Κριτική επιχειρήσεων εναντίον Γερμανών, ΕΛΑΣ/16 ΜΠ/3ΕΓ/24 Νοε 1943


Απόρρητος – Προσωπική
ΕΛΑΣ ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ
ΧVI ΜΕΡΑΡΧΙΑ
ΕΠΙΤ.ΓΡΑΦΕΙΟΝ ΙΙΙον
Αριθμ.Πρωτ. Α.Π. 147, 149
Δ Ι Α Τ Α Γ Η
Κοινοποιούντες τας υπ’ αριθμ. Ε.Π.Ε. 323/19-11-43 Διαταγάς Γενικού Στρατηγείου
εντελλόμεθα  όπως με απόλυτον αντικειμενικότητα, ψυχραιμίαν και σαφείαν εξετάσουν τας ελλείψεις που πρέπει να διορθώσουν.
Να εξετάσουν την δράσιν των ηγητόρων των τμημάτων των και να μας υποβάλωσιν προτάσεις διά την απόλυσιν όλων των ακαταλλήλων και ανεπαρκών στελεχών ως και των ανεπιδέκτων συνειδητοποιήσεως και καταρτίσεως ανταρτών.
Ομοίως αι μονάδες να εφαρμόσουν πλήρως και επακριβώς τας άνω διαταγάς του Γενικού Στρατηγείου κρατούντες ημάς ενημέρους των  ενεργειών των των αφερουσών την συμμόρφωσιν των με τας υποδείξεις των διαταγών.
Σ.Δ.Μεραρχίας 24-11-43
Η
Διοίκησις της Μεραρχίας
Κ.Τσαμάκος
Θ.Αμάρμπεης
Σ.Ζαχαριάς
Παραλήπται }
51ο, 52ον, 54ον, Συν/τα }μετ’ αντιγράφου των
Μοίρα Πυροβολικού }υπ’ αριθμ.Ε.Π.Ε. 323.327
Στρατιωτική Διοίκησις Όρθυος}
Σχολής Εφέδρων Αξ/κών }

Κοινοποίησις } Διά την ακρίβειαν
Λόχου Στρατηγείου } άνευ Το ΙΙΙον Γραφείον
“ Διαβιβάσεων } αντιγράφου (Τ.Σ.Υ.)
(………………………..) }
ΙΙΙ Γραφείον }

ΕΛΑΣ
ΓΕΝΙΚΟΝ ΣΤΡΑΤΗΓΕΙΟΝ
ΕΠΙΤΕΛΕΙΟΝ – ΓΡΑΦΕΙΟΝ ΙΙΙον Απόρρητος – Προσωπική
ΑΡΙΘΜ.ΠΡΩΤ.Π.Ε.323
Δ Ι Α Τ Α Γ Η
Ι. Μετά τας τελευταίας εκκαθαριστικάς επιχειρήσεις των Γερμανών παρετηρήθησαν ότι τμήματα τινά δεν ανταπεκρίθησαν εις την αποστολήν των. Άλλα εγκατέλειπον τας θέσεις των μετά την ανταλλαγήν ολίγων πυροβολισμών και άλλα αιφνηδιάσθησαν και διεσκορπίσθησαν σχεδόν.
Το Γενικόν Στρατηγείον αποδίδει τα ανωτέρω γεγονότα εις τρία αίτια:
Ιον) Εις ακαταλληλότητα ηγητόρων, 2ον) εις έλλειψιν καθοδηγήσεως, 3ον) εις το ότι ανετέθησαν αποστολαί τακτικαί εις τμήματα συγκεντρωθέντα εκ του Εφ.ΕΛΑΣ το οποίον, ως εκ της φύσεως του, είναι ακαταλλήλον διά σοβαράς πολεμικάς επιχειρήσεις.
ΙΙον) Αι Μεραρχίαι οφείλουν να λάβουν μέτρα ούτως ώστε να μην επαναληφθούν και εις το μέλλον παρόμοια λυπηρά γεγονότα, τα οποία αμαυρώνουν την εν τη συνοχή λαμπράν δράσιν του στρατού μας.
Προς τον σκοπόν τούτον:
α) να προβούν εις λεπτομερή εξέτασιν της δράσεως των διαφόρων ηγητόρων των τμημάτων τα οποία δεν εξετέλεσαν καλώς το καθήκον των. Σύμφωνα με το αποτέλεσμα της εξετάσεως ταύτης, να προβούν εις κυρώσεις των ανεπαρκών ηγητόρων ούτως, ώστε ο ΕΛΑΣ ν’ απαλλαγή ακαταλλήλων και ανεπαρκών στελεχών.
β) να προβούν εις απόλυσιν των ανταρτών εκείνων, οι οποίοι παρά προσπαθείας των μονάδων των δεν έχουν αποκτήσει συνείδησιν της αποστολής των. Είναι αναμφισβήτητον ότι, εν τη αμίλη των αι Μεραρχίαι να αυξήσουν την δύναμιν των, κατέταξαν πλήθος ανταρτών αγυμνάστων και ανεπιδέκτων με την ελπίδα να τους καταρτίσουν. Η παρουσία, όμως αυτών εις μαχίμους ομάδας είχε κακά αποτελέσματα και εστέρησε τας ομάδας της συνοχής των. Οι αντάρται αυτοί πρέπει να απολυθούν αμέσως και να μεταφερθούν εις τους εφεδρικούς της περιοχής των. Αι Μεραρχίαι δεν πρέπει να διστάσουν να κάμουν την εκκαθάρησιν αυτήν έστω και αν αυτή επιφέρη μείωσιν σημαντικήν των δυνάμεων των. Η μείωσις αυτή, άλλωστε επιβάλλεται κατά την τρέχουσαν χειμερινήν περίοδον και εξ άλλων λόγω (επαρκείας εφοδίων, ευκολίας στεγάσεως κλπ).
γ) Μετά τας ως άνω εκκαθαρίσεις να προβούν εις σύμπτυξιν των τμημάτων των. Τα συντάγματα ας γίνουν εν ανάγκη με 2 ή 1 Τάγματα και τα Τάγματα με 2 λόχους.
ΙΙΙ) Μετά το πέρας των ως άνω εργασιών αι Μεραρχίαι να αναφέρουν:
α) τας επιβληθείσας κυρώσεις
β) τον αριθμόν των απολυθέντων ανταρτών
γ) την νέαν σύνθεσιν των μονάδων των.

