν και του ετέρου εις την Βουλγαρικήν.Το εις Βουλγαρικήν γλώσσαν αντίτυπον τούτο εδόθη προς μετάφρασιν παρά Βουλγάρου υπαλλήλου της Νομαρχίας εις τινα Βουλγαρομαθή δικηγόρον, όστις και μετέφρασε τούτο τηρήσας και δι΄εαυτόν εν αντίγραφον όπερ παρέδωσεν εις την υπηρεσίαν μου. Εκ του αρχείου της Γεν.Δ/σεως Θράκης, εις ην παρεδόθησαν, άμα τη εγκαταστάσει των νομίμων αρχών, τα εγκαταλειφθέντα υπό των Βουλγάρων και εαμιτών επίσημα έγγραφα δεν εμφαίνεται αν το πρωτότυπον τούτου ή αντίγραφον του εν λόγω πρωτοκόλλου υπεβλήθη εις το Υπουργείον Εξωτερικών. Αν τούτο περιήρχετο εις το Υπουργείον περίληψις αυτού τουλάχιστον θα κατεχωρείτο εις την υπό του Υφυπουργείου Τύπου και Τουρισμού εκδοθείσαν εν έτει 1947 βίβλον υπό τον τίτλον « η εναντίον της Ελλάδος επιβουλή» εις ο κατεχωρήθησαν σχετικά ήσσονος σημασίας πληροφορίαι.Το σύμφωνον τούτο θίγει πλείστα όσα ζητήματα των σχέσεων των κομμουνιστών μετά των Βουλγάρων κατά την εποχήν εκείνην και δεν στερείται ενδιαφέροντος. Αι συμφωνίαι αι συνομολογηθείσαι εν τω πρωτοκόλλω ετηρήθησαν με αποτέλεσμα την πλήρη ιδία αρπαγήν των υλικών αγαθών των κατοίκων της Θράκης παρά των αποχωρούντων Βουλγάρων την διαφυγήν των εγκληματιών πολέμου Βουλγάρων κομμουνιστών, την διάλυσιν των εις την περιοχήν της Θράκης εθνικών ανταρτικών ομάδων κλπ.

Ο παραστάς ως εκπρόσωπος του Ελληνικού στοιχείου της Θράκης Ελευθέριος Ματσούκας είναι πρόσωπον του οποίου δεν εξηκριβώθη η ταυτότης. Δυνατόν περί τούτου να γνωρίζη ο άλλοτε Συν/ρχης του ΕΛΑΣ ΧΑΡΙΣΙΑΔΗΣ Δημήτριος του Αναστασίου, κάτοικος Θεσσαλονίκης, γνωστός υπό το ψευδώνυμον Καπετάν Καραϊσκάκης όστις κατά μήνα Σ/βριον και 8/βριον του 1944 ευρίσκετο εις Ξάνθην.

Ο Διευθυντής
Γρεβενίτης Απόστ. – Συν/ρχης

Ακριβές Αντίγραφον
Διά την αντιγραφήν
Τ.Σ.Υ.
(Εκ της Βουλγαρικής)


ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟΝ ΥΠ΄ΑΡ.1

Σήμερον 6 Οκτωβρίου 1944 έτους εν Ξάνθη κατά την συνεδρίασιν του αντιπροσώπου της Βουλγαρικής Κυβερνήσεως εν Μπελομέριε Καθηγητού Σάββα Γκανόφσκι και Ματσούκα Ελευθερίου εκπροσώπου του Ελληνικού πληθυσμού, αφού πρώτον έθιξαν σειράν ζητημάτων αναφυέντων εκ της νεοδημιουργηθείσης καταστάσεως μετά την 9ην Σ/βρίου ε.ε εν Μπελομέριε απεφασίσθη:

1.Απασα η τοπική Διοίκησις (κοινοτική και επαρχιακή) να παραδοθή εις χείρας των αρμοδίων εκπροσώπων του εντοπίου πληθυσμού υπολογιζομένης της κατά τόπους θελήσεως του εντοπίου πληθυσμού.

