Έκθεση συμβάντων στον τομέα 54 ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ, 9-20 Νοε 1943, ΕΛΑΣ/54 ΣΥΝΤΑΓΜΑ/27 Νοε 1943


Έκθεσις συμβάντων
εις τον Τομέα του 54ου Συντάγματος
από 9/11/43
———.———

9/11/43
Ωρα 9η
Ι. Εχθρός δυνάμεως 20 αυτοκινήτων και ενός ρυμουλκουμένου πυροβόλου εκκινήθη προς Κάτω Κερασιά. Το φυλάκιον ΑΕΡΑΝΗΣ ειδοποίησε το κέντρον ΚΑΝΑΛΙΩΝ περί της εμφανίσεως του εχθρού και κατόπιν απεσύρθη εις τα υψώματα αφού απέκρυψε το τηλέφωνον. Εις ΑΕΡΑΝΗΝ εστάθμευσεν επί μίαν ώραν περίπου εξ αιτίας της αντιαρματικής τάφρου πιθανώς και κατόπιν κατευθίνθη προς ΚΑΤΩ ΚΕΡΑΣΙΑ αφού άφησε εις ΑΕΡΑΝΗΝ 6 αυτοκίνητα ως οπισθοφυλακήν. Οι Γερμανοί εις ΑΕΡΑΝΗΝ μετέβησαν εις τον καταυλισμόν του φυλακίου εις το οποίον οι άνδρες είχον τα αντισκηνά τους αιφνιδιασθέντες αλλά δεν επείραξαν τίποτε. Ευρήκαν δε και εις μίαν σπηλιάν που ευρίσκετο πλησίον ποσότητα 6.000 οκ. σίτου η οποία ανήκε εις κατοίκους ΚΑΝΑΛΙΩΝ τον οποίον δεν επείραξαν ειδοποίησαν δε να έλθουν οι κάτοχοι και να τον παραλάβουν. Εις την θέσιν αυτήν ευρήκαν και ένα ζώον το οποίον εσκότωσαν.
Η δύναμις η οποία μετέβη εις την ΚΑΤΩ ΚΕΡΑΣΙΑ ερώτησε τους χωρικούς αν υπάρχουν Ιταλοί αντάρτες και που πήγαν, επίσης αν υπάρχη αυτοκινητόδρομος για την ΑΝΩ ΚΕΡΑΣΙΑ. Πήραν ωρισμένα πράγματα από τον κόσμο και έφυγαν αφού παρέμειναν στο χωριό περί την μία ώρα. Επιστρέφοντες συνέδεσαν τηλεφωνικώς ΑΕΡΑΝΗΝ με ΒΕΛΕΣΤΙΝΟΝ.
ΙΙ. Το Σύνταγμα μόλις έλαβε την πληροφορίαν εφήρμοσε το σχέδιον συναγερμού βάσει εκ των προτέρων εκδοθείσης σχετικής διαταγής και προέβη με την πρόβλεψιν αποφυγής συγκρούσεως και θυμάτων εις ενδεχόμενον βομβαρδισμόν εις αποσυμφόρησιν της ΑΝΩ ΚΕΡΑΣΙΑΣ και την μεταφοράν Νοσοκομείου και κρατουμένων εις ΒΕΝΕΤΟΝ και την απόκρυψιν και μεταφοράν του υλικού. Η υπό του εχθρού γενομένη σύνδεσις ΑΕΡΑΝΗΣ – ΒΕΛΕΣΤΙΝΟΥ κατεστράφη και συνελέγη καλώδιον 1.000 μέτρων.
Π α ρ α τ η ρ ή σ ε ι ς
Θετικά
1. Μετεδόθη εγκαίρως η πληροφορία της εμφανίσεως του εχθρού.
2. Η αποσυμφόρησις της ΑΝΩ ΚΕΡΑΣΙΑΣ και η μεταφορά του παντοειδούς υλικού εκτός του χωρίου εγένετο εντός 2 ωρών από την έναρξιν του συναγερμού, σημειωτέον δε ότι δεν υπήρχε την στιγμήν αυτή ούτε ζώον εις το χωρίον.
Αρνητικά
1. Το φυλάκιον ΑΕΡΑΝΗΣ δεν αντελήφθη εγκαίρως την κίνησιν του εχθρού. αποτέλεσμα ήτο να εγκαταλείψη τον καταυλισμόν ως είχε.
2. Το κέντρον ΚΑΝΑΛΙΩΝ αποσύνδεσε μόλις ο εχθρός έφθασεν εις τας ρητάς εντολάς που είχε λάβει.
3. Το κέντρον ΚΕΡΑΣΙΑΣ δεν κατώρθωσε παρά την επομένην να αποκτήση σύνδεσιν με ΚΑΤΩ ΚΕΡΑΣΙΑ και ΚΑΝΑΛΙΑ.

