Η κατάσταση στην Β. Ηπειρο μετά την οπισθοχώρηση, 18 Αυγ 1943


Έκθεσις
Η μετά την οπισθοχώρησιν των Ελληνικών στρατευμάτων δημιουργηθείσα κατάστασις εν Αλβανία η εξέλιξης ταύτης μέχρι σήμερον και η δημιουργία των διαφόρων οργανώσεων.

Η Αλβανία ως Σύμμαχος της Ιταλίας κατά τον Ελληνοϊταλικόν πόλεμον, έλαβε ενεργόν μέρος στον πόλεμο, ίνα ούτω εκπληρώση τα όνειρά της δηλ. την εδαφικήν επέκτασίν της εις βάρος της Ελλάδος. Η στροφή όμως του πολέμου υπέρ των συμμάχων ηνάγκασε τους Αλβανούς να σκεφθώσιν πλέον πως θα ηδύναντο να δημιουργήσουν ευνοϊκήν ατμόσφαιραν ίνα αποκτήσωσι προ της λήξεως του πολέμου την συμπάθειαν των συμμάχων με αποκλειστικόν σκοπόν την διάσωσιν και διατήρησιν ανεξαρτήτου Αλβανικού Κράτους.
Εκκινούντες από την ιδέαν αυτήν ήρχισαν να εργάζωνται προς επίτευξιν του σκοπού των τούτου. Συνέπεια της εργασίας των ταύτης, υπήρξεν η οργάνωσις των διαφόρων κομμάτων, τέσσερα τον αριθμόν, τα οποία κατά διαφόρους εποχάς εξεδηλώθησαν.
Κατ’ αρχάς εναφανίσθη το Αλβανικόν ΕΑΜ (Nationale). Tο κόμμα τούτο, το Αλβανικό Ε.Α.Μ, παρουσιάσθη κατ’ αρχάς με κομμουνιστικήν ιδεολογίαν και συνειργάζετο και εξακολουθεί συνεργαζόμενο και σήμερον μετά του Ελληνικού ΕΑΜ. Εις τους κόλπους όμως του κόμματος τούτου δεν ευρίσκει κανείς παρά ολίγους μόνον ιδεολόγους κομμουνιστάς ενώ όλοι οι, άλλοι τυγχάνουσι φανατικοί εθνικισταί Αλβανοί, οι οποίοι κατευθύνουν την οργάνωσιν εις τον σκοπόν των. Σκοπός της δημιουργίας του Αλβανικού Ε.Α.Μ δεν είναι διεθνικιστικός, αλλά τουναντίον καθαρός εθνικιστικός προς διάσωσιν της Αλβανίας, κατά τον εξής ύπουλον τρόπον, οι Αλβανοί, ως εχθροί της Αγγλίας και της Συμμάχου της Ελλάδος, των οποίων εκήρυξαν και τον πόλεμον, την έξοδον της Ρωσσίας εις τον πόλεμον την είδον ως σανίδα σωτηρίας διά την πατρίδα των και έθεσαν εις εφαρμογήν την εκμετάλευσιν του γεγονότος τούτου. Διά να δικαιολογηθώσιν εις την Τράπεζαν της ειρήνης και τύχωσιν υποστηρίξεως εκ μέρους της Ρωσσίας, ενός των τριών μεγάλων Συμμάχων, εδημιούργησαν το Αλβανικόν ΕΑΜ με την ακόλουθον δικαιολογίαν. Πραγματικώς εκήρυξαν τον πόλεμον εναντίον της Αγγλίας και της Ελλάδος., διότι ταύτα τα εθεώρουν εχθρικά ως κράτη πλουτοκρατικά πλην όμως όταν εξήλθεν η Ρωσσία εις τον πόλεμον, ως ομοϊδεάται αυτής, αμέσως έστραψαν την πολιτική των και έλαβον τα όπλα εναντίον του άξονος. Αυτήν την δικαιολογίαν την έχουν προετοιμασμένην όσον αφορά τους συμμάχους.
Πως πολιτεύονται εσωτερικώς και δη έναντι των ελληνικών στοιχείων της Β.Ηπείρου. Με την πρώτην τους εκδήλωσιν επηγγέλοντο συναδέλφωσιν και συνεργασίαν διά την απομάκρυνσιν των κατακτητικών στρατευμάτων. Πλην όμως ο αντικειμενικός των σκοπός ήτο να αποδείξωσι εις το εξωτερικόν, ελπίζοντες ότι θα παρέσυραν και το Ελληνικόν στοιχείον της Β.Ηπείρου, ότι και, ούτοι όντες ευχαριστημένοι από την αλβανικήν διακυβέρνησιν, μάχονται διά την ελευθερίαν της Αλβανίας, αφοπλίζοντες ούτω το Ελλ. στοιχείον της Β.