Σ.Δ. Γεν.Στρατηγείον 19-11-43
Στέφανος Σαράφης
Γεώργιος Σάντος

ΕΛΑΣ Απόρρητος – Προσωπική
ΓΕΝΙΚΟΝ ΣΤΡΑΤΗΓΕΙΟΝ
ΕΠΙΤΕΛΕΙΟΝ – ΓΡΑΦΕΙΟΝ ΙΙΙον
ΑΡΙΘΜ.ΠΡΩΤ.Ε.Π.Ε. 327
Προς
τους Διοικητάς Ι,VIΙΙ, ΙΧ, Χ, ΧΙΙΙ και ΧVΙ Μεραρχιών
Εις την υπ’ αριθμ. Ε.Π.Ε. 323 διαταγήν μας ανελύθησαν αι ελλείψεις αι παρατηρηθείσαι εις τα στελέχη και τους αντάρτας κατά τας τελευταίας εκκαθαριστικάς επιχειρήσεις των Γερμανών.
Αι ελλείψεις αυταί όμως δεν είναι αι μόναι. Μία των κυριωτέρων αιτιών της επιτυχίας των γερμανών είναι ο αιφνηδισμός των Διοικήσεων του Στρατού μας.
Ο αιφνηδιασμός αυτός οφείλεται αφ’ ενός εις την επιτυχίαν των Γερμανών οι οποίοι κατώρθωσαν διά των συνεχών μετακινήσεών των και διαδόσεων να δημιουργήσουν την ατμόσφαιραν ότι πρόκειται να εγκαταλείψουν την Ελλάδα και ούτως απεκοίμησαν τας Διοικήσεις μας αφ’ ετέρου όμως, και κυρίως εις τας εξής αιτίας τα οποίας εκθέτομεν διά να μας χρησιμεύσουν ως διδάγματα διά το μέλλον.
α) Εις την έλλειψιν θετικών πληροφοριών. Και ότι τόσον εις αυτήν καθ’ εαυτήν την έλλειψιν όσον εις την ατελή βάσανον και ερμηνείαν των πληροφοριών.
β) Εις το ότι αι Διοικήσεις, εγκατασταθείσαι υπό μορφήν μονίμου και αποκτήσασαι συνηθείας δυσκινήτων οργανισμών, αν και έβλεπον εκκαθαριζομένην την μίαν μετά την άλλην τας διαφόρους περιοχάς και έπρεπε να περιμένουν, κατά φυσικόν λόγον, την σειράν των, ως προέκυπτε και από τας πληροφορίας, δεν είχον την δύναμιν να αλλάξουν τας κεκτημένας συνηθείας των, αλλά εξηκολούθουν την ρουτίναν των αντί να συνεγείρουν τα τμήματά των, μέχρι και αυτών των ανταρτών, και να τους εμπνεύσουν διά παραδείγματος και διδασκαλιών την ιδέαν του αμέσου κινδύνου και της ανάγκης της αμύνης απ’ αυτού και της προσαρμογής προς τας μεθόδους επιθέσεως των Γερμανών.
Ως παράδειγμα φέρομεν ότι ενώ (μετά προηγηθείσας εκκαθαρίσεις εις πολλάς περιοχάς) ανεμένετο από ημέραν εις ημέραν η επίθεσις των Γερμανών από Λαμίας προς Καρπενήσι, η ΧΙΙΙ Μεραρχία εγκατεστημένη εντός αυτού ούτε τους εφοδιασμούς της εφρόντισε να αποκεντρώση ούτε τα Νοσοκομεία της να εκκενώση καιτοι γνώριζε ότι ελαχίστην δύναμιν διέθετε διά την κάλυψιν του Καρπενησίου αλλά όλην την προσοχήν της την είχε στρέψει, παρασυρομένη και από τας πολιτικάς οργανώσεις εις προετοιμασίαν εορτών.