2.Η Κρατική Διοίκησις εν Μπελομέριε: Νοσοκομεία, Αγρονομεία, Δασονομεία, Κτηνιατρική υπηρεσία μηχανική, ωφελίμων έργων κλπ. μεταβιβάζεται εις τον Ελληνικόν πληθυσμόν. Τα σχολεία ανάγονται ελευθέρως συμφώνως προς την γλώσσαν και την θρησκείαν του πληθυσμού. Επίσης και οι εικτήριοι οίκοι.

3.Κατά την παράδοσιν των κρατικών ιδρυμάτων (δια κατά λόγον και πρωτοκόλλου) να κρατιθώσιν υπό των Βουλγάρων εκπροσώπων τα υλικά, τα μη αναγκαιούντα ή μη χρησιμοποιούμενα παρά των Ελληνικών αρχών ως εικόνες, βιβλία και άλλα παρόμοια.

4.Η τοπική υπηρεσία τηρήσεως της τάξεως και ησυχίας εις έκαστον συνοικισμόν αναλαμβάνεται υπό της εντοπίου εθνοφυλακής (MILIGE), υποδεικνυομένης παρά του εντοπίου πληθυσμού.

5.Η Εθνοφυλακή αύτη δρα υπό την καθοδήγησιν των εντοπίων Ελληνικών αρχών. Τα όργανα της επιτοπίου εθνοφυλακής δεν δύνανται να κρατήσωσι στρατιωτικούς. Κράτησις (σύλληψις) στρατιωτικών δύναται να γίνη μόνον παρά στρατιωτικών περιπόλων. Εν περιπτώει ανάγκης αι περίπολοι, της Ελληνικής εθνοφυλακής ζητούσι συνδρομήν των Βουλγαρικών στρατιωτικών περιπόλων, ήτις δέον να τοις παρέχεται εγκαίρως. Αλλως ο Βουλγάρικος στρατός δεν επεμβαίνει εν τη διοικήσει του Ελληνικού πληθυσμού.

6.Τα Ελληνικά απελευθερωτικά τμήματα θεωρούνται υπό των Βουλγαρικών στρατιωτικών και πολιτικών αρχών ως αγωνισταί κατά του φασισμού και δέον να τηρώνται άρισται μετά αυτών σχέσεις, να υποβοηθώνται και να εξασφαλισθή ομοφώνως μετ΄αυτών συμμετοχή εις πολεμικάς ενεργείας από κοινού μετά των Βουλγαρικών και Γιουγκοσλαυϊκών απελευθερωτικών τμημάτων, προς εκδίωξιν των Γερμανικών φασιστών εκ των Βαλκανίων.

7.Λόγω αναγκών της επιτοπίου οικονομίας, του Στρατού και της επιτοπίου Διοικητικής αρχής, ένια των Βουλγαρικών Κρατικών Ιδρυμάτων δέον να παραμείνωσι προσωρινώς εις τα εδάφη ταύτα (Δυτικήν Θράκην και Ανατ.Μακεδονίαν) προς διευκόλυνσιν του επιτοπίου πληθυσμού.

8.Διά διαταγής του Βουλγάρου αντιπροσώπου δύνανται να κληθούν προς υπηρεσίαν εν τοις ιδρύμασι τούτοις, αρμόδια πρόσωπα εκ του εντοπίου πληθυσμού. Τοιαύτα ιδρύματα εισίν: Η Βουλγαρική Εθνική Τράπεζα, η Βουλγαρική Αγροτική και Συνεταιριστική Τράπεζα (αίτινες εξυπηρετούσιν εις πάσαν σχέσιν και τον Ελληνικόν πληθυσμόν εν Μπελομέριε)

και

Συμπληρωματικώς και συγκεκριμένως θα συμβληθώσιν αι εν Μπελομέριε οικονομικαί επιχειρήσεις. Επί του παρόντος νόμισμα παραμένει το λέβιον.

