Εκθεση Δράσης ΠΑΟ (Πανελλήνια Απελευθερωτική Οργάνωση)


ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΤΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΙΣ
(Π.Α.Ο)

ΕΚΘΕΣΙΣ
ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΤΗΣ ΔΡΑΣΕΩΣ ΤΗΣ ΟΡΓΑΝΩΣΕΩΣ

1) Η Εθνική Οργάνωσις Π.Α.Ο εξασφαλίσασα την εσωτερικήν της Οργάνωσιν, ΔΙΟΙΚΗΣΕΙΣ – ΕΠΙΤΕΛΕΙΟΝ – ΥΠΗΡΕΣΙΑΙ – ΕΙΔΙΚΑΙ – ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΑΙ εν τη ΘΕΣ/ΝΙΚΗ και εις ολόκληρον την υπόλοιπον Κεντρικήν και Δ.Μακεδονίαν κ.λ.π κατά τρόπον ανταποκρινόμενον εις την εκπλήρωσιν των τεθέντων Εθνικών σκοπών της και επιτυχούσα την επαφήν της μετά του Συμμαχικού Στρατηγείου της Μ.Ανατολής, καθώς και της Κυβερνήσεως του Καϊρου παρ’ ης εδέχθη και τας πρώτας υλικάς ενισχύσεις, επεξέτεινε την δράσιν της εφ’ όλων των τομέων και εξυπηρέτησιν εν παντί το σύνολον των εκ της τριπλής κατοχής απορρεουσών εθνικών υποχρεώσεών της ως επίσης εξεπλήρωσεν εις το ακέραιον και τας εντολάς του Συμ. Στρατηγείου Μ.Ανατολής και της Κυβερνήσεως του Καϊρου, υπό τας ακολούθους εν συνόψει συνθήκας.

ΠΡΟΠΑΓΑΝΔΑ – ΑΝΤΙΠΡΟΠΑΓΑΝΔΑ
2) Υπήρξεν το πρώτον σοβαρόν μέλημά της, απορρέον εκ της εντόνου προπαγάνδας ήτις ήρχισε ν’ αναπτύσσηται υπό των δυνάμεων Κατοχής Γερμανών – Ιταλών.
Έτι έντονος εξαπελύθη η προπαγάνδα των Βουλγάρων οίτινες κυρίως, μετά την κατάπνηξιν του αιματηροτάτου διά τον Ελληνικόν Λαόν της περιοχής Δράμας ψευδοκινήματος της 29-9-41 όπερ οι ίδιοι εντέχνως και εσκεμμένως προπαρασκεύασαν διά του Νομάρχου Δράμας, της Μεραρχίας και Ασφαλείας Δράμας, παρασύραντες και χρησιμοποιήσαντες προς εκπλήρωσιν των σχεδίων των και τινάς κομμουνιστάς Διεθνιστάς και αυτονομιστάς της Περιοχής, επεδίωξαν, επωφελούμενοι του Κράτους της ψυχολογικής βίας ή επέβαλον εις βάρος των κατοίκων και των συνεχών διαδόσεων των περί επεκτάσεως της κατοχής των και την ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΝ να κάμψωσι την Ελληνικήν ψυχήν και να δημιουργήσωσιν ευνοϊκάς υπέρ αυτών συνθήκας.
Επί του σημείου τούτου, ως γνωστόν και ειδικά εδημοσίευσαν νομοθετήματα επί τω σκοπώ εκβιασμού των κατοίκων όπως αποκτήσωσι Βουλγαρικήν υπηκοότητα.