Ηπείρου διά την επίτευξιν της ποθητής ελληνικής ελευθερίας. Ταύτα όμως διαγνώσαντες οι Έλληνες Βορειοηπειρώται διετήρησαν αυστηράν ουδετερότητα προς το Αλβανικόν Ε.Α.Μ αναμένοντες την ώραν να αγωνισθώσιν προς αποτίναξιν του Αλβανικού ζυγού. Οι Αλβανοί, βαρέως φέροντες την στάσιν αυτήν των Ελλήνων Βορειοηπειρωτών και εννοήσαντες τους σκοπούς των απεφάσισαν πλέον να μεταχειρισθώσιν βία και απάνθρωπα μέσα όπως διά του τρόπου αυτού αναγκάσωσι τους Έλληνες Βορειοηπειρώτας να συμπολεμίσωσι μαζί των ίνα αποσβέσωσι παν ότι ελληνικόν υπάρχει εις τους Έλληνας Βορειοηπειρώτες και οι απόγονοι του Ομέρ Βρυώνη εδημιούργησαν τα θύματα της Γλύνας, του Λυμποχόβου, της Γοραντζής, του Άνω Λαμπόβου, του Δελβίνου, της Δίβρης καθώς και τον εμπρησμόν 83 χωρίων ελληνικών των περιφερειών Λεσκοβικίου, Κορυτσάς και Πρεμετής, με σωρεία θυμάτων. Παρ’ όλα ταύτα οι Ελληνες Βορειηπειρώται εμμένουσι εις τα ελληνικάς των αρχάς και πεποιθήσεις.
Δευτέρα οργάνωσι παρουσιάσθη το Εθνικόν Μέτωπον. Σκοπός της Δημιουργίας και αυτού του Κόμματος είναι η διάσωσις της Αλβανίας. Η οργάνωσις αύτη υπεκινήθη υπό των ιταλών και ενισχύεται παρ’ αυτών διά την εκπλήρωσιν των κατωτέρω σκοπών : Αφ’ ενός μεν να ευρεθώσιν εξοπλισμένοι οι Αλβανοί μετά τον πόλεμον διά να αντιμετωπίσωσιν ενδεχομένην προσβολήν της Ελλάδος και την υποστήρηξιν της υποχωρήσεως του Ιταλικού στρατού εξ Αλβανίας, αφ’ ετέρου δε ίνα διατηρηθή μία Αλβανία ανεξάρτητος, η οποία εις το μέλλον θα εξακολουθή να εξυπηρετή την πολιτικήν της Ιταλίας εις τα Βαλκάνια. Εκτός αυτών σκοπεί να εξουδετερώση και το Ελληνικόν στοιχείον της Β.Ηπείρου ίνα εξασφαλισθή τοιουτοτρόπως η διάσωσις της Αλβανίας.
Τρίτον κόμμα παρουσιάζεται η Nationaliste (εθνικισταί). Το κόμμα τούτο περικλείει μέσα του τους καθαρώς Αλβανούς εθνικιστάς οι οποίοι προσπαθούν να αποκτήσουν την Αγγλικήν εύνοιαν ίνα ούτω μετά την ειρήνην η Αγγλία υποστηρίξη την διατήρησιν της Αλβανίας. Η δράσις του κόμματος τούτου δεν είχεν εκδηλωθή όπως και άλλων κομμάτων.Τούτο παρέμεινεν εις τα παρασκήνια εργαζόμενον διά την ενοποίησιν όλων των κομάτων την οποίαν και επέτυχεν την 26ην παρελθόντος μηνός Ιουλίου.
Τέταρτον και τελευταίον, κόμμα παρουσιάσθη το Ζωγκιόν την 26ην παρελθόντος μηνός Ιουλίου αμέσως μετά την πτώσιν του Μουσσολίνι. Το κόμμα τούτο είναι συγκεκροτημένον και θα έχη την δράσιν του εις Β. Αλβανίαν και αντιπροσωπεύει τας απόψεις του τέως Βασιλέως Ζώγου, και επιζητεί την επαναφοράν του.
Ανωτέρω αναφέραμεν τας διαφόρους εν Αλβανία δημιουργηθείσας οργανώσεις και τας κατευθυντηρίους γραμμάς τούτων.
Όλαι αυταί αι οργανώσεις εκκινούν δήθεν από διαφόρους αρχάς ταυτίζονται όμως εις τον ένα και μόνον σκοπόν διά τον οποίον και εδημιουργήθησαν πως να περισώσουν και διατηρήσουν ανεξάρτητον Αλβανίαν.