Επίσης η Ι Μεραρχία, η οποία είχε τον σταθμόν Διοικήσεώς της και τους εφοδιασμούς της εις Καστανιάν και τα Νοσοκομεία της εις Αμάραντον εις μικράν δηλ. απόστασιν από Καλαμπάκας οπόθεν εξεκίνησε η Γερμανική επίθεσις και συνδεομένης με ταύτην δι’ αμαξιτής οδού μικράς αποστάσεως ουδεμίαν μέριμνα έλαβε διά την έγκαιρον σύμπτυξιν των, ουδ’ αυτού τούτου του Σταθμού Διοικήσεως της και υπέστη πλήρη αιφνηδιασμόν ως να εθεώρη την τοποθεσίαν της Μοργκάνης απόρθητον.
γ) Εις το ότι αι Διοικήσεις δεν αισθάνονται την υποχρέωσιν να ενημερώσουν τας προϊσταμένας των αρχάς διά τα γενόμενα εις την περιοχήν των. Ούτω ενώ από της 2ας Οκτωβρίου είχον αρχίση εκκαθαριστικές επιχειρήσεις εις τας περιοχάς Ελικώνος και Παρνασίδος εις το Γενικόν Στρατηγείον δεν ανεφέρθη ούτε το γεγονός αυτό καθ’ εαυτό ούτε η εκτασίς του ούτε η μορφή του τυχαίως δε το Γενικόν Στρατηγείον το επληροφορήθη από συναγωνιστήν ερχόμενον εξ Αθηνών. Ενώ η έγκαιρος γνώσις του γεγονότος αυτού και των λεπτομερειών του θα ηγε το Γενικόν Στρατηγείον εις ασφαλή εξήγησιν περί των προθέσεων των Γερμανικών δυνάμεων των συγκεντρωμένων εις Τρίκκαλα και εις Ιωάννινα.
Ως συμπέρασμα της ανωτέρω αναλύσεως, καλούμεν τας Διοικήσες:
α) να πληροφορούνται και να εξαγάγουν ασφαλή συμπεράσματα από τας πληροφορίας,
β) να μεταβιβάζουν τας πληροφορίας εις όλους τους ενδιαφερομένους εγκαίρως,
γ) ν’ αναλαμβάνουν εγκαίρως και δραστηρίως τα ενδεικνυόμενα εκ των πληροφοριών μέτρα,
δ) να καταστήσουν τα Στρατηγεία των ευκίνητα, αποβαλλομένου εξ αυτών παντός προσώπου μη απαραιτήτου εις την λειτουργίαν των και
ε) τέλος εννοήσουν ότι διεξάγομεν πόλεμον κατ’ αντιπάλου ισχυρού και σκληρού και όλαι μας αι σκέψεις, όλη μας η προσοχή, όλα τα νεύρα μας πρέπει να είναι τεταμένα προς τον πόλεμον αυτόν, των άλλων ζητημάτων τιθεμένων εις δευτέραν και τρίτην μοίραν.

Σ.Δ. Στρατηγείου 19-11-43
Γεώργιος Σάντος
Στέφανος Σαράφης

Advertisements