Εκθεση περί τακτικής Γερμανών, ΕΛΑΣ/1 ΜΕΡΑΡΧΙΑ/3ΕΓ/14 Δεκ 1943


Ε.Λ.Α.Σ
Ιη ΜΕΡΑΡΧΙΑ
ΓΡΑΦΕΙΟΝ ΙΙΙ
Αριθ.Πρωτ.3526

ΔΙΑΤΑΓΗ

Εν συνεχεία προς την υπ΄αριθ. 3400/28-11-43 διαταγήν μας, κοινοποιούμεν κατωτέρω παρατηρήσεις και συμπεράσματα επί της τακτικής ην εφήρμοσε ο Γερμανικός Στρατός κατά τας επιχειρήσεις του εναντίον του τομέως της Μεραρχίας από της 17ης Οκτωβρίου ε. ε. και του τρόπου καθ’ ον αντέδρασαν τα τμήματά μας εις τας εκκαθαριστικάς του ενεργείας, ίνα έχετε ταύτας υπ’ όψει σας εις μελλοντικάς ομοίας του επιχειρήσεις.-
Α’ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΙ
Ι) Γερμανοί.- Ήσαν καλώς πληροφορημένοι διά τους χώρους ους διέμεινον αι Διοικήσεις και διά την διατιθεμένην περίπου δύναμιν εις έκαστον τομέα. Ηγνόουν μόνον τον αριθμόν των διατιθεμένων αυτομάτων όπλων, πολυβόλων και όλμων.-
2) Ημέτεροι.- Ουδεμία πληροφορία σαφής περί των προθέσεων του εχθρού περιήλθεν εις γνώσιν της Μεραρχίας. Ούτε την δύναμιν, ούτε τα μέσα αλλ’ ούτε και τον τομέα εις ον θα εκινείτο ο εχθρός επληροφορήθη η Μεραρχία.-
3) Συμπέρασμα: Ότι ο εχθρός διαθέτει άρτιον δίκτυον κατασκοπείας εντός του εδάφους μας, ενώ ημείς υστερούμεν ουσιωδώς αυτού. Αναμένωμεν την αποστολήν πληροφοριών μόνον εκ των διαφόρων οργανώσεως μας. Όσον δήποτε όμως φιλοτίμως και αν επιδίδονται αύται εις την συγκέντρωσιν πληροφοριών ποτέ δεν δύνανται εγκαίρως να τας μεταβιβάσωσι. Επί πλέον δε ουδέποτε ηδυνήθησαν να εξακριβώσωσι τας δυνάμεις ακριβώς και τα μέσα δι’ ων θα κινηθή ο εχθρός. Αν δε ενίοτε επληροφορήθησαν την μελετουμένην κίνησιν του εχθρού η μεταβίβασις της πληροφορίας δεν εγένετο εγκαίρως. Επειδή δε η έλλειψις των πληροφοριών προέρχεται εκ του ότι ως πηγαί πληροφοριών χρησιμοποιούνται οι εκτελεσταί και όχι οι οργανωταί των επιχειρήσεων, πρέπει να καταβληθή κάθε προσπάθεια από όλα μας τα κλιμάκια και τας οργανώσεις να αποκτήσωμε με κάθε μέσον πληροφοριοδότας ή κατασκόπους εις τα Επιτελεία των Μονάδων του κατακτητού. Άλλως μόνον συμπτωματικώς ή από σφαλεράς πληροφορίας του αντιπάλου μας είναι δυνατόν να ευρεθώμεν έτοιμοι να τον υποδεχθώμεν επί του πεδίου της μάχης.- Επίσης πρέπει να ενταθούν τα μέτρα αντικατασκοπείας ως και να αυξηθή εις μεγαλύτερον βαθμόν ή εχεμύθεια.-
Β’ ΕΦΑΡΜΟΖΟΜΕΝΗ ΤΑΚΤΙΚΗ
Ι) Γερμανοί
α) Ο Ε. Λ. Α. Σ. ως λαϊκός Στρατός δεν θα έμενεν αμέτοχος των συναισθημάτων του λαού, των κατοίκων των περιοχών εις ας θα εγένετο αι επιχειρήσεις, διά τούτο δε ο Γερμανικός Στρατός διά φονων, δηώσεων, καταστροφών και πυρπολήσεων εις τους κατωκειμένους τόπους επεζήτησε και επέτυχε να προκαλέσει τον φόβον και τρόμον εις τους κατοίκους βέβαιος ότι ούτω αφ’ ενός μεν θα εμείωνε το ηθικόν των ανταρτών, αφ’ ετέρου δε θα τους εστέρει τας πηγάς πληροφοριών επί των δρομολογίων κινήσεως και της δυνάμεως του.-