Η Π.Α.Ο διά της δημιουργίας ευρέως δικτύου προπαγάνδας – αντιπροπαγάνδας από τα πλέον επίλεκτα και κατάλληλα των μελών της, επέτυχε το μεν να εκμηδενήση την προπαγάνδαν της Βουλγαρικής Λέσχης Θεσ/νίκης, επιδιωκούσης να δημιουργήση δυσμενή κατάστασιν εν τη Κεντρική Μακεδονία διά διαφόρων υλικών παροχών κατά την εποχήν εκείνην της πείνης και της δυστυχίας του Ελληνικού Λαού, το δε να θέση φραγμόν επί του Στρυμώνος εις τας εκείθεν τούτου εξαπολυομένας τρομακτικάς και προπαγανδιστικάς επιδιώξεις παρά διαφόρων ειδικών υπηρεσιών και οργάνων των Βουλγάρων, και διά μεθόδων δυναμικών εισέτι, τουτέστιν δι’ εξοντώσεως πρακτόρων του εχθρού. Αλλά και η δράσις της Ρουμανικής Προπαγάνδας, τουλάχιστον εις ωρισμένα Κέντρα της Βορείου Ελλάδος, δεν υπήρξε αμελητέα.
Υπό την προστασίαν των Ιταλών, χρησιμοποιούντων τον περίφημον Διαμαντήν, επεδίωξεν ως γνωστόν η Ρουμανική προπαγάνδα να δημιουργήση το Κράτος της Πίνδου, εν μέση Θεσ/νίκη υπό την προστασίαν των Γερμανών επεδιώχθη η δημιουργία δυσαρέστων καταστάσεων εις βάρος του Ελληνικού Λαού.
Και κατά ταύτης η Π.Α.Ο ώρθωσε παντού το ανάστημά της και διά του μυστικού της τύπου, των οργάνων της και των συνδέσμων της επέτυχε να διαλύση την δημιουργηθείσαν δυσμενή ατμόσφαιραν και να εξασφαλίση την διατήρησιν ακεραίου Εθνικού φρονήματος παρά τω Λαώ και να θέση φραγμόν εις τους προπαγανδιστάς των Ρουμάνων αλλά και μετά του Λαού της Ανατολικής Μακεδονίας ηδυνήθη συνεχώς η Π.Α.Ο να έχη συνεχή επαφήν και να διοχετεύη ανελλειπώς προς τας εκεί τας οδηγίας της διά του μυστικού της τύπου και των συνδέσμων και να παρέχη ανελλειπώς τας αναγκαίας κατευθύνσεις επί της τηρητέας εθνικής γραμμής, κατά τρόπον λίαν αποδοτικόν.
Επί του κεφαλαίου τούτου, η Π.Α.Ο τελούσα εν συνεχή επαφή μετά των φιλανθρωπικών οργανώσεων της πόλεως Θεσ/νίκης και του εσωτερικού, διοικουμένων κατά ένα ποσοστόν υπό μελών της κατέβαλε πάσαν προσπάθειαν διά την οργάνωσιν μαθητικών – κατηχητικών – εργατικών κ.λ.π συσσιτίων διά την απάλυνσιν της δυστυχίας του Λαού, την επιβίωσιν της νεολαίας και την εξουδετέρωσιν των πανταχόθεν εξαπολυμένων προπαγανδών κατά του ηθικού και της υποστάσεως του Ελληνικού Λαού.
ΚΑΤΑΣΚΟΠΕΙΑ – ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΚΟΠΕΙΑ
3) Επί του κεφαλαίου τούτου η Π.Α.Ο ανέπτυξεν εξαιρετικήν δραστηριότητα και προσήνεγκεν όλως ιδιαιτέρας υπηρεσίας εις τον κοινόν αγώνα κατά του κατακτητού.
Δημιουργήσασα ευρύτατον δίκτυον υπό κατάλληλα, πεπειραμένα και ειδικά στελέχη της, παρέσχεν εις το Συμμαχικόν Στρατηγείο της Μ.Ανατολής και την Κυβέρνησιν του Καϊρου πάσαν αναγκαίαν και πάσαν αιτηθείσαν πληροφορίαν, βάσει των γενικών και ειδικών σχεδίων αναζητήσεως Πληροφοριών κ.λ.π κατά τρόπον πληρέστατον, εις εκατοντάδας δε αριθμούνται τα στελέχη άτινα έτυχον ειδικών διακρίσεων, επαίνων κ.λ.π του Συμ. Στρατηγείου Μ.Ανατολής.
