Εκθεση επιθετικής ενέργειας στο ΜΑΤΣΟΥΚΙ (21-7-44), ΕΛΑΣ/8 ΜΕΡΑΡΧΙΑ/3ΕΓ/14 Αυγ 1944


Ε.Λ.Α.Σ.
VIII ΜΕΡΑΡΧΙΑ                                                               Σ.Δ. 14 Αυγούστου 1944
ΕΠΙΤΕΛΕΙΟ – ΓΡΑΦΕΙΟ ΙΙΙ

Αριθ. Ε.Π. 2818

Για
το Γενικό Στρατηγείο
«Υποβάλλομε έκθεση για την επιθετική ενέργεια στην περιοχή Ματσούκι, στις 21-7-44».-

Έχομε την τιμή να υποβάλωμε έκθεση για την επιθετική ενέργεια του Ι/5 Τάγματος, στην περιοχή Ματσούκι, στις 21-7-44.
Γενικά η Μεραρχία συμφωνεί με τα συμπεράσματα της έκθεσης, με την παρατήρηση πως στην έκθεση αυτή αναφέρεται μόνο το ότι η ομάδα του 3ου Λόχου δεν έκανε χρονικά με ακρίβεια την αποστολή που της ανατέθηκε, χωρίς να γίνεται και η κριτική που πρέπει στο ζήτημα αυτό.Ακόμα δεν αναφέρει το ΙΙΙ/5 Τάγμα, ούτε και οι πιο πάνω διοικήσεις, τι μέτρα πήραν πάνω σ`αυτό καθώς και για τον Διμοιρίτη της Διμοιρίας Χρηστών, που όπως γράφει στα συμπεράσματα δεν έδειξε πρωτοβουλία και δεν έκανε το καθήκον του πέρα για πέρα.-

Πάνω σ`αυτά, διατάξαμε το Συγκρότημα Τζουμέρκων να μας αναφέρει σχετικά.
Κοινοποιήση

Συγκρότημα Τζουμέρκων.


ΕΘΝΙΚΟΣ ΣΤΡΑΤΟΣ Ε.Λ.Α.Σ.
1/5 Τάγμα

ΕΚΘΕΣΙΣ

Επί της γενομένης επιθετικής ενεργείας του Τάγματος προς την περιοχήν Ματσουκίου την 21-7-44 (κατόπιν της υπ`αριθ. Ε.Π. 130/20-7-44 διαταγής του Συντάγματος), και της τοιαύτης των ΕΔΕΣιτών την αυτήν ημέραν εναντίον των φυλακείων μας Χρηστών.

Α.    1.    Την 17-7-44 τμήμα ΕΔΕΣιτών δυνάμεως 25 ανδρών εισήλθε εις Ματσούκιον (ουδετέρα ζώνη) και αφού διανυκτέρευσεν εντός αυτού την πρωίαν συμπτυχθέν εγκατεστάθη εις φυλάκεια επί του υψώματος Β.Ματσουκίου Αγίων Θεοδώρων και ήρχισε εφαρμόζων τρομοκρατικά μέτρα κατά ΕΑΜιτών του χωρίου, επιστράτευσαν 15 Ματσουκιώτες και λεηλατούν τους κτηνοτρόφους και πέραν των συνόρων του Ματσουκίου προς Μελισσουργούς.-
Τμήμα αγνώστου δυνάμεως την αυτήν ημέραν εγκατεστάθη επί της τοποθεσίας Κριθάρια (αυχήν υψώματος Καταραχιά και Τζούμα Πλαστάρι), δεικνύον προθέσεις περαιτέρων διεισδύσεως προς την κατεύθυνσιν Σταυρού Μελισσουργών.
Προς αντιμετώπισιν της δημιουργηθείσης ταύτης καταστάσεως εις το πλευρόν της διατάξεως του Τάγματος, το Σύνταγμα καταρχάς διέταξε την αντικατάστασιν του 1<sup>ου</sup> Λόχου υπό Λόχου του ΙΙ/5 Τάγματος και εν συνεχεία την εκκαθάρισιν της περιοχής Ματσουκίου υπό των ΕΔΕΣικών τμημάτων δι’ενός Λόχου αφενός και την επέκτασιν της διατάξεως του Τάγματος προς Ανατολάς μέχρι της περιοχής Κριθάρια (Ναι) διά της υπ`αριθ. Ε.Π. 132/20-7-44 διαταγής του.