β) Πολλάκις την προτεραίαν των επιχειρήσεων ή και την αυτήν ημέραν εγένοντο αναγνωρίσεις υπό αεροπλάνων.-
γ) Κατά την κίνησίν των τα Γερμανικά τμήματα εγγύς των ημετέρων γραμμών και πολλάκις χωρίς καν να δεχθώσι ημέτερα πυρά, έβαλλον διά των πυροβόλων, όλμων , αυτομάτων όπλων και από αεροπλάνου εις τας πιθανάς θέσεις μας με μεγάλην σπατάλην πυρομαχικών διά να τρομοκρατήσωσι τα τμήματά μας. Ασφαλώς δε αι βολαί αύται εγένοντο άνευ σκοπεύσεως επί καθορισμένου στόχου, διότι καθ’ όλην την περίοδον των επιχειρήσεων ουδεμίαν απώλειαν έσχον τα τμήματά μας εκ της τρομοκρατικής ταύτης μεθόδου.-
δ) Εις τας κατά μέτωπον κρούσεις των ουδέποτε επέμεινον πάση θυσία να διασπάσωσι τας γραμμάς μας προ του μετώπου. Εκμεταλλευόμενοι όμως την υπεροχήν των εις μέσα πυρός και δύναμιν δι’ ελιγμών επετύγχανον να υπερφαλαγγίσουν τας θέσεις μας χρησιμοποιούντες προς τούτο και τα πλέον δύσβατα μέρη με Έλληνας οδηγούς.-
ε) Εις τας δημοσίας οδούς εχρησιμοποίουν τεθωρακισμένα αυτοκίνητα και τανγκς, τα πυρά των όμως επίδρασιν μόνον επί του ηθικού είχον, διότι δεν ήσαν εύστοχα.-
στ) Μετά την διάσπασιν του μετώπου μας ταχυκίνητα μέσα, ως μοτοσυκλέται, τανγκς και αυτοκίνητα εκινούντο εις μέγα βάθος προς εκμετάλλευσιν της επιτυχίας, πολλάκις δε ταύτα δεν αλληλο-ϋποστηρίζοντο.-
ζ) Κατά κανόνα διέκοπτον τας κινήσεις των ή την μάχην την νύκτα, δις δε μόνον εκινήθησαν κατά τας πρωϊνάς ώρας της νυκτός.-
η) Κατά την στάθμευσιν των την νύκτα ελάμβανον μέτρα ασφαλείας και έβαλλον ασκόπως με όλμους και πολυβόλα.-
θ) Ως φυσικόν, είχον πολλαπλά μέσα διαβιβάσεων και οι σύνδεσμοί των ελειτούργουν υποδειγματικά.-
ι) Τας νάρκας επί των σκυροστρότων οδών τας ανίχνευον ευκόλως και επροκάλουν την έκρηξιν των, αι δε καταστροφαί των μικρών γεφυρών ελαχίστην καθυστέρησιν επροκάλουν εις τας κινήσεις των.-
ια) Επέμενον μετά πείσματος κατά την διάρκειαν ή κατά το πέρας της μάχης να παραλάβωσιν συμπτυσσόμενοι ουχί μόνον τους τραυματίας των αλλά και τους νεκρούς των.-
2) Ημέτεροι
α) Η γενική μορφή η χαρακτηρίζουσα το σύνολον σχεδόν του αγώνος μας ήτο η παθητική άμυνα, ενώ δε εις όλους μας είναι γνωστόν ότι αύτη κατά κανόνα είναι καταδικασμένη εις αποτυχίαν, ελάχιστα εχρησιμοποιήσαμεν τμήματά μας διά επιθετικήν δράσιν.-
β) Το ολιγάριθμον της δυνάμεώς μας και η μεγάλη έκτασις του τομέως της Μεραρχίας, μας απεμάκρυνε από την αρχήν της τηρήσεως εφεδρειών εις κάθε κλιμάκιον.-