Η απόδοσίς της επί του κεφαλαίου τούτου εις ολόκληρον την Β.Ελλάδα μέχρι του Έβρου και πέραν τούτου επί Ομόρων Κρατών υπήρξε πλήρης, σωρεία δε συγχαρητηρίων σημάτων απεστέλλοντο εκάστοτε εις την οργάνωσιν διά της άκρως ευσυνείδητον και επιμελημένην εργασίαν ήτις ανελλειπώς και νυχθημερόν απεστέλλετο διά των εις διάθεσίν της, μέσων επικοινωνίας, ασυρμάτων, υποβρυχίων, λοιπών πλωτών μέσων κ.λ.π.
Αλλά και επί του αντικειμένου της αντικατασκοπεύσεως ουδόλως υστέρησεν η οργάνωσις, ηδυνήθη δε διά του αρτίως οργανωμένου πλουσίου δικτύου της να η πάντοτε πληροφορημένη εφ’ όλων των προθέσεων των κατακτητών των επιδιώξεων και κινήσεων των πρακτόρων των και να κατατοπίζη και ενημερώνη τόσον τον εσωτερικόν, όσο και την Κυβέρνησιν του Καϊρου και το Συμμαχικόν Στρατηγείον της Μ.Ανατολής, ούτινος εξετέλεσε πιστώς απάσας τας εντολάς παρακολουθήσεως των Πρακτόρων του αντιπάλου των κινουμένων εις Ελλάδα – Βαλκάνια – Τουρκίαν και Μ.Ανατολήν.
Εν τη διεξαγωγή του έργου τούτου έσχεν και τας θυσίας της εις αίμα, ούκ ολίγα δε είναι τα θύματα της άτινα έπεσαν εις τον Βωμόν της Πατρίδος και του Συμμαχικού αγώνος.
ΠΕΡΙΣΥΛΛΟΓΗ – ΦΥΓΑΔΕΥΣΙΣ ΑΓΓΛΩΝ ΑΙΧΜΑΛΩΤΩΝ κ.λ.π
4) Διά του ευρέος ειδικού δικτύου περισυλλογής και φυγαδεύσεως αιχμαλώτων όπερ από του έτους 1941 ωργάνωσεν η Π.Α.Ο ηδυνήθη να συγκεντρώση να περιθάλψη και να προωθήση εις Μ.Ανατολήν σημαντικόν αριθμόν αιχμαλώτων Άγγλων – Νεοζηλανδών – Αυστραλών.
Προς τούτο ειδικόν Στρατόπεδον συγκεντρώσεως αιχμαλώτων συνεκροτήθη εις δασώδη περιοχήν των ακτών Χαλκιδικής, υπό το όνομα «ΚΛΑΔΟΥΠΟΛΙΣ», όπερ διαθέτον ιδίαν ένοπλον φρουράν και μέσα επικοινωνίας μετά του Συμμαχικού Στρατηγείου Μ.Ανατολής, εδέχετο εκεί τους διοχετευομένους μερίμνη της οργανώσεως αιχμαλώτους, εκ του εσωτερικού της χώρας, ως και εκείνους εκ των αιχμαλώτων του αγώνος Μ.Ανατολής οίτινες εδραπέτευσαν καθ’ οδόν και εν ώ μεταφέροντο σιδηροδρομικώς από Θεσ/νίκης προς Βορράν, εις Γερμανίαν, ους περιέθαλπτε και εφυγάδευε εις την Μ.Ανατολήν, διά των αφικνουμένων επί τούτω ειδικών μέσων.
Διά της ιδίας οδού προώθει η οργάνωσις και πολλά των μελών της, ιδία καταδιωκουμένουν υπό των κατακτητών αξ/κούς, και υπαξ/κούς, οίτινες κατά τας οδηγίας του Συμ. Στρατηγείου και της Κυβερνήσεως έδει να προωθηθώσι εις Μ.Ανατολήν και λοιπούς καταδιωκουμένους Έλληνας πατριώτας.