  1. Την επιθετικήν ταύτην ενέργειαν το Τάγμα ανέθεσεν να φέρει εις πέρας ο 1ος Λόχος (δύναμις 120 ανδρών, 9 οπλοπολυβόλα, 2 πολ/λα, 1 ολμίσκος), όστις διαταχθείς εστάθμευσεν την εσπέραν της 20ης τρεχόντος μηνός εις Μελισσουργούς.
  2. Την 23 ώραν της αυτής ημέρας ο Λόχος έλαβεν διαταγήν επιθέσεως διά την επομένην από Λαγγάδας προς Αγίους Θεοδώρους και Κριθάρια με σκοπόν την εκκαθάρισιν της περιοχής ταύτης υπό των ΕΔΕΣικών τμημάτων και εν συνεχεία αμυντικήν του εγκατάστασιν επί της γραμμής Άγιοι Θεόδωροι – Κριθάρια.

Την 9.30 της 21ης τρέχ. μηνός ο Λόχος από Λαγγάδας εκινήθη προς τους αντικειμενικούς τους σκοπούς εκ δυο παραλλήλων κατευθύνσεων, με δυο Διμοιρίας εν α΄ Κλιμακίω προσανατολισμένας προς τους δυο αντικειμενικούς σκοπούς (προηγουμένης χρονικώς ολίγον της Διμοιρίας του δεξιού προς Κριθάρια).Εν β΄Κλιμακίω η 3η Διμοιρία, εν τη βάσει εξορμήσεως (Λαγγάδα) ετάχθη η Διμοιρία Πολυβόλων.
Την 13ην ώραν η Διμοιρία του δεξιού κατέλαβεν τον αντικειμενικόν της σκοπόν (Κριθάρια) άνευ αντιστάσεως του εχθρού εγκατεστάθη αμυντικώς και ανέφερεν.Την 13ην ώραν η Διμοιρία του αριστερού φθάσασα στην παρυφή του χωρίου Ματσουκίου εδέχθη πυρά αυτομάτου και τυφεκίων εκ του υψώματος Αγίων Θεοδώρων (εχθρική δύναμις περίπου 17, 1 Οπλοπολυβόλο ΜΠΡΕΝΤΑ, υπόλοιπα τυφέκια).
Την 14ην ώραν η αυτή Διμοιρία διά των ιδίων της μέσων πυρός ανατρέψασα τας αντιστάσεις επί του υψώματος Αγίων Θεοδώρων κατέλαβε το ύψωμα, εγκατεστάθη αμυντικώς και ανέφερεν.
Επακολούθησε διευθέτησις της αμυντικής εγκαταστάσεως του Λόχου κατά βάθος και πλάτος.

  1. Αποτελέσματα. Κατάληψις των αντικειμενικών σκοπών. Απώλειαι ημετέρων 0, εχθρού εξακριβωμέναι, 2 τραυματίαι, 2 αιχμάλωτοι.

Εις την ανωτέρω επιθετικήν ενέργειαν του Λόχου έλαβε μέρος και Ομάς του 3ου τοιούτου, ήτις μη εκτελέσασα χρονικώς επακριβώς την ανατεθείσαν αυτή αποστολήν, έσχεν 1 τραυματίαν.

  1. Ο εχθρός δεν προέβαλεν την αναμενομένην αντίστασιν, προφανώς πανικοβληθείς υπό της αιφνιδιαστικής κρούσεως των τμημάτων μας και ετράπη εις άτακτον φυγήν αφού έριψεν ριπάς τινάς αυτομάτου.