γ) Οι άνδρες μας και μέρος των στελεχών μας δεν εξεπαιδεύθησαν και δεν γνωρίζουσι τον αγώνα εις το πλαίσιον Λόχου ή Τάγματος. Εξακολουθεί ακόμα νά εφαρμόζεται ο ανταρτοαγώνας ομάδος ή διμοιρίας, καθ’ ον έκαστον τμήμα εξασφαλίζει διά τον εαυτόν του μόνον δρομολόγιον συμπτύξεως άνευ της διά του πυρός υποστηρίξεως γειτονικών τμημάτων.-
δ) Μετά την διάσπασιν του μετώπου μας η ανασύνταξις επετυγχάνετο μετά εξαντλητικάς πορείας και εις χώρους κειμένους μάλλον πλησιέστερον προς την δευτέραν γραμμήν αμύνης, παρά ευθύς αμέσως μετά την απαγγίστρωσιν από της μάχης.-
ε) Ουδαμού παρέμεινεν συγκεκροτημένον τμήμα, είτε κατόπιν διαταγής ή εξ ιδίας πρωτοβουλίας του ηγήτορος αμέσως κατά την σύμπτυξιν εις τα πλευρά ή εις τα νώτα του εχθρού διά να τον προσβάλη. Ούτω δε ο εχθρός εκινείτο ακινδύνως και ελευθέρως διά την καταδίωξίν μας.-
στ) Η υποστήρηξις και πλαισίωσις των βαρέων όπλων μας πολλάκις παρημελήθη εις βαθμόν ώστε να περιέλθουν τινά εξ αυτών χείρας του εχθρού.-
ζ) Εις τινάς περιπτώσεις παρημελήθη το ιερόν καθήκον τμήματα να αποδυθούν εις αγώνα διά να παραλάβουν νεκρούς ή βαρέως τραυματίας.-
η) Τα τμήματα της πρώτης γραμμής κατά κανόνα παρέμεναν νηστικά κατά την μάχην και μετ’ αυτήν, λόγω της πλημελεστάτης λειτουργίας του ανεφοδιασμού.-
θ) Πολλάκις παρετηρήθη ότι ηγήτορες στρατιωτικοί και πολιτικοί ευρέθησαν μακράν των τμημάτων των ή κινούμενοι μεμονωμένως αποκοπέντες αυτών κατά την διάρκειαν της μάχης. Τινές μάλιστα τούτων επεζήτουν να καταφύγουν εις τον πλέον ασφαλή και ακίνδυνον τομέα του μετώπου των.-
ι) Πολλάκις η φαντασία κυριαρχήσασα του λογικού εδημιούργει ανυπάρκτους κινδύνους.-
ια) Οι σύνδεσμοι δεν ελειτούργησαν κανονικώς. Εις τούτο συνετέλεσεν όχι μόνον η έλλειψις διαβιβάσεων, αλλά και η πλημμελής εκπαίδευσις του προσωπικού, το δυσαναλόγως μέγα ανάπτυγμα του μετώπου της Μεραρχίας, η άνευ διαταγής πρόωρος αποσύνδεσις τηλεφώνων και εις τινάς περιπτώσεις η εγκληματική αδιαφορία των ηγητόρων να ενημερώνωσι επί της εκάστοτε καταστάσεως τους προϊσταμένους και υφισταμένους των. Παρετηρήθη επίσης ότι σύνδεσμος αντάρτης αποσταλείς προς μαχόμενον τμήμα, απέφυγε από φιλοτομαρισμόν και από έλλειψιν συναισθήματος αλληλεγγύης να εκπληρώση την αποστολήν του.-
ιβ) Εις τα σημεία που εγένοντο καταστροφαί δεν διετέθη προσωπικόν για υποστήρηξιν της καταστροφής.-
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ
1) Δεν πρέπει κατά τον Αμυντικόν αγώνα να αρκούμεθα αποκλειστικώς εις παθητικήν άμυναν, αλλά να ενεργούμεν και επιθετικώς κατά των ευπαθεστέρων σημείων της εχθρικής διατάξεως.-