ΜΥΣΤΙΚΟΣ ΤΥΠΟΣ
5) Εκτός σπανίων τινών εξαιρέσεων, η Π.Α.Ο υπήρξεν η μοναδική οργάνωσις ήτις εσυστηματοποίησε την έκδοσιν μυστικού τύπου, κυκλοφορούντος ευρέως μεταξύ των μαζών του Λαού Πόλεων και υπαίθρου ολοκλήρου της Β.Ελλάδος.
Ενήμερος η Π.Α.Ο εφ’ όλων των ζητημάτων του διεξαγομένου Συμμαχικού αγώνος λόγω της καθημερινής της επαφής με Συμμαχικόν Στρατηγείον της Μ.Ανατολής, της Κυβερνήσεως του Καϊρου και γενικώς του έξω κόσμου του Συμμαχικού Στρατοπέδου, διεφώτισε και κατηύθυνε ορθώς τας μάζας εφ’ όλων των εκδηλώσεων της Εθνικής ζωής και της επιβαλλομένης τηρητέας στάσως της δυναμένης να υποβοηθήση τον διεξαγόμενον Εθνικόν και Συμμαχικόν αγώνα.
Εν ουδεμία περιπτώσει αφήκε τούτον αδιαφώτιστον και ξένον προς τα πραγματικώς συμβαίνοντα και τα πολεμικά γεγονότα, άμα δε κατετόπιζε τούτον επί των μεθόδων ενεργείας των κατακτητών καθώς και των επικινδύνων προσώπων του εσωτερικού των συνεργαζομένων μετά του αντιπάλου, άτινα έδει να προσέχη και ν’ αποφύγη την μετά τούτων επικίνδυνον επαφήν.
Ομοίως συνεχώς και ανελλειπώς κατετόπιζεν η οργάνωσις τον Λαόν και επί των διαφόρων τάσεων και επιδιώξεων των οργανώσεων του εσωτερικού των απεργαζομένων την ούτως ή άλλως δυστυχίαν του Ελληνικού Λαού, την εξώθησιν προς τον κατακτητήν ή την απαθλίωσιν τούτου, δύναται δε να ή υπερήφανος και να καυχάται ότι ηκολούθησε την πλέον ορθήν εθνικήν γραμμήν μηδέποτε απομακρυνθείσαν των υγειών κατευθύνσεων ενός πραγματικώς Εθνικού αγώνος.
Και εις την προσπάθειάν της επί του τομέως τούτου έχυσε το πολύτιμον αίμα ακραιφνών πατριωτών και εμπνευσμένων οργάνων της τόσον εκ των κατακτητών, όσον και εσωτερικών οργανώσεων, επιδιωκουσών μελλοντικήν κατάκτησιν της αρχής και την υποδούλωσιν της Πατρίδος εις προαιωνίους εχθρούς της.
ΔΟΛΙΟΦΘΟΡΑΙ
6) Συνεκροτήθησαν ειδικαί ομάδες επί τούτω, αίτινες εξησφάλισαν κατά τον πλέον ανώδυνον εις βάρος του Λαού τρόπον επιτυχίας εις βάρος των κατακτητών και επήνεγκον απωλείας εις προσωπικόν και υλικόν τούτου.
Μνημονεύομεν πράξιν σαμποτάζ 15 Οκτωβρίου 1941 μεταξύ Σκύδρας Εδέσσης εις βάρος αμαξοστοιχίας Γερμανικής πεφορτωμένης καύσιμα και βόμβας εξ ης επήλθον σημαντικαί ζημίαι υλικού.
Ετέρα τοιαύτη την άνοιξιν 1944 εις Στενωπόν Τσιγκάνας σχούσαν ως αποτέλεσμα την αποσύνθεσιν βαγονίων και την διαφυγήν Άγγλων αιχμαλώτων μεταφερθέντων εκ Μ.Ανατολής εις Στρατόπεδα Γερμανίας Ετέρας τοιαύτης ήσσονος σημασίας εις βάρος οχημάτων και αποθηκών του κατακτητού εν Θεσ/νίκη.