Η διαχείρησις και εκμετάλλευσις των Σιδηροδρόμων, Ταχυδρομείων τηλεγράφων και τηλεφώνων, λόγω των αναγκών του Στρατού, παραμένουσι μέχρι δευτέρας αποφάσεως εις την διαχείρησιν των Βουλγαρικών αρχών προσελκομένων βαθμιαίως επιτοπίων υπαλλήλων δι΄έκαστον μέρος. Εις τα Ταχυδρομεία, τηλεγραφεία και τηλέφωνα οργανούνται και Ελληνική Τηλεφωνική και Τηλεγραφική υπηρεσία υπό την καθοδήγησιν της Βουλγαρικής Αρχής.

Τα Ελληνικά απελευθερωτικά τμήματα ταξιδεύουσι δωρεάν

΄Όλα τα είδη τροφίμων (σίτος, αραβόσιτος, όρυζα, βούτυρον, έλαιον, λαχανικά κ.ά. προϊόντα Δυτ. Θράκης και Ανατ. Μακεδονίας) να αφεθώσιν εν ταις χώραις ταύταις και υπό τον έλεγχον των επιτοπίων αρχών και διανέμωνται μεταξύ του επιτοπίου πληθυσμού ανεξαρτήτως θρησκεύματος, εθνικότητος και ιθαγενείας, με ωρισμένας τιμάς. Επίσης και όλα τα άλλα εμπορεύματα (υγειονομικά υλικά κ.α) ευρεθέντα εκείσε να αφεθώσιν εις τας αρχάς. Απαγορεύεται πάσα εξαγωγή τροφίμων και εμπορευμάτων εκ Δυτικής Θράκης και Ανατολικής Μακεδονίας διά το εσωτερικόν των παλαιών συνόρων.

Να χρησιμοποιήται πάσα (ευκαιρία, περίπτωσις) διά να υποβοηθήται ο πληθυσμός δι΄εισαγωγών νέων τροφίμων και εμπορευμάτων εκ Παλαιάς Βουλγαρίας, διά να εξασφαλίζεται η διατροφή του επιτοπίου πληθυσμού.

Η νέα εσοδεία βάμβακος να παραμείνη εις τον επιτόπιον πληθυσμόν.

Τα κατασχεθέντα εμπορεύματα και υλικά εν καταστήμασι και ιδρύμασι παρά των Ελληνικών αρχών ή των Βουλγαρικών τοιούτων να μην επιτραπή όπως αρπαγώσιν ανευθύνως, να φυλαχθώσιν εγρύπνω μέχρις ότου παραδοθώσιν εις τα αρμόδια Διοικητικά όργανα, Ελληνικήν διοικητικήν αρχήν, τούθ΄όπερ θέλει γίνει διά πρωτοκόλλου και λεπτομερεστάτου (καταλόγου) πίνακος, συντεταγμένου εις γλώσσας Βουλγαρικήν και Ελληνικήν και αμοιβαίως κεκυρωμένας.

Σημείωσις: Κατασχεθέντα εμπορεύματα και υλικά (εκ της υπηρεσίας συγκεντρώσεως τροφίμων (δημητριακών) Γεν. Γεωργικών Συνεταιρισμών ψυγείων και άλλων μαγαζείων , εκ των οποίων εφοδιάζονται ουχί μόνον ο πληθυσμός, αλλά και η στρατιά δέον να γίνη συμφωνία μεταξύ των οικείων μερών (Βουλγαρικής Στρατιάς και των Ελληνικών Διοικητικών αρχών) και να διανέμωνται αναλόγως των αναγκών εις την Στρατιάν κατά τον πληθυσμόν.

Να χορηγηθή πλήρης δυνατότης εις τα όργανα της υπηρεσίας Συγκεντρώσεως τροφίμων να τεθώσιν εις δημοσιότητα τα τρόφιμα εκ των υπ΄αυτά αποθηκών, κατά τον οικείον δε τρόπον – πρωτοκόλλου και πίνακος να παραδοθώσιν εις τας οικείας διοικητικάς αρχάς (αφού πρώτον συμφωνηθή τι κατά πόσον θα χωρισθή εξ αυτών διά τον Βουλγαρικόν Στρατόν τα οποία ούτος λαμβάνει.