——–10/11/43——-
Ωρα 11η
Ι. Εχθρός δυνάμεως 15 αυτοκινήτων έφθασεν εις ΑΕΡΑΝΗΝ. 130 Γερμανοί ακροβολισθέντες προχώρησαν εις το ύψωμα που ευρίσκετο το φυλάκιό μας. Αφού επροχώρησαν όμως περί τα 1.000 μέτρα επέστρεψαν και επυρπόλησαν τα γύρω μαντριά. Επήγαν εις την θέσιν που ευρίσκετο η ποσότης των 6.000 οκ. σίτου, με φορτηγά αυτοκίνητα που είχαν μαζύ τους για να τον παραλάβουν. Αλλά από την προηγουμένη νύκτα είχε μεταφερθή όλος εις ασφαλές μέρος και επέστρεψαν άπρακτοι. Παρέμειναν περί τας 2 ώρας και επέστρεψαν πάλιν εις την βάσιν των.
ΙΙ. Το Σύνταγμα διά Διαταγής του καθόρισε την αμυντικήν εγκατάστασιν του Λόχου ΜΑΥΡΟΒΟΥΝΙΟΥ με 2 διμοιρίες άνωθεν ΚΑΝΑΛΙΩΝ επί της οδεύσεως ΚΑΝΑΛΙΑ – ΚΕΡΑΜΥΔΙ με μίαν διμοιρίαν επί της οδεύσεως ΚΑΝΑΛΙΑ – ΒΕΝΕΤΟΝ.
Π α ρ α τ η ρ ή σ ε ι ς
Θετικά
Η Τηλεφωνική επικοινωνία ελειτούργησεν πολύ καλά τα τηλέφωνα απεσύρθησαν χωρίς να διακοπή η σύνδεσις.
———-.———-