ΑΝΤΑΡΤΙΚΗ ΔΡΑΣΙΣ
7) Από των αρχών της συγκροτήσεως της η Π.Α.Ο έθεσεν ως ένα των κυρίων σκοπών της την συγκρότησιν ενόπλων σωμάτων και την ανάληψιν ενόπλου αγώνος, κατά των κατακτητών εντός των πλαισίων των παρουσιαζομένων δυνατοτήτων και των εξελίξεων του όλου Συμμαχικού αγώνος και των απαιτήσεων του Συμμαχικού Στρατηγείου Μ.Ανατολής.
Αι πρώται της προσπάθειαι εστράφησαν εις την συγκέντρωσιν οπλισμού και πυρομαχικών και τα αποτελέσματα υπήρξαν ικανοποιητικά. Τόσον εκ του εσωτερικού της Κεντρικής και Δυτικής Μακεδονίας, όσον και της Βουλγαροκρατούμενης Ανατολικής Μακεδονίας (Επαρχία Συντικής – Σερρών – Παγγαίου), είχον συγκεντρωθή αξιόλογοι ποσότητες οπλισμού και πυρομαχικών, ένα μέρος των οποίων μετεφέρθη εις τας αναγνωρισθείσας προσφόρους περιοχάς συγκροτήσεως των Σωμάτων.
Από των αρχών του έτους 1943 και αφ’ ου η οργάνωσις έτυχε και των πρώτων υλικών ενισχύσεων εκ της Κυβερνήσεως του Εξωτερικού, ήρξατο η συγκρότησις ισχυρών Σωμάτων εις ΒΟΪΟΝ – ΠΙΕΡΡΙΑ – Ν.Δ.ΒΕΡΜΙΟΝ – ΠΑΪΚΟΝ – ΚΡΟΥΣΙΑ – ΚΕΡΔΥΛΛΙΑ – ΧΟΛΟΜΩΝΤΑ κ.λ.π.
Τα σώματα ταύτα πλαισιωθέντα υπό μονίμων και εφέδρων αξ/κών αρτίως συγκεκροτημένα, με πλήρη Στρατ. πειθαρχίαν και οργάνωσιν, είχον πλήρη την ικανότητα διεξαγωγής σοβαρού και αποφασιστικού αγώνος, πλην ατυχώς οι αδιάκοποι από του Απριλίου 1943 μέχρι τέλους Δεκεμβρίου του 1943 και όλως απρόκλητοι επιθέσεις του ΕΛΑΣ αναλαμβανόμενοι συνήθως μετά συρράξεως των Σωμάτων μας κατά των κατακτητών, εμείωναν τας προσπαθείας τούτων και επροκάλουν συνεχείς αιματοχυσίας εις τα Σώματα.
Παρά την συνεπεία των επιθέσεων τούτων μείωσιν της μαχητικότητος των δυνάμεών μας, τα περισσότερα τούτων ηδυνήθησαν να εδραιωθώσιν ισχυρώς και να διεξαγάγωσι αξιολόγους αγώνας κατά των κατακτητών, ν’ απασχολώσιν συνεχως τας δυνάμεις τούτων διά την εξασφάλισιν των γραμμών συγκοινωνιών και εφοδιασμού ως και των λοιπών του εγκαταστάσεων. Ούτω είς σημαντικός αγών διεξήχθη κατά των Ιταλών εις περιοχήν ΒΟΪΟΥ κατά ισχυράς Ιταλικής δυνάμεως, κινουμένης προς ανάληψιν αντιποίνων κατά της περιοχής Σιατίστης με αποτέλεσμα τον φόνον 2 Ιταλών Αξ/κών και 36 οπλιτών και την Αιχμαλωσίαν 16 Αξ/κών και 650 οπλιτών εν οις 70 τραυματίαι.