Τα ημέτερα τμήματα ενήργησαν μετά πειθαρχίας και τάξεως παραδειγματικής.
Επιθετικόν πνεύμα των ανταρτών του Λόχου απαράμιλλον. (με 70 ανυπόδητους ο Λόχος διήνησε απόστασιν 10 ωρών επί πετρωδών αντερισμάτων άνευ τινος βραδυπορούντος).
Η μετακίνησις του Λόχου από Ράμιας μέσω Αγνάντων – Μελισσουργών μέχρι της παρυφής του χωρίου Ματσουκίου, εγένετο μετά άκρας μυστικότητος με αποτέλεσμα τον αιφνιδιασμόν τόσον των τμημάτων Ματσουκίου, όσον και της ανωτέρας Διοίκησης των ΕΔΕΣιτών.

Β.    Την 9ην πρωινήν της 21ης τρέχοντος μηνός οι ΕΔΕΣίται νομίσαντες ότι μόνα τα φυλάκεια του 3ου Λόχου περιοχής Χρηστών προσπαθούν την επέκτασιν προς Ματσούκιον (διότι μόλις την 12ην ώραν αντελήφθησαν ότι ετέρα ισχυρά δύναμις ενεργεί προς Ματσούκιον), επετέθη διά δυνάμεως 40 ανδρών κατά των φυλακείων των φρουρών Κηπίνης και Αλμουρέσι.
Τα φυλάκεια (12 άνδρες εν συνόλω με 2 οπλοπολυβόλα) δεν έβαλον κατά των ΕΔΕΣιτών όταν ούτοι εβάδιζαν προς τας γέφυρας και αμέσως υποστηριζόμενος υπό πολυβόλου (βάλοντος από Αγίου Γεωργίου) και ατομικού Όλμου επετέθη κατά των φυλακείων μας άτινα κατόπιν ελαστικής αμύνης συνεπτήχθησαν εις την υπερκειμένην των φυλακείων Κ.Γ.Α.
Μετά 24ωρον παραμονήν επί του υψώματος Β.Χρηστών οι ΕΔΕΣίται βαλλόμενοι πλευρικώς υπό του φυλακείου Αγίας Τριάδος και εκ της δεσποζούσης Κ.Γ.Α. και αντιληφθέντες προφανώς το παράτολμον του εγχειρήματος των συνεπτύχθησαν πέραν του ποταμού Καλαρρύτικου.
Το γεγονός τούτο η Διμοιρία Χρηστών δεν αντελήφθη και αντεπιτεθείσα εύρε το ύψωμα κενόν ΕΔΕΣιτών. Εν συνεχεία η Διμοιρία εγκατέστησε τα φυλάκεια της εκ νέου μέχρι της 15ης ώρας.
Απώλειαι ημετέρων 0, εχθρού εξακριβωμέναι 3 εκτός μάχης.
Συμπέρασμα:         Εκ του ανωτέρω επεισοδίου κατεφάνη

1)    Η έλλειψις πρωτοβουλίας εις τον Διμοιρίτην και έλειψις εκτέλεσις των καθηκόντων του, γεγονότα άτινα συνετέλεσαν εις την απώλειαν της επαφής μετά του εχθρού και την μη εκδήλωσιν ταχέως της επιβεβλημένης αντεπιθέσεως.
2)    Ο εχθρός δεν έχει διαθέσιμα τμήματα και χρησιμοποιεί τους οπλισμένους πολίτας, οίτινες κάθε άλλο παρά τακτικός στρατός είναι.-

Σ.Δ.Τ. τη 23η Ιουλίου 1944
Το Τάγμα
Α. ΜΠΕΖΕΡΙΑΝΟΣ
Δ. ΣΤΑΝΚΟΣ
Για την ακρίβεια
το ΙΙΙ Γραφείο της VIII Μεραρχίας
(Τ.Υ.)
Θ. Μοσχάτος
(Λοχαγός)

Advertisements