————-12/11/43———–
Ωρα 1η
Ι. Εχθρός επιβαίνων πλοίου πετρελαιοκινήτου της μαούνας Στάμου Αξελού και 2 λέμβων απεβιβάσθη κάτωθεν της Μονής ΜΠΑΟΥ της περιφερείας Αργαλαστής εις δύο σημεία. Την 2αν ώραν πρωινήν εκύκλωσε την μονήν και συνέλαβε τους εν αυτή κοιμουμένους. Κατόπιν ένα τμήμα από 30 Γερμανούς μετέβη εις χωρίον ΜΕΤΟΧΙ και εκεί προέβη εις συλήψεις τινάς διήρπασε οικίας του χωρίου και κατέστρεψε το τηλέφωνον το οποίον ο υπεύθυνος είχε εγκαταλείψει. Μετέβησαν κατόπιν εις ΧΟΡΤΟΝ όπου επλησίασαν τα πλοιάρια τα οποία τους είχαν μεταφέρει, απεβιβάσθησαν και ανεχώρησαν συναποκομίζοντες τους συληφθέντας και τα προϊόντα της λεηλασίας των ήτοι 12 φορτώματα σίτον και πορτοκάλια, 9 δοχεία έλαιον και ένα ραδιόφωνον, επίσης δε διάφορα άλλα αντικείμενα.. Μεταξύ των συληφθέντων ήτο και ο υπεύθυνος του Εφεδρικού Τάγματος Αργαλαστής. Διεπηστώθη ότι οδηγοί των Γερμανών ήσαν ο εκ ΜΗΛΕΩΝ Βογιατζής. Η συνολική δύναμις των Γερμανών ανήρχετο εις 80 περίπου.
Ωρα 10η
ΙΙ. Εχθρός δυνάμεως ΙΙ αυτοκινήτων μετέβη εις ΚΑΠΟΥΡΝΑΝ. 2 αυτοκίνητα εισήλθον εις το χωριό παρέμειναν περίπου μίαν ώραν ερώτησαν για τους δρόμους προς ΚΕΡΑΣΙΑ και επέστρεψαν εις την βάσιν τους αφού έκαναν πλάτσικο.
Π α ρ α τ η ρ ή σ ε ι ς
Αρνητικά
1. Το Φρουραρχείον Αργαλαστής καθώς και το εφεδρικό Τάγμα δεν έλαβαν τα ενδικνυόμενα μέτρα προς αποφυγήν του αιφνιδιασμού (σκοπούς, παρατηρητήρια κλπ.).
2. Εις το τηλέφωνον ΜΕΤΟΧΙΟΥ δεν είσαν τοποθετημένα υπεύθυνα πρόσωπα.
3. Το Φρουραρχείον ΚΑΠΟΥΡΝΗΣ αιφνιδιάσθη και εγκατέληψε τα είδη του εις τηλεφωνικόν θάλαμον τον οποίον οι Γερμανοί δεν ηρεύνησαν. Ετσι εκόπη η σύνδεσις με το Σύνταγμα παρά τας εντολάς και οδηγίας που είχε να αποσυρθή και να πληροφορή συνεχώς.
——-.——-
———12/11/43——
Ωρα 18η
Το ΙΙΙ Τάγμα κατόπιν της δημιουργηθείσης καταστάσεως εγκατεστάθη αμυντικά μεταξύ ΚΑΤΩ και ΑΝΩ ΚΕΡΑΣΙΑΣ αποσύραν τον Λόχον ΛΕΣΤΙΑΝΗΣ εις Ν.Α. Αντερίσματα ΚΩΣΤΑ ΡΑΧΗ. Παρέμειναν μόνον εν επιτηρήσει το φυλάκιον ΛΟΥ ΖΙΝΙΚΟΥ.
——–13/11/43——
Ωρα 11η
Ι. Φάλαγξ από 20 Γερμανικά αυτοκίνητα εκκινήθη προς ΚΑΝΑΛΙΑ. Εισήλθεν εις το χωρίον ένθα παρέμειναν μέχρι της 15ης. Ηρώτησαν για Ιταλούς αντάρτες, πήραν μερικά πράγματα από το χωριό και έφυγαν αφού πήραν μαζύ ένα συναγωνιστή του Εφεδρικού ΕΛΑΣ τον οποίον συνέλαβεν το φυλάκιον τους το οποίον είχαν προωθήση έξω του χωρίου.
ΙΙ. Το ΙΙ Τάγμα κατόπιν διαταγής της Διοικήσεως ανεχώρησεν διά το Νότιον Πήλιον προκειμένου να γίνη αποσυμφόρησις του χώρου ΚΕΡΑΣΙΑΣ. Έλαβον δε εντολάς διά εγκατάστασιν αμυντικήν εις χώρον ΤΣΑΓΚΑΡΑΔΑ.
ΙΙΙ. Το ΙΙΙ Τάγμα κατόπιν της αναχωρήσεως του ΙΙ Τάγματος διά διαταγής της Διοικήσεως απέσυρε άπαντα τα φυλάκια του και εγκατεστάθη αμυντικά μεταξύ ΑΝΩ ΚΕΡΑΣΙΑΣ – ΒΕΝΕΤΟΝ εγκαταστήσαν φυλάκεια εις ΚΩΣΤΑ ΡΑΧΗ και ύψωμα 778.
Επίσης εξεταστικόν φυλάκιον επί της ημιονικής ΑΝΩ ΚΕΡΑΣΙΑ – ΚΑΤΩ ΚΕΡΑΣΙΑ.
Η Δ/σις του Συντάγματος μετεφέρθη εις ΒΕΝΕΤΟΝ καθώς και όλαι αι υπερησίαι.
Π α ρ α τ η ρ ή σ ε ι ς
Θετικά
Ελειτούργησαν καλά τα τηλέφωνα και μετά την αποσύνδεσιν απεκαταστάθη ταχέως η επικοινωνία.
——–.——-
——–14/11/43——-
Ωρα 12η
Ι. Εν αντιτορπιλικόν δύο καταδιώξεις και μία ναρκοθέτις ετοποθέτησαν φράγμα ναρκών μεταξύ ΛΑΥΚΟΥ – ΚΑΤΙΓΗΩΡΓΗ.
ΙΙ. Εις ΒΕΝΕΤΟΝ εγένετο αποσυμφόρησις τελεία των σχηματισμών του Συντάγματος. Του Νοσοκομείου διαλυθέντος. Απεκρύβησαν τα αρχεία και το παντοειδές υλικόν. Εστάλησαν εις ΚΙΣΣΟΝ τα συνεργεία της Μεραρχίας, η δε επιμελητεία βάσει σχεδίου ήρχισε την κατάτμησιν των υλικών και τροφίμων εις καταφύγια και εις χώρους όπου μελλοντικώς προεβλέπετο να εγκατασταθούν τα τμήματα.