Εκείνο όμως το οποίον προέχει και ενδιαφέρει ημάς είναι η από μηνός δημιουργηθείσα οικτρά κατάστασις εις τας Ελληνικάς επαρχίας της Β. Ηπείρου εκ μέρους του Αλβανικού Ε.Α.Μ. Το Αλβανικόν Ε.Α.Μ τη συνεργασία και των άλλων οργανώσεων προς επίτευξιν του σκοπού των ήρχισαν την δράσιν των σε διαφόρους Ελληνικάς επαρχίας της Β.Ηπείρου κατά τους εξής απαισίους τρόπους. α) Απηγόρευσαν την επικοινωνίαν των Ελλήνων της Β.Ηπείρου μετά της λοιπής Ελλάδος διά ποινής θανάτου θέσαντες εις επίκαιρα σημεία των συνόρων διάφορα φυλάκια β) Ομάδες του Αλβανικού Ε.Α.Μ διερχόμενοι τα Ελληνικά χωριά απειλούν και δολοφονούν ασκόπως και αναιτίως όσους αυτοί νομίζουν ότι αντιτείνονται εις το έργον των. γ) Επιβάλλουν ειδικάς αφορήτους φορολογίας προς εξάντλησιν του Ελληνικού στοιχείου.
Γενικώς δε η κατάστασις είναι σήμερον οικτροτάτη και οι Έλληνες κινδυνεύουν να αποδεκατισθούν. Προ της καταστάσεως ταύτης οι Έλληνες Βορειοηπειρώται απεφάσισαν να εγκαταλείψωσι την ουδετερότητα και να λάβουν ανάλογα μέτρα αμύνης δυναμικά πλέον. Προς τούτο ιδρύθη προ ενός έτους η οργάνωσις Μ.Α.Β.Η (Μέτωπον απελευθερωτικόν Βορείου Ηπείρου) εξηπλωμένη εις ολόκληρον την Αλβανίαν Αρχηγός της Μ.Α.Β.Η τυγχάνει ο Βασ. Σαχίνης διαμένων εν Αργυροκάστρω καθώς και υπεύθυνα μέλη εις όλας τας Αλβανικάς πόλεις και αλβανικήν ύπαιθρον, ονόματα των οποίων αναφέρομαι : Δέλβινον Ορέστης Αθανασιάδης και Ευάγγελος Λίλης, Δρόβιανη Γεώργιος Ζώτος και Ελευθέριος Γουβέλης Δίδρη Φώτιος Γρέκας και Νικόλαος Κότσης, Βούρκος Δελβίνου Σπυρίδων Θωμάς, Λεονίτσα Χαράλαμπος Λέζος, Σωτήρα Μιχαήλ Γκιόκας, Αγ.Σαράντα Λαμπράκης, Σίβιτσα Θεμιστοκλής Παπαδήμας, Δερβιτσάνη Μιχαήλ Μάνος, Κορυτσά Καραγιάννης Λεσκοβίκι Γεώργιος Τάσος, Πρεμενή Νικόλαος Ιωαννίδης, Τίρρανα Ηλίας Κώστας.
Γενικώς δε ο αριθμός των μεμονωμένων μελών ανέρχεται εις χιλιάδες. Η περιφέρεια Χειμμάρας εκτός του ότι μετέχει της οργανώσεως μεταχειρίζεται και το σύστημα της ενόπλου αυτασφαλείας. Όλα δε τα μέλη της οργανώσεως ειργάσθησαν και εργάζονται πατριωτικώτατα και οργάνωσαν το ελληνικόν στοιχείον της Β.Ηπείρου συμφώνως προς τα ελληνικά ιδεώδη και συμφέροντα.
Δύναμις. Οι δυνάμενοι να φέρωσιν όπλα ανέρχονται εις 8.000. ο αριθμός των υπαρχόντων όπλων είναι ανεξακρίβωτος. Όθεν προς αποτελεσματικήν αντιμετώπισιν του αποτροπιαίου και αιωνίου εχθρού αιτούμεν : α) πλήρη εξοπλισμόν με ατομικά και αυτόματα όπλα. β) στελέχη στρατιωτικά, διότι στερούμεθα τελείως τοιούτων. γ) οικονομικήν ενίσχυσιν διά την συντήρησιν των ομάδων και την αποτελεσματικωτέραν διεξαγωγήν του αγώνος.
Έχοντες την πεποίθησιν ότι θα ενισχύσητε δεόντως την απελευθερωτικήν μας προσπάθειαν ευγνωμονούμεν υμάς εκ των προτέρων και συνάμα ορκιζόμεθα ότι θέλωμεν αποθάνει όλοι μέχρις ενός διά την αποτίναξιν του ζυγού και την απόκτησιν της ποθητής Ελληνικής ελευθερίας.-

Κάπου τη 18 Αυγούστου 1943

Οι Βορειοηπειρώται

Advertisements