2) Εκάστη Μονάς μέχρις Λόχου συμπεριλαμβανομένου να τηρή εις την διάθεσιν της Διοικήσεως ανάλογον εφεδρείαν, διά να επεμβαίνη κατά την μάχην.-
3) Πρέπει κάθε Λόχος κατ’ αρχάς και βραδύτερον Διλοχίαι και Τάγματα, εκμεταλλευόμενοι πάσαν ευκαιρίαν να εκτελώσι ασκήσεις μάχης εν συνεργασία μετά των βαρέων όπλων. Κατά την εκτέλεσιν των ασκήσεων τούτων να δοθή ιδιαιτέρα σημασία εις την αλληλοϋποστήριξιν των τμημάτων κατά την προέλασιν και κατά την σύμπτυξιν, διότι τοιουτοτρόπως ου μόνον θα εξασφαλισθή η σύμπτυξις κατά συγκεκροτημένα οργανωμένα τμήματα, αλλά και θα αναπτυχθή εις τα άτομα και εις το σύνολον το αίσθημα της ασφαλείας, επιτυγχανομένης διά της υποστηρίξεως φιλίων γειτονικών τμημάτων.-
4) Παρά τας επανειλημμένας ρητάς διαταγάς να παραμένουν κατά τας περιπτώσεις υποχρεωτικής συμπτύξεως εις τα πλευρά και νώτα του εχθρού μικρά τμήματα, με τον σκοπόν να τον ενοχλούν, εις ουδέν τμήμα εδόθη τοιαύτη αποστολή από τας Διοικήσεις, καίτοι το έδαφος προσφέρεται εις τοιαύτην δράσιν.- Αι Διοικήσεις του λοιπού να δώσωσι εξαιρετικώς ιδιαιτέραν σημασίαν εις τούτο. Υπό το ανωτέρω πνεύμα πρέπει να διαπνέονται και ομάδες εκ πολλών ή και ολίγων ανδρών, αίτινες να εκμεταλλεύονται πάσαν ευκαιρίαν παρενοχλήσεως του εχθρού από οιανδήποτε κατεύθυνσιν, επιτυγχανομένων ούτω ευνοϊκών υπέρ ημών συνθηκών. Να αναπτυχθή παρ’ εκάστη το πνεύμα συναντήσεως και προσβολής του εχθρού εις τα πλευρά ή νώτα, ακόμη και άνευ ειδικής εντολής, ουχί δε το πνεύμα της όσον το δυνατόν απομακρύνσεως από το δρομολόγιον κινήσεως τούτου.-
5) Ει δυνατόν εις τας Επιμελητείας των Ταγμάτων να υπάρχουν τουλάχιστον παξιμάδια μίας ή δύο ημερών.-
6) Οι ηγήτορες όλων των κλιμακίων πρέπει να κατανοήσωσι ότι το παράδειγμα των είναι η βάσις κάθε επιτυχίας κάθε αγώνος.-
7) Πρέπει παρά πάντων να δοθή εντελώς ιδιαιτέρα σημασία εις τα ζητήματα της εξακριβώσεως των πληροφοριών παρ’ οιασδήποτε πηγής προερχομένων και η χρησιμοποίησις ως συνδέσμων συναγωνιστών συνειδητών και δεδοκιμασμένων. Ούτω επιτυγχάνεται εν μέρει η αναπλήρωσις ελλείψεων μέσων διαβιβάσεων.-

8) Όπου ενεργούμεν καταστροφάς πρέπει να καθορίζωμεν εκ των προτέρον και το τμήμα που θα αναλάβη την υποστήριξιν της καταστροφής.-
Σ. Δ. Μ. τη 14-12-43
Η
Ιη ΜΕΡΑΡΧΙΑ
Δ. ΦΛΟΥΛΗΣ
Διά την ακρίβειαν Δ. ΜΠΑΛΛΗΣ
Το Γ. ΚΙΣΣΑΒΟΣ
ΙΙΙ Γραφείον
(Τ. Υ.)

ΠΑΡΑΛΗΠΤΑΙ
4ον, 5ον, Ι/38 Συν/ματα – Λόχος Διοικήσεως Μεραρχίας – Λόχος αυτοκινήτων.-
Ουλαμός Πεδινού Πυροβολικού (Σιάτρα) – ουλαμός ορειβατικού Πυρ/κού (Πανταζή)
ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΙΣ
Γενικών Στρατηγείον (υ. τ. α.)
Αντιπρόσωπον Ε. Α. Μ. Μεραρχίας
Ι, ΙΙ, ΙΙΙ Γραφεία

Advertisements