——–15/11/43……..
Εστάλη αναγνώρησις εις χώρον ΜΙΤΖΕΛΑ – ΚΑΡΑΓΑΤΣ διά πιθανήν εγκατάστασιν των τμημάτων μας.
Εγένετο αναγνώρησις χώρων καταυλισμού αμυντικών θέσεων και εξεύρεσις καταφυγίων οπλισμού και ειδών τροφής. Εκ της αναγνωρήσεως προέκυψεν ότι η εν καταυλισμώ εγκατάστασις του Συντάγματος εις τον άνω χώρον δεν παρείχεν απόλυτον ασφάλειαν διά μακράν διαμονήν. Επίσης καταφύγια κατάλληλα δεν υπήρχαν πλην ελαχίστων.
——–16/11/43——-
Ωρα 6η
Ι. Γερμανική Φάλαγξ από 50 αυτοκίνητα εισήλθεν αιφνιδιαστικώς εις ΚΑΝΑΛΙΑ. Οι Γερμανοί εκύκλωσαν το χωριό και άρχισαν πολυβολούντες προς όλας τας κατευθύνσεις. Συνεκέντρωσαν 70 ομήρους (μεταξύ αυτών 3 κορίτσια και τον ιερέα του χωριού) του οποίους έστειλαν στη Λάρισσα. Κατόπιν πυρπόλησαν το χωριό και έβαλαν νάρκες εις ωρισμένα σπίτια. Εβύθησαν ακόμη τις βάρκες. Νεκροί 2 γυναίκες και ένα κορίτσι. Τραυματίαι 2 εξ ων ο είς βαρειά. Οι Γερμανοί απεσύρθησαν τη 17ην.
ΙΙ. Το ΙΙΙ Τάγμα έλαβεν εντολήν να κινηθή εις αναγνωρισθείσαν περιοχήν ΜΙΤΖΕΛΑ ένθα εγκαθεστάμενον αμυντικά και θα εξασφάλιζεν τον αναγκαιούντα χώρον εις την Δ/σιν διά την ενέργειαν ελιγμών προς οιανδήποτε κατεύθυνσιν. Το Τάγμα εκκινήθη την 9 1/2 και εγκατεστάθη διά Λόχου + διμοιρίας πολυβόλων εις αντερίσματα ΑΣΠΡΟΒΡΑΧΟΝ και διά Λόχου + διμοιρίας πολυβόλων εις σταυροδρόμι οδεύσεων ΚΟΚΚΙΝΩΓΙΑ – ΚΑΡΑΓΑΤΣ και ΛΑΝΤΟΒΙΤΟ – ΚΑΡΑΓΑΤΣ, προκαλυπτικά φυλάκια ετοποθετήθησαν εις αντερίσματα ΠΟΥΡΙ επί των οδεύσεων ΚΑΡΑΓΑΤΣ – ΠΟΥΡΙ και επί της ημιονικής ΚΟΚΚΙΝΩΓΙΑ – ΜΙΤΖΕΛΑ.
Π α ρ α τ η ρ ή σ ε ι ς
Αρνητικά
1. Το Εφ.ΕΛΑΣ ΚΑΝΑΛΙΩΝ δεν έλαβεν τα κατάλληλα μέτρα (φυλάκεια προκαλυπτικά – περίπολοι κλπ.) αποτέλεσμα ήτο ο αιφνιδιασμός η σύλληψις και ο φόνος τόσων πατριωτών.
2. Η κίνησις του ΙΙΙ Τάγματος εγένετο ουχί τελείως κανονικά απεκόπτοντο άνδρες και κτήνη. Εις τον Λόχον δε Δ/σεως παρετηρήθη μεγάλη ακαταστασία και απειθαρχία.
Συμπέρασμα : Οι άνδρες δεν έχουν εθισθεί εις πορείας.