Συνεχείς προσβολαί ενεδρών των Βουλγάρων επι ΣΤΡΥΜΩΝΟΣ Περιοχής ΚΕΚΡΙΝΗΣ και ΜΠΕΛΕΣ, έσχον ως αποτέλεσμα την κυριαρχίαν των Σωμάτων της Π.Α.Ο επί των σημείων τούτων και ιδία επί Στρυμώνος, εφ’ ου ιδρύθησαν μόνιμα κέντρα υποδοχής και φυγαδεύσεως των καταδιωκουμένων υπό των Βουλγάρων ελλήνων πατριωτών προς Νότον.
Φυλάκιον βουλγαρικόν δυνάμεως 11 ανδρών εξωντώθη ολόκληρον επί Μπέλες.
Επίσης, πολλαί ομάδες λαθρεμπόρων Βουλγάρων ως και άτομα πράκτορες τούτων, εξωντώθησαν εις την περιοχήν εκείνην, με αποτέλεσμα την πλήρη τρομοκράτησιν των Βουλγαρικών δυνάμεων Προκαλύψεως εις την περιοχήν ταύτην.
Ομοίως ομάς Γερμανών αξ/κών επιβαίνουσα επιβατικού αεροπλάνου διά Γερμανίαν, εξωντώθη ολόκληρος επί ΜΠΕΛΕΣ μετά την πτώσιν της συνεπεία αεροπορικού ατυχήματος.
Το γεγονός ετηρήθη απολύτως μυστικόν προς πρόληψιν αντιποίνων εις βάρος του Λαού.
Επίσης τα Σώματα της Π.Α.Ο Κρουσίων συνεκρούσθησαν επανειλημμένως μετά Γερμανών και ισχυρών δυνάμεων Βουλγαρικού Στρατού εις Περιοχήν Β.ΧΟΡΤΙΑΤΗ, εις περιοχήν Εξαμύλι – Στεφάνια – Κλέπε σχόντα απωλείας και προκαλέσαντα τοιαύτας εις βάρος των κατακτητών.
Από αρχών του έτους 1944, τα ένοπλα Σώματα της Π.Α.Ο εγκατέλειψαν τον ένοπλον αγώνα συνεπεία ελλείψεως πυρομαχικών και των συνεχών απροκλήτων επιθέσεων του ΕΛΑΣ πλην μεμονωμένων ομάδων καταδιωκουμένων παραμενόντων εις τα όρη.
Από του θέρους του 1944 η Π.Α.Ο, λαβούσα επαφήν μετά της συμμαχικής Στρατιωτικής Αποστολής Μακεδονίας, προώθησεν εκεί Δεκάδας τινάς αξ/κών της υπό τον αείμνηστον Συν/ρχην Αβδέλλαν αίτινες επλαισίωσαν, οργάνωσαν και αξιοποίησαν τας εκεί ανταρτικάς ομάδας της Ανατολικής Μακεδονίας και ανέλαβον σκληρούς αγώνας κατά των Βουλγάρων και των μετά τούτων συνεργαζομένων ελασιτών, κυριώτεραι των οποίων είναι η μάχη Κρηνίδων – Περιστερίου – Νικηφόρου – Ψηλής Ράχης – Παγγαίου κ.λ.π.
Οι αγώνες ούτοι συνεχίσθησαν και μέχρι της 2ας Μαρτίου 1945 τα δε τελευταία στελέχη της Π.Α.Ο, επανέκαμψαν εις Θεσ/νίκην την 18 Μαρτίου 1945.
Τα θύματα της Π.Α.Ο επί του τετραετού αγώνος αριθμούνται κατά χιλιάδας, μεταξύ δε τούτων πλεονάζουν στελέχη του Στρατού, Καπεταναίοι του Πόντου, Μακεδονομάχοι κ.λ.π.

Εν Θεσ/νίκη τη 1η Μαΐου 1950
Διά την Διοικούσαν Επιτροπήν
Τ.Σ Υπογραφή
ΑΡΧ. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ
Υποστράτηγος
Διά την ακρίβειαν
Το ΙΥ/Γ Γραφείον
(Τ.Υ)
ΔΟΥΒΟΣ ΛΕΩΝ.
Αντ/ρχης

Advertisements