Τα ιδιαίτερα έπιπλα σκεύη και εργαλεία (Ι,NVE,NF AIR) των πρακτόρων, πλάστιγγες σάκκοι μέτρα και σταθμά τροφίμων κ.ά να δοθώσιν εις αυτούς τούτους τους ιδιοκτήτας πράκτορας.

Να διακοπή η εξαγωγή υλικού υπό οιονδήποτε τρόπον εις ιδιώτας και φίρμας άνευ αδείας των οικείων Ελληνικών και Βουλγαρικών Αρχών.

Είναι δυνατόν να εξαχθή παν είδος οικιακών πραγμάτων, μεταφερθέν εκ Βουλγαρίας. Παν το αγορασθέν ενταύθα (εν Μπελομέριε) υπόκειται εις έλεγχον των Ελληνικών Διοικητικών Αρχών, μεθ΄ό μόνον κατόπιν αδείας αυτών θα εξαχθώσι, το δε υπόλοιπον θα παραδίδεται εις αυτάς έναντι πρωτοκόλλου και λεπτομερούς πίνακος με τας απαιτουμένας υπογραφάς και επικυρώσεις. Εις τα αποδεικτικά ταύτα πρωτοκολλάται και πίνακας να περιγράφωνται ακριβώς τα παραδιδόμενα αντικείμενα, πότε έχουσιν αγορασθή , παρά τινος, τίνι τρόπω, διά πόσον κλπ.

Στρατιωτικά οχήματα δύνανται να χρησιμοποιώνται προς μεταφοράν ιδιωτικών πραγμάτων, αφού πρώτον τα τοιαύτα ελεγχθώσι παρά των Ελληνικών αρχών.

Αι στρατιωτικαί αρχαί, κατά τας εαυτών κινήσεις, δύνανται ελευθέρως να παραλαμβάνωσι μεθ΄εαυτών και να κινούνται με τας εαυτών μονάδας, με την ιδιότητά των αποθήκας και μεταγωγικά.

Η διατροφή του στρατού θα γίνεται κατά το εφικτόν διά τροφίμων μεταφερομένων εκ. Π. Βουλγαρίας.

Η Βουλγαρική Κυβέρνησις θα πράξη παν το δυνατόν εκ μέρους της, όπως διευκολύνη τον εγκαταλειφθέντα αλωνισμόν των δεματίων και περισυλλογήν των τροφίμων, τα οποία θα απομείνωσιν εις την περιφέρειαν. Η Βουλγαρική Κυβέρνησις να μεριμνήση και διά το μέλλον ίνα εξασφαλίση την τακτικήν τροφοδότησιν του πληθυσμού εν τη χώρα ταύτη.

Τα εμπορεύματα των ιδιωτών εμπόρων παραμένουσιν επί τόπου. Οι κύριοι τούτων δύνανται να συνεχίσωσι το εμπόριόν των διά τούτων αν επιθυμούσι και εφ΄όσον διέμενον εν Μπελομέριε μέχρι του έτους 1941 και εφ΄όσον δεν υφίστανται κατ΄αυτών ενδείξεις προς κατηγορίαν ενώπιον του Ελληνικού πληθυσμού. Οι έμποροι οι ελθόντες εις Μπελομέριε μετά το έτος 1941, δέον να παραδόσωσι τα εαυτών εμπορεύματα δυνάμει πίνακος και διά πρωτοκόλλου εις την επιτόπιον Ελληνικήν πολιτικήν διοίκησιν, εξαιρέσει εκείνων καθ΄ών δεν υφίσταται οιαδήποτε ένδειξις ποιν. κατηγορίας ενώπιον του επιτοπίου πληθυσμού. Οι τελευταίοι ούτοι εάν επιθυμώσι δύνανται να παραμείνωσι και συνεχίσωσι το εμπόριόν των.