———-17/11/43——–
Ωρα 9 1/2
Ι. Επτά αυτοκίνητα μεγάλα πλήρη στρατού και τρεις μοτοσυκλέτες έφθασαν εις ΚΑΤΩ ΚΕΡΑΣΙΑ. Περί ώραν 12ην ανέβησαν εις ΑΝΩ ΚΕΡΑΣΙΑ ανατίναξαν τον μύλο που ευρίσκετο μεταξύ ΑΝΩ και ΚΑΤΩ ΚΕΡΑΣΙΑΣ και έκαψαν και μερικά σπίτια. Την 3ην απογευματινήν επέστρεψαν εις ΚΑΤΩ ΚΕΡΑΣΙΑ και έφυγαν διά Βόλον.
ΙΙ. Η Δ/σις του Συντάγματος μετεφέρθη εις ΜΙΤΖΕΛΑΝ.
———-18/11/43——–
Ωρα 17 1/2
Ι. Δώδεκα Γερμανικά αυτοκίνητα ήλθαν εις ΚΑΝΑΛΙΑ και μετά ημίσειαν ώραν έτερα 18. Περί ώραν 22αν ανεχώρησαν 10 διά Βόλον, τα υπόλοιπα διενυκτέρευσαν και ανεχώρησαν την επομένην περί ώραν 9ην. Απαντα τα απεκώμησαν πλιάτσικα. Υπάρχουν πληροφορίαι ότι μεταξύ όλων αυτών ήτο και αυτοκίνητο ιδιωτικόν του οποίου επέβαινεν ο Ιατρός Παπαγεωργίου, ο Δήμαρχος Παγασών, ο Νομάρχης Μαγνησίας, και άλλοι.
ΙΙ. Το Σύνταγμα διά της υπ’ αριθ. ΑΠ 168 διαταγής του εκκίνησε το Τάγμα (ΙΙ) εις τα ΝΑ Πηλίου με πρόθεσιν να τμηθή εις μικράς οργανικάς ομάδας και με βάσει τας αρχάς του κλευτοπολέμου να κτυπήση τον εχθρόν από ΑΡΓΑΛΑΣΤΗΣ μέχρι ΚΙΣΣΑΒΟΥ. Η Επιμελητεία έλαβεν αναλόγους διαταγάς ώστε να δημιουργήση τας απαραιτήτους προϋποθέσεις διατροφής των ομάδων επί δύο μήνας τουλάχιστον. Επίσης η υγιεινομική υπηρεσία κατενεμήθη εις τας ομάδας και εφοδιάσθη με ανάλογον φαρμακευτικόν υλικό. Το Τάγμα εκκινήθη την 16ην ώραν.
Εις την ΚΕΡΑΣΙΑΝ παρέμεινεν τηλεφωνικόν συνεργείον εκ δύο συναγωνιστών. Επίσης εις Βένετον συνεργείον εκ 3 συναγωνιστών. Ητοι το δίκτυον ΚΕΡΑΣΙΑΣ, ως είχε εν λειτουργεία.
Εκ του διαλυθέντος Νοσοκομείου ΚΕΡΑΣΙΑΣ παρέμειναν εις ΒΕΝΕΤΟΝ 4 τυφιώντες με τον Ιατρόν Κωνσταντινόπουλον διά την θεραπείαν των.
Τα φυλάκεια του ΙΙΙ Τάγματος τα εις ΚΕΡΑΣΙΑ ευρισκόμενα συνεπτύχθησαν και κατέλαβον θέσεις μεταξύ ΑΝΩ ΚΕΡΑΣΙΑΣ – ΒΕΝΕΤΟΥ εγκαταστηθέντα εις ενέδραν.
Ο Λόχος ΜΑΥΡΟΒΟΥΝΙΟΥ συνεπτύχθη βορειώτερον των θέσεών του συγκεντρώσας τας δυνάμεις του εις αμυντικάς θέσεις μεταξύ ΚΑΝΑΛΙΩΝ – ΚΕΡΑΜΙΔΙΟΥ.