H τακτοποίησις των ζητημάτων τούτων δύναται να γίνη και διά πληρεξουσίων αμοιβαίως κεκυρωμένων παρά του αντιπροσώπου της Βουλγαρικής Κυβερνήσεως και της επιτοπίου Ελληνικής Διοικήσεως.

Τα κρατούμενα πολιτικά πρόσωπα να εξατασθώσι τάχιστα, υποβαλλομένων των οικείων κατηγορητηρίων οι δε ένοχοι να μένωσιν κρατούμενοι εκείνοι δε καθ΄ών δεν υφίσταται ουδεμία κατηγορία να σταλώσιν εις εσωτερικόν της Βουλγαρίας και παραδοθώσιν εις την οικείαν Αρχήν.

Τα οικήματα τα κατειλημμένα υπό Βουλγαρικών οικογενειών μετά την παλινόστησιν των ιδιοκτητών αυτών, να εκκενωθώσιν αμέσως.

Η εκκένωσις των Σχολείων και άλλων ιδρυμάτων κατειλημμένων υπό στρατιωτικών τμημάτων, ενεργείται διά συμφωνίας μεταξύ της Ελληνικής διοικήσεως και του Βουλγαρικού Στρατού.

Να συσταθώσιν επιτροπαί εκ Βουλγάρων και Ελλήνων εις τας επαρχίας, αι οποίαι να εξακριβώσωσι και πρσσκολλήσωσι πάσαν εγκαταλειφθείσαν περιουσίαν των εγκαταλειπόντων το Μπελομέριε Βουλγάρων.

Εάν οι εις Βουλγαρίαν αναχωρήσαντες ιδιοκτήται Βούλγαροι δύνανται αυτοπροσώπως να επιστρέψωσι και κανονίσωσι τα ζητήματα ταύτα, να δοθή εις αυτούς πλήρης συνδρομή εκ μέρους των Ελληνικών Διοικήσεων.

Η τακτοποίησις των ζητημάτων τούτων δέον να γίνη το βραδύτερον μέχρι Νοεμβρίου ε.ε. μετά την οποίαν ημερομηνίαν αι μη τακτοποιηθείσαι περιουσίαι παραμένουσιν εις την κατοχήν των Ελληνικών Διοικητικών Αρχών.

΄Όλα τα επιτεταγμένα υπό των Βουλγαρικών στρατευμάτων Ελληνικά οχήματα και κτήνη εν Μπελομάριε μεταφερθέντα εις Βουλγαρίαν ή οπωσδήποτε εις Μπελομόριε, ή κρατούνται υπ΄αυτών τούτων των στρατιωτικών μονάδων εφ΄όσον ταύτα δεν είναι απαραίτητα να επιστραφώσι και παραδοθώσιν εις τους αυτών κυρίους.

Να απογραφώσιν άπαντα τα κοινοτικά μέσα, τα μεταφερθέντα παρά των Δημάρχων ή δημογραμμάτων, των εγκαταλειψάντων τα χωρία του Μπελομόριε. Εάν έχωσι λογαριασμούς ακανονίστους με τας Κοινότητας όπου υπηρετούν, να κληθώσιν όπως τους κανονίσωσιν.

Αι παρούσαι διατάξεις να αποσταλώσιν αμέσως εις τα Ελληνικά και Βουλγαρικά όργανα προς γνώσιν και συμμόρφωσιν (εκτέλεσιν).

Το παρόν πρωτόκολλον συνετάγη εις την Βουλγαρικήν και Ελληνικήν γλώσσαν και θα χρησιμεύση ως οδηγός κατά την τακτοποίησιν των ως άνω ζητημάτων. Εάν αναφυώσι νέα ζητήματα θα θεωρηθώσι κατά τον ως άνω τρόπον.

Ο αντιπρόσωπος της Βουλγαρικής Κυβερνήσεως εν Μπελομέριε. Ο εκπρόσωπος των Ελλήνων
Καθηγητής Σάββας Γκανόφσκι Νατσούκας Ελευθέριος

Διά την αντιγραφήν

(Τ.Σ.Υ.)

Advertisements