Π α ρ α τ η ρ ή σ ε ι ς
Αρνητικά
Κατά την μετακίνησιν αυτήν παρετηρήθη ότι ο Λόχος Δ/σεως (ΙΙος Λόχος) παρουσίασαν σημεία απειθαρχίας.
——-19/11/43——–
Περί ώραν 8ην εγκατεστάθη εις Μούρεση η Δ/σις του Συντάγματος.
——-20/11/43——-
Κατόπιν πληροφορίας ην είχομεν την 25ην την πρωίαν της 2ης Γερμανοί μετέβησαν εις ΜΗΛΕΑΣ σιδηροδρομικώς επιβαίνοντες εκτάκτου αμαξοστοιχίας (η οποία ηκολούθη την τακτικήν) αποτελουμένη από ατμομηχανήν και ένα βαγόνι.
Αριθμός Γερμανών 8 (2 αξ/κοί, 3 υπ/κοί και 3 στρατιώτες) Εστάθμευσαν εις την γέφυραν πλησίον των ΜΗΛΕΩΝ την οποίαν επιθεώρησαν. Κατόπιν ανέβησαν στο χωριό και έφθασαν μέχρι του δέλτα ΤΣΑΓΚΑΡΑΔΟΣ παρέμειναν εις ΜΗΛΙΕΣ μέχρι 14 1/2 αφού πλιατσικολόγησαν ένα σπίτι ανεχώρησαν διά ΒΟΛΟΝ.
Το απόγευμα δύναμις 300 Γερμανών εγκατεστάθη εις ΑΓΡΙΑΝ εις το εκεί Δημοτικόν Σχολείον.
Υπάρχουν πληροφορίες ανεξακρίβωτες ότι προτίθενται να δημιουργήσουν Φρουραρχεία εις όλα τα χωριά του ΠΗΛΙΟΥ.
———.——–
Επί των ανωτέρω εκτεθέντων αρνητικών σημείων εγένοντο αι δέουσαι συστάσεις και εδόθησαν αι πρέπουσαι κατευθύνσεις. Εις λόχον δε Δ/σεως εγένετο η αντικατάστασις του γραφείου του Λόχου, η απόλυσις ωρισμένων διαλυτικών στοιχείων εις τα οποία επανειλημέναι συστάσεις μας και ποιναί ουδέν αποτέλεσμα έφερον.
Ο Λόχος ήδη συνεμορφώθη και είναι ένας από τους καλούς του Τάγματος.

Τ.Τ. 821 27/11/43

Η
Διοίκησις του 54ου Συντάγματος
Διά την ακρίβειαν Β.Αποστολίδης
Ο Π.Πηλιορείτης
Επιτελής του Συντάγματος

Γ.Νικήτας